Skip to main content

Full text of "Glossarium latino-germanicum mediae et infimae aetatis e codicibus manuscriptis et libris impressis/ concinnavit Laurentius Diefenbach"

See other formats


55» XXX uu 
m quu 
(i qum Ku D 
(C 
AO Tu RR RR 
TERR AU RR CR S 


m VA d 

2 »» jj : E T x e n 2 D 
MN p RR RR RR m D 

uu 

ds «s 


RR dads AC n 
XAR D 2 c cu 


Bia E 


URN UE 
qu RUE RC 
P222 2) d DA ») 
3 " RR 
35s RNC Ss Dun Se DR D A QUA s « 
d o p Ss « -- : Xs QA Qu » n " ANS 
ni v ur D | " Wu "o Due -- um 
Y A» VS 5320) p 
SS 22) 555» 2», " 4 2 2 e jo » eS e — MSS 
: mo T | D ; m um Dus — d Jona 
QU um Qu us TN um D um D - D 22S Rt i SS : 
» QU RUD jos 2500 QU 2 "n ons Ss ix ut »» 
(( ((4 « NS ANSNNS AX 
"i RU "o s v Du e m — 
QN D»5» m RU : ES S 
ur | 0 cc us 
RR (C I. S BC | "n v 9» "m cem RAS ^ « 
50 v | e 22 ««q o "m 2 E - CSS us 
IIT » T : 2» Ex zem » e») 
5») A SSSSSS a NS MSNNSNN 
De "3 E e. - » ^ 
e | (x | . ——— p 


TUS RT 
"S T 

"c m n p 
2 55) 355355 » 5) 
| e D 25 "s AUS 


CC 


m umm "o um a 


»39 mum S5: m 
, 20 SOS 


«G 
»» 


UR ARCA SS 
Mus mE Ss M 
SS 


d AR RN RU AQ S : 
" CGU «C SS X) » DIDIT 


Y) nu 
TIG AUS UR SS 


»» 











4 43. 24 


232242. 


Digitized by the Internet Archive 
in 2015 


https://archive.org/details/b21904406 





UT CRERNMIMMU 





TON UR 





GLOSSARIUM 
LATINO-GERMANICUM 


MEDIAE ET INFIMAE AETATIS. 


SUPPLEMENTUM 


LEXICI MEDIAE ET INFIMAE LATINITATIS 


CONDITI A CAROLO DUFRESNE 


DOMINO DU CANGE 


CUM AD ALIIS TUM AB HENSCHELIO 


GLOSSARIORUM GERMANICORUM 
QUAE ADHUC IN LUCEM PRODITA SUNT 


EDIDIT 


LAURENTIUS DIEFENBACH. 





FRANCOFURTI AD MOENUM 
SUMPTIBUS JOSEPHI BAER BIBLIOPOLAE. 
1851. 


GLOSSARIUM 


LATINO-GERMANICUM 


MEDIAE ET INFIMAE AETATIS 


E CODICIBUS MANUSCRIPTIS ET LIBRIS IMPRESSIS 


CONCINNAVIT 


C LAURENTIUS DIEFENBACH. 


M iu 
A- "Y x S 
? n 
QUO imis 
p 





f» 
EH j: 


SX L! v 


FRANCOFURTI AD MOENUM 
SUMPTIBUS JOSEPHI BAER BIBLIOPOLAE. 
1851. 


Francofurti ad Moenum typis expressit J. P. Streng. 


Ein. Zeichen 
dankbarer Breundschafi 


für 


Friedrieh Diez. 


D T 


soderlicca, 


h 
asd 


leu Re AR 


PTOS n 
f ny Ee 





PRAEFATIO. 


Opes nostri summam efficiunt ea quae vel earptim vel eopiosius elegimus ex glos- 
sis et glossariis latino-germanicis, quae tam manu scripta quam typis exscripta a prioribus 
inde medii aevi temporibus usque ad restitutam latini sermonis integritatem pertinent. Haec 
electa in unius quidem glossarii corpus confudimus, sed quae singulis quibusque eorum 
essent peculiaria, quoad res ipsa hoc postulare videretur, ex fontium singulorum diversitate 
imsignivimus. Glossariorum quibus usi sumus major numerus saeculo quinto decimo et 
proxime id praecedentibus sequentibusque decenniis tribuendus est, scilicet e1 temporis spatio 
quo quae utriusque linguae fuerit ratio et conditio hominum doctorum studiis minus adhuc 
explicatum est. Quodsi nihil aliud egerimus, nisi ut de illa aetate accuratius cognosceremus, 
jam hane ob causam non potuissemus, quin priora harum linguarum monumenta compa- 
raremus, posteriora adjungeremus; sed haec ipsa res non minus digna nobis visa est, in 
qua, nulla alius rei ratione habita, singulare quoddam studium collocaremus. Quod at- 
tinet ad glossas, eo majoris quidem pretii esse plerumque solent, quo major earum est 
antiquitas; crebro autem per multo inferiores reficiuntur et emendantur etiam antiquis- 
simae. Ex lexicis, quae ad saecula decimum quintum sequentia referuntur, tam latina 
quam germanica aliquot selegimus vocabula, quippe quae aut eum verbis tempore priori 
colleetis cohaererent, aut per se curam diligentiamque nostram mererentur. 

Licet vero linguae utrique ex propria utriusque potestate ac praestantia operam 
et studium pari modo navaverimmus, latina tamen primo loco est posita, tum propter 
literarum. ordinem, tum ob explicationes et verba cognominata, quae in fontibus ad illam 
utique spectant. Hue accedit, quod complures glossas etiam mere latinas recepimus aeque 
ae quasdam alias, in quibus verba latinis cognominata non ex lingua germanica, sed ex 
aliis nostrorum temporum linguis erant repetita, si quidem illae aut suamet ipsarum gratia 
aut ob glossas latino-germanicas cum ipsis cohaerentes, quas reciperemus et examina- 
remus dignae esse nobis videbantur. 

In hae enim re nostra ante omnia id agebatur, ut partim uberius quam adhue 
faetum sit literis consignaremus et largam copiam et late patentes easque non satis de- 
finitas significationes eorum vocabulorum, ex quibus per illa tempora constabat lati- 
nitatis thesaurus, ita ut hoc modo principalem simul materiam suppeditaremus conseripturis 
aliquando lexicographiae historiam; partim ut tam recentia vocabula latina quam depra- 
vatas antiquorum formas (mediam quam dicunt latinitatem) proponeremus, slve quae 
esset eorum origo demonstrare possemus, sive ad doctos homines majore et materiae uber- 
tate et ingenii acumine subornatos res nondum illustr atas referre nos oportuerit. Saepius 
vero, quae nostra esset sententia per ipsam formarum seriem vel alia quadam ratione 
perspicua indicantes, rem dubiam dijudicandam lectorum arbitrio permittere satis habuimus. 
Asterisco praefixo eos quidem insignivimus operis nostri articulos, quorum primae sin- 


* 


Hn 


gulorum quorumque formae neque apud Ducangium (sive in Adelungii glossario manuali) 
neque in Breviloquo, permagnae quondam auctoritatis libro, neque in Kirschii Cornu 
copiae reperiuntur; sed nota illa carent non paucae formae novae in medio contextu 
articulorum collocatae, quas quum in literas digestae ordinem suum tenere deberent neque 
praecipuo quodam loco ponere neque relegatis ad capita lectoribus conspieuas facere 
potuimus. 

Quamvis autem in hoc opere lingua latina loco et dignitate quasi prior sit ger- 
manica, tamen haec, ut fieri solet in lexico latino-germanico, vocabulorum ex lpsa con- 
gestorum mole in universum longe exsuperat illam. Quae quidem vocabula germanica, — 
quorum multa, etiamsi non potuernnus quin diversis loeis iterum iterumque eadem re- 
peteremus, tamen ob' variantium formarum novitatem doctorum cura et attentione haud- 
quaquam indigna sunt, — partim ad Superioris, partim ad Inferioris Germaniae, partim 
ad Belgicae dialeetos pertinent; minore tantum numero adsunt Anglosaxonica, quae non 
recepimus praeter quam ubi verba latina in glossis cum iisdem conjuncta hoe postulare 
viderentur. Ceterum multa quidem glossaria, in his pleraque manu scripta Moguntiaca, 
quae ex regionibus Inferiori Rheno adjacentibus earumque confiniis originem ducunt, 
tum propter pristinum quem ex eommutationis lege et ordine consonantes mutae in iis 
servaverunt locum et statum, tum propter peculiaria quae in iis reperiuntur vocabula, 
ad Inferioris magis quam ad Superioris Germaniae dialectorum naturam delabuntur ; sed 
non pauca quoque alia, in quibus Superioris ut ita dicamus linguae integritas minus corrupta 
est, m his Zeningeri lexicon. germanico-latinum. ex anno 1482 et Gemmae quae vocan- 
tur, archetypa aut in-septentrionalibus Germaniae partibus aut in Belgica esse con- 
scripta passim sparsis quibusdam hujus originis notis et vestigiis, Interdum etiam erro- 
ribus et peccatis testantur. Omnino enim hujusmodi vocabula a veteribus lexicographis 
perperam intellecta medii aevi glossaria' monstrorum instar pervagantur quasi ae circum- 
volitant, aliis atque aliis formarum portentis tam dirum in modum propagata, ut et nostra 
aetate homines docti linguarum "germanicarum vel peritissimi illorum deformitate saepius 
in errorem indueti sint. Ea autem verba, quae dialectorum in Superioris Germaniae 
morem perductarum indolem omnibus numeribus integram exhibentia tantum difficultatis 
non habent, praesertim ex decenni sexti saeculi glossarüs cum delectu recepimus. Quae 
omnia quum ita sint, speramus fore ut eo quod multis glossariis aut per incuriam ne- 
electis aut penitus ignotis nune primum simus usi, in universum ad varias priorum tem. 
porum dialectos accuratius et rectius cognoscendas haud exiguum momentum attulise 
videamur. Etiam diversa, licet complicata saepius et incondita ratio, qua m singulig 
nonnullorum operum iterum iterumque retractatorum editionibus eadem vocabula varian- 
tibus literis scripta sunt, saepenumero non solum doeet, quemadmodum per illa saecula 
singulae literae in vocabulis scribendis fuerint adhibitae, sed etiam multo majoris mo- 
menti rem indicat, quomodo scilicet variis temporibus ae diversis in locis ipsa verbo- 
rum appellatio variaverit. 

Iam ex iis quae modo exposuimus intelligi potest, quid sit quod amplius in con- 
fidendo hoe glossario nostro intenderimus: primum quidem ut quae nune reperiuntur 
glossaria glossarumque corpora tum ad medii aevi latinitatem tum ad varias dialectos 
germanicas pertinentia suppleremus et quatenus fieri posset emendaremus, ita ut iis 
maxime, qui posthae glossarum corpora adhue ignota venturi et tractaturi essent, grata 
ut speramus et bene composita doctrinae praesidia opus nostrum praeberet, ex quo qui 


IT 


linguarum a latina oriundarum cognitioni operam dedermt minorem tantum fructum per- 
cepturos esse non ignoramus. 

Deinde quamvis haudquaquam mobis in animo fuerit, ut quomodo per infima 
medii aevi saecula progressa et amplificata sit latinae et germanicae Imguae lexicogra- 
phia enarrantes absolutam ejus historiam hoe libro complecti conaremur, tamen nos id 
egisse jam supra diximus, ut aliis ad rem tam gravis momenti aliquando efficiendam rerum 
materiam suppeditaremus ejusque speciem ac formam primis quasi lineis designaremus. 
Quod quidem ad effectum adducere quum valde nobis esset i optatis, factum est, ut 
compluribus locis non solum leves varietates, sed etiam errata typographica ex editio- 
nibus quibusdam reciperemus, nulla alia de causa nisi ut has talibus notis magis per- 
spieue insipgniremus, praesertim si in libris bibhographicis earum. nomina non essent 
commemorata. Licet enim extremis decimi quinti et primis decenni sexti saeculi decen- 
niis glossaria quaedam haud magnis spatiis imterjectis terum iterumque edita sint, tamen 
ex nonnullis eorum editionibus perpauca tantum reliqua sunt exempla, haud seimus an 
eam ob causam quod pauciora omnino typls sunt exscripta. 

Denique quum illorum temporum glossaria, ut inter omnes constat, vera essent 
lexica ideoque variarum rerum, quae ad illius aetatis hominum vitam pertinerent, per- 
magnam copiam definiendo aperirent, ab hoc opere nostro neque id alienum esse arbi- 
trati sumus, ut exploraturis quales fuerint et quomodo gradatim adoleverint medi aevi 
populorum cultus atque eruditio, spieilegio quasi faeto ea, quae ipsi alicunde sibi com- 
paraverint, ex glossarnüs hoc loco traetatis augendi et explendi facultatem daremus. Im 
his enim ut in speculis, licet imagine subinde obscurata, cernitur et quid de rerum 
natura veteres senserint et quae eorum fuerit vita privata, quum mon solum inordinata 
et turbida antiquitatis naufragia, tum ad rerum gestarum menioriam tum ad fabularem 
naturalemque historiam spectantia eademque eum iis, quae postea hommes aut veritatis 
studio ducti aut superstitione quadam occaecati nova exeogitavermt, promiscue confusa 
in his libris nobis occurrant, sed quum etiam multa alia, quae ad vitae usum fruetuosiora 
sunt, de majorum nostrorum re familari et supellectili, de eorum vestimentis et textis, 
artibus et instrumentis, magistratibus et dignitatibus, republica et commercio, diebus 
festis, udis ae similibus memoriae prodita ibidem reperiantur. Quae talium rerum mo- 
numenta una cum ills utriusque linguae opibus ad. rem nostram referendis, quae in 
bibliothecis publicis aeque atque in privatorum hominum manibus adhuc abdita latent, 
8i quis omnia in solidum et integrum corpus colligere animum inducat, hoc propositum 
nullo modo peragere poterit nisi si multorum in communi opere confieiendo sociorum 
auxilio sublevatus non paucos annos in magnis voluminibus conscribendis consumserit: 
nos autem paullo faciliorem aditum dedisse ad illorum thesaurorum nonnullos ac rerum 
quae lisdem contieantur haud levia exempla ostendisse satis superque habemus. Glos- 
sas ad naturalem historiam pertinentes prae aliis multas collegimus, primo loco plantarum, 
deinde animalium, tum etiam fossilium atque omnium quae terra caeloque fiunt, denique 
morborum et medicamentorum appellationes. In ipsis autem hujusmodi rebus denomi- 
nandis monumenta antiquissima saepius cum infimis mirum in modum conveniunt, ut 
exempli gratia in plantarum appellationibus fontes ex quibus Graffius hausit cum 
Tabernaemontano, vel glossae quae Frutices (Sumerlaten) dieuntur eum glossario Nori- 
bergensi ex anno 1482. | 

Ceterum quomodo operis nostri fontes inter se invicem cohaereant, infra expo- 


IV 


^ 


nemus, ubi de singulis accuratius nobis referendum erit; hoe loco de eorum origine ac 
natura im universum pauca lectoribus praecipere nobis liceat. 

8i quidem glossariorum, quae non inferioris quam decimi sexti saeculi sunt aetatis 
radices odoramur et investipamus, primas jam apud comicos, grammaticos et posteriores 
quosdam scriptores Romanos, alias apud nonnullos rerum ecclesiasticarum auctores, plu- 
rimas apüd Isidorum ejusque interpretes invenimus. Inter hos et Papiam, qui per 
vastam suam graeca hebraeaque farragine auctam paullatim. vocabulorum copiam sae- 
culo undecimo potissima initia posuit omnium, quae sequentes lexicographi confecerunt, 
media intersunt multa eademque maxime varia, quorum, tanquam validissimorum in 
medii aevi latinitate vivis quasi incrementis augenda, nonnulli a quibus nostra aetate 
talia collecta sunt, ut Maius et alii, immodiei aestimatores exstiterunt. Crebrius quam 
Papias im glossarüs saeculi quinti decimi praedicatur quidem et appellatur Ugueio 
(Hugutio, Huguicio), qui ducentis ferme annis post illum librum suum conscripsit; sed 
revera eadem magis nituntur aüctoritate et doctrina Ioannis de Ianua, qui amborum 
sane sapientiam in opere suo conficiendo compilavit. Ab his plane diversum ac proprium 
quendam locum et ordinem tenent aliquot glossaria latino-germanica ex illo glossematum 
corpore nata, quod amplius centum annis. ante Papiam collegisse dicitur Salomon 
Episcopus, eodem fontium genere usus ae postea ille; discrimine autem non aeque de- 
finito ab iis separandae esse videntur tam veteres illae glossae germanicae, quae jam multo 
ante Papiam et ad sanctas literas illustrandas et ad alios quosdam libros explicandos con- 
seriptae sunt, quam glossariorum ea, quae ad historiam naturalem spectant, pariter 
pauca illa, 1n quibus res philosophicae, rarius etiam juridicae et theologicae tractantur. 

Bub finem quarti decimi saeculi ad eam quae tum erat latinorum verborum copiam 
permulta aecesserunt nova vocabula, quae latinae stirpis atque indolis speciem quandam 
prae se ferentia peculiares sane, immo ridieulas saepissime formas induerunt. Quae qui- 
dem vocabula, magna saltem ex parte in terris quae Rheni adjacent capitibus oriunda 
ac adverso flumine usque in Alsatiam dilata, postremum typis exscripta et in alias Su- 
perioris Germaniae regiones magis magisque divulgata, amplius centum annis post alteram 
de imtegro novorum vocabulorum progeniem quasi pepererunt, quo tempore professores 
in academiis germanicis et optimorum latinitatis auctorum studio dediti sermonem lati- 
num ad pristümam integritatem revocare Jam inceperunt et graecae etiam linguae scien- 
tiam paullatim consecuti sunt. 

Quinti et sexti decimi saeculi glossariorum sunt compluria genera ae species, ex 
quibus inter diversas lexicorum latino-germanicorum in literas digestorum formas longe 
frequentissimae sunt quae dicuntur V ocabularii ex quo et Gemmae (Gemmae 
gemmarum, Gemmulae) Quod ad illos attinet, singularum quarumque quibus crebro 
retractati prodierunt editionum aliquot exempla tam manu scripta quam typis exseripta 
nobis conservata sunt; hae autem, quarum inferiori illa qua sine dubio exortae sunt aetate 
plura typis exscripta esse videntur exemplaria, ordine quidem in quem vocabula sunt re- 
dacta multo minus quam illi secum discrepant, sed maximam exhibent dialectorum ger- 
manicarum varietatem, quae ut inde a Batavorum insula adverso Rheno usque in Superio- 
rem Germaniam continua serie inter se cohaerentes in usu fuerunt, singulae deinceps im 
singulis Gemmis adumbratae reperiuntur, in his praecipue dialeetus Rhenana: quippe 
enim in oppidis Rhenum Superiorem adjacentibus sexti decimi saeculi initio hujusmodi 
glossaria iterum iterumque brevibus intervallis edita esse constat. Ceterum ex quibusdam 


NÉ 


utriusque formae glossarüs in unum corpus confusis conscriptum esse arbitramur librum 
qui in ordine nostro est sexagesimus octavus, dum horum lexicorum latino-germanicorum 
nonnulla, praesertim scripta quaedam Moguntiaca, in numero eorum glossariorum quae 
proprie dieuntur ,Vocabularii ex quo* reponenda esse non censemus, ab hisce ommibus 
autem penitus segregandum opinamur librorum nostrorum septuagesimum sextum, cui 
quae sint propria, quae cum alis codicibus communia, infra commemorabimus. 

Deinde lexieon latimo-germanicum in literas. digestum, quod vocatur Verilo- 
quus sive Vocabularius predicatorum vel praedicantium, (codicum nostro- 
rum sexagesimum quintum), secundum ea quae Iodocus Eychman de Calwe, philosophrae 
doctor et orator a sacris, in academia Heidelbergensi de lingua utraque disseruerat, sub 
finem quinti decimi saeculi à Ioanne Melber de Gerolezhofen ex diversis congestum et 
confusum, tum autem multis editionibus quae haud parvam dialecti m Superiori Ger- 
mania usitatae praebent varietatem intra paucos annos repetitum, et ob singularem qua 
vocabula latina disposita sunt rationem, et ob magnam germanicarum glossarum quibus 
eadem explicantur copiam, inter diversa horum glossariorum genera peculiari quodam 
loco dignum esse existimamus. 

Vocabulorum, tam latinorum quae ad infimam aetatem pertinent, quam germa- 
nicorum quae rarius tantum occurrunt, multo major ubertas quam in antecedentibus 
lexicorum generibus reperitur in glossariis germanico-latinis, ipsis quoque in literas digestis, 
quae dicuntur Vocabularii theutonicum ante latinum. Hujus generis duae 
imprimis sunt species, quarum alterius ejusdemque frequentioris (libri septuagesimi quinti 
in ordine nostro) complures ad usum vocavimus editiones, quae quum singulae deinceps 
increscentem. verborum perperam intelleetorum aut penitus depravatorum habeant mul- 
titudinem, à primitivo quodam libro quem hodie ignoramus profectae esse omnes videntur. 
Alterius speciei, quae cum altera magnopere discrepat, non praesto nobis adsunt nisi 
duo exempla: librorum nostrorum vicesimus secundus 5, incorrupta Saxonicae dialecti 
puritate insignis, et quartus septuagesimus 1. e. Zeningeri glossarium anno 1482 editum, 
quod. eum duobus ejusdem auctoris glossariis latino-germanicis, et ipsis Noribergae eodem 
tempore emissis, non copulatum est. Ad haee denique accedunt nonnulla glossaria belgico- 
latina, quae in neutram speciem quadrant, in his Teuthonista, Inferioris Rheni potius 
quam Belgicae dialectum explicans, (codicum nostrorum centesimus quadragesimus septi- 
mus) quem praecipue ex Huguicionis opere exortum esse ipsius libri praefatio docet. 

Quartum gen.s est eorum glossariorum latino-germanicorum, quae, quia ex rerum 
diversitate in iis generatim disposita sunt vocabula, Voeabularii rerum appellantur, 
quamquam nonnulla eor. m ex libris primi generis origimmem habuisse indicat servatus 
in quibusdam capitibus literarum ordo. Quorum vocabulariorum is solus suas quasdam 
ac proprias, virtutes habet, qui primum conscriptus a Wenceslavio Drack permultis complu- 
rium editionum exemplis ad nostram aetatem delatus est, dum illud etiam Vocabularium 
latino-germanicum de homine &c. in LXII articulos distributum, quod Augustae Vin- 
delicorum apud Zainerum (anno 1478?) typis exscriptum in manus nostras non perve- 
nisse nobis aegerrime est, singulari saltem in quem res digestae sunt ordine a ceteris 
multum prone reliqui autem vocabulari tam vari sunt ac tantum inter se discrepant, 
ut singulos nibus usi sumus accuratius disponere non possimus. 

Sui denique generis sunt glossaria illa ad philosophiam et naturalem historiam 
spéetantia, de quibus jam supra commemoravimus. 


VI 


Quum autem non dubitemus fore quibus haud prudenter fecisse videamur, quod 
quum haec omnia atque hujusmodi alia conferremus et 1n unum confunderemus, in latino- 
germanicis maxime glossis colligendis tractandisque nos contmuerimus, quae in hae 
nostra continentia secuti simus brevibus exponemus. Primum jam in universum nobis 
ijuncta esse videbatur necessitas, ut certas quosdam fines ae terminos nobis constituere- 
mus in re, quae tam late patet, ut quousque ejus fines pertineant haud facile terminare 
queas; tum nos praeterire non potuit et maximi momenti esse et latissime diffusam eam 
ipsam mediae atque infimae latinitatis partem, quam sermonis indigenae vocabulis exph- 
cari vitae usus desideraverit; deinde quum non pauea verba neolatina atque eadem saepius 
insolentissime ficta, quibus germanica verterentur sive novae inferiorum temporum no- 
tiones exprimerentur, in communi monachorum sermone vitae quasi speciem quandam 
paullhisper imnduerent, factum est, ut crebro latina et germanica vocabula lucem mutuo 
sibi afferrent; huc accedit, quod aequalem m utraque lmgua curam non ipsi solum po- 
suimus, sed etiam multos eorum qui similibus ae nos se dediderint studiis parem in 
utraque ponere confidimus; denique id nos movebat, quod nova vel nondum apud omnes 
pervulgata materia rerum et copia, eujus aperiendae atque in lucem proferendae nobis 
facta esset potestas, maximam partem inesset in glossarüs utramque linguam tractantibus. 

Ad has principales operis nostri partes cetera ejus elementa paullatim aggesta 
quasi et adaggerata confluxerunt. Quorum potissimum corpus quum efficerent codices 
manu scripti in bibliotheca Moguntiaea asservati, ad cujus thesauros Külbius, humanis- 
simus eorum custos, cum singulari profecto comitate et facilitate aditum nobis patefecit 
nil mirum. quod dialeetus Rhenana, quippe quae in codicibus Moguntiacis praecipue re- 
periatur, in glossis germanicis nostro libro insertis haud ambigue praevaleat. Eorum 
autem glossariorum, quae magis incorruptam limguae Buperioris integritatem exhibent, 
non exiguam partem curae ef studio eorum, qui bibhlothecae Francofurtensi praesunt, 
nos debere grato animo interpretamur. 

Ceterum quamvis codices scripti, quo magis adhue incogniti sint atque inexplo- 
rati, eo magis mereantur ut diligentissime ad eos animum intendamus, tamen libri typis 
exseripti, quorum insuper multi raritate ilhs nihil cedunt, non minus digni esse viden- 
tur, quos accuratissime respiciamus, quia majori cum fide praestant ea quae 1psis con- 
tineantur atque eadem certa quadam forma quasi percutiunt, propter ipsam typorum 
constantiam potius quam quia exactiori quodam judieio examinata essent, antequam 
prelum subierint. Nam maxime miri, immo insani errores, qui in libris seriptis inter 
menda librariorum numerantur, in rerum certo compertarum 1ideoque veritatis laude 
commendatarum ducuntur numero, simulac tanta reperitur certorum et gravium aucto- 
rum multitudo, qui typis exscriptos non solum iisdem plane verbis profitentur atque 
pervulgant, sed etiam in scholis, si visum fuerit, pueris inculeant. Etiam in alus rebus 
tam ad literarum studia quam ad sacram doctrinam pertinentibus haec eadem quotidie 
accidere nemo est qui nesciat, sed — exempla sunt odiosa. 

Extremum illud est, ut moneamus nos ad excolendam et illustrandam  etymolo- 
gices historiam ex ingenti quam reperimus mirarum atque insolentia notabilium rerum 
copia paucas tantum in opus nostrum recipiendas delegisse, praesertim tales nominum 
enodationes, quibus aut mutatum esset verbi cujusdam principium latinum aut addito 
glossemate germanico vitiosa subjecta foret notio. 


VORR ED E 


Da Hauptinhalt dieses Werkes bilden mehr oder minder ausführliche Auszüge 
aus handschriftlichen und. gedruckten lateinisch-deutschen Glossen und Glossarien von 
der ültesten Zeit bis zur Herstellung der Classicitit. Diese Auszüge verschmolzen wir 
hier zu Einem Glossar, bezeichneten jedoch, wo es nóthig schien, ihre Besonderheiten 
nach den einzelnen Quellen. Die meisten Glossarien gehóren dem 15 Jh. und den an- 
erenzenden Jahrzehenten an, also dem für beide Sprachen am Wenigsten bearbeiteten 
Zeitraume. Würe die Kenntniss desselben auch unser einziger Zweck gewesen, so hiütte 
dieser die Vergleichung früherer und die Anknüpfung spüterer Sprachdenkmüler uns 
schon zur Pflicht gemacht. Aber diess Mittel verdiente ebenfalls die Würde emes Zweckes. 
In vielen Beziehungen wüchst der Werth der Glossen mit ihrem Alter; doch empfangen 
oft auch die ültesten noch durch sehr spiüte Ergünzung und Derichtigung. Aus den 
Wórterbüchern nach dem 15 Jh. wühlten wir eine Anzahl lateinischer und deutscher 
Woórter aus, die entweder mit der ülteren Sammlung in Verbindung standen, oder eigenen 
Anspruch auf upsere Aufmerksamkeit hatten. 

Beide Sprachen sind als Selbstzwecke behandelt. 

Die lateinische steht jedoch im Vordergrunde, sowol durch die alphabetische 
Anordnung, als durch die auf sie bezüglichen Erlüuterungen und Synonymen der Ur- 
schriften. Auch nahmen wir mehrere rein lateinische Glossen auf, und einige von Sy- 
nonymen anderer lebender Sprachen, als der deutschen, begleitete; sei es wiederum, 
dass sie an sich, oder durch ihre Beziehung zw den lateinisch-deutschen Glossen, der 
Aufnahme und Beleuchtung werth erschienen. 

Einestheils galt es: in umfassenderem Maasse die Zahl und wechselnde Bedeu- 
tung der in jenen Zeitrüumen den lateinischen Sprachschatz bildenden Worter zu ver- 
zeichnen, somit auch Urkunden zur Geschichte der Lexikographie zu geben ; anderntheils : 
die lateinischen Neubildungen und Entstellungen (das sog. Mittellatem) darzustellen, 
mochten wir nun ihre Entstehung nachweisen kónnen, oder den DBesitzern bedeutende- 
ren Stoffes und Scharfsinnes noch unerklürte Thatsachen vorlegen. Oft begniigten wir 
uns, unsere Meinung durch die Reihenfolge der Formen oder durch andre dette ver- 
stindliche Mittel nur anzudeuten, die TONENE. aber unsern Lesern zu überlassen. 
Ein vorgesetzter Stern (*) zeichnet die Artikel, deren erste Formen sich bei Du Cange, 
resp. in Adelungs Glossarium manuale, sodann in dem einst vielgeltenden Dreviloquus 
und in dem reichhaltigen Cornu copiae von Kirsch nicht finden. Viele neue Varianten 
im Inneren der Artikel, deren alphabetische Stellung keine besondere Aufstellung (mit 
Verweisung auf den Hauptartikel) zuliess, entbehren jenes Zeichens. 

Trotz des Vorrangs des lateinischen Sprachstoffes überwiegt im Ganzen die Masse 
des deutschen, wie sich bei einem lateinisch-deutschen Worterbuche erwarten lisst. 


VIII 


Die unvermeidlichen Wiederholungen deutscher Wórter gewinnen nieht selten durch 
neue Varianten selbststindiges Interesse. Sie sind theils hochdeutsch, theils nieder- 
deutsch und niederlindisch, ein kleinerer Theil angelsüchsisch, bei dessen Aufnahme 
der lateinische Bestandtheil der Glosse massgebend war. In vielen Würterbüchern, 
namentlich den Mainzer Hss., die vom Niederrhem und semen Grenzgebieten stam- 
men, neigt sich Lautstufe und Wortvorrath vom Hochdeutschen zum Niederdeutschen. 
Aber auch mehrere reiner hochdeutsche, darunter die Gemmen und das deutsch-lateinische 
Woórterbuch Zeningers von 1482, verrathen ihren Ursprung aus Norddeutschland und: 
Niederland oft durch Einzelheiten, auch durch Missverstündnisse. Letztere spielen über- 
haupt in der alten Lexikographie eine ungeheuerliche Rolle, oft durch immer neue Miss- 
geburten sich fortpflanzend und selbst die tüchtigsten Germanisten der Gegenwart irre- 
leitend. Die rein oberdeutsche Mundart haben wir vorzüglich nach Würterbüchern des 
16 Jh. eklektisch aufgzenommen. Die Mundartenkunde der früheren Zeit überhaupt 
wird aus den bissher theils verschollenen, theils noch unbekannten Vocabularien, die 
wir benutzten, manchen Vortheil ziehen. Selbst der, freilich oft verworrene, Wechsel 
der Schreibung in den verschiedenen Redaetionen und Ausgaben einzelner Werke ist 
in vielen Füllen nicht bloss von graphischem Interesse, sondern zeigt auch den wich- 
tigeren Wechsel der Aussprache nach Zeit und Orte an. 

Aus dem Vorstehenden ergeben sich einige weitere Zwecke unseres Glossars, zu- 
nüchst die Ergünzung und eventuelle Berichtigung der vorhandenen mittellateinischen 
und (m weiterem Sinne) deutschen Glossarien und Glossensammlungen. Namentlich den 
künftigen Entdeckern und Bearbeitern der letzteren mag unser Werk als Hand-. und 
Hülfs-wórterbuch dienen. Geringer.wird der Ertrag für die Kunde der romanischen 
Sprachen ausfallen; viele mlt. Formen stammen aus Italien. 

Eine Geschichte der latemisch-deutschen Lexikographie wollen wir nicht geben, 
wol aber, wie schon bemerkt, Stoff und Andeutungen zur Lósung dieser wichtigen 
Aufgabe. Dieser Wunsch veranlasste uns auch, hier und da. an sich werthlose Varian- 
ten, ja blosse Druckfehler einzelner Ausgaben aufzunehmen, nur um letzteré zu kenn- 
zeichnen, zumal wo solehe in bibliographischen Handbüchern nicht genannt sind. 
Trotz der zahlreichen Ausgaben einzelner Vocabularien, die sich am Ende des 15 und 
am Anfange des 16 Jh. in kurzen Fristen folgten, haben sich doch mehrere derselben 
nur noch in einzelnen Exemplaren erhalten, vielleicht weil deren Zahl von Anfange 
nur gering war. 

Bekanntlich waren die alten Wórterbücher eigentliche Lexika und enthielten 
somit eme Menge von Realien. Die Bildungsgeschichte des Mittelalters hat in ihnen 
noch manche Nachlese zu halten. Sie spiegeln, wenn auch nicht im Zusammenhange, 
die Weltanschauung, wie das Privatleben der Vorzeit ab. Chaotische Trimmer antiker 
Geschichte, Sage und Naturkunde mischen sich mit neuen Errungenschaften der Er- 
kenntniss und des Wahnes. "Thatsüchlicheren Werth haben ihre Mittheilungen über 
Haushalt und Hausrath, Kleider und Kleiderstoffe, Gewerbe und Werkzeuge, Aemter 
und Wirden, Gemeinwesen, Verkehr, Feste, Spiele u. s. w. der alten Gesellschaft. Eine 
vollstindige Sammlung dieser Zeugnisse, sowie auch der bissher noch in Bibliotheken 
und Privatbesitze verborgenen Sprachschiütze unserer Kategorie ist eine nur in einer 
Reihe von Jahren und Folianten lósbare Aufeabe vieler verbündeten Krüfte. Wir müs- 
sen uns bescheiden, einen Theil der Vorrathskammern zugünglicher gemacht und nicht 


IX 


unbetrüchtliche Proben ihres Inhaltes gegeben zu haben. Verháltnissmüssig am Reich- 
liehsten stellten wir naturgeschichtliche Glossen zusammen, besonders Namen der Pflanzen, 
demnüchst der Thiere, endlich auch der Minerahen, der Exrscheimungen am Himmel 
und auf Erden, der Krankheiten und der Heilmittel. Eben hier reichen oft ülteste und 
neueste Zeit einander die Hand, wie z. B. Pflanzennamen in Graffs Quellen und bei 
Tabernamontanus, in den Glossen der Sumerlaten und im Nürnberger deutsch-lateini- 
schen Würterbuche von 1482. 

Wir werden der wechselseitigen Beziehungen unserer Quellen weiter unten im 
Einzelnen gedenken; einige allgemeine Bemerkungen mógen hier ihre Stelle finden. 

Suchen wir nach den Quellen der herwürts biss ms 16 Jh. reichenden Vocabu- 
larien, so finden wir die ültesten schon in den Lustspieldichtern, Grammatikern und 
einigen spüteren Schriftstellern Roms, sodann in einigen Kirchenviütern, und vorzüglich 
in Isidor und seinen Glossatoren. Zwischen diesen und Papias, der mit seinem 
durch griechischen und hebrüischen Woórterwirrwarr allmülheh angeschwollenen Vor- 
rathe im 11 Jh. die Hauptgrundlage für die spiteren Lexikographen bildete, liegt eine 
bunte Reihe von Mittelghnedern, deren Bedeutung für die naturwüchsige Latinitit von 
neueren Sammlern, wie Mai u. A. oft weit überschützt wurde. Hiüufiger, als Papias, 
wird Uguceio (Hugutio, Hugwicio), der 200 Jahre spüter schrieb, in den Würter- 
büchern des 15 Jh. eitiert, obgleich sie noch mehr auf Ioannes de Ianua fussen, 
der sein. Werk aus jenen Beiden compilierte. Eine über 100 Jahre vor Papias aus 
verwandten Quellen geschópfte Glossensammlung (angeblich) des Bischofs Salomon 
(Salemon, Salamon) stiftet eine eigenthümliche Reihe lateinisch - deutscher Glossarien; 
vgl u. a. Raumer Einwirkung des Christ. S. 128 ff. Mehr und minder gesondert stehn 
die schon lange vor Papias entstandenen deutschen Glossen zu einzelnen Schriftstel- 
lern und zur Bibel; sodann die naturwissenschaftlichen Glossarien und einige philo- 
sophische, mitunter auch juristische und theologische. 

Mit dem Ende des 14 Jh. kommt eine grosse Zahl neuer lateinisch gestalteter 
Wórter von besonderem, oft humoristischem Geprüge zu dem alten Vorrathe, deren 
Heimat, wenigstens theilweise, im den Niederlanden zu suchen ist. Sie wandern rhein- 
aufwürts biss ms Elsass, um sich endlich durch den Druck mehr in den hochdeutsch 
redenden Gebieten zu verbreiten. Ueber hundert Jahre spiter, wo schon die Herstel- 
lung der Classicitiit aufdümmert und die griechisehe Sprache den deutschen Professo- 
ren bekannter wird, erzeugen diese noch eiümal eine Brut neuer Würter. 

Die Vocabularien des 15— 16 Jh. theilen sich in mehrere Gattungen und Arten. 

Die zahlreichsten Arten der alphabetischen lateinisch-deutschén "Würterbiicher 
sind die Vocabularii ex quo und die Gemmen (gemmae, gemmae gemmarum, 
gemmulae) Die ersteren erschienen in vielen Redactionen, die uns theils in Hand- 
schriften, theils in Drucken erhalten sind. Die spiter entstandenen Gemmen wurden 
vermuthlieh in stürkeren Auflagen gedruckt, weichen aber viel weniger in der Anord- 
nung von einander ab; dagegen zweigen sich ihre deutschen Mundarten von der rein 
niederlindischen durch die rheinischen biss zur oberdeutschen ab. Am Oberrhein 
folgten sich ihre Ausgaben zu Anfange des 16 Jh. in kurzen Zwischenrüumen. Eine 
Verbindung dieser beiden Arten finden wir in unserer Nr. e Mehrere lateinisch- 
deutsche Wórterbücher, namentlich unter den Mainzer Handschriften, gehüren nicht 
zu den eigentlichen Voec. ex quo. Von allen diesen verschieden ist unsere Incunabel 


DiErENBACH GnossaniUM eo 


X 


Nr. s, über deren Besonderheiten und anderweitige Berührungen wir unten berichten 
werden. 

Gegen Ende des 15 Jh. erscheint der alphabetische lateimiseh-deutsche, V ari- 
loquus oder Vocabularius predicatorum (predicantium), von Joh. Melber de 
Gerolezhofen nach den Vortrügen des Doctors und Predigers lodocus Eychman de 
Calwe (Calw) in Heidelberg compilert (unsere Nr. es in schnell einander folgenden 
Ausgaben, deren oberdeutsche Mundart bedeutend wechselt. Ihre Anordnung und sehr 
reichliche deutsche Glossierung stellt sie als eme besondere Gattung dar. 

Vielfach reicher an neulateimischen und an besonderen deutschen Wórtern, als die 
vorstehenden Gattungen, sind die, ebenfalls alphabetischen, deutsch-lateinisehen Würter- 
bücher (Vocc. theutonicum ante latinum) in zwei Hauptarten. Die hüufigste 
(unsere Nr. :5) ist in mehreren Ausgaben vorhanden, in welchen eine Stufenleiter von 
Missverstündnissen und Entstellungen auf eme uns unbekannte Urschrift deutet. Die 
andre, sehr abweichende, Art kennen wir nur aus unsern Nrr. ?22 und z. Jene hat 
rein niederdeutsche Sprache, letztere 1st Zeningers Woórterbueh von 1482, das mut 
zwei gleichzeitig und ebenfalls in Nürnberg erschienenen lateinisch-deutschen Wórter- 
büchern von Zeninger nicht nüher zusammenháüngt. Zu keimer dieser beiden Arten 
gehóren einige niederlündisch-deutsche Wrterbücher, namentlich der mehr nieder- 
rheinische Theutonista (unsere Nr. u:), dessen Vorrede lfuguicio (samt dem Ca- 
tholicon) als Hauptquelle nennt. 

Eine vierte Gattung sind die latemisch-deutschen Vocabularii rerum, nach 
Kategorien geordnet, in welchen mitunter die erhaltene alphabetisehe Anordnung 
einzelner Abschnitte auf Ursehriften unserer ersten Gattung deutet. Ihre verbreitetste 
Art ist der im verschiedenen Ausgaben erhaltene von Wenceslaus Brack. lm 
Uebrigen sind sie sehr mannigfaltiger Art, so dass wir die von uns benutzten nicht 
schürfer gruppieren kónnen. Eigenthümliche Anordnung hat das, uns leider nicht zur 
Hand gekommene, (1478?) bei Zainer zu Augsburg gedruckte Vocabularium latino- 
germanieum de homine &c. in 62 articulos distributum. fol. 

Besondere Gattungen bilden die schon erwühnten philosophischen und 
naturwissenschaftlichen Glossarien. 

Unsere gróstentheils beobachtete Beschrünkung auf lateinisch-deutsche Glossen 
bedarf vielleicht einiger Rechtfertigungsgründe. Ei solcher liegt im der allgemeinen 
Nothwendigkeit einer Besehrünkung auf dem fast schrankenlosen Gebiete. Ein andrer 
in der Wichtigkeit und Verbreitung gerade desjenigen lateinischen Wortvorrathes, dessen 
Glossierung durch lebende Landessprachen zum Bedürfnisse wurde. Eine Anzahl neu- 
eee. oft sehr willkürlich gebildeter Wórter, durch welche einheimische über- 
setzt und moderne Degníffe ausgedrückt wurden, gewannen in der lateinischen Ver- 
kehrssprache der Mónche w. A. eim zeitweiliges bap So geschieht es, dass lateimische 
und deutsche Wórter sich oft wechselseitig beleuchten, wozu denn unsere beiden Sprachen 
gleichmiissig zugewandte 'Theilnahme kommt, die wir auch bei vielen Strebensgenossen 
voraussetzen' dürfen. Endlich bestimmte uns der Umstand, dass der gróste Theil des 
neuen oder wenig bekannten Stoffes, den wir mittheilen konnten, in zwiesprachigen 
Wórterbiüchern niedergelegt war. : 

Um diese sammelten sich die übrigen Bestandtheile unserer Arbeit. Da sich ihr 
Hauptstock aus den Handschriften der Mainzer Bibliothek bildete, die uns ihr Hüter, 


XI 


Herr Dr. Külb, mit unschützbarer Güte zugünglich machte, so wiegt in unseren hoch- 
deutschen Glossen die niederrheinische, dort vorzüglich vertretene, Mundart vor. Für 
einen bedeutenden Theil der reiner hochdeutschen Vocabularien simd. wir der Verwal- 
tung der hiesigen Bibliothek verpflichtet. 

Wenn einerseits die Handschriften als die am Wenigsten bekannten Quellen 
grüsseren Anspruch auf Beachtung haben, so dagegen die (überdiess oft gleich seltenen) 
Druckschriften dureh die Wührung ihres Inhalts. Dieser erhült durch den Druck — 
weniger durch genauere Prüfung vor dem Drucke — ein bestimmtes Geprüge; und 
selbst der tollste Irrthum, der in Handschriften nur als Schuld des Sehreibers auftritt, 
wird zur geschichtlich berechtigten "Thatsache, sobald er gleichlautend von so vielen 
Zeugen verkündigt und fortgepflanzt, nóthigenfalls den Zuhórern auf den Schulbiünken 
eingeblüut wird. So geht es ja auch in andern Gebieten des Wissens und des Glau- 
bens — exempla sunt odiosa! 

Schlüsslich bemerken wir noch, dass wir zur Geschichte der Etymologie nur 
eine sparsame Auswahl aus der Menge vorhandener Curiosititen gegeben haben, be- 
sonders wo die etymologische Deutung die lateinische Grundform umwandelt und die 
deutsche Uebersetzung bestimmt. 








—; Jd 


Brevitatis et perspicacitatis causa eam in hoc libro inii rationem, quam futuram esse facilem 
ad intelligendum neque ullum ambiguitati relieturam esse locum confidenter sperem. Nam in adnotandis 
formis et lectionibus, quae voeabulo cuidam erant adserendae, syllabas pluribus communes non nisi posito co- 
pulandi signo indicavi, ut non solum parcus essem spatii, sed etiam id efficerem, ut singulae vocabuli partes, 
et quae immotae essent et quae possent mutari, facillime dignoscerentur. Ratio, quam scribae in libris 
et manu scriptis et typis excusis, quos quasi fontes habuimus, ad indicandam singularum vocabuli eujus- 
dam partium vel versiculorum continuationem inierunt, multo magis, quam nostra, ab usitatiori nostrae 
aetatis differt oculosque offendit. 

Quamquam mihi persuasum est, qui attento animo legat, eum facillime intellecturum esse, quid 
indieent signa, tamen non alienum puto verba quaedam apponere, quibus explicentur. 

Glossae, quae commatis inter se dirimuntur, aut ejusdem sunt dialecti a fronte indicatae aut 
singulas voces vel saltem partes earum habent communes. Quales partes supplendas ac repetendas 
linea simpliciter posita (-) significat; at duplex linea (-) indicat interrumpi versiculos. Si quis recte 
intelligere velit, quo modo vocabula commatis dirempta inter se cohaereant, is animum attendat e. 
g. ad v. bifores, ubi id vocabulum, quod praecedentia nullo posito commate excipit adjectiva ex 
superioris Germaniae dialecto deprompta, substantivorum cum illis conjunctorum ineipit seriem; 
item ad v. bidental, ubi ,en stede* ad tres quae sequuntur, ,dair* ad duas, quae hoc ipsum excipiunt 
vocabulum, ,sleyt* ad duas quae praecedunt referenda sunt glossas. Multis in aliis locis ista ratio clarius 
perspicitur. Nam si animum advortas ad v. elassis mox invenies omnes glossas, quae voci ,.der lut, com- 
matis interpositis adscriptae sunt, ad ipsum verbum pertinere principio collocatum. Si post vocabulum, 
signis ,o.« vel ,* quae significant sg, cum antecedenti conjunetum, comma ponitur, id documento 
est, etiam quod sequitur vocabulum ad illud esse referendum; sin vero semicolon, inde concludendum 
est vocabulum quod sequitur nullam eum antecedentibus habere conjunctionem. Si igitur animum ad- 
vortas ad v. facere, vocabula ,machen* et. ,dun*, commate inter se disjuneta, conjungenda esse et ad facere 
referenda facile intelliges. Nam si positum esset post machen semicolon, certe illa duo vocabula inter se 
non eohaererent. Alius generis exemplum est exstirpare; hac enim in voce signum 7, quod inter ,ruoten* 
€t ,wurzeln* intercedit, glossam wurzeln non nisi ad rnoten pertinere indicio est; nam si ruoten etiam ad 
reliquas quae sequuntur glossas esset transferendum, haud dubie ommibus illud adjiciendum esset. Quae 
dialecti (Ad. nd., similia) à fronte positae sunt significationes ad omnia vocabula vocabulorumve partes 
referendae sunt, nisi quae puncto posito sejunguntur. Si fontes indicantur, ex quibus hausimus, his ipsis 
dialecti, quibus usi sunt scriptores, satis declarantur. Cui vero dialecto adseribenda sint voeabula eorumque 


XII 


formae indicare non omisimus, nisi per se pateat. Cf. machen et maken, quorum alterum est dialecti in superiore 
Germaniae usitatae, alterum dialecti, qua incolae inferioris Germaniae loquuntur. Pari modo exitus .schafft. et 
-scap, lich, -liken inter se discrepant. Exitus -lich, qui est dialecti superioris Germaniae, etiam in libris dialecto 
inferioris Germaniae conseriptis (cf. Nr. 11), invenitur ob eamque «causam interdum ad vocabulorum 
stirpes, quae sunt dialecti inferioris Germaniae propriae, referatur necesse est. Quos nominavi exitus 
in textu distinxi, sed de consonantibus, a quibus vocabula incipiunt (e. gr. s et f in dialecto superioris 
Germaniae, z etv in dialecto inferioris Germaniae), conjunctim tractavi, unde factum esse puto, ut quae 
disserui faeilius possint perspici. Fontes Nrr. 14 et i2», quibus dialecti superioris et inferioris Germaniae 
maxime miscentur, ambabus rubrieis adscripsi. 

Ab initio libri fontes, ex quibus hausimus, numeris et signis diligentissime indicandos esse pu- 
tavi; in posteriore vero ejus parte eos apponere omisi, nisi adnotandae essent formae, ad quas legen- 
tium animos advortendos esse censui. Unde factum est, ut quae,in textu sunt posita facilius et com- 
modius possint legi. Signa et numeri, quibus fontes indicavi, ad ommia quae praecedunt referenda sunt 
voeabula eorumque partes, nisi punctis positis intercipitur eorum series. Sed si adnotavimus dialectum, 
illa signa ad ea tantum vocabula vel partes pertinent, quae signis ,o.4 vel ,7* inter se conjuncta sunt. 
Vocabula Germanica, quorum fontes non indicavimus, sunt saeculi quinti et decimi aut temporis proxime 
antecedentis vel sequentis. Quae eorum ex dialecto inferioris Germaniae desumpta sunt, ea libris manu 
scriptis, qui Moguntiae asservantur, debemus. Eandem vim habent et signa ,,&c.* et ,,s/m.*, quibus post 
fontes veterrimae superioris Germaniae dialecti (ahd.) citatos non nisi vocabula et formae ejusdem dialecti 
subintelliguntur. 5i sola litera, à qua vocabulum quoddam incipit vel ejus pars, scripta est adposito 
puncto, eandem, quam habet ab illa incipiens vocabulum proxime antecedens, intelligi cupiam formam. 

Signum ,£* quod distinguendum est a signis ,Z. q.* — id quod, vocabula quae sequuntur aut esse 
synonymorum loco aut ad vocem cui adposita sunt explicandum adjecta esse indicio est. 

Ab ordine alphabetico solito nonnullis in locis recedere eo coaetus sum, quod in plurimis libris, 
ex quibus vocabula medii aevi Latina desumpta sunt, literae, quibus vocabula exarantur, ipsique soni 
variant: sed in quibusdam haud penitus mihi ipsi constare potui. Nam semper in mediis vocabulis 
literae. eh et ph post e et p, in vocabulorum vero initio eh et k cum e, et ph cum f intermixtae inve- 
niuntur. Pari modo rh et r, th et t€, i et y, e et a vel c, u et v, w et v bis juxta scriptum vel u in- 
vieem se excipiunt. Sed ae et oe semper distinguuntur. Pro ti ante vocales posito, quod est in vocabulis 
Latinis, in plurimis libris scriptis ei invenitur. Sed nos plerumque ti dedimus. 

Nota ? signifieat plerumque er, interdum ir, ri, similia. Nota v indicaturi fuimus singulas prae- 
fixi formas vor. ver-, vir, alias, quae non nisi causis quibusdam intercedentibus literis expressae sunt. In 
libris typis excusis plerumque ver- scriptum est, at plurimi libri manu scripti nil nisi v- exhibent. Lite- 
ram à duplici puncto supra seripto, quae in plurimis libris (aeque ac ü in Nrr. 3, 4) vocalem u a con- 
sonante n discernit, ex codicibus in nostrum librum non transtulimus nisi ü et u inter se disjungenda 
erant. In libro manu scripto 1 omnes voeales punctis et lineis supra scriptis ita sunt distincta, ut non 
possit discerni, utrum soni simplices an pinguiores sint intelligendi. 

Plurina seripturae compendia ac signa satis superque sunt nota. Cf, Ad., ahd., nd., nl., ags.. mlt., 
alia, quae posita sunt pro hoch-, althoch-, nieder-deutsch, niederlándisch, angelsáchsisch, mittellatemisch alus. Neque 
quemque fugit, quam vim habeant signa mathematicis usitata. Signum : indicat vocabula, quae juxta 
posita sunt, quandam inter se habere communitatem; at »« positum est, ut verborum formae et signi- 
ficationes inter se aut mixtae aut permutatae esse intelligantur, quod saepissime occurrit maximique 


DE FONTIBUS. 


Quae de fontibus, ex quibus hausi, dicenda esse viderentur, in prooemio exposui. Qua ratione 
illi inter se aut cohaereant aut diserepent, testimonia et exempla indieabunt, qualia in pagina quaque 
hujus libri inveniuntur. Majorem singulorum congruentiam sequentibus paginis designavi. In ponendis 
numeris, quibus insigniti sunt libri, non potui sequi consilium quoddam, sed plurimos ortos esse casu putes. 
Me majusculis usum esse ad significandos libros manu seriptos nondum editos facile invenies. Sed eosdem 
adhibui i citandis libris typis exeusis ad indicandum eorum volumen, ex quo locos quosdam vel sin- 
gula vocabula attuli. Signis ,&e.* et ,5im.* (similia, quum posita sunt post numeros, indicari volui eos 


) 


XIII 


fontes, qui quoddam vineulo conjuncti sunt cum iis, quos numeri significant. In primis ,66 sc. legentium 
animos advertet ad Vocabularios ex quo, ,,5 &«.* ad libros scriptos Moguntiae asservatos (in quibus maxime 
memorabiles sunt 5, 6, 7), ,110 &.*^ ad Gemmas, quae insignitae sunt numeris 110, 132 et saepissime 6s. 
Si quando dialectus, qua libri et manu scripti et typis exeusi utuntur, non adnotetur, eam esse propriam 
superioris Germaniae putes. 


a) DE LIBRIS MANU SCRIPTIS 


(Nrr. 5—293 inveniuntur in bibliotheca, quae est urbis Moguntiae; adscripti sunt numeri, quos in illa habent libri.) 


1. Vocabularius rerum 4^, quem scriptum esse primis saeculi 15 annis veri simile est. In praefixo 
folio literis, qualis eodem tempore exarari solebant, est scriptum: , Vocabularius BA anto- 
nius anneberger*. Missus est ad me ex urbe Monaco. Cognationem quandam cum eo prae 
se ferunt 2, 1, 2, 3, 71, denique 3, 5^. 

2. Vocabularius rerum Fol. anno 1429 scriptus, priore tempore Gissae in Nebeli bibliotheca asservatus. C£. i. 

3. Vocabularius ex quo 4", cod. Nr. 136 sacrae Domus, quae est Francofurti, proprius. In primo folio 
praeter complures versus lingua Latina compositos etiam hi leguntur: 


Iusticia ist geslagent tot Castitas ist nyder geslagen 
Veritas dy leydet grosse not Luxuria regniret in allen tagen 
ffallaeia ist geporn Der (?) ist mit der werlde stat 
ffides hat den streyt verlorn Thu mir gut ich thu dir quat 
Pacieneia ist worden kalt. Hilf mir auff ich wirff dich nyder 
Ira cordium (?) ist manickvalt. Er mich so schend ich dich wider. 


Primum vocabulum estAaron, ultimum Zozima. Tum alio atramento aliaque manu scriptum est: 
A. d. 1476 obiit dom. Michael Rotel predicator cubitensis capellanus fraterni- 
atis publieus notarius. Orate pro anima ipsius. Et tandem pro domino 
Wentzeslao Scherffan plebano in kungswird &c. Quod in hoc et sequenti folio super- 
est spatii impletur nugis quibusdam Latina lingua conscriptis. Tamen in commemoranda anno- 
nae caritate vel fame a. 1477 orta mentio fit illius Scherffan in kungsward villa. Dialectus 
libri ita comparata est, ut more Saxonum vel Anglosaxonum liquidae literae transponantur. 
Cognatus est ei 4. 

Macer de herbis, Germanice, 12?. Quo in libro qui multis am latinis quam germanicis vel herba- 
rum descriptionibus vel medicorum praeceptis auctus Francofurti ad Moenum mihi obtigit, latinis 
herbarum nominibus, alia quidem ac librarii manu, saepius subjecta exstant vocabula bohemica; 
in plagula 279 legitur: anno 1394 die 12 mensis nouembris., 

5. Vocabularius ex quo ,latino-germanicus Hugwiconis" 4?, nr. 314. Hic liber quem se possedisse pro- 
fitetur Conradus Bernardi de Altauilla, cujus autem pars extrema in qua haec reperian- 
tur verba: , Explicit vocabularius finitus et completus sub a. 1414 feria 6 post 
festum s. luee per mosatulium (-ubum?) de maguncia*, prope eadem est ac libri 18, 
— et rerum disponendarum ratione et multorum verborum formis ad libros ?1 et 22 proxime 
videtur accedere. 

5». Vocabularius rerum, uno quidem volumine trenes cum libro antecedente, sed tam rebus quas 
continet quam literis quibus scriptus est ab eodem disjunctus, dum magnae cum libro 3 (cf. 1), 
quaedam cum libro 17 ejus sunt similitudines. In membrana huic libro affixa haec verba legun- 
tur: dem hoch geborná& fürstaBernhart vo gotes genadanMarggrauff zu badan 
mina genedigà herr&. In nomine Dm. Amen. ; quorum terminatio -an eo notabilior esse 
videtur, quod in ipso glossario nusquam occurrat; — in chartae linteae autem scidula inter 

varios literarum duetus ad faciendum calami periculum temere exarátos reperitur annus 1420. 

6. Vocabuiarius ex quo, 4^, nr. 305, scripsit Johannes firmaiss dewerstat a. 1440. ,Iste liber 
pertinet ad domum s. michaelis prope magunciam ordinis Carthusien.^ In hoc 
libello, eujus cognatio cum libris 74, 7e, 22 (23) multis in locis est conspicua, quum et magis in- 
corrupta Superioris linguae puritas et distracta diaedam vocalium latitudo (a saepius pro e) et 
vetusta. verborum scribendorum ratio (ht pro cht, à pro ij) jam in universum praevaleant, multo 


*- 


XIV 


ij; 


8. 


9r 


10. 


11. 


12. 


majorem dialecti latitudinem exhibent ea quae vocabulum rubrieus sequuntur, ab alio quodam 
atque antecedentia librario exscripta, cujus notae ft ef st aeque ae t et k vix ullo formarum 
diserimine inter se differunt. Duae desunt plagulae. 


Vocabularius ex quo, 4?, nr. 418, lepidis quidem compositisque literis sed mendosissime descriptus ; 


desunt quae verbum Succentor sequebantur omnia, sieut nonnulla ex iis quae ad vocabula C et 
S literis incipientia pertinent. Cf. 8, 18. 


Vocabuiarius rerum, 4^, nr. 261, ,Vocabularius bonus MCCLX vocabularius,^ compositus ex diversis 


glossariis vel nomina vel verba vel herbarum arborum avium vocabula in literas quaeque digesta 
seorsum continentibus. Simillimus est librorum 9 et 155 (v. infra), ad quos liber 17 prope accedit; 
— eum libris 7, 8», 90 (cf. 19) et :oo nostro libro non communia sunt nisi pauca quaedam ad 
peculiarem ejus indolem ac naturam spectantia. 


Vocabularius latino-zermanicus eodem volumine eum libro 8 conjunctus, sed diversis literis ab alio 


quodam librario descriptus et additamentis per tertium quendam manu dispari adjectis locu- 
pletatus. Quamvis reperiantur, quae huie libro cum libris 8 et ;:9 communia esse videantur, 
tamen a reliquis omnibus longe distat, praesertim eo quod in ipso magis quam in ceteris Infe- 
rioris Germaniae dialectus dedo qn Deesse nihil videtur, licet verbum Quassare omnium lega- 
tur extremum. 


Vocabularius rerum, 4^, nr. 322, libri 8 similis eo quod pariter atque ille ex separatis glossariis com- 


positus est, dissimilis eo quod hae ejusdem partes non penitus singulae in literas sunt digestae. 
Literarum quidem elegantia nitet, sed multae plagulae desunt, nonnullae reperiuntur dilaceratae. 
Qui liber quamvis prioribus jam decimi quinti saeculi annis conscriptus esse videatur, tamen 
quae in eo occurrunt vocabula germanica, incorruptam usque Superioris linguae indolem sme 
ullo paene ut ita dieam Saxonicae dialecti colore et fuco prae se ferentia, jam pro pristina 
vocalium quarundam simplicitate diphthongos ostendunt, sequentium temporum quasi incrementa. 
Duae appendices (9 An. designatae) quae ad philosophicum genus glossariorum referendae sunt, 
aeque ae liber ipse ex eodem libro primitivo ex quo Conradi Voeabularius (v. infr. 155) origi- 
nem habent. Cf. 8 et 64. 


Vocabularius latino-germanicus, 4^, nr. 248. Prooemii haec sunt verba: Ad pleniorem — inue- 


nire. Liber ipse tribus partibus continetur: 1) Vocabulario latino-germanico in quo non pauca 
latinorum vocabulorum glossis germanicis destituta.sunt; — quae verbum Piaeulum sequuntur 
non eadem qua antecedentia manu exscripta sunt. 9) Vocabulario graeco-latino eujus vocabulis 
Germanica nonnunquam subjecta sunt glossemata. 3) Vocabulario hebraico-latino. Totius libelli 
extrema verba haec leguntur: Iste hib est frm cartusien sti michahelis prope mo- 
gunceiam. Cf 19. 


Lateinisch-niederdeutscher Vocabularius: glossarium Durs enda sub eodem tegumento cum libro 
- 10 conglutinatum, sed ab alio atque hic librario exscriptum, padxpallido quidem atramento, idem- 


que plagula una (Voluntas — Zea) destitutum, terminatur in his verbis: Explicit vocabula- 
rius finitus vtilis et bonus a. d. 1420 &c. Redde me iohanni brumer qui me 
scripsit a principio ad finem. Vocalium in hujus glossarii vocabulis germanicis adhibi- 
tarum singularis ratio ad Batavicae (nl.), imprimis Belgicae linguae proprietates in libris 116 et 
1:9 obvias prope accedit, magis autem Westfalicae dialeeti memoriam affert. Ceterum in hoc 
nostro libro pariter atque in illis libri 23 partibus, quae a secundo quodam librario scriptae sunt, 
acewrate distinguuntur syllabae vor- et ver, quae in reliquis libris manu scriptis plerumque uno 
eodemque signo (yv) promiscue denotantur. 


Vocabularius !atino-germanicus biblicus 4^, nr. 238, et ob praefationum congruentiam , et ob glossa- 


rum Germanicarum haud infrequentem defectum et ob additum hebraico- depen Em prope. 

compar est libro 10, perinde atque hie tam cum libro 13 similitudine quadam conjunctus, quam 

a reliquis omnibus hujus generis Vocabulariis natura sua plane diversus. Voeabulis latinis apposi- 

tae sunt syllabarum notae, sed una deest plagula ad verborum litera P incipientium seriem ) pertinens. 
Libri 13 — 16 uno volumine (4?, nr. 280) comprehensi sunt. 


13. Vocabularius latino-germanieus, non solum rerum ordine et vocabulorum scribendorum ratione in- 


signis, sed propriam quoque et suam habens dialectum, quum glossarum germanicarum nonnullae 
ex parte, plures omnibus numeris induerint Inferioris linguae formam et proprietatem. Accedunt 


: j XV 


1) Voeabularius hebraico-latinus iu quo inter alia reperitur Thessalonica. 2?) Vocabularius graeco- 
latinus qui non modo vocabulis ut Bubuleus, vel formis ut Abba et verbo andros bis recepto 
notabilis est, sed etiam eo quod vocabulis latinis interdum tam Inferioris quam Superioris dialecti 
glossemata adjecta sunt et toti libello breve supplementum additum est. Cf. 12. 


14 (142. Tres hujus libri partes priores (1— 3) continent latinae linguae nomina (— wulpes), verba 


15. 


16. 
17. 


18. 


18b. 


19. 


20. 


9 


22. 


(— wtor) et particulas (— Vtinam) glossis, ad linguam Inferiorem prope accedentibus (halb 
nd.) passim instructa. Ad eundem librum pertinent 4) Vocabularius graeco-latinus. 5) Latinae 
quaedam dissertationes ad artem grammaticam spectantes quas sequitur Graecismus. 6) Pla- 
gula una in qua compositorum latinae linguae verborum nonnulla (Agere — Cingere) enumerata 
ae Superioris dialeeti vocabulis ornata leguntur. Notarum 14t, 14? sqq. usus ad eas et scriptu- 
rae et dialecti varietates referendus est, quae praecipue spectant ad verba in prioribus hujus 
libri partibus explicata. 

Voeabularius latino-germanieus, in quo res philosophieae tractantur (Abstraecio-—-Zelator); accedit ver- 
borum legere et esse declinatio latino-germaniea. 

Vocabuiarius rerum. 

Vocabularius latino-Zermanicus 4", nr. 293. In prooemio (Certissime — promulgans) occurrunt 
haee verba: incipit vocabularius nomine Hubrilugus taliter dictus eo quod 
quidem dominus hermannus cappel de mulnhusen oriunduls &c. collegit. Desi- 
derantur voeabulà Gnarus — Gratuitus. Cf. Db, 8, :s. 

Vocabularius ex quo 4^, nr. 400; ultimum vocabulum est Zonifragium; nonnullae desunt plagulae, 
extremae a diversis librariis scriptae sunt. Simillimum est hoe glossarium libri 5, sed quaedam 
ejus sunt quoque similitudines cum libris 22 et 23, aliae cum libris 7 et 91. 

Hujus libri cum antecedente uno eodemque volumine comprehensi hae sunt partes: 1) Verbarius 
quo quidem latinae linguae verba recensentur, glossae germanicae (hd.) paucis tantum sub- 
jiciuntur. 2) Vocabularius hebraico-latinus. 3) Vocabularius graeco-latinus (— totus), glossis 
germanicis raro additis. 4) Dissertationes quaedam latinae in quibus de variis rebus maxi- 
mam partem ad linguarum naturam spectantibus disputatur, perpauca tantum vocabula ger- 
manica (hd.) reperiuntur. 

Dictionarius latino-germanicus Fol, nr. 32. Aliquot plagulae desunt; glossis germanicis, quarum vero 

non paucae desiderantur, crebro vocabulorum variationes in margine adscriptae sunt ab uno 
eodemque librario, eujus quidem manu literae u et n accuratius quam in aliis libris manu 
scriptis distinguuntur. Hic liber, cujus extremae plagulae subscriptum est nomen , Conradi 
vffe^, non solum singulari sua latinorum verborum et primitivorum et derivatorum abun- 
dantia, sed etiam eo insignis est quod ejus glossas ex Saxonicis libri 11 saepius sane perpe- 
ram intellectis in linguam Superiorem conversas esse apparet, quam ob rem pariter atque hic 
(11) cum libris 90, 8, 9 similitudine quadam cohaeret. 

Vocabularius iatino-germanicus Fol, nr. 98. Maxime dolendum. est quod in hoc libro alteram tantum 
copiosi cüjusdam atque discrepantis a-ceteris omnibus glossarli partem (b —2Z) reliquam habea- 
mus, eujus insuper deest plagula extrema (inde a vocabulo Zio); librarius eodem signo denotat 
literas v et o, miscet interdum c et t, pari modo scribit tt ac ct, et quibusdam Germaniae 
regionibus magis familiarem confuso ore literas appellandi rationem secutus (cf. 49) pro cht 
habet tht. Cf. 8, 9, es. 

Vocabularius ex quo 4?, nr. 329. Ex plagulis, quibus quondam contimebatur hic liber et proprieta- 
tum suarum et mendorum et emendationum abundantia notabilis, ducentae viginti novem su- 
persunt, desiderantur sex; vocabula germaniea in eo obvia ad dialectum quinto decimo saeculo 
in regionibus Inferiorem Mosam adjacentibus usitatam pertinere Monius demonstrat. Cf. 5, 18. 

Vocabularius ex quo 4^, nr. 318, latino-saxonicus, excidens in vocabulum Valva; —- cf. 5, 6, 23; levior 
etiam affinitas quam cum hoe extremo (23) ei est cum libro sequente (22»). 

Glossarium saxonico-latinum in literas digestum quod, exiens in verba wuschen optare, a nonnullis 
dissertationibus latinis exceptum et cum libro antecedente (22) comprehensum est uno eodem- 
que involucro, cujus quidem parti interiori agglutinata est membrana tabulas Guntheri Swarz- 
burgensis germanice (hd.) scriptas continens. In extrema totius libri plagula haec verba legun- 
tur: Explicit vocabularius a. d. 1495. Cf. 92, 14, 141. 


XVI 


93, Vocabularius ex quo Fol., nr. 130, latino-saxonicus, maximam. partem magis emendate descriptus quam 


liber ?2 quocum ceteroquin illi permulta eo usque sunt communia, ut hujus generis utriusque 
libri locos alterius nota in opere nostro insignitos esse satis habuerimus; ceterum in hoc eodem 
libro 93 postquam jam inde a vocabulo Propositio librarius alter manu sua a priore differens 
scripturam continuaverit, inde a verbo Roboculentus tertium quendam multas formas, vel ex 
parte vel penitus ad Superiorem dialectum referendas, adscripsisse haudquaquam silentio prae- 
teribimus. Cf. 11. Una deest plagula; dissertationes aliquot latinae additae sunt libello, in 
quo verba ,,est fratrum Carthusiensium prope Magunciam* alicubi reperiuntur. 


34. Glossarii latino-saxonici herbarum vocabula continentis ejusdemque quantum conjeetare licet sae- 


, 


culo quarto decimo confeeti reliquiae in membrana exscriptae, quae ex libri eujusdam in ta- 
bulario Darmstadiensi repositi tegumento exsecta nune in ejusdem urbis bibliotheca recondi- 
tur. Cf. 4v. 


35. Peramplus liber, prioribus ut mea fert opinio quinti decimi saeculi annis conscriptus, qui varias 


doctrinae medicae partes encyclios quodammodo adumbrans multas res attentione mostra 
maxime dignas continet, praesertim in copiosissimis quibusdam glossariis germanicis (, der 
krutter somen wuürtzeln species vnd gum [gm] namen zü latin vnd tütsch noch dem alphabet ; 
von den gelyden des menschen vnd zufellen etc., de accidentibus et infirmitatibus 
hominum*^), quae singularem in modum non solum ad librum 93, sed etiam ad libros 74, 125, 
Sum. ef 73, 143 proxime accedunt. Quem librum quum Francofurti ad Moenum mihi compara- 
vissem quo tempore jam non multum abesset quin hoc nostrum opus prelum relinqueret, factum 
est ut nisi in supplementis confecto operi post hac additis illum in rem meam convertere nus- 
quam paene potuerim. 


36. Liber mediam circiter decimi quinti saeculi partem scriptus, quo, quum non publici esset juris sed 


res privata Francofurti ad Moenum reposita, sero demum, confestim scilicet a libro antece- 
dente (25) uti mihi licuit. Germanicum continet glossarium herbarum nomina explicans, cui 
varia adjecta sunt praecepta ad plantarum in arte medica adhibitarum usum spectantia; vo- 
cabulorum formae quamvis ex parte sint valde mendosae, tamen persaepe notabilem in mo- 
dum conspieuae rarorum quorundam verborum singularitati respondent quae in aliis quibus- 
dam glossariorum nostrorum oceurrunt, maxime in Fols 47 et s5, z4 et Sum. 


b) DE LIBRIS TYPIS EXSCRIPTIS 


(nec non libris manu scriptis qui nuper typis excusi sunt). 


1, 2, 3. Glossaria a. 1419, 1429, 1445, quae Schmellerus commemorat. Cf. 1. 
4. Gllossaxim ex libro manu seripto a me editum (Mlt.-hd.-bóhm. Wórterbuch nach einer Handschrift 


v. J. 1470. Frankfurt a. M. 1846). 


5. Twingeri (qui interdum nomine suo inducitur ut apud Oberlinium) Glossaria a. 1399 et 1488, ine- 


morata in Moni commentariis (Anz) 6, 210, 291 sqq. 


e. Glossarium tripartitum ibid. p. 211 sqq. 
. Repertorium canonici circiter annum 1437 conseriptum ibid. p. 218 sqq. 


8 — 14. 


Vocabularii ex quo saec. XV. ibid. p. 214—218 mr. 4*-*. 


16—24. (liber 16 interdum 1—11:, sive 15— 20 distinctus est) Glossaria saec. XV ibid. 218 sqq. nrr. 45^, 


D, 6 cum 17?» p. 339; p. 219—221 nrr. 7, 8 eum 9, 10, 12. 


?5. Glossae ad quinti decimi saeculi initium referendae ibid. p. 221 sqq. nr. 13. 


26 — 32. 


Glossaria ibid. p. 338 sqq. nrr. 15, 18*», 19s»», 20, 21*», 22*», 23 cum 24, 25, 26. 


35. Glossae saec. XIV ibid. p. 343 sqq. nr. 28". 

34. Vocabularius auium saec. XIV ibid. p. 345 nr. 30. 

35. Glossae saec. XV ibid. p. 344 nr. 928». 

3e. Glossarium plantarum nomina continens ibid. p. 344 sq. nr.. 29. 

3:—38. Glossae ibid. p. 346 sq. nr. 31*^, 32. 

39— 44, Glossae saec. XV ibid. p. 48b sqq.-nrr. 33 — 91, 39. 

45. Glossemata anno 1420 conscripta ibid. 3, 50 mr. 2. 

4e. Glossarium saec. XIV ibid. 4, 231 sqq. nr. 1. . , 


XVII 


47. Glossarium saec. XIII sive XIV, quo plantarum nomina Inferioris linguae vocabulis explicantur; 
ibid. p. 239 sqq. Maxima ei est similitudo cum libris 24, 26, 14s, magna etiam cum libris oc, 
Sum. V, ac cum libro s5 locis mendosis multfariam corrupto. 

1s. Glossarium saec. XV ibid. 5» 234 sqq. nr. 14. 

49. Vocabularius a. 1462 ibid. 7, 154 sqq. — in vocabulis Germanicis (hd.) ex dialecti proprietate (cf. 
20) pro cht scribitur t vel tt. 

5o3bed, Gllossaria saec. XIV et XV quibus plantarum nomina enumerantur ibid. p. 101 sqq. nrr. 19, 
21, 22, 21. 

51. Vocabularius ibid. p. 103 nr. 23. 

522b. Glossae ibid. nrr. 24, 25. 

53. Glossae ibid. sqq. nrr. 28, 29, 30. 

54— 60. Glossaria saec. XV ibid. p. 247 sqq. 255 sqq. nrr. 32, 50— 59, 56, 60. 

ei. Glossarium saec. XV ad Megenbergii librum pertinens ibid. p. 494 sqq. 

e2, e3. Glossaria philosophica ibid. 5, 84, 464 sqq. 

c43be, Braek, Vocabularius rerum. .. Fol. min. Jo. Lantz preposito in Hoffen ex bibliotheca Francof. 
Lingu. lat. nr. 74. v. 4" min. a. 1495, qui meus est liber. .. Vocabularium archonium a. 1487. 4? 
min. meum et ipsum, idemque a Schmellero usurpatum. Praeter has tres quas commemoravi, 
alis quoque si occasio tulerit ejusdem libri editionibus usus sum. Singulae hujus libri iterum 
iterumque retractati editiones, in quarum numero etiam liber 1:5 ducendus est, non leviter 
inter se differunt. Non pauca huic libro sunt cum aliis communia, plurima cum glossariis 
33 et :4, nonnulla etiam cum libro 9, quaedam denique cum libris ss, 110, 126, ad inferiorem 
aetatem pertinentibus. 

e». Variloquus (Vocabularius predicatorum etc.) In opus nostrum a nobis collatae sunt sex hujus libri 
editiones, quarum tres in bibliotheca Francofurtensi reconditae (Lingu. lat. nrr. 1117, 1121'/», 
1198), tres autem meae sunt; — ad unam ommes et sunt forma quartanaria et ad ultima 
quinti decimi saeculi decennia pertinent et in vocabulum Zona excidunt, excepta sola es5* (Bibl. 
Francof. nr. 1117), quae verbum Zodiaeus habet extremum. Septima est ejusdem libri editio 
quam licet ipsa nobis non obtigerit saepius tamen ex Schmelleri opere commemoravimus. Ceterum 
im hoc libro es multa glossemata latina, in his maxime derivata a primitivis apud omnes per- 
vulgatis leguntur vocabula, quae in reliquorum glossariorum nullo reperiuntur nisi in libro 
manu scripto 20 qui quidem longe superioris quam hie noster est aetatis. 

ee. Vocabularius ex quo 4", ex bibl. Frcf. Lingu. lat. nr. 1121?5, exiens in haee verba: finitum est 
hoc opusculum per Cunradum zeninger ciuem Nurembergensem a.d. 1482. Quod 
attinet tam ad annum quo emissum est, quam ad typographum (an libri auctorem eum ipsum 
nescio) in cujus officina prelum subiit et ad splendidissimas quibus exscriptum est literarum 
formas, libro :4 plane compar est hoe glossarium, quod si argumentum respexeris ab eodem 
penitus est diversum neque multum distat a tralaticio genere glossariorum quae dicuntur Vo- 
eabularii ex quo. 

ev. Vocabularius ex quo Fol, s. l. et a.; hic liber eujus in Bibl. Frcf. (Lingu. lat. nr. 60) duo exsistunt 
exempla, in vocabulum Zozimus utique excidentia, proxime accedit ad glossariorum 133, es et 

76 similitudimem. 

e». Vocabularius ex quo, Gemmula vocabulorum cum addito diligenter reuisa et emendata 4^, s. 1. et a. Bibl. 
Fref. L. l. nr. 1115. Nomen suum possessor quidam anno 1521 inscripsit in hune Vocabula- 
rium qui ut jam supra commemoravimus quasi medius est .,Gemmas* inter et ,Vocabularios 
ex quo^, quum pro horum ,Proemio^ (Ex quo vocabularii etc.) illarum ostendat , Prolo- 
gum^ (Superioribus diebus etc.) et tam primis verbis (A prepos. à. e. de von) quam voca- 
bulo extremo (Zephirus) ab utroque glossariorum genere discrepet. Glossas germanicas (hd.) 
in linguam Superiorem ex Inferiori esse conversas jam inde patet quod in iis permultae for- 
mae Saxonicarum similes, nonnullae quoque prorsus Saxonicae occurrunt, magis perspicue 
autem ex eo intelligi potest quod verba Saxonica perperam intellecta. frequentius etiam quam 
in Gemmis reperiuntur in hoc nostro glossario, cujus ínsuper propria sunt aliquot mediae lati- 
nitatis vocabula formarum singularitate notabilia neque in ullo alio libro nobis obvia. Cf. er. 

e». Vocabularius ex quo 4^, s. |. e a. ibid. nr. 1119. Extremum vocabulum est Zozimus. Cf, 134. 


Die eeNBACH. GrLossanriUM Wok 


XVIII 


;0. Voeabularius ex quo 4?, s. |. et a. ibid. nr. 1120. Ultima verba haec leguntur: Zozimus ;. viuax vel 


inuidus (pro viuidus). 


zi. Vocabularius rerum a. 1433. Monii Comm. (auz) 8, 248 sqq. Cf. 1. 

7». Brunnfelss, Kreuterbuch contrafeyt Fol. Frcf. 1546. 

75. Wósslin, Kreuterbueh, editio nova Fol. Frcf. 1533. Cf. 25. 

74. Vocabularius theutonieus (theutonico-latinus) a. 1482 impressus Nurembergae per Cunradum Zeninger. 4?.- 


Non dubium est quin hujus glossarii (de quo conferenda sunt non solum ea quae supra in 
praefatione nostra exposuimus sed etiam quae ad librum ee sunt notata) auctor ad opus suum 
conficiendum praesto habuerit libros et verborum copia abundantes et rerum varietate multi- 
plices, ex parte etiam vetusta antiquitate insignes, in his praecipue, ut glossae germanicae 
saepius perverse intellectae declarant, lexicon quoddam latino-saxonicum cujus aut ipsum 
archetypum aut perantiquum aliquod exemplar in libro 22» nobis conservatum esse opinamur, 
quasdam ejusdem fontis significationes neque in libris 22, 23 apparere ignorantes. Proxime 
etiam ad librum nostrum accedunt latina et germanica plantarum nomina quae in libro ,Su- 
merlaten* dicto enumerantur, tum libri »» et 7e; quodammodo cohaerent libri 4 et 75, nonnullis 


in loeis quoque 6, 25, 26, 110, 143, 147, 153. 


z52—e, Vocabularius incipiens teutonicum ante latinum 4^, s. |. et a. 4. liber meus, in cujus indice scripta 


sunt verba: ad Bibliothecam in Anger; prooemium: , Quanquam in nonnullis — fa- 
cillimum*; vocabulum primum est Aaron, ultimum Zwuder zwustaher. Ejusdem libri editio- 
nes forma quartanaria sunt quae: sequuntur: ». Vocabularins primo ponens dictiones theutonicas &c. 
Ein ordenliehe anzeygunge &c. Impr. Argentine per M. Hüpffuff a. d. 1515, eujus libri duo possideo 
exempla. Singularis quaedam dialecti germanicae ratio cernitur tam in vocalibus permutatis 
et in diphthongis quam in terminatione -lin pro -el ad formandas voces deminutivas adhibita; 
e. et a. S. |. et a. Dibl. Fref, liber iisdem verbis inscriptus atque a. — e. s. |. et a. In univer- 
sum' praecipue conferendi sunt libri z4 et 76, sed si glossarum germanicarum rationem duxeris, 
libros 17, »s, 110. propinquiori interdum quam illos cognatione cum glossario nostro conjunctos 
esse intelliges. Wi 


,Vocabularius alphabeticus s. seripture authore.^ Haec verba inscripta leguntur in tergo glossarii 


latino-germanici (Ss. l. ef a., 4? maj), quod, quondam ,ad bibliothecam Niedernalt- 
aichensem*^ pertiens, nunc meum, multis rationibus notabile est et unicum. Index 
typis exscriptus non. reperitur; prooemium inscriptione destitutum his verbis continetur : 
Seripturarum fidelibus &e. Nos... Vocabularium ex diffusioribus maiorum 
dogmatibus....secundum alphabeti ordinem abbreuiare multo labore stu- 
duimus.... planas eorum significationes apposito vulgari theotonico de- 
scripsimus &c..... benedicto. Ipsum glossarium incipit ab his verbis: ,,A, e» omnibus genti- 
bus* &c.; extremum ejus vocabulum est Zorobabel. In glossis germamicis licet sine dubio prae- 
valeat dialectus apud Superioris Germaniae gentes pervulgata, quippe ad cujus legem et in- 
dolem tam distractam more antiquo vocalem uo et diphthongum ai pro magis usitata ei adhibitam 
quam i et ie vocales ex nativa u vocalis permutatione corruptas atque asperiorem ch conso- 
nantem saepius in nominum principiis positam referre debeamus, tamen una cum his omnibus 
reperiuntur nonnulla quae regionum Inferiori Rheno adjacentium dialecto propria sunt, ut pas- 
sim o pro ou (au) p pro pf, i pro ie. Literarum formae id habent eximium quod f separatur in 
sz, k saepius in duas partes discinditur, punctis autem super prima literae linea scriptis 
sive m sive in significatur. Conspicuorum typographi peccatorum tanta est copia, ut totus hie 
liber plagularum de prelo nondum emendatarum quasi congeries esse videatur. Eadem frequentia 
sed multo foedior depravatio verborum est et glossematum ab ipso scriptore perperam intel- 
lectorum, quae signifieationibus suis ingeniosa quasi cum arte prorsus immutatis delectationem 
quandam lectori afferre possunt. Omnia autem haee vitia prolixe compensantur egregiis hujus 
libri thesauris quibus omnis quae in glossariis tam antiquissimis quam infimis condita inest 
eruditionis et copia et farrago continetur, saepe superatur. Praesertim notabilis est hujus libri 
propinqua cognatio cum prioribus lexieis Papianis et cum glossariis a Maio publicatis, in his 
cum libro 129. Peculiari modo similes sunt etiam libri 6, 67, 4 et liber zs ob raras quae in eo 
occurrant mediae latinitatis formas. 


Yin 


XIX 


::. Glossarium saec. XV am. 1, 991 sqq. 

:s. Glossarium Saxonieum saec. XV ibid. 1, 211 — 2. 

:». Glossarium saec. XIII (?) ad Inferioris Rheni dialectum pertinens ibid. 3, 41 sqq. Cf. 8». 

so. Glossae saec. XIV ibid. p. 50—951. 

si. Glossae saec. XV ad Coloniam pertinentes ibid. 4, 951 sqq. 

a2, Glossae Batavicae (nl) ex saec. XIV ibid. p. 254—95.. 

as. Glossarium Inferioris Rheni dialectum exhibens s. l. et a. ibid. 5, 983 sqq.; — liber sine dubita- 
tione ad saec. XV referendus atque in Gemmarum numero ducendus. 

s4. Superioris Germaniae glossae antiquae (ahd.) saec. XI ibid. p. 462 sqq. 

s51b, Glossaria Saxoniea (nd.) saec. XV, apud Monium (Quellen 1, 282 sqq.). Cf. 4. 

s&. Glossae antiquae (ahd.) apud Grafüum (Diutisca 2, 168 sqq.) et Monium (As 5, 229 sqq.). 

si. Glossae antiquae (ahd.), quarum alias in Bibl. Francof. (873), alias in libro manu scripto Nori 
bergensi (87^ cf. 146) reperi; — easdem ommes Weigandius nuper in lucem edidit in Hauptii 
commentariis. 

ss. Vocabularius Joannis Altenstaig Mindelhaimensis. üpus emendatum et denuo revisum. Expetitione Jo. hynman 
de Oringaw additum est teutonicum. Hagenoviae 1516. Cf. e, 11e. Hic liber cujus auctor non 
aliorum solum scrinia compilavit sed multa etiam suae ipsius diligentiae atque eruditionis signa 
dedit, una cum libro e4 inferioribus libris »1, 111, 126 et Basypodio rerum suarum copiam ac 
materiam videtur praebuisse; latinorum maxime vocabulorum formis et singularitate cognatus 
est libro 125. In praefatione jam anno 1508 conscripta libri auctor fontes ex quibus hauserit 
nisi latinos non commemorat. 

a». Glossarium Batavicum (nl) saec. XV apud Monium (Anz) 6, 439 sqq. 

9». Glossae Batavieae (nl) saec. XV ibid. 446—71. 

91. Vocabula rerum ex prómptuario Jo. Piniciani. Auguste 1521. Prope accedit liber 111. Cf. ss. 

9». Glossarium saec. XVI plantarum nomina Inferioris Rheni dialecto explicans 4uz. 6, 448. Vocalium 
in vocabulis Germanicis adhibitarum ratione simile est libri 11. 

:9s. Voeabularius optimus, ed. Waekernagel. Cf. 25, o4, 4, 75. 

943», Glossae Anglosaxonicae An. 7, 132 sqq. 8, 2398 sqq. Mone's Quellen 1, 310 sqq. (949. 329 sqq. 
(940). Cf. 136, 145, Haupt V. 

95. Glossaria quaedam saec. XIII ax 8, 393 sqq. 

»&. Glossarium in quo plantarum nomina vocabulis ad linguam Saxonicam prope accedentibus (halb 
nd.) explicantur ibid. p. 401 sqq. Cf. 47, 14». 

oz. Glossarium saec. XV ad Inferiorem. Rhenum pertinens (5teutonice^) apud Monium (Quellen 1, 
300 sqq.) qui non recte intellexit notam v sive " super litera u positam, quippe quae sicut in 
aliis libris manu scriptis alia hujus modi signa vel puncta non est nisi u literae accuratius a 
litera n discernendae. 

ss. Glossae saec. XIV Inferioris Rheni dialectum exbibentes ibid. p. 299 sqq. 

99. Glossarium Batavieum (nl) saec. XIV apud Graffium (Diut. 2, 196 sqq. Horae belgicae VII nr. 1). 

109. Glossarium saec. XIII sive XIV, in Sancti Floriani ecclesia reconditum (Wien. Jbb. Anz. Nr. 41); iu 
vocabulis germamnicis dialecti Saxonicae indoles passim apparet. Cf. 8. 

1:01. Glossarium quo plantarum nomina enumerantur, Tigurii asservatum, apud Graffium Diut. 2, 273 sqq. 

102—4. Glossaria Superioris linguae antiqua (ahd.) Aw 4, 98 — 96. 1, 588 sqq. Cf. 141. 

1:05. Glossemata saec. XII et XIV, quibus plantarum nomina recensentur ibid. 8, 94 sqq. nrr. 4 — 6. 

106—$. Glossaria Batavica (nl.) in Horis belgicis VII, nrr. 2— 4. 

o». Glossarium Saxonicum (nd.) ibid. nr. 5. 

110 (11025 sqq.) Gemma Gemmarum, variis editionibus forma quartanaria, in his: per Jo. Schonssperger im 
Augusía vrbe 1512; Argentine in edibus zum íhiergarten per Renatum Beck 1513; per Wilh. Schaíi- 
ner in Lor 1514; per Jo. Knoblauch in vrbe Agentinem. (sic) 4948. Cf. o4 v4, 75, 122, 134. Quae 
eum libro ss communia sunt nostro ex libro e: quasi communi utriusque glossarii fonte de- 
fluxisse videntur, si quidem Altenstaigium superiori quadam Gemma non usum esse velis. In 
ipso Gemmarum numero habendi sunt libri s», 1:2, ex parte etiam 6s et 109; si Vocabularios 
ex quo typis exseriptos respieimus, librum quoque 1:34 cum hoc mostro (1:10) arctiori. quodam 
neque fortuito cognationis vinculo conjunctum esse constat. 


i1. Nomenclatura rerum domesticarum Norimb. apud Fr. Peypus 1530. 12»». Cf. o:. 

112. Nie. Frischlini Nomenclator trilinguis 4 ed. Fref. 1603. 89, Cf. 1:5. i 

i5. M. Rulandi Dictionariolum &c. Aug. Vind. excud. M. Manger 13586. 8?, Rerum materiae partem quandam 
hic liber praebuisse videtur libro antecedenti (112) cujus quidem mendis valde crebris im libro 
1 medela affertur. 

14. Thesaurus eruditionis a. Bas. Fabro Sorano. Hainae 1587. Fol. 

us. Helfr. Emmelii Nomenelator quadrilinguis. Basil. 1592. 8?. Cf. 113. 

116. H. Iunii Nomenclator. Edd. 2. 3. Antwerp. 1577. 1538. 89, Cf. 12s. 

15. Glossae Florentinae (ahd.) piu. 2, 231 sqq. 

115. Glossae Saxonicae antiquae (alts.) ibid. p. 192 sqq. 

1193», Glossae Engelbergicae et Rhenaviae antiquae (ahd.) apud Hauptium (maus 3, 1938 $qQq.); quarum 
magna est cum libris 120 et 121, minor cum libro Sum. 1 &c. propinquitas. 

2e. Glossae Pragenses antiquae (ahd.) ibid. p. 468 sqq. 

131. Glossarium in monasterio Admontensi repertum ibid. p. 368 sqq. 

12. Glossaire roman latin du 15 siecle de la bibliothéque de Lille par E. Gachet. Brux. 1846. 8 

125. Hermanni Torrentini Elucidarius, impr. Argentine per Io. Knoblauch 1518. 49, Cf e«. 

1:4. Castelli Lexicon medicum ed. n. Genevae 1746. 4*. 

15. Vocabulorum rerum promptarium a Baldassare Trocho Ascaniense....congestum &€., et vernaculo inte- 
rioris (pro inferioris?) Germanie apposito affabre concimnatum. — Lipsiae ex off. Melehiaris Lottheri 
1917. 4?, Dispertitus in scrinia et nidos hie Vocabularius rerum, — qui a reliquis omnibus 
excepto solo libro 25 plane diversus est, — quamvis in incorrupta latinitatis suae puritate 
auctorem maxime gloriari non solum ex verbis: , Omnia ex classicis et sine super- 
stitione*^ in 1pso indice obviis sed etiam ex prooemio vane dictis turgente satis intelligi 
possit, tamen ipse veterem ac tralaticiam semibarbararum mediae latinitatis formarum farra- 
ginem haud exiguo eumulo auxit. Vocabula germaniea quae proprie Superioris sunt linguae 
ad Inferioris dialecti rationem et naturam multifariam delabuntur. 

16. Lexieon trilingue ex thesauro R. Stephani et dietionario Jo. Frisii. Argentorati exe. Th. Rihelius 1590. Fol. 
Prooemium scripsit Jo. Sturmius, librum ipsum confecerunt Helfericus-Emmelius (cf. 1:15) et D. Schel- 
ling, qui in locum Helvetieae quae apud Erisium reperiebatur ,puram dialectum/* substi- 
tuerunt. Maximam partem cum nostro libro convenit voce. a. 1618, passim etiam liber e4 cujus 
quidem cognatio nescio an eo contineatur quod ex ipso tanquam fonte suo glossarii nostri 
auctores hauserint. 

127. Glossae Schlettstadienses antiquae (ahd.) apud maup: v. 

1:s. A. Calepini dictionarium XI linguarum. n. ed. Basil. s. a. Fol. quod plurima habet communia eum libro 1:6. 

129. Glossarium ex Maji Class. aut. t. VIII, quod Hildebrandius (nr. 142) duodecimo saeculo vindicat. Cf. ve. 

13e. Glossae antiquae ed. Hoffmann (Hoffmann's ahd. Glossen) Berol. 1826. 4^. 

1312», (Glossae Bonnenses et Zwetlenses saec. XI, Sig Hoffmannium (nr. 130; cf. Gerbert Iter Germanicum 
p. 109 sq.). 

135, Gemma gemmarum de nouo iterum emendata cum multis additionibus, impr. Colonie per Martia de 
werdena prope domum consulatus in vico burgensi vel die burgerstraes commorantem a. d. 1507 
feria 4 post. f. assumpt. Marie 4?. Vocabula latina sunt eadem ac libri 1:10, Germanica autem 
plerumque ad Coloniensem dialectum pertinent, interdum propius ad Bategts linguae puri- 
tatem accedunt (reiner nl); ef. 14z. Hujus et insequentis glossarii usum debeo Bibliothecae 
Gymnasii Budingensis. 

1:5. Vecabularius ex quo, impr. in eltuil a. 1472 die Gregorii, Formae Gerndhond ad dialecti secundum 
Rhenum Inferiorem pervulgatae indolem inclinantes, tam singulari sua vocalium ratione quam 
eo insignes sunt quod crebrius etiam quam in aliis Vocabulariis ex quo (hd.) vocalis e ex- 
tremis verbis vitiose adjungitur. Cf. ez. Primam hujus libri editionem, anno 1469 emissam, 
qua Grimmii fratres in elaborando illo nostrae linguae glossario magno usi sunt, equidem in 
rem meam converti una eum inferiori ejusdem lib»i editione (a. 1411, nrIr. 151— 2), cujus re- 
liquias quasdam (v. ifr.) jam prius ad opus conficiendum contuleram. 

1:34. Vocabularius ex quo s. l. et a. 4?, liber meus, ab iisdem prope verbis incipiens, in eadem fere ex- 
cidens ac Vocabularius es, quocum non pauca neque levia, si glossematum quoque germanico- 


135. 


XXI 


rum respectum habueris, ei communia esse intelliges, quibus ab omnibus aliis sui generis 

glossariis differat; nihilo minus tamen hie liber (134) non solum multa habet sua et propria, in 

his id quod vocales prope in omnibus quibus permutandae fuerint vocibus revera sunt permutatae 

(Durchführung der meisten Umlaute), sed etiam singulares quasdam libri ::10 similitudines. 
Th. Golii 0nomasticon. Argentor. 1582. 8". 


iseabe, Fr. Oehler, Zur Literatur der Glossen, quae dissertatio (v. Archiv für Philologie 1847) glossaria quae- 


137. 
138 
"199: 


140. 


141. 


42. 
143. 


144. 
145. 


146. 


147. 


48. 


149. 


150. 
151. 


152. 


154. 


155. 


dam latina continet glossis anglosaxonicis ex parte ornata. Cf. sa, 145. 

Haec nota ubi reperitur Gesneri opera designat (ef. 140, 144). 

(forte occurrens) idem liber ae signo 14» notatus. 

Glossarium a Maio publicatum (Class. auct. VI). 

Gesneri opera Fol: Thierbuch von Gesner, teutsch von Forer. Heidelb. 1606. Vogelbuch, teutsch von 
Heusslein. Erkf. 1600. Schlangenbueh, vermehrt durch J. Carronum, Heid. 1603. 

Salemonis Glosse s. l. et a., Fol. Huc. pertinent libri 104, 130, 131, $um. 1. Multa eademque necessaria 
desiderantur in iis quae Graffius ex his glossis excerpsit. 

Glossarium latinum bibliothecae Parisinae saec. IX. ed. Hildebrand. Goett. 1854. 8^. 

J. Theodori Tabernemontani new vollkommen Kráuterbuch, vormahls durch Casp. Bavhinum gebesseret, 
jetzt wiederumb ....durch Hieron. Bavhinum. Basel 1694. Fol. cf. 25. 

Gesners Namenbuch aller Erdgewachsen, catalogus plantarum. Tiguri apud Froschouerum 1542, 4^. 

Glossarium latinum, ad undecimum ut opinor saeculum pertinens idemque glossis aliquot anglo- 
saxonicis instructum; ,e ms. monasterii Werthinensis ad Ruram* edid. Beycks in 
libello Monasteriensi. Prope accedit ad librum 136*. 

Libellus quo herbarum nomina exponuntur, ad XIV sive XV saeculum referendus, in Musei Ger- 
mamnici libris manu scriptis (nr. 2963) Noribergae reconditus, typis exscriptus et in lucem 
editus Aus 1854 nr. 11, opus idem ac liber s:^ a quo non differt nisi eo quod ipsi edendo 
Frommannus, Fr. Rothius praefuit illi. 

Theutonista of Duytschlender van Gherard van der Schueren, uitg. door Boonzajer, met voorr. van Clignett. 
Lugdun. Batav. 1804. 4^, Hie liber eujus voeabula Germanica dialecti sunt Clevensis, anno 
1475 primum editus est. Si libros respicimus quibuseum cohaeret, primo loco loannem de Ianua 
commemorandum esse arbitramur, quippe quem copiosissime transscripserit Gherardus; deinde 
propinqua cognatione cum mostro libro etiam conjunetum est lexicon quoddam latino - italicum 
quod Ducangius quoque in rem suam convertit; nonnulla denique cum libris 11 et 1:2» ei sunt 
communia. 

J. Graffii glossarium, a Jaeekio (,Alphabete* fasc. I. Lips. Baumg. 1833) emissum, quod nonnulla 
habet communia eum quibusdam ex libris manu scriptis in Bibl. Mogunt. asservatis. 

Trunca quaedam ex glossario latino-germanieo (hd.) Romae reposito (An. N. Folge 2, 9); prope 
accedit liber 4:, nec longe abest liber 96. 

Lexicon rei herbariae trilingue, per Davidem Kyberum Argentinensem. Arg. apud Vuend. Richelium 1553. 

Vocabularius ex quo 4? ex Dibl. Duc. Gothana. Inter omnes Vocabularios ex quo qui typis exscripti 
ad nostram aetatem pervenerint hune librum esse antiquissimum statuit Fr. Jacobsius, quum 
in eo haec verba inscriberet: , Expressum ex vocabulario Guttenbergiano. 1469. 
49.« Cf, 133. 

Vocabularius ex quo per Nycolaum Bechtermuntze in Eltuil a. d. 1477. 4^ ex eadem Bibl. Goth. (de 
quibusdam ejusdem libri reliquiis v. infra). 


. Merbarius Patauie impressus a. 1489. 4" (cf. Panzeri Ann. typ. II 361, 6) ex Bibl. Duc. Goth. Com- 


pluribus in loeis Saxoniea quaedam verba in margine adscripta exstant; item Saxonica est 
sententia ,uppe truuwe ik buwe, untruuwe ik schuuwe*^, quam in libri indice posse- 
sor quidam inscripsit. Quaedam ei communia sunt cum libris 74 et 143. 

Glossae Fragenses antiquae (ahd.) ad Prudentium explanandum conscriptae, apud Hauptium (Zeit- 
schrift X). 

Glossarium ad illustrandos saeculorum XH, XIII, XIV seriptores compositum a M. Hoffmann ct G. 
Waekernagel (Hoffmann's Fundgruben Bresl. 1830), glossas continens praecipue Conradi de Hein- 
richowe, deinde Nicolai de Cosla. Cf. 9. 





XXII 


Notarum quibus praeterea in hoc opere nostro sumus usi hae potissimum sunt quae explica- 
tione quadam egere videantur: 
Ag. Agricola de re metallica. Basil. 1556. Fol. : 
Aw. Anzeiger für die Kunde des deutschen Mittelalters (auctoribus Aufsessio, Monio, aliis). 
sw. Mhd. Wérterbuch nach Benecke von W. Müller. Lpze. 1854 ff. gr. 89. ? 
sr. Breuiloquus vocabularius 1478 Fol. glossis quibusdam germanicis ornatus. 
sr. wi. Versuch eimes bremisch-niedersáchsischen Würterbuchs. Bremen 1768. 8^. 
cam. Catholicon ed. a Ioanne de lanua. Fol. Nuremb. 1483. 
pas. Dasypodii dictionarium, impr. per Rihelium. Argentorati 1587. 8" cf. Gr. ww. (v. infra) XX sqq. 
Das. eatb. (quem librum raro tantum memoravimus) DBasypodius catholicus i. e. dietionarium latino-zerma- 
nico-polonicum &c. Dantisci 1642. 4". 
. Diez. nz. we. Etymol. Worterbuch der romanischen Sprachen von Diez. Bonn 1853. 8^. 
s . Friscl, teutsch-lat. (und lat.-t.) Wórterbuch. Berlin 1741. 4^. 
rs, ru. PFrisii dietionarium, quem librum crebrius quam ex editione prima (Tiguri 1541, F ol. induxi- 
mus ex ea quae inscripta est Dietionarium bilingue (ed. Suicerus, Tiguri 1696, 8"), interdum 
etiam ex editione Coloniensi a. 1817. Testimonio sunt quodam modo inferiores hae editiones, 
quamdiu vigor em et auctoritatem retinuerint pr isca multa germanicae linguae vocabula quorum 
copia etiam apud Pictorium integra et illibata reperitur. Cf. 126. 
cr. Ahd, Sprachschatz von Graff. Berlin 1834. 
ci. Aeir. Glossarium Aelfredi anglosaxonicum, quod ex libro insequente ad opus meum contuli. 
Gi. m. Glossarium manuale ad scriptores mediae et infimae latinitatis. Halae 1782. 8^ (Ducangii Glossarium 
ab Adelungio retractatum). 
Goth. Witb., Gth. wb. Vergleichendes Worterbuch der gothischen Sprache von L. Diefenbach. Erkf. 1851 ff. S. 
. Gbr. Grimm (6x. Grammatik, wi. Wórterbuch). 
Haupt, Hp. Haupts Zeitschrift. 
He». Thesaurus &c. Henischij Aug. Vind. 1616. Fol. cf. cr. wo. XXL 
xi. Kirsehii Cornvcopiae. gr. 89. xi». ed. 3. Norib. 1723 (ed. 1 a. 1713), xi». ed. n. Aug. Vind. 1796 qui liber 
ob uberrimam qua abundat rerum copiam nomine suo sane dignissimus est. 
xi. C. Kiliani Dufflei Dictionarium tevtonico-latinum cur. Hasselto. 2 voll. Traj. Bat. 1777. 4?. 
Megiser. Thesaurus polyslottus... ab Hier. Megisero. Ercf. 1603. 8", liber quem raro tantum citavimus. 
Mss. moz. Codices manu scripti qui in Bibliotheca Moguntiaca asservantur. 
Natur», Maturbuch etc. verteutscht durch Conradum Mengenberger. Franckenfurt bei Egenolff. 1540. Fol. 
Nm». Állg. Polyglottenlexicon der Naturgeschichte von Nemnich. 4 Dde. Hamb. 1793. 4^. 
o». Seherzii Glossarium Germanicum medii aevi ed. Oberlinus. 2 voll. Arg. 1781. Fol. 
rap. Papias, praesertim hujus scriptoris editio anno 1485 Fol emissa (impr. Venetiis per Andream de Bo- 
netis de Papia) qua quidem Bucangius et Adelungius perraro, si unquam, usi sunt. 
rie. (Pietorius). Die teütsch spraach u. s. w. durch Josua Maaler. Zürich 1561. gr. 8?. 
pop. (liber paucis in locis commemoratus) Popowitsch, Versuch einer Vereinisung der Mundarten von : 
Teutschland u. s. w. Wien 1780. 8?. 
. Bayerisches Worterhueh von Sehmeller. 5tuttg. 1827. 8^. 
"Sum. Hoffmann's Sumerlaten; cf. 25, 26, 47, 119, 141. 
Voce. ex quo. Votabularii ex quo qui typis exsceripti sunt. 
Voc. a. 1477. Vocabularii ex quo impressi per Nicolaum Bechtermynze in Eltuil 1477, qui iiteger asservatur 
in Biblioth. Duecali Gothana (cf. 123, 152), reliquiae quaedam in Heumanni opusculis p. 455 publi- 
catae eaedemque ab Adelungio quoque ad Glossarium: manuale collatae. 
Voce. a, 16185. W. Sehonslederi Promptuarium Erant alis; quod ex Sehmelleri opere in rem meam 
converti. Cf. 196. 
Voe. Ham». Glossaria quaedam Saxonica a Sfaphorstio in lucem edita (Hamburg. Kireheng. 1 5, 350: » 
wa. Würterbuch der der deutschen Synonymen von Weigand. Mainz 1843 ff. S^. 
Zews, Glossemata latino-celtica quae im Zeussii Grammatica Celtica, reperiuntur. 
ziem. Mittelhochdeutsches Wüórterbuch von Ziemann. Quedl. 1838. gr. 8?. 








ABA 


A, ab (V. sine) hd. von, 7 ane (18). 
nd. van. & do von; ab von (4). 

Aalma v. Alma. 

Aaron ist gewesen ein bruder moysi 
des propheten (75). 

*Aba v. Abba. 
*Abaces v. Abacus. 
*Abacia v. Abbatia. 

A-, ab-bacinare (cf. ?tal. abbagliare? 
Dz. Wtb. 384) blenden (ki.). 

Abaetor (auch altengl.;afrz. abacteur ; 
j. fur pecorum t armentorum; abige-s 4 
-us qq. cf. 64) hd. kue- (3), ku-, kü- dip; 
kw diep szm., koe dyp (12), viehe diep 
(59); rauber (64). 

Abaetus pic. s. (7. fug-, separ-, abl-atus) 
Ad. geteylt, vertriben sim. enweg-getry- 
Ry -rybung (68). wechdryuynghe (83, 
132). 


Abaeue nomen prophete 4. amplexans 
t luctator (Br.). umbgryffer, ringer (19). 

Abacus credentz (64). cr.-tisch (91 &e.). 
rechen-t. (111), -banck (75 wMrg.) eyn 
entwerff tafel (48 s/m.). ein t. o. schypher-, 
eck- (110 varr.) -stein dar vff man schribt 
o. malet (110), scribet aber (wetteraau. 2. q. 
oder) malet (69 Mrg.). tafel of vier- (132), 
tauvel of veyr- (83) -kant steyn. anricht 
(15 Mrg.). puch- (Agr.), boch- (112) -banck 
(metallorum). bune (Agr.). meetroide (147). 
abaces 2. mensa plana ; abaxcis ?. plana- 
tura (16). 

* Abad-era (22), -ir (cf. adera v. adria) 
i. petra, en sten (22); gr. badelion (Pap. 
aus BatvuXoc). 

*Abaga v. Abasa. 

* Abagies (cf. abiges &c.) vichdiep (74). 

*Abaia v. Abasa. 

Abali-enare, -genare (9, 76) vervrem- 
den (132). Ad. güt, gut, gutt vor brenhen 
? entfrimden (5), ent-fremden, -frómden, 
-pfrómden, -phermden (3), -phmden (s?c 1), 
enphrummen £ abzyechen s?m., vol verren 
(1€), v-bringen (16), -bergen, -endern, 
-faren (9, 76). ent-vern, -wenden ader 


DiereNBACcH. GrossaniUM. 





A 


ABA 


ezubrengen (17). vor-bringen, -forn (18). 
verenderen (68). gült (szc) erphremden 
(16). nd. gud van henden bringen edder 
vorvernen (23), vor-br. e. -wernen (22). 

Abali-enatus, -genatus, -enigenatus 
(59 »« alienigena) ge-verret (13), -frem- 
det (V, 9, 13), -fremmit o. -wirret (sic 8). 
abge-virt (3), -furt (4). ent-fremdet, -want 
(17). gar enpfremt (19). ein fromder (59). 

Abalieno (unfersch. von -are) von ey 
ander ader von ey fremden (11). 

*Abaligena-re, -tus v. Abaliena-re, 
-tus. 

* Aballa v. Abolla. 

Abamita, abauita (6A soror au? 4), 
abbauita (3) hd. eyns alt-, elder-(4) -va- 
ters swester. eynef) eldern sw. (3). ein 
alde vaders suster (132). 

Abante hd. vor (6); zu-vor, -vorn (3, 
18); vorhyn (68). nd. tho-voren, -vorn. 

*Abaraces pl. matzen (Ki?. Mrg.). 

Abareere, 7 abhorteri (untersch. von 
abhor-tari, -rere 4) weg twingen (8, 9, 4). 
enweg swingen (1*7). 

Abas v. Abbas. 

Aba-sa, -ga, -ia &oc. (142 q. v.),-SO, 
-sus (141) 4. in-fima (76, 136), -firma 
(136, Gl. Aelfr; Br), -fama (142), -famia 
(141) domus. kranck huys sonder guet fun- 
dament (141). 

Abasso (ab asso) von dé gebradé 7 
(à basso) von dé dieffe (17). 

* Abaston v. Abeston. 

Abastra (; folia vitis Gl. m., cf. ab- 
resta) wyngarts-, Mrg. reben- (68), feigen- 
(Ki. -bletter. wyngartz bladen (82). 

*Abasus v. Abasa. 

* Abata v. Aluta. 

Abatis v. Abbatis. 

Abauia gro) an (91). mynes alde moe- 
ders moeder (132). 

*Abauita v. Abamita. 

Abauus myns ayns anne (0). mines 
anen eyne (289) m. a. £ (sc) eni (285), 
eney (289) meinf) alt (69 Mrg), mynef 








ABB 


alten (110 sm.) vatters vatter o. ,Vrhene. 
aluatter vrenlyn, Mrg. her (68). vr-áni (209), 
-anher (70 &e.) -àle (113). eyn alt elder 
vater (16). grof ene (91). 

Abau- us 7 -à mines enis enin (10). 
m. vatter v. o. müter m. (59). 

*Abaxcis (auus abax gen. cis) v. Aba- 
eus. 

Abba, aba (3), abba pater (65) eyn 
Abrahamü) wort zu dusche vater (8). va- 
ter (9, 48). vatter (19 &e.). v. v. (65, 67 
Mrg.). 

Abbacinare v. Abacinare. 

Abbas, selten albas hd. apt, aptt (110), 
apt (17), appet (283), abt, abbt (91). nd. 
abbet. 


Ab-batia, -acia (6), -icia (91) apt- 
hd. -y, -ye, -ey. -tyge (62), ig (11) -in 
(59, 15). Ad. ept-ye, -ey, -ige (20, -in (6); 
ápt-yg, -ij (205), -in (10). ab-edige (22), 
-betige (48), -die (11, 132), -dy, var.-ty 
10) -tye (18, 2D, -bye (18 e«uwsgestr.). 
eb-tye (bb) -edie (225), -bedie (23). 

Abbat-is, us (22), abátis (v4. e. & ba- 
tis cf. Gl. m. 1l, 4. 620 &e.) haever gever 
i voder meister (147). stallknecht o. fu- 
der-m. (17). futer-m. (110 &e.), -meynster 
(69 Mrg.. fut-er (9), -ter (3), -erer (75), 
-rer (20) die den tyerer teylen habern 
(68). die den beesten die hauer voert 
(132). kornmesser (74). en corn delere myt 
ener mate de dre scheppel holdet (22). 

Abbatissa Ad. aptis-sen (8, 110), -chin 
(Db, 4, 93); abtiss-in (110b), -en (91); ap- 
dissen (68); abba- (75), &b- (20), ep-tissin; 
ep-tissen, -tesin (3), -tichen (16), -tyn (67), 
-ti (9), -petisse (48). abdisse (11, 132). ebe- 
dische (225). 

*Abbauita v. Abamita. 

Ab-, a- (cf. ad-) -bibere d. ser trincken, 
sere drincken (8), uf)-dr. (11). 

*Abbisis v. Abissus. 

*Abbol-itus, -utus v. Abolitus. 

*Abborigenes v. Aborigo. 

Abbreuiare Ad. ku-, kü-, ko-, beku- 
6), abku- (110), vorko-rtzen. korezigen 

1 


2 ABD 


17) ver-koereen (18), -kircen (9). irkorz 
ezin (8). vor-kurtzigen (133), -korten (22). 

Abeedo v. Abscedere. 

*Abceenis nuchtern (19). 

Abci- 4 abscin- dere ab-schnyden, 
var. -sehneyden (110), -hauwen (68). af -sni- 
den, -houwen (132). 

Abceysterium v. Asceterium. 

* Abcurtare v. Accurtare. 

Abdecet (7. non decet Bx.) iz nit zym- 
met (8). is enezemit nicht (9). 

Abdelere abe dun (825). abtun (9, 4). 
i Pur R (cf. abnegare) weigeren 
11). 
. Abdenago (n. pr. hebr.) knecht (3). 
dinst-kn. (4). 

* Abdentes v. Addentes. 


Abdere Ad. nd. huden, heben. Ad. hu- 
ten, hütin (6), behüden (18), budin (se 
Anz. 8, 98), haben (7), behalden, hálen 
(10), V heln, v?bergen; ab-werftfen 7 -geben 
(17). hiden 7 berghen (106). 

Abdias (n. pr. hebr.) gottis (1), goeds 
(11) kneeht. eyn kn. godis (21). en kn. 
godes (22). 

Abdicare (cf. abdiec-o, -ere; abre- 
nunceiare) Ad. abe-, ab-, widder- (65) -sa- 
gen. nd. af zaghen. vorslagen (1l. 4. q. 
versagen cf. $m. 3, 442). abschlagen (65, 
110). ab-ziehen, -nemmen ; v^werffen, min- 
dern, trennen (65, 67 Mrg.). Ad. virlaukin 
(8), vorleueken (2, vlleugen (9), v?ley- 
ken; vor-zy hen, -zien (18); verezigen (13). 
nd. vertien (106). enterben, dannen thon 
0. stossen (88). wegeren (7. negare 1iobe, 
132). weyhen (Z7. dieare 1. cf. de-d.). 

*Abdieare (cf. diea) abe kerben (19). 
af karuen (11). 

* Abdieator ab-sager (68), -kerfer (110). 
af keruer of die versaket (132). 

*Abdieatrix absagerin (68 Mrg.). 

Abdicere Ad. ab-, v-sagen; v^-leucken, 
-Jaugnen (70), -leugnen (68, 69), -wissen 
(9), weisen, -wisen. v'-w. besunde-r (18, 
21), rn (28), bysundern (22), 7 besun- 
deren (V, 10). v'saken (23, 109, 132). vor 
seken (22). v'legen (11). 

Abdieo pen. prod. entfremden, ab ke- 
ren;7. diea destruere ab kerben. pen. corr. 
vD-driben, -sin 4. absentare; abwerffen; 
v^ smehen, -sagen, -leuken, -bieden, 
-wysen (11). 

Abdi-tium, -ecium, 7 tum (175, 147) 
(7. secretum dee. &x.) hd. heym-elich, -lich. 
h. dyng (65), stat o. end (75). afsijde 
eyn heymlike stede des huyses (7. ab- 
sida 147). 

Abditorium 7. locus occultus hudel- 
winckel (12. cf. huden abdere, eher als 
hudel $m. 2, 153). arcae species (G1. m., Ki.). 

*Abditum v. Abditium. 

Abditus /d. v'-borgen. ver-holen,varr. 
-helen (110), -hoelen (132). abgeworffen (10). 

* Abdo-ma, -nia (89) 4. angistrum 4 
chamus (147) en hamme (11). een hame- 
wan, een pert (sic 89). perdhame (147). 

Ab-domen, -dumen (126) Ad. lappara 
(Gf), feyDte (88), schmer, wanst (114). 
verke-n smer (83), -ns smeer (132). lum- 
mel, pletten, smeer (147). 

* Abdomentum smout oft wet (sic 89). 

Abdomitum 4. pingwedo latens in. os- 
sibus margk (Br. »« abdere). marck (4). 

* Abdonia v. Abdoma. 





AbH 


Abducere hd.enweg-, -aweg (16), wech- 
(85, 28, 132), eynwech- (22), ont- (132) -foren, 
-fieren (67, 76), -leyden (8b, 132). abweg- 
(1), abe- (6) -füren. ab-vorn (10), -wysen 
(15), -ziehen (67). ewig vor irren 7 foren 
(21) weck- (3), hynweg- (4) hinbeg- (54) 
-furen, vor leyten o. betriegen (8, 9). 

Abductio (cf. -tus) 7. quando quis pro 
nimio dolore alienatur (1, Bx.). abe furunge 
(8). twal-m (9), -in (13). 

*Abduetor verleyder (132). 

Abduetus hingefuret (11056). abge-fiert 
(1102),:-furt 7 von kranckheit vnsynnig 
worden (17). wechgeleit (132). 

* Abdumen v. Abdomen. 


Abece-, a. b. e.-darium Ad. ein a. b. e. 
eyn abeet (b). nd. eyn, en abe-, ab-cete. 
abe-ze (56), -tzete (74). a. b. c.-buoch (110), 
-bók (109). eyn a b boech (132). ein kinde 
tofel (6). hd. nd. fib-, fi-, phy- (v. a. 1477) 
-bel. sydel (sic? 56). 

Abedere nagen (68). ab-n. (69 Mrg.). 
be-n. (110), -knagen (83, 132). 

* Abella v. Abolla. 

* Abellina v. Auellana. 

*Abelum lampili (Gf. 2, 214). abellus 
j. agnus recens natus (Gl. m.). 

Abemere (gall. aveindre; cf. abemito 
i. demito Yest., Dz. Wtb. 558) nemen (8, 9, 4). 
ab-n., -keuffen, -dingen (17). 

* Aberdiosus (7. barba iouis) huswurz 
(Sum. VI). 

Aberrare hd. irren, v'irren, irre gan 
((), irgen (D), erre gen (18), zwifeln, 
zweifelszingon (76. in sf. ir) ezwifel sich 
v?jrn (11). hin- Z2 ab- (65), hynab- (67 Mrg.) 
-fallen von dem rechten wege. feyl- (125), 
twa- (109), dwe- (22), dwel- (283), vordwa- 
(109, 132) -len. 

Abesse Ad. abe-, ab-sin, -sei; ab-, nd. 
af-wesen. von ab (6), von o. ab (76) sin. 
vorsmehen (7. refutare 4). 

Abestis 7. intestina bestiarum aspiciens 
(Br.. dye ingeweyde besuydt der beesten 
om dair uyt to wijchlen (147). 

Abe-, aba- (alph. abe- 96) -ston, - 
-sthon (141), -stio (19), 7 abston (6) (md. 
abestón;. cf. Gl.m. 1, 11; em Br. vom as- 
bestus wntersch.) 6. lapis...ad modum 
ferri (Br.); 0. archadie ferrei coloris (141). 
ein edel- Ad. -gestein, -gstain (16), Ad. nd. 
-steyn, en sten (22) Ad. (Mss. mog.) der ge- 
schaffen, -stalt ist als ysen sim., nd. de 
dar is geschapen alzo, alse yseren. 

*Abetus v. Alietus. 

*Ab-ex, -extra (110) von vssen (69 
Mrg.). 

*Abfluere abfliessen (75). 

*Abfundo ab gieDen (17). 

* Abgarrulo abkefeln, vnnuczlichen re- 
den (117). 

Abglomerare abrey-sen (9), -ffen (8). 

* Abhil- v. Habil-. 

Abhine hinfort men; von dief) stat (11). 

* Abhomicio (aus aborceio »« abhomi- 
nari? »— homo -« icio?) ein kint ver- 
werffen (17). 

* Abhomin- (»« homo) 2n den Hss., sel- 
ten in. Drucken, st. abomin-. 

*Abhominabilis Ad. vnmensch-, vn- 
mens (8) -lich ; v'ban-net, -nen (3), -d (18); 
vfluehet sZm., -fiecht (76), -flecht (5), 
-smachten (sic 1), worffen ding das man 
fleucht (sc.res 67 Mrg., sm. 65). wiedertze- 








ADI 


mer (74) greuf- o. grimmeck- (67), grufà- 
(17), gru- Z ersehrock- (69 Mrg., 1102), 

ruwe- (109, 110), eysse- (132), eys- (109) 
ich, -lik (109). vngeluckselicheit (9. cf. 
abhominosus). 

*Abhominare, -ri hd. vnmensch-lich 
(sic 8), -leich gepern (D), -lich geborn, 
lieh g. 7 grausamlih (76), ieh geporn 
(68), -lich begraben (se 110€ »« humare?), 
-elichen gebern (21); vnmens-elich sin (bb), 
iehen gebaren (Mss. mog), nd. like ghe- 
bern. onmentslich gebaren 7 gruDlich ader 
versmahen (V). gruf- 7 fresch-lich sin o. 
versmehen (11) gruse- (21), gru- (18) 
-iehen sin. grawsam (4), vnmynlichen 
(43) geberen. vnmyslichen halden (13). 
vnmynscehliken beren afte greselik sun 
(23). vnwillen han. 7 mit v. v^werffen (65, 
68 Mrg). verschm-ahen (110), -ogen (69 
Mrg.). fluchen (3). vormaledyen (85). graw- 
en (3, 14), -sen 4 schewtzen (74). misdoen 
11, s9). 

*Abhominatio Ad. gravsamkeit (3, 4), 
greisemlichait (76), greuslichheyt (70); 
greuf)- (67), gruf-, gru- (5,7)-lichkeit; pruss2 
lickeit (sic v. a. 1477). vnmenschlicheyt 
(3, 18). verschmahung (110). herschreck- 
unge (11). verscrinkinghe (89). misdaet (11). 
v^worffen ding vnd vnlóstlieh vnd stin- 
kende ding dafó e$ ej vnwillen bringt 
als ob er wólt kotzen (67 Mrg.). ein vnwill 
also daf) sich einer rympfft als wolt er 
sich brechen o. von jme werffen, o. das 
eim dar vor gruwet; ein erschreekender 
vnlust; ein stinkenf) verworffen ding &c. 
(65). an. willung (0). 

*Abhominatus ein verfluehter (65, 67 
Mrg.) unmensehlieh (38). 

* Abhominosus 2. fortunatus, ab omen 
scribitur sine h, ab homo scr. cwn h 
(3). gluckseli-g (8), -keit (3). geluckselik 
(60). vngelu-ch (13), -ckselich (9). 

*Abhorcio &c. v. Abortire. 

*Abhories v. Aborigo. 

*Abhorrari v. Aporiare. 


Abhorrere, aborire (V.a. 1477), Ad. fur- 
(75, V. a. 1477), for- (5b, 4), für- (6), fir- (76), 
fo- (21), fu-ehten. grausen (75). gruwen 
haben, ear. 4 verschmahen (110). grulen, 
vorsmaden, entsén (109). versmaen, ontsien 
(132). schu-wen (110), -hen (75), -en (8.) 
scheuchin (9). eysen (22, 99, 109, 133, 
V. a. 1471). 

*Abhortare v. Abortire. 

Ab-hortari, -hortare, prs. -hortor 
(23), -ortor (V. non curare 1*) ent-ruchen 
(1), -ratin (8), -retin (9). ein troten (s?c 4). 
afraden (11). ik drungen werde to rade 
tho geuende (23). 

*Abhorteri v. Abarcere. 
*Abhortire v. Abortire. 
*Abiaectanus v. Abietarius. 
* Abibere v. Abbibere. 

Abi-, Zn Drucken abij-, abji- eere Ad. 
hin- (65), ab- weckt- (3, weg- (12) 
v-werffen; sehelden, v^smehen (3, 17), 
vnichtigen £ vechten (17). nd. af-, v-wer- 
pen; v'storen (11). 

* Abicia v. Abbatia. 
*Abieenus v. Abiegnus. 

Abieetare schelden (12). an-vahen, 
-vechten, -farn; straffen; strit machen; 
uber geben (17). 

*Abieetarius v. Abietarius. 


ADI 


Abiectio (Z. remot?o) hd. v'smahunge 
sim. ; ab-, vwerffung. nd. smaynghe, vor- 
sm., afwerpinge. vor-sagunge, -senunge 
(21). snode achtung (19). 

Abie-gnus, 4 -enus (141) -nus, -ns 
e 6) -us (76) abigena (qg. v.) hd. md. 

ennen; dat van dennen holte ys ghema- 
ket (22); dannen holtz, holt; dat van 
dannen of vueren gemacht is (132). Ad. 
daz, das von tennim holtz (76)  dennen 
h., den hulez (21), dem holtze (1) gemach-t, 
-ten (V) ist. denny (1). the-, te-nnimer (141). 
tenn (76). ein vihten kene o. stóff (6). 

*Abienarius v. Abietarius. 

*Abiens v. Abiegnus. Abigens. 

Abiens abgende (1*7). 

* Abiere v. Abigere. 

-Abies Ad. nd. dann-e, -en (10), -en 
boem (132). dane (13).dan (3,97). dan baum 
(110). tann-en (1), -e (4,6,28^) .tan (bb). thann 
(141) viecht (25). ein vihtennin bóm (6) 
abeelboom (107)  appelboem (sic 83). al- 
boem, albeel (108). vueren, vuyren hout 
(KiL) vweren hoult (89). 

*Abies 5. decl. eyn abgang; 4. decl. 
danne (10). 
* Abietarius (»« abigere) veh diep (11). 

Abie-tarius, -narius, -etarius (60), 
abiaetanus (9) hd. zimmermann. z. den 
holez (s/c8 Anh.). z. der denne h. zymmert 
(8. merman (sic 13). poumuuerah, holz- 
meister (Gf.). 

* Abieus v. Abiegnus. Abigeus. 

Abiga v. Aiuga. 

*Abigeas v. Abigeus. 

Abigeatus eyn dieffte van beesten 
(132). 

*Abigeius v. Abigeus. 

* Abigena (opferochse Ki.) dannen holt 
(29). 

Abi-gens, -ens (59) vihe-diep (56, 282b), 
-dieff (48). en ko-def (23), iegher (22). 
en bedriuer (11). 

Abi-gere, -ere (0), -re (3) hd. veh- 
(17), v-, weg-, enweg- sim, eyweg- (8), 
ab-driben. stelen, treiben (4). weckt-tr., 
entfremden (3). im wegleyden (8^).' ab 
keren (17). von dannen thun (65)..nd. vor 
driuen. 

*Abigere ainezelich sin (18). 

* Abigere v. Ambire. 

Abiges, g. -gis ein pferd dieb (110), 
hert dib (69 Mrg), vyeh diep (68). 
eesten-dyeff (132), -deyf (83). 

-Abi-geus (74, Gl. m., Asp. ial. -geo), 
-geius (141), -geas (89), -eus (93, 141) ein 
kue-dieb (110), -dib (69 Mrg.). kuwe dyp 
(5). koe-dyeff (132), -dief (89). vichdiep (74). 
rindertieb (7) schinder (93). qwy ckdyeff 
(4 abaetor 147). 

Abjieere v. Abicere. 

* Abilina v. Auellana. 

Abilis &e. v. Habilis &c. 

* Abilon (aus ilus?) sele in einer feder 
(14). 

Abi-, abym- (9) -mere (7. refutare, aus 
abnuere) vor smehen (3, 4). 

*Abimus (frz. abime, »« imus) die 
helle (7). 

Abinde dar-, daer- (132) Ad. -von, -ab 
(110) md. -van, 4 -aff (132). Ad. da-, do- 
(6, 4) -von. van binnen tho (?3. »« 
abintra). 

Abintegro von newem (75 Mrg.). 








ABL 


Abintestat-o, -us Ad. an sel-gerete, 
-gerede, -gereythe sZm., -erete (13). on 
geschafft, an ein geschefft v/g. selgeret 
gestorben (75). vngescheftlich (66). 

*Abintra Ad. inwendig; von i, ynwig 
(17, ynnen (110; von innenwenig (5) 
innewinniek (18), indewennig (6), ynweng 
(21) inbenniek (3) zu. nd. binnen tho, 
van b. (132). 

Abintus von ynnewennich (18 sZm.), 
innen wenig (5) imwendig (7), i zeu (4), 
inwennig (2D, inbenniek (3) inbinnen 
(19. nd. van binnen (98) von b. £ af 
grunde (vor abyssus 13). 

.Abinuicem (4 segregatim) von eyn 
ande-r (68, 110), -n (69 Mrg.). van eyn 
verscheyden (132). 

*Abiotator v. Abrotator. 

Abiotus (7. cicuta) bangenkraut, wüt- 
(Ki), winte- (126) -rich. 

*Abire v. Abigere. 

Abire Ad. abe-, ab-, weg-, hinweek- 
(15) -gan sim. 

Abissalis fons ein grunt-, var. grun- 
loser brun (75). 

Ab-issus, -bisis (55), -imus (q. v.) Ad. 
abgrunt sm., abegründe (48), apgrunt der 
hellen (8), die helle (17). nd. affgron-t 
(1D, -de (97). Ad. grundelo-s, -0, -z; 
laf) sim. diepte off sonder gronde 
düfte (12). dupe (22). duphe da sich daf) 
waDer wor slindet (bb). diefr (5). diff (21). 
tieffe (6). tyeff (64). ein tuffy (7). tewffe 
(4). tewf (1). 

* Abita (anders Gl. m.) ?. gracilium &c. 
sehusterdrait (75). 4. spaeus, digitiea drat 
o. fingerhut (64). 

Abitio ab-gang (17), -scheyd (126). 

Albiudieare v'leucken, ab richten, vn- 
recht r. (10). 

Abiugare Ad. ent-, en-, eyn-, in-zwei 
teilen, deilen. sundern (8, 9). abscheiden 
(9, 1). uB getwange laDen (17). vff losen, 
entledigen (110). onthalteren (132). ent- 
bynden (22). twedelen (25). zwihellen (76). 

Ab-, oft 4 dis-iungere (bissw. i. dis- 
tinguere) Ad. von, nd. van eyn-ander, 
-andern (0) an der (sic 23) vogen, fügen 
(21), nemen, scheyden (18, 76, 1103), sagen 
(X). ab-segen (4 -weysen (1102). voeghen 
off scheyden (132). von wysen ab-sch. 
(110b). 

* Abiunte etate von der kentlicheit der 
jugunt; ab zu gen dé alder (17). 

Abiurare nd. sweren; af-, ont- (132), 
vor-, hd. ab-sweren. leucken (1). ver- 
leugen, vearr. leugnen, -laugnen (110). 
v'saehen (17) nieht wider kommen zu 
lande (8, 9, 4). 

Abiuratio gelobts dings versagung 
(13), wor sagente (9) geglobet ding vir- 
seczen (9). 

Ablaetare nd. wenen. Ad. abge- (3), 
ent-w.,-w. das kint von der muter (175), 
-wenden (1). socken (2« laetare) 7 spen- 
nen (106). spenen (100, 107, 132). en kint 
wennen 4 sp. (28) Ad. ent-sp. sim. ab- 
nemen das kint von den brusten (75). 
abla-eto 7. « lacte separo; -sso si sum 
V. separo (16). 

Ablaetatio A4. ent-wenunge, -w. von 
der milehe 7 abseezunge (17). entwend- 
ung (1). 

Ablaetatus (vé exuberatus 75) Ad. 


grunt- 
(132). 








ADO à 


entwent, abge-wenet (3), -zeugt 2 -stossen 
(65) von der milch (8, 65). abgenomen 
kint von den brusten der muter (75). 
enspent (60). 

Ablaqueare (vites) ziettern (135. cf. 
Goth. Wtb. 2, 672). 

Ablas, g. -tis ?. ?nsipiens 0 stultus (16, 
Br). 4. blatus, varrus tore, gecke, narre 
(74) .Aus abbas rez stultorum »« blas 
(G1. m.) ? 

* Ablasso v. Ablactare. 

Ablatiuus Ad. ab nemmer. abe nem- 
men (10). genemen (21). 

Ablator hinnemer (75). 

*Ablatui (porcorum) slachtong (17). 

Ablatus Ad. nd. genomen. Ad. ab-, hin- 
(16), hinweg-, nd. aff-g. ab genummen 
(3. genemmen (7). abgetragen (17, 110). 
wechgedragen, affghehaelt (132). gestaln 
(10. 

Ablegatus (cf. abli-gatus; -tigatus 
i. proscriptus Gl. m.? allegata?) vordo- 
met (22). 

Able- (Br.), abli- 7 obli- (74) -gumina, 
abligumma (74) sunt partes extorum (Br.), 
ectermu fleck,; kutteltleck (74). 

*Ablegurire &c. v. Abligurire. 

* Abligatus (cf. ablegatus) vordauwen 
(18). 

*Abligum-ina, -ma v. Ablegumina. 

Abligurigo doem-, sloem-, verquist- 
ing (147). 

Abli-, able- (17, 22, 141) -gurire, 
-gurrire (141, Gl. m.), -gurare (147), -gur- 
lio (prs. 17), adlegurrire (141) Ad. laffen. 
Slockin (8) slur-, slie- (9), schlie- (4), 
lie- (22) -ken. v!leeken (68), -schlecken 
(68 &e.), -Slicken (132), -brengen, -qwisten, 
doemen, sloemen, guet doirslaen (147). 
quasen (Fr.. vordem-men, -ffen (126). 

Abliguritor fresser (3). 

*Abl-imba, -oda v. Appluda. 

Abluere waschen (8, 9). Ad. ab-, nd. 
af-w., hd. -weschen, -wessen, -wefben. 

Ablunda v. Appluda. 

Ablutes sunt loca cenosa dc. (Br.). eyn 
moedinghe vnd styckighe kuyl (132). ein 
groD trinck geschyr (68). 

Ablutio abweschunge; vgeben der 
sunde (17). 

Abluuio (cf. Gl. m.) water broick (147). 

Abnatare ab swimmen (17). 

Abnegare levgen (3). v-l. (9). leucken 
(11). v-l. (5). leycken (7). v-l. (8), leuckeln 


(65). loicken (6). virlaukin (8). laugnen 
(16). lochenen (22). Ad. vorsagen, ver- 
sachgen (3) md. v'saken, weygheren. 

Abnepos achter zuster-kynt (11), -kin- 
der (89), -soen (83). 

.Abnoba die baar o. der randen (135). 

Albnuere Ad. v-smehen sim., -smahen 
(10), -mawen (7), -leugen (9). leucen (13). 
vor-saken, -sman (22). versmaden (83). vnt 
seggen (8b). ver-s. (89), -Segen (100), -Ssagen 
(88, 110). ent , be-schuldigen; nicht en- 
wolden (17). nit wellen; abschlagen; wei-, 
var. wel-geren (110). verzeichen (88). 

*Abolagium (»« abolla?) v. Anabo- 
ladium. 

Abolere Ad. abtün sim., abe dun (b), 
v'gessen, vorgen; ab-gen (5b), -geen (1), 
-dilgen 2 hinweg nemen (88); vertriben 
(65). nd. af don; ontwennen (V. remouere 
1l. cf. abolitus). vyDBwissehen (132). 

1* 


ABO 


Aboletus v. Abolitus. 

Abolitio v'gess-4 v'ge-unge (9). sach 
o. schult derlafunge (17). ab-thuung (110), 
-egung (65). vB-wischung (110), -tilekung, 
-tilgung, hinnemung (65, 68). vyDwysch- 
ynge (83 &e.). 

Abol-itus, -etus, abbolitus /d. ab-, 
vB-getan, -gedan, -gethon. abgethun (3). 
vytgedaen (83) gedilget, versumet, v'ge- 
Den, entwont (1')). 

* Aboli-, abuli-, abbulu-, abvolu-tus 
(2« po-, be-llutus) vnreyn gemacht (5, 1, 
18), machen (20), maket (23). v- (), be- 
(11, 22, 23) -solet. be-sudelt (5), -schifsen 
(21). 

Abo-, abu- (Br), aba- (59), abe- (22, 
147), ambo- 7 ambu-(147) -Ila(gr. &QóAJ.x) 
cleyt eyns senatoirs (147), der mestere 
(22). kriegs. kleid (Das.). ein perlein rock 
(59). 

* Abollena v. Bullaquelon. 
Abomasium v. Echinum. 
Abomin- v. Abhomin-. 

*Abominium vermalediinghe (97). 

*Abora v. Abra. E 

*Aborig-enis, -enes, -inis, -ines (Br.), 
-ineus (147) 2. sine moto genere (147); 
rusticus c. sec. Salust. ,,genus agreste dc. 
(Br.. rustyer, kerll (132). ruystyer, kerl 
(147). rusteyr, karle (83). eyn puer 0. vne- 
del (68). eyn grob burisch man (110). 

Abori-go sg. (10, 147, Br), -gines sg. 
pl., -enes (11, sg. pl.147), a-, var. ab-bori- 
genes (75) 7. superflue frutices dc. (Br. &c.). 
eyn waifen rife (10). laiden aevervloe- 
dich, water-l. op boemen (147). sprutinge 
of taxkins van boemen sunder profit (83). 
gede crut (17). feld-, holtz-, wilder £- Z 
h.-paum; abh-, var. arb-ories vnge- im- 
pffet, var. -peltzt baum (75). vngepelezte 
bevm (9). 

* Aborire v. Abhorrere. 

Aboriri (cf. abortire) v'werffen, mif) 
gebern, vnnaturlieh g. (17). vnzeitig g. 
0. werden geboren (110). ontziidelieh w. 
g. (132). 

Aborreus (cf. Gl. m. fona chornhus 
(Gf. 4, 1054). 

Aborsus (cf. abort-iuus, -us) absnei- 
dung (1). 

*Abortanum &e. v. Abrotanum. 

* Abortare (7. aboriri Gl. m.) v. Abor- 
tire. Aporiare. 

Abor-tire, -tiri (75), -tare (88), -cio 
prs. &bhor-tire, -tare, -cio prs. (V. a 
1477) hd. v^werffen. v'w. in der geburt 
(10, ane g. (9) hin werffen die frucht 
der g. (15). eyn g., gebort (v. a. 1477) v- 
w. (4), -derben (67), -tumen (5, 66 &c.), ver- 
dumen (21, v. a. 1477), verthunen (70), vor- 
demphen (3) vdrueken (18) v'dammen 
(. zu vnrechter zyt gepern (75). die 
burt dot geberen (110). verworffen (V. a. 
1411). vorwerpen (22, 89). verworpen, dat 
kynt vur der tzijt beeren (182). 

Ab-, abh-, av- (86) -ortiuus Ad. von 
muter leib, muoter lyb gesnitten sim.; 
us-g. kynt (59); EROR CRUAdERES (28b), -ger 
(48. Gf. Sm. 9, 371. Gth. Wtb. 1, 950); tot-, 
dot-geboren sZm.; ein tot-g. kint (170), tod- 

. ding (17), doi frocht (5); doyt ge- 
bos (13); eyn todt gobust sim. doit ge- 
burn (10), geboren (22. van moder liue 
g. (99). dot ghebaren (11). eyner der ge- 


4 











ADR 


boren wurt vor der naturlichen zyt (110). 
der g. wird vor der naturiche zeit (69 
Mrg.. zü unziten g. (28). zu frue g., ge- 
storben on geboren (75) ein onzidig kint 
g. (8 sim.). vorworffen (4). ein vorwerf- 
(3, vorwürfe- (9), verworpe- (132) -linek. 
virwerffe- (19), verwürf- (Sm), vorburt- 
(60) -ling. verwerpelin-e. (99), -ghe ($9). 
eyn worffelin (11). uruuer-pf (86), -ff (141). 
hingeworffne frucht (75). 

*Abortor v. Abhortari. 

Ab-, abh- (75 var.) -ortus, 4 aborsus 
(15) doit (49), zefru 7 zu vnrechter zyt 
(15) geboren. 

Abpatruus v. Appatruus. 

Abproposito von der augst (59). 

*Abra v. Ambra. 

Abra, abora (59, habra (19, 112, G1. 
m, gr. pa. (112) Aid. dienst-, dinst- ma- 
get, -magt, -mayt (b) -diren (4); dirne, 
dienerin. 2d. denst maghet. nach-jung- 
fraw, -gángerin (112). kommerschen (19. 
«us frz. nl. commére ecommater, ambu- 
baja Kil, eher als aus kameriere Kil.). 
abra eyn eygen nam (8) 

*Abractanum v. Abrotanum. 

Abradere nd. scheren, har af-sch. Ad. 
ab-sch., -sehaben (15). 

Abraham Isae Jacob daz sint due 
namen der drie grosDen patriarche (5b). 

*Abramescere sneyteln die zelgen be- 
sneyden (74). snatelen de tellighen besni- 
den (22b) 

Abrasus afghescaren (11). 

Abre an sache (17). on vrsach, vnbe- 
quemlieh (Das.). 

* Abregium v. Obryzum. 

Abrenunciare Ad. ab-(8, 75), v-, wid- 
der-sagen. w.-sachgen (3), -laBen (18). 
ver-l, -sachen, uff geben (17). md. v'sa- 
ken. ver-thien (99), -tzyen (132). 

Abrenunciatio absagung (75). 

Abrepere eyn- (8, 9) verre- (4) -weg 
krichen. en weg schlijffen als eyn slange 
(11). 

* Abresta (aus abastra, »— labrusea?) 
winlaub (75). 

Abri-geum, -zum v. Obryzum. 

Abrodere Ad. vmb- (b, 4), vmb vnd 
vmb- (3), ab- nagen, -negen (17). ab- (9), 
vmme- (22) -gnagen. aff knagen (132). 

Abrogans (»« arrogans) 7. iactans (60, 
Br); superbus (136); hwmalis (Br., Diut. 1, 
128. 9, 523) sanftmoti, aotmot (Diut.). ein 
veldig (9 sZm.). ein eynfeldiger (3). ein ge- 
weldiger (4. cf. abrogatus). barmherezig 
(8.) rümik (60). 

A brogare (?. delere £c.; cf. arrogare) 
hd. nd. vor-, hd. v-, zu- (t) -storen. Ad. 
v- stóren, -steren. abe heifen (18) ab- 
bitten (77), -dun £-seezen (110) vB wy- 
sehen (68). misse-sprechen (8, 9), -reden 
(4) € sehenden. 

Abrogatus ein gewaldiger (3. cf. 
abrogans). abge-thon (110), -dan (69 Mrg.). 
vf gewischt (68). vyB gewist (132). 

*Abronus (cf. sq. zeuer, seuet 4 een 
teeins (89. t. aus teems). 

* Abrota v. Abrotator. Subgurginale. 

Abro-tanum, -thanum, -tonum (144), 
-tomum (943), -tanus, Óissw. abrac-, 
abor- (9) am)bro- (125) apro- (Zeuss) 
-tanum, 7£ -tanus (125) 7 -tenum (9), 





ABS 


auronum (gall auronne 144) (aus G- 


D0c0V0y; cf. beta. satureia &ec. Nmm. 1, 
466 mit vielen deutschen Nebenformen) hd. 
gart- (€, 105) gert-, stab-, stabe- (1), 
staub-, var. schab- (75), sab- (Sum.), staal- 
(68), schof)b- (73, 141, Das.), schos- (48), 
eber-, ebber- (18) -wurtz, -wortze (1), 
-worcel (18) md. stafwort (Sum.). gart- 
hagen (v, 73, Sum.), -haglen (116), -haym 
(m. 4, 9, 1), -ham (3). abriza (141). auer- 
rute (85, Sum. VII), -roede (132), -ieze (13), 
-ed (97). euer-ute (47), bitte (99), -ik (109). 
euritte (23). iuerüet (11). eber-eize (f. 4, 
96), -eif) £ -ich (77). affrusch (73, 116, Nmn.). 
alp-rute (9), -raute (Nmn.) cf. -rauseh (Gr. 
Wtb. 1,246, dann nicht aus -rose). kuttel-, 
ganser-wurm, -kraut (73). ags. szedhrene- 
wuda (942). boh. brozy drzyewo (4) cf. 
brotan 2«. bori drewce 7. q. ósterr. herr- 
gott-hólzel sém. (Nmn.. corn. dehoules 
(Zeuss). 

*Abrotare 4. taratantarisare Z cri- 
brare (147). reden (b, 22, 74, 109). ráden 
(6). redern (6, 76). reytern (74). Ad. mele, 
viel (sc? v. a. 1477) reden. mel reiden 
(3), bewteln (4). betailen (sc 76). budelen 
meel of anders (147). váen (1. cf. Gth. Wtb. 
l, 348). sichten (b, 22, 109). Dieser Wort- 
stamm. (cf. sqq. abronus), im 15. Jh. sehr 
verbreitet, fehlt jedoch im Bv. | Zundchst 
erscheint abrotare — tal. abburattare 
mlt. buratare von buratto Mehlbeutel, 
eig. feines Tuch, wie span. burato sim. (cf. 
burellum. Dz. Wtb. 468, 572 sq.). Doch 
vgl. auch abrutis pallimrum | sordebus 
quasi erutus (Gl. m. 1, 22); sodann rotare 
vibrare, rotabulum  redestap, vll. -« 
reden (cf. Sm. 3, 53. Gf. 2, 474). 

* Abrot-ator, -a, 4 abiotator (4) (ütal. 
abburattatore) hd. nd. reder (b^); mel- 
r. -schaider (1, 71), -siehter (Y, 22), 
-seehter (5). 

*Abrotatrix ein mel reiderin (3). 

Abrotonum v. Abrotanum. 


*Abruere (,40de abruptus* q. cf.) ab 
vallen (17, 75). 

Abrumpere (decerpere 175) hd. bxe- 
chen (1); ab-br. af-br. (132), -breken (22). 
ab-reissen (2, 65, 75), risen (75 varr.), 
-prechen, -cluben, -lesen, -legen (75), -zer- 
ren, -trennen (65). 

Abru-pta, -mpta (1109) 7. loca, aspera 
inter montes et acuta) stachilick (3). stag- 
lik, staiff, vngeuelle (9). vngefellig, scharp 
(8. geuel (100). steyn-grube (110), -ruche 
(100), -ruts (132). roke, vels (99). 

*Abru-ptor, var. -tor ab-reiser var. 
-risser (75). 

Abruptus (cf. abruere) abge-brochen 
(95), -fallen 7 vngefellig (17). 

* Abrutanum vo. Abrotanum. 

*Abrutor v. Abruptor. 

Absa legerhuoba sZm. (Gt.). huba, meir- 
hof (Sum.). 

Abs-cedere, -cidere (8) weg-czihen (9), 
-Zziehin (8). abeedo ich abgang (29). abs- 
cessit mihi esist mir vffgefarn (sc. absces- 
SUS 125) 

* Abscella v. Marmorella. 

*Abscibilium v. Abscidium. 

* Abscid-a, -ia v. Absis. 

* Absceidere v. Abci-, absce-dere. 

Abs-, bissw. & in-cidere 6i. separare 
cedendo (Br.) hd. ab-hawen sém., -sniden 


ABS 


(29). einsiezen (4. zu abseedere, cf. ent- 
sitzen déstare Wr. 2, 282 ?). 

*Abscei-dium, -dilium (Br), -bilium 
(16)) ascidilium (74) absidil-e 7 -ium 
(147) 4. cultellus quo vngule equorum. ab- 
seiduntur (Br); scaber (75). Ad. huf., 
huffe- (17), hoff- (8, 13), wirk- (G1. m.), schnit- 
(15) stof)- (74) -messer, als die smid 
nutzen zu der pferd hufe (74) mess dair 
men der perde voete myt kortet (147). 

Abseindere ab-sstiffin (-ssc.? 19), 
-schniden (75, 110). aff snijden (132). 

*Abseis v. Absis. 

*Abscisio abschnidung (75). 

*Abs-, var. ab-cisor abscehnider (75). 

*Abseis-us, -sus Ad. ab- (75, 110), von 
eynander-geschnitten. affgesneden (132). 

Abscondere (cf. abdere)Ad. nd. hu- 
den, be-h. Ad. huten; be-h., -halden; 
v^-bergen, -helen (65). 

Absceon-ditus, 4-sus (110 &e.) (-ditus 
natura-, -sus calliditate Pap., Pr.) behüt 
(19). verborgen (110 &e.). 

* Abscons-a, -io (89) hud-ung (19), -inghe 
(89). 

Aibseons-a 2 -ula (147) -um (17) eyn 
abscon-se (17), -s, luchte, lanterne (147). 

*Absconsorium licehtschirm (64). ?. in- 
terstitium 7 vmbraculum brytz, scherm 
underslach, vuyde (147). . 

* Abseonsu-la, -m v. Absceonsa. 

* Abseula v. Astula. 

*Absedia v. Absis. 

Absens Ad. nicht, nit gegen-wirtick 
(18), -wirttig (67), -wertig, -w. sin. nd. 
nieht ieghen-werdych, -wordich. vnge- 
genwurtiger (76). abwese-nd, var. -n (110). 
wyt dar von (65). 

Absentare hd. nicht gegen-, kegen- 
(à, geyn-wertig, -wertick (3), -wirtick 
(18) sin, sein; entfremden (mit der person 
75) ab sin. nd. entvromden eder nicht 
iegenwordich sun. sich abwesend machen 
(110. wech wesen (132). vz bliben (5). 
aus bleyben (1) abziehen sich von der 
gegenwurtigkeit (75). v'stelen (9). 

Absentia abwese-n (65, 754), -s (7525€). 
fremdikeit (65). 

Absida &oe. v. Absis. 

*Absidil-e, -ium v. Abseidium. 

*Absilio 7. soleo (76). 

Absil-ire, -ere (8) Ad. ab springen. 

Absin-thium, -tzium (87, 146), -theum, 
-thilum (127) Ad. (üfters daz) werm-ute, 
-uot, -ut, -üt (6, 8), -ót (105), -oite, -et (18); 
wi-, wo- (13, 95), wie- 4 wu- (4) -rmute 
sim. warm-üt (87) -oet (85), -vot (146). wir- 
met (17). werbmüt (1). werenmut (76). nd. 
Ww/-, wor-mode; wemod (97); vermoed (89) ; 
alse-n, -m (92, 116). elsen (73, 89. cf. Gr. 
Wtb. 260). Ad. eltz (116). Cf. alosan-tus, 
-t/ (81b) aus &AócayO oc, »— alsen »« ab- 
synthium?) wormiota (117). w^müte (8:7). 

Abs-is, -cis, -es, -idia, -idea (74), -ci- 
dia, -ida, -cida, -edia, assis Ad. abe 
sijte; ab-s., -site, -side, -sijt (18), -syd, 
-sait (0), -seyten (1, 3), -sit 4 -sehnidung 
(absidia 16, »« abscidere). abeyseyte (9). 
absite in einer kirchen o. in einem buwe 
(15), an eynem gebutz o. eyn vf) laf) (8). 
vs loz (60). vB schofó (1T). seioz (Sm. 3, 
410). abbscyne (29). af-zide (22), -schey- 
den also an dé husé edder an dé kerké 


ABS 


(22b), gadem (109). gewelbe (120). welfsel 
(107). kroffte (10). kroft (12). 
,, Ab-, 7 hab- (Das.), ap- (112) -sis, gr. 
GC (112) felg (111). die vilge (112). die 
velgen an einem rad o. krümme; die cir- 
kel in den sternen (Das.). lusche (125). caps 
(aus capsa? at. 4, 319). 

Absisto ich uff stan (29). 

Absolere 7. asuescere (nach absilio q. 
v. 16). ent-wonen (8, 9), -won £ mif) ple- 
gen (17). vngewon seyn (110 &c.). 

Absoluere /id. nd. ent-binden, Ad. -pin- 
den. uffb. (17, 18). Ad. nd. losen. Ad.lo- 
zen, lofen, lósen; uff-, er-, ver- (132) -lo- 
sen; ent-l. von der sunde (17), -ledigen. 

Absolute yn ym selber (15). lediglichen, 
on ein zusaez (65). 

Absolutio losunge (19.) lozinge (11). 

Absolutus Ad. frey (3), quidt, quit, 
ledig (12, 77), entlediget (65, 68); ent-, 
vnge-bunden. ontbonden, verloest (132). 
erloft (110). loi (10). bloiB (49). 

* Absomagarus v. Obsomogorus. 

Absonantia vnhellikeit (6). myfhel- 
lung (110). ubel ludunge (17). quaytge- 
luyt (132). abe-wiDekeit (5), -wysikeit 
(0). awysicheit (22). awisung (18). vn- 
weifhait (76). 

Absonare (Z.discordare) vnhellig sin 


| (6). miO-hellen (68), -luten (10). un- 7 übel- 


lauten (75). abwifig (17), quellieh (132), 
out- (sic 89) -luden. nich ouer (sc. en) 
zingen 7 l. (22). nieht vber eyn l. (5), 
singen (5, 4), tingen (3). eyntrechtiglichen 
s. (s?c '). 

Absonus (4. absurdus 141. cf. com-, 
dis-sonus; Sm. 1, 9. 2, 74) abe ludig (5^). 
ab-lawtig (2), -witzig (Sm.), -wiDig (1T), 
-gessen (1, 3, Sm.), -hellig 7 myf-h. (68, 
110). ubel luden (péc. 1T). an laut, vg. 
mifludunge (75). aen ludende ? angehorde 
(10). vn-gehorig (12), -behort (49), -hor- 
lieh (97). touber (141). abe wysieh (5, 1). 
awisi-ch (23 &e.), -g (18). anvusig (s?c ? 6). 
vnwiezig (76). 

Absorbere (£ penitus sorbere) Ad. 
vZ-, vD-suffen, -supffen; auf-, genezlich 
auf-sauffen. vy suppen (132). ut zupen 
(22). sehlieken (4). ver-slieken Z -slingen 
(49), -sehlinden (65, 110). vBlauffen; ver- 
zeren, -ziehen; hinweg-z.; zu nieht wer- 
den, ertrenken (65). herdrincken (117). 

Absorptus herdruneken (17). ver- 
slunden (17) -sehlunden, -schwunden, 
-zuckt (65), -slungen (10), -slongen (12). 

Abstare vndir wegen lossen 7 abe 
sten (9 sim.). vnder lassen (4). uber ge- 
loin (8). 

Ab-stemius (7. vino parcens 1369 sim.), 
-stemus (4. abstinens «a vino 16,142), -ste- 
mis (7. aquae potator 1369), -stenuus (64), 
-temius (/. parcas 136b), -stimus (27. so- 
bríus 140) nlessig in drincken (110). wyn- 
kündgier (64). 

Abstergere 4d. abe-, ab-drucken, 
-trueken (7), -wuschen 7 droecken (17), 
-trueknen Z wischen. ab- (9), af- (11, 13) 
-w. hd. ab-weschen, -waschen, -wefiin (8), 
-wessen (133), -woschen (19), -weysen (3. 
anders v. dissimulare. Sm. 4, 181). ab- 
(183, 99), af- (23) -drogen. of wascen 
(89 | 


Absterium v. Asceterium. 
Absterrere (£& penitus terrere) hd. 
serecken (7); er her- gantz her- (5) 








ABS 5 


-sehrecken. genezlichen ersrechken (18). 
ver-schricken (132), -varen (83). nd. vor- 
veren. sere vorehtin (8, 9), vochten (11). 
Abstersus afghe-wischt (11), waschen 
(132). 
*Abstimus v. Abstemius. 
* Abstinancia (st. obst.) verhertung (1). 
Abstinens lust abprecher (1). 


Abstinentia lust abprechung (1). ab- 
pr. in der gemeinen rede (75). der lost 
ab brechen (12). abe brechunge (48). ab- 
brechung, var. -reehung (110), -bruch (113), 
ziehunge (59), -z. lijplieher nat'lichkeit 
(17). vermidung werntlicher lust (5). v^mi- 
den werntlieh lude (18). Ad. messickeit 
sim. m. (Y), meslicheit (18) der spyse. 
meisikeit der speisen (3). missikeit, wenig 
essonge o. drinekunge (17). cleyn essen 
(D), eten (22) 7 drincken. soberheit Men: 
vaste s 48). spenginge (23. cf. Sm. 5, 
572 sq.). 

Abstinere lust, lost (18), der wollust 
(3) Ad. ab brechen, nd. af brecken. ab- 
prechen mit vernunft etwas (75). ab-los- 
sen (9), -losin (8), -zeichen (49), -ziehen 
(65), -z. der lust (17). Ad. ent-z. (65), 
-ezien (9), -halden; en- (18), an sich (17), 
abe- (19), offe- (13) -halden. ich uf hal- 
ten (prs. 99). af haelden (11). off hailden 
(89). uff horen (17). auf hóren (9). spen- 
gen (13, 22, 74 cf. prc.) zwingen (12). 
Aid. me-, mei-Digen. messeklich essen (6). 
niechter (68 s/m.), sober (132) syn. kusch- 
lichen leben (17). 

A bstir-, abstri- (3), abstre- (8) -pare 
hd. v8-, nd. vt-roden, -ruden (18), -roten 
(0, -ryten (68, 11023), -reuten (110 varr.). 
aus-reden (9), raten (4). vy raden- (132). 
auD- (3), vf-geden (7, 10), -graben (98, 7). 

* Abstractio Ad. abziehunge sm. gefró- 
met geeinlicht ader abgezogen (15. cf. sq.). 

Abstraectu-m, -s, astraetus (1) Ad. 
abge-zogen, -z. in sinem wesen (65), -z. 
von der vornumft (4), -z. durch diebery 
(15), -zagen (69 Mrg.), -chogen von der 
vornuft (3); eyn daz da ab gezogen ist 
(10); daz von der vinonfft wirt g. (5), 
komet (18), wyreket (66); das naeh der 
vernunft wirckt o. das der gedanek wurekt 
(134); daz, das der g., gedang wu-, wi, 
wy-, we-creket; ge- (8, 9, 13), ent- (17) 
-fremdit; gefri-et, -het 7 geletziget (17) ; 
ab-sunderig (1), -gescheiden; ge-entzelt 
(63), -vronet 7 -veeret (48). abegetrungen 
(b^). 

* Abstradere (/. abstinere; aus abstr- 
ahere 2« -udere?) abe dingen (6). 

Abstrahere d. abe-, ab-ziehen, -zehen 
(b), -ezichen (9), ezhigen (3), -ezihen, 
-ziechen (76); v5 ziehen (65). nd. af teen, 
afe ten (29b). aff trecken (132). stilen (17). 
ich abeston, abstan (prs. »j 

*Abstre-, abstri-pare v. Abstirpare. 


*Ab-, a-stronum, (dus asealon-? cf. 
aldonium) lauch, làuchel; esch-, prief-, 
schnit-lauch (73). 

Abstrudere (i. abscondere, includere) 
hd. abe-, ab-dringen, -dringhen (5), -drin- 
eken (21), -stossen Z halden (18. cf. 132). 
besijt st. (17). vor stossin (8). off stoessen 
of houelen (132). stoten (147). afsst. (83), 
-drengen (23), -draghen (22). v'stoppen 
(9, 11). vorsperren (4). Ad. v^- (9), be- 
shieBen, -slifsin sm. 

Abstrus-um, -us (97), 7 -iuus (8) be- 


6 ABU 


slofen (8), -slassen (9). vor schlozsen (4). 
virborgen (8, 97). 

Abstula (4. napta Br. v. Astula. 

*Ab-, dis-suefaetio entwonung (75). 

Absuere ontarnen (22. sí. ontt.). 

*Absu-, absw-ere, -escere, asswes- 
eere (q. cf.) hd. ent-, md. vnt-wonen, 
wanen (5), -won o. -wen (17). eyntwon- 
nen (22). gewonen (110). 

Absum v. Abesse. 

Ab-, con-sumere /d. v'zeren, -zerhen 
(5), -zieren (18), -thun sm. vor teren (22). 
verslinden (132). mifbbruchen (11). 

Absumptus verzert (68, 110). 

Ab-surdus, -sordus, -sortus, -Ssurp- 
tus Ad. vn-horlieh, -hoerlieh (18), Assw. 
-hórlich, spéáfer -erhórt; vnge-herender 
(67, 68), -hort sim., -horiger, -horlich (6); 
vor-h. (v, 91); mit horende (110); vbel 
horig (55). daz da nieht daugk (17), 
vngewonlich ding (65) zu horen. vor- 
(23), vnvor- (22) -horliic. on-hoerlieh (11), 
-ghehoert (89), -georloefft (132). vnge- 
orloft (83), -schickt 7 vnbequem (Das.). 
vnwert (absortus 2. indignus 10). Ad. 
daup sim. nd. dof, doef (89). 

*Abtemius v. Abstemius. 

*Abtenebrare vorfinstern (b^). 

*Abtruncare bestimlen (141). 

*Abuescere (nach abusus, aus ab- 
suesecere) entwonen (76). 

*Abulitus v. Abolitus. 

Abund- ofi habund-, - habere? 

Abundan-s, -ter v. Abund-e, -us. 

Abundantia Ad. vber-fluBigkeit, -flüt 
(12). gnugsamkeit (68). genugung, fulli- 
keit (b^). wolhabenheit (75). welde (99). 

Abundare Ad. genu-g, -ng, gnung 
haben, han. »d. noch, ghenoch hebben. 
wol haben (75). gemach han (18. cf. sq.). 
vber-fliBen (8), -flüdigen |(12), -lauffen, 
-flussig seyn Z haben (110). ouer-floyen, 
-lopen (132). 

Abund-e, -anter Ad. genug-, gnung- 
8), gnunk- (17), gnüg- (6), gemech- (18) 
-lich; vber-flufig, -fluslich (69 ae.) -flys- 
siklieh sim. ouervloedlich (132). nd. noch- 
liken, ghenochlie; weldeke (99). 


Abund-us, -ans Ad. habhafftig o. 
reich; vbir-, vber-fluDig. rych von gut 
(68). wolhabender (66 Mrg., 75). genu 
habin (5, 21). gemechlich han (18). fullig 
(1, 5^). gnugsame (17). ouervloedich (132). 
noch (28), ghenoch (22) hebbende. j 

*Abuol-atio (752), -utio (75bed) ab- 
flug. 

*Abuolutus v. Abolitus. 

Abusio Ad. vorkerung (b^); misse-, 
meyDe- (18), vberig (7), vbel (5), vndor- 
delich (17) bruehung, ge-br. (5, 177), -prau- 
chunge (3). obel brüchen (21). ouel bruk- 
en (22), -ynge (23). bóz gewonheit (13). 
vn-g. (17, 19), -gevogheit (99). onghe- 
woenlie (89), -wontheit Z awise (11). vber 
niessunge (6). unordentlich nuezen (4). 
one erlich besiezung (18). 


*Abusitare auf) der gewonheit bringen 
7 furen (15). 


Abusiue vnbruchsamlich (75). 
Abus-iuus, -umus (76) aus gebruch 
komen (69 Mrg.) hd. ungewon-, unniütz- 


lich. vngewyn-, vnwe-lichen (13). mifbru- 
chig (110), -kieh (132). 





ACA 


Abus-us, 4 -io (9) Ad. bose gewon- 
heit sm.; vn-g. (6); bóse ge (9 
21); vn-g. (Db). bose wenenheit 7 gewene 
(b). b. wannunge (21), won-unge, (22), 
-heit (23). quade gewonte (132). v'kart 
ubunge (17). vnbruchsam (75). 

Abuti Ad. vnórdelich (6), misse-, miD-, 
misch- (D), 7 vn-, ear. ver- (75) -bruchen, 
-brugen (3), o. niessen (6); vnnuezlich 
(V &c.), vbel (10), misse- (3, 55, 7) - 
bruchen, -prauchen (3), bruchung (Y). 
vn-crecht, (18) -ordelichen o besiezen, Z 
one erlich (18). vnerliken besitten Z mis 
bruken (22). onnuttelie br. (11). 

Ae hd. vnd. vnd auch (Y). 

Acacia (cf. aecasia sq. sleh-e, -en- 
safft (14). 


*Acage v. Attagen. 
*Acalabus v. Acealabus. 
* Acalentum (cf. appocalis. collarium. 


eolostrum : biblimen.) sawer craut, 
kompest (4). : 
Acal-ephe, -iphe (87, Gf), -yphe 


(85), -ife, -iffe, -ippe, -ite (Gf. 93, s67), 
-ice (47), -issa, acce-alissa (Br. -ilipha 
((), ealiffa (48^) nessela; herz-nezila, 
-nezele (Gf.. heiz-n. (Sum.) Ad. nefjl. 
heyter-n. (8, 9). haiter-n. (3 Mrg.). hader 
nezzele (96). netele, hander-n. (47). ert 
netel (85). 

Acalicul-is, -us (Gl. m. 1, 32), aeha- 
lieulus (13) scehenk (110). sehenker (68, 
132). scheenker (11). Ad. win-, wein- (9, 
13) -schenk, -seur (13. »« aearus?). 

*Acaluester v. Accaluus. 

*Acantan (cf. aeanthus) ags. beowirt 
948). 

Aceanth-is, -yllis (125), -ylis (Pap.), 
achantis, 
acha-, achi- (75), aeatha- (G1. m.) -lantis, 
acealandis (64) (7. ceard-uelis, -ellus 120, 
ealadrius, luseina 94) Ad. dist-ilvineo 
(120), -elfinck ; tistelvogel (64). bueevinke 
(11) stigelitze (125). ga- (73, 93), go- (75) 
-lander. zeis-ichen, -ke, zinsle (114). «gs. 
netigalae (94). 

*Acant-um, -i (16) (2« aealephe? cf. 
sq.; achantor genus holeris 141) nessel- 
same, -some (8, 8, 9, 16). neteLe (85), 
-sat (41). 

Aeanthus, achantus (95, i141) (cf. 


g|prc.; agantho i. herba semper florens 


141) Ad. beeren-eclauwen szm., -tappen. 
wachsoldir (95). hüffi.,, hüf- (95), wit- 
(47) -dorn. 

*Acar v. Acarus. 

*Acar-is, -us v. Acha-ris, -tus. 

Aearna carlin (143). 


Acarus, aear (91, 125) (cf. surio &oc.) 
süre (109). siere (116, Kil.). seier (115). milb 
(91). mele (125). : 

* Acaseu-m, -s v. Aecasiu-m, -$. 

* Acassis i. pallium heuck (147). aelas-is 
(16), -Ssis (Gl. m.), aeelasis (Br.) ?. vestis 
ad hwmeros mom consuta. adasus est 
vestis qd. (110). Lala 

Acatium (Das, Ki. &., gr. &X0t0y), 
achat-eon (&c. Gi.m.), -ton (141), acad- 
68), achad- (Br., acet- (64), archac- 

80) -eon, ach-iron 7 -aron (et. ciuitas 
75), aeceron 2. velum aecarius 2. mawi- 
cula (16), aehatus ?. naw. 141), accato 
" nawigium Gl. m.) segel, s. am sehiff 
15). mitten-s. (80). der gro mittel-s. (64). 





acalan-this, -tida (11, 19), P 








ACC 


eyn gros s. dez schiffes (48, sZm. Ki.). ei 
SORA. on ságel (Das., Es Ki.). ; 

*Aeatus v. Aehatus. 

* Acc- off st. ac-. 

*Accadere (cf. aecidere) zcu- (4), zo- 
(13) -vallen. Wf S 

*Acca-, aca-, aco- (Br., Gl. m.), atte- 
(Ki), alte- (8^) -labus, atelebus (141), 
ae- (76), as- (89) -colaphus, attulatus 
(14) (aus Q&vvéAoBoc -—  &oxoAa-Boc, 
-Q0c; cf. attaeus. bubo.) ?. locusta (8b, 
74, 76); brucus (14, 76, Br. &c.). hau- (8, 
17), hew- (9, 19, 4) -senreck, -srecke (9). 
kefer (74, 76). schevout (89). eydefi eU 
&oxoaB-oc (112), -dxvrc, xaX vce, as- 
ealabotes (125) 7. stellio (112, 125); Z 
tarantula ein bunte moleh (125); wie 
ein eidex (112). 

*Accalandis v. Acanthis. 

Accalissa v. Acalephe. 


* Accalu-us, -aster, -ester, acaluester 
hd. vorn cale sim., vornen cal. (68), voren 
cal an der stiren (3). voer caell (132). 
vorglatzicht (75). 

Aeeantaxe hd. zu-, tzo- (132), to- (83) 
-singen. 

*Accarius v. Acatium. 

*Aceasia .. stupor (mus slee missv.!) 
slehicheit (147). 

Acea-sia, -ssia (17, 22), -cia (147 
-tia (125), acha-cia (11, 19), -tia (s9), 
-sea (75), -echia (125), aeacia (47, 85, 
Sum. V), acatiam (Sum. V), aieati (7) 7. 
sucus prunellarum (acacia Sum. V); succus 
pr. agrestium (1)5 s. expressus a, pomàs 
$ pris (Br. &e.). hd. most; m. von slehen 
(b), sleen ader eppeln (21); apffel-, epffel-, 
iren- (75) -most. birn mut o. appel 
dranke (17, 83), 7 schirpfunge (sic 1T. 
»« aeuties s/m.!) aphel mul) (8). must 
(22). safft (7, 76). slehen- (147), sle- (47, 
96) -sap. nesaph (85). nemsaf (Sum. v). 
slehn- (125), opffel- (75) -safft. schlechen 
stift (sc ?). schlehen tranck (110). sap 
van (I1), of (89) dross. saf von (szc 19). 
phlumensaf (aeacia Sum. v). hochen 
aster (7. pomaceium 75. cf. wetterau. 
hohenastheimer scherzhaft für  Aepfel- 
wein). 

Accas-ium, -um (97), aca-seum (o 
-eia (48, Nmn.), aga-cium (8b), -cia (5, 
Sum., Gf.) -tia (141, Gf.), ticia (3), acia 
(g. v.), 4 ear-acia Gt), -icia 7 lagicia 
solanecium (75) Ad. sle-ha (Sum., Gf.); -he, 
-hen, -ehe (1, 1), -e (85). sle (5^, 17). schle- 
hen (141). slen (28, 97). slein (22). slee 
die op en sleedoern wesset (147). dorn- 
schlech (76). swelke (6. cf. Fr. 2, 2473. 
Nmn. 5, 530). unzidig prüme (48). Jat. hisp. 
acacia germaniea /us?f. a. da Riuropa 
schlehenstrauch (Nmn.). 

* Accasius (i. stupidus, cf. aecasia) slee 
als eyn vrucht of' anders wat (147). 

Aceas-ius, -us (97), aeaseus (15), 
agacinus (85) Ad. slehen-, schlehen-, 
sleen-, slee- (5), sehleh- (9 schlech- (76) 
-baum. slech pawm (1). slen- (22, 23), sle- 
(97) -bom. sleedoern (147). schledorn (75). 
swelk bóm (6). 

*Accassia v. Accasia. 

*Accasu-m, -s v. Aceasiu-m, -S. 

* Acca-tes, -des (21) (cf. aeh-, ag-ates) 
hd. nd. eyn edel steyn, gestein (6). en 
sten (23). 


d 


ACC 


* Accatia v. Accasia. 

*Aceato v. Acatium. 

*Accearium v. Aciarium. 

* Accedens v. Accidens. 

Accedere, aecidere (8) hd. zu-geen, 
-gen, -gene (19), -gan, -gon, -gayne (153), 
-gain (142), -forderen 7 -negern (69 Mrg.), 
-nehern (65). nd. tho gan (22), toe gaen 
(89), aen ghaen (11). 

*Accedula (aus aci- »« acre-dula. cf. 
acetosa) herba suer- (D), beer- (68), Ad. 
nd. ber- Ad, -wurtz, -wortz, nd. -wort. 
verwet (sic 99). zuer egge (11). amfer 
1). a- (48), e- (76) -mpfer. sauer-ampher 
um -ampfe, -empfe «msc., boh. sstiewik 
4. jetzt bólhm. sStowik, stawik). werbing 
" a4s peruinea). auis lerieh (19). lerch 
(51). naehtegal (110 &e.). Ad. (Mss. mog.) 
gras muck sum., 4 grosse muccke (sc 9). 
graf) fug (v). dole (8^). acedula (?. ace- 
tosa 72, 13. cf. Gl. m. l, 46) sawer am- 
pher (3). sur amphe (85). sure (47). suer 
küt 4 anfer (13). grase mugke (8). leu- 
werick (89). aecid-ula, -ola, -ela (21) 
hd. (Mss. mog.) suer worez (21); ainpern 
? surkel (19); sawr- (9), sur-ampfer, 7 
-amp 7 grafimuck (8). aeidula ampher 
(3, 51). ampfer (93). ase-, 7 ass- (Sum.) 
-edula ampfer (BM.) suramphe Sc 
acitu-ra, -la (131, Sum.), -eà (Sum.) am- 
pher-a (101), -e (Sum.). amphr-a (Gf.), -o 
-la Sum). amfer (Y). amphora ? gohes-a. 
131. cf. sqq. eueulopanis. trifolia.). ae- 
citul-bium ags. geaeaes surae (94. gaeces 
Sur Bosw.) gecaessarae (sv 126); -a, am- 
pher (105); «gs. hramsa (136); actula ed. 
(94). aecitulum (136), acitelum (94) hr.-, 
hraimsa-, verb. im hraomsa (126) -erop. 
acetula «gs. ramese Ms accundula 
(7. potentilla; cf. o. werbing) perwinckel 
74). 
cioe v. Attagen. 

Acceleranter snelliken (22). 


Acece-, aecel-, acel- (3) -lerare Ad. 
ylen, eylen (3, 134). ezu- (3), ser (4) 
eylen. zu ieht ylen (17). gagen (133). 
iagen (13, 76). ver- (6), sere (i, 22) iagen. 
hasten (8b, 99). haesten (11, 132). snellen 
(11, 19). tzauwen (19). zauen (b^). neigen 
(65). 

Acceleratio ylunge (1T, 65). 

*Acella (cf. ascella) buesumgat (11). 
buosen gad concawitas sub brachio (19 

*Accellerare v. Accelerare. 

*Accellus (aus ocellus) v. Acies. 


Acecendere ent-, en- hd. -zunden, Ad. 
nd. -fengen, -phengen, -phenhen (5), - fun- 
ken (109). ent-zonden 7 -born (21), -bor- 
nen (5). an cünden (3), -zinden (76), -her- 
den (4 Aortari 13). an- (22), unt- (99) 
-steken. boten (zgnem wur sic 22^). 

*Accendilia ags. weocan (942). 
*Accensire v. Accersire. 


Aecensus Ad. ange-zundt (6), -zunt, 
-Zund (134), -eunt (3), -zint, -brant (4), 
-steckt (5), -stocket (7), -leyt (21); ent- 
zunt (66), -fenckt (132) -phunden (1), 
-brant; an künt (1). anghesticket (22). 

-Accentus (7. sonus productus 13) Ad. 
nd. don. hd. ton, laut. done Z lute (132). 
eyn lut d. (21). lang dóne (19), dóynt 
13). ein lanek laut (3). mit. (D). getón 
D, i (5). gelut in lesen o. smgen 
110). 





ACC 


Accentusaeutus langer don (75). 

*Accepiter v. Aecipiter. 

Acceptabilis geneme (17). genáme- 
(s (99). ein. gefellger, angenehmer &c. 
65). 

Acceptabulum v. Acetabulum. 

Acceptare ent-, en- Ad. -phahen, -pfa- 
hen, -phan (8), -pahen (19), -pfohen (6), 
-fangen (13, 22). emphaen (b^). ephohen 
(9). behe- (5), behey- (21) -gelich sin. 
an-griffen (69 Mrg.), -nemen 7 begeren (8, 
9). genamen (99). 

Acceptatus geneme, an-g. (D). 

Acceptilatio 2. debiti remissio (110 
&e). verzehung (69 Mrg.) ledig zalung 
(110). ablassung der schuld (68). qvijt 
20 eil (82, 132). fure- 7 lant-ding 
31). 

Acceptio genemme (8) genem- (9) 
-lichkeit. neminge (99) v6) sunderunge 
der lude (12). entphahung; an-, vff-ne- 
mung; à. personarum die anziehung 2 
DRE der person eine vor die ander 

e. (65). 

Aeceptus Ad. nd geneme, ane-g. (19, 
22). genomen (7). auf-g. (4). wylküme (12). 
wert, werdieh (22). 

*Accephalus v. Acephalus. 

*Accer- v. Acer-. 

*Accero v. Accersire. 

* Acceron v. Acatium. 


-Acecer-, acer-, aeees-, aceen- (of. 
arcer-) sire rupen (99). ruepen (I1). Ad. 
Zu rü-, ru-, rü-, rie-, ro-ffen; zu im ru-, 
var. rie-ffen (110). heuschen (17). aecer- 
SO, -O T -siui mit beger-en, var. -en 
ruoffen (110), -den ropen (83, sem. 132); 
-sere mit begirden (110), begriden (69 
Mrg., 1103) geen, gon. access-ire mit gir- 
den zugeen (68); -ere mit begherten zo- 
gaen (132) »« aecedere. 

Aecers-itus, -us (110 var.) mit be- 
girden berufft, varr. beriefft, zu-ruffen, 
-rieffen (110). mit begherten tzo geroepen 
(132). 

*Access-ere, -bire v. Ac-, ar-cersire. 
Acescere. 

Accessorius Ad. zufellig. snelle (10). 


Acecessus bekenpfs (141). 

*Aeceta-bulum, -llum v. Acetabu- 
Ium. 

*Acocet-osa, -um v. Acet-osa, -um. 

* Accetum «gs. gefet-odnae (94), -atnae 
(136)) aus aecitum? Cf. arcessitus et 
euoeatus fet-od (94), -tad (126). 

*Acciatum v. Aciatum. 

*Accidannus v. Attagen. 

*Acci-dari, -tari (b, 22, 134) (cf. ae- 
cidia &c.) bewegen zu trackheit (134), 
trage- (D), trege- (Y) drag- (21) -keit, 
traglieher (4. ad. pigriciam. 10), nd. tho 
tracheit. 

*Accide v. Accidior. 

*Accidela v. Accedula. 

Acci-, aece- (D35) -dens Ad. zu-falle, 
-val, -vallende (15, 110), -gen i: Zuo 
valden (o nd. tho val. an falle ane 
grunt 4 fülmant; in fremder wise (19). 
gesehicht (15, 17, 76), eyn zu-g. (Y) des 
wesenden schins (15), 7 eyns wisen synne 
(sic 1), des wefens ader anhang ader 
anfallen des w. (17). angesieht (s?c 68). 
eines (63), des (48) wesins schin. 

Accidentale auenturlieh (22). 








ACC (i 


Aecident-aliter, -er Ad. zufel, zu- 
un (65), zufalleng- (68) -lich. by geual 
132). 

Accidentia zufellige ding die anhan- 
gen; der sele an gehengkte ding (65). 

* Accidere v. Accedere. 

Accidere, accedere (69, 134) hd. zu-, 
nd. tho-vallen. schen (22). geschin (99). 

Ac-, selten. a-cidia (mit. ital. &c. ace- 
dia, aus &xT9ÓX) Ad. tra-, dra-gekeit; 
trag- track- (134), draeg- (10), drack- 
(12) -heit; trag-, trac- (48), dreg- (21) 
-keit ; ver-sümenisse (48), -druf) 7 -drissen, 
7 -drissung des guten ^£ hinfallen (»« 
accidere) vom g. (65); vor-driDenisse 
(85), -drossenheit, -trossenheit (3); vir 
drussenheit (8). nd. tra-, trai- (132) -cheit. 
fulheit (5, 65). folhait, foelkait (69 Mrg.). 
vr-, zur-lust (Gf.). 

*Accidia (»« occidere, caedere) dot- 
slag (8). 

Acc-, act- (11), a- (110 var., Gt ) -ci- 
diari, accidiare Ad. trege, treg, trág 
(134), drege (55, 21), dra (13), verdrossen 
(69 Mrg. 134), v'trossen (68) sin, sein 
ur v'drifen sZm.; zurluston (Gf.); be- 

ruben (19); vnlieblieh (69 Wrg.). traich 
wesen (132). trach sin (22). v'traghen (11). 

*Accid-ior, -e (Z4 grauior, -ter) hd. 
swerli-ch, -cher, -chen; sehwerlieh. trae- 
cheliehe (83). 

Accidiosus Ad. v'dro-Den, -ssen, -sen 
(13.)); vordrifig (85), virdrisDelieh (19), 
trag (1), eyn treger (b^). nd. v'drietlie, 
traeh, vul. 

*Accid-ola, -ula v. Aecedula. 

*Accigeo v. Accire. 

*Accilipha v. Acalephe. 

*Accinare v. Accinere. 

* Accinarius (cf. prc.) v. Actionarius. 

*Accinatus v. Acinacis. 

Acein-ectus, -tus (110 ear.) hd. nd. 
gewap-ent, -net, -et (21), -pet (Y). ge- 
wopent (6) -gurtet (110), -sehort (83). 
uffge-schorezt, -bunden (11). 

Accin-ere, -nere (134), -gere (1) Ad. 

lieh, gleich, glich zu- (17), glichlieh 
(0, geljeh (132), zu- (14, 110), an- (110 
var., 132), mit- (8, 9) -singen. 

Accin-ere, -are (8, 9) gall. accorder 
(G1 v kauff-slan (8), -slaen (9). zu hauff 
(sic) slahen (11). 

*Accingere v. Accinere. 

.Aecingere Ad. gurten; cezu- (14), 
vmb-g. v (14), be- (99) -gorden. schor- 
ezen (19). sehurten (11). Ad. wa-, wo-pen, 
-ppen, -penen. wapen an- Ad. -dun sZm., 
nd. -doyn (22). waffen zu im nemen (17). 

*Accinnere v. Accinere. 

*Accino suchten (89). 

*Accintus v. Accintus. 

* Accinu-m, -s v. Aciatum. 

Accipe see nym (22). 

Accipere Ad, nemen, neymen (3); zu-, 
zu sich (14), vff- (65), nd. to-nemen, -no- 
men (22). an- (69 Mrg.), be- (65) -griffen. 

-Aeci-, aece- (76), anci- (122, Zeuss) 
-piter Ad. hab-ch, -iche (19), -ge (13), 
Acht (4), -cht (3), -eh (875, 95), -ke (34). 
hapsch (93). hau-ich (97), -iek (11, 132), 
-eck (225, 99), -ek (22). gall, hostoir 
(122). corn. bidnevein (Zeuss). 

Acecipiter fringillarius rótelgeyer 
(V. a. 1618). 


ACC 


Accipitrina v. Lampuceca. "Thalic- 
trum. 

* Acci-re, prs. -eo, -geo, -o, -seo, -sto, 
-Sseo, asci-o, -sco, acisco d. ru-, rü- 
(6), ro-ffen; zu im (110), ezu sich (3), 
zu-ruffen. nd. tho ropen. laden (11, $5 
zu heuschen (17). 

* Accisima v. Acrizimus. 

*Accitare v. Actitare. 

*Accitare by bringen, zu ruffen (68). 
vil zu im r. (110). dickwyl tot ym roe- 
pen (132). 

*Aecitari v». Accidari. 

* Accitatio zu-ruffung, -bringung £ by- 
br. (65). 

*Accitul-a, -ium, -um v. Accedula. 

Accitus czu ge-ruffen-(9), -furt (3). 
to geroepen (83). ge-, carr. be-rufft (110). 

*Aecciuum v. Aciatum. 

Ac-, ad-clamare Ad. zu-ruffen, -rüffen 
(6), -rofen (18), -serihen (5). an ruffen 
(9). nd. tho ropen. 

Acelasis v. Acassis. 

Acclibanus v. Accliuus. 

Ac-, ad-clinare Ad. nei-, beu- (5), 
bey- (17), bie- (6) -gen. 2d. nigen, bogen. 
zuo-n., -b. (14). 

Acclinatus v. Accliuus. 

Aceclinis v. Adcline. 

Ac-, a-cliuus, -cliuis (cf. eliuis. de- 
cliuis.) anahaldet (141). hald-echt, -ig (74). 
sti-gel, -ckel, -ckelig (74), -chel (19), -ggel 
(11), -ckl (13). stie-  schich-lichen (9). 
auf-stiekhlig (1), -stichlieh (3). steyl (22, 
97). steygher (283). en steyger (11). ge 
oft (24). off gehe (5^). eyn uff gang (Y 
off ganek (18). accli-banus (Gl. m., Ki. 
-natus (Gl. m), -uatus 7 -uus (147), 
acli-uatus 7 uus (nach -uis 76), batum 
(142), adelivatum qoo) 4. curwus, obli- 
quus, -eum (139) ; sehlemm, wrg. schliems 
(Ki*.); 4. encus haiek (147). 

Ac-eola, -ola, -eula, -ula 4. adwuena 
fremder herkommender mensch vnd hie 
wonhafft (75). eyn baüman der dye fromde 
ecker syebet (21). hd. ackerman; frem- 
mede a. (8); frend a. (9); eyn a., puwer 
(68, 69), baur (134), pawersman (66, v0), 
buersmane (133) der den frem-, fr&-, fremb- 
den acker seet, sát (134), sehet, beset 
sim. nd. en buman de, de de vromede 
acker buwet, seghet winne (108). hof 
wein- (9), bau- (76), bu- (6, 66), gebuer- 
(17), lehen- (6) -man. mit- (17), by- (110) 
-Woner. 

*Accolaphus v. Acealabus. 

*Accolemeus (cf. agolus) eyn krump 
holez (11). 

,Aecco-, aecol-, accu-lere stetelich er- 
beiten (8). steteglichen arbeyten (9). offt 
acker puwen (68) by wonen (110). bei- 
wonung (69 Mrg.). 

*Accolinium v. Aldonium. 


*Accolitare (aus acolythus cf. sqq. 
wihen (bb, 110). accoli-tum, -tus (23), Ad. 
-ten, -t (9), acoliten Ad. machen, wihen 
sim., nd. wygen, vighen (22). 

"Accolitatus die erst wyung (15). 

* Accoli-, acoli-, acholy-tus Ad. eyner 
der, nd. en de, en de de sinen, Zynen 
(22), den (5) ersten orden ent-phaet (7), 
-phet (5), -fenget (23), -fangen (99), Aq. 
sin erste wyh szm., veyunge (21) hat. 
gewihet (5^). accolit (5b, 6, 76). zu gerust 


8 


? 











ACC 


zu schigkung (» i ceroferarius) lycht 
dreger (10, 12). lecht dreyger (13). ker- 
tzen trager (65). brender (93). 

* Accollere v. Accolere. 

* Accomentor &c. v. Acomentator. 

Accomodare d. lihen, leyhen, leyen 
4); ent-leclinon (at) -lehen; burgen 
t8) borgen. lenen (18, 23). leynen (22). 
vsserlieh gestalt geben (68). 

Accomodatio borch (22). 

* Acconicum v. Aconitum. 

*Accor v. Acor. 

*Accortare v. Accurtare. 

* Accortator eyner der eyn ding korez 
machet (11). 

*Aecorus &e. v Acorus. 

Ac-, ad-ereseere hd. wachsen (176); 
Zu-w, -wahssen (6), -wassen, -waben, 
-wasschen, -nemen. ad. tho wassen. 

E MHMUS NS (cf. aerizimare) knát- 
ten (6). 

Accubare wachen (8,9). waken (22). 
rusten (83, 132). rasten (110). ruwen 4 
schlaffen (65). 

Accu-bare, -mbere (q. of. ?. comedere) 
hd. een, vff een (19); sla-, slo- (8), 
slai- (19), by slou- (48) -ffen. ruen, bei 
schlofen (69 Mrg.). slapen, etten (22, 89). 

. Aceu-, aeu-, aeecum-bitus 2. refec- 
torium, eenaeulum, solarium essen-, 
muf»-huf) o. soler dar vff man gewon- 
lich ibt o. pflegt zu ruwen; fletz (75. cf. 
Sm. 1l, 595). 4. locus «bi cibos ad sumen- 
dum accubamus demaghe (23 cf. nd. nl. 
mak, gemack, requies, conclaue sim?). eyn 
ruwe- (21), ruw- (10), rw- (134), rub- (7, 
68), rue- (66, 70), roge- (D) -stat. en rowe 
stedde (22). ruow, var. ruwe, rast (110). 
ligg- (132), leg-, et-(83) -ynghe. Ad. (wss. 
mog.) slafft-, lof lcsisitief s esse gadem. 
quiekunge (3). wirtschaft (4. comestio 
48, 76). 

*Accuere v. Acuere. 

*Acculegia v. Aceuleta. 

*Acculere v. Accolere. 

*Accule-ta, gia (piscis gd. 16) occeley 
(piscis 9). acule-gia pestis 7 piscis (Br. 
2« aeu-la, -ta); -atus ?. -o0 monitus 
(aus mun.) 7 apis (16); stachelfisch (ki.). 

*Aceuleus v. Aculeus. 

*Accumare v. Atunare. Rupari. 

Ac-, gew. ad-ecumbere (untersch. von 
acc. — aecubare; 4. subieiare 4) /d. 
nd. vnder-, zü- (6) -lgen. Ad. vff den 
elenbogen, elpogen, elubegen (18) ligen. 
off dem elenbogen rogen (5). auf e. wegen 
(4). een o. sluffen (17). ruwelichen een 
7 anle-nen, ear. -gen CIN 

*Accumbitus v. Accubitus. 

*Accumentator v. Acomentator. 


Accumulare hüffin (8^). huff-on (141), 
-eln (8). hauffen (9). hupen (22). verga- 
deren (11). 

*Accundula v. Accedula. 
*Accupedius v. Acupedius. 
*Accupicea v. Acupicta. 
*Accurare v. Acuere. 

Aceurare czu- (9), mit- (19) -sorgen. 
fliBlich be-s. 7 erbeyden (11). fl. surgen (8). 


Accu-rate, -tare 7. puriose (76. «us 
studiose »- eurialiter Br.) flissiglich 
(65). fleisick (3). naw (62). rein, scharpf 
vnd subtyl; carr. seer rein vnd subtyl 
gemacht (110). seer net inde proper g. (83). 





ACE 


Accurrere zu lauffen (19). to lopen 
(11, 89). 

Accursus zu lauff (19). 

Ae, ab-, a-eurtare, ae-, a-eortare 
hd. kurezen. ab-k. (75, 110). vor-k. (3). 
verkortzen (5). bekürtzen (6). korez-igen, 
-machen (17). korten (22). 

Aecuruare krumpen (9). 

Accusante geruget (26). 


Accusare Ad. schuldig- (65), vor- (4, 
76), be-sagen; schuldigen FEDT be-sch.; 
v, an-, Ad. nd. be-clagen. be-rügen (21), 
-sehen (aus -scheden?) 7 vrowen (aus 
wrogen) 4 elaghen (22). ru- (1, 12), ro- 
(12, 220), nd. wru- (109), wro-gen. rosen 
(sc 13). 

Accusatio rougunga (141). claghe (22). 

Accusatiuus Ad. kleger, kleyger (13). 

*Accutare v. Accurate. 
*Aceutes en bom (22). 

* Aceutrare v. Accurtare. 
*Accutus v. Acutus. 
Acedia v. Accidia. 


*Acedo (7 aeredo) suer- 8b), sáwer- 
(4), zur- (22), swaer- (11) -heyt. 

cedula v. Accedula. 

*Aceg-a, -ia v. Attagen. 

*Acellerare v. Accellerare. 

* Aceolis v. Acialis. 

*Aceolus v. Arces. 

A-, ae-cephalus, achephanus (3) (7. 
sine capite, carne s?c 76) hd. on houpt, 
haupt, haubt. ane hawpt (4). an heupte 
(17). heupt lof) (83, 8). hawp los (9). ai- 
Beamer pl. menschen die kein haupt 

aben (75). 
*Acer v. Acor. 


Acer (oft 1. acerbus) hd. schar-ffe, -ff, 
-p o. sinnig (8), -pff synnick (13). sehaffi- 
keit (sc 9) stark (48, 88). grymmich (48). 
ref) (112). sawr (1, 2). sawer (4). pitter 
(3. cf. atrum). ruch, gech, herb, vnmilt, 
grettig, kem (88. cf. kei, ká-mig &c. 
Sm. 2, 206, 124). stide (aere saporem 125. 
cf. aerimonia). stedig (7. subtus 13). 

Acer, aecer (76), acera-bulus (94), 
cf. frz. érable, Dz. Wtb. 5. v.), -fulus (Hyt. 
b, 198), aecterabulus (136) hd. mazziltra 
(84, 119, i massel trin (76), mazzelder 
(102), mafaltir (104); maz-alter (105€), 
-olter Sum. rv); masalter e mass- 
alter, m. -baum ; mas-haldere (100),-holder 
7 -olter holz (93) ; massoltern-, maf)holler- 
(1),. massuderen- (3) -baum (mehr Formen 
8. Gf. 2, 913. Sm. 2, 623). ags. mapul-dur 
(94), -dre (Bosw.), mapaldurt (Hpt. 7. c.). 
maefuldur (136). flader- (88, 110, Nmn. cf. 
murra), reid- (88, 110), pynnen- (19. of. 
bienenbaum 2d. Nmn.), heyn- (19) -holtz. 
hag- dem 69), hagen- (51, 66, 70), han- 
(19) -dorn, -doren (68), haghe doern (11). 
agena (Gf. 1, 132). ebbieh (17). spil boem 
(6, 11. cf. fusarius). gunde-, gunt- (1), 
gründe- (47) -reba (119 &c.), -rebe (V, 48, 
104), -raue (47) cf. sq. ohornbaum (125). 

Acera (7. q. glecoma hederacea Nmn. ; 
7. g. aeerra, 16; andre Bedd. G1. m. 1, 47), 
aeer-o (101, 104 &e), -um (9), acero 
(Sum.) asarum (Fr. cf. w. h. v.) acer 
nazarum (96), azar-a (i5.)-is, (85), um 
7 asser (74), azee (Y) gunde-reba (s7b, 
105), -rebe (1, 101, Sum., Gf.), -ram (S3, 8), 
-ran (74). gund-reb (74, 75 Fr). -ram 
(9 &c), -rum (96). wilde narde (Fr.). am- 
phere (104. »« aeetosa szm.). 


AGE 


A-, a8e-cerbare bitter o. vengrig 
machen (6). suer sin o. kume (mAd. 


schweiz. aegrotus) sin (19). wreet sin (89). | 


wreeit wesen (11). 
Acerbe suerlich (8^). 


Acerb-, aecerb-, aeeru-itas Ad. bit- |. 


ter-, biter-, pitter-, swari- (9), suri-keit ; 
sur-, sawer-, hd. nd. suer-heit. 

A-, aec-cerbus (cf. acer) Ad. sure, 
suer, sawer, in-s. (13), swar (9), stier (21), 
bitter; schar-f, -pf (13); herbe (9, ss, 
125), ener (9). zur (22). wreet (9). wreeit 
11). vn-zijdich (17), -zeitig (88). onreyf 
83). eyliek 4. dentes acidi i. stupefacti 
3. 4. q. obersüchs. eilig, -end, fránk. 
elger, cf. ilgern &c. Goth. Wtb. 134202 
121). eylig ?. defectus dementium (4. aus 
dentium, dort falsch erklàrt). 

*Acerdo v. Acredo. 

*Acere v. Asarum. 

Acere (i. acidum. esse) essichen (s8). 

* Aceremonia v. Acrimonia. 

*Acerisinus v. Acrizimus. 

* Acermen v. Acinus. 

* Acermonitus v. Acrimonia. 

*Acernus (ahornen Ki.; Aer aus acer 
7« eornus?) arlizbovm (Sum. IV). 

Aceronieus 2. qui mullà communicat 
(Br.). die ongeselsam is (147). 

Acerosus vol kaues (132). 

Acer-ra, -a, -ta (6), aecerra, ater- 
ra (22), -ta (89) (de acere arbore mr.) 
Ad. weyroch-buehse s/m., -pusch (1); wi- 
rauch-busse (17), -bysce (55), -vaDe, -vas; 
weyeraeh pügse (3), weyroch beiDe (18), 
wirach waf3 (21) rouch vas (48, 110); 
grab. wireek vat (22). kaste (19, 89). 

* Acersima v. Acrizimus. 

Aceruare houffeln (19). huffen (110). 
h. machen (65). hopen (11). 

* Aceruare arczdihen (8". cf. acerbare 
kume sin ?). 

Aceruatim hufflich (6s). 

*Aceruitas v. Acerbitas. 

A-, ae-ceruus, acriuis (9) (7. tritura 
Db) Ad. hauff (12), heuffe (10), huff (110), 
hüfen (13); eyn koren haufen (4), h. kor- 
nyfà (b^); hauf, nd. hop kornes. hauffe 
(A huf (76) korn. ehorn-hauff (D -sawl 
71). sehober ts stein huffe (6, 8, 9, 75). 
nd. hoip (132), hupe, en h. stens. ?. cu- 
mulus rerum, denariorum dc. de quibus 
fieri solet mumeratio (Br-). eyn zal pennig 
(y. eyn ander ding da man mit rechent 

-Aces-cere, -sere, accessere Ad. md. 
bitter, hd. suer, nd. tornich machen, ma- 
ken, werden. sew- (1), sue- (85), v'su- 
(12) -ren. 

* Acesus bulter (141. /a£.2? aus bitter?) 

.Ace-, aeece-, aecep-, aci- 7 oci- £ 
ce- (v. oxifalus) -tabulum, aecetallum, 
acet-aculum (74), -arium, -orium (7) 
hd. efig-, eDick-, esseich- (3) -vab, -fef- 
lin (64), -krug, -krugk, -kruck, -kruef 
(125). nd. ettik vat; eek draghen (89). 
acetabulum phanna (Gt). Andre For- 
cn S. Gl. m. 1l, 48, 50, o achrat-ofo- 
rus, ?. q. -afors (141), achrofors win- 
bütten (7), nicht — acetoforium, sondern 
aus aeratophorum. 

* Acetabulum v. Acitabulum. 

* Acetabulum (herba, ?. perfoliata &o.) 
durchwaehs &ec. (173). 


DigrgNBACcH GrossAnRiUM. 





ACI 


Acetare (i. acescere Gl. m.) suren alse 
men broyt suret (22). 

*Acetarium v. Acetabulum. 

Acetarium salat (91, 109). 

*Aceteon v. Acatium. | 

A-, ac-cetosa (cf. aecedula) hd. am- 
pher sim.; sure-, suer-a., -amper (10), -em- 
pfer (67, 76), -amprieh (5), -krut (17). 
krut zure (23). surkel (107). sur- (110 
var., saur-keel (110), -amp (4), -san 
(125), -ampffer 7 hungers-a. (74). cuecu- 
kes lof (22). menwel-, mengel-wurtz (72). 

Acetosus hd. suer, sawer, sure. s. als 
(6), von (110), vel (10) essig. swer (21). 
nd. sur, zur. efick (7. acetus 5"). vol 
sawer- (66)  saur- (134) -heit 2. plenus 
aceti. 

* Acetula v. Accedula. 

A-, ae-cetum Ad. ezzich 7 -eich (4); 
eD-, eDs-, esD-, ess-ig, -ich, -iek. nd. etek, 
ettik. 

*Acetus v. Acetosus. 

*Acgilia v. Agilia. 

*Acia (aus aeacia) slehe (11). 

Acia v. Aorisia. 

* Acia magna (cf. apicio, iacea?) velt- 
kraut (9). 

Acialis, aceolis (76) eck-echt (55, 66), 
-eht (8, 67), -aeht (21), -ot (1), ig (6, 
110), -echtigk (17), -lieh (110 varr.). ekicht 


(42. eget (v, 22). eygich (23). egghich 
107, 132). Acl (107). ort-echt Qv eht 
6), -aeht (21), -ig (16). ord-ieh (25), -et 


(92). hortet (v). spitzig (68, 134). slee 
(132. »« aceasius? sonst obtusus). 

Aci- (Sum., Ki), acu-, acee- (94, 136) 
-arium ekol pud eech-ol (141), -il (Sm. 
1l, 25). eckel (Ziem.). stahl (Ki.): ags. steli 
(136), steeli (94). aeiru-m hechelstein, -s 
herba (cf. acorus), Mrg. echolis zain 
(104). 

A-, aec-ciatum, -cinum, acinium i 
aeci-uum (68, V. a. 1477) -nus (11), 
acumen (13), vinum acinaceum (109, 
Ki. cf. aeinus) Ad. lura (86), lure (55, 6), 
luer, laur, lauer, leur, leurentranck, lohr, 
lyr (6s), luern (17). rappes (109. cf. rappe 
racemus Kil). trástwein (112, Das). schen- 
bier (V. a. 1477). cofent (68, 134). kouent 
66). 
 icbboelis v. Actubernalis. 

Acicula (cf. Sm. 2, 354) hefftle esi 
haftle, gufen, n/. spelle (116). gluff (ss 
ein knaufftenalde (ios) 

*Acicula v. Scandix. 

*A-, ac-cidare (cf. acitare) hd. saur 
machen, werden (1); sawren (4), suren 
(7). suaffen suer ding (21). suffen (5, 6). 
zupen (22). 

Acidia &oc. v. Accidia &c. 

Acidula v. Accedula. 

Acidulus saur-, bitze-lecht (135). 

Acidus (7 acerbus; »« acetum, cf. 
acetosus) Ad. suer sim.; efg-s., e. ader 
s. (7, 10), e. ader s. ding (21), s. von e. 
(6) 5 essich-saur SO -leich (2). esseich 
sawr (1) hantager (141) md. zoer (1l), 
ettik zur sim. ags. acac sore (136). 

*Acidus (»« aeinus) eyn bom, en 
windrufele (22). 

Acies (belli, cultelli, visus ocelli; aeu- 
lei 7 accelli 75) Ad. spitze, spitz. spitz 
indem streyde (9), in einen stride (8), 
am ysen o. im krieg (110), eins waffens 








ACO 9 


(48). spitz scharf ein augaphel (3). spif) 
scharph sehen (21). ein scherff 7 sege 
(b. visus sehe »« serra?). schare, snyde ; 
sech (V. vomer »« acies 2« visus?). seha 
(95). seh; bissa (93). augapfel 7 shee (9). 
augeappel 7 sehe (8) schar (19). sehaer 
t sune (visus 11). ougen gesichte 7 eyn 
schar lüde (48). das gesicht (91). spis 
scharp (22). ecke (17, 77). egge, snede, 
wate (147). Ad. nd. ort, an dem messer 
(8), van den oghen (22^) 7Z ert (13). 
art (75). 

Acilus v. Aquilinus. 

Acim-en, us v. Acinus. 

* Acina-eis, -tis (110), -x (117, 121, Sum.), 
aeeinatus (147) aziger (Sum.). azger (117, 
191). ritters swert (48). baseler, taliart, 
nagelmess (147). 

Acina-cium, -rium v. Acinus. 

*Acin-ium, -um v. Aciatum. 

Acinu-s, -m (of. Gf. 2, 203. 4,495) 
win- Ad. -drube (5), -trub (6, 76), -tru- 
belstein (6), -ber korn, -ber steinli (93), 
-ber stainlin (stamlin ? 1), -drüfel 7 -bern 


sten (22), -gart blat (12), -drechter 
(-us 21). ain trubenstain (76). hd. eyn 
eleim ko-, varr. ke-cnlin (110), druben- 


(V), win-, weintrevbel- (3) -stein; win 
kern (55); weyn-keren, -kern, -berkorn 
(66, 134). vin. korn (6, 11). ein tribel o. 
das steinlin das im tr.-korn ist (68). her- 
ins (4 vua immatura 67). anna 7. la- 
pillus in vua steyn in berkorn (49). aci- 
(110, 134), ae- (66), aeri-, acer- (74) 
-men, aci-ni (p/. 125), -num (74, 94, 
136), -um (122), -mus (943, 141) drube- 
(b), druuen- (132), trybel- (e -kern. 
druben keren (7). wein born (9). weinper- 
cheren (2) -kerulein (74). win ber ker- 
nen (22). truben-, var. druben-korn o. 
-kerne, earr.- kern, -karen (110). trauben 
kern (66, 134). gall. pépin (122). tzibeken 
(125. 4. q. zibeben). «gs. hindber-ie (94), 
-ge(136); hyndberige (942). trub, acinus 
voehomilich (141. fuehs-, «sie sonst wolfs- 
milch). acina-cium 2, eua vino expressa 
rasyn (97). -rium drubel kamp (48). dra- 
veren van wyndruven (147). treste-r (66, 
134), -rn (68, 69). drester (67). 

Acir-a, -um, -us v. Acorus. Acia- 
rium. 

*Acisco v. Accire. 

Aciseulum 4. fossoriwm ags. pic (Gl. 
Aelfr.). 

Acist-arium, -erium v. Asceterium. 

Aci-, aeci- (Br.)), ace- (93) -tabulum 
(cf. eyrnbalum) ein seitenspiel (93). zym- 
bel (64). 

*Acitare (cf. acidare; a-, aec-cetare, 
&ecescere Gl. m.) gisuren (7. eoacuare 
121). suer machen (10. spiezen (1). 

*Acit-elum, -uea, -ula, -ura v. Ae- 
cedula. 

*Acitus bitter (11). 

*Acium v. Acinus. 

*Aclas-is, -sis v. Acassis. 

*Acliuus &c. v. Accliuus.. 

*Acmen v. Acinus. 

Acolabus v. Accalabus. Attacus. 

Acolitus v. Accolitus. 

*Acomen v. Acromon. 

*AcOo-, aecco-, aecom-, acu-, aeeu- 
(V) -mentator, a commentariis (125, 
Br, Gf), aeco-, aco- (121) -mentritor 


2 


10 .ACQ 


(13, GI. mJ, -mentor (17), -mentarius 
76, 121) (cf. prosator) Ad. buch-, brif- 
t5 nd.bok-dichter, Ad. -diechter (56), -tich- 
ter. eyn dichter der synne (17). chanzilari 
(121). kuehenschriber (125). 

* Acommustata v. Acus muscata. 

*Acone- (3), areont- (74, 85, 96, 143, 
Sum.) areat- (149), ercant- (131, Sum. cf. 
Gf. l, 1050), artine- (73, 143), atont- (47) 
-illa, attonsillus (8), cunicella (q. v.), al- 
? a-chimilla (7. stellaria, pes 7 planta ? 
branceha leonis, leontopo-, psia-dium 
&c. 143; 'cf. millefolium. equisetum 
arvense Nmn. aeutella, »— achimilla?) 
katzen-zagil (Sum.), -ezagel (3), -sattil 
(8). catten-zagel (96), -sagel (85), -zas (sic 
47), -fat (sic 149). lende- (Sum.), bi-, bien- 
(131) -wrz. lattich (7. laetuea 74). siun- 
aw, -dawe; lówen-fuD, -tappen; vnser 
frawen mantel (143). 

A-, ae- (85, 100), al- (81) -conita 7. 
herba venenata (Br.) vergiftige gecrude 
(81). vor gipniD (85). vergest (100. st. -ft a 
hemer (105. cf. hemera elleborus Gf. 
ags. thung (949), pl. thungas (94^). 

Aconi-tum, -um (Sum. aeconieum 
(19) eyter-, 7 luppe- (Sum.) -wurz (Sum.), 
-gifft (48). g.-kraut (91). fenyn (83). egel- 
gras (11), -grai (19). 

* Acopa v. .ÀApoea. 

*Acor (0, 12, v4, 195, 147, Br. &e.), 
aecor (76), acer (8) ?. mucor, corruptio 
vini (Il. c); aciditas, gr. o&ÓvcrQe (125). 
wyn- 7 peeck-heffen (147). kom (8). cham 
(geschr. aeorcham sc 9). kon des weyns 
(14). kane (12). Zu unterscheiden (aus 
QD, »« hebr. 32 achar) achar (d. tur- 
batio (Bv). aehor 2. con-t. (136, Gl. in 
«gs. drefing (Gl. Aelfr.. erbgrimd (Ki). 
achores, &/(psc der seigende gnatz o. 
grind auff dem heupt der kinder (i14 
sim.). acharam 7. turbans eos (141). achus 
grecus d. multum. turba, (136). achior m. 
qr. 3. tumultus (16, Br.). 

* Acord-ia, -atura sorgfeldekeit (17. cf. 
f**. aecord Gl m. 1l, 43, 53. »« aecura- 
tus?). 

* Acorisia v. Aorisia. 

* Acorra (mus seorra?) v. Agagula. 

*Acortare v. Accortare. 

-, ac-corus, aeco- (9), acho- (141, 
Gf), aca- (8) -ros, acir-a (s. u.), -us (v. 
aeiarium  Arher?), aeceruo (1V) (7. 
affodilla 9) selpzanta (141, Gt.). swert -ile 
(Sum.), -el (8, 12), -eln (9, 11). swerdel 
(13). gel swerdele (47, 85). gheel lichs- 
bloemen (92). gele lelgen (125). snyde 
graib 7 lyesch (10). draekenwurtz (91). 
acira swertel-blumen (149, Sum. V). Sw.-Z 
garben-blum (8, 9 sm.) suedelbloeme 
(sic 47). atiria swerdelblomen (85). aet- 
ara swertellenblvme (87). aeorus geyle 
swerteln (149). geil swertele; a. gladia- 
lus rote Sw. (Sum.). 

* Acquiere (s/. ac- »« in-quirere?) er- 
faren (6). 

, Ac-, ad-quieseere Ad. rogen (5), 
rugen (6), ruwen, r. mit en ander (14). 
rowen (22). ge-r. (DP). anlenen (75). (7. 
obedire) volborden (22) — fuel werden 
(sic v1). Ad. volgen, gehórsam sein (1), 
gehorsen (65). rasten (4, 110). rusten eu 
consenteren, consent geuen (83). consentz 
(110), willen zu einem ding (68) geben. 


Ac-, ad-quirere Ad. er-. vorer- (16), 


(1102), 


fortis, 








ACR 


vorher- (f) -werben. vorweruen (22). ge- 
winnen (6, 8, 9). erforschen (66, 67, 68, 
134. »« inquirere?) vberkummen (65, 
sim. 110, 134). herarnen (65). 
*Acquirites v. Arcuites. 
Aequisitio erwerbung (4). 
*Acquitantia quitunge (8^). 

Aequitare quitmachen (8^), 

Ac-, ad-quitatio quittierung als von 
gelt schulde (75). 

* Acramen v. Acromon. 

Ac-, ag- (Pay.) -ratisma (7. iaectaeculum 

Pap.) das morgenbroed (125). 
*Acrazima v. Acrizimus. 

* Acreamita v. Acromata. 

Ac-redo, -rido (76), -erdo (1, 2), -edo 
(g. v.) hd. surheyt sim., sawr-chait (92), 
-ikait (1); bitterkeit. 

Acre-, aero- (76), (acce- &o. q. id 
-dula (7. euruca, Iucin-ia, -ea) en voghe 
(29). Ad. graB-muck, mücke (3), -muckel 
(75); nacht-egal, -gall ier alts. natti- 
gala (118). leriche (19). lepeler (109. 7. q. 
lepelgans pelieanus, platea kKil.). ka (at. 
4, 359). grein- (139, V. a. 1618, Ki?.), gryp- 
(112, 114. cf. eurruea) -erlin, -erlein. 
agre-, aggre- (68, v6), agge- (b, 19), 
egre- (75) -dula, -dule p/. (7. parue rane 
76, Br. &e. in agro i fico manentes 16, 
ealamita 15) eyn laupfroscehe (19), laub- 
(75), ert- (104), erd- (64) -frosch. fro- (110), 
fre- (68) -schlin. vorsken (107). eleyn vors- 
kes (83). 

*Acrica v. Attagen. 
*Acrido v. Acredo. 
*Acrifolium v. Agrifolium. 
*Acrifolus «gs. holegn (136). 
*Acrimen v. Acinus: 
*Acrimon v. Acromon. 

Acri-, acere- (13) -monia (7. Jletitia 
136. »« alaerimonia) hantiga (141). 
scharp (8), scharffekeit (9) o. behende 
sim-nekeit (8), -iehkeit (9). scharpfheit 
ernsthafft (1100€) im ge- (1103) 
ange-sieht. bitterkeit (19, 65) die da er- 
schient vf) dem angesicht (65). strengheit 
(4). stidieheit (125. cf. acer). resse (112). 
acrimo-niosus (Br, Gl. m.), -sus (76) 4. 
Schiwerlich acrimonia 2. ezcom- 
mumnicalio »« acermonitus 2, qui nulli 
communicat (16) 4. q. acoenoni-, aenoni-, 
aconomin-tus (Gl. m.). 

*Aeris-a, -ia v. Aorisia. 

Acriter Ad. hart- (10), hirt- (11), hert- 
(7, v6), her- (13), hertek-, hertick- sem., 
seharpf- (76), scherpf-, seherf-, scherp- 
(7, 10), bitter-, sur- (1105), saur- (110€), 
swer- (5) lich, -lichen, -igen (13). nd. 
herde-, scherpe-, scrape- (23) -liken. 

Acri-zimus (93, 141, Gl. m), -simus 
(89, Gl. m.), -ysemus (141), -smus (9, 64), 
-sima (9. s. u.), -samus (19), acerisinus 
(48), aeci- (4), acer- (13) -Sima (4), aero- 
zimus (Gl. m.j, aerazima (8) (cf. azymus 
&c.) wenig gesurit ((), w. gesewrt (13), 
wenigesawrt (9), vngesawert (4), suer (19), 
suet (sic 89), senffte gehebet (48), senft- 
geheblot (93), -geheffelt (64^) brot, broet 
(89). sawr teyg (acrismus : acer 9). 

Acroamata v. Acromata. 

*Acrocer-on (68) -amen, pé. -amina 
(Br.), amnia, varr. -aunia (110), anna 
4 ceranna (147) (ab aeros et ceraunos 
110; q4 eeron cormu Br. &e.5 2« «xpoc 





ACT 


Ds decur &e.) des berchs Abc 
1e clippieh is (147). eyn sant e e 
(823). stegelieh (Y). pr (5, 18, 
-keyt (1). 

*Acrocol-um, -ia (pl. Ki., ia galrey 
sm gel spise (8). gel rise (13). gele royse 
(9). gansenkroest (Kil). royse q«s kroyse 
sim.? trose sim. (v. galactiea)? »— gal- 
reda? darauf rise in spise umgedeulet? 
000042, truneuli stótzlin (112). 

Acro-cheria (Gl m.), -tilia (Z. arti- 
culi 148), -chedina 4. internodia bende 
umb die leede (147). 

* Acrodula v. Acredula. 

*Acro-mata, -amata (Gl. m.) -mita 
4 aecreamita (141) 7. carmina, scenicorum, 
C. (141). sweneke (125). sg. aeroma (tO 
(X00» Gl. m.) 7. carmen (110 &e.)); ra 
rum, auditio 0. ludum. (141). ein. subtiler 
kluger spruch o. red o. erfarung (88). 

*Acromen &oc. v. Acromon. ' 

Acrom-ia, -yum (Ki.), -ion gr. Opi - 
Uy. (125). achsel (111). 

* Acrom-on (9, E -en, -entum (147), 
aecrimon (g. -onis 17), acomen (76), ae- 
(3), at- (96) -ramen (aus *pOpgo0v, cf. 
crenium?) 7. radix foetida (148). stinckinde 
wurze (9). stingkende worez als klobe- 
lauch (8). stinke wert sicut allium (13). 
stynckende eruyt als loyek efe. (147). 
Sschinde worez (1T). Aerba wt cepa. (8 
genus herbe quod hominem fetere facit vt 
(e aleunm, (16). knoblach (75). aselouch 
96). 

*Aerotari tinnen (141. cf. tinne frons 
Gf. »« aeroteria zinnen Ki.?) 

* Acrotilia v. Acrocheria. 

Acrozimus v. Acrizimus. 

Ae si glicher wise (8). 

*Acsilum v. Asilum. 

Acta geschef-nis 7? teyte (9), -ftniD Z 
werg (8). 

*Actacus v. Attaeus. 

*Actag-e, -o v. Attagen. 

* Actara v. Acorus. 

*Acterabulus v. Acer. 

*Aetiea v. Attagen. 

*Actiecus v. Athaeus. 

*Actidiari v. Accidiari. 

Actio, a. pura (8) wirkung vnd craft 
t ein anspraeh (V). wirkende craft in der 
natur (15), materien (63), matirgen (8). 
wurkinde kast (sic 9). 

Actio-, auctio- (68, 89, 110, Br., GI. 
m.) aeci- (2), anxio- (1l, 122) -narius 
(é penestieus; cf. Gl. m. 1, 58, 459) Ad. 
vnder- (21, 66), vor- ver-, fir- (19, v6), 
fur- (66, 68, 134) -keuffer, 7 -keuffel (fur- 
k. id -kouffer (76), -koffer (68), -kauffer 
(110 var., 134), -kaufler-(110 var.), -kiefer 
? stocker (89); hocker, hock (60). voer 
eoper (11). werckman (832, Ino. gall. ve- 
gratier (122). anxiorius 7. fraditor verres 
ter (66, 69, 170, 134). 

Actionarius «gs. fole-gerefa (G1. Aelfr.). 

Act- (Rr.), aec-itare 7. frequenter agere 
(Br. &e.). .dun (8). tun 7 eylen(9. 7« cito, 
vil. 2 actutum). 

Aetitari getan werden (141). 

Actiuus arbeyte ader himel (7). werck- 
ende, ser lebende (110). krefftig zu wurcken 
65). 
act (aus acte) holanter (Sum.). 


. 


ACU 


Actor hd. sachen-walder (bb), -werber 
(2); sach-wader (se 71), -clager (1), -kle- 
ger; kl vor gericht (48); be-kl. (93); am- 
kl. (75, 110) im rechten (75). Ad. nd. be- 
schuldiger. würker (64). werck- (110, 132), 
izail (132)- man. erbeyter (4). reyter (9). 

Act-, aeti- (68) -ualis Ad. wi- (62), 
we-rcklich; snelle sZ»., sn.-dechtig (cf. 
Gth. Wtb. 2, 606, 2« tetig?) 7 kune ((). 
zugriffg, rische (17). iezt übende (62). 

Aetualis-simus, -mus d. aller-snel- 
lest, -kundigst (v), -tündst (63), -tusint 
(13), -tugendlichste (4), -togentlichtz (8), 
-würgeliste (9), -endliehest (71, 16), -schnel- 
Ster geist (31). 

*Actu-aris, -rius (1365), 7 aegit (aus 
qui..egit?) ?. facta qui facit ags. uraec 
(136), uuraee (94). 

* Actuatiuus cibus 7. corpus christi cc. 
bringt zu den wereken das sie (caritas) 
wurcken wirt (75). 

*Actu-, atta- (Br, Gl. m.). atti- (129, 
142), aci- (76) -bermalis 2. socius n ta- 
berna (Pr. &e.); caupo dc. (129); taber- 
no (76); proximus vicinus (141). husco- 
QM (131). mytgesell in der tavernen 
141). 

Aud v. Accedula. 

* Acture-da (Gf.), -la (105) (cf. lathy- 
ris) sprinchwrze sem. 

Actus dat (5, 22). dayt (bb, (, 133). 
dayd (19). tat (4). tadt (1). Ad. that; ge- 
tat o. -werbe (31) -dang (6); wu- (69, 
134) wi-rckung. werkynge (22). werek 
(10, 110). daech-w. (83). erbeyt (4). 

Actus 4. via apta curribus et iumentis 
(Br.). waggenwech (147). 

A. aectiuorum der wircker werck (12). 

A. essentialis wesentlich daet (12). 

A. purus luter werckmeister (12). 

A. reflexus Ad. ein wu- (69), wi- 
(134) -rckung in sich selbs; s. s. vrteyln, 
S. S$. beschawen; sieh selber b. o. be- 
leichten (76); sich selbes belichten 7 sel- 
bes besehauwen ader orteylen (1). 

-Actutum v. Aeutim. 

*Acua-le, -rium v. Aciarium. 

Acu-arium, 7 -eapsula (11, 19) en 
naelde voder (11). nulden-fuoder, -vaif) 
(19). gall. aiguillier (122). 

* Acuba v. Acuta. 

*Aeubi dairnae (141). 

*Acubitus v. Accubitus. 

* Acucia v. Scandix. 

*Acuelus v. Aculeus. 

*Acueula (cf. aeuta) ellend (145). 

.A-, ac-euere, aeeurare (91) hd. we- 
tzen; spitz-en (6), -machen (69, 134); spe- 
cen (13), wachsen (75. cf. aeutus) ; scharf- 
fen (10), serepfen (69 WMrg.). scher- Ad. 
nd. -pen, Ad. -phen (v, 21), -pfen, -ffen 
(9, 4). scharp maken (11). vetten (sc 97). 
spyssen (22). 

Acuitas scherpikeyt (85). 

*Acula v. Acuta. Seandix. 

* Acule-atus, -gia v. Acculeta. Aqui- 
legia. 

*Aculeus v. Eeuleus. 

Acu-leus, -lerus (89), -elus (8), ae-, 
€e- (147) -euleus, aquiliu-s (Hpt. 5, 198), 
-m (136) ang-o (86, 127), -a (136), Ad. nd. 
-el, pedis (64), der pein (apwm 3), also 
ein binne het (6). ags. onga (Hpt.). stifft 
(5, 125). steft (66, 68, 134), stich-t (1), -el 


ACH 


(8, 8). stach-il (9, 65), -el (112). brickel 
(19). dorn o. zapf (76). hoiek (147). he- 
chel (85). hekele, gart (106. cf. ekel 
stimulus 99). vis gart (89). gert (112). 
sunde (4. peccatum 922). weisel (sic) der 
(2, oder (1) peyn. 

*Acumen v. Aciatum. 

Acu-men, 4 -tela, (2r.) -tella (76), 
7 -eies (147) Ad. spitze; scher-ffe, -ft (1), 
-fung (13, 65), -pikeyt (8); schar-pff, -p 
(12), -pffheit (68, 110), -pff ort (110); mes- 
ser scherpf sZm.; spitze in eynem m. (48). 
hd. nd. ort. nd. spysse, scherpe. scharp- 
heit off ein scharp oert; punt off vaet 
(132). waet (107). wate (147). wessl (121). 

*Acumentator v. Acomentator. 

*Acunei uintime (sc 119) aws ?. vie- 
time (141, Gl. m.) »« acumen, das in 
121 dieser Glosse entspricht; cf. aeumeos 
i. victima, (Br. cf. agenei). 

Acupe-dius 42. cursor (5, 76 &o.), 
-tilius 7. veloz (15) (varr. Gl. m. 1, 62) 
louffer (75). loeper, baide (147). 

Acupic-ta, -ea (9), -tum (125) Ad. 
eim gestrickt, gestickt (125), glismeth 
(V. enf. lismen), glyssemet (64) kleid, ge- 
want (T), werck 7 vorbremet (125). ge- 
worthe hanezkin (9. nAd. gewürkte hand- 
schuhe). 

*Acurim v. Acutim. 

Acus, g. -eris (V. palea q. cf.) Ad. 
sprew-e (4), -en (114). -er; sperwer (68, 
134) spreywer (67); spru-wen (6), -wer 
(65, 110), -e (19, 18); sprüwe (V), sprev 
(3). kligen (48). nd. kaf. kaff (125). 

Acus, g. us hd. na-, nay- (133), nae- 
(89), ae- (11), no- (4), nu- (19) -lde. naele 
(18). nole (6). nolle (77). newe- o. sleyer- 
nolde (8). ney 4 (sie) nodele (9). nadel 
(110, 134, Das.). natele-(293b). güfe (48). 

Acus crinalis gluff (91). 

*Acus mu-, mul- (149), 7 mo- (143) 
-Seata, acommustata (47), acus pastoris 
(143) (herba) hd. kranichsnabil (Sum.); 
kranch-, krange- (11), kune- (sec 149), 
kransses- (85) -snabel. kraneken snauel 
(41). storekenscehnabel, 4. oyevaers beck 
(143). 

Acu-ta (9, GI. m.), -la (17), -ba, -eula 
(q. v.) ein suht (13), sucht (8, 9, 48), sache 
(sie 17). 

*Acute v. Acutim. 

Acute scha- (110), sche- (68) -rpfflich. 
schabbieh (69 Mrg.) 

*Acutel-la, -à v. Acumen. 

* Aeutella (cf. aconcilla. anonis.) ka- 
izen stirn (herba 33). 

Acuties scher-phy (1), -ppe (5, 23). 
Sehirpen (19). sehar-ff (18), -pfkeit (110). 
hd. spitz-e, -en (10, 19), -at (1). md. 
spisse. 

Aeu-tim (9, 76, Br.), -te (76), -tum 
(8), -rim (4), atutum (13) schir, zu hant 


1L. c), »« aetutum behend (68, 110). 


bald (68). schnell, varr. gering (110). vol-, 
haeste-lee (108). 

A-, ac-eutus schar-p (bh, 19, 22), Aid. 
-pff, -ff, -ffmachig (1. ff aus fs?), -ffmes- 


sig (2). Ad. spitz, spitzig (110), uuahs: 


(Gt), waehs (75); sur smackyeh (5^). nd. 
spis. 

*Acha-cia, -chia v. Accasia. Achaia. 

*Achadeon v. Acatium. 

Ach-aia, -ia (76), -aeia (1), -aria (66 
&e.) prouincia grecie, ein lant (5, 1). 





ADA 


*Achalantis v. Acanthis. 
*Achaliculus v. Acalieulis. 
*Achalma v. Alma. 

Aenantis v. Acanthis. 

*Achantor v. Acantum. 

*Achantus v. Acanthus. 

Achar &oc. v. Acor. 

*Acharia v. Achaia. 

Ach-, ae-aris, -arus Z. mon gracio- 
sus, dus (0'C »« carus; cf. achatus) 
hd. vnge-nedig, -neme, -neym (3). vn- 
wert (75), -dankber vnd hessiger (48). 

*Acha-ron, -teon v. Aeatium. 

* Achasea v. Accasia. : 

Achates (cf. ace-, ag-ates) n. pr. viri 
7 gemma (Br.. ein man (sf. nam) eyns 
manes o. eyn steyn (8). bom (aus born?) 
steyn (7. piropus 5b). 

*Ach-, ag- (alph. ach- 69, 134), -ato- 
nia, acho-thonia (5), -toma (22, 4, 16), 
-donia (X), -tonita (1) Ad. gerechtikeit 
sim. recht-ekeit (5), icheit (22). 

*Acha-tus, -rus (4), aca-tus, -rus (3, 
4) (4. bene gratus ; ausaeceptus 7 «090€ 2 
cf. achates gemma gratiosum reddit Br. ?) 
hd. senfft-mutig, -müdekeyt (v. a. 1477)5 
senff-mutig, -mütig (3); beheglich, ange- 
nem, genugsam (110 var. cf. Fr. 2, 23). 
nd. zacht modich. 

*Achatus v. Acatium. 

* Achel-demao, -damaeh, aehill-d. (3) 
(hebr.) hd. gotes aecker; ein a. des bluts 
o. des hafners (65, 68). : 

Achete muhenheim, grillen (126). 

*Achia v. Achaia. 

*Achilantis v. Acanthis. 

* Achille v. Ancile. 

Achillea (herba) garwa (Sum.). ags. 
eolloneroh (942). 7 

Achille-s, -us die kortlyppich is (147). 

* Achimilla v. Aconcilla. 

Achinus  kotsitter (8). achimus 
kassate, gertener (8, 9). achumus gert- 
ner (13). 

Achi-, achy-, aehe-, acha-ron /d. 
die helle. helfluf (75). ein helliseh wasser 
(110). 

*Achiron v. Acatium. 

* Achyton est natura senciendi daz die 
nature eyt gebit (8). 

Achiuus en ketter (11). 

*Acholytus v. Acoolitus. 

Achor v. Acor. 

*Achoros v. Acorus. 


*Achr-atafors, -atoforus, -ofors v. 
Acetabulum. 

*Achumus v. Achinus. 

*Achus v. Acor. 

Ad zu (19). 

*Ad- oft st. add- q. v. 

*Adagere (a/ph. adigere 66 &c.) zü 
fügen (6). zu ewingen (14). volbringen 
(66, 69, 70, 134). 

*Adagoria amada (/at.? 141). 

*Adaltuatria, adalta adria (Gl. m.) 
des huyss hoychste deylen (147). 

Adam der erste mensche (bb, 4). 

Adamare lip (8), liep (9), gar 1. (17) 
haben. 

Adamas hd. nd. eyn edel-steyn, Ad. 
-gesteyn; zoghelstien (11). Ad. dya-, dye- 
(133), de- (67, 73) -mant; adama-st, Ad. 
nd. -s (295, 0».), -nt, -t (1); vnd ys dat 
alder hardeste dink dat men vp erden 

9* 


11 


12 ADD 


vint vnd me maket ene wek myt war- 
men blode (22v). 

*Adamas (»« adamianus) wiberler 
salz (? i. bigamus 9). 

*Adamatio liebhabung (75). 

*Adami-niani, -ani, -rnoni (Gl. m.), 
adánam (133) sunt heretici ketzer um 
k.-meister (6). kecher (18). kettere (99). 

Adaperire Ad. vft-slieDen szm.,-sleDen 
(5), -sliiBen (19), -slissen, -dun sem. nd. 
yp sluten; ont-luyken 7 -pluyken (108). 
offen-en (9), -baren, ETE zem ma- 
chen &c. (88). 

Adapertio auffschliessung (75). 

*Adaptare v. Adoptare. 

Adaptus gezirt (13). gezeirt (8). zer- 
heyt, bequem, eben (17). 

*Adaptus (»« adeptus) erkriget (9). 

Adaquare Ad. welern sim., wássern 
(134). nd. we-, wet-teren. drinckin ($8). 
vyh trencken (9). trincken geben dem 
vich (75). 

Adasi-a altes schaaf (Ki.); -o -onis 
vitrieola (76) aus -a ouis vetula sim. 
(Gl. m.). odasia /a pecora vecchia (G1. m.). 
alt schaip (147.). 

Adastria v. Adrastus. 

*Adasus v. Acassis. 

Adauctus gemert (1T, 65). vermeert 
(11). zu geleyt (17). 

* Adaudire an allen enden horen (14). 

Adaugere, -ri (109) Ad. meren (19); 
zusamen-, zu-, nd. v^meren, Ad. -mern. 
nd. to-don, -oken, -óken (109). 

*Adbages v. Ambages. 

Adbib-ere, -ire (134) Ad. vil, viel 
(18), zu-, nd. vele drincken, Ad. trincken. 

Ade- v. Acc-. 

Adelin-e (Gl. m.), -is (94), -as (126) 
ags. to hald (94, 136). aeclinis 2. resupi- 
wus 4 recumbens (136), dependens (G1. m.). 

*Addax (sonst ceruicapra) v. Athesis. 

Adde-ecimare, -eimiare, -timare, 
i -ecimacinare 4 -cimatimare (22), ade- 
cimare Ad. zehenden (V, 76), v^-z. (8, 9), 
wol z.; z., var. zuhenden (110), czen- 
hende (4), zehen (67), senden (18) geben. 
tzyenden geuen (132). zenden (5). tege- 
den (22). tegenden (109). 

Ad-, a-densare Ad. md. dicke, Ad. 
diek machen, maken. 4. spissum facere 
spiezen (se ). 

Ad-, var. ab-dentes zü legend (30). 

Addere Ad. fugen (9); zu-f., -fügen, 
-dun szm., -geben (b), -ieben (18); meren. 
nd. to-voghen, -don. 

* Addetimare v. Addecimare. 

*Addiantos v. Adiantos. 

*Addicat (cf. sq.? additamentum?) 
untartua (Gf. vndertun (141). 

.Ad-, a-dieere (7« adjicere) Ad. zu- 
weisen, -wisen, -scriben szm., -legen, 
-werffen. zu hauff fügung (18). czu hauf- 
fen reden (3). 

Addietus zu hauff gesaget (7). tho- 
samende-seghen (22), -zeygen (23). zu 
samen geton (76). zugewisen (110). tzo- 
gewesenn (132). 

Ad-, a-discere /d. lern, lernen (5, 4), 
leren (7); vast l. (68), lernen (134). 

Addit-, adit-, adid-amentum, 7 
additio (110 &c.)), adicio (69 Mrg.) me- 
runge (82b, 9, 13). vor-m. (18); daraus 
Ad. nd. (Mss. mog.) v'meng-unge, -inge; 


ADH 


v-manung (V), -meynug (4), -mischung 
(76). Ad. zu-gabe (5b, 1), -ihunung, -tho- 
nung, -thuung. tzodoninghe (132). addi- 
tamenta pí. zulegung (65). additio an- 
legung eins dings (75). 

Additus zu gethan (17). 

Adducere zu-füren (6), -foren (19). 
to leyden (11). 

*Adel-, al-heidis ». pr. alhaid (74). 

*Adelivatum v. Accliuus. 


*Aden (herba) hufhalten (104). ade- 
rantrahvpholder (Sum.). Cf. adera, adorn 
v. Affodillus? 

Adeo Ad. so-, also-, als- (b, 6) -vil. 
S0- (88), also- e -vast. dar to (22). 

Adeo von gode (11). 

Adeps, adips (136) (cf. ador) vett- 
ekeyd (14), -ieheit (11). Ad. vetig- (9), 
feibte- sim., innerlich f- o -keit. feyste 
(13). feist (4). leume (12). dat smere (85). 
Ad. nd. korn (6, 22); chern- (1), kern-, 
semel- (76) -mel. simila (95). marck (65). 
bloem of duyst van mele (83). duist van 
meel (107). vnsch-lid Z -uld (115). 

*Adeps vrsini berensmalz (Sum.). 

Adeptio gunst (141). 

Adeptus (cf. adaptus) Ad. er-worben, 
-borben (3), -werbung (18), kriegen (13), 
-folgen (5), -folgt (65). md. vorworuen. 
her un (X). begriffen (8). vberkomen 
110). 

Adequare Ad. glichen; glich, gleich 
machen. ad. gheliken; liick maken. slich- 
ten (8). 

*Adaquare (»« adaquare »« equus) 
eyn phert riden zu dé wasser (11). wet- 
ten, trencken (64). 

*Adera v. Adria. Affodillus. 

* Aderantra v. Aden. 

*Adevia v. Adiantos. 

* Adexpensas ags. to nyt-um (136), -tum 
(94). 

adf: v. Aff-. 

Adglo-, agglo-, adglu-merare, ad- 
glomare wynden (83) garn w. (V). Ad. 
zuhauff-w.; zusamen-winden, -binden (3, 
4) -fugen, -hefften (134), -hefftelen (69). 
klewl machen (4). nd. to same-nde, -te 
cloten. 

* Ad-, ag-glutire, prs. adgluceo (7n Vocc. 
ex quo «nier adgl- und aggl-; »« adglu- 
tinare) hd. verzern, slinden. Ad. nd. vor- 
sl., -tern (22). Ad. verschlinden ; zusamen 
tun. leymen (66). zu-l. (134), -limen (69). 
an-l. (68). nd. limen, linen. 

*Adhera v. Adria. 

*Adhereetare, adutare (8) (cf. adre- 
eurare &e. Gl. m. l, 91) in den rechten 
(17), in r. (8) weg wisen. 

Adherentia anhang (175). 

Adherere Ad. nd. anhangen. zu-h. 
(9), -haften (7, 31). ane hencken (18). to 
holden (22). 

Adhibere Ad. zu-haben (1, 5b), -dun 
sim., -fugen (65), -legen. fliBlich zu-l. (8). 
vleys czu tun (9). to doen (11). geben 
(68, 110). wysen (68). an hangen (7). 

* Adhibere (aus adbibere) tzutrincken 
125). 
| *Adhimere v. Adimere. 

*Adh-, ad-istrum (aus ad-hue 7« 
-istum?) Ad. noch, naeh (4). »d. noch- 
tent. 

Adh-, ad-ortari Ad. manen (8, 9); 
ver- (17), er-m.; zwingen (21, 76); zu- 











ADI 


((), be-, zu be-zw.; beczweyngen (18); 
zu-dringen 7 -fodern (4), -rüffen (6), -hir- 
tin (21), -herten (18). zo-raeden, -hyssen 
(132). to herden 7 dwyngen (22). trosten 
99). 
Adhortatio ermanung (110). zo-ra- 
dinghe, -troestinghe (132). 

Adhue, adue (3, 76) Ad. noch. bif- 
(D^), bitte- (23), wente- (22) -noch. 

Adia v. Adrastus. 

Adiacere zu legen (19). to leggen 
(11). beliegen (99). 

*A-, 4 ad- (Sum. V) -diantos, adiant- 
us, -um (112, Ki., -ea (Anz. 8, 99), an- 
dianton (Sum. V1) adraneos (9) pungil 
ad., nezelworz add. (Sum. v). steinfaren 
(Sum. VI). nessil (8). hd. (Mss. mog.) nes- 
sel wurez, nef wurezel (16). frawen haar 
(112, 114). nete wortel, vrowen har (47, 
149). stein-, maur-rauten (114). adia-ticos 
neselwits, -nco betonye, adevia mnase- 
konne (85). ard-enia, -eula (149), 4 -isia 
(Sum. V) nezelsame (Sum. v). nezzelsat (96). 
nesselsaf (149). adrast-ia (4), -ea 7 adu- 
stra (1) nyes- (1), nys- (4) -wurez. £oh. 
kyehawka (4). 

*Adicere v. Addicere. 

*Adicio v. Additamentum. 

*Adietus (cf. adiectus) zü geschre- 
met (6. cf. Sm. 3, 510). zu samen geschla- 
gen a tzo s. geslagen (132). 
*Adidamentum v. Additamentum. 


Adiectiuus Ad. zu-geworften, -legende 
(19). to legginge (11). 

*Adiectus (cf. adietus) Ad. (Voce. ex 
quo) zuhauf-, zusamen-geschlagen, -ge- 
worffen (69, 134). 

Adigere zuhauff fogen (5). me z.-fugen 
(1). zu helffen (s/c/) fiegen (76). zuthun 
(67, 76). furbaf) dun (8). wurpas tun (9). 

Adjieere v. Addicere. 

*Adyla v. Adula. 

Ad-, adh- (1) -imere Ad. nemen (8, 
9); abe-, 4 zu- (9 vff- (10), nd. affn., 
-nyemen (18). Ad. zu-dun szm., -thun 4£ 
-kauffen (69, 134). abe dun (8^). nd. to 
don. 

*Adimitari (»« admirari) vorwun- 
dern (22). 

*Adimpiatus v. Adipatus. 

Adimplere Ad. er-, her-, nd. vor-vul- 
len, Ad. -füllen (6), -follen, -foln. 

Adinstar hd. glich, geleieh (67); g.- 
(76), glich- (7) -lich; ein glichnifó szm., . 
noch em gl. (17), zueiner gl. (110); gleicher- 
weise, weiB; zu glycher wei(à (68). md. 
lick, likerwijs. 

Adinuentio (7. nowus modus peccanda 
76 &e; anders Gl. m.) irouindungan (d: pf. 
Anz. D, 464). bose new vund 7 ezu funt 
(9). ein nuwer fund (1102), funck (sc 68). 
ein nuwe findung (110). er-f. (75). die funde 
7 nuw f. (pl. 65). eyn vyndynge (83). ven- 
dinge (99). 

*Adinuentiuus v. Cernulus. 

*Adip-are, -pire (17) fet (8), feist 
(11) machen. 

Adip-, adipi-, adimpi- (18) -atus 
hd. nd. vet gema-cht, -ket. Ad. feibt 
sim., fei. (18) gemacht, 7 w'den (11). 
 *Adipe-rum, bssw. -rium, -rus, -S, 
-x, atip-, adit-erum, add-, adr- (109) 
-ipex eyn worm (117). Ad. zech (49), zeck, 
zeg, zelle (6). nd. tecke (22, 109). 

Adipisc-i, -ere Ad. nd. begern; er-, 
4 v- (11) -krigen, Ad. -kriegen, -kregen 


ADM 


(19), -folgen (65), -oberen (88), -werben. 
hd. behal-ten, -den; be-griffen, -greyffen; 
vberkommen sem., iruaren (141), verdie- 
nen (1). nd. beholden, verweruen, wynnen. 

*Adippire v. Adipare. 

*Adips v. Adeps. 

Adire, prs. adyo (76) Ad. zu-gan, 
-gon, -gen, -geen, -gene (7). nd. to-gan, 
-ghaen (11). 

*Adistrum v. Adhistrum. 

*Aditerum v. Adiperum. 

Aditus pic. s. hd. zu-gegangen (8^), 
-gang. Ad. zu-, ein- (9), in-, nd. to-ganck. 

Adiudieare Ad. vr-, zu vr-, (65, 67), 
or-, v/or-teilen, -teiln, of? mit recht; 
ordeiln 7 recht zudeyln (18); r. mit eren 
Z. (17); mit r. ri, re-chten; rihten (6), 
rechten, ver-r. (110 var.), zuriechten (8b, 
19). to (11), mit rechte (22) richten. 
vorde-len (283), -ren (22). zu-, haim-spre- 
chen (65). 

Adiudieatio zceu teilung (4). 

Adiungere Ad. zu-, nd. to-, thosa- 
mende-, mer th-vogen, Ad. -fugen, -fü- 
gen (6), -fyegen (110). 

Adiurare Ad. nd. be-, zu- (X, 8^) 
-sweren. á 

*Adiuratio beschwerung (75). 

Adiutorium Ad. hu-, ho-, hi-ffe 7 
vo-, fu-rdernisse szm. hulpe 4 vorderf- 
nisse (22. cf. sq., adminiculum ).holpe (99). 

Adiuuamen Ad. hulffe sm., vollust 
(141, Gf£.). hulpe £ vordernisse (23). 

Adiuuare Ld. helffen. nd. helpen. 
*Ad-, a- (Gl. m.) -latus geulogelt (83). 
*Adlegurrire v. Abligurire. 

Adlentare (/al. allentare, cf. Gl. m. 
1,80) krang machen (17). 

Adlentatus gekrenket (1T). 
*Adlentus 7. debilis krang (11). 
*Adle-ta, -tha v. Athleta. 

Ad-, a- (136) -litus (von adlinere) 
ags. dechm (94). 

Adlobrius v. Allobrox. 

*Adlubies v. Alluuies. 

*Admaniculari 7. manticulare be- 
drygen, -tuyschen &c. (141). 

*Adman-, mant-iculator bedrieger 
&c. (141). 

*Adman-, mant-ieulatorius, adv. 
admanieulatim bedriechli-ch adj., -ck 
adv. (141). 

Ad manus zu handen (75). 
*Admiceabilis (aws am.) freuntlich 
152). 

Adminare (:minare; Gl m. 1,82 «us 
adminieulare?) zu dryben (8). 

Ad-, am-, a-miniculari, ami-niclare, 
-eulari Ad. he-, hei- (21) -lffen. nd. 
helpen. 

Ad-, am-, a-minieulum /d. nd. 
vrunt-schafft, -seap. Ad. hulffe, hilff sm. 
freude (17). denstbarkeit (65). hulpe (23). 
hol e (99). 
Eden deo (22. cf. adiutorium). rebe- 
steck, stützen (126). stake (Fr.). 

Administrare hd. die-, di-, din- (18), 
Zu die- (75), nd. de-, dey-nen. 

Administratio anefang (141). 
Adminuere /;d. kleyn, kleyner, myn- 

ner, minder machen. «d. klener maken. 

Admirari (cf. adimitari) Ad. nd. 
wundern (9), v^-w. Ad. wondern (8); be- 
(7), vw. wondren (99). vwondernife (18). 


vorder-nisse (5, 23), -nef (18). ( 


ADO 


Admis-cere, -sere hd. mengen; zu- 
samen-, nd. tozamen-, Ad. nd. vor-men- 
gen. Ad. z.men (sic 3), -mischen ; 
vam. (16), -müschen (6). mischen (17). 

Admis-, amis- (9, Gl. m.), aimi- (136, 
145), emis- (qg. v.) -sarius Ad. seu-, sei-, 
say- (18), sa- (134), feu- (55), fe- (1), nd. 
zo-mer, gew. hd. der eyn wath-, wat-sack, 
waytsag (133) tregt, dreget (132), draget 
(67), dreit. eyn sender Z. qué alium muttit 
(68, 83, 110). ain sumer rof) (76). wat- 
Secker (18). stut pfert am., stüt hengst 
adm. (9). mayen-h. (112) «gs. stoeda 
(136, 145) et homo ferus (145). 

Admissura zulafunge (8^). 


Admissus zu gelof)?en (8). zu gesant. 
(17). g. cezu den meren (equabus 9. 


Admittere Ad. zu-lazen (b), -laBen, 
laefen (85), -loBen (8), -lauDen (68). tho 
laten (22). vor-hegen (st. -hengen), -sen, 
staden (22P). zusenden (8, 17). sunden 
(9). s. begen (8). sunde-b. (9) zu sunten 
(1€ wrg.). entfaen (99). 

Admodu-m, -s (11) zu maDen (85). zu 
maf) £ zu sidden (17). zu maiDe (19). to 
mate (11). te maten (99). 

Ad-, am-, a-monere /;d. manen (9, 
16) vm. 

* Admonit-rum, -um (Gl. m.) aus an- 
Ronan 2« nitrum?) glasen materi 
141). 

Admontare v. Amontare. 

*Admorare bij wonen (8). 

Admotio zufugunge (8b). 

Admotus zugefuget (8b). 

Ad-, am- (cf. a-) -mouere d. be-, 
zu-wegen. zu-legen, -schorgen, -welezeln 
(17). to ruren (99). 

Adn- cf. Ann-. 

Adnare, ad-, an-natare zu swymmen 
(85, 17). 

Ad-, an-nectere /id. zu-, zuhauff-, zu- 
sammen-, an- (11, 17, 110), ain- (19) -knup- 
pen, Ad. -knupffen (66, 110), -knuffen (9), 
-knoppin (8, 19), -knipfen. àn binden (17). 
tho knutten (22). 

*Adnichilare v. Annichilare. 

*Adola v. Agagula. Adula. 

*Adola-cium, -tor v. Adula-tio, -tor. 

*Adolatura &c. v. Dolabrum. 

Adole-re, -ri, -scere (8b, 132) Ad. 
wachsen, waschen, waben. nd. wassen. 
w. van joneks op (83), van ionges op 
(132). wasen (13, 21). kly- (1), clai- (Sm. 
2, 349 cf. 351), cleu- (5, 17), kle- (21) -ben. 
cleuen (22). riechin (8). wol-r. (89). ruchen 
(10). reugen (13). rawehen (9). wiroken 
(99). bereichen (12). brynnen (7). bren- 
nen (65 &e. vnd damit machen wol rie- 
chen (65). bornen (5). burn (17, 21). ber- 
nen (22). v?born (18). 

Adolescens Ad. ju-, yü-, jü-ngeling. 
jügeliek (3). iunegeiine (22). jongelijne 
89). 


Ado-, adu- (b^) -lescentia Ad. iung- 
heit, keit; iunck-heit, -eit. jongelicheit 
(132). jogeait (8). junck (9). Ad. jug-ent, 
-ant (3), -unt eyn alder zuschen XIII vnd 
XIIII jaren (11); jog-unt (48), -ent. waiDint 
iogent (19). wassende ioghet (11). was- 
sunghe (5b) ain jungfrow (sic 76). das 
zunemmend alter (65). 

Adolescentula eyn jung-elingen (55), 
-frauwe (1), -frów (6). Ad. juncktrau. iüf- 


ADO 13 


frawe (18). eyn iungfrau 7 eyn jung frawe 
D sim.) en iunge vrowe eder en iunc 
vrowe (22) ein iunge frauwe by (68), 
vnder Da XXX iaren. 

Adolescentulus eyn iunck Ad. men- 
Sche sim., nd. mynsche. iuncheit (22, 21). 
jungheit (Y). eyn jung menthf) (V), man 
(11). knabe (5*, 12). kint (6). 

* Adolorari (st. adulari) smeicheln (1). 

Adon-ai, -ay, 4 -eus (76) (7. kipioe 
141 4. e. X0ptoc). ein herre (21, 22), here 
(5). 

Adonium  adonis-, fewer-, 
róflein (143). 

*Adopiscerium v. Apodyterium., 

Ado-, ada- (8) -ptare Ad. nd. wu-, 
hd. wü- (6), wi- (110), wo-nschen. winDen 
(18). zu- (65, 76), er- 7 auf) er- (75) -wun- 
Schen, -winschen (76). auf) erkisen (3). 
kesen (83). kyesen (110). 

Adopt-atio, 4 -io wunsch- (68), er- 
wunsch- (75) beger- (18, 110), erkyes-, 
var. erwel- (110), vBkor- (18) -ung, 4 zu 
gewinDenesheit erben (18). verkesinge 
(83). 

Adoptatus ge- (17), zuge- (Y), er- 
(69, 134) -wunsceht. gewonschet (67). zu- 
gewontst (b), -gwinst (76), -gesatzt (i. 
electus 66, 10), -g. erbe (b). gesatzt in 
erbe ungeborn (48). er- (110), ver- (132) 
-koren. vDerwelet (68).] 

Adoptio Ad. wonschunge (8), wun- 
Schung (68), zu-w., ezwunschunge (9). 
ein zuwüntzhs er wüntzhts (15). her- 
wünschung (63). vf erkyesung (7). eyn 
vz erkesunge, wontsunge, annemekeit, dez 
fremden erbe v!lihen (5). uf erkysunge, 
zu wonschen, anxz. 7 fromde erbe v'l. (21). 
angenomenheit (25). vornumft (9). vs er- 
kiesen, zu winsehen aines erbs (76). er- 
welung (3). 

Adoptiuus gewonschte (8 sZm.) ein 
zugewunscheter son (48) ein auf) erko- 
ren kint (3). 

Ador (7. adeps q. v.) kerno (101). kern 
(X). meldunst 7 wyssin (9). weismel (92). 
wifmel o. craff dez mels (8). meyl-stop 
? -stauff (13). stawb- (74), symel- (48) 
-mel. semel meel (64b). feiDtikeit der 
frucht (68). dat vette van deme korne 
(22). blumen von. meel o. speltz d: 
spelt (108, 1105€). doest, spelde (108). belde 
(99. st. spelde? oder st. blede — blade 
Kil. blada, prouentus?). rocken, dinckel 
(125). kleyn (4). 

Ador-are, -ire (3) Ad. nd. an-beden, 
hd. -beten, -betten, -bitten (6), -pitten 
(1), -beyten (3), -bieden (18). grussen (9). 
grosen (13). 

*Adorastus v. Adrastus. 
*Adoratus (st. od.) ags. swsec (942). 

Adordiri (Br.) beginnen (11, 19). an- 
fangen (19). 

Ador-ea, -ia, -ium (17), -ima (16) 
heil-getum (5), -tum (1). heilige ding (4). 
hyllige dink (22). helick feyrunge (3). 
oppher (17). ehre, ruhm (114). -ia eer 
(gloria 68). -ea guet gherucht; seegh- 
vechtliek cleyt (147). gottin der frucht 
(dea, frument? (68). 

Ador-eus, -ius, -inus 7 -enus (14), 
-euus (76) 4. triti-tius, -ceus (66, Br. &c. 
tredecimus (sic 76!). waitzin. (74). 

*Adorire v. Adorare. 


— 


brunet- 


? 


14 ADS 


Adoriri an-lauffen (5), -fahen, -gryf- 
fen (110), -gaen (85). zu-gaen (8^), -geen 
(68). abe gan (1). 

*Adorn v. Affodillus. 

Adornare zy eren (5^). ciren (99). v-e., 
-cleyden (132). 

Adortari v. Adhortari. 

*Adpal-lare, -eo (prs. 76), appalliare 
(85) Z. tego (16); ve- 4 ce- (b), ze- (1), 
te- (21) -lare. vheln (7, 21). bedeeken 
8b). 
inue v. Applaudere. 

*Adpleta v. Athleta. 

*Adra v. Adrastus. 

*Adra-gis (85), -ginis (sv), -gnis 7 
-Gius (Sum., andr-achne ( avOpocrv 
13 &c.) -adine (125), -oga (47) bo- (85), 
bo" (47) -rgele. burge-In (Sum.), -ll (125), 
-]; burtzel, saw-b., -bon, grensel (73). han- 
füs (87). 

*Adramasea v. Atrapassa. 

*Adraneos v. Adiantos. 

*Adrastia &e. v. Adrastus. Adian- 
tos. 

*Adrastus stenick uber (rzpa, cf. 
adriatiecus); halb (aus alb; 13). alp (8, 
17) adorastus (fantasma) der alp (Br.). 
trugnuf) (76). arastus a (9). Cf. adras- 
teus pallidus (Amm.): Adrasti pallentis 
imago (Virg.)? .Adrastea (sors Br.)? ?.q. 
adriasteria 4. sors loit, muycke (147). 
adastria, 4 adrastia (141) 7. petrosa 4 
dura (nam adig Gl. m. adra 141, gr. 
petra); sors que est dura (76, 141, Gl. m., 
Er.) adrastros 7. fossores (139). 

Adria est mare petrosum, ab, adros 
petra (Br.); 4. petra (110 &e.); 7. q. adula 
(q. v. cf. Gl. m. 1, 92, adia pro.). felf (68). 
(4. scopulus) eyn hoher vels (48). mere 
(14). dat mer (23). ein lant (9). adera, 
adhera (5) 2. mare 0 ander (6 &e.), eyn 
(5) grof wasser. dat mer 7 ander grot 
water (29, 23). 

*Adria-eus, -picus v. -ticus. 

*Adriarium v. Aridarium. 

*Adriasteria v. Adrastus. 


Adriaticum dic. pr. mare saconi- 
cum (»« sacosum!) steynechtigk mer (17). 
i. m. saxosum steinicht mer (66 szm.). 
adrieum mare, adricommare, adria- 
tum 7. mare stenich (23), steynnecht (5, 
1), steinheit (6) mer. eder (nomen 11). 

Adriatieus steinechtig (5). stainig 
(16). (4. adriaeus) eyn steyn über (17, 
cf. adrastus). voller felDen (68). adria- 
tisus stenick vlm (9). adriapieus steyn- 
kudir (sc 8). 

*Adricommare &ec. v. Adriaticum. 

*Adriola v. Areola. 

Adrobus v. Allobrox. 

Adrodere nagen (21, 4). sere m. (1). 
be- (3, 5), zu- (11) -n. begnaghen (22). 

* Adrogantissimae (sf. arr.) ags. gelplih 
(136). uulanelicae (94). 

*Adroges hüsschaffenerin (48. cf. am- 
drochia Gl. m.). 

* Adromeda v. Andromoda. 

*Adsaec-ula, -ulum, -uli, -alum, 
adsexulam v. Assecla. 

Adsint zuogitint (141). 

.Ad-, as- (Gl. m.) -sistrix, assi- 7 
asti- (76), asses- (88) -trix zuakisaztiu 
(Gf.) bistend-, bisitz-, helff-erin (s8). 

Ad-, a-speetare (cf. aspicere) d. 











ADU 


zuge-horn, -heorn (21), -heren (v6). nd. 
to behoren. 

*Adstentor v. Ostentare. 

Adt- v. Att-. 

Aduehere zu furen (8, 9). 

Aduelare (7. coronare G1. m.) zu-deckin 
(8, 9), -helen (8), -hullen (9). 

Aduellere ezu-ezihen (9), -zehin (8), 
-Zziehen, -reuffen (11). 

*Aduello (: duellum) krieg berich- 
ten, versunen (17). 

Aduena eyn ezu-kummeling (5b, 12), 
-kommeling (10, 17). zuo komelinch (13). 
en to komeline (23). herkomender (48, 
75). hd. (ein) frem-ede (8b), ,de (8), -der; 
fromd-e (17, 21), -er (X); fromder (6). nd. 
en vromede (22), vreemde (11). fremde- 
linek (3). vremt man (99). elindig (19). 
newegliek (qu. novitius 9) cf. adventrons 
(st. -tans) fremde nufank (13) ? ad. niu- 
quemo &o. (Gr. Wtb. 386). 

Aduenire Ad. zu-, nd. to-komen. zu 
fallen (65). 

Aduentare komen (8) kommen (9). 
diek vnd vil (a. d. NI. missv.), varr. oftt 
vnd diek vil (110), diek wyl (83, 132), vake 
(132) komen. 

Aduenti-tius, -eus (11, 17) fromde 
(17). elendich (11). tocomeline (99). zu-, 
var. zuge-fellig, nuw gefunden &c. (65). 

Aduentus Ad. zu-konft, -kunft, (do 
mini) -k. unDers, des hern. de to kumpst 
vnses heren (22). die tzokompst ons h. 
(132). advent (5^). 

Aduerbium Zzuwort (85). ein zuge- 
legt wort (65). 

Aduersari Ad. (5) nd. weder-, teghen- 
(11), Ad. wider, weyder- (55) widder- 
wesen (S5, 11), -stan, Ad. -ston szm., -sin, 
-Seyn, -sagen (12). ein gegen sin (19). 
werren (99). 

Aduersaria handregister (i111). su- 
delbuch (112, 116). n4. cladde (116). 

Aduersarius Ad. nd. eyn weder-, Ad. 
wider- sim. hd. -sache, -sach, -sacher, 
-secher (110 var.), -sage (49), -sager, 
-wertiger, nd. -sake, -partye (132). 

Aduersitas engegeheyd (19). wider- 
wertikeit (65). 

Aduersu-m, -s hd. wie- (b), wi-, wid-, 
nd. we-der. engegen (19). teghen (22). 

Aduertentia auffmerckung (75). 

Aduertere Ad. nd. an-, hd. zu-ke- 
ren. hd. zu wenden (11); an-, ver-nemen ; 
an neymen (3); zu horen (10, 110), mer- 
cken, vff-m. (75, 110), begriffen (65), ach- 
ten, a. mit sorgueltigkeit (75). 

*Aduesperante als ietzund vesper-, 
var. verzer-zyt her gieng o. die sunn 
nider gieng mortuus est christus (63). 

* Aduesperare a- (0), au- (76) -benden. 
abent machen (85). obent werden (3), 
zu-w. (21). 

*Aduesperatiuus abentlieh (8). 

Aduigilare zuwachen (8^). 

*Ad-, adin- (4) -uitare hd. zu-, nd. 
to-laden. 

Aduiuere zuleben (8^). 

Adula, adyla (mons) der vrsler, 
vogel, etzel (135). 

Ad-ula, selten -ola, -ulla, -ria (Gl. m. 
1, 92) 4. caput lini (Bx.); comus 0 modus 

15). hd. nd. (109.) knot-te, -e (3), -ten 
19; eyn knotte als eyn flof-kn. (21). 





ADU 


knot (13, 17). Ad. ein knode, knod, 
knade (133), geiv. von dem flachse szm. 
knodde (12). knute (13). nd. knutte; kn. 
efte knop van dem vlasse (109). knop 
van vlass (141). vlas kop (sic 225). knoppe 
(89). knopff (67, 75, 110) von dem flachs 
(110). knauff (14, 75), o. knoch auff dem 
flachs; poll o. knodt an einer herdtflachs 
(74). nd. bolle, -en. leynhaupt (14). lins- 
hewffel o. linbBhewpper et melius cana- 
pus haniff (1. 2« heuffel mandpulus 15?). 
linzzhewper (8: vom Sm. 3, 485 micht er- 
Lbannt). herl (98). 
*Adulamen smeichunge (11). 

Adulans vlessen (ef. sq.); lunsch-, 
smeyck-, liefkos-ende (14:7). 

Adulari, -re (cf. adolorari) Ad. 
smeiche-n, -In : sme-, schmei- (1102) -cheln; 
sehmaich-en (75, 76), -len (1109); smay- 
heln (1); smaik- (2), smail- (1), schmeli- 
(110 varr.) -chen; smeylgen (13); zu- 
smaycken (3), -tuteln sm. (cf. 4 h. v. 
Fr.2, 313. Sm. 1, 404, 405), -blasen, -plasen 
(75), -plassen.(3), -loechen (reg. Ben.). ko- 
sen (19). lieb-k. (65, 75), -reden (75). libe 
casen (3). nd. sme-ken, -tern (225); smy- 
ken (83). scehemen (sc); vlen soken (22). 
vleseken (23). vleschen (22»). flansen (12, 
wetterau. làcheln, grinsen bed.). wey velen, 
streylen &e. (147). bulaezin (8). ole 
schenken (65). driegen (7. fa/lere bb). 

*Adulaterculus knopf, knod (76), aus 
UN »« -atorculus 4. paruus adulator 
(Br). 

Adulat-io, -orium (8^), adolacium 
(v) sehmaiehung (76). smechelunge (8b, 
48). smeichilung :: false sm. (4). hd. 
fals, falsch lop, lob; schmeichel-red, 
-heit (1102); falD lob 7 libe casung der 
rede (3); liebkosung (15). liefkos-, smeyck- 
(141), smek- (83, 99, 132), flatter- (132, 
141) -ynghe. gleysnerey (67). zu-titlung 
(91), -ditelung (112). 

Adu-, ado-lator Ad. schmaichender 
(76); smel-, sme-cheler; sechmeiehler; zu- 
lieber (9), -tutler, -ditler (112). smeycher 
m smekere (99). vleseker (22) nl. vleier 
116); vlaeden- Z vla- (Ki.), vlaey- (116) 
-backer; pluym-strijeker (116), -stricher 
(132). pflumen-str., var. pflaumen streicher 
(110). nd. plumen-, plum-stryker. halss- 
streichler (116). feder-stricher (125), -clu- 
ber (75), leser (75, 1102, A lib kofer 
(3). heb-koser, -reder, -sprecher (7. ganeo 
75). suppenfresser (112). ógeler, vosswen- 
zer (109). : 

*Adulescentia v. Adolescentia. 


Adulter Ad. ebrecher, ebrecger (18), 
ebreieher (3). md. e-, ee-brecker. zu- 
manne (12). auerspulre (11). ouer-speler 
(132), -speelder (116). 

Adultera eebrecherin (65). ebrecker- 
sche (22). 

Adulterari hd. ebrechen. nd. ee brec- 
ken; spul (11) ouerspelen (89) driuen. 
oberspel driben (19). ouer-spel doen 
(132), -huren (99), -hoeren (106). 

*Adulteria ebrechung (5^). 

Adulterine plantationes (Br. uf 
spraben an baumen (11). 

Adulterinus eebruch-lieh (64), -ig 7 
eebrecher; a. in fide abtrinniger vom 
glouben; vneelich spise (65). 

Adulterium Ad. ebrechunge, ebroch 
(D^). md. ebre-ke, -ckinge; eebrock; 


ADU 


ouer-spel (89), -hur (99); auer spul (11). 
ubir hür (Anz. 8, 101). vnkeuscheit der ge- 
mahelschaft, varr. die chonschaft (75). 

Adultus, adustus (74, a/ph. adultus 
134, dus adolere »— adurere) 7. cerema- 
tus 4 exeretus (i34 &e.); senior (75); 
amasius (1. aus annosus, »« adulter?) 
hd. eim be-, ver-stendiger; besten-dig, 
-tig (1); pestander, v/g. an dem alter 
vnd gewachs (75); gewachsen, gewaben 
8) ein gewachÜner. Ad. nd. vol, wol- 
(19), voln- (17) -wassen sim. eyn vor- 
stendicher 7 junghelin (22). en bestende- 

her (23). sprechlich 7 myndich (13). mun- 
ich (14, 97). formundig (12). v'nunfftig 
(11). zeitiger x zuchtig (10). ein gr 
nachgebure (7). alt (48).:ein alder (5). 
worbrant (9). 

Adumbrare deken (6). Ad. nd. be- 
decken. schatt (prs. 76). beschat-en o 
-ten (110), -igen (3). beseaden (99). be- 
sche-ten (1), -den (23), -yden (21), -digen 
(5). bestetigen (sc 6). Ad. be-schirmen, 
-simnen (s/c V), -sehyenen 7 -schymmen 
(9). sehemeren (89). nd. beschermen. ent- 
werffen, konterfeyn (125). 

Adumbratio be-deckung, -schetti- 
gung (110), wympelynge ($83, 132). 

Adunare /d. nd. eynen (11); vor-ey- 
nen, -enen (23). ey- (21), v'ey- (6), v'e- 
(13) -nigen. Ad. zusamen-v'eyngen (11), 
-tün (6), -thun, -thuen (4), -dun, -fügen 
(19). zuhauff dun (5). zu eyn machin (8). 
nd. to zame-n voghen (11), -de don (23). 
tho samende doyn (22). 

Adunator ein vereiner (110), zesamen 
fieger (68), tzosamen knoper (132), tsa- 
men knober (83). 

Aduneare Ld. mit haken (18) den 
h. (15), eim h., hocken ziehen. zehen mit 
dm kaken (sic 5). then mit eneme ha- 
ken (22). hoekin (8). hoken (9). krum- 

men (85). 
Aduneatus gekrummet (69 Mrg.) 
*Adunetio salbunge (8^). 

Adune-us, -tus (21) ser crum (110). 
seer crom (83). gar crom (21). 

Aduneus s. haki, krapho, chramph 
(Gf.). houg, kroupf (141). 

Aduoeare zu heiben (8). zu sich (10, 
65), zu im (12) ruffen. zuo sich roven 
(13). vorspre-chen (10), -ger (s?c 13). ko- 
sen (9). 

Aduoeat-a, -issa (85, 19) Ad. fur- 7 
ver- (65), vor-sprecherin. vog-, var. veg- 

fe voy- (48) -tin. uoged- (99), vaechd- 
89) vaecht- (11), fayd- (19) -Àinme. vag- 
dye (23). 

Aduocatia fursprecherij, var. -in 
(65). nd. voge-, vaech-die. faydye (19). 

Aduocat-us, 4 -or (16) hd. sprecher 
(68); vor-spr. (10), -spreche (12, 66), 

-sprech; aduocat, vogt, voyt, vot (77), 
faugt (10), faut (5b, 13), fayt, fayd (19). 
nd. voghet, vaecht (11, 89), vorspreke 
(99), voersprecker (83). schult-heió) (12, 
77), -es (10). seulte (13). sach versorger 
(75). rechtz helffer (64^). beistand (91). 
e zugeruffter (65, 68). geheuscht (ptc. 


*Aduolsio zuwelezunge (8b). 

Aduoluere zuwelezen (8). 

Adurere v'brynnen (V). zer-, vig. 
ver-brennen (75). vprennen (9). virbir- 





AFF 


nen (8). bernen (11). v-b., -broien (132). 
burnen (19). brujen (99). ? 

Adusque /d. biz nu (5); bib-nu, -nó 
(21), -nune, -dan (69), -dann (134), -hen 
uff (17), -da hyn; biez dar zü (6); unez 
yezunt (4). nd. wente. 

Adustio verbrennung (65). 

*Adustra v. Adiantos. 

*Adustus v. Adultus. 

* Aee (,corrigiert) v. Artemisia. 

Aedon (cf. ealadrius) gal-ander (Hen.), 
-idrot (Op.). 

* Aegit v. Actuaris. 

Aegithus, Oty'0O0c (auis; i. salus 


140) grafmuck 2 sehóss- (140), zótsch- |( 


(126, 140), zitsch- (Ki.) -erlein. 
*Aegonomus v. Emnoicus. 
*Aelchior v. Alchior. 

Aen-um, -ium (19) enum (Er) (cf. 
enula) i. olla 4 ealdare factum» ex ere, 
per dyptongon pro erenium (16). ain erin 
hafen (6, 16). kesOel (19). ketel (11). 

*Aenus (7. g. oenus /i.?) peiger (141). 
* Aepolus v. Ennoieus. 

Aequ- v. Eiqu-. 

Aer hd. lufft, loft (85b, 19, 4), lüff 
(55). nd. lucht, locht (132), logt (99). 

* Aeremencia &c. v. Aeromantia &c. 

Aer-eus, -ius, erenus (12) Ad. luftig. 
nd. luchtich, logteg (99). eyn ding da 
A lufft in kommen mag (-us a um 

105 
US aere-, aeri-mantia, -mancia, 
aeremencia (76) warsagung vD dem lufft 

(110). wyse sagunge (10). zauberye (8). 

go- (83, 132), ko- (132) -kelye. 

Aero-, aere-mantiecus, aremaneus 
(16) ein ezeuberren in der luf (3) war- 
sagcr vb dem wetter.(110). teuuer (97). 


koch- (132), gock- (83, 132) -elaer. $. q. 


aeris inspector lugimsland (115). 


* Aerose lufftiglich (75). 

*Aerosus lufftig (15). 

Aerosus kupferreich (Ki.). 
*Aerucare v. Eruscare. 

Aerugo v. Erugo. 

Aerumma v. Erumma. 

Aferesis v. Afferesis. 

*Affa (»- alfa) 4 vitulus £ taurus 
(141). 

Aff-a, -ala, -la (q. v.), -alaga (alph. 
asf- 141), afana, hasfala (141) (aus 
QonaAaE) i. talpa. maul-, molt-werffe ; 
scherre (74). mavlfruff (3). mol-, moilt- 
worm; goere (141). 

Affaber kun-, ly-stig (85). sinniger 

141). 
) AS hd. zu sprech-lich, -lig (4), 
lichen (21), -enlieh (8, 76) -ig. zü 
sprekchleieh (1). nd. to sprekeliek. wol- 
redend (110). redspráchig (Fr. 2, 99). 
rede geb (6). reddeselig (12). redsam 
(4). freuntholder o. mitsamer (74. cf. Op. 
1056. Sm. 2, 650. Goth. Wtb. 1, 209). gruf)- 
bar (65, 88). gesprech (110). g.—, clafft- 
zaem (132). anherig (V. a. 1618). 

Affabilitas (7. blandicitas 76) zure- 
dung, grufbarkeit &c. (63). 

Affabiliter gruDbarlieh (65). 
*Affabrilis kunstich (8^). 
*Affa-cillum, -dillum v. Affodillum. 
*Affala &oc. v. Affa. 

*Affal-cion, -tum v. Asphaltum. 
*Affamentum v. Affumentum. 











AFF 15 


* Affamentum zusprechung (110 szm.). 

Affari Ad. zu-sprechen, -reden;sprech 
(sic 8^). nd. to spreken. : 

Affarium v. Ferius. 

Affatim (i. ab-, fac-unde) spre- Ad. 
-chlich, -ehelichen (17), -lieh (5), md. 
-kelick. emsiglich, gered (75). 

Affatimire zi gifadimanne (ar.). 

*Affatum v. Asphaltum. 

Affatum zu sprechen (8^). 

Affatus píc. zugeredt (75). angespro- 
ehen (8b). 

*Affatus s. (7. sermo, allocutio dc.) zu 
spraeh (5). ansprache (8). zuredung, gru 
65). 

Affectare hd. begern; swin b. (ve- 
hementer a. 10); begeyren (9). nd. be- 
gheren. lieb haben, han (65). 

A ffectata ignorantia beger-ende (63), 
-te vnwiDheit (15, 63), vnwissenhait (16). 

Affeetatio beger-ung (7), -de (11). 

Affectatus begert (8b). 

Affectio (cf. affectus) Ad. bewegunge, 
mutes b., müt-b. (63), b. des gemuts 
(65), mutes bewegnub (76), m. begerunge 
(9). bewegliehkeit (65). Ad. nd. beger- 
unge, inge, -runge (10), -unde (8). be- 
girlichkeit, der will (65). geringe (eo 
pyne 7 lere (11, 19, 89). pynunge (8). 
veranderunge des lijbs di 

Affectiua (cf. virtus a.) begerunde 
chrafft (16). 

Affectiuus begerende (85). begirlich 
(65). 

Affectuose beger-lich (85), -leke (99). 

Aiífeetuositas begirdekeyt (8). 

Af-, ad- (145) -feetuosus be-girlich 
(65), -gerliche (19), -gherieh (11, s9). 
leubuendi (7. amabilis 145). 

Affectus begernde liebe Z7 gelust (8). 
hd. nd. beger-unge, -inge. Ad. be-ger 
(D^), -girde; girlichkeit (645), guust. 

*Affe-, afe- 4 aufe- (Er), aff- (148) 
-resis, -risis (9) 4. subtractio litere € 
syllabe in principio dictionis (Br. »« au- 
ferre?); abscissio de principio 6 caxo 
capitalis (148). heup fleycht (8). haup- 
flesch (9). 

Afferre Ad. zu-tragen, -dragen, -brin- 
gen, -brengen (5), -fugen (65). brengen 
(9, 99). to-dreghen (22), -draghen (23). ne- 
men (8. 4. g. auferre q. v.). holen (19). 
halen, irken (— riken), langhen (11). 

*Affesellus (cf. affodillum) 4. mollis 
caseus (11). 

Affbulare an-spengeln (85), -hefften, 
-stieken, -binden; zeren (101). eleyden 
(8, 9). 

Affibulatus czu geknopft (3). be- 
knüpft (6). gnipft (v6). 

* Affica v. Alphita. 

Afficere begern (85, 9, 110). pynen (8b, 
83). pin-igen (6), -egm (8), -gen (17). pey- 
nigen (1, 9). Ad. zwi-, nd. dwi-, dwe-ngen. 
lern (85,33, 110). amwisDen (17). neigen (8^). 
günsten (25). kelkin (8). quelen, beschwae 
ren, ergetzen &c. (65). castigen (8b). 

*Afficere v. Affigere. Affricere. 

Affiei gelusten (1). glusten (65). ge- 
quelt werden (16). 

Affietus boden zins (65). 

*Affieum v. Afflietum. 

Affidare getruwen (10). gedruen (12). 
betruen (13 Mrg.) v'siechern (8^). 


16 AFF 


*Affidére truwe geben (75). 

Affidoxe sunt sententie quarum pars 
est. honesta et p. in-h. (Br., aus 0qwptoo&oc 
Gl. m.) affridore er- ind oner-same sa- 
ken (147). : 

Affiduciare (i. fiduciam, dare) belie- 
gen iu v'sieheren, gloubhaft. machen 
(110). glauben geben (68). 

*Affigere v. Affligere. 

Aff-igere, -ligere (1, 85), -ieere (76) 
stieken (11, 19). schicken (89). cleben m 
an-stieken (9), -stechen, -eleiben (8, 75), 
-kleuben (10), -eleuen (22). steken (99). 
abe stecken (8^). hd. heften (1, 75), an-h., 
ezu-h. (3, 4). an-hechten (22), -slahen (3), 
-schlahen ML -sehlagen (13), -heneken 
(19), -negelen (5^), -knophen (1), -knop- 
pen (5), -knipfen (6, 76). vaten (22). 

* Affi-nieatio (76.»« -nis), -liatio (Br.) 
z. adoptio nature. 

Affinis hd. mag. mages fre&nt (1. 2 
i. magis propinquus ( &e.!) mog ( 2 
moge (9). namaek (85: na propinquus 
gemage (99). magk (10). maug (16). frunt 
(5). frund (16). wybis frunt (8), frynt 
13). weibes frewnt (9). swager (12). óhin 

6). ohem (75). maghescop 7 frunschop 
22), m. 7 vruntschap (23), aus affinis... 
2n consangwenitate fruntschaff 7 gemage- 
schaff (21). kenmag (93). kelmác (Ziem. cf. 
Ob. 772). kelmagt 7 wibes magt 7 nacke- 
bur (48). 

Affinitas hd. mage-, magk- (10), mo- 
gen- (75), moge-, mog- 4 geschwegerete 
frunt- (88), maug- (16), swoger-, ohem- 
(15. cf. Fr. 2, 30b), frunt-, syp- (110) -schafft. 
maghescop (22). gemagseap (99). mach- 
aftet (13). mageschaffkeyd (19). zugehó- 
rung (66 Mrg.) zuhorung der ee halben, 
nahung, neherung (65). 

Affirmare festigen (66 Mrs. 110). be- 
f. (b», 23), -uestgen (22), hd. -stedigen, 
-Stetigen, -státigen (134), -steytigen (3), 
-stetten (1), -weren. gestatten mit worten 
(15). sterckeu, var.ser vast st. (110). seyr 
vast (se 83). hd. nd. leren. lernen (5). 
bekennen (9, 65). veriehen (65). 

Aífirmatio befestunge (6). vestinge 
(99). bestetigen (76). 

* Affla (animal Br. v. affa; 4. anima, 48: 
afflare) sele (48). 

Affare (7. «luminare G1. m.) hd. zu-, 
nd. to-blasen, Ad. -plasen (3), -blaBen 
(11), -blassen (66), -blosen, -blossen (9), 
-blozen (4), -laussen (96), -wyegen (19), 
-wegen (11), -waien (99). adem holen (3). 
metail gheyeten (141). 

Af- (cf. con-, suf-) -flatorium blase 
baeke (sc 8^). 

Afflatus píc. zugeblasen (8b, 75). in 
gebloDben, yn gelaf)en (1T). sbst. zu-, an- 
(65) -blosunge (48), -blasung (65, 68, 110), 
-wehung (65). afflata pifundan (Gi. Ker. 
Cf. Dz. Wtb. 451). 

Af- 4 in-flectere zu-beugen (5), -bó- 
gen (3). 

Affliectio pine (22). Ad. pein, vlg. pen 
(95), pinigunge szm. 

*Afflietum, affrieum (9), affieum 
(8), 4. g. muero (74), z. ferrum candens 
(148. 2 glüen sim.). glefen- (9), glewen- 
(9 glen- (13) -eysen. leyneny (sic) ysen 


Afflietus (morbo &c.) vorterbet (125). 





AFF 


Affligere, affigere (76, 110) pynen 
(8^, 99). hd. pin-, peyn-, kest- (1, 85, 9 
gen. vnder drucken (9). v'dricken (13). 
geis-, geif- (110 varr.) -elen (132), -len 
(110). entvangen (22). afflixerunt pin- 
gond; a. per sanguineum, fletum verspuien 
(38). 

Affluenter ober flyDen (8^). zu o. 
vberflussigclich, richlich (65). zuflieDich- 
ieh (49). 

Affuentia oberfluBekeit (8b, 
64, 65). genüchte (48). genugde (99). 

Affluere hd. zu-flieDen, -fliBen, -flis- 
sen. zuo flizen (13). vber flieDen (100). 
tzo vloien (132). nd. tho vleten. vber- 
PE sin (65). genug haben (9). gnugen 
(11). 

*Afflugere (»« affugere) fliehen (1). 

*Affod-, afod- (Br. affad- (Gl. m.), 
affac- (11) -illum, -ulum (76) (aus as- 
phodelos 7. qg. albu-eum, -cium, -tium 
2« -men, -go qq. v.) 4. alb-ugo (66 &e.), 
-edo 2n ouo (Br); bitumen ow (129, 
nach affatum q. v.) hd. daz wiz, das 
wy D, Nero von dem eye, vom ey, im 
ey. nd. dat witte von den eyge. eyD 
wyD (17). dz weiB in dem oug (76). das 
wis in den ógen (6). 

Affodil-lus, -us, -la (9, 48), apho- 
dyl- (85) affrodil- (47), asphode- (92, 
Nmn.), astodil- (123, 125), alscoti- (Sum.) 
-Ius, 7 aphrodili 7 phrodilorum (144) 
i. adera (85, 96), adorn (Sum. V), sea- 
riola 4 bofraga n hd. golt-, gol- 
(123) -wurtz, -worcel (13), -gilgen &c. 
up hilgen (49). golde (96, Sum. V). eol- 

er (?. g. anagallis arvensis Nmn.)7 wit- 
lok (47) wiekol (-Ius 48). affo-, aphro- 
(Hen.) -dillen (92, Hen.), -dil szm., afhol- 
derwurz (Nmn. cf. aden). holvort (97). 
wijswurtz (48). scarleye (85). swerteln d 

*Affolter v. Viscum. 

*Afforare (anders G1. m.) luchern (8^). 


Afforis hd. vD-, auf-, von vB-wendig. 
von vbwenig (14), ausbenick (3). nd. vt 
wendich; van buten; van buyssen (132). 

Afforismus v. Amphorismus. 

*Af-, a-, 4 as- (Gf), ci- (1) -forus 
(piscis; cf. aphya? aspratilis. acculeta. 
aquilegia &oc.) steche- (9, 19), stiche- 
74), stich- (1) -ling, -Ifartz (19). baerse 
ten) sthechelinge (8^). stekel-e (22^), 
-inc (11, 89). phrilla (6t.). boh. vklegye (4). 

*Affrasias v. Affrodisia. 

*Affrenare auffzeumen (15). 
*Affresis v. Afferesis. 

Affrica daz dritte deil der erden 
(5, V). nd. dat derde, durdde (23) del 
des ertrikes thegen den (22), ieghen dat 
(23) myddach. affrike (99). 

*Affric-ana-, ona, afrieana (76) (est 
una litera) hd. buehstabe (Mss. mog.). 
bustab (68). bothstab (67, Voc. a. 1477. 
»« des frónboten stab Sm. 3, 601?). groit 
boickstave (147). boechstaf, lytter (83). 
boestak (22). 

Af-, a-fricanus, afer, affera Ad. einer 
vD africa sim. 

* Affricere (aus afficere) zwingen (1). 

*Affricona v. Affricana. 

*Affrieum v. Afflictum. 

Affrieus Ad. sut- (66, 70, 134), zut- 
(c9) -westen; sudwest (l, 4); s., sud- 
wesch- (67), seutwest- (110€), wester- 


sam. 








AGA 


(68), süden- (21), ein mittag- (6), Óster- 


)|reicher (3 wrg.), nd. west-, sustwest-wint. 


*Affridore v. Affidoxe. 

* Affrod-i, -iea v. -ita. 

*Affrodillus v. Affodillus. 

*Aff- (o6), aph- (73, 85), af- (Gi. m.) 
-rodisia, affrod-issa (92, 149), -asia (17) 
v agrimonia)?. satirion (73), aquileya 
96), angimia (85). swer-dele (85, 92), 
-tele (149), -zele (96), -telen worezelen 
(11). schelewort (85). Zw unterscheiden von 
aphrode wolfsmilch (Ki.) affrisa dra- 
chenwurtz (48). affrasias (76), afrisia 7. 
q. afrasia (Er.) herbae, aus euphrasia? 

*Affrodi-ta en morghensterne (92); 
-ea i. venus (16). afrodis (Br.), affrodi 
(16) grece 3. femina, latine. 

Affrutabulum eynreley vat (147). 

*Affud-illum, -ulum v. Affodillum. 

*Affugare zu iagen (110). 

*Affugere (cf. afflugere) Ad. fliehen 
(6), zu-fl, fliechen (76), flien (91, 4), fli- 
hen (3), flehen (5). vlen (22). to-vleen, 
agen (83. cf. prc.). 

*Afífu-, afu-, affa-mentum, affune- 
tum, 7 dume-tum, -ntum, tumentum 
(133, V. a. 1477, Sm., Gl. m.) Ad. nd. eyn 
dorn-, dornen- (147) -busch, -pusch (66), 
-bosch (76), -pechse (v. a. 1477), -hecke 
(10). eyn torn puehse (133). eyn dorre 
E staudieht (4. cf. stáudich Fr. 

24223): 

Affur-, affus- (141) -cillare, 7 -cilare 
(16), -emare (8, 9) 2. suspendere (Br. &c.); 
concu-tere (66 &e.)  -ssio prs. (76). hen- 
gen (8, 9). vp hangen (83) zusamen 
Sclahen (76). 

*Affurno aui tum 4. iplasmo (76). 

Affuturus zu, nd. to ko- (11, 19), 
kum- (8) -mende. 

Afodillum v. Affodillum. 

Aforismus v. Amphorismus. 

Aforus v. Afforus. 

Afr- v. Affr-. 

Afr-asia, -asias, -isia v. Affrodisia. 

*Africanus gepeynigter (74). 

Afrodis v. Affrodita. 

* Afronemoc v. Infrunitus. 

*Apgabite v. Agapite. 

Aga-bo, -fo v. Agaso. 

* Acacia v. Aga-tes, -ticia. Accasium. 
Aristolochia. . 

*Agacium v. Accasium. 

*Agagepes v. Agape. 

Agag-ula, 4 -ola 74 -a (Ki), -ulo (16, 
Br.), 7. Va- (Er.), pha- (16) -nus fornicator. 
hürrer (48). agula lecker (68, 83);7 acorra 
ruffyan &e. (74). adola (alph. suu) Q 
leno, lecat-or, -riv; agohola 2. adulter 
(16). agabula 2. conci t lenocin-ator 
(Pap.). 

*Agalaster 7. qui deridet mundum 
(80); aus age- (Br.) agel- 4 agil- (147) 
-laster, age- (Ki.) ag- (147) -lastus die 
nummer lachet (147); 4. qu nunquam 
ridet, —— alastor? agalaster pica? 

* Agalenso 7. Jefor (16) ; aus &'2)3.0p.at, 
wie agalma (Gl. m. 1l, 129)? ue deea- 
lanzare 2. cantare cum laetitia, (Pap.) ? 

Agal-ma, -lena (9), agam-alia (141), 
-a (13) (Z. figura, speculum. preclarum 
Br. &c., locus trinitatis 110 &c. Gf. 22 
hd. clar, £ lauter (13) spiegel. der hime 
ua spyegel; boits, scamplioen, stale, 
eyst &c. Gar). 


AGA 


*Agalu-s, -m v. Agolus. 

Aga-mus, -meus, -nnus, agemus /d. 
witwer, widdeber (17) ^ wedewer (22). 
weibloser (13). weyplos 4 an web (9 
ane wip (8). ein man on eyn wyb (110 

*Aga-mus, -nus (9) (herba cf. alga?) 
semdecht (8, 9). arnigenos sedeche (85). 
arnyges ledtich (74). 

*Aganata v. Agonata. 

Agania v. Agenei. 

* Aganis-eta, -ta v. Agonista. 

:*Agannus v. Agamus. 

* Aga-noe, -one (85, 149), -ones (41), ago- 
noe (Sum.) uuormuurz (Sum., Gf.) wech- 
wirse (85). bethwiz (149). bouiz (41). 

*Acantho v. Acanthus. 

*Aganus v. Agamus. 

*Agaon-e, -es v. Aganoe. 

Aga-pe, -pes, -pa (75), -gepes (69, 
134) (V. elemosyna, rogata, &c. Br., pastus 
pouperum 91) pete (5, 7). gebet (110). 
gmein g. nm almusen (9 szm.). gebet- 
ten a. (75). spende (8, 9, 95). lieb o. 
fremd arbeit (110). armer lude lon (22). 
ermer l. leen (97). : 

*Aga-pite, varr. -bite (7. elemosynam 
qpete vb. def.) almusen bitten (75). 

Agaratum v. Ageratum. 

Agari-eus (Sum. &e.), -tus (3, 149), -us 
(49), -eum (85, 131, 144, Sum.), -um (Pap., 
Gl. m.) (4. vitis alba 141, radix vitis 
albse Pap., Ja vite biancha Gl. m.) Ad. 
tannen-, dannen-, danden- (13), daneten- 
(49), tamen- (96), cane- (85), cannen- (Sum.), 
buch- (96, Sum. vit), puch- (3), nd. bucke- 
7 hert- (Sum. VII) -swamp, -swam. bus- 
wan (-eus 85). tanswun (93). dannschwumm 
(144). habeeheswum (Sum. vri) lerchen- 
Schwamm (xi.). heterich (131). ag. deli- 
eiosus tanne-, tánn-, virescens buch- 
taub-ling; boletus ramosissimus buch- 
Schwamm (Nmn. cf. Popowitsch /. v. &m. 
1, 146). aggerieum heldenwurtze (48. hzer- 
her ?). 

*Agarire v. Aggarrire. 

*Agaris (cf. agates) vuerstien (11). 

*Agarista (»« charis?) 4. gratiarum 
actio (16).- y 

Aga-, ag- (14) -ritudo (7. suspéiriwum 
1 ama$etas 16,Br.) schwacheit 7 suffzung 
(110). seufzer, angst, bekümmernuf (ki.). 
angstung, sewfftzung (74). suechtich. of 
(132) benauw-eng (132), -1cheit (141). 

*Agari-tus, -us, -um v. Agaricus. 

*Agarius v. Preco. 

*Agaron v. Agaso. 

*Agarrire v. Aggarrire. 

, Agarus (4. cursor pedester 16, Pr.) 
làuffer (Ki.. louffer (75). lauffer (4). 
fuof-l. (110). loeper, baide (147). 

Aga-so, -uso (Sum.), -z0, -Da (bb), 
-ron (142. cf. agoro) (v. ménister, officia- 
lis, domesticus) esel- hd. -hirte, -herter 
(1), -triber (8, 9), -driber, nd. -herde. 
eyn esels hirt (68), fichtriber (110), os- 
sendryuer (132). mar-sealch (104, szm. 
Sum. Gf), -salch (141). wint ger (19). 
aga-bo ?. qui negotia precedit (141, Gl. 
m.), -fo qui n. aliena facit (141) aus agape 
q. v. »« agaso? 

Aga-tes (22b, 66 &e., &x.), -thes, -tha, 
-cia 7 -ticia (175) (V. lapis ex quo excu- 
tur ignis 66 &c. 2« eyt? ?. bernix q.cf. 
22», 14, gagates 1, ragates 74. cf. acha- 
tes. agaris. magnes.) edelgestein (8b). 


DiereNBAcu Grossanrum. 


AGE 


fur- (68), -fuer- (19), vuyr- (82), ageten- 
(b, 22), aget- (13, 23), agat- (22*, 74), 
bern- (74), bernit- 7 ber- (225), aug- (10), 
ayten- (19), aden- (55), aytt- (1), ayt- (3, 
4), eyt- (17), aid- (6 &c.), golt- (75) -stein, 
stain, -steinne (10), -sten (22b, 23), -steynt 
(13); vnd ys eyn edel sten gestalt also 
dat clare van den bomen (225); ist ein 
edelstein gestalt vnd brynnet als das 
klar von den powmen (74), d. 4. baum- 
harz; cf. achates bom- »« born-stein? 

*Agatia v. Accasium. 

*Agaticia v. sq. Agates. 

Aga-ticia, -thicia, -cicia (6), -tisia 
(141), -tissa, (22, 23), -cia, -ticon (64) 
(7. affodillum 147) Ad. nd. golt-, d. gold-, 
glolt- (sie 20), gel- (6) Ad. -wurtz, -wur- 
tzel, nd. -wort, -wertze (23), -kruyt (141). 
holtzburtz (1) slehen (8 Mrg. »« acacia). 

*Agatinus allerpeste (74). 
*Agausarium (cf. sq.) marstal (Sum.). 
*Aeauso v. Agaso. . 

Agazonomus v. Agoranomus. 

* Agda 4. ensifer (148). swert-kneht (13); 
-knegte (9). suert knecht (8). 

*Age &c. v. Agenei. 

Age v. Bia. 

Agea v. Agenei. Agiauia. 

*Agearia v. Agiauia. 

Agelast-er, -us v. Agalaster. Ario- 
pageta. 

Agellarius v. Agrarius. 

*Agellaster v. Agalaster. 

A-, ag-gellus («vus a-, ag-ger) damme 
(D), dam (22), tante (6. cf. dentsch agger) 
? acker. clein a. Z7 dam (1 szm.), felt (8 
veldiken (83). velt (23). velde-chin (y 
-ken (99). eckerlein (70 sm.). agellus ac- 
kerman (66, 67). tham (67). eleiner hauf- 
fen (15). aggellus haufel (75). ein kleyn 
damm; agelus eckerlin (68). 

*Agemus v. Agamus. 
*Agenator v. Aginator. 

Agenda Ad. eyn buch, buche, tauff- 
buoche szm.; buch do man aus tawft (4). 
nd. en bok sim.; boech van dymgen to 
doyn (83). 

Age-nei (Br. &c.), -neij (3), -rei (66&c.), 
-ni (Gl. m.), -i, (110 &e.), -ge (66, 133), -a 
(69, 70, 110, 134, Gl. m.), ag-ri (76), -gerei 
i -e (67), -àamia (141, 142, Gl. m.), agon- 
es 4 -ie (136, 141, Gl. m.), -thei (141), 
acu-nei (q.v.), -meos (sg. Br.) ?. victime, 
v. pro rebus agendis. opher (3). eyn of- 
pubands n 132). In diesen und den fol- 
genden Ortern. Mischung | hebráischer 
und griechischer, &yt0C 2« Gu, mát ago- 
nalia (Fest.). Cf. ageus 7. sanctus 0 solem- 
mis (111) aggeus m. pr. (Br.) ?. solennis 
(16, Bx.), letus (66, 110 &c.) 7 festi-uus 
(66 &c., Br.), -nus (76, 110. cf. aginator 
&oc.?). agenus 4. festinus e£ lepus (Br.). 
agga ;. festiuitas (142), hebr. f. 4 mun- 
dus (141. cf. ager ?. m. Pap.). aggi f. mea 
(141). agen-erotes 7 -evores (Gl. m.), 
-evotes (Pap.), -obotes (141) ?. qui se sanc- 
tificant. 

*Agenologia v. Genealogia. 

Ager (cf. agger) hd. nd. acker. aker 
(23). velt (85, 9). veld 7 landsehafft (91). 
bawfeld (115 &e.) gaw &c. (88). floer 
(125). 

Age-, aga-ratum (cf. areola) leber- 
balsam (Kki.) reinblümen (7. stiechas ci- 
trina, herba s. marise (144). 


? 








AGG 1T 


*Ager- (agri-?) -eula (ag'Glà; cf 
aquilegia) wilde ackeley (11). 

Agere hd. machen, thun (1), tün (6), 
dun(52b), düne (12), wireken szm., schaf- 
fen m handeln (65). nd. maken, don. 

*Agerei v. Agenei. 

* Agerminatio (7. cumulatio germinum, 
»« agger?) huffen (8b). 

* Agero-nimus, -mines v. Agorano- 
mus. 

*Agerta (uus aggestus?) ein fort (4). 

*Agestus v. Aggestus. 

*Ageus v. Agenei. 

*Agga v. Agna. Agenei. 

Ag-, a-garrire, agarire (7. valde gars 
Tre, Br., Gl. m., deludere ; fehlt in wss. mog.) 
hd. spotten, verspoten (76, 134), triegen, 
be-tr., -tragen (66, 133). 

* Aggedula v. Acredula. 

Agger, ager (7. sudon 55, cumulus terre 
&c., fossatum) hd. nd. dam. d. tham, 
tam Q» tamme (12), damme (10), damph 
(4). dentsch, schlaeht (cf. Sm. 3, 427), 
sehut (75). sehütt (91, $m. 3, 419). ein 
schiDe reyne (19. versch. von schief) de- 
cliuitas Sm. 3, 410 cf. sqq.). schieDreyn, 
vDgeworffen hüffe, rein an eyme graben 
(48). ein zielstatt o. rein dagegen man 
schieft (135). erdehawf (9). hauf (8b, 88). 
hobel (85). hof vel (szc S hoher buhel 
(110). lewar (Sum.) walle (12). wale (8^). 
wal (11, 89, 99). grab (91). dy che 7 ryche 
(12). dig (5). dyck (83). wür (185). ge- 
werre (6). bolwerck (88 &e.). sehantze 
(114). dill (88). 

Agger-are, -ere (1l, 19) (z. adunare 
68) samme-n (12, 19), -In (10). zam-enen 
(11), -men (18). vergatteren (68). huffen 
machen (110). hopen 7 dycken ($83). dy- 
chen (132). 

*Aggerei v. Agenei. 

Agger-ere, -rere (T). (v. aggregare 
9; cf. aggerare) dragen (5, 1). zuo 
tragen (110 sim.) hauffe-n- (85), -In (75). 
huffe-n (88), -ln (75). an begen (7?) me- 
ren (8. cf. aufbeigen $m. 1l, 158?). 

*Aggergare («aus agg-erare »« 
-regare) sameln (134). vergaderen (s2). 
hupen (22). 

*Aggero (aus agger-are »« -ere) zu- 
dragen o. -demmen (11). 

Ag-, a-gestus huffe (8) huff erden 
(68, 110). huffen aschen (75). hope van 
a. of stubbe (147). asch-hawff (9), -hau£- 
fen (3). 

Aggeus v. Agenei. 

Agglomerare v. Adglomerare. 

Agglut-, aglut-, aglue-inare Ad. zu-, 
zusammen-fugen, -dun sZm. to samane 
doyn (22). tozamede don (23). nd. süne- 
(99), hd. zusamen-, zuhauf-lymen, Ad. -bin- 
den. zus. friesen (8). 

*Agelutire v. Adglutire. 
*Agenio v. Aginare. 

Aggratiare begnadigen (Gi. m.) be- 
sweren (8». »-« aggrauare). 

* Aeecrauamen v. Aggrauatio. 

Aggrauare (cf. aggratiare. agreu- 
are.) hd. be-sweren, -schwaren (68). nd. 
verswaren (99). 

Aggraua-tio, 4 -men (75) ban (26). 
beschwerung (15). 

Aggrauator beschwerer (75). 

Aggred-i, -ere (im 9 unterschieden) 

; 3 


18 AGI 


Ad. nd. an-, hd. zu-gan sim., -ghaen ui 
began 4 anuerden (99). an-vechten (8, 
-ere 9), -heben (17), auffen (1T, 65), 
-fahen (65, 110) Ad. nd. be-gynnen, 
-gunden (1), -gunnen (70). geghinnen (22). 

*Aggredule v. Acredula. 

Aggregare huffen 7 sameln (5, 6). 
h. machen (68). hauffen (85, 4). hufen 
(16). samenen Z meren (9). sammen (4, 
66). hd. zuhauff-s. sammelen (22). zame- 
len, wntersch. von hopen (23). 

*Aggregarius (camiés, amders Gl. m.) 
Jfrz. chien a bregier (122). 

Aggregatus píc. gestvuet; sbst. eyn 
stvuenüg der wort ader ander ding 
(17; schwerlich gestvnet &c.; cf. nl. by een 
stouwen aggregare; G. Wtb. v. stauen). 

*Aggut-turari (9), -urare (8), agu- 
tero (prs. 11), -tulnare (22, 23), -eul- 
mare (5, 1), -leubare (67, 68), -Ileubore 
(V. a. 1477), agitulmare (4) (7. strangu- 
lare) hd. nd. wo-, hd. wu-, erwu-rgen. 

Agia, agya (76) 4. fragilitas propter 
quam gignitur inuidia (16, Br.). kranck- 
heit des zorns (110), dair die hals vyf 
kompt (132). Cf. agiae («us anginae) 4. 
glandolae (136). 

* Agialai (2c achaia ?) crichenlant (48). 
agiale-i 7. arcades (Pap.) archades, -a. 
ciu. archadum que mune peloponensis vo- 
catur (141). 

*Agi- (Gf., agr- (141), angi- (130) 
-avia, ang- 4 age-aria (130) balkun (Gt.). 
agea 4. locus, 1 via (110, Br. &e.) in naui 
dn quo hortator descendit (16, sim. G1. m.), 
per quam, citator ad remiges accedit (Br.); 
recurrens vnda 1 grece nawis (141). des 
scheeps wech van bynnen (147). Cf. 
agiama (Br. Gl. m.) »« agina. 

*Agie 7. vmbraculum t sancte (141). 

*Ag-, aeg- (Gf), aig- (130), a- (148) 
-iia 7. vermis fab-ae (148), -arum. (48). 
bonwibil (130, G£.). eyn milwe (48). 

Agilis stediek (bb). Ad. nd. be-hende, 
-hyne (13), -derue (18, 99). Ad. bederbe, 
snel sém., schneltetig (4), risch, resch 
(8, 9), rysse (12), gering &e. (88), wirck- 
lich (10), wureklieher (75), arbaitsam 
(1). doenlieh (s9). beschef-, anrich-tich 
(225). wacker (83, 107, 110). gam-, var. 
gan-ber (cf. Sm. 2, 48); bruch-, pruceh-, 
proch-sam; glencke; gerur-ig, var. -rig 
(75). beru-creg (99), -ich (85. 2« berue, 
bederue ?). 

Agilitas hd. nd. behendicheit sm. 
beder-bekeit (5), -uieheit (23). réscheit 
(8). snelikeit (9). snel-, wacker-heit (s3, 
132). ligtheit (99). geradikeit &e. (65). 

Agiliter behend- (7), wurck- (75), 
wackcr- (132) -lieh. behen-ds, var. -fs 
(65). 

*Agillaster v. Agalaster. 

Agi-na, -ama (64, cf. -avia) 7. sea- 
pum ericiane (Pap.). 4. festinantia t fora- 
men n quo se trutina vertit (Pr. süm.). 
agni-ta 4. for. (à quo cortina fertur; 
-a for. in quo vertitur lingua libre (6); 
-ane wagen loch da dy - - ynne hange 
(8^). (agina) ein loch da in die zung in 
der wag gat (110). der waag-kloben o. 
loch im w.-kengel (xi*.). hayst-, yl-, snel- 
linge (147). 

Aginare 7. festinare, fugare, negotiari 
(66 &e., Br. Gl. m., Dz. Wtb. 7. cf. agitare) 








AGN 


hd.ilen (Mss. mog.) ylen, touwen, iagen 
&e. (147). aggnio 7. agito 4 fugo (16). 

Agi-, age-, argi- (147) -nator (7. actor 
i mercator qui rem suam. celeriter agit; 
im Br. etwas untersch.; cf. agenus &c. v. 
agens eyn kauffman (1T). schneller o. 
pehender k. (75). coipman (147). 

Aginon, agmon (76) grece i. vieus 
(Br), vnieus (76) latine. 

Agiographia s/m., agograffa (v. sacra 
scriptum 136) Ad. die heilig, helge (5), 
uo hyllighe scrifft szm. heilige géschrifft 
15) 

Agiographus Ad. schriber der heil- 
gen sehrifft szm. 

Agyos, ayos (Br.) heilig (8, 9). hil- 
lieh (22). 

Agyrta küntzenspiler (135). storger 
(Ki.). 

*Ag- 4 ar-ista eher (74). 

Agitanter Ld. nd. ylich. hd. ilichen 
(10),.eylig (134), zu hant, behendeclich 
sim., bald, schnell (110), schier (76). tzo 
hantz, haestelich (132). drade (22). 

Agitare Ad. nd. iagen, ylen. yagen 
(Dab). eylen (9, 4). dickwil iaghen off roe- 
ren (132). dick will uagen (sec 68). roteln 
(8. cf. rodeln, rótheln Sm. 3, 5:, 158, nÁd. 
rütteln). schetern (22^). 

Agitator (7. vector 68) fuormamn, tri- 
ber (110). wan-tr. (8). wagen treiber (9 
sim.) wagner (68). waeghener (132). 

* Agitedum kecklich dran, lieben ge- 
sellen, zu hurf (88). 

*Agitulmare v. Aggutturari. 

*Agla v. Agna. Alga. 

*Aglastus v. Agalaster. 

* Aglossa v. Agniglossa. 

* Aclu-cinare, -tinare v. Agglutinare. 
Agmen Ad. nd. schar, schare. Ad. ge- 

selle-, gesel-, gsel- (v6) -schafft; her, heer 
(8) zógende heres krafft (48) md. sel 
schop (29). zel scop (23). folek (83). ein 
schar volckes (68). vily, menge &e. (88). 

* Agminus v. Agninus. 

*Aegmon v. Aginon. 

Agna chilpirun (p/. 141, sm. Gf.). kel- 
ber (7) auwe (85). ou (99). müder lamp 
(19). agla 2. solennitas ésta 0 vitulus, 2 
agga hbr. festiuitas (141). 

* Aecnaminare v. Agnominare. 
Agnatio mage- (85), mock (77) -schaftt. 
Agnatus mayg (12) nefe, mack va- 

ter halb (48). vattermag (93). mock ; pé£c. 
angeborn (77). 

A-, an-gnellus, agnieculus (7) lem- 
hd. -pgin (5), -gyne (133), -plein (9), -bli 
(93), -belin, -lin, -pel, 2nd. -meken, -kin. 
làmpel (1). scheffelin (1). 

* Agnes (cf. magnes) en sten (22). 
Agni-glossa (B»r.), -gossa (1), -glussa, 

agnoglussa, aglossa (66 &e.) (cf. arno- 
glossa) Ad. sehaffe- (Y), schaff-, schof- 
(6), schauf- (68, 76) -zunge; wegbreyd 
sim. schaeps tzonge (132). nd. scapes tunge, 
wegebrede. 

Agni-nus, -us (22), agminus (8) 
lemme-ren (85), -rn (225), -n (22). 

* Agni- (8, 9), agno-sperma (68, 9, 101, 

Gf.), sperina (48), -spornia (1) salbiun- 
(101), salben- (9), selben- (7), saluian- 


(8) -bleter scm. dalichen blatt (48), cf.|. 


viburnum opulus salbenbaum; talin- 
kenbeere &e., s/av. kalinik (Nmx.). ales- 


AGO 


perima (85) auesper-ma (47), -ina (96, 

Sum.), -tina (74. »« vesper), auespina 

(149), anesperius (8) haselbir (Sum.). ha- 

sen-bere (4. c.), -pere (74), -byn (séc 149). 
*Aenita v. Agina. 

Agnitio Ad. er- (9), be-kentnisse. er- 
kantnif) (15). bekenn-unge 19), -inge (11). 
kunde (99). 

Agnitus bcekant (22). 

*Aenius v. Agninus. 

Agnomen ab euentu vt tiltap, nar 
(75. cf. eognomen). Ad. zu-, o- ids cf. 
wetterau. un-?), nd. to-, by- (99v) -name, 
-namen (22, 48), -naem (11), hd. -nam, 
-nomen (9), -n. von glueks oder von vn- 
gluckes wegen (17). chuntnam (141). thor- 
neys name (10). 

Agno- (9), agna-minare nennen (8,9). 

Agnoseere /;d. nd. be-, Ad. er-kennen. 
beken (17). ; 

* Aenosp-erma, -erina, -ornia v. Ag- 
nisperma. 

Agnotus erkant (75). 

Agnus Ad. nd. (99) lamp. lamb (110; 
(o lampe (67). lam (b^, 14, 22). lemlin 
(65). 


*Agnus v. Oecuus. 

Agnus (aus &(YOC) heilig (8). 

Agnus castus, argus c. (149) kusches 
kint (48). keusch lamp &c. (73). artenhewe 
(Sum. V. cf. BM. 723). schaf-mülle (73, 113), 
-mileh (91), -milte, -wulle (13). 

*Agoga ein (wafer-) kunst (125). 
* Aeograffa v. Agiographia. 
*Agohola v. Agagula. 

*Agoi v. Agoro. 

Agol-us, -um (141, Gl. m.), -ium (8, 
9, 13), agulus, agalu-s (48, 75, 132), -m 
(75) scheffer- (8v), hirten- (48), hueter- 
c bischoff- (17) -stab. hirten- stecken 
(110), -kule (8), -kewl (13). hwt kewle (9 
kolbe (49). schuffel (110). seup (107 
schuppe, spreeth (109). schup, spreyt (83 
Spriet (107, Kil.). 

*Agom-a, -erus, -iteca v. Agoni-a, 
-theta. 

*Agomus v. Ago-nia, -ranomus. 

Agon kamp (85,21, 23). lamp (22. 5« 
agnus). Ad. kampff, kempfunge (6), fech- 
tung, f. also der kramp (18); dot-, doit- 
f. sele- f. (55), -zuekunge (17), -togen 
(109). sel enziehung (1). hinzug o. schar 
p »« agmen). nd. vechtinghe, dat- v. 
^d. strid, strijt, streit (9), kryg (8b). 

Ago-, aga- (76) -nata Ad. kemp-er, 
-fer (6, 76); vber winder, yberwintber 
(sie 96), ober wynner (18). vor-w. 7 kem- 
pe (22). 

Agones &c. v. Agenei. 

Agonia Ad. eyne, eyn vechtunge j 
todt-v. s/m.; mit dem dode ringen (18), 
todringung (65), stryt (68), strit an dem 
dode (8), streit mit dem tod (75), kampfe 
(89), kampf, eyn siel ziehen (1), sel ent- 
Zihen (4), sele-sceunge 7 -abe scheid (5), 
Ziehung zum tode (74) xd. sel toginge 
sim. eendinge (11). worstelinge E tru- 
wynge (Z. fiducia 141). agom-a bethun 
(13. aus vehtung?); -erus (13), -us (9 
kempf. : 
*Agonicus &oc. v. Agonist-a, -ieus. 

* Agoniseta v. Agoni-sta, -theta. 








Agonisma hd. strijt sim. kampf (3). 
kemper (18). 


AGR 


Agoni-sta, -seta, -zeta, -cus (8), 
aganis-ta, 4 -eta (v6) ?. pugil, victor ; 
(cf. Gl. m. 1, tu] kem-pe (17, 22), Ad. 
-p (18), -pf (8, 9), -pher, -pfer, -per. 
wringer (132). rynger (110, 132). worstel- 
E: (83), -aer (107), -re (99). Ad. vberwin- 

er. 

*Agonistare v. Agonizare. 
Agoni-stieus, -eus (176) stritber (17). 
Agoni-theta, -teta 7 -tera i -teca, 

-zeta, -seta, -sta (q. v.), agom- (4), agron- 

8) -iteca hd. gries-wartel (4), -wertel 
1) -warte; grys-, kriegs- (9) -w.; gres 
wort (7), grieDwert (15), grisbart (8 

Agoni-zare, -zari, -sare, -stare (22) 
hd. nd. striden. Ad. stri-, strit- (6), strei- 
ten; vechten; mit dem dode, tot v., stri- 
ten sim. hd. nd. enden, einden (11). sel 
ziehen (3), en-z. (1, 2), aus-z. (Sm.). nd. 
zel thogen. seln slan (s) in todes noten 
sein o. arbeiten (75). a. tzer doit (132). 
arbiten ter doed (83). worstelen (99). 

Agonizeta (cf. agoni-sta, -theta) dye 
in den doyt den stervenden wat guetz 
voyr seget off bysteit (147). 

-Agonomus v. Agoranomus. 

*Agonstafilen (cf. staphys agria) 
morchele (48). 

*Aconthei v. Agenei. 

*Agonus (piscis) welsche agunuen f. 
(140). 

Agora- (129 &e.), ago- (11, Br.), agazo- 
(Gi. m.) -nomus, -nomi (54. 125), -cio- 
mus (147) (7. prineeps Br., pr. actuosus 
l7, pr. per aeeeronem nominatus 129), 
agomus (7. pr. natus de agOia 76), ago- 
ra-, agero- (1T, Br.) -nimus, -mines (7. 
dilectus wx.) &yopovop.-oc. (112), -0t (pl. 
95, Anz. 4, 92. cf. Gf. 9, 364) qus Q(0pa 
7« agaso?) daz sint pfragenara (95, Anz.). 
kastenvogt 7 baumceister (112). buehern 
(7. aediles 125). ein treffelicher forst (17). 
van herlicker dait eyn vernoempt heer 
(141). 

Agoreus (/. nundinarius) martmei- 
ster (125). 

*Aeorium v. Augurium. 

*Ag-, ast- (s?c Ziem.) -ornes wolues- 
uurz (Sum.). 

*Agoro (v. domesticus 66 &c. cf. prc.), 
agro (147, V. a. 1471), agoi (6) Ad. wirt, 
würt (6, 66) hus herre sZm., hauDherr 
(134). nd. wert, hus her; weert 7 huys- 
heer (147). 

*Agosa krippe (Sum.). 

* Agr-a, -e (7. eanape 117) han-ef (Sum.), 
-if (117). 

*Agra-, agro- (47) -men (7. eangium 
121. cf. serpinacia, proserpina &o.) ana- 
tret (141). anetcet (sc 131). Ad. eber- 
(9 &e.) ebers-(76), elber- (49), gra6- (3) 
-wurtz. nd. everwort (47, 85). Cf. agriston 
gr. gramen lat. (Pap.)? 

Agram-, agra-matus vnge-lart (11), 
-lert (110). 

*Agramonia v. Agrimonia. 

Agrarium ackerlon (75). 

Agr-, ag- (8), agell- (85) -arius Ad. 
acker-, paw- (4) -man. 

Agrascum v. Agresta. 

Agra- (Br.), agro- (76) -ssum 4. v2o- 
lentia. 

* Agratisma v. Acratisma. 

* Agrauia v. Agiauia. 





AGR 


*Agre v. Agra. 
Agredula v. Acredula. 
*Agremonia v. Agrimonia. 

Agr-estaà (Gl. m. Ki), -estis (q. v.), 
-est (1T. eig. deustch), -aseum (7. ompha- 
ciwm Gl. m.) als man hat in welschen 
landen (17). Cf. Gr. wt». 190 v. agraD. 
Dz. Wtb. 8. 

* Agrestare 7. percutere (16 &c.). slagen 
(V). aekern, plogen (18). 

*Agrestia (7. agroykeia 13) vnlusti- 
gheit (10), -keit (12). vnelustikeit (13). 

Agrestia ferramenta pflugysen (65). 

*Agrestis wilt krut (22). vnzydich 
trubil (55. cf. agresta). 7. agrimonia 
ackerkraut, odermeng (75). 

Agrestis Ad. wilde; vnge-ezemt (sy 
-buet sim.; acker-, dorf- (8^), felt- (8), 
bur- (5^), bü- (21), nd. dorp- (99), bu- 
man, de den acker bwet (23). ain eger 
(16). 

) n e-gretta (aus frz. aigrette, cf. 
Dz. Wib. 7) habicht (Ki.). 

*Agreuare (aus aggrauare) beswa- 
ren (22). 

*Ageri v. Agenei. 

Agric-ola, -ula, -olator, -olanus, 
-olonus, -ularius (75) hd. nd. acker-, 
bou- (11) -man. ertwinne (99). bawer (91). 

*Agriculatura eyn art (17). 

* Aericulmare 7. aristari ehern; eher 
auflesen; stupffeln (74). 

*Agrieultare veltpawen (74). 

Agricultura /d. acker-wergk (10), 
-gang (110) -buwe sm. ung 7 buwung 
(19). bouwinge (1!, 89). lant- (83, 108), 
ert- (99) -wynnmge. 

Agri-, 4 acri- (Ki), aqui-folium 
stech-palmen, -apffel &c. (143). 

Agri-, agra- (87), agre- (3), arge- 
(Gf.), argi- (502, Sum., ,, pro agri-'' 141) 
-monia, -monie (502), -nonis 4 argemo- 
nis 7 arrigenes (Sum.), agrestis (q. v.) 
(j. eupatorium 7 marmorella &oc. 143) 
let-icha (Gt), -eche arrig. 7 bletecha 
(Sum.). blatich (502). agram- ini (93), -oi 
(87). agrim-onien £ -inien (143), -01 (146), 
-et (1)* Ad. nd. acker-, acher- (21) -erut, 
Ad.-kraut, -mennig sim., meng £ -blüm 
(67, 76), -blumme (1). agerm-eng (143), 
4nge (125). adermon-ae (85), -i (91). Ad. 
ader-, oder-menge, -meng, Aneyng, -me- 
nig. grensing (19). greyn (89). grent (11). 
braeh-fan (6), -krut (48). bruch- kraut, 
-Wurz (Nmn.). bofworz (96, 149). hail aller 
welt (509, Nmn.) haole- (49), holle- (10) 
-woreze. fichwreze (105). bilse (Sum.). gun- 
derebe (21). «gs. gar clife (942). argumia, 
ang-imia (85), man (149) schel-wurtz 
(7, 149), -wort (85). 

Agrio-, agro- (22) -phagi (Ki.), -pha- 
gite (92, 141, Br.), -phagita 7. ceclops 1 
-phadita 7. antrophagus (147) lude de 
men vlesch (solas earnes) etten (22). 
eter die mynschen vleisch ytt; eynoig- 
ich in den vorhoyfde (147). 

*Agripa v. Agrippa. 

Agripennus 7.tesserinus acker on- 
gebuwet, eyn driesch (147). 

*Agripina (Aerbo) ramm-o, -e (Gf.). 
Cf. agrippus wilder ólbaum (ki) ? 

Agrippa en name des mannes (22). 
gebaeren myt groten arbeyt synre moe- 
der; agripa dyer dat mit den voeten 
op der erden sit (147). 











ALA 


Agrippus v. Agripina. 

*Agrisipio 7. arcus baich (141). 

*Agriston v. Agramen. 

*Agritaniea v. Artemisia. 

*Agritudo v. Agaritudo. 

*Agro v. Agoro. 

* Agroykeia v. Agrestia. 

* Agromen v. Agramen. 

* Aeroniteeca v. Agonitheta. 

*Agrophagite v. Agriophagi. 

* Agrossum v. Agrassum. 

*Agub-ista, -us baitscap to vorents 
seggende (147). 

Agubizare baitscap to vorens seg- 
gen (147). 

*Agueulmare &ce. v. Aggutturari. 

Agula v. Agagula. 

*Agula (cf. agulia Gl. m.) vat van 
eynre gewassen fleschen gemaeet (147). 

*Agulus v. Agolus. 
*Agum lachen (121), eus sagum 7« 
aguna (Gl. m.), ngr. 109YQ pellitium?? 

*Agusta v. Agusta. 

*Agutulnare &c. v. Aggutturari. 

Ahenarius, faber ah. (7. ferramen- 
tarius 125) keDler (111, Ki). kesDel- 
bufer (125). 

Aianea, ayomena (16) 7. vltimus ca- 
lor (Br.), eolor (76) m coitu quo omme 
corpus concutitur. 

* Aicati v. Accasia. 

*Aye v. Hia. 
*Aigilia &c. v. Agilia. 

Aia, ayo kosen (1). spreken (22). ig 
secge (99). 

* Ayomena v. Aianea. 

*Aipieulus 7. apex groit boickstave 
(141). 

Ajuga, abiga, arugo 7. chamse-drys, 
oh erd-pin, -kifer; schlagkráutlein 
(143). 

Aizo-on (Ki), -n 7 ayson (87), ayhon 
(502), ason (96) (7. semper viua 87; cf. 
azion) hus- (Y, 502, 87), verb. in hasel- 
(87.2« azarum), haus- (Ki.), lis- (96) -wurz. 

* Akanna v. Aleanna. 

Ala Ad. nd. vlo-, Ad. flu-, flà- (6), 
fly-gel. flogele (8). voghel (22). feddach 
(103). vet- (6, 49), fit- (12), fluth- (1) -tich. 
fethieh (1). ritter (sg. 147. aus alae equi- 
tes miüssv.l). 4. turma hd. schar. £. hume- 
rus (cf. aScella) asel (13). oschel pars 
pilosa sub brachiis & sterne (49). achsel, 
arm (64). dreieckecht (8), driecket. (9, 
13) sper. 

Ala 2. ypocrisia ipocrijtscap (14:7). 
i. falsa religio vnde Job de hypocritis... 
extenderunt alas &e. (Br.)! 

* Alab- v. Alap-. 

Alabarcehes 7. salis prefectus (G1. m.); 
i. q. arabarch-es, -us £. princeps are 4 
virtutis (Br.). eyn sphenner (125. 7. q. 
spünner der Halloren vv. 2, 291 sq.). 

* Alabasco v. Allubescere. 

Alabast-er-, -rum (5b, 93) merbel- 
stein (3). weis m. (1, 4). Ad. eyn wi, 
wyBer, weib, nd. wit mormel-, hd. mar- 
mel-, mermel- (8), marmer-stein. glen- 
zender marmel (93). alabastrites (Br.), 
alaeriees (76) est lapis candidus. 

Alabastrum marmer bychDen (68). 
wiD marmel stein puchsen (75). m.-buchs 
(110). ein steinnen m.-, alabaster-, sal- 
ben-krug (65). eyn warmer busse (sic 

9 * 


19 


20 ALA 


83). en vat van mormelstene maket (22). 
stenvat (99). een steenen vat (89). stey- 
nen vai (19). busch (8). steyn-buchse 
(9), -büchsse E -busse (17), -busche 
8, 9). puchs zu der salben ts) 8.-, salb- 
esa) -puch(ó (69, 134), -puchfen (66), 
-buchsen (*0). 

*Alabor (versch. von allabor) abe 
fallen (8^). 

Alabrare haspelen (68, $3, 110). kel- 
tern (Gl. m.). 

Ala-, ali- (942, 120, 141, Gf., Gl. m.), 
alli- (Pap.) -brum n» quo librantur, li- 
berentur (Gl m.) fila. hd. nd. hasp-el, 
-il (120), -e e wey-phe (3), -ffe (4), -fe 
(9), -se (sic 8). werf (77). wirten (Gr.). 
garn winde (19). ags. riul (9423). 

* Alacer v. Allicere. 

Alacer Ad. nd. aus vro-, fró- o fre- 
(13) -lieh, -liek (22), -lichen (21). vro 
(82). blide (11). rechs (99. «ws resch). 
gezaler (Sum.) schnell (65). hest (13). 
wol mugend &c. (88). 

* Alacer (»« aleator) ags. tefleri (145). 

*Alacriees v. Alabaster. 

Alaerimonia Ad. freu-, frey- (18), 
fró- (67), nd. vroy-, vrou-de. fred (c6.) 
frólicheit (9). snellycheit (s3 sém.). 

Alaeris (7. leui-s, -us, lenis) licht 7 
vrolieh (22). 

Alaeritas vromde (sic 22). snelheit 
(11, 19, 89). uerscheit (99). 

Alaeriter (7. leu-, len-iter) licht-, 
7 snel- (7) -lieh (1), -liken 7 vrolicheit 
sic (22). lifleke (99). 

* Alalte v. .Alx. 

Alaman- v. Alman-. 

* Alamen 7. lam-ina, -ella lamel, mes- 
serkling (74). 

*Alantopolis panswijf (Kil.). 

*Alantopolium pansmerckt Kil). 

*Alantus (herba) purcille (104). 

*Alap- v. Alop-. 

Ala-pa, -ba d. nd. hals-, Adufiger 
baeken-, baken- (13), baecen- (3), paec- 
ken- (1), kinnebac- (110), wangen- (97, 
109) hd. -slag, -schlag, -slack, -strich, 
-streich , ad. -slach. manslag (1). hand- 
streich, maultasch, (wetterau.) husch (112). 

*Alap-acius, 7 -ius, -is (Gl. m.) (cf. 
alogus) teycken in den boycken die 
verbetert smt (147). 

*Alapag-are, -us &oc. v. Arapagare, 

Ala-pare, -pisare, -phisare, -bisare 
hd. halssla-hen (V), -gen, -n (5). backen- 
slan (21), -slege geben eh -straich 
schlahen (75). an die kynbacken schla- 
gen (110 sZm.). 

Alapi-s, -us v. Alapacius. 

Alapista v. Alapus. 

* Alapsa (aus alapathus) lo, 4 galla 
(149), quod cardones habet (43). 

Ala-pus, -pas (22), -phus, -bus, 
-pista, alo-pus, -phus (76) eyner der 
slege lit (5), lyt slecht (7), sich lest 
schlahen (17) vmb gelt, vmb lone (1). 
ener de de sleghelick («ws sleghe lit) 
vmme geldes willen (22). 

*Alapus ein bakke (9). 

* Alaph- v. Alap-. 

A-, ha-lare 7. alas£ brachia ad modum 
alarum extendere (altfrz. estandre G1. m. 
1l, 149); et. spirare 0 redolere &c. alaxre 
fluglen (1). lugeln (3). logeln denen (5). 


ALB 


flygel vBstrecken (68, 110). krutzen (69), 
kreutzen (66, 70, 134) die flugel. ankreu- 
tzen als die vogel (74). curtzen als man 
dy flogel kürezet (21), den fogeln kurzt 
(b) korten also men de vlogelen (23), 
voghelen (22) kortet. kotzen als man den 
vogeln kotzt (56. cf. auiarium). zyemer 
als man dye fogel czyemet (18). kurtzen, 
vig. rangen (1). tenen o. raneken (76). 
ranggen (Sm. 3, 115). rensen (75. alatro 
17) rannsen (3). rewssen (1). reuseren 
(9). rusern (8). raufhen (74. cf. $m. 1, 125. 
rewehsen 25. 11. ruDen stertere &o.). 
halare rusterin o. odemmen (8). reusern 
7 edemyn (9). wol rucken (68). kychen, 
varr. keychen, kicheren, blasen, atemen 
(110). Aus krutzen órachia $n modum 
crucis extendere wurde kurtzen, daraus 
kotzen, zugleich «us flogelu fogeln; 
alare rensen »« halare reusen 4. s. w. 

Alarieca ritters sper (147). 

*Ala-, ali-tes kifedare sem. (Gt.). 
*Alatile federwisch (14). 

Alator vechter (74). 

*Alatus (aus alapathus; cf. alapsa) 
clipe (Aerba 11). 

Alatus v. Adlatus. 

Alau-da, -ga (8), -dula (1, 2), ala- 
(76), al-, (Gf.), all- (122) -oda, alunda 
(s. 4.), laud-ula (34, 120, Gf.), -ila (121) 
lewer-ie (11, 109), -ick (147), -eck (222b, 
23), -ich (83, 132). leuwerick (89). leri- 
cha (120), -che (85), -eh (5, 6, 1, 9, 49, 147), 
-ken (13). lero-cha (121), -ch (1, 2). Ad. 
lerch-e, -in m lerch, leirche (8); lyr- 
che (55), -ge (s ,-ckel (12); lerckel, lirghe 
(21) alauda (a/ph. aluda) est columba 
siluestris holez tub (76). alunda d. (6). 
ringeltaube (4). Dwm alauda canit ezir- 
ezir scolares currunt pirpir (3). 

*Alaula v. Alleluia. 

Alausa v. Allosa. 

Alba albe (5b, 48). alban (754). alb 
(64, 75, 93) der priester (75). alen (1). en 
aluen (11). ehemis (104. aus eamisia). 
eyn wyD linen tuch (64). 

*Alba v. Albea. Alba. 

Alba menta wizi minze (Sum.). 

Alba regalis, albargalis (1) stul- 
weissenpurg in vngern (74). weissen- 
burgk (1). 

Alba spina hage- (48), ags. hagu- 
(136) -dorn. 

Albane ald note wittechtich (147). 

*Albànus («us tabanus) bremo (131). 

Albare Ad. wi sém. machen; w. m. 
von kunst (21), von konst wegen (5), 
mit uDÜwendigen werken (76); wien £ 
bleichen. nd. wit maken, wytten. 

Alb-ea, -ia, a (bb, 48) (fl., boh. labie 
4) Ad. die elbe, elb (1, 1105) in sachssen 
(1), in den sassen (bb). elfe (13). nd. die 
elve. (2« alba?) albe (68); eyn alue (97). 
die sehelde (110 varr., 132). 

* Albea v. Albugo. 

Alb-edo, -editas, -itas, -icies, -ies, 
-um (8. q. v.) hd. wiüheyt sim., weyshait 
(1), weissikeit (4). nd. witheit. 

* AIbeia v. Albesia. 

Albere Ad. wif, weif machen, wesen 
(89), werden, w. von naturen, w. von 
nafur, syn von n. (110). nd. wit werden, 
witten (99). 

Albeseere anheben wyf zu werden 





ALB 
uU . wif (4, 8, weys (9) machen. witten 
99 


Albe-sia, 4 -usia 4 -ia (147) ?. genus 
Seuti (Gl. m.), g. scorie (76). schylt, boc- 
(CU tartz (147). schilder der Albaner 
Ki.). 

*Albeus v. Alueus. 

* Albeusia v. Albesia. 

* Albia n. pr. regionis alb (66, v6). 

* AIb-, all- (8) -ibeseere (aus bibere 
2« libare 7« allubescere, alibastare?) 
begynnen zu trynken (9), drinken (8). 

*Albi-ea, -da (83) (pescis, cf. albur- 
nus) eyn blye o. blicken (19). en bley 
(11, 83). 

JURE kleyn, wrg. schyn, weissen 
64). 

* Albicilla v. Albicula. 

* AIbicium v. Alopicia. 

*Albi-corium (4), -coreum, -torium 
? aliocorium (75), cori-album (q. cf.), 
-agum (12), -ola (5^) (cf. aluta; eru- 
ca, -a, -um. Sm. l, 97) irich (1,525, 3, 4). 
irch (2, 75). erich (183, 225). erch (12). 
weys iriech (4). wiss-, var. E : 
erche leder (17) dunne 1l. (225). dunn 
weiss l. (74). Schon ahd. irih sém., russ. 
poln. ircha. óÓ/m. jireha magyar. irha; 
daher ireher (74, 75, Sm.) bÓ/um. jirchár 
pelliparius, gallarius q. cf. Awsser mlt. 
eruca &c. vgl. hireus, ireus 2» der Bd. 
cilicium, wozu ireh &e. pellis caprina, 
auch animal (BM. 753); auch bhircha fo- 
mentum (Gt. 4, 1018) stimmen. 

* ATbic-ula, -illa (7. einelus &ec.) we-, 
be-gestertz; bach-, wasser-steltz (Hen.). 

* Albieum v. Albitum. 

* ATbida v. Albiea. 

* Albido v. Albor. 

* AIbigum v. Albitum. 

*Albinum, gr. [v0Ot0» ror 2 rür- 
kraut (144). 

*Albio v. Albus. 

* ATbiol-a, -um v. Alueolus. 

* Albios oculus staraplinter (G1. Cass.). 
: *Albipedius «gs. huit- (136), hint- (94) 
-tot. 

Albi-tum, -cum (74, 76), -gum (4) z. 


formula ein leist (Br.) laist (6, 76). last 


(74). eyn lascheri-ge (4), -nf3 (3). 

* AIbium v. Alueus. 

*A]bo v. Allo. Albus. 

Alb-or, 7 -ido 7 -unea (136) z. ségnum 
lepre (Br.). aucz- (9), weyse aus- (3) -sec- 
Zikeit. wiB ausetzekeit (8). mallaitsche 
vale, witticheit (147). das weif im ay 
91). 

*Albucinum (»« balbuea? cf. sq.) v. 
Oxygala. 

*Albu-cium, -tium, -eum (cf. prc.) 
rur- butter-mileh (75). 

Albugo (2. albedo oculorum dc. Bx. cf. 
Gf. 4, 109) oug-, houu-isal (Gf.). ho wisel 
(141). ougwis (93). auge wiD o. gel (8) 
augen wiD (DP) dz weyD in den augen 
(1 sim.) wiD suD-, fucht-ekeit (17). wize 
a. ovi, mal a. oculi (100). das wis m dem 
ógen (6). daz wibe von dem eye (18). 
hd. das weyD in eynem ey (7. albumen 
66 &c.); eys wiD (Mss. mog.), eyez viz (9). 
nd. dat witte in deme eyge, van eye; 
wit uan dem eie (99). cincho (Sum., Gf. 5, 
681). ags. flio (oculz 94; fleáh Bosw.; cf. 
albea sordes aurium 136, 145). 


ALC 


Albula, a. eserulea (Hen.) gangvisch 
(135, Hen.).renck (Ki.). renehen, reinancken, 
allbock, blawling, feleken, blaw-, adel-f. 
(Hen.). 

Alb-um / -edo naturlich weiz (9), 
s) (8). wiüding von nature (65) wiez 
(48). Á 

Albumen, alumen (8) hd. dz wey 
in dem ey szm., dab wy in dem eye 
(21). eys weiz (9). eyes B ey (b^) w1. 
glar (93). eyger clar (48). 

* Albunea v. Albor. 

* Albunea nympha  (Pap.), ?. castellum 
im samis t vna de x sib- (Pap.), sia- 
(141) -illis. 

Alburnum der spin o. das wei am 
baum zunáchst by der rinden (74). spynt 
in dem holtze ynt myddel (132). 

Alburnus (piscis; nomen $doli 16 sim.) 
albe-l. (Ki., -n, alffen, blickt, blieg-g, 
-le QN blieeken; weif-, zwibel-visch- 
lein (pl. 135). nl. blye, bleye, ruyssen 
(116). a. minor haflen, langlem (Ki.). 

Albus wife (85) wiife (19). weyD 
(1) sehneeweys (111). wit (99). 

* Alb-us, -io 2nd. 4 -o, g. -onis boick 
des levens (147)  pueh des lebens (74). 
albo ber én quo nomina sanctorum scri- 
buntur (Br.) albus tabula ?n qua scribe- 
bantur mülites (Pap. cf. Gl. m. v. album). 

*Albutium v. Albucium. 

* Albutum v. Alutum. 

Ale-, alk-, ak- (47) -anna, altamia 
(96), atamis (85) ertapp-fel (9), -pel (s5, 
96). e (szc 47). ordaphel (149). ferb kraut 
(64, 125). zwilgenholz (V. a. 1618). haus- 
blasen (Ki.). 

Alce v. Alx. 

Alcea, aleaea »« althaea. alcea 7. 
verbena (Br.. hochleuch-t (Das), -ten 
(73, 116). felrif (116). sigmarswurtz (gr. 
Qx€a 112 sim.) ale-ea, gew. -ia, ali- 4 
alla-cia (291) pappel (3, 52b, 23). p.-kraut 
(8). papel (1). popele (22). Ad. bap-pel, 
-peln, -eln (18). altia eyn wylt ror (7. 
siluestris alga 97). papel (6). alehia :d. 
(4). dornwurez (3). althea, altea zd. (6, 
16). dorwrtzel (49). ebich (12, 49). ebiche 
(13). eybich (91). ywesche (18, 85). yb- 
esce (85), -isch (9, 64), -esch (48), -esche 
Jf- (4), Aschea (149). ibsche (7. ibiseus 93. cf. 
Gf. 1, 101. BM. 743). Ad. ey bisch. ey bischplat, 
ezu riben nucz. prichst dich (vomzs); wil- 
der papel (3). Ad. wilde papele szm., po- 

elen (68), bappelen (48). n4. wilde, witte 
i malue. w. huemst (92). witten huenst 
116), hemst (Ki) boh. wlasky zlazz (4, 
Jetzí sléz). ysimkruth (48). maltz (8b. cf. 
malzenasen sorbus domestiea neben mas-, 
mehl-, mosch-beere, eibiseh &c. s. aucu- 
paria Nmn.) wind (92). stocworz (96). 
althe-a merse mealewe, -e szminte due 
aleeus ybisch (8) azima pappele (96). 

Alee-do, -rto (117) (g. aleione, von 
aleyone wntersch. Pap.) heigir (Gf.). hai- 
ger (117). ags. maew (94). 

*Alcedonius eyfvogelisceh (112). 

*Alcerto v. Alcedo. 

*Alcia v. Alcea. 

Alcida v. Halcida. 

Al-cion, -eyone (Br, Pap.), -chion 
ue $3, 110), -ones (8), -lonus e» -loles 
75) (cf. aleedo. allimio.) Ad. mere-, 
mer-, meyer- (9), winter- (68, 83, 110) 


4 wortaissel- 


ALE 


-vogel, auff dem mere o. see (110) up 
der zee (83). mer fogelin (48). aleiones 
(£. aues marinae ; cf. aluco. strix. cauan.) 
wihil, wigil (Gt.). 

*Aleus v. Alx. 

* Alehami-a, -sta v. Alechimi-a, -sta. 

*Alchanali (aus arehangelus?) grece 
eyn anfang des guden (17). 

* Alehemia v. Alchimia. 

* Alchia v. Alcea. 

Alch-imia, -emia, -amia (75), -onia 
e konst von irez (55). eim kunst von 

em ereze (4). ehunst von dem ártzt (1). 
verwandlung eines ertzes in anders (68 
kunst zu verwandlen ein metal in das 
ander (110). alehamy (75). 

Alchimilla v. Aconcilla. 

Aleh-imista, -inista (1), -amista (15, 
83), mista (1), -urista (81), chaleomista 
(91. 2« ehaleos) eyn kunster (22). Ad. ku-, 
kü-, ko-nstiger; emer der die kunst (al- 
chimia) kan sim.; roBiger (V. d. i. Me- 
tallarbeiter cf. $m. 3, 138, eig. f'uliginosus); 
yrcz- (12), erez-mecher, -meister (4). ártz- 
macher (1). yrste mechir (5^). aleha- (75), 
alchi- (91,110) -mist. verwandler der me- 
tal (110). 

*Alchion v. Aleion. 

*Alchionium v. Alga. 

.*A-, ae- (94) -lehior (aus aciarium 
Sim.?) ags. isern (94). sta... (136, . e. 
stal?). 

*Alch-onia, -mista, -urista v. Alchi- 
mi-a, -sta. 

* Alda v. Aloe. 

* A1do- (3), aldi- (8, 9), ascalo-, ascolo-, 
astolo- (74), asolo- (105), accoli- (127), 
asco- (76, 85, 149), asto- 4 asce- (Sum.), 
asche- (93), seoli- (Gf. -nium, aseo- 
(87, 141, Gf), asto- 4 aso- (1) -linum, 
ascol-onica (141), -onia (9423), ium, a- 
7 ab-stronum (q. v. 13), sealon-ia (Ki.), 
-già (Gl.m.), seolonia (9423) (aus allium 
asealonieum, dazw víl. euculum  &e. 
q. v.) hd. asch-, esch- (8), ezsche- (87), 
hol- (149) -louch, -lauch, -laweh (3), -lach 
(75), -lag (141). abslag (Y. »« astola ab- 
snette &c.?). alswort (85). ags. hynnilaec 
(94), ynnilec (136), ynneleac 7 eipe (942). 

* Alea v. Aulea. 

Alea, v. Aulea. 

Alea, alia, 7? aleoa pe) hd. spiel-, 
spil-, spile- (17), spele- (13), Ad. nd. spel-, 
l sic 147) -bret, -bredt (1), 
-bert (28, 81). brethspel (55). spilschibe 
(93). worf-dauel (19), -zabel (8b, 100). 
vurff-z. (141). wortaf-flir go» -el spul 
(11), -el spel (132). ags. tefil (145). 

Al-eator, 4 -ion (75), -eo (Sum., Br.), 
-o (76) zabelzre (Sum.). bret- (110), pret- 
re -&piler. dobbeler (132). ags. tebleri 
145). 

*Alebr-ega, -oga (23) eyn sal (22). 
en zal (23). Méssv. «us allobrox gallus 
sim.? oder aus dem Citate Sal. — Sa- 
lustius (129 v. allobroges)? 

Alecana v. Aliaria. 

Aleeto, allect-o (g. -onis 94, Br.), -à 
(16) £. instabilis qui non habet requiem, 
i furia (Br. vngeruwiger (74). eine vf 
den wietung (furiis) der hell (ss). 

Aleet-, alleet-oria, -orius, -arius, 
gr. &Aexxópetoc (114) kapaunen- (Ki.), 
kappaun- (114), cappunen- d -stein. 
eyn maghen steen des hons (22, 29). 


ALG 2] 


Aleman-ia, -us v. Almam-ia, -us. 

Alem-bieus, -biecum, -pieum (:6), 
embi-lieus (1, 23), -tus (6) (cf. pz. wtb. 
198) ain huot vnder dem màn wasser 
brennt (76). einer der gebrant w. hat 
(6). en de dar berne water heft (23). 
prenn- o. fewr-hüt (1). brennhelm oper- 
eulumalembicei (Fr. 1, 134). 

* Alena v. Alnus. Allenus. 

Alenacia gall. alennes (7. subula sic? 
Gl. m.). enstr. bellicum, gall. alemas (122). 

* Alenstrum (aus alba menta 7» men- 
tastrum?) vischminza (Gf. 2, 812). 

*Alenus v. Allenus. 

Aleo v. Aleator. 

*Aleoa v. Alea. 

*Alepius v. Alopiciosus. 

A-, al-lere Ad. ad. neren. Ad. ee- 
(5), er-m.; spisen, weyden, foten (5, 
gefüden (19), futern (9), furen (69 &e.). 
nd. vo-, voe-den. 

*Alerieca, luniea aletiea bratwurst 
(Gf. 1, 1049). aletica d.; lucani epatiea 
leberwurst (Sum.). * 

Ales (7. auis $ nutris Pr.) fogel (9, 
110) ner-f. (65). voghele (29). nerer 7. 
alitor; nererin /. alitrix, alumma (75). 
amme (22). muter (9). Ad. nd. snel szm. 
ring (126). suili pratin (104. cf. prc.? Ium- 
buli lente-pr. 22.). 

*Alesna (/rz. alesne) ale (104). 

* Alesperima v. Agnisperma. 

* Aletica v. Aleriea. 

Aletudo (cf. alitudo. alleecto.) veste- 
(8.aus vette-? veiste- ?), besteti- (12) -keit. 

* Alevla v. Alleluia. 

Aleum v. Allium. 

*Aleuus v. Allenus. 

*Alex (v. halex Gl. m.) ga/l. videcoeq 
(122). 

. *Alexandr-aà (Megenbp.) -ia hundes- Z 
wolves-krut (Megenb.) wild kurbis (9). 
wilde korbis (8). 

A-, al-lexandria (c/w.) a- (D^), al- 
(1) -lexander. 

Alexandrinus,  allexan - drinus, 
-rimus (16) hd. eyner der vz dem lande 
(alexandria) ist sm. nd. eyn vt demme 
l. ys (22 szm.). 

*Alfeitum v. Asphaltum. 

Alfieus (/m seacciludio; cf. G1. m. 1, 
187. Dz. Wtb. 11. BM. 25) alter (74, 93), 
der alte (64) im. schachzabel. 

Alfi-da, -ta v. Alphita. 

Alg-a, 4£ -ri (134) (£é. purgamentum 
maris o sim., herba marina, vlua, viua 
paludis Bx. cf. agamus. allium. carex.) 
schum (18). Ad. schum der vff dem mere, 
merre (21) wasser (17) wirt, lit (6). lun- 
den (unda) da der sehum von wirt (21). 
schaum auf dem mere (74). schume vppe 
den mere (22) de uppe deme m. (23); 
7 schelp dar (28) da de (22) schume 
aff wert. der vp dem mer vert (sc 81). 
schom der vf dem (sic) wirt £ herba 
wyser schom o. schwam (76). patschwamb 
(Z. spongia mE wasser-swam (6), -scha- 
wen (3), -sehauben o. -schaum (75), 
-swimmel (49). des meres scham (7. wlua 
4. dus vulua »« vlua; doch auch sonst 
in 4 Spuma scham £m  Zuss. meben 
Sschawm). meer-schuym, -slijm, dut 
an lant geslagen (147). mer-krawt (9), 
-semde (8). sem-mede (19), -de (9, 49), 


22 ALI 


-den (5), -it (105). seym (8). sies (83). mer- 
(11), see- (106, 108) -biese (cf. scirpus). 
bincz (13). lies (68. cf. Fr. 1, 615). leyD 
(110). meer luesch (147). gelyes (89). ulue 
(104. aus vlua). riet (8b, 74). ried. (110). 
riet- (Sum. &c.), reine- (47, 85, 149, Sum.), 
reyn- (74), meer- (116), mór- (91) -gras. 
saher (1. cf. earex). schilff (b^, 1). schylp 
(229). ror (97). rorehkolben (4). doder- 
kolbe (12). dutscolue (108). (cf. thyrsus 
tutileholbo Gf. typha dutten- Fr., tuttel-, 
deutel- s/m., rohr-, liesch- Nmn. -kolbe). 
brunnechresse (Sum.) mof (48. cf. vlua. 
vlmus.). nl. wier uo ags. uar (145), var 
(136); pl. scaldh hyblas (75.), scald-thyf- 
las (94. cf. allium; be Bosw. shrubbe- 
vies, hyflas sea-weed). algamer merlins- 
e (74), -in (48). alba 7 saliunea riet 7 
rai graD (7) aluo rorkolb (9). kutil- 
kolbe (8). agla (7. earex schleff (74). 
alehionium, a/. aspera, generatur de 
spuma, maris dc. (Pap.) hat sich mit der 
Glossierung von alga gemischt. 

Alga-mma 4 -uma (Gl. m.), -ma (16, 
Br.), -na (Ki.) 7. summitas cc. (Br.), sedes 
alta in' celis (16). hóhe (Ki.). 

*Algania ein schaiffstal (s1). 

*Alg-arica, -orieca (8), -aricia (50€) 
(aus alioruna &oc. »- agarieus?) Ad. 
al-, all-rune; olrawn (50c). 

Algarismus é&e. v. Algorithmus. 

Algenia v. Algina. 

Algere 7. dolere (ss. cf. allere?), cres- 
cere (11. 2« adolere? augere?). hd. nd. 
friesen. ge- (V, 67), vor- (8) -fr. vrisen 
(13, 21). ver-vr. (9, 99). frieBen (11). 
vresen (22, 81). fryren (68). gefrieren 
(110). riffen (8*). rukern (6. -— olere?). 
ainigelen (dentzum Hen.). waDen (11). trau- 
rig sein, leiden; frost l. (88). alget im 
freuset (125). 

Algidus Ad. kalt. nd. kaelt (11). eilig 
(dentes Hen. cf. acerbus). 

* Alg-ina, -enia, -or kellyng, pijn van 
vorst (147). 

*Alginare kellen, vryesen (14:7). 

*Alg-itas, -or, -us kelte (68, 110). 

*Algium v. Allium. 

*Algo rimpfen (42. kórperliche Funk- 
Uon cf. alare? &m. 3, 91). 

Algor (cf. algi-tas, -na) Ad. nd. frost. 
hd. froste (85, 10, 67), frust, grof) frost 
(18). kel-te (85, 48), -de (19). nd. vorst 
(81, 39), kuelde (11), koelde (s). 

*Algoria v. Allegoria. 

* Algorica v. Algarica. 

Algori-thmus, gew. -smus, algari- 
thmus (Ki), -smus (A/sp. alguarismo 
Gl. m.) (7. avs mwmeramde Br. computus 
75) hd. ein buch von der zale. das puch 
der zal (1, 75) vnd der rechnung (575). 
ein buoch von der r. o. zyffer-b. (110). 
boich van dem getzale 7 cyferboech (132). 
en boche 7 der zale (szc 18). eyn bock 
van tale (22), deme t. (23). czelekunst 
(9). zalkonst (8). kunst zu rechnen o. 
raiten (Ki*.) mef)künstler (BM. 23). 

* Aleri v. Alga. 

Algus v. Algitas. 

* Alia v. Alea. 

*Aliare (cf. alle-, alli-gare) vz kie- 
sen (18). 

*Ali-aria, -caria (147, Ki.), -earis (76), 
-taris (Br. aleeana (Gi. m.) (7. meretria 





ALI 


que «a scurris mutritur Er. cf. allex. al- 
tricula.) eyn bose vrowe de siek boslick 
nert (22:8lere) en boze vrowe de sijk 


ALI 


musche (89, sonsí passer of. sparva: 
Sparvarius — /rz. mouchet?. of mos- 
weyhe Nmn. museetus q. v.). sak (6. cf. 


vnkusliken berget (23). meyn wyff &c. falco sacer, nhd. mnl. saker, litau.sakalas 


(141). 

Alias Ad. ander-s, -ns (1), -st 4 sunst 
(110). sust (65). anderswa (99). vp eyn 
ander tzijt off plaitzs (132). 

Alia viee andermal (75). 

*Alibasco v. Allubescere. 

Ali-bi, -eubi (q.cf.) anders- hd. -wo, 
-wa (76), -wur (125), nd. -war (22), -waert 
(89); elswar (99). an ein ander stat o. 
ende, vig. da selbst 7 anders-, var. an- 
dersch-wohin (75). 

* Alibigena v. Alienigena. 

Alibrum v. Alabrum. 

.Aliea v. Haliea. 

Alicabum gute botschaft (ki). 

Alicari-a, -s v. Aliaria. 

Alieastrum v. Halicastrum. 

* Alicia v. Alcea. 
*Alietas v. Alietus. 

Alieu-bi, -i (4, 76) (cf. alibi) etwen 
(4). eezwo (17). etliker wegen (22). ich- 
tes war£ jergen (22^). ergent (89). irgen 
(19, 99). 

* Alidere v. Allidere. 

Alidus v. Alitus. 

Alienare (cf. ab-al.) vremden (99). Ad. 
ent, en-, emp- (76) -fremden, -phrem- 
den (3), -pfremden (8, 66), -frembden 
(1105), -frenden (b^), -fromden (15), -fue- 
ren (13), -füren (12), -farn (18), -born 
(21); fremde, fromde machen. d. ent- 
vromeden. ver-wechflen (110), -wilden 
(12), -buten (83, 1105). vBern (55). tau- 
(110€), du- (1103) -schen. 

Alie-, alige-, aligi-nigena, ali-eniena 
(22), -bigena (18), -gena (Gl. m.), alli- 
gegenigeus (85) Ad. ein frem-der (6s(, 
-de (1), -d mensch, mentsche (1); ein 
fremd gebor-ner, var. -en (110); ein fre-, 
fró- (6) -mder; fróde (11), frónde (21), 
ein herkomender (48). nd. en vromede. 

Ali-enus, -genus (81) Ad. fremde, 
fromde (21), frommede (19). nd. vromede, 
vreemt (132). ein frem- der (18, 4), -d, 
var. -bd (110). 

*Alier v. Aliger. 
*Alieta v. Alreta. 

Ali-, hali- (91, Gf.), halyi- (125), ari- 
(alph. ali- 134), ab- (Sum.) -etus, ali- 
getus, -etum (141), -etas (/o smircileo 
ocello G1. m.), -ttus (ga//. ascia Br.), -as 
(141, Gf. 4, 364), alo-yeus (11), -gieus 
(19), algeus (81) (7. me- Br., lome- 68, 
107, sme- 142 -rillus cf. herodius. la- 
ofieus &oc.) Ad. nd. valcke. Ad. falck, 
kretzo (93), kretz. dorn-adreiel 4 -atreiel 
(95), -endrewer (67), -endrer (76), -drech- 
Del (74). torntreger (Y). stoch-aro (87b, 
Gf.) -ar (45, Sum.). stok-ar (6), -are (84), 
-aren (102). stottar (48). blauwe-fuf £ 
-fuif) (19). blafofó (85). blau- (11), bla- 
(89) -voet. brack (Gl. m. 1, 165 verdruckt 


für Brack voc.v., obgleich frz. brae bu- 


ceros africanus Nmn.). rappe (8^). trap- 
pe (109), -gans (83, 107, 110, 132. cf. Gf. 
1,433). schmyrle (110. cf. aesalo smirlin 
115, sím. Nmn. 1563). smerle Sun wan- 
nen-weh (643), -weher (64b, 91). erin- 
(141, Gl. Trev.), herin- (103) -griofb (141), 
-grief). ecingriz (sc 104). epmngez (sc 100). 








slav. sokol &e.). 

*Aligare (7. od alium ligare, cf. al- 
ligare) zeu hauff binden (4). 

*Aligei v. Aliger. 

* Aligen-igena, -a, -us v. Alien-igena, 
-us. 

Ali-ger, -gei (81), -er (22) (7. volatile 
5b) geflugelt thier (1). eyn geflydir thyr 
(bb). eyn eitlycher (81), et- (:3), is- (22) 
-liek voghel. 

*Aligetus v. Alietus. 
* Aliginigena v. Alienigena. 
* Aliginosus v. Alluginosus. 

Alim-a (8, 9, 124, Gl. m., Ki), -maà 
(Gf), -na (141), da (G1. m.), aliuia (Pap.), 
aluua (13) (aus ÜpoG xi.; meist aus 
&supa »— ali-men, -tudo? altilia 7. 
saginata Pap.?) 7. Zncorruptum (Gt.), vn- 
guentum. incorruptibile (141 sim.) arena 
in aurifodimis ex qua plumbum fit (124 
e Ruland.) unuuartasaligi (Gf. 1, 960). 
ei (9, 13), -leiO (8). arznei wider 

en hunger (Ki.). 

Alim-en, -entum, -onia (bissw. un- 
tersch.), allemonia (5b) (v. fomentum, 
victus) hd. na-, ne-, erne- (12) -runge. 
vod-unge (5, s1), -inghe (22, 99). fud- 
(85), vett- (9), futer- (8, 4), fuetr- (1), 
fuor-, var. fuer- (64), spis- (65) -unge. 
voetsel (132). 

* Alim-ma, -na v. Alima. 

Alimones p/. 7. nutritores (Br., Gl. m.). 
sg. 4. interpres (16. »« Spumyeoc). 

Alimonia (7. elemosyna 75, 76. cf. 
alimen) narrunge armer lude (8). almus-e 
(81) -en (75). 

* Alinea v. Alisma. 

* Alinucium v. Almucium. 

. *Alioea v. Alreta. 

Aliomodo andermasf (5). 

*Alion v. Aleator. j 

* Alioph-i, -igus v. Allophylus. 

*Aliophilarius gaukler 2. gestieula- 
tor (75), vll. a«s ioeulator sí.iaeculator 
phile 2. alipopiarius (Br.) cf. alipiarius 
7. incolator ville (76); alipilarius quz 
vnguentis corpus depilat (Gl. m.). 

* Aliophilus v. Allophilus. 

Ali-oquin, -ter (Dissw. wuntersch.) Ad. 
nd. ander-s, -D (3), -st (18), -s an das (17). 
ander (aliter 7). vnder wilen (alioquin 
(22). 

Viri anderfwo (17). vberzwerch 
110). dwers ouer (83, 132). 

* Aliotheea v. Allotheta. 

* Alioteca vremde suycehte (147). 

*Alipare (7. pilare; cf. alipilarius 
Gl. m.) catzen mit den.bal (147). 

*Aliparius (7. pilator; cf. prc., ali- 
piarius, alphanus). catzer (147). 

*Alipes v. Aliptes. 

Al-, 7 ar- (14) -ipes Ad. nd. snel sm. 
lawffer (9). ein schnelles rof) (64b). ge-. 
sal rof (V. — ad. gizal ros Gt. 5, 656). 

*Alipiades v. Alypum. 

* Ali-, alipo- (Br.) -piarius (aus alipi- 
larius!) £aculator pile (Br.) balspeelre 
147). 
eA v. Alphita. 

*Aliptas (7. medietas, aws aliptes 
i. medieus m2ssv.?) middelcheit (23). 


ALI 


Alip-tes, -es (93) (aus aAstrtre; j. 
plagarum curator Br., vnctor Pap.) en boze 
arste (23). en base arcete (22). wond- 

147), Ad. eyn wunde-artzet szm. wndarzat 
ie wundtartzt (74). 

*Aliptor (cf. prc.) noit- (48), mnach- 
(14) -helffer. j : 

Alypum, GAumoy, OAÀUTUXG weisser 
turbith (112, 114). alipiades ci- (Sum., Gf.), 
ein- (85) -gelinde (cf. citonidium &o.). 

Ali-phanus, -fanus, 7 -pharius (141), 
alliphanum (Gt.) (7. eertereulis &c. 141) 
stoe (Gf. 6, 632). nutschel 7 kindsámmer- 
lein (Ki*.). eleyn cop; alpharius kynder 
eop of schottel iE 

Aliqualis etzlicher (17). e.lay (1): 
etlieher ley (55). 

Aliqualiter Ad. etlieher mal szm.; 
zü e. moz (4), mof) (6), máG (18), gros- 
ser maf) (75). in e. mauf (76). etzlicher 
mase (5b). nd. et-, it-liker mate. etzwas 
(17). etwas, gleiehlieh (110). wat gelijch- 
lieh. (132). 

Aliqua-mdiu, -ndiu etwa) (19), ich- 
tes wat (22), iwent (99) lange. etwa-n (110), 
-s (68) lang zyt. yetwat langs tzijts (132). 

Aliquando (-qii) Ad. zu etliche-r zijt 
sim.,-n czeiten (4). nd. to etliker tijd; 
ichtes wann-e 7 -er (22b). etis wanne (4). 
vnder-wile (19 szm.), -eneziden (19), -stun- 
den (99). zu ziten (65, 110). vor z., etwan, 
der tag einf) (65). eczlicher mase (93). 

* Aliquantinus(cf.aliquatenus)etwa-f 
(5), -n (17). 

Aliquantisper etwal) der eziit (19). 
ein klein weile (110). eyn wyl tyts, wat 
t. (82). eyn wijle tzijts, wat tz. (132). 

Aliquantulum ichtes wat (11), icht 
(229). ichtesceh iceht (22b). itsicht (77). 
iwentken (99). wenig o. etwas (110). ein 
W Vinenn (65). lutzel (110b, 132). yezwat 

132). 

Aliquantulus ietes wat grot Z i. w. 
vele (22). 

Aliquantum ichtesch wat (22^). lut- 
tel (82). iwent (99). 

Aliquantus Ad. ettelicher masDe (5^), 
etwa sim., etzleich (1) grof) szm. etwas 
grofises (21) etlicher gróf) (6). iwent 
grot (99). yet groel) (132). 

Aliquat-enus, -inus, -eus 7 -ius (23) 
etwaz (b). etliceh wat (21), weyf (110), 
moz (4) eiger wyf) (110b, wys ($3). 
engerwis (99). etlicher wyse (19), maf 
(65), mosse (6), maDen grofer (18). itlik 
wat (23), wert (22). islik wat (-eus 23). 

Aliquid (7. malti 83) ichtes (22), icht 
(225) wat. yet vele of sommige ($3). 

Aliquidem anders (19). 

Aliquis Ad. eynig (110b), ettlich (67), 
etlicher (134), eyn e. (18), eyn etlich, nd. 
eyn islick (22) mensche, Ad. mensch. en 
ieliek mynsche (23). etzelich (5^). etlicher 
(16 &e.). etwer o itliek , iehteswe, ie- 
ment (225). iman (99). yeman-s (85, 65), 
-t (1105€). yman-t (1102), -(0 (65 var.). pt. 
sumeliche (4). 

*Aliquo et-wanhen (125), -wahin (Ki.). 

Aliquorsu-m, -s zu etlicher stat o. 
ende (75). tot enyghe platzs (132). etwa- 
nhin, var. -rhin (110) vff eyn sijten 
werts (17). 

Aliquot et-waf) (b^), -weuil (16), -wan 
vil (110). etzleich (1) yet vele off som- 
mighe (132). 








ALL 


Aliquotie-s, -ns eezlich (3), etlich 
(D, 4, 76), ein e. (6) male (bb), mal, mol 
6, 4). hd. etlicher maze (5), maf. e. ma- 
Ben diek (18). nd. it-, to et-liker mate. 
hd. v-, nd. o-, a- (99) -nder wilen. 

*Aliquotus etleicher (1), et- (17), ecz- 
(4), ieze- (b^) -lieher in der zal. 

Ali-sma, 4 -nea (144) (cf. damasoni- 
um) mutter- 7 lucians- (Ki.), laugen- (F:.) 
-kraut. berg-, weg-breit, gansenwurtz, en- 
geltrank (Fr.). fróschlóffel-krut (144.). 

Alis-, aliz- (6), allis- (10, 134), alles- 
(17) -orium, -olium (147), -orum (16), 
-orius (81) (Z. cultellus sutoris; cf.ales- 
na?) hd. nd. werek-, werch- (1), werg- 
(m wurke- (17), snide- (18), 4 schopff- 
74), schuhmacher- (110 szm.) hd. -messer, 
nd. -mest, -metz (81) mess der schoe- 
meker (147). gnypp (76 sem.) gneip (67, 
Br.). 

Alyss-um, -on wald-meyster, mánn- 
lin, hertzfróud (144). 

*Alitare neren (11). 

Alitaris v. Aliaria. 

Aliter v. Alioquin. 

*Alitere v. Allicere. 

*Alites ags. challes (94, 136). $ 

*Alitieius musner (141) Cf. alitus 
moasandi sZm. (Gf. 2, 812). 

*Ali- (17, 75), al- (3, Er.) -tor nerer 
(U.. c.). 

*Alitrix v. Ales. 

*Alittus v. Alietus. 

Alitudo (7. pinguedo Br., Gl. m. cf. ale- 
tudo) ve- (9), fet- (17) -tikeit. narunge 
11). 

V Alitus s. ptc. hd. nd. spise. hd. spi, 
speise, speis, nar-, weyd- s fod- (5), 
fur- (1102€) -unge. voedinghe (108). ge- 
spyset (V), -nert (69, 134), -weydet (68), 
-fuort (110b), -voet (132). ernert (1102€). 

Alitus, seltner hali-tus, -dus (4, 16) 
(Z4. flatus, odor) hd. geyst. rouch (68). 
odem (4). athem (110). guter a., varr. 
adem, ohtem (75). aseminghe (108). 

*Ali-tus (0), -dus 7. /rig-us (1, 11), 
-idus (£x. »« algidus) ; duleis ad modum 
soni organici (16, Br. 5 aulidus). kelde 
(X). frust (7, 11). 

*Alitus v. Adlitus. 

Alitutus 2. vermés vola-ms (16), -&lis 
(Br., Gl. m.). humel (76, Br.). Aus attaeus 
sim. »« alitilis nomen auis (142. unter- 
sch. von altilia, doch cf. w. altilis, eher 
als alietus sim. mt Hildebrand)? 

Aliuia v. Alima. 

* Alium v. Allium. 

Aliunde anders (19). hd. nd. a.-, Ad. 
anderseh- (67), anderst- (134) Ad. -wo, 
-wà (19) -woher (17, 110, 134), nd. -war. 
Ad. ander wo. wair heen (132). 

Alius ander (19, 4). der a. (9). Ad. 
nd. eyn a. 

*Aliutare duncken, ghissen &e. (147). 
*Alizorium v. Alisorium. 
* ATlkaleia v. Aquilegia. 
*Alkanna v. Aleanna. 
*Allacia v. Alcea. 

Allaetare seugen (17). 

*Allapacia v. Alopicia. 
* Allapida v. Allapida. 

Allec, aleec (110^) Ad. hering. hai- (104), 
nd. he-rinc. 

*Alleearius v. Alleciarius. 


ALL 23 


*Alleciaria ein hering- (68), herinck- 
wyb (68), -wyf (83), -fengersin (19), -van- 
ster (89). 

Allec-iarius, -arius (85) herinck- 
fenger (85,19), -vanger (83, 89), -v'eoper 
(22). hering-vaher (68s, 1105), -voher o. 
-V'kauffer o harinc menghere (108). 

*Allecor v. Allitor. 

* Allecta v. Alecto. 

*Alleetare (7. allieere) loehken (1). 
locken (21). l. dick wyle (83). Ad. zu-l. 
zu ym (3,5), tho sich (22) l. hd. zusam- 
men-l, -ruffen, -rieffen (67), -ryffen (69). 
beytin (8, 9. nd. cf. Gth. Wtb. 1, 292). 

*Al-, a- (23) -leeto rr confirmo; cf. 
aletudo) stedi- (23), sted- (22) -ghen. 

Allecto v. Aleeto. 

Alleectoria &oc. v. Alectoria. 

*Alledere v. Allidere. 

* Allefrega v, Allobrox. 

* Allega-llieum, -nicon v. Allogellica. 

Allegare (cf. alligare. aliare.) an- 
ziehen wider eyn (65). furnemen mit 
worten zu besteten die warheit; fur- 
werffen mit worten der warheit vnd ge- 
zeugnif (75). hd. vó kiesen sem. vs er- 
kiesen (6). vt kesen (22). vz-k., verb. in 


-kiesen (5). auserwelen (4). v ziegin (8). 


be-zugen (8), -zeugen (9, 4), -waren (4). 
zu nemen (9,4). by bringen (68). v?zelen 
(&. dicere 8b), 

Allegata p/. clage o. anelagung (65). 

Alle-, alli- (5), al- (8) -goria, alle- 
gorice (15), -loria (13) (2« ali-enus, -us) 
hd. eins andern, eins ander (5), ein a., 
ain fremde (76), nd. en vromede rede. 
verande- 7 end-rung der red o. der wort 
víff einen andern sin; ein ander synn £ 
3. w. vnd a. s. (75). A4. die (8), von (9), 
von der, vor der (12) eristenheit. ein 
geistlich-e bedeutunge (9), -iv betutung 
diu lert waz wir geloben sun (93). der 
fremd geistlich sinne 7 erkantnuf) (65). 
vD- (15), aus- (16!) -legung geislicher 
ding (15), himlischer d. 

Allegorieus sensus ein ander ver- 
stantnib (75). 

Allegorisare verandern die red o. 
die wort (15). 

*Alleloria v. Allegoria. 

Alleluia lob (5), lap (21) geben dem 
hern. lob sagent dem herren (1). lobent 
den h. 7 vnuDsprechheh freud &c. (65). 
engelseh lobgesang (75). 

Alleluia, alevla (47), alaula (149), 

ugug- (8), kukuges- (9), guekgauch- (73) 
-lauch. vergizmeinnicht (50^). nhasen- 
ampífer (505, 93), -sur amphe (85), 
-swamp (sic 47), -swam (149). bisen £ 
SU i. panis eaculi; gotisampher 
Sum. ). 

*Allemanus v. Almanus. 

*Allemonia v. Alimen. 

* Allensare (cf. alleuare) vff luftin (8). 

*Allenus (8, 9), ale-nus (76, 130, 141, 
Sum.) -nos (117), -uus (17), -na 4 alna 
(£. vina. G1. m.) (a. d. D.) ellenbogo (117 
sim.) eln- (8), yln- (17), eyben- (9. 2« 
eibe areubalista) -boge. 

*Allepeiosus v. Alopiciosus. 

*Alleps v. Alumnus. 

*Allere (cf. alere) 7. de-, do-lere (wss. 
mog.). lijden (147). 

Allers gelerter, erfarner (74). 


24 ALL 


*Allesorium v. Alisorium. 

*Alleta v. Allota. 

Alleuare (cf. Gl. m. 5. v.; alle-uiare, 
-nsare) Ad. vff-richten, -luften, -heben 
(17, 65, 68). 

Alleuiare Ad. nd.licht, Ad. lihte (6), 
leicht, leucht (67), nicht (sc 18) machen, 
maken. lichtin (8). erliehtern (65). ent- 
ringen 7 auf leychten (9). vntlasten (83). 

Alleum v. Allium. 

*Alleüdetum knoblauch-gewechst o. 
-landt (74). 

*Allex- v. Alex-. 

*Allex v. Alux. 

*Allexida v. Allopida. 

*Allia v. Allium. 

* Allibescere v. Albibescere. 

*Allibrum v, Alabrum. 

*Allieea («4s allibrum »« licium? 
cf. vertigo é&oc.) anspin (Sum.). 

Allicere, alitere (8), alacer (sic 77) 
(cf. alleetare. allidere.) hd. nd. locken. 
lucken (19). Ad. zu-, her zu- (65, 68), zuo 
sich (13), nd. tho-, an- (83) -loeken. Ad. 
zu-, v- (17) -ziehen sZm. zü ryeffen (67). 
reytzen (66, 70). fleihen (8). entpfremden 
mit der verheissung (7) attrahere die 
person (15). 

*Alliciator ludder buobe 
(19). lodder boue (11). 

Alliciendus zu lockig (65). 

Alli-, ali- (4), alle- (8) -dere, -cere 
(8) stoiDen 7 loezen (aws letzen 7 lo- 
cken? 19). Ad. zu stof)en sem. sere, ser 
st. (21), stozzen (5), stosen (13), stoten 
(22), stroffen (4), slan (18). zerstossen 
gróbliceh (6). stoten (83, 89). questen ($3). 
leden (89). zuo breygen (13). to breken 
(91). zu slahen (17). zer-riben 7 -knischen, 
var. -knuschen (65), -knysten (68, 88), 
-knetsehen (25), -echnuso (prs. 121). ver- 
Seren (68). horten (99. cf. Br. Wtb. 1, 675 &c.). 

*Alligare (sí. alleg. cf. aliare) vz 
kiesen (7 &e.). 

Alligare (7. aliud, ad alium ligare; 
cf. aligare) hd. zusamen-, zuhauff-, nd. 
thohope-binden. an sieh b. (65, 68). 

*Alligegenigeus v. Alienigena. 

*Alligoria v. Allegoria. 

*Alligurio s. eyn hunt licker (22). v5. 
licken (22, 23) also en hunt lieket (23). 

*Allimies v. Collimies. 

*Allimio (alluuio? cf. aleion) eyn 
waber fogel (18). 

*Aliphanum v. Aliphanus. 

*Allisorium v. Alisorium. 

*Allitaria (7. aluear) byhen of ym 
care of huyve (147). 

Allitor, alecor (76) ?. ee- (Br.), se- 
(16) -mentarius. 

*Alliui-es, -o, -um (cf. alluuies &oc.) 
des schairs of oevers brekyng (14:7). 

All-ium, -eum, -ia (875,99), -uvium 
(Sum. III), al-bium, -eum, -gium (Zeuss), 
halium (s6, 125) Ad. knobe-, knob-louch, 
auch, loch, lach (3, 111); knobu- (18), 
knobyl- e -lauch; ehnob-elóch (Sum.), 
Jeich (2); knoloeh (64), knóblóch (873, 
146), knopslich. (1); klobe-loueh (48), 
-laueh, -lauche (8), -lach (21); kloblauch 
(149), ehlobloeh (105), chlouiloieh (104). 
nd. knuflock (22, 23), knuuflook (11), 
knofloec (89), loche (97). alium. garlec 
(94, 136). alga poar (94. cf. porrum por 


7 luderer 


Bosw.). algium corn. kenineuynoc (Zeuss). | (4 








ALL 


All-o, -a, albo (49) Ad. sliff-, sluf-, 
slyeff- (18), sleif-, schleif-, wetz-stein. 
schiffehen (s?c Ki). 

Allobro-x sg. (117), -ges p/., adlobr- 
uS, (148), -ius (141, Gl. m.), adrobus 
(148, GI. m.), alloprages (76) 7. gallus bur- 

endare (117). 7. sabaudienses dy sophoi 
(sp) nomen gentile 7. burgundinenses 
(Br.). 4. vrgentinensis ; allefrega 7. gen- 
tilis ab algos i. alemwm et frege 7i. 
fides (16). 

*Alloeca v. Allota. 

Alloeutio v. Alloquium. 

Alloeutor zu-redner (75) -sprecher 
(8b, 4). 

* Allodere (sf. alludere) müdspilen (56). 

Allodiarius eygen-man (19, 89), -dom 
(11). 

*Alloditarius eygen-man (11), -doem 
(89), -dum (19). 

Al-, a-lodium (all. 4 fundus d».; 
conuiuium quasi sine sermone 16. 7 alo- 
gia zd. Br., Gl. m.) Ad. vor-, fore-, fur-, 
füre-werck, -werch (18), -werg (8b, 21), 
-weck (77), -wercker (sg. 0), -berek (70), 
-berg (66, 68, 69, 75, 134). urber (75). 
eygen (sh, 99). eygen-heit (8b), -erbe 
(48), -erf (83), -ghuet (11, 89), -erfgoet 
(11). mayr- (1 szm.), ampt- (75) -hoff. ho- 
femann (sc 12). ackergüt (13). aufflegen 
i vfligentz gut (75). korn-gilt (67, 76), 
-gelt (6). 

*Allodium en vorworp an ener dore 
(29. aus vorwerck missv./). 

*Allo-gelliea (17), -gallia (9), -galia 
(8), -gallum (3), allega-llieum (96), 
-nicon (Sum. V), aloe gallica (Ki.) gen- 
ciane (Sum.). encian (3 szm.). encz-ien (17), 
-gen (8$). 

* Allogia v. Alogia. 

* Allogium (cf. alogia) v. Sitapolium. 

*Allogma &oc. v. Alogus. 

*Allogo (aus alloqui »« alogos?) 
vD-wiDen £ -sprechen (17). 

* Allo-les, -nus v. Alceon. Diomedea. 

* Allop-icia, -ilicia, -ana, -aria, -icio- 
sus v. Alopici-a, -osus. 

* Allo-, alia- (8^) -pida, -peda (4, Br.), 
allexida (14) (Z. anguzlla 15, piscis, sicut 
allota 5, 4. cf. frz. alesne raia rostrata 
spitz roch 115?) al, ol, aul (75). al roppe 
(85. ól ruppe (3) rupp, rugolt (74). 
rugte (Anz.8, 98. cf. rugeten Fr.). rauch aj 

*Allopium v. Alloquium. 

*Alloprages v. Allobrox. 

Alloph-ylus (Gl. m.), -ilus (Br. &e.), 
-idus (76), -ius (3), alioph-ilus (1T, 75), 
-igus (76), -i (pl. Pap.) (- (uoc »« -qQuAoc ) 
einer der da fróde dinke iiep hat (11). 
fremder lieb- (75), ein fremde lip- (3) 
-haber. 

* Alloqua v. Allota. 

Alioqui Ad. zu-sprechen, -reden (9), 
-kosin (8). nd. to spreken. 

Allo-quium, -pium (6), -eutio Ad. 
zu-sprache, -sproch (18), -sprechunge, 
-gesprechde (6), rede, -redde (1). nd. to 
sprake. : 

*A]-, a-losa, alausa (114, Ki.) (pscis; 
i. angwilla 14, 93. cf. alMo-pida, -ta) al 
(14, 93). alsen (114). a.-sehaid (115). schad 
i die alsam (112). els-e (19), -en, veri-g, 
-ng (114). Ad. (68) nd. elfft. rufolke, roppe 
5. bressem (97). 








ALL 


Allo-ta, -ca, -qua (75), alo-tha, -ta, 
alleta (39) (piscis cf. prc., capito) Ad. nd. 
qwappe (allota 16). hd. qwap (Mss. mog.). 
quape o. kope (69), kopp (66), kopt (5) 
uppe (v. a. 1477). kobe (25., 21). koppe 
(15). kopp (1, 74). qwab (13). quaep (97). 
quabbe (co) knappe (8b). karpe (18 
karph (1). karpf (io kopput o. gropp 
(74). kop o. grop (134) grupp (68). al 
rupp (alota 16). 01 ruppe (9). rup oel (49). 
raup, raubaal &e. (Popow.). ezoppe (4). 
sleye (3). schlien (75). allant (64). alraun 
Cenamn. «qus allant; auch malum. terre). 
lolb, kaulhaupt (74). hd. (Mss. mog.) kul-e, 
ng (17). schulle (v/g. squamena 125). 

Allo-, alio- (147) -theta, -theca (147, 
Gl. m ) est mater. omnium figurarum, (Br.). 
alre figuren moeder (147). 

*Allotum v. Alutum. 

Allox v. Allux. 

Allubere v'borten (9). 

Allubesceere (76, Gl.m., Br), prs. ali- 
(22), ala- (23) -baseo (7. consentire dc.) 
begynnen zu volbortin (8), v?bor-ten (9). 
gunnen (22). ik gunne (23). à; 

*Alluec-a, -arius v. Alut-a, -arius. 

*Alluc-ere zuluehten (8b). 7. Zactare 
(G1. m.). -idare 7. z/Tustrare (G1. m.). -inare 
à. Vuata, luminare (Br.). zulychten; 2. à luce 
alicnare, fascinare verbinden (szec) o. fin- 
ster machen (68). 

*Alluciare (cf. aluta) to leder maken 
(23), malen (22) ? villen. 

Alluec-idare, -inare v. -ere. 

*Allucium v. Aluta. 

Alludere (cf. allodere) 2. con-sonare, 
-gruere (66 &c.). hd. mit-, beide- (b. as 
bit?), v- (6), vnder- (4), nd. met- (91), 
mede-, medde-spelen, 4d. -spilen, -spylen, 
-spiln (5), -spielen (T). speil vir spotten, 
(ste 8). v-sp. (9). suflich anlachen (65). 

Al-, a-, ab-luere Ad. waschin (8); 
ab wa-, we-schen. aus rainigen (1). 

*Allugere mit weynen (85). 

Alluginosus (aws alluere »- vligi- 
nosus) ags.fynig (Gl. Aelfr.). aliginosum 
i. pingue 1 humidum (141). 

Allugo (»« ligo cf. prc.)) ags. fyne 
(Gl. Aelfr.). 

*Allumen v». Alluuium. Alumen. 

*Alluminare ». Alumnare. 

*Allus v. Alus. 

*Alluta &c. v. Aluta &oc. 

* Allu-ta (18), -tium, -cium (74), alu- 
tium (cf. ablutes. aluear.) wasche hafen. 
o. yrderen brait pfanne (-ta » wesch- 
uas (93 s?m.), -sehaff (75), -kar (48). waseh- 
faf) (74). 

Allu-tes, g. tis (147), g. -tium (Br.), 
n. -tium, pl. -eia (147), p. -tia (Br.) (cf. 
ablutes) dreckieh plaetz of stede (147). 
sunt loca cenosa (Br.), L. vbi. fluuus pu- 
tredinem. emittit gotten (S3). 7. locus coe- 
nussus (136). alutes ?. /, cenosus (141). 
li logi in mond? (G1. m.). 

*Allutium v. Alluta. 

* Allutum v. Alutum. 

*Alluueo v. Alluuio. 

*Al]luuia dermaltebbinge (11). 

Alluui-es, 4 -o 7 -um (Br.), adlubies 
(139), alumo (g. nis ab/. -mine 76) (of. 
sqq. alliuies. collimies.) 7. ónunda -ntia 
(Br.), -io 4. émimund?cia, (16) aquarum. 2. 
locus coenosus t obscurus (139). slümig, 


ALM 


vnsuber (8). üimek (13. f s£. s). vn-flat, 
-seubery; wiest, kotig (88). 

Alluuio Ad. waDerbruch (Mss. mog.). 
waserbry, Mrg. walebruch (13). 

Alluu-io, -eo (12) 7. diluuium sint- 
flut (3, 13). waDer broche 7 rónst, sed 
diluuium wan daz abe brycht (12). ain 

iB des wassers (91). gro 
(65). vloet (83, 99). 

Al-, a- (9), -Iuuium, allumen (6. cf. 
alumo) Ad. flud (19); eyn grof) flut szm., 
flüht (6), luD, floD (1); eyn sinte flote 
(55 sint- (8), sinck- (9) -flut; wasser 

oz (4). nd. vloet, en grot vlot. 7. quem 
aqua abluit alb der ryn zu Costentz (64). 

*Alluuium v. Allium. 

*Alluuius v. Salietum. 

All-ux, -ox, -ex, alux /Ad.(eyn, die) 
groz (D), groeze (9), grofe, groD, groif), 
grafs (1) zehe, ezehen (1), zeche (67, 68), 
eze (18, 21), ezye (b^), oft an dem fuf 
sim. dumi, zehi maiste (104). nd. groeten 
(90), en grot (22), grote teen e». 90), 
teyne (28), tee (11). 

*A-, aa- (Br. &.), 7 haa- (110), acha- 
1ma (? virgo abscondita 4 secreta Br. &c., 
i simulacrum dc. 110. »— agalma; «us 
hebr. almá&h, vil. »« lat. alma) ebr. eyn 
jungfrau (7). iunffrauwe (5). ene iune- 
vrowe (22). em heymliche verborgen magt 
(65 sim.) eyn clarer spiegel (110 szm.). 

*Al-, ala- (6), ale- (Br.) -mania, al- 
monia (7. tewtunia 6 szm., gew.untersch.) 
(ab alendo 7 2 lemano flwwio Br.) dut- 
Sche- (17), duthsch- (7), dàtz- (5b), dut- 

18) duez- (21) dutzhe- (5^) dewtsch- 
71), deuez- (4), dewheze- (8), dewehs- (9), 
tewtsch- (1 s/m.), tütsche- (6), titsch- (16), 
tusch- (68), tütz- (6), dudesch- (23) -lant. 

*Almaniare dutD spreche (18). 

*Almanic-um, -ium (4) Ad. dutsch, 
dusche (17), dutf) (18), dàtz (5, e), deucze 
(4), teutsch, teutsche (66), tüsche (6 sm.) 
sprache, sprach. titschlieh (76). nd. dude- 
Sch, -sche sprake. 

*Almanieus (cf. sq.) dewezer (4). 

Al-, ale- (Br), alle- (3) -manus, ala- 
man-nus (95), -ieus (68) Ad. eyn dutz-., 
dutf- (18), dewez- (4), dewhezer (3), tüz- 
(6), teutsch-, tutsch- (68), nd. dudesch- 
man. Ad. ein tütscher mensch (63), duez 
(Cd (55) dutscher, tüsch (6). dewchs 

'Almari-a, -um v. Armari-a, -um. 

*Almasium (7. martipotus, cf. mer- 
eipotus) almeys ? lichawff (9. cf. ama- 
"t reditus ex vino doc. Gl. m. 1, 
199). 

*AlIme-ta, -nta v. Alnetum. 

*Almicies &e. v. Almus. 

*Almi-cium, -ties v. Almucium. 

*Almodium (mensura Gl. m. cf. Dz, 
Wtb. 457) gesmeide (4. vrm. aus clino- 
dium q. v. id. verlesen). 

Almu-, 4 malmu- (147), alinu- (22), 
alumi- (22^) -eium, -tium (134, ii. 
-chium Z -eherium (Kil), -tum (')), -tia 
(Gi. m), almunicium (83, Gl. m.), almi- 
cium, -ties (Ki.), amu-cius, -tia (Gl. m.), 
-sia (Kil), ambucius (67. 147, V. a. 
1477), amicia (Gl m., Kil. »« ami- 
cire?), aum-icia (Kil), -ucia (Gi. m.), 
arm-ucia (Gl. m.), -ossa (4) (cf. Gl. m. 


gefluf &c. 


ALO 


13. BM. 61. Wd. 910 Ntr.) hd. nd. kor-, chor- 
(23, 68, 76), kur- (V. a. 1477), kore-hot 
(13, 18, 23), -hayt (13 wrg), Ad. -hut, 
-huet (1), -hüt Z -mütz (5b), -hub (16), 
-huben (75), -hauben (4), -kappe, -kap, 
nd. -kogele, -koghel. choirhoit (147). kutz- 
(64, 68, 2. kuce- (10) -huot, -hut. munchs 
kutten (75)..mefe gewant (17). eyn myeze 
(21). myezz (armossa 4). mutz (83). mutse ; 
al-, a-m.; almuys (KiL). en muzeke also 
de US heren hebbet (23). beffe (22b, 147, 
*Almus v. Alnus. 

Almus Ad. se-, hel-, (18), hei-lig. nd. 
Ze-, hyllich. almi-tes, -cies, -tudo 7. 
sanctitas (16). 

*Almutum &oc. v. Almucium. 

Alna v. Allenus. 

Alnetum erlen bosch (8b, 68). alme- 
ta (94, 136), -nta (127) ags. alter- (94), 
aler- (136) -holt. 

*AlIneum ags. fulae-trea (94), falatreu 
(136). Cf. fulan beám £he black alder tree 
(Bosw.). 

*Alninum erlige (1). 

*Alnius erlin (8). 

Alnum alberin (141). 

Al-nus, -nuus (22) -mus (134), 4 
-ena (75) erile (104). erla (s7b, 93), -e 
(3, 8, 9), -in (b^, 13), -en holtz (76), -e 
h. (8). erl (1, 4, 74, i irle (11). Ad. 
nd. erlen-, hd. erlin-, erleyn- (66), erlau- 
(752), elin- (74), vign- (102), nd. elreren- 
(verlesen ekeren- 97), elsen-baum, -bom 
sim. elren (125). e.-bom 7 elhorn (22b. 
d platanus. sambueus.) elne (22). elme 
105€). eelst (92). «gs. alaer (94), aler 
136). 

*Alo v. Aleator. 

Aloe /d. d 4) aloe. 1st gummy bit- 
ter als galle (20). spaens groen (89. cf. 
viride hispanieum). spaesgruen (11). 
aloes, alues, aleos (6, 69, 134) aloe (65). 
ale- (132), all- (125) -wede. Ad. wolsmae- 
kend holtz (20); h. das w. smeekt (4), 
neekt (sc 1) rucht, reucht; ein h. dz 
da woltyeht (se 69). aloes epatit (47). 
aloa (Br.), aloda (a/ph. aloa 16) 2. arbor 
suauissimi odoris. 

Aloe gallica v. Allogellica. 

A-, al- (48) -logia 7. conuiwium sine 
ratione (48), sermone (Br.). luderige (48). 


Alog-us (Br, -o, allog-us, -os 7|], 


-ma (11) £. litera, 1 nota 2n. libris emen- 
dandis (Br.,, sim. Gl. m., cf. alapacius.) 
in boycken eyn teyken tot verbeterin- 


gen (147). 7. sermo longus (16) aus &)oroc, 
Aóq0c »« longus (cf. Gl. m. 1l, 174, 184). 
*Alones v. Alcion. 


Alonge von, nd. van verre-m (134), 

-n (8, 21, 66), feren (5b), verne (17, 22), 

ferre (7), f. har (6), ferr (v6), ver (18). 
* Alopecia v. Alopicia. 


Alopeeur-os, -us fuchsschwantz, nl. 


vossensteert (143). (villicht) mattenflachf 
o. wisenwollen (144). 
*Alope-s, -x (Br), alapes vochs (8). 
vosse (22). fufbe (1, 
*Alop-etia, -i v. Alopici-a, -osus. 
*A-, al- (76, 141) -lopicia 7. wlpecula 
eyn wulpen (8). welpéela (sie 9. 2 wl- 
peeula!) foche (93). vehe (6). 
Alopicia (/m. Br. «ntersch. von alopia 


l, 179, 181, 206, 211, 380. Ob. 29. Dz. Wtb. |?. lepra), alope-cia (113, 114), -tia (91), 


DiereNBACH. GrossARiUM. 


ALP 


allop- (48), alb- (104) -icium S aliena- 
&o capillorum. Br. &e., scabies) Ad. grint, 
grind m 141). haarfliessung (113). schies- 
sung des haars (114). hair rijsoynge van 
schorftheit ; calicheit (147). alapici-a kael- 
heit (8^); -da mallaitseap, lazerye uo 
allapacia (9), allopa-ria (148), -na (8, 
148) 2. fluxus capillorum. allopilieia (7 
&AMocg -|- pilus?) perücke stocker bei 
Brinckmeier). 

Alopi- (120, 147, Br.), allopi-, alapi- 
(17, 136), allep- (22), api- (9, 129, 139, 
147, Br. Pap. »« apex) -eiosus, -consus 
(147), api- 7 apie-osus (147), alopi (13) 
(Z. caluus; caluaster $ ve-c. 147) kal (8, 
22, 13). khal (9). vorn (17), aehter (147) 
cale. grindochte (120). alapios-a 7. calua 
(136); -um rauphecht o. an hare (Anz.8, 
408). apic-a, -ia dyer 7 schaip onder den 
buyk kale (147); -0, g. -onis ainer mit 
ainem kalen bauch o. glaezeten b. (75); 
-iosus 2. caluwus, -iolus 2. cajuaster (139). 
alepius cale, bloet (147). 

* Alopogare v. Arapagare. 

Alo-pus, -phus v. Alapus. 

Alosa v. Allosa. 

i (2« &Ac) meer of see suyct 
141). 

A-, ha-, ho- (Ki*.) -losanthus wall- 

(Kib.), woll- Z bald- (Ki?.) -rat. 
*Alosantus &ec. v. Absinthium. 
*Alota v. Aluta. 

*Alpagare &e. v. Arapagare. 

Alp-es, -is (99), -os (7), -ie, -ije (1), 
alph-ie, -ei (17) berge tzuschen den dut- 
schen vnd den wah (5*). dutsch gebirge 
zuschen walen vnd dutschen (11). dewtsch 
gepirg ezwischen den dewtschen vnd 
auch den walchen (1). dutz berge zwi- 
schen den walen vnd den dutzen (5). 
dutsch b. schuDen den w. vnd den dut- 
schen (21). deuez berg ezwischen w. vnd 
dewezen landen (4). dutschenberg zwus- 
sen den w. vnd den dutschen (T, szm. 11). 
dutfse burge ezissen den w. (18). das ge- 
birge zuschen welschen landen (17). die 
alpen sc. daz lampartsche gebirge (48). 
lampertiseh pürg (2). albe teuschperge 
zwischen walhen vnd teutschen (74). al- 
ben, v/g. das hoch gepirg, gebürg; almen 
in dem gep.; dutsch EE (7. montana) 
pirg, gepirge (75). geberge (99). ein snehe- 
erg (19. seAwezz.). snebarch (11). dude- 
sche berge (22). d. b. twyschen den 
wale dudeschen (23). 

* Alpica 7. ouis (19). 

Alpinas (em) berg- (85), pirck- (74) 
-man. en de indeme Neue boren is 
(22). einer von der alb (74). 

*Alpinosus kelden (8^). 
* Alpita v. Alphita. 

* Alpogus v. Arapagare. 
*Alph- v. Alu-. 

Alpha an-fanck 7 -begin (75). 

* Alpha (aws alapa) backenslach (14). 


Alphabetum /d.fÍibel, fibbel (7), by- 
bel (v.a. 1477), a b c. abece (7). eyn abee 
21). abacete (225). puehstab ordenung 
15). ein alphabet, gebet (110) wd. eyn 
phi-, fi-bele. alphabet ein wiber (sf. 
vibel?) ulalit (s£. alfabit? 6). 
Alph-anus (74, Br. &c), -aneus £ 
-arorus (76), -arus, -arius (74), -orus (1), 
-aurus, -aranus (Stocker), alpaulus 
d 


25 


26 ALT 


(109), aliparius (147. q. cf. hierher?) est 
falsus mendicus (aus Alphe-nus m. pr, 
-mius 7. vagus i m. pr. Pap.? vll. »« 
halo-, holo-phanta 2. mendax 110 &o., 
Ki.; hala pauea 7. anima menciens 76. 
aus halapanta 7. omnia m. 129) Ad. ein 
falscher betteler szm., petler (74). en 
valseh (23), vals (22), fal (18) bedeler. 
eyn falscher broit beddeler (7). eyn fals 
brot beteller (5). bedruger (21). truant, 
truyfler, tuescher &c. (147). troner (109. 
aus trogener, cf. beghardus, eher als ver- 
lesen aus croner — ahd. kronare v. ba- 
burrus, cf. eroenen murmurare 141). 

*Alpharius v. Ali-, al-phanus. 

*Alph-ei, -ie v. Alpes. 

* Alph-erare, -iare v. Arapagare. 

Alphi-ta (Br. Gl. m.), gew. -ea, -ter- 
rea 4 alpheta (Gl. m.) alfi-ta, -da (141, 
Gf.), alpita, alipta (149), aphita (47, 92), 
affica (22, 28) (£. primum granum matu- 
rum. dc., farina, ordei, polenta, aus &)«v 
10V) gerstmelo (Gf. 9, 713). gersten-mele 
(o -mel (28, 141), - melle (22). girstin 
Gf. 4, ?65). g. mele (75.5; 95). boh. prha 
(4). alphi-ta, -tera, -ton garsten mele; 
-ca yn der aren dat hoichste ind yrst 
rip korn (147). 

Alphito pop-hans, knecht ruprecht, 
kinderfresser (Ki.). 

* Alphorismus v. Amphorismus. 

* Alphorus v. Alphanus. 

*Alreta (aws alleta — athleta G1. m.? 
arenga Dz. Wtb. 25? cf. nd. alrede area 
publica Yr. 2, 108€) walg- (1, Sm. 4, 68), 
walig- (4) -stat, : nhd. waligen volvere? 
alieta pan (75). alioea (m glacie) ein 
bane (8). 

* Alsa (/l.) die Ylle (48). 

Als-, gew. els-, elz- G3» es- (5^) -atia 
elsa-De (12), -BGen (5b), -( (68, 110), -tz 
(18, 48). elDesse. (77). eylsas (6). elsaf- 
(69), elseD- (69 szm.), elsaDen- fo» elsas- 
sen- (22^), elseczen- (21), eleseBen- (17), 
elseDen- (1, 133), elsasser- (132), elzeecer- 
in elsetzer- (23), elzecer- (22), vlsozer- 

4) -lant. 

*Alsatius olzacer (4). alsa-tii, -vi 
elisazari (130). alsatii 7 elysii elsesfer 
125). 

* Alseotilus (cf. adorn) v. Affodillus. 

Alsin-e, -es (Fr.) (herba, cf. pilosa) 
hühner-salbe, -biD, -darm 7 máus-d., -kraut 
(Ki. si.). hühner-serb (144), -scherb (Fr.). 
vogelkraut (144). 

* Altamia v. Aleanna. 

,. Alt-anus, -onus (16) 7. flatus in alto 
j. pelago (Pap., sZm. Gl. m.); altus ventus 
n Tar? (16). hoich wynt in der see (147). 
«gs. voden (Gl. Aelfr. cf. Gl. m.). 

Altanus (herba) buchschwarbe (4s. 
cf. aseancia)., 

Altar-e, -ium /d. nd. alt-are (1), -ar 
(68), -er, -re (97). elter (b, 21). 

; Altarista (7. sacellamus G1. m., Viea- 
rius q. v.) alter her (4). einer der von 
dem altar lebet (6s). 

Altarium (cf. altare) altar stain (76). 

*Alte v. Alx. 

Althea v. Alcea. 

*Altea (7. malus, »« malua?!) mast 
op en sehip (147). 

*Altelabus v. Accalabus. 

Alter eyn 'ander (19). gen-er m. -e 


ye (m5). 


ALT 


Alterare andern (8). hd. nd. vor-a. 
hd. v'endern. ver-wandlen (68), -wandern 
(67). wandelen vor ander (22). vir wandel 
ader wer ander (sc 21). vor wisen (b^. 
st. vwisseln, vwechseln? cf. alternare). 

Alteratus (7. alter effectus Br. &c., 
aliter effatus mss.) hd. vorandert, v'en- 
dert; verwand-ert (67), -let (68). 

Alterea-ri, -tio v. Altrica-ri, -tio. 

Altereator schnapper (2). 

Altereum Ad. nd. bilsen (Ki. Kil). 
b.-kraut (144). malkruyd (Kil). 

Alternans ezwyfelnde (8). ein zwey- 
feller (3). 

Alternare herten (141, Gf.). andern 
(8). va. (6). eynern (9. aus endern). Ad. 
anders, anderworbe (18), v?'anderung (6), 
vander (5), vnder ein ander (4) machen. 
nd. voranderceh (23), v'arich (22) maken. 
wiDlen (68). vnder-weDeln (19), -wislen 
(99). onderwisselen (11, 83). 

Alternatim vnder-ander (22), -en a. 
(23), Ad. -eyn a. vndern-a. (18). Ad. nach, 
na (8) eyn-a. verenderlich (65, 68). sun- 
derlich (835, 9), -chen (12, 13). vnder 
weflung (19). onderwile (89). . : 

*Alternatio (n aus c) kefelunge (8). 

*Alternatu-s, -m (l1) ezwey welunge 
(9). onderwisselinge (11). en vorander- 
inge (29). 

Altern-atus 4 -us hd. eyner der vnder 
den andern ist. nd. eyn de v. dem a. 
ys (22). 

Alternitas v'ander- Ad. -ung (6), 
-keit, -heit (3), nd. -icheit, -cheit. d. 
v'ender-ung (68), -keyt. 

Alter-, bi-, du-plicitas bedroch &c. 
(141). 

Altervt-er, -rius (13) jo eyn von dé 
andirn; vnder eyn (55). vnder ander (22). 
eyn a. (21). der 4 eyn a. (85). vnder (1, 
5), durch (6) eyn-a. der a. von den zweien 
(75). eyner (9). eyner vnd der ander (1), 
von den andern (13), vnder den a. (4), 
von zweyen (68), vnder zw. (67, 69, 194), 
vD zw. (65), von andern zw. (16). sye (?) 
bey mit en ander (17). 

Altervtrum eyn andir (8). der ander 
(9). eyn oder dye a. (19). en offt a. (11). 
hd. dorch, vnder (4,76), gegen $0 eyn- 
a.; durch-hen (7), -eyn. dorchen (23). 

* Altia v. Alcea. 

*Alti-fera, -fra (17), -fia (9), -ssera 
(13) winden (1, 4). zugrad (75). keffer 
8, 13. cf. Fr. 1, 506€). kefer (9). krane 
te! 11). kranche (11). 

*Altifieare hoen (19) hoghen (11). 
hoegen ($9). 

Altigradus (Br.) hoch treder (17). 

Altilis (Br. &c.) Ad. eyn zam fogel, 
oft als eyn hün (5), hun, o. eyn gans 
sim. scame wogel Z vige (13). eyn tam 
voghel alse eyn hoyn (22). en than v. 
als en hon edder gos (23). ^d. huf-fogel 
sim., -gefogeltz (8) haws-hun, -voge 
hane Z stadelhenne (9). altile mastiche 
(141). «gs. foedils (v. sagénatum 145). 
altilia hus gefügel 3 zame vogele 
CE hantzuchiliga, kimastiu, mastfo- 
ga 0 AN (Gf. 2, 881. 9, 485, 449. 
D, 615). 

Altiloquus hoch 'sprechender (68). 
hocher redner 7 ein trostiger reder (75). 
scharp sprecher (17). 


Cw 








 ALU 


*Altime-ntum, -ter (Gl.m.) mate van 
hoichden (147). 

*Altipedes (7. alpes) geberchte (14:7). 

*Altisonare hoch luten (75). 

*Altissera v. Altifera. 

Altit-onans (76, Br. &c.), -tonus (7. 
deus Pap.) eyn hochludender (1). 

* Alti-thronus, -tronus, antithronum 
(alph. alt- 68) hohsidillo, hoesedalo (at.). 
hoch siezer (1*). hoigh sitter (147). eins 
kunigs stul (68). 

Altitudo hohe (8, 65). hoe (b^). hoe- 
ehy (68). dy hoeh (10). hohede (48). hoe- 
keit (75). 

Altiuolus ein hochfliegender (175). 

*Altmona v. Lemanus. 

Altri-, selten alter- (74 &e.), atri- (9) 
-eari, altritari (133, Gl. m.), alt?eal (s?c 
22) hd. nd. schel-den, Ad. -ten. Ad. klaf- 
fen, clappen (133), straffen (74) vnnutze. 
nd. snacken, sn. vnnutte. kyffen 7 snap- 
pen (74), -en vnnutze wort (5). kyffern 
an nucz (21) kiefen (1). kifen (76). Ad. 
kyf- (4), kiff-, hd. nd. keu-elen. kyueln 
(9). kebbeln (109). krigen (6). zancken o. 
kriegen (74, 88, 110) mit worten (110). 
creten 7 kyven myt worden (22b). wert- 
len o. streytten (64). vechten (1T, 74). ha- 
deren, einander vbel ufrichten (88). plai- 
diren (99). arguirn (74). 

Altri-, alter- (4, 74, 99) -eatio (cf. 
alternatio) Ad. krieg, krig (5), kriegung 
(6, 14), eyn karch krich (18); kyw- (9), 
kyff- (74) -elunge. nd. kyf, kiff; plait £ 
sceldinge (99). vrloge mit worten ; schelt-, 
Straff-, arguir-ung (74). 

* Altri-cula, -x (cf. aliaria) boevyune, 
huyre (147). 

Altrins-eeus, -icus, -oecus (8^) Ad. 
ander-s, -ley (9), -gesehyt (138). ein and- 
er (67, 16), -erlinge (85). teghen eyn (132). 

Altriplex (vg. blinguis dc. 16, animo 
duplex &oc. »« artiplex 7. d. Pap., G1. 
Plae.) betrieger (68). wispelsinnich (107. 
cf. w.-duerigh inconstans Kil). altripli- 
citas i. duplicitas (16). 

*Altrix v. Altricula. 

Altum v. Alutum. 

Altus Ad. nd. hoch, o. tieff (68), tyfe 
(9), deiff (8) swer (8, 9), vnd dyf (12). 
hog (3). hoge (99). obbir hoe (5*). 

Altus in faetis spitzfindig (65). 

Alue-o, 7 -us (Ki.) (cf. aleion?) hab- 
bich art, gr. ÉAsoG (112). nachtvogel Z 
mast- (Ki*?), maf- (Ki») -huhn. nd. wiggle 
(6. Stryx V. a. 1438 Ziem.). 

*Alu-ea (pars selle Gi. m.), -ta, (pis- 
toris 16) mult (16). multer (13). teyg-, 
deig- (85) -trog (85, 9), -droek (8). 

Aluea-r- -re, -rium, -le (6), alphe-, 
alphi-are, -arium, alphe-ar, -ale (5^), 
-us, 4 alutas (48) (cf. sqq.) hd. korb (al- 
phearium 76), bm-k., -stock; pein- (1), 
beyn-, beyne-, pyn- (66), byn- (10), byen- 
(12), bene- (5^), Ad. nd. benen-, ben-, 
imme- (22b) -stock, -stok (22), -stocke 
(10), -stog (85). ymmen korff (89). binen- 
k. £ -kar (48), -vaf) (49), -stock (6). im- 
huD, -va, -sumper, varr. -summer (75. of. 
Sm. 3, 249). en ymmen huue (11. a7. bie- 
hof, engl. bee-hive). bibue (99). bie-buyck, 
-bock (Kil. cf. bue, mAd. bock Gestell 
Pr. Wtb. l. 151, Fr. 1, 115?). drog (5^). 

*Alue-, alui-, alphi-are Ad. binstock 
sim. (cf. prc.), pinkürben (2), von stick 


ALU 


sic 91) machen. nd. benen-, ben-stocke 
naken. 

- Alu-, alph-eolum wasser graben; 
eolus trage (15). 

Alu-eolus, -erlus (18), -iolus, -iolum 
94), of? & -eus, -us, alph-eolus, -ilus | 
17), albiol-a (7. peluis rotundus) $ -um 
136) trog (D, 48). wesehe- (1s), lesch- 
14, 16), lósch- (93) -trog (fabri 16), -trock 
74). suwe drog (1). suetrog 7 teigtroeg 
125). dicke droke (17). teige trock £ 
rosse mulde (3). trogelin (8, 16, 4s). 
dindtstroglin, varr. kintz-trogel, -krogel, 
' badzuber (75). molde (125). máltlein | 


112) mielterlin (91) wasser-kennel 7 |cordoan Gil. m. 1, 
schiffelin (18). sehüff (so). schueffe (23). | aTudo). la (1, 3). 
ichuff (Sm. 3,337). sehope (7. fundibulum | Sm. 


2b). sehaff znstr. nauticum, puta hauso- 
ium do man mit vB schopffet (64). hd. 
1apff, binstock szm. (cf. aluear). winstack 
sic) 1 drag (21). ags. aldot (94, 136. al- 
laht eorbis Bosw.). 
Alueolus nummarius tzelbred (125). 
*Aluere v. Alluere. 


Alu-, alph-, alb- (136, 145) -eus, al-| 


|92, 93j -decker. ain laindecler (16). leym- 


|;leempleeker ($3, 107). sehoe-, leder-ma- 


|weyDBgerber. ein semsch lederer (110). 


AMA 


'caleios de alluta (16) ; argillator (107). hd. 
'eyn leym-, leymen- (18, 67), lemen- (19, 


cleyber (v, 74), -kleber (4). en lemer (23). 
|ker (s3). lower (85). eordemaker (s9). 
| eorduennierre (11). cordewanier (106. ga//. 
eordouanier 122. cf. Gl. m. 1, 196). Ad. 


seemBmecher (132). 
Alu-ta, -tha (55), allu-ta, -ea (9), 


|-da (17, Gi. m.), alota (Sum.), abata (9) 


i. pellis artificiose candidata (Br-); species 
corei ruffi &c. (3); eerdonium (1, 3. frz. 
196. cf. 116, 194, prov. 
laa (3). láa (2). lo (55, 
2, 462). loseh (Sum.). loesch o. rot le- 
der (64). lósehh (3). lósch (4s. cf. $m. 2, 506. 
rubicorium). losch (74, 15). leesch (110). 
weyzze lósch (. laesch (7. g. allutum 
16. cf. G£. 2, 282). loBkeshut (141). loych 
(8). laueh (zz ortu 9. 2« allium!). leiche 
33). eyn loyt (11). lindledder, semisch 
Cx gerbte hut (88). weyssfel (91). geay- 
ertleder o. -haut (14). seemseh l (110). 
schóns l. (Sm. 3, 369). eorduan (i5.; es, 





phius, alueum (104) (cf. alue-ar, -olus) | o7, Gr. 4, 492). kurdewan leder o. schuch 
hd. nd. ags. trog. hd. drog. nd. troch.| (18). cordewen ($3). kurdual (283, 93). 
trag (7 alueare 1). drogk (10). ein lose | botschuch (all. 8. cf. alutum calceus 
lrog (4. st. losche-). teig trog (4). trogk, | peregrini 2x.). eyn butsch schuche (al. 11). 


paektrogk, parti (74). drock £ hack bret | 
18). pretspil (z. atueolus, alea 21). truch | 
F kyst (16) nart (19, Das. cf. Fr. 2, 8).| 
nuolter (91 sim.) mülte (112, Das.). eyn | 
oroz mulde Z eyn kar (5). molde (19, 22). | 
en grot m. (23). bulle (17, Fr. 1, 152^. | 
wett. bolle f). eim eg ine (6. cf. Sm. | 
1, 118. Gr. Wtb. vv. benne, binne). brente | 


(113). wasserlauff m naui (61). der flut | 


def) wassers 7 ein stram (125 Mrz.). (alu- 
eus) ags. stream- (94), streum- (136) rad ; 
aluium meeli (24), albium meelu (136), 
*Alumbia (7. palumb-us. -is) walt- 7 
wylde-duyve (14:). 
*Alumen v. Albumen. 


A-, al-lumen, alum (6), almen (9) |P 


(7. salsugo terre) alum (93). alm (6). A4. 
alu-ne, -n, alaun. allu-ne (12), -n (8, 22), 
-en (85, 125), alant (€, 16). mergil, clar, 
peizstein (131). páeistain (104. cf. Gf. 6, 
688). spat (Sum.). eossoldor (105. cf. eas- 
saltrum). 

*Alumicium v. Aimucium. 

*Aluminare mit alaun bestreichen 
(135). 

Alum-na, gew. -pna amme (22). ame, 
nerrersehe (7:7). en erde rorer (23. aus 
ernerer, cf. alummus 6). nererin (75). 

, Alum-, allumi- 7 alump- (76) -nare 
(£ pascere) weyden (6s). ernàhren (Ki.). 

Alumnus, ge. alumpn-us, znfersch. 
-is (à seruus 16. cf. Gl. m. 1, 195) der ein 
ernert o- erneret wurt (6s). (7. alleps) eyn 
hernerer (5b). erneren (sie 4). merer (sic 
l) ein ert (szc) nerer (6). eyn ain odir 
G9) kint bi der ammen (8). vosterkint 
99). 

*Alumo v. Alluuies. 
* *Alunda v. Alauda. 


*Aluo rz. Alga. 

*Alura des buycks mont (147). 
( e i. largus (Br., 3). allus milde 
13). 

Alut-, allut-, allue-arius 7. eorves-, 
pellip-, sut-arius (129); sutor qui facit 


buntsehue (abata 9). puntschueh (13). 
erche (12. cf. albieorium). irch (16). aAd. 
irah (Gt. l, 461). 

*Aluta v. Aluea. 

*Alutas v. Aluear. 

Alutes v. Allutes. 

*Alutium v. Alluta. 

Alu-, gew. alu-, allo- (75), albu- 
(alph. aliu- 6), al- (V. a. 1417) -tum (i. 
calceus peregrini 1 cortez arboris quer- 
cine &c. cf. aluta) eichin rind (Br.). lohe 
(8). loe (9). lae (13). ain laesch (7. alluta, 
frunium ;6). hd. pu-., po- (2), bu-., Ad. 


(6). 


| nd. bocken, locken (sic 21), pukkein (1), 


uekin (74), geayert (Ob. 481), gealent 
(14) leder, ledder, 7 haut (Ob.). bok-l. 
|(23). bóccen leyder (3). buckeler (sic 6). 
eorduen of zwarte (ll. cf. crinea). gar- 
winde (alutum s9; v0» garwen, gerwen? 
»« alabrum?). pilgrenschuch (15). 

*Aluua v. Alima. 

*Aluuium v. Alluuium. 

Alu-us, -eus (6s) buche (1). buch (8, 
68). büceh (142). bue (29). A7. ein junck- 
frawn bawch sim. de bue ener iunevro- 
wen (22). 

*Alux v. Allux. 

Alx elaho (120 &e.). heloho (141). elho 

i! D M- 
(s4). ele (104). helfant (102). aleus, QAxTjc 
ellend (112). alee elend (114). alte geis 
(capra 93). alalte geib (4s). 
*Am- Dissw. sí. amm-, adm-. 
Ama (auch hama Gi m.) ame (1i). 
, ^ , € , 
am, e/g. ome (15). eymer (66 &c.). (à 
&e.) sehópffeymer (112). wein vaB (3, 


Amabilis lyp- (85), liep-, begird- (6s 
-ieh. lecfhebbclk (ssh miles TO en 
*Amabolagium v. Anaboladium. 

*Amafractus v. Amfractus. 

*Amala (si. ambra succinum?) ezarr 
( à Üuoribus arborum; cf. Sm. 4, 239, 
280). 





















AMA 


*Amala v. Attinala. 
*Amalaphula v. Amulaphiola. 


*Amal-atia, -ocia (123) (/. apiana, 


21 


oualid-ia, -a, camemelon, malium 143) 
thobari (Gi. 5b, 9s). ehamillen (141). 


*Amales (aus annales?) z. pueri qui 


pro annis sacrificant (16). 


* Amaligies (cf. ambigies) czwifelhaff- 


tig rede (18). 


* Amanaeus (cf. amaraeus) lauondola 


(131). 


*Amancia v. Auantia. 
Amandus vruntlick (22). 
.*Amant-i 7? -er (amatim Br.) liplich 


(3). 


.JAma-ntila (Br. &c.)), -ntilia (Ki.), 


-tilla (16, 117, Gf. 4, ss0). -tilia (8), -cilla 


(85), -ritila (Br), -rilla (i. valeriana 


Anz. 8, 409) valeriane (i2, 149). Ad. ba-, 
pa- (3), bo- 7 va- (4) -ldrian. baltrian 


(96). baldr-an (8), -um (76). tennmarek 


(14). dennen marck, alpenkraut &ec. (13). 


denne- tenne-march (Anz. [.c.). holantar 

(rio Gr c). 
*Amantina vr. Amaranthium. 
*Amantistes v. Amethistus. 
.-Amar-acum, -ieinum (110) z. vzngu- 


entum ez amaraco (Br.). bitter salff (6s). 


. Amar-acus (Br. &c. cf. -usca), 7 -ieus 
(110), -anis (111) mayeron (110). maior-an 
(91 &e.), -on (111); meyeron (13). mett-er 


i -erey 4 -ram (74). bitter kruíf (68). 


*Amarago z. Cichorium. 

*Ama-rantium, -ntina beyfuD (143). 

Amaranthus floramor 7 tausendschón 
(Ki.) fuehsschwantz (Fr.), 7. g. vasses 
sagel 7 befekla (sic s5). 

*Amarcellum v. Amarellum. 

*Amarcianus (cf. amarieatio) sun- 
der (74). 

.-Amar-e, -icose bitter-ieh (5, t), 
-liche (19), -liehen (18), -lie (22). better- 
leke (99). 

Amare liep haben (9, 65). begird 
han (65, 68). hold sein (1). minnen (29). 

*Amarella v, Amarusca. 

*Amarellum (est ciphus) ein becher 
(8, Stoeker /. c.). bieker (22) am. aus 
magellel &e. Sm. 2, 556? oder :ama, 
amula? zugleich becher, bicker avs biter 
(sg-) missverstanden. 

Amar-ellum, -celium (i). amerul- 
lum (134) Ad. nd. bitter. b. £ sure (1). 
pitter (74). 

*Amar-elum, -illum (Br. &e.), -illa 
(48), -ella (13), -ina (zd. Gl. m., genus 
virgulii amari i5., Br.), amer-ullum (134), 
-illum (6) (cf. prunus armeniaea, cer- 
asus iuliana Nmn.) amare-llen (1, 69, 79, 
134), -eln (18), -el (5b). amererl (4). am- 
brell (74). Ad. amerellen. a.-kirschen (6*7). 
ammerbere Z korse (Y). amel-ber (4s), 
-per (74). rot kirsche (li). blotter kirse 
(bloderkirsehe Nmn.) amarillum; ame- 
relle amerillus (6). 4. matricaria meter 
&e. (13). 

*Ama-, ame-rellus, -rillus Ad. ama- 
rellen- (1, 55b), amereln-, ambrellen- (64, 
74), ammelber- (45), amer- (93), ammer- 
rellen kors- (7), rot kvrsehen- (17), rot 
kersen- (6) -baum. mor-ling, -ieh (Sm. 2, 
608, 609. cf. sq.2). wihselboum (Bw. 230). 
eyn wilder baum (6$). 

Amar-ellus (Br. &c.) -elus (45), -illus, 


28 AMA 


amer-ellus, -rillus (D*), -inga (Hen.), -à 
(77), amorellus (64), mer-illus (77 &e. cf. 
alietus), -Ius (20, 23) (2« mer-ula, -ulus, 
-gillus, -gulus, -gus qq. v., cf. ames 
la qmerola Gl. m.; strix, fraudula, fri- 
gellus) ámare (84, sim. Gt. 1, t ammer 
(77, Hen.). hamere, golt-h. (102). Ad. golt-, 
gold-, goll- (66 &c.) ammer. gold- (18), 
olden- (Y) -emer. golt- (3, 67), gult- (21) 
-hammer. gollamer (70. wett. goll-hans, 
-henschen). gold v& (7. fraudula 16). gol 
mar (69 Mrg.). amer-inc (BM.), -inch (102), 
-tz (48). amring (77). emer-Iing (17), -Iyn 
(125). e-, he-mmerling (Hen.). emme- (64b, 
Hen.), eme- (76), em-(93), emb- (Hen.) -ritz. 
emerza (87). émerze (95). enivieze (s?c 45). 
meri-ing (1, 55, 75), -gen (5), -iche (77), 
kin (Ob.), -e (merlus 23). smerli-cken 
(20), -nek (22, 23). rytmése (109. Ad. riet- 
melse Nmm.) taücher (amarillus 4). 

Amarescere pitter werden (1). 

*Amaria («us auiaria?) vele weghe 
by eyn (147). 

*Amarica v. Amarusta. 

Aumnari-care, -tare (7. fatigare doc. &x.) 
hd. nd. bitter, hd. pitter machen, maken. 
abe scheiden (17). 

Amarieatio bitterheit suntliche -n, 
var. -S lebens (65) 2« amar-tia peccatum 
(Br.), -itia zd. (6), amaror (Gl. m.). 

*Amaricinum v. Amaracum. 

Amarieose (cf. amare) bitter-lich Z 
-nuf) (76. »« amaritudo). 

*Amariecus v. Amaraceus. 

*Amariedes (aus hamadryades) got- 
tin der paume (74). 

Amaril- v. Amarel-. 

* Amarilla v. Amantilla. 

Amarina v. Amarellum, ' 

*Amarista v. Amarusta. 

Amaritare v. Amaricare. 

Amaritilla v. Amantilla. 

Amar-itudo, 4 -or (110 &e.) bitter- 
hd. -keit, -kait (76), -cheit (9), -heyd (19), 
em -heit. reuhe, vn-miltikeit, -geschmeche 

88). 

* Ama-ritus (22), -ecius (23) en heme- 
liek stedde in ené oppenbaren wege. 

* Amarosta v. Amarusta. 

Amarubium v. Marrubium. 

*Amarulentus v. Amaru-S, -sta. 

Amar-us, -ulentus, -ieosus /d. nd. 
bi-, pi- (4), be- (99) -tter. bether (13). 

Amar-usta, -usea (149, Sum. &e.), -osta, 

-ista, -uscum, -useus (arbor 19), -ustus 
(fructus 19), -uster ( fr. 74), -iea (V.Hamb.), 
-ulentus (89), armarusea (85) (é. poma 
siluestria 3, pomatiana Br., gew. sg.) Ad. 
holtz-, hultz- (5), getwerche- (19), nd. 
holt-, dwarch- (11), do..rch- (89) -appel, 
Ad. -appil (8), -apffel, -opfel (4), -epfel 
Br., -ephel (3). hundis-, hundes-blume 
8, 9), -tille (8, Sum.), -ribbe (47, 96), -rippe 
149), -erip (85). honsblomen (97). honf 
blume (17). hungertull (sic 76). Cf. hunds- 
blume, -dill, ;3ippe Nmn. 

*Amar-usca (cf. prc.), -aeus (q. cf.), 
-ella (7. matr-onella, -onaria, -icaria q. 
cf.) matron-, meter-, mutter-, meyd-kraut, 
meyd-, magd-, bocks-blum, feberraut, 
sonnenaug &c SE 

Amasia Ad. bule, büle (6, 67), bul. 
bole (5b, 18, 22). pulerin (75). eyn zu-wip 
(9), -dirn (17). Ad. vn-elieh, -erlieh (68), 





AMB 


-recht (67), hupseh (93) wyb, weib. vn- 
echte wyff (225). eyn fridelin (9). frydel 
inne (sic 8). gespüntz (48). mumme (77. 
verm. sí. minne, nicht — mume. amita, 
Hn amiea). kornuthe (77. cf. Br. Wtb, 1, 
854). 

*Am-, var. amb-asiata (»« amasia!) 
botschafft durch bulerij o. euplerij (65). 

*Amasi-cula, -uneula, -0laà,! amater- 
eula ain bulerin (76). 

*Amasio (cf. amasius) pulschafft (75). 

*Amasiolus pulel (:5). 

*Amasion (»comasum) kuttelfleck ; 
schelm-, sucht-iger (74). 

Amasi-us, -o /,d. bule, bolen (18), puel 
(1) puler 7 pul (75), puelar (1). nd. bole. 
Ad. eyn vn-elich, -elicher (7), -eelicher 

76), -erlicher (68), -drecht (21), hebelich 
18. curialis ?) man. vnerlich (-ius 4). myn- 
ner (8^). friedel (9). frydil (8). 
*Amaso-nes, -res v. Amazones. 
* Amasum v. Omasum. 
* Amatercula (m. -us) v. Amasieula. 
*Amatilla &c. v. Amantilla. 
Amatio liep-habung (19), -hebbinge 
(11). liebe (85). holdschaftft (126). 
*Amatistus v. Amethistus. 
* Amatiuus buler, liebhaber (65). 
*Amatiuus (cf. amar-, aman-aeus) 
lavender kruth (48). 

Amator lyp haber (19). leib hebber 
(14). minre (99). 

Amatorium zaubernuf) der liebe (65). 

Amatrix buhlerin (Ki.) amatrices 
dea € vires € humores arboris; amadri- 
ates «arbor 46 dea arboris (16); -as, pl. 
-ades dea a. (Br.). 

Ama-zones, -sones (23), -sores (22) 


(sunt foemine bellatrices Pap., bellatores) 


kiue-re (22), -r (23). 

* Ambagarium v. Ambifarius. 

Ambag-es, ies, adbages (136) Ad. 
zwyfel (19), zw.-haftikeit (6), zw.-haftige 
rede, zw.-redde (1). twiuelaftige rede (23). 
twiueligere (sc 22). eyn vmbe rede (18). 
vimred (88). vmb furnde rede (8). vmbfuge 
r. (13). tujuel (99). 

.Amb-ago, bissw.-rago sezweyuel- (3), 


zwibel- (48) -hafftige rede. zweytfelheftig |( 


r. (4). Ad. vmb-sprechunge, -rede, -red. 
vnberedung(s?c 6). vmme sprekinge (23). 

Ambarual-is, -e, ambur-uale, -bale, 
-bium, aruanbale offerhand umb die 
stat to dragen (147). 

*Ambasator v. Ambasiator. 

* Ambasiari (cf. Gl. m. 1l, 202 sq.) sach- 
auDriehten (74). 

.Ambasiata v. Amasiata. 

Ambas-iator, -itor (75, Gl. m.), 
-sator, -ator, ambrosiator (! 21) Ad. 
sach-, sachen-werber, -werfer "ü 4); ey- 
nes groBen hern s.-w., botte (6), bot o. 
sachen (76). grosser h. s.-w. (-ior 4). her- 
ren pot (1, 2). eins fursten bot (68). potte 
der da grosse sach vor den fursten vf- 
rieht vnd wirbt (75). der grosser herren 
grosse botschaft fuert (93). en grot hern 
sake weruer (23). eyn here de de ens 
groten hern bodde ys (22) ein eddeler 
bode (7) eonstabel (19 &e.). seheffer (18 
Mrg.). 

*Amb-atrum 4 -utum (Z. cortina) 
vmbhang (75). 


-ior, 











AMB 


Ambedere (píc. ambes-us 2 -tus :. 
conmestus sic 76. ambusa 4. comesta 
139) vmb-nagen, -efBen (19, 110). vmme 

aghen (22). knagen (89). om- (11), ombe- 
uy -knagen. 

* Ambega v. Ambiguus. 

* Ambibagarium v. Ambifarius. 

* Ambiciosia v. Ambrosia. 

.Ambide-xter, -ster (125) eyner der 
mit beyden henden glich bereit (5), recht 
(1) ist. mit b. h. like breyde (od mit 
b. h. recht (76). ezu b. h. gerecht (9). 
reth an b. h. o. ain eyner hant als ge- 
ringe als mit der andern (19). myt b. allike 
bereyde (23). b. erbeden (21). recht an 
benden (sc) handen i beiden hender 
en zu b. siten (835). in b. siden regt 
99). linkte hent (11). 

" D g. -ei (cf. ambigies) twiuel 

i 
Ambi-farius, -narius (16) zweyerley 

wort (8). adv. ambi-fariam (Gi. x -ga- 
rium (Br.) -bagarium (16) ?. ez duobus 
partibus. 

* Ambigena v. Ambiguus. 

Amb-igere (-egi, -actum, -ire (q. cf. 
(lay zwi-, zwey-feln (4). zeioldigon 
18). 

*Ambigere (-ui, -itum, cf. ambire) 
vmme gen (5). 

* Ambig-ies? -uum (cf. amb-ies, -agies 
&c., amaligies) czweyffelhafftig (1). ezwy- 
filhafftige rede (5b). 

*Ambigire vmb reden (4). 

Ambigna v. Ambiguus. 

Ambigonius v. Ambligonius. 

*Ambiguere zwiueln (11). 
Ambigu-itas, 7 -um (4) Ad. zwifel- 

heit (68), -haftekeit, -heftikeit (6), -mu- 
digkeit (5); sezweifelhaftikeyt (3); zwey- 
fel-hafftigkeit, -kait ( i -heftig (4), -ung 
(110). zwifeldig müdig (21). hochmutikeit 
(0). twiuelsinnet (22). 

*Ambiguose zweifelhafftiglieh (75). 
.Ambig-uum «^. -ies, -itas. 
Ambiguus (cf. ambitiosus) hd. zwi- 

fel-, zweyfel-sinnig (1, 5, 3), -mutig, -mudig, 
-haft (8), -haftig, -heftig (6), -hefticheit 
(9). ezweifel-ig (t d (16). zwyfelieh 
68). ein sezweyfeller (3). twiuel-modich 
22), -sinnich (23). amb-igena, 7 -ogna 
147), -igua (Gl. m.), -igna (Br.), -egna 
iy -ega (76, 147) (sc. ouis cf. Gl. m.) 
à. qué. cum. duobus annis Zmmolatur (16). 
schaip dat mit twen lameren geoffert 
wurdt (14:). 

*Am-, an- (942) -bila ags. laec (1836), 
leae (942). 

* Ambilogia v. Ambubaya. 

*Ambinarius v. Ambifarius. 
Ambi-re, prs. -eo (64) (cf. -gere, 

abigere) hd. nd. vmume-, Ad. vmbe- (1), 
vmb-, vm-gan, Ad. -gen, -gon. vmb schwayf- 
fen (64). hoeliuertig gen (9). hoffertigen 
(8). vn-zochtig (5, 21), -zichtig (76), -tuch- 
tieh (23) sin. begern (17) 

*Ambitare omdoen (ll. cf. ambitire 
Gl. m.). 

Ambities (Br. cf. ambitus) omganck 
(11). 

Ambitio, amicio (9) (7. eurial-, cu- 
pid-, pompos-itas 76) vmb-ganck (19), 
-gangung (110). omgauen (sec 89). hoff- 
ertekeit (b), artig (21), -art des lebens 


AMB 


(65). houerdieh (23). homoyt (22) gros- 
mütig (3). vberflussekeit (9). ubir flufj 
der cleyder (8). eergeid-ung o. -ikeit (88), 
-igkeit (110€). ern-girichait (1), -gytich- 
keit (1102 sm.) eregittikeit (65). gereg- 
heit (99). 

*Ambitiosia v. Ambrosia. 

Ambi-tiosus, 7 -guus (€) hd. hoch- 
mudig (5), mutig. homütig (3). nd. ho- 
modieh. hoffar-tig (18), -dig, gyrig, vnor- 
dyck (17). ern gire (8). ere gittiger (65). 
eyn gritiger (48. cf. G. Wtb. 2, 428). eren 
lustig (10). hoch stellich (23). hastelick 
(sic Boy 

Ambit-us, -on (48) (7. superbia) erutze- 
(D^, 99), Ad. erutz-, erüeze- (48), crewez-, 
vmb-ganek, Ad. -gang. gytigkeit der eren 
(110b). eer-g. (1109). 

*Ambi-zare, -sare (cf. bombizare?) 
summen (apum. 9). s. vor den oren; sa- 
men (17). sommyn (8). 
vE gd ambi- (G1..) -gonius triangel 
141). 

Ambo d. nd. beyde. alle b. (68,110). 
die bede (6). ezwen (21, 76). twe (22). 

Ambo Ad. prediger-, brediger- (18), 
bredigen- (V), predigen (133), predig., 
(6) -stule, -stuol, -stul, -stole (18). md. 

redich- (23), preddick-stol; preeckstoell 
f. lesbanch (93). lettener, bedesammet 
48). 

*Ambobaya v. Ambubaya. 

*Ambogna v. Ambiguus. 

* Ambolla v. .Abolla. 

*Ambolodium loktisch (9), cf. ana- 
boladium? eher aus ambo 7» analogium 
q. v., lecter an tisch angelehnt, wie pul- 
pret — pulpit be? Das. am bret. 

*Ambonista prediger (74). 

*Am-, amo- (9) -botum volger (16, 
13). volger (8, 9, wo v aus w verbessert). 
eyn folge in eyner standen (17). Vrm. 
st. embotum q. v.; en 16 steht es bei 
clepsydra &c. Cf. vollegher, vullegher vas 
vinarium minus, vnde reliquis maioribus 
mensura. adimpletur (Kil.). 

Ambra, abra (147) (herba Br., 2. se- 
cen. ceti 9 &ce.) wolrat (12). wal-rat (13), 
-art (9), -rode eu) -uisch smalt (147). wal- 
? bald-rach, am-ber, -mer (Hen.). 

*Ambrago v. Ambago. 

*Ambrisiana v. Ambrosia. 

Ambrisib-era, -eta, -ula v. Amphis- 
bsena. 

Ambro vresser n vrays, lecker (48). 
eyn gut v'ezerer (18 Mrg.). em bub ce) 
Cou lude de den menschen etet 

* Ambrona. v. Ambrosia. 

Ambroninus lecker-hafftig (68), -ach- 
tieh (132). 

Ambrosi-a, -um (8^), -ana (47, Sum. V 
&c., ambrisiana (96), ambrona (148), 
ambiciosia (22, 23) susholez 7£ lacriez 
(93 i. esca. deorum. (29, 148). afgode spise 
23). vordacte schussel (9). Z. apium sil- 
uaticum, amfraetrix (73. cf. amenos). 
eumelen (85). hol- (Sun.), hirtz-(73), hirsch- 
(i) -wurz. hulbwortz (4, 48). wilt eppche 
8). garbe (17). garwe (68, 110). raben- 
kraut (114). hijmelsehlissel (76). wilde 
salben pe wilt saluey (47 s?m.). hint- 
loipha (131), -loufte (96. cf. ambubeya, 
ambugia hindlauf Ki$). ags. hyndheele- 


AME 


the (942). . millefolium rolike (85. ro- 
leg, rólike Nmn.). j 

Ambrosianus (monachus) ambrosier 
(Dav, 22). a.-munch (76). ambrosianer (1). 
nd. eyn de vte demme orden ys. blapp- 
hart (6. Münze Fr. l, 103 ff. Sm. l, 337). 

*Ambrosiator v. Ambasiator. 

*Ambrosius (»« ambro) vrait (147). 
*Ambrotanu-m, -s v. Abrotanum. 
Ambu-, ambo-baya, -beya, ambu- 

bagia, -leia (759), -bata 7 -logia 7 -laria 4 
ambilogia (147) (7. mulier tenens stubas, 
stufas; comm.) riber (645). pad-r. (15). ri- 
berin (V, 645). eyn bad-r. (5, $8), -stoe- 
versche (147). em bader magt (110). vn- 
stedt wyb, lyrerin (ss). strüzerin (Fr.) — 
strünzerin (Alber. 7. q. wwetteraw. strunze, 
bair. stranzen, strenz Sm. 2, 688). eyn 
eymer o. kübelin.in der badestuben (48). 
stoeffvrouwe (132). ambu-baia (Er.), -ba 
(147), -lata (Gl. m.) ?. tibicéna; fleuten- 
speelre (147). 

*Ambubatus batstoever (147). 
.Ambubeia (herba, cf. ambrosia, ci- 

chorium) wegewart, wegwisse, hindtleuff 
(4. intybus agrestis 144). 

Ambucius v. Almucium. 

Ambuere v. Amburere. 

Ambugia v. Ciechorium. Ambrosia. 

Ambulare Ad. nd. wande-rn, -ln (5, 
6, 1). telden (99). 

*Ambularia &c. v. Ambubaya. 
Ambulatio eyn reyse (22). 
Ambulator wanderer (19). wendeler 

(11). (equus) hd. zelter (141), celdir (104), 
zelder. teldener (11). 

*Ambuleia v. Ambubaya. 

*Ambulla v. Abolla. 

*Ambull-um, -eus, -àa («4s sambuca? 
q. cf.) haek bret dair men spelt (147). 
eyn slach brode (19), e//. »« slachbraede 
hilla (Kil vgl. w. a. Sm. 1l, 269. 3, 445) 
und --« ambu-silla (129, Gl. m.), -tilla 
(Gl. m.) 4& venter, v. aqualieus (129); 
andu-scilla, -illa (136) — rz. andouille 
rhaet. anduchiel bask. andoilla (cf. in- 
duetilis Dz. Wtb. 553). 

* Ambulogia v. Ambubaya. 

Ambulones merrettich vorkeuffer szm. 
125). 
| RS DIS ein sneller bote (48). 

Amburb-ale, -ium v. Ambaruale. 

*Amburbium vorburge (85). ein vm- 
gang vm ein statt (110), vmb die stat 
(68). ein rinek maur (110). 

Ambu-rere, -ere, amurere (rj 
brunnen (3). bernen (22). borren (21). 
zu bornen (n. sere b. (5). zumale v?-b. 
((). vaste bürnen (6). vorprennen (4). 
sere hiezen (18). an-stucken (17), -bren- 
nen (69, 134). vmb-br. (15). 

*Amburuale v. Ambaruale. 
Ambusilla v. Ambullum. 
Ambustanea auis wahrsagervogel 

Ki.). 

) S Am-, a- (149) -bustum (Aerba cf. Gt. 
4, 394) leder- (96, 149), lete- (47) -kalt, 
-kalg (149). ledirkale (Sum.) ambuxum 
zedereruthe (85). à 

Ambustus allenthalben-, zuringum- 
uerprant (74). 

*Amecistor v. Amestari. 

* Amedanus (7. alnus) erlenbaum (75). 
Cf. ameia ulmenbaumsamen (Ki) ?. q. 
amera v. amenos. 


AME 29 


Amell-a (Br.), -us, -o (48) binensug 
(48. cf. apiaeum  &c.). stern-, meyer- 
kraut (114 sZm.). 

*Amel-la, -um (Gl m.) /o aedificio 
publico (Gl. m.). apenbair of gemeyn 
tymmer (147). 

Amen d. daz geschee vorwair 4 
getrulich (5), daz geschehe vorware 
getr. sm., das geschech o. für war o. 
getr. (68). dat geschie getrowelich (132). 
dat ghesche vorwar truwiliken (29). daz 
gesche vor trulichen (18, 21). virwar 
(8 sim.) iz geschee fest o. starg (8). 
stich (scich?) sieh werlich; an ende (4). 
das werde (110). 

* Àmena (7« camena) orgelpijpe (147). 

Amenitas lust (110). Ad. md. lust- 
icheit, -iehheyd (19), -liehkeit (6), -ber- 
keit (65), -elich stat (8). sussickeit (9). 
wnnichet (22) wnheyt (23). ghenoech- 
licheit (132). 

Amenium (7. locus delectabilis x. 
sim. cf. amenus) genoychlic platze (447). 

*Amenium wyfer drube; Rubilia- 
num (dq. cf.) roter dr.; Balatine eyn 
hunthser dr. (7) aminum wizze trvbms 
rub. rote drvbin; bal. hvnesche dr. (101). 
aminium wyfwin (4. sine minio 64^). 
uminium wize drubo; rubilia rot dr.; 
bal. hunise dr. (Gf. b, 251). amineum 
(Grundf.) vinum blaneken wyhn; ru- 
beum 7 rubellum roter w. (125). umine- 
ae (vites) unrota (Gt. 2, 484). -us wyt 
druyff (147). 

*Amenos garten komel (17). ameros 
wilder maekummen (48. cf. ammi? am- 
brosia?). amer-a (136, Gl. m.), -ina (Ki. 
&e.) genus salicis; semen vim (Gl. m. 
cf. ameia v. amedanus). amilos agrias 
i. vitis siluatica (141), aus GyxeAoc? 

Amens Ad. nd. a-, am- (22b), Ad. o- 
(9), an- (19, 66), vn-, vm- (17), on- (10, 
16) -mechtig sim. v- (v7), a- (99, «7 
-methich. vamachtig (5^). maehtelos (22v). 
awitzig (3). vn-mutig (110), Ad. -sinnig, 
-synig (17), nd. -sinnich. vndsindig (21). 
hd. on synne, sinn. doll, rasen (110). 
tóbig (6). thore (9). betrubet (17). ver- 
woet (99, 132). wudende (100). 

mens fieri be-swaghen, -swymen 
(225), -swindeln (71). 

*Amenta-num, tio (89) (cf. amen- 
tum) gleuen (7. hasta 19). glauij (s9. 
glavie lancea Kil). 

Amentare anmetigen (19). Ad. nd. 
vn-synnig, -syndig (21), -synliek (99), 
-muttig (110) sin. Ad. to-, do-, dau- (3), 
da- (1Y, 21) -ben. nd. douen. wüten (8, 
6). wutten (4). raDen, varr. rassen, rasen 
7 doll machen (110) (:amentum) vff- 
spannen, schiessen, werffen (88). 

*Amentatio v. Amentanum. 

Amentia Ad. vnmachtig- (5^), amech- 
tig- sém., anmechti- (66), onmáchti- (134), 
onmechti-:(7), vnmechte- (18) vmnechti- 
(se 11), vmvehti- (sc 6), vnsinnig- (110), 
vnsyn- (17) -keit. vnbesinthnuf) (88). 
amacht (75). ometh, swindelung (7:). 
amechti- (23), amethi- (22) -cheit. daz 
awiezen 4 vnsynnen (4). verwot- (99), 
dol- (110), tor- (8, 9), kranck- (18), krang- 
(5, 6) -heit. kranckeit (21). krancheyt (23). 

A-, am- (136) -mentum ein rieme 
an eime sper (6). spief-r. (114). schu- 
(74), sehuos- (93) -riem, o. -schnur 2 zug- 


30 AMF 


sayl an den welschen lantzen (74). witte 
(11). senebe 7 snoher (19). sen-ige (153), 
-ne (75), -we (8). semde (4. »« earex). 
zenue (11). zeynuelle (u oder n 9). sli- 
(74), sle- (23), sley- (22) -nger. slencker, 
slawder (714). eyn armborst zene (22, 293). 
span- (125), zug- (48, 93) -seil. sene an 
eim armbrust (48). senn an eyné arm- 
brost (88). iderine (a). fieser stang (49. 
quo nautae solent scrutari, eher fischer-, 
als miüt.Mone visier-stange). lazo, laz 
(86). lizz (104). amentis «gs. sceptloum 
(94, 1236. fehlt bei Bosw. cf. hastile). 

*Amen-us, -um (48), -ium (107, Br.), 
amoena (91) (7. locus delectabilis) lust- 
lich stet (91), 3glich stad (48). ouwe (1102). 
auwe o. pryel (1105). prieel (107, 132) 7. 
q. umbraeulum, torus &oc., gall. preau, 
neben pril venustus (xil), dennoch wol 
das mnhd. brül; mlt. rom. Formen Sm. 
1, 257. Gf. 9, 281. Dz. Wtb. 71. 

Amenus lust (4). lust- Ad. -ig, -ick, 
-lieh, -iglieh (48), -erlich (85), nd. -ich. 
wunndg (1), -encliht (100). wnn-ch (23), 
-eth (99 ) gunnieh (5^). ghenoechlich 
(132). 

*Amer- v. Amar-. 

* Amer-a, -ina, -inga, -os v. Amarel- 
lus. Amenos. 

* Amerullum v. Amarellum. 

*Amerus clar (12). cler-e (8), -er (9). 
Aus merus, cf. merum clar win (75)? 

Ames v. Amis. Amarellus. 

* Ame-, amme- (8) -stari, -stare (9), 
-eistor (prs. 18) trawren (9). druren (8, 
11). betrubet werden (18). vast trurig sin 
(110). 

* Amesticus v. Amethistus. 

*Amest-us, -oratus (68), -ortus (141) 
trurig (68). traurig (110). droeuich (132, 
141). 

*Ameta (herba) tamaten (15). 

Ame-thistus (Pr.), -tistus, -ticus (76), 
-sticus (7), ama-tistus (93), -ntistes (8b), 
ami-tistus, -stus, -seus Ad. ein edel- 
stein. ame- (1, 55, 110), ama- (64) -tist. 

*Amfi- v. Amphi-. 

*Amfotria v. Amphitearum. 

*Amfraetrix v. Ambrosia. 

Am-, ama- (6), an-fractus, 4 aque- 
fr. (14), aquae fr. (77), anfrae- (8^, s6), 
anfra- (136) -ta (8^), -tibus, amphrago 
(76) (Z. eireuitus 136, alluuium 77, via 
tortuosa anfr., locus asper amphr. 76) 
Zibrochidon (86). ertfal o. vmb brechung 
(13, 67, 70), vmme crochin (sie 8). erden 
val 7 wnbrochen (9). gering rummer zer- 
breehung (65). hd. walYer-, wasser-bruch, 
-prueh, -brüch (6), -brucht (77), -broch, 
-bruck (76), -runst (75), -brueh an aim ufer 
(6), -broch in eym ober (5), -brach in eym 
huüber (21), 
(18), -luf) o. grof hinreissung vom w. 
o eyn weDer brwch (8b). eyn water 

22). w.-broke in eneme ouere (23). ranck 

(gr. mep(000C 112, 115. Cf. Sm. 3, 111). ge- 
rng greben Z fuchf) huelen (75). euyle 
der voesse (147). hule (134). hole (69). ein 
heimlieh hol (68). holin o. grub der lewen 
ans 74). ein holle ex zmundatione di- 
wii (8v). ein vmgang der vngleich ist, 
varr. ei vnglicher vmgangk o. ein schlu-, 
schlo-pfloch (110). ezwifelung (9) 

* Amfrete v. Amphitearum. 


. 





-broeh £ -loch an e$ ofer|( 





AMI 


* Amya (herba, 7. artayva cf. arnica. 
ammi?) wolues tistel (96). 


Ami-a, -o (114, Gf.), ami (Pap), ha- 


mio (93, 97, Gt.) (piscis, gr. QM 124, 4. | (11 


saxatilis Pap.) wels (135 &c.). wals (Kia). 
bresse-m (85), -r 7 voijtine of witinghe 
(89. cf. wit-, wij-tingh asellus mollis 
Kil). freyDumbe (19). steinbiza (pl. 97, 
Gf.). angel- (93. 2« hamus), handel- (75) 
-visch. 

Amiea (cf. amita) hd. frun-, freun-, 
frev- (sc 3) -din. frunden (5^). vrun-dinne 
(22), -t (23). buol (110, 113). báQly (113. 
cf. sq.). 

*Amiea carnalis (2« amita) pasen Z 
mumen, vdr. munen (75). 

Amieabilis holt (17). halt? frunt (4). 
hd. fru-, frà- (6), frew- (1) -ntlich. nd. 
vru-, vrie- (89), vre- (11) -ntlic. 

*Amicabilitas hd. frunt-, frünt- (6), 
freunt- (141) -sehafft (141 &c.), -liehkeit 
(6 &e.). nd. vrunt-scap, -schop. 

Amieabiliter fruntlichen (17). 

Amiealis frunthlich (5*). 

*Amicalum (7. ric-, rig-ula) iung- 
frawhaub (14). 

*Amicanus v. Amitanus. 

Amicare Ad. frunt, freund (141) ma- 
chen. frunden (76). siecz liep haben (9). 

Amieari hd. nd. fru-, freu- (21) -nden. 
frunt sin (6, Y, 17), werden (11). frewnt 
sein (1). fruntschaft irbietin mit wortt o. 
mit werken (8). freuntschaft erbijten mit 
worten vnd wercken (9). 

*Amicarius v. Amitanus. 

Amicia v. Almucium. 

Amicilium (7.fascia capitis sc. peplum 
Br, cf. amiculum) Ad. haupt-, heubt- 
(1) -duch; houpt füch (6), heybt doch 
(18), hub o. hauptuch (76), havbe (3). 

* Amieinum buyckluyss (147). 

Amicinu-m, -s (Z osutris 136) ein 
zapff (110). 

* Amicinus (cf. amitanus) freundes sun 
74). 

one v. Ambitio. 

Amicire Ad. nd. cley-, md. cle-den. 
decken (68, 110). anlegen die cleider; 
fruntschafft haben o. machen (75). 

Amicitia Ad. frunt, freunt- (134) 
-schafft, -licheit (12). nd. vrie- (89), vrey- 
(11) -ntscap. 

* Amicolum v. Amiculum. 

Aumiet-orium, 7 -us (q. v. 75) (Zves- 
timentum 1365, detruncato 1369) nacht- 
hem-met (112), -bd (111) mwlierum. mie- 
der, vbermüder, wamb, goller (112 i 
deckel, vmsehlag (110). dechsel, ommeslach 
132). 

: Jie 7 -orium (15) Ad. kleit, 
cleydung, el. in der gemein Z anlegunge 
(15). cleyden (22). cledinge (23). gewant 
1546) 

ue pic. hd. gecley-det, -t. um- 
beclet (99). vmgeben, geziert (65). 

* Amiculari (aus aminiculari) helffen 
(1). 
| aiiis amini- (Gl. m.), ammini- (141) 
-eulum (Z. mitra virginalis, meretricum 
pallium) hd. hóbettóch (119), haupt- szm., 
haub- (134) -tuch. huren- (48), frouwen- 
te -mantel. hube (48). ionfferen huyue 

132). ein eleid (110). goller (111). hume- 
ral (91). amie-olum (141), -lus (Gi. m.) 
i. fascia pectoralis. 





AMI 


*Amiculum frundin (dm. 110). frunt- 
schafft (66 &e.). 


Spem (£. prauus) bose (19). wreet 


Amieus Ad. nd. vrunt. Ad. frund. 
freund (4, 134). nd. vreynt (11), vrint (99), 
liebhaber (65). 

*Amidalu-m, -s v. Amigdalu-m, -s. 

Amid-um (13, 17, 48, Gl. m.), -onum 
um m.), -us (48), amy- (114 &e.), any- 
125), amu- (0, 8»), amo- (64, 75, 93, GI. 
m.) -Ium (herba 48) simel- (93), grab- (11), 
krafft- 7 starck- (125), nos- (13), schon- 
(V), schon wy- (64) -mel. -um cartel; 
-us amedüng (48). amlung (114, 135). 
amel-donck, -meel, -bloeme, stijfsel (kil. 
der donste (8b). stup, var. stoub (75). 

Amigd-alum, -olum (5h, 76), -ala 
(68), amidalus (85) Ad. nd. mandel. Ad. 
m.-kern. nd. mandele. amygdalas hasal- 
nuzi; migdolas nuzzi (Gf.). 

Amigd-alus, -olus (76), -ulus (b^) 
-ala (102), amidalu-s (Gf.), -m (8b) hd. 
mandel-, m. kern- (75) -bóm (6), -baum, 
-bauwem (19), -baym (b^), -pawm (1). 
mande-lenbom (22), -boom (89). malde- 
bovm (102). hasal (Gt.). 

*Amilos v. Amenos. 

Amylum v. Amidum. 

* Amindutus (7. ammodytes, centrias) 
sandsehlang (140). 

Amineum &c. v. Amenium. — 

*Aminieulare («ws amittere?) v'- 
laBen (5 &e.), -lossen (6), -lesen (92). vor- 
losen (23). zeu hulf kommen (4. cf. ad- 
miniculari). 

Aminieulum v. Amiculum. 

*Aminis v. Auernus. 

Aminita v. Amita. 

Amio v. Amia. 

*Amipo-dium, -mum, -nium v. Amo- 
mum. 
* Ammireea v. Amurea. 

Amis 2ndecl. £ amis itis (Br., verlesen 
Gl. m. 1, 214), ames, hamis (110 &e.) netz- 
(io) net- (132) -stock. sti-ffel, varr. -fal, 
-efal der iager (75). ein ieger gabel (6). 
ein holez daz geschaffen ist als eyn ga- 
beln (19, 21). holt gheschapen als en 
vorke (23). furekel o. stiffel do mit man 
die netze stellet (74). ein elobe (125), klob 
(91, 111). vogel-klob, -garn (88). amites 
garnstangen (112). ags. loerge, reftras (94. 
rsfter engl. rafter pertica; lorg hawk?s 
perches Bosw.). 

* Amis-arius, -sarius vc. Admissarius. 

* Amiseus v. Amethistus. 

*Amissim v. Amussim. 

Amissus Ad. v?-loren, -laben. nd. vor- 
laten. murgelote (13). 

* Am-, an- (74) -istrum (7. viseus) mistel 
(74, Sum. VI). 

*Amistus v. Amethistus. 

Am-, amm-, amin-ita, amica (cf. a. 
carnalis; amieus 2. cognatus 4,)wie freund) 
hd. pasi (104), bas-a (93), -e; paz (1), 
waDe (11), mum-e, -me (18) ; vaters sehwe- 
Ster (91); medder (125). Ad. md. wase, 
waze (9, 23). 

*Amital ros (Sum.). 

*Amitana eyn wassen dochter (17). 

*Ami-tanus, -canus, -tinus (100, Br.), 
-earius (75), pl. -tini (91), -timi S Ad. 
wasin son scm. wazen-zon (9), -sun (100). 


AMO 


jasen sun (13, 75), o. dochter; pasen- Z 
numen-kind (75). geschwister-git (88), -te 
dnd (91). 

*Amitistus v. Amethistus. 

.Amit-tere, -ere (re) Ad. v^-, vir-, vor-, 
rer-liesen, liezen (4), -lyBen (125), lesen 
5), -lieren (6, 68, 76, 110), -liern (134), 
lafen, -lassen. verlisen (99). amittit der 
?- (92), dar vor- (23) -lust. 

.Amm- cf. Adm-, Am-. 

Ammannus (i consul) amman (Kil). 
. Amm-atum (Ki), -à 7/ hamma, gr. 
iupa (124), amuteria (76, Br. »« amic- 
oria?) i. nodus fasciarum binde (Ki); 
jaga- (Br), plag- (76) -menta 7 inter- 
10-dia (Br.) -tigia (76) articulorum. 

*Ammentum v. Amentum. 

*Ammestari v. Amestari. 

.Amm-, -ium, -ioselinum (7. perpe- 
lium &oc. cf. sison) ammey, a.-peterlein 
143). semen ammeos wilde morachsame 
Sum.). 

.Amminiculum &oc. v. Am-, admin- 
culum. 

*Ammita v. Amita. 

.Am-, a-modo, annüo (3, 22. aus am- 
no) anüde (0) (z. deinceps Br., alia. vice 
j) Ád. fort-me, -men (17). vortine (8. aus 
me? -hin ? cf. amplius), -mer (22). wort- 
ne (bb), -mer (6). furbas (1). Ad. f, fur- 
9aD-mer. f. o. meer (110). f. mee an Z nun 
- (65). hin fur (4). vormale (*). 

* Am-, a-moliri Ad. weide-, waide- (16), 
iubse- (6) -lieh, -liehen, Ad. (19) nd. be- 
ende-cliehen, -liken bewegen, 7 abwen- 
len (76). $lvusten (8^). 

.Ammonere v. Admonere. Amouere. 

* Ammonium lutersalz (Sum.). 

*Ammoreris (?) v. Amorerium. 

.-Ammouere v. Amouere. 

.-Amnieae (maves, cf. Gl. m. v. eau- 
liea) nachun (6t£.). 

* Amnis 7. lapis (5^. cf. amomum). 

Am-nis, -pnis, -phis (v. aqua suaui- 
er currens, ab amenitate Br. sim.) hd. 
juess sim., süsse (9), fliBende (825), sus 
lieBende (49), eyn springe-nd, -n (110), 
t (76), enspringens (6), Ad. nd. sprinck-, 
;prineke- (19), sprenge- (5^, 21), luter 
schiffreeh (93) Ad. waDer, wasser, nd. 
water. hd. w.-, ur- (2) -sprung, -sprinck 
9). ba- £ be-che (19). beke (11, 89). 

*Amobotum v. Ambotum. 

.-Amodo v. .Ammodo. 

moliri v. Ammoliri. 

Amolum v. Amidum. 

.Amo-mum, -num, -nium, 7nde-mata 
; -mita (species Br.), -mia (unde mumia 
xi), amipo-mum (68, 1 2) -nium (67, 
(39), -dium (69 &e.) arbor, herba, lapil- 
s 4n cerusa (cf.ammis), enguentum dc. 
oft untersch., doch mit kreuzender Glos- 
Verung) ein kurschen stein (amomum 
38. 

qae: v. Anomia. Amonia. 

.A monasterio von dem closter ge- 
worffen (68 Mrg.). 

*Amonere v. Admonere. 

*Amon-ia, -à (Br., Gl. m.) meetroide 
141). 

*Amonitio ermanung (75). 

*Amon-ium, -um v. Amomum. 

A- (em, ad-montare 4. aceruare (Gi. 
n.); saltare hupplen, springen (147). 








AMP 

Amor liebe (75, 88). libe (4). bulschafft 
(88). minne (99). 

Amor excessiuus vnorden- (17), vber- 
schwenck- (65) -lich liebe. 

* Amorea v. Amurcea. 
* Amorellus v. Amarellus. 
*Amorerium hurubel (74). àmor'is hin 
vbel (se 5b). 
*Amorium v. Armarium. 
Amorose lieblich (65). : 
*Amorpius soen eyns boesen wijfs 
141). 
i OPE v. Eimorrois. 
*Amositas v. Animositas. 
*A-, am-mouere ermanen (75). 

A-, am-, ab-mouere, ammonere /d. 
abe-, ab-, v-, nd. af-wisen. Ad. ab-weysen 
(9), -werffen, -schlagenu (65). bewegen (T). 
von jm b. (65). von danne tun (4) von 
7 dannen (S8) hynweg (110) thun. enweg 
CN (99). schuwen Z vorsman (amouere 

e ). E 

*Ampellus (&jmeAoc cf. vitis alba) 
liela. (105). 

*Ampibalus v. Amphitapedia. 

* Amplastrum v. Eimplastrum. 

*Amplecia (aus aplestia 7« amplecti) 
geselscap omtzyngelt (147). 

Amplect-i, -ere (bissw. untersch.) hd. 
vmb-, vm- e nd. vmme- Ad. -griffen, 
-greiffen, -raehen (V. a. 1455 Sm. 9, 11), 
-vohen (9), ad. -vaen (11), -gripen myt 
beiden henden (22), -vangen myt b. han- 
den (23), Ad. -fangen, -f. mit b. henden 
(19), -f. mit den b. armen (21), -griffen 
mit b. henden (1), -gr. mit den armen 
(16), -fahen mit den a., mit a. ha- (9), 
he- (13, 92, 99), vmhe- (132) -Isen. herezen 
(4 


* Amplectrum (untersch. von plectrum 
»« amplecti!) ein hemmerlin (25). 

*Ample-otis (9), -otes (12), -o (8), 
ampheatum (16) (aus amphiteosis?) 
burger recht (8, 9, 17). berger (13). 

Amplexari Ld. vmb-griffen, -fahen 
1) -ffahen (D^), -fassen (110), vmgreiffen 
(134). nd. vmme gripen. 

Amplexim (7. coniunctim Br. &c.) vmb- 
grif-elichen (18), -flieh (1). 

Amplexus Ld. eyn vmb-griff, -fahung, 
-fangen (17), -fang (3), -gebung (65). nd. 
en vmme-greppe, -vanck. 

Ampli-are, -fieare, 7 -ecare (16) Ad. 
nd. wi-, brey-, bre- (22) -den. Ad. wi-, 
wey-, brey- (3, 18), prey- (4) -ten; wit, 
weyt, breit machen. mérren (ampliare 
99). 

PG g. -dis, amphido-etus, 
-xus glorioes an syele ind live (147). 

Amplit-udo, -as (134) Ad. nd. wide. 
breyt o. weyt (134). wite (6). weyt-te 
76, 110), -ung (4. esett.). brey-te (6), -de 
5). braitten (76). breyti- (3, 66), breit- 
17, 91), wite- (D^, 18) -keit. breytheyt 
23). bredechet (22). 

Amplius (7. decetero, cf. ammodo) 
Ad. vor-baz, -baz me e -bas me (8), 
-baf men (17), -mene (21); fur-baf) mer, 
-baser (69, 134) -bafPer £ wyt o. breit 
(68). vort-mer (22), -me (5), -ine (19. 7. q 
amodo 4. q. v.). voert meer (89). vill, dester 
meer, witter (65). 

Amplus Ad. nd. wit, breit, bret (23), 
breet (11, 89), wiet (12), rum (229). Ad. 
wyt, wijt, weyt. 











AMP 91 


c beer (piscis) hekel (89). snoeck 
) 

*Amplustrare ruderen, riementziehen 
im schiffe (74). 

Amplust-re,  -er (74), gew. -ra, -rum, 
amp-ustrum (9), -otra (147), aplustr-e 
(99, Br.), -à (942, 136, Br.) -o (94), apustra 
(136) (7. gubernaculum nauis & armamen- 
fum. Br. &e., sedes naute) hd. ruo- (16), 
rue- (1), ru-, Ad. nd. ro-der. Ad. eyn ru- 
der, Ad. nd. roder, in Ad. e$me schitf szm., 
don sch. (D), d. dé scepe. stür ruo- 
der (93). stewr-ruder, -stul (74). spru re- 
der (sic V -a d. i. Spreusieber, »« aplu- 
da!). scip-rüder (6), -rueder (11). rod-re 
(99), -el (10). rudel (3, 8, 17). ags. ge- 
roedra (126), giroedro (94), geredhru (942). 
seil im schiff (17). dz fenlin vff dem 
mast (110). das fehnleim (114). gat an en 
mastboem (147). poezsehe y potsche 
(Ziem.). peeze (8). Cf. helgol. pótsk Wasser- 
schaufelchen im. Schiffes pütt- (Fr), pute- 
(Kil) -ker nauis mediastinus &c., pütte 
antlia (Fr. 2, 753)? 

*Ampluxtrum v. Emplastrum. 
*Ampnis v. Amnis. 

* Amporisma v. Amphorisma. 
*Amprastellum v. Apiatellum. 

* Ampsa v. Ansa. 

* Ampulata (cf. sq.) v. Artemisia. 

Ampulla (7. vas amplum, pr. ad al- 
tare dec. 6 vesica supra aquam quando 
pluit Bx., inflacio 19, herba, v. ciehorium) 
eyn wyt vab o. dye plateren, var. blat- 
tern die vff dem wassér werden so es 
regnet (110). bladdern (19). wynt, bulle, 
ghelve, unde, wayge op den water (147). 
altarkentlin (64, 75). wasser kantel vf Zn 
altari (15). gutter, angster (113). essig- 
glas, -pullen (114). amp-lle (104), -ell 
(68), -el (t, 15). 

*Ampullar-e wynden, weyen; -i ho- 
verdich wesen (141). 

* Ampullo (7c amputo) of hauwen (89). 

*Ampullosa homoit &e. (147). 

*Ampullosus opgeblasen, hoverdich 
homoedieh (14:). 

Amputare Ad. abe-, ab-hauwen, -há- 
wen (6), -hawen (3, 74, 134), -haeken (4), 
-schniden sZm., -kopffen ds aff hauen 
(13). af howen (22). Ad. be-hawen (9), 
-snyden. win besnidden (17). ent-, vnt- 
(283) -haupten (9), -haubten (74), -heube- 
ten (19), -heubten (5, 7), -houeden (29, 
23). in ban tun (65). 

Amputatio abesnydunge (8b). 
sess ein win stuek bescehnider 
* Ampheatum v. Ampleotis. 

Amphe- (Ki), amphi-merina das 
tegliche riten (125). 

*Amphiatrum v. Amphitheatrum. 

Amphiba-lus, -lis, -tus v. Amphi- 
tapedia. 

* Amphibena v. Amphisbaena. 

Amphibol-ogia, -oya, -obia (22), -ia 
(Br.) hd. ezwyftelhaff-, nd. twiuelach-tige 
rede, redde. 

Amphibolum (7. dubiwm; cf amphi- 
tapedia) zwyfelung (68). zwy- (69, 75), 
Zzwei- (134) -fel. 

Amphi-bulum, -bulus, -cabra v. 
-tapedia.  : 

Amphi-cyrtus (Ki.) -kyrtos (Gl.m.), 


32 AMP 


-trieus (76, 147), -trix (147) (aus OQipt- 
xoptoc) i. luna quando fere est plena 
is sim.) vol mayn (i47). misttrage &c. 
Ki.). 

*Amphido-etus, -xus v. Amplides. 

*Amphilochus (»« amphicholus?) 
teuffel (74). 

Amphimallon v. Amphitapedia. 

* Amphimerina v. Amphemerina. 

*Amphipae-aà, -um v. Amphitapedia. 

*Amphis v. Amnis. 

Amphis-bena (Ki.), -ibena, -ebena 
(74), -ibona (75), amphibena (Pap.), an- 
phisilena e ambrisib-era 7 -ula (Br.), 
-eta (76) zwei-houptiger wurme (75), -haup- 
tiger wurm (74), -hoeitig wrn (93), -heup- 
tere scehlang (64). blindscehleich 7. kupfer- 
schlange (Ki.). 

* Amphi-, b/ssw. amfi-tapedia (22, 23); 
-tapa, -taba (Pap.), -tapia (141), -tape 
(136), -tapum, -tapus (64 &oc., Qd. tcam oc 
112 &c.)), -tabulum (64), -tapra (Br.), 
-cabra (16), & -talia pé. (147) 2. érsuta 
tapedia (22,23), tapp- (Br. &e.), eab- (16) 
-etum cireumvillosum s/n. innen vnd 
vssen rauch cleyd; (-tabulum) beyder 
teil rauch debbieh (64). tapijte die ruw 
ind vyltich is (147). ru scho- (22), ru vot- 
(23) -doke. zótichte bettdecke (114). kotz 
(112 &e.). Gleiche und ühnliche Bed. haben 
amphi-batus vest/s cireum pilosa (16); 
-balus selauina oc. (Br. Gl. m.); -balis 
vestis quae circumcirca, clauditur phiba- 
lis!(s?c 68); -bulus inville 7 manstruga 
(Sum.); -bulum mandil (121, Gf. 2, 816), 
nuDkeil (141); -bolum nuschil (at. 2, 1106); 
-bolus 7 -paea 4 -pacum (7. sclauina) 
cleit of decken umb ind umb ruwe (147); 
-mallon die zu beiden teilen gefotzet 
o. lóekechtig ist, catalaunisch deck &c. 
(Das.; ampibalus 7. hyreus bellossus 
(,,5/. birrus villosus' 136). anfibula ags. 
oberlagu (Hpt. b, 194). antibolus cleyt 
dat ruwe 1s; amphibulus wijnstock die 
ruwe is (147). 

* Amphi-tearum (22), -teatrum is 


-trite (136, Das.), -trites(Br.), -trieus (75), 


-trix (67, 76 &e.) -tix (74), amf-itriate N 


? -rete (136), -otria (148) (v. mare, oc- 
ceanus, aqua dic.) dat mer (22, 23). mere 
(74). das meer, Neptuni hauffrauw (Das.). 
wendelmer 7 vmgendes mer (93). vmb- 
geend, varr. -gen mere, vig. das grofj m. 
(15). 

Amphi-theatrum (Br. &c.), gew. -tea- 
trum, -atrum, -tetrum (136), neben -thea- 
rium (Br, -tearium, -terium (69) (7. 
palaestra 9, locus t domus gladiatorum; 
eireumspectaculum 1536, llubium 5") 
eyn hu o. ein stat da man zusicht rit- 
terschafft zu tryben (110). schrancken ; 
kreif des vmbschweiffs des spiles (75). 
Ad. spil, spyel-, spele- (19, 21), schirm- 


(68), schu-, var. schau- (110), tanez- (4), |. 


nd. spel-hus, Ad. -huf, -haus, -hauD, -huisse 
(19), -huijs (89). plaezen (3). schawblatz 
(91). spielban (132). swert cron (-teatrum 
9. cf. kronlein-gestech hastiludium &oc. 
Fr. 1, 1785? als pretium. gladiatorum. sim. 
cf. a-, PU lawben (1, 3, 4, 71). 
leybe (55). kauf-leube (8), -lawbe (9), 
-leip (13). 

Amphiteosis v. Emphyteosis. 

*Amphitri-cus. -x v. Amphi-cyrtus, 
-tearum. 


ANA 


Amphitrite &c. v. Amphitearum. 

*Amphora (s&. anchora) sinkila (Gf. 
6, 256). 

Am-, an-phora, -fora Ad. kruog (15), 
krueg, krug, kruocke (19), krugk (3), 
kande (13). nd. eanne, kaen (97). a. fie- 
tilis / rona ein thulte (125). amfora, 
anforta eins-ulichin, -lihhin, -lihit (Gt. 
6, 183). 

* Amph-, aph- (Br.), ap-orisma, apor- 
ia, -ea (67) (2« porus) Ad. leyb- (14), 
sweiz- (5), swe1D- (21 &c.), sweys-loch, -lach 
(21). swet hol (22). sweytgat (141). 

*Amph-, (aph- Gi. m.), anf-, alph- 
(15 var.), af-, aff-, ap-orismus Ad. eyn 
m kurtz, korezered — kurtze sprach 

68). 

*Ampho-7 anfe-, vor. anpho- 7 anfo- 
rula krugel, vor. krüeglin (15). 

*Amphrago v. Amfraetus. 
Amucius v. Almucium. 

* Amulaphiola, amalaphula (cf. amu- 
la 7. phiala Br.) beecker, nap, cop (141). 

Amulula opfferkentlin (91). hamu- 
lule, phiale ampuln Zn ecclesia, (r25). 

*Amulum v. Amidum. 

Amur-ca, -tà (47,85), ? amireca (147), 
amorea (8, Sum.) (cf. murea) heuen 
(Sum. V). dross van oely. (147). oley-hebin 
(95), -droBen (10), -tros (19), -breme (sc 
149). oly truDen (110^). olie drosen (1102€). 
0l trüsen (112 &e.). ole-droDen (13), -hewe 
(8). oel hewen (9). ol-cheiten (85), -heff 
(64), -hapff (116), -truosen 7 gerben im 
ole oben; kan (75). dros (22). kon vt zn 
vino (14). j 

*Amure-us, -osus (Gl. m.) kanig (5). 
*Amurere v. Amburere. 

Amu-, var. ami-ssim an zwi-fel, var. 
-pfel (15). 

Amus-sis, -sus (89), -à (136), anu- 
stis (ab a eí mustis dubitatio 16. 4. q. 
mussis Br) winckel-haeck (89), -hoch 
(17), -holeze (19), -maet (11). mawr gelote 
(9). moir gelote (8). bly- (64), bley- (91), 
-wag. richt-snore (12), -schnuor (91), -mefj 
(110). zimer schnur ; regel der sternmetzen 
88). stenbiekeler (99). passer (107, 110. 
?. q. Cireinus 109. 6f. Fr. 2, 419). 

Amuteria v. Ammatum. 

An (7. vtrum q. cf.) icht (b, 17) ader 
nicht (17). ob icht (69, 134). Ad. nd. nicht. 
n. vst ader nusít t8) nit (V, 16). aber 
(1). eder 7 efre (22). 

* An- oft st. ann-. 

*Ana s. v. Anas. 

* Ana s. (aus ara) koben, sweinstal (74). 
Ana adv. glich (8). gleich (9, 13). nicht 

(21. 2« an). 

Anabala ags. winpel (Gi. Aelfr.). 

* Anabalita v. Anagoge. 
Anabalodium v. Anaboladium. 
Ana-batrum (Br. &e.), -bratum (64, 

76, 93), pl. -batra (Br.), -brata (Pap., Gl. 
m., Sum.) -batum, -bastrum, -bastra, 
-bitum (4. pulpita t gradus sceng Pap., 
scale Br.; cortina; cf. epiciclus) Ad. 
ein vmb-, fur- (110) -hang sim. ommehande 
(sic 11). hungertuch (3. cf. velum &c. Ov. 
111. Sm. 2, 214). Burme (132). stuffen, 
oberbanek (114). lechter (Sum. cf. ana- 
logium). 

*Anabite swnt regule tromswerse que 
asseribus apponuntur (16). 


) (19), 








ANA 


* Anabitum v. Anabatrum. 

*Anaboye v. Anagoge. 

Anabol-adium, -adgium  (Pap.), 
-odium, -idium, -agium, -adus M ana- 
ba- (Br.), anapo- (1), antibo- (6), anag- 
(15), labo- (74) -lodium, ama- (1102€), 
&- (68) -bolagium (7. vestis linea; campe-, 
var. eampi-stria 4 cinctorium 75. cf. 
campestre) eyn linen, leineiner (74) rock 
(b), kittel (V, 74), kleid (68), kleit der 
frowen (6). kid- (5), kye- (18), ke- (22) -del 
(feminarum 5). schurez- (4, 15), sehortez- 
(3), fur- (15) -tuch. eyn nider hemde (3), 
ober hemmet (67, 76). saban (86. cf. sa- 
banum Gth. Wtb. 2, 179). 

Amnaboliea v. Anagoge. 

*Amabrat-a, -um, -rium v. Anaba- 
trum. 

*Anabus v. Anasus. 

* Anaeard-us, E! (Sum.), -ium (Ki. &c), 
-ueum (Fr), gr. &yaxapOtov, anatardus 
(149), onoeordia (cocco similis est 141) 
elephant-is luse (8), -en lauf) (73 sZm.). 
elphe- (85), elpen- (149), helfen- (Sum.), 
ephen- (47) -lus. hertzbaum frucht (112). 

Amnaclynterium lotterbett (88). gut- 
sche &c. (Ki). 

* Ana-croeulus, -traeulus, -erotulus 
&ec. v. Onocrotalus. 

Ana-choresis (1l, 91, Br), -chores 
(16), -koresis (28), -eoresis (93), -thori- 
sis (19), -tharesus (22), -getieus (11) wu- 
wue- (11) -stenye. wóstin (93) ein 
ode o. wiest (91). eyn angel (-getieus 11, 
i. hamus 29, 983, aus heremus Br. &c.!, 
2« ancora). 

Ana-choreta (Br.), -chorita, -choriea, 
-thorita, -torita, -toriea (3), -goriea 
(23), -geriea (8) hd. eyn eynsidel. eyn 
sydel (8, 9). eyn cedel (sze.8). waltbru- 
der (88 sZm.. cleufmer (114). carth- 
eorth- (93), eard- (22) -user. himelrich- 
scher (93). hymmelseh (1). 

*Ana-, ane- (Gl. m., anoe- &oe. (142) 
-diosus gemacklich (147). 

Anagal-lis, -lus (96), -Ium (Anz. 8, 
99), -ium (13), -lieum (18, 96), anagolu-s 
(Sum. VD, -m (8, 131) ana-eallis (92), 
-gliphus (4), (£.» morsus gallinae 7 ip- 
pia minor 73) punge (Anz. hungen (s?c 
85). bangen (-ieum 96). bachbungen, 
beckpummen &c. (an. aquatica Nmn.). 
bumme 7 eyn buekel (18 wrg. cf. arte- 
misia; vil. »« tympanum sim.) ganthail 
(4. gauchheil Z ecolmerskraut (Ki). m. 
guychel-hoyl (92), -heyl (116). huf) latich 
(8. cf. hunds-l. leontodon taraxacum 
Nmn. ?). uns sanck (13. aus hunds- ?). beyn- 
welle (96). rosse-hub (Sum. V1), -hób (87), 
-Sshuf (131. vogelkraut, meyer, hüner- 
dàrm, -bif, -serb (73). 

* Anageriea v. Anachoreta. 

*Anagetieus v. Anachoresis. 

* Anagipharius v. Anaglipharius. 

*Anaglippus &e. v. Anaglyphus. 

Anagli-pha, -ffa, -fa, 4 -ua (141) 
manlieh-aà (117 &e.), -o0 (141). menlichen 
(1). platteren Z schuttelen (sunt vasa 22). 
vassen bouen geschreuen (132). ein vor- 
gebew o. gemeltz an der kirchen (110). 
ein gemolte k. (3 Mrg.). 

Anagli-, anagi- (19) -pharius eyn 
steyn hauwer (19). bild-h., polierer, gra- 
ber (110).. vD-gr. (68, 110 varr.). bilden- 
meker (147). 


ANA 


Ana-glyphus (13, 7. sculptus Br), -gli- 
phus (adj. 147), -glipphus (8), -glippus 
(9) 2« anaphus) gemolt nap (9), napht 
(8. gemalt kopf (13). gebildt (147). 

* Anagliua v. Anaglipha. 
* Anaglodium v. Anaboladium. 

Anago-ge (é. celsus 68 &e., semper. c. 
6 &c., erectio $ eleuatio 110, quasi sursum 
ductio £c. Br), -gia (d. Br., locutio de 
celestibus 16, qu. s. ducens cor et est ex- 
positio spiritualis s. scripture 110), -ria 
(68, 134), -riea (66 &e.), -ra (13), ana-boye 
(67), -boliea (Br. «e o. 110 glossiert), -ba- 
lita (d. 76) hoch (6). hoche (18). hoech 
(D). heimlieh (13). haimlich red (7). ana- 
£O0g-i3, -yàa, -ica, -ice, anegogya, angoge, 
anologia (15. cf. analogia) von hejlichen 
(8), den hymmelschen (1, 15 sm.) dingen. 
uflegung himmelscher ding (15). 

Anagogice nach dem hohen geist- 
lichen sinne (65). 

Anago-gieus (65, Br. &c.), -gus (4, 65), 
-rieus (Br), -yeus Z angorieus (76) hoch 
(4). h. geistlich (sensus 65). hochlich (68). 
vber sich farende (62). 

* Anagolya v. Analogia. 
* Anagolu-m, -s v. Anagallis. 

*Anagoria v. Anagoge. 

*Anagoriare v. Angariare. 
* Anagorica v. Ana-choreta, -goge. 

Amnagorieus v. Anagogieus. 

* Anagropulus e. Onocerotalus. 
*Anakoresis v. Anachoresis. 
* Analagieus 7. Analogicus. 

Amalectis, (vost (vestis) schul- 

ternbeusch (112, 115). 
* Analegium v. Analogicus. 

Ana-, 4 ano- (Br), anna- (68) -logia, 
7 -golya (76), ana-, anno-loya (hüufig 
ewiefach aufgestellt und. glossiert, u. a. 
vecta, locutio neben. gloria dei t donum) 
Ad. glich, gleyche rede, redde (7), sprach, 
sproche (3) nd. like sprake. ordenlieh 
maf (15). 

Amalo-gice, -ice, -yce, -ge (66), an- 
na-, ano-, anno-logice Ad. orden-, or- 
dent, ordene- (18) ordeng- (67), órde- 
(6 got-, güt- (63), zocht- (&, end-, ent-, 
enden- (18), Ad. nd. ende-, en dech- (sie 
23), orde- Ad. -lich, -lichen, nd. -liken. 

Ana-logieus, vcr. -lagicus, -loyeus 
(16) guter redner (75). 

Ana-, ano-logium, -legium Ad. pre- 
dige-, predig-, bredige-, prediger-, nd. 
predich-stol, Ad. -stul. pul-pit (4), -pet (16), 
-met (23) -t (b &e.). polt (18). phunt (91). 
Ad. buch-, les-(93), jer (16) -banek, -banch 
(93), -bant (sic 8). lee) stuol (110). lectar 
(119). letter (132). lette- (85, o».), lesse- 
(29), lef- (68) -ner. 

Analo-gum, -ngum (22) orde-lich (19, 
28) -liek (22) jare mere (89. -« anni 
logus ?!. 

* Anamas, g. -tis (7. tectum, tegmen) dack 
(141). 

* Ananeya v. Auantia. 

Amnaniel (gloria dei Br.) de gnade go- 
des (23). 

Ananisapta 4. mala mors (16, 9r.). 

*Ananisare v. Manisare. 

*Anantia v. Auantia. 

*Ana-pes, -phes v. Annotus. 

* Anapolodium v. Anaboladium. 

Anaphus (/. cyphus deauratus Br. cf. 


DuxereNBACH GrossARIUM. 











ANC 


anaglyphus. hanap. Gl. m. 1l, ?20, 228. 
4, 16) guldin (75), vergulter (74) kopf. 

Anarrich-a, -as (140) (cf. seansor) 
klippfisch (140, xi.). 

Anas Ad. wasser waser- (13), md. 
water-hon (18, 29, Br.), hd. -hün (6, 49), 
-huen (1), -hun, -hone, -henne (75), -endt 
(64). vater-hoen (97). anit (84, 103). anth 
102). anthe (125). ánt (34). entt (110 sim.). 
ein wilde enthe (3). ain wild entt (76 
antfogel (45, 75, 93, 1109) masculus anete ; 
une Tonina ente (110€). ana waterhoen 
147). 

* Ana-sorium 7 -formium (aus ansa- 
2« aliso-rium »« an- 4. q. anthropo- 
formita) ein gnyp ader eyn schnyd mes- 
ser (17). 

Anastas-is, 4 -us (76) vrstentung 
(15). hd. vff-, off-erstandung, -irstentunge 
(21), -erstendunge (5, 76). auf ersteung 2 
einn figur (4. »« anastropha). off ersten- 
tenif) (18). 

*A-, an- (6) -nastis (fast allgemein, 
aus anas g. tis!) hd. wasser-hun sZm. 
(Mss. mog.), -han (66 &e.). 

Amnastr-opha, -apha (76) eyn figuer 
(21). eygen nam eyner figur (4). eghen 
name ener figuren (22). virkerunge (11). 
eyn v. rechter (8), bekerung richter (13) 
schickunge. 

*Ana-sus, 4 -bus (75), -sis (76) (7. 
carens nas-u, -o, -um) ane nasen (9). 
Sonder nase (t47). nazen- (8), nas- (75) 
-lof. ein naBloech (sze 55, 11). 

*Anata v. Aneta. 

*Anatardus v. Anacardus. 

*Anatharesus v. Anachoresis. 

*Anathasia (cf. anatheea) v. Atha- 
nasia. 

* Anate 7. cura (141, Pap.), sollicitudine 
(Pap. cf. annotus. Gl. m. v. anatas). ags. 
clader stecca (136); dader stiaa (94); cf. 
elate tAe cloth bur (Bosw.)? 

Ana-theca (Br. &e), -teca, -theta, 
-thea. (6) (aus tanacetum ) rein-farn (11), 
-fan (6, 21, 4). reyfane (D &e.). reynen- 
uane (22), -fain (19). 

Anathema Ad. ban. Ad. md. v?ba-, 
verpa- (1) -mnunge. flueh (88). fluchge 
(21). Ad. vlluehunge. ad. vorflokinge. 
firuuazan (86). verderbnuf) (110). sunde- 
rung (88), ab-s. (65, 68) von got. 

Anathem-isare, 7 -are (64, 68) Ad. nd. 
bannen, v?b. Ad. pannen (1, 64), banden v 
inn bann tun (65), fluchen (18), v?fl., be- 
Sweren (8). nd. v?vloken. 

Amnathe-osis (75, 76, Br, -S (75) 4. 
recta, diuimitas (Br.); ad deum zu got (15). 
anatheus 7. immortalis (16. »« athana- 
tus). 

Anates v. Annotus. 

Amnathinus ein iung wildt endtlin (64). 

Anatomi-a 4 -as (ó. sanguinis minu- 
5o) koppsetzunge (125). 

*Anathori-ca, -ta, -sis v. Anachore- 
ta, -sis. 

*Anatris (7 antaris 7. mercurius chem. 
Br.) du- (8, 9), do- (13) -rstig; aus durf- 
tig, cf. a-, £ an- (141) -natus miser (141, 
Gl. m. 1, 230 cf. 229)? 

*Anbila v. Ambila. 

*Anblatum v. Crocodilla. 

*Anbrogeus v. Androgynus. 

*Aneator v. Ancillator. 











ANC 


Ancea v. Amnsia. 

*Ancedula (cf. fieedula) en vogel (23). 

*Anceps v. Auceps. 

*Anceps, gladius a. (Br.) Ad. nd. swert, 
ein swert daz zü beden siten snidt (6 
Sim.) ein schwert dz zu beiden seiten 
Schneidt (134 szm.). 

Aneeps Ad. zwyfelhaft s/m. zwifliger 
? henker (25). wanckelmutig (110). 

*Ancer v. Anser. 

* Ancer-a, -e v. Anthera. 

*Ancerius 7 aneho (147), an- (Gl. m.), 
con- (147) -terminus nabur (141). 

Ancesa 4. vasa cireumpicta t celata 
(Br.). gemaect off bereydt vat (147). 

Ancia (cf. Gl. m.) v». Ansia. 

*Anci-le, -lia, -e (cf. Gl. m. v, antia) 
hayr dye aever dat voirhoyft nederhan- 
gen (147). 

Ancile, gew. anti-le, -lle (16), -de 
(67), anchil-e, -le (Br), achille (64^) Ad. 
Schilt. renne- (74), -schirm- (130) -schilt. 
ein runder o. synwel, varr. kurzer ron- 
der schilt (anecile 110). Ad. bucke-, büke- 
(85), puek- (74), bocke- (3, 55, 8, 19), poke- 
(9), nd. boke-ler, lere (19), -ner (3). len- 
der buckler (1). ain lidrer (coriaceus?) 
buck (76). tarsch (16). tarschen (1). tharsse 
(9). darehf) (8). darfó (18). storm-d. (21), 
-dartsche (14), -dartze (13), -tartze (b, 
29), -tarse (22). storme-dartse (12), -dérsche 
(56). hd. sturm-tartsche, -tartsch, -tarsche 
(antile 110), -dartsche, -katz (74). stirme 
tarsen (6). stor dartze (12). tarezen zeum 
sturme (4). brachi (33. /aé. brachii?). 

*Anc-, -ant (74) -ile gens- (56), genf- 
(74) -stal (:anser? auca, sí. aucile?). 

*Ancile 7. calcar (sic2) spore (104). 

Ancilla hd. mag-t, -yd (19), -t (6, 0), 
matht (8^), mayd, dienstmagt szm. md. 
maghet (22, 23), maecht (11). dirne (6, 
65, 99). eigenwib (93). 

Ancillare (Br. &c), -ri (68, 76, Br. 
Cf. Gl. m. h. vv.; 4. circuire 16), anchari 
(4. sustinere 16, untersch. von -re v. ame 
celare) Ad. nd. die-, de- (23), den- (99), 
Ad. di-nen. 

*Ancil-, anc- (Br., Gl. m.) -lator, ane- 
ator (76) diener (11, 19). 

*Ancionus (aus antianus) reygierer 
eins voleks (74). 

*Ancipiter v. Accipiter. 

* Ancipula v. Aucipula. 

*Ancira v. Anthera. 

*Anciron samboim (Sum. V). 

*Ancius (erba, cf. anemone) ror man 
(8). 
* Ancla (7. trochea; cf. anclare) prunn- 
sayl,-rade; wasser-r. (74). 

Ancla-, anecha- (76) -bris, 4 -bus 
(147) offerhande taiffel (141). 

Anclare 4. furari $ haurire (Br.); f. 

1 latenter h. (16); f. &£c., prov. emblar 
(Gl.m.); dienen 7 7.q. antlare (Ki.); ste- 
len (9, 74); steln ader uf) scheppen (17); 
perficere (142 q. v.). aneculare dienen i 
antulare 7. aministrare (16); hant reichen 
(8, 9). antlare 7. exunciare, austare, 
haurire (141); schópfen, pumpen, tragen 
Ki.. anchare 4. haurire (16). andare 7. 
aurire (22, 23, i putten (22, 93 ). 
ancla- i. hausi- (Br. aneha- 7. hauri- 
(76) -bilis. aneli-a 7 -dia 27. roto hauri- 
toria, 0 sentina, (Br., Gl. m.). 


5 


33 


AND 


Anclator (7. buecellarius; cf. ancil- 
lator) steler, diep, lecker (74). 

Anoeo-n, -niseus, -nismus, -niseos 
(acc. 141), aneomis-mus, -mos (117), 
-608 (120, 8um.), antroniseus (141, G1. m.) (2. 


incastratura Gt., 998 &c., gr. AX v(oxoc ) 
nout (119). nót (120). nyth (Sum.). 

* Anecrasaxa v, Anchora. 

*Anetaretieus v. Antareticus. 

*An-, au- (alph. an- s9) -etor (cf. 
ang-arius, -ere &o.) twin- (11, 19), dwyn- 
(89), twi- (19) -ger. AT: 

Aneuba v. Rutuba. 

Aneulare v. Anclare. 

Aneus (7 euruu-S Br. &c., -lus 75) 
krum (110) krump-arm, -armiger (74). 
krupel an henden (75). 

* Aneusa v. Anchusa. 

Aneha (7. laganum) ham of seholder 
of schenek (147). 

*Ancha (cf. aneus) swacher, ploder, 
krumpeyniger (74). 

*Ancha (cf. Gl. m. 1, 231) huff (eig. 
femur!) wvngula £d. o. klowe o. krewl 
0 species aromatica, (7 wvngere! 74). 

*Ancha-bilis, -re v. Anclare. 

*Anchabris v. Anclabris. 

*Anchari v. Ancillare. 

*Anchil-e, -le v. Ancile. Antela. 

*Ancho v. Ancerius. 

* Ancholia v. Aquilegia. 

An-chora, -thora (1), -eora, -eoris 
(22), -erasaxa (121) Ad. nd. auck-er, Ad. 
-ir, -el- (17, 4). Ad. en- (49), ank- (2) -ehel; 
angel (1), sehiff-a. (114), vnkel (1), encker, 
e. domit man daz schifft hebt (retinet 6, 
wett. habt), enchur (95), einiger (25), hacke 
(64), der hake (dens anchorae 114). sin- 
chila, sench-il, -elstein &c. (121, Gf. 6, 
256, 689). 

Anchorare a- (11, 19, 89), -e (110) 
-nekeren. 

* Anchoromaecis v. Archiromaoeus. 

*Anchortieus v. Antaretieus. : 

* Anchorum (herba, aus acorus?) ags. 
mzedere (942). 

Amneh-, anc- (Sum.) -usa laeea (/at.2), 
ageleie, ringele (Sum.). roth ochsenzungen- 
kraut (kKi.). 

. Anda-bata, -baeca (74), -facta (6) 
?. cetus pugnator (16). plinder kemptfer 
(74). blinder fechter (ki.). 

*Andaginis v. Andegauia. 

* Andallum v. Sandalum. 

*Andana (?) mada (af. 2, 658). 

*Andare v. Anclare. 

And.-egauia, -egauis (:auis! Pr.), 
-aginis (76) (civ.) gynt (10, 12). 

Ande-la-, -da (94, Hpt, b, mssv. Sm. 
3, 162), -na, -ra, 7 -a (753), -gula, audena 
(15), antela (8), andrea (15^), angedula 
(11), endir-à (104), -e (131, 141) (varr. 
Gl. m. 1, 239. 7. tedale, tubolofola mnpt. 
5, rotabulum &o. cf. Sm. 3, 162. Gt. 9, 
481. Oelt. 1, 21) Ad. nd. braut-, Ad. ags. 
brand-, prant- (75, 104, 131, 141) -reita 
(131), -retta (141), -raite (104), -reyte (9), 
-reit. (75, 93), Ad. -reide, -reidel, -réte (13), 
-ruthe (3), -ysen (6), -eisen (75), nd. -rede, 
ag5.-rad (94), andedabrondra (sic mpt. 5, 
197), brondreda. (942). herdram (76). fuer- 
hut, var. feurhundt, ? ofengabel (25). 

*Andianton v. Adiantos. 

* Andr-a 4. q. androna q. ».; i. lapis 


34 








ANE 


76). -0à 7 -oma (RPr.), -odan 2? -odna 
Gl. m.) gemma. 

Andraehne &e. v. Adragis. 

* Andrama v. Androna. 

* Andrea v. Andela. 

*Andrega &oe. v. Adragis. 

Androg-ynus (Ki.), -enus (147, Br.), 
-eus 7 -utus (147), -anmus (v. hermaphro- 
dita), anbrogeus (147) mans ind wijfs 
kunne gelije (147). 

Androma &oe. v. Andr-a, -ona. 
 *Andromedis keuschheit, reynigkeit 
(14). 

Andro-moda (3, Br.), -modes (Br.), 
-noda 7 -nodes (1:6), -mada (75, 147), 
-mades (Gl. m. 1, 240), -meda (4), -me- 
des (3), adromeda (85), endro-mis (3, 
75, 88, 110, 115, 132), -madis (93), -medo 
(3), -meda 7 -mada 7 -modes (75), and- 
romena 7 -omena (Gf.), au- (23), an- 
(alph. au- 6) -dronus (7. vestis vé palliun 
Jorte et pilosum 3, pellicium 110, 132, ma- 
struga i matexta / melota 75, «qus 
£vOpopíc) langk zottigs o. harigs o. fran- 
tzosisch klaid (88). gehars kleid (93). wul- 
len 7 grof wynter cleit (147). en rv clet 
(23). kur-sen (15), -ze (4). eürse, kirsinck 
(3). beltz (110). pellicén (132). laekeyen- 
schuch (115). kotz (6). gazza (Gf. 4, 280; 
doch nicht gaDe androna?). endromi-s 
7 -da 7. bigera viltich cleyt (147). 

Andr-ona, -on (114), -oma 7 -ama 
(74), -à (Gl. m.) (Z. Vémes 15, spacium inter 
duas domus 15, Br. &e., de- 141, con- Gl. m. 
-eursus viarum) ein lücke (3). winckel (76). 
reihen (75. cf. $m. 9, 77). reyhe zwischen 
heusern (74). 

Amndronitis ein bobstoben (125). 

* Andron-oda, -us &c. v. Andromoda. 

* Andu-illa, -seilla v. Ambullum. 

Aneblatum v. Crocodilla. 

Anediosus v. Anadiosus. 

*Anegogya v. Aunagoge. 

Anelia 4. pugna slachting &oc.; an- 
helia 7. pugnus (sc /) £ lucta vuyst (141). 

Anem-one, -o (74, Sum.), -ur (149) 
/cf. ameius) rot- (74, 149, Sum. V), roce- 
(85) -man. kuchenscehell (135). 

* Anesis dorp of stat by en water (147). 

*Anesperius v. Agnisperma. 

Amneta (non est latinum. 110), anneta 
(4), amata (64) ant (17,-22ab, Br.) ant-e 
(4), -en (75), -voghel (23 sZm.). hd. ente, 
entn (45), ent, enthe (3), enth, hauDendt 
(64). ende (11, 225, 109). «gs. aenid (94). 
anetes enten (40). , 

*Anetarium ein anten ey, óoh. ka- 
ezyneez (d. 4. Entenstall; 4). 

Anet-arius, -us (102, 104, 141) (7. mas 
culus anete; anserarius 7 chenonomus 
125) Ad. anitre-che (104), -ch (103); antr- 
eche (55), -ech, -eh (6), -iche (10), -ieh 
(8, 66), -ieht (4), -ach (Gt. wett.); ent-rich, 
-rech (65, 7, i -liehe (133); enthreich (3). 
nd. ant-, ent- (11) -vogel; erpel (225, 109, 
Br. Wtb.), wedich (109), wárte (Br. Wtb.), 
woorde (KiL). genfeherte (125). 

* Anetra eyn slae korp da man fogel 
midde vechte (capet 19). en slach-karf 
(11), -eorf (89). í 

Amnethum, gew. an-; anh- (Br.), aniec- 
(73) -etum (7. men »3) till-i (105), -a (93), 
-e (msc. 4 &e.). till (76, 93). tyl (125).tull- 
-e, Mrg. -àih (104). tülln (105b). Ad. nd. 








ANG 


dille, dil. dyll (17, 68). dile (5). diel (49, 
97). hochkraut (73, Nmn.) anyz (4. »« 
anisum). 

Anetum agreste meysterwurtz (125). 

*Anetus v. Anetarius. 

*Anf- v. Amph-. - 

* Anferula é&ec. v. Amphorula. 

* Anfibula v. Amphitapedia. 

* Anfor-a,-ta, -ula,-ismus v. Amphor- 
a, -ula, -ismus. 

* Anformi-ca,-ta v. Antropomorphite.. 

Anfraetus v. Amphraetus. 

* Anfretre (7. pigre) treglieh (v4). 

* Anfritieus v. Auriphrygium. 

* Angardus (cf. angarius) eyn sto-cker 
(19), -ker (89). en bodel (11). 

* Angaria (cf. sq.) v. Agiauia. 

Angar-ia, i (1), vngaria (cf. anga- 
rium) Ad. nd. vn-, on- (11, 89), in- (23), 
vnd- (21), vmb- (75, Op.) -gelt. vn-pflicht 
(14), -plieht (225). bezwungen dinste (10 
sim.). deme dinst auf ein (proprias) 
koste (9). betungwen (cf. angariatus) d. 
vff eyge kost (8) rese (99. ?. q. reise 
militia &c. cf. $m. 9, 125 sq.). betrupnus 
(66 sim.) ko-, sed potius qua-tember £ 
Íronfast (15. cf. Sm. 2, 404). quatemper 
(74). kottem-ber (74), -er (3). golt vaste 
(4, 74. &. q. quatemberfasten Fr. l, 360, 
Ziem. 128). Stan-ga (Hpt. D, 198), -ta (141), 
-te (104, Gf.). notstall (65). noitstalle (10). 

Angari-are, -ari (25), sare? angurire 
(22, 23), anagoriare (65 var.) (oft 7. am- 
gere) Ad. nd. twin-, en-, nd. dwen-, be- 
dwin-, Ad. zwin-, zwun- (5), bezwin-, nodi- 
(10), notti- (65) -gen. Ad. engsten (5), enge 
machen, be-seh warn (65), -schetzen (110). 

* Angariator buddel (17). 

Angariatus be-twang (9), -tungwen 
(B. cf. angaria), -Zwungen dinst (13). 

Anga-, ango- (8) -rium d. nd. not-, 
Ad. nott- (67), noit-, noyd- (19), nd. oe- 
(11, $9, 108) -stalle, -stale (77), -stal. ót- 
stat (109. aus nÓt-). zwingknuD 7 schwer 
druckung (65). ansarium vectigal (G1. m.). 

Angarius ein zwinger o. noter, var. 
neter, mit gewalt vnd vnrecht (t10 sZm.). 
dwinger, rodendreger, richterboede (132). 

Angelic-a, -um, angula (509) ringel 
(502). r.-plumen (9 wrg., 7. rabendula 75), 
-blüm (8). nesseln (17). engelwurtz (64^), 
angelie (91 &e.). brustwurtz (13, 112). lidt- 
pfeiffenkraut (73). des heyligen geists 
wortzel (125). 

* Angelicanus (moneta) engelischer (1); 
cf. englisch, engellot &oc. (Fr. 1, 227), ange- 
lotti (Gl. m. 1, 244). í 

*Angelice engelisch (75). 

Amngelieus (cf. anglieus) engel-isch 
(16), -D. (21), hd. nd. -sch, -8. en engels 
vte demme lande (22). 

A. chorus engel eor (75). 

Angelium (Z4. annunciatio, simpl. non 
in vsw Br, Gl. m. 1l, 244) botschafft (17). 

Angelus Ad. nd. engel. a. satanse des 
tüfels gespenft (62). 

* Angentim (-ter-Br. &.) enge, zwene- 
lieh. (17). 

Anger 7. genus serpentis, armiger &ce. 
(Gl. m.); spatarius (199, Br.) slang (74). 
enger-line (Sum.), rinch (131), -ieh (1-4). 
swert-, schwert- (76) -feger (74, 76), -tra- 
ger (74). pijnre (147). 

Angere twingen (4, 23) zu samen- 


ANG 


tw. (8, 9). tuengen (100). Ad. zwingen. 
be-zw. (67). ein sorg machen (65). clem- 
men (7. vexare 22»). quellen, benauwen 
Cr quelen (110) engen. (23). engsten, 

empffen, würgen (114). 

*Angere (: anguis) Ad. krie- (1), kri- 
chen. crupen (22, 23). slinghen (i^., 5). 
slichen (18. slieffen (1). 

Angia 7. ferrum nter bucula scuti 
(G1. m.). nagala (Gf. 2, 1016). 

* Angimia v. Agrimonia. 

Amgi-na, -ma (76), augina (8, 9, Gi. 
m., wo sinochi v//. ,2us synocha J'ebris 
2« synanche, OUVQYyT ij. q. eyn., Xov. 


(145), arigina (8, 147), agia (q. v.) gele- 
hufe (131). kelesuht (104 szm.). die bràun 
un der berlen of des raken geswelle 
b. . hd. gumen swolst (8); half-ge- 
schwar (112), -geschwulst, -wee. druef, 
trieD; das zepflin; der saut (88. mAd. 
SÓd m. cf. Sm. 3, 202, 294 sq.). dat tzep- 
chin in dem haló (132). das blaet das 
vor dy kele schuest (115). worunga (121). 
rank korn (8). ran-cken (9), -korn, -gen 
(rr. 2, 86?, cf. eynanehe der rang 114; 
2. v. porrigo). 

Angiportu-s, / -m (6, Br.) hd. enge 
weg, werck (sc 9), porte (11). ein slippe 
(125. cf. Fr. 2, 200^). angipartas 2. loca 
secreta, (136). 

*Angire (v. anxiare q. v.) engisten 
(8). engsten (9). 

Angistr-um,-ium, angust-rum,-ium 
(6) (€. ventosa, seara 75, abdoma q.v.) 
hd. lab-kop (55), -choppfel (1), -seherb 
(2); lazz chophf (2), loz kop (4), lof koph 
(3); lauf- (6), plut- (63, v8), blók- (6), 
bad (75) -kopf; eyn laz- (5), bloyt- (wss. 
mos.) -kop da man in lest; ein kopff do 
man ein left. ein. top (sc) da-man yn 
leset (V. a. 1477). ein ding da man blut 
in lat (17). ein eoph do man mit schrefft 
((). en stuger kop (23. stuche &c. Fr. 2, 
350) pulez kopf (l. cf. Sm. 1l, 173). ein 
k. der eng ist als ein angster (68, 134), 
engster (69), cf. BM. 46. Sm. 1, 79, wo auch 
mlt, angstarium. 

Amngli-a, -ca (16, 110) Ad. nd. engyl- 
(5, engel-, enge-, engen- (17), eng- (11) 
-lant. englisch land (6, 4). 

Angli-eus, -tus (21) engelsch ( : ange- 
lus 55,6). eyn e. (225), engels- (11, 18), 
engelen- (5) -man. eyn engel-lender (1), 
-lander (23)  eyn engelb maf (21) eyn 
engelischer (ver; mummus bh). 

*Angman v. Agrimonia. 

*Ango-ge, -rieus v. Anagog-e, -ieus. 

Angor twangk (10). zwang (68, 110). 
betringunge o. getwang o bo uooeT 
-twungen Ca. Zwangk 4 zangsal (74). 
geczwanick (3). betrub-unge (8, 13), -nisse, 
Sorguellicheit (9). sorg- (8), vorht- (13) 
-samkeit. befangnuf (68). beuanghynghe 
(132). angstheit (110). 


*Angoria (vus angor »« angaria?|( 


cf. anguria) ginoti (141). betru-bnif (1), 
-pnis (21). drofnisse (23). be-dr. (22). 
*Angorium v. Angarium. 
-Amgre dall van boemen (147). 
*Anguens ags. breer (136). 
*Anguicomus geharete schlang (64). 
Ang-uilla, -willa (v. seotica 130, 
Scorpio 93) ein iunge slange (demzm.! 





angina), anguin-a, -ia/ (76), angunia: 





ANI 


17). Ad. ale, ol. hd. nd. al. aal (14). ael 
(bb, 11, so, 99). ól (2). ole (6). geisela 
(130). grimme geisel (93). 

Anguina (funis G1. m.), anquina (16, 
Br.) ain sehiff sail (6, 76). henck-s. (16). 
ags. raeca (94). 

* Anguin-a, -ia v. Angina. 
*Anguipes gefute schlang (64). 
* Angunia v. Angina. 

Ang-uis, -wis/d.slange,slang,schlang. 
slanghe (22). lande (74, cf. lint? slinder 
4.v. ehelydrus? eher massverst. cf. v. ti- 
rus). otter (3). nadre (99). 

Angularis winckel- Ad. -echt, -et (110), 
-ieh (19, 22), -ie (90 ich (11) -formig 
(1), -steyn (s. 1). hoekelic (89). Ad. eckecht 
sim. 8. predicator w.-prediger (65). 

Angulus hd. nd. winckel. eyn w. (7) 


"ANI 


*Anylum v. Amidum. 

Anima Ad. sele, sel (1), seel (4). zele 
(22). seyle (225). leben (8, 9, e5). lip (8). 
blut, gedancke, wille (8, 9). tewil; vreezi- 
kait 7 geyczikeit (9). sinliehkeit (65). ani- 
mam. (7. ventum) mittere fisten (125). 

A. racionalis vornufftige sele (5b). 

A. sensitiua fulde (sí. fulende) sele 
(b^). phindig sel'(1). 

A. veget-atiua, -iua, vehitatiua (bb 
fruchtig (1), erkuehlich (3), furnde (99 
sel. leblich sele die das leben gibt vnd 
QEXEENSUERIE zu wachsen zu zunemmen 
(65). 

A. vini gebrant win (17), weyn (4). 

*Animadueere v. Animaduertere. 

Animaduersio v'neminge (1l). vir- 

neung (sc 19). rachüng (21). vffmerckung 


35 


ayl (19. nicht »« anguilla!). al 4 aln |(65 


(Alberus; wetterau. vogelsb. 8l &ln m. f. 
Winkel zwischen Gebüuden, bes. Koth- 
zwinger; vgl. ,gassen und alhen Faust 
Limb. Chr. Fr. 1, 179. Gr. Wtb. 109). eck 
(110). hoec (89). hornee (99). 

Amnguria (cf. angoria) 7. angaria (G1. 
m.). betrupnife (5). i 

* Anguria (»« anguilla) v/g. seutica 
geisela (131). 

* Angurire v. Angariare. 

*Angusta v. Angustia. 

Amngust-are, -iare Ad. Angk (8), ang- 
(V, 110), engi- (4), eng-, Ad. nd. enge-sten. 
engen (6, 8b). eng machen (9, 65). bange 
m. (8). angst werden (76). anxten, nàuwen 
(132). Ad. twi- (4), zwi. nd. dwi-, twe- 
ngen. be-truben (10), -trüuben (19), -dru- 
ben (12). noeten (110). 

Angust-ia, -a (1, 16) betrupeniDe or 
bredrübekeyd (sc 19). droefeit (11). drof- 
nisse (22^). Ad. ang-yst (5*), -est (19, 4), 
-st. enest (99). banghe (225). twenckeniDe 
(bb). twi- ty Zwi- (65) -ngnuD. die eng 
&c. (65). noetvadret (22). 

Amgustus A4. nd. enge. enghen (22). 
angist (D^). tbingen; (7. anxius) engstig 
(1). entwungung (2). getwengick (4). ge- 
zwongen (10). nauwe (132). leyder (22, 
93). bedruebet (19). 

' Anbelare Ad. beger-n, -ren (13). not 
liden (1X). Ad. o- (19), e-, nd. .a-demen. 
atmen (22). a. haben (75). a. halen (22^). 
athum (110), atem (68) holen. athenfolen 
(sic 17). odéhen (8). asemen (108). atme- 
natzen (75). eylen, schnell sein, etwas 
muot haben (64). 

* Anhelia v. Anelia. 

*Anhelis (aus anihilis »—- anhelus 7. 
fatigatus Pr.?) 4. inanis eytel (3). 

Anhelitu-s, -m (8^) achtam (16). a-, 
var. o-thum (110). Ad..nd. adem. odem 
(8). adüm (85). adam (13). athem (22). 
attem (65). atme (22). dat gischkent 
(Chytr.). 

Anhetum v. Anetum. 

" *Anicetum v. Anethum. Anisum. 

Anicula (£. parua amus Pr.) alticha 
141). 

*Anieulator lechterlicher; vnnutzer- 
schreyer (74). 

*Aniculosus lechterlicher, kleffiger 
14). 

JORETAM v. Anniculus. 

* Anichilare v. Annihilare. 

*Anilis v. Annilis. 

*Anilis fabula mere der alten wyber 
(65). 





Animadu-ertere, -cere (23) vorney- 
men (3). Ad. nd. v?!nemen. bedencken 
(8, 9). gedanken (5). betrahten (6). mer- 
ken (19 &e.). achten (13). wlborden (22, 
23). lustern (3). peynigen (9). pingen 
9 


E 


j. 

Animal Ad. thyr (b^), tyr (9), thier, 
thyer, dyer (19). dier (11, 89, 99). beyste 
(133). pl. hrindir (Gl. ecass.). 

A. irracionale eyn vnvornufftig dyer 
(bb), thier (1). 

A. racionale hd. eyn v-nunfftig, 
-nonftig (5) dier, tier (6), thyr (bb). nd. 
eyn, en vornuftich, vornunstich (22) der. 

Animaliolum tierlin (15). 

*Animalis v. Annualis. 

Anima-lis, -tim dierli-ch (11), -c (89). 
thierlich (110). erlick (sc 22). fihisch (65). 
velee (99). 

Amnimalitas dyer-heyd (19, 89), -lich- 
keit (62). 

*Animalus v. Animulus. 

Animare Ad. nd. stercken. stircken 
(21). troesten (11). drüsten (19). starck- 
mutigen (110) mut geben (9). Ad. kune 
d wiDen (17). gibirnan' (141, ar. 3, 
168). : 

. Animatio wrake (22). 

Animatum daz da geselyt ist (bb). 
ein g. ding (1, 4). Ad. eyn sele-gerede, -ge- 
ret, gerecht (67, 70, 133); sel-gereyt (4), 
-gerete o. gescheffte (v4), -gerát (4. q. 
exequie, testamentum qq. v. $m. 9, 148 
5q.); seelgredt (113). nd. en zele gherede. 

Animatus vorquicket (22). kun, stark, 
mutsam (88). lep-, var. lebt- (64), leb- (65) 
lieh. das ein sele hat (110). ein ding das 
&c. (-us, -a, -um 68). daz gimiet (38. cf. 
animus). 

-Anim-equior, -equus (4), -eeus (3), 
-etus, cp. -eequior 7 -iquior (76) Ad. stat- 
(68), stet-, sted-, bestet- (4) -iger. nd. 
stedi-, stede-gher. senff mutick, gut mut 
(13). semft-mutig, gut-m. (9). güdesmodes 
(13). guds muds (10 szm.). gutes mutz (8). 
besser gemut (110). otmudig (17). sagters 
muts (99). 

*Animequor recht dun (17). 

* Animiculari (s. aminic.) helffen (74). 

*Animiniculum tierlin (75). 

*Animolus v. Animulus. 

Animose (7. audacter) trostlieh (75). 

JAnim-, annu- (22), am- (23) -ositas 
mutikait (1). vber-m. (9). mutkeit (8). be- 
hertzenheit, hertzenhafftigkeit &c. (2 
ehunhait (1). kunheit (17). konheyt (22). 
turstikeit (9). torn (22). 

5 * 


ANN 


Animosus mutig (1,4). wole-m. (15). 
wol gemut (110). müdig (19). modig (8). 
mudiek (b»). vol mutes (9, 13). fol mutz 
(8). muotsam (64). trostlicher 7 kune (75). 
kone (22). kun synnig (17). manhafftig 
(15). stout (99). behertzender, hertzhaff- 
tiger, vol-, stark-mutiger (14). 

* Animulus ezydewin rinden 7 animal 
magnum. (19). kameel (89. kaneel 2 ka- 
meel — an. m. 19 ?). animolus kutel (11). 
animalus ags. fifaldae (Haupt 5, 196). 

Animus Ad. mut, mud (19), moyt 
(18, 18), ge-mut, -mut (6). nd. mot, moet 
(11, 89). hd. nd. sin, sinde (18). seyt (13. 
st. sint?). hoge (109). 

*Aninis v, Mediamnis. 

*Anipestis v. Annotus. 

* Anirium v. Annilium. 

* Anisa mag-, kreg-, ficz-, leber-lein(4), 
cf. máglin, kráglin Gerichte (115); leber- 
lein jeeuseulum (rr. 1, 592). Aus lat. ital. 
animella Ka/bsgekróüse, ?. glandula, gl. 
faucium (124)? 

Anisocyclum schnepperlein, ballester 
(Kia.). 

*An-, eul-isterium ars, arfloch (74). 

*Anistrum v. Amistrum, 


36 


A-, an- (5^) -nisum, a-, an- (22), en- |. 


(87, 146) -isium, ani-usium (3), -sinus 
(85), -cetum 7 anesum (125) anys m. (4). 
aneis (2). aniz (5). aniDe (17). an10 (3, 55, 
73) anyD (4). anis (11, 18). anef (8). 
anes (1l, 75). aenis (93). auny-s (bb), -ef) 
(125). annijs (23). arnis (22). eniis (68). 
enyl) (64 &e.). enys (8^). enis (7, 87, 146). 

*Anitas (7. vetusta senectus Br. cf. Gl. m. 
1l, 251) vetustas | avswysche (8b. cf. sq.). 

Anitergium, anuter-gium, -ium ein 
wiseh (68). arseh- (110), arD- (74, 132), 
eers- (11)-wisch. 

* Aniuersarium v. Anniuersarium. 
*Anius v. Arrius. 

*Aniusium v. Anisum. 

Ann- v. Adn-. 

*Anna v. Acinus. 

Annales history boecken (132). chro- 
niek (110). 

*Annalis v. Anuabile. 

* Annaloya &oe. v. Analogia &o. 

*Annania v. Anomia. 

s Annam (cf. annonarium) korn 
€ 
li anatare v. Adnare. 

*Annatus v. Anatris. 

*Annere alt werden (12). 

*Annetarium eyn kan (21. s. korn 
cf. annarium?). 

Annexum angehengt (65). 

*Annictare v. Annuitare. 

Amnni-, ani- (110), annu- (8) -eulus 
(Br. ein jerig (9). iarling (75). geri-ck 
(8), -ch (100). 

Amnnihi-, gew. anmnichi-, adnichi-, 
aniechi-, annicha- (3), 7 annul-, adnul-, 
anul-, ano- (1), annu-lare nichten (29). 
hd. zer-, v-n., gew. v'niehtigen, verachten 
(sic 67) (eyn ding 9) zu nieht machen. 
tenjweten (99). virterben (19). v'deruen 
(11, 22, 89). widder wenden (11). vorsto- 
ren, delgen, v?gan (22). 

Annilis (7. annalis Gl. m.), anilis (7. 
senex 16), anulus (8b) Ad. alt. 

*Annilium (i. senium 75), anirium 
(74) alter. 





ANN 


*Annist'missius v. Annus iubileus. 
* Anniuere, anuere (75?) wi-, we-ncken 
mit den augen (75). 

Amnniuersariu-m, -s (99), aniuersa- 
rium jar- Ad. -zijt, -czeit, gezijt, nd. -tijt, 
-tijd, -getide (99), Ad. -tag (1, 4, 75), -ezyt- 
licher tag (65), gewende (133), -gedecht- 
nus. jaurzit (76). yazeeit (s/c 13). iare 
tziet (18). 

*Annologia é&e. v. Analogia 6o. 

Annom- v. Anom-. 


Annona, anoua (76) (cf. corbus) 
corn (99). chorn (141). korn von éim ior 
(6). winter-k. (110). Ad. jar-k. (I0, -frucht 
(69, 134), -zins; jare-zyns, -dinste (10), 
traid zyns (75), iarliche frucht, getreyd 
O0. fr. (64). vrueht 7 teghede (29). zath 
(seges 4). 

* Annonalis v. Anomalus. 

Annon-, annu- (76) -arium korn hus 
(5). trayd-kasten (75), -haws (3). 

Annonarius (7. habens multas anno- 
nas Br. Cf. Gl. m. 1l, 256. cf. annularius) 
hd. eyn korner. kast (21). kast-ner £ 
-enman (75). kemmerer (3). 

* Annon-ia, -ialus, -yolus v. Anom- 
ia, -alus. 

*Annonus jerlich korn gulde (11). 

* Annosa (7. annona) treid zinse (75). 

Annosus alt o. vol iar (8). vol alders 
9). 
j La ot (8, 75, 16), anapes (75, 141), 
anaphes / anipestis (76), anates (Br., 
Gl, m. v. anatas), anus (6) (V. lupus, 
morbus i» ano 0 culo) kippars (3. cf. 
bubo). wolf (6, 147). w. im arD; iarliche 
kranckheit (semel n ammo 75). 

*Annuabile v. Anuabile. 

Annv-, anim- (21) -alis Ad. jer-, jher- 
(67), ger-, gir- (21) -lich. iarig (1). iarlie 
(23). 1aerlickes (11)..Ad. nd. alt. 

Annuatim Ad. jer, ger- (18) -lich. 
iaer-lie (23), -lich (68, 75). 

*Annuatus jerlich 7 alt (V). 

* Annueulus v. Anniculus. 

Annuere /id. wincken. zeichen geben 
(65, 110). erlauben (110). louen (99). oer- 
l. (132). lyen (8). vleyhen (9). ge- (99), 
v- (12) -hengen. fulgin (8). Ad. nd. gun- 
nen. Varianten u. Entstellungen: günnen 
(6, 110€). gunen (76). günen. (V. a. 1477). 
gynnen (110). gewynnen (1). gunden (21). 
gynden (13). grunnen 7 gronen (18). 

* Anmui- (132), annu- (110), annie- (68) 
-tare mit ougen (68), augen (110), oghen 
(132) wincken. 

Annulare v. Annihilare. 

* Annulare eyn hant vingerlin an dun 

117). 

An-, a-nularis Kiel namlofà (8), 
der hertz- (65), gold- (91) -finger. golt- 
trager (93). goldtrago (141). 

* Annularius (cf. annonarius) ein kor- 
ner (76). 

Annullare v. Annihilare. 

Annulus Ad. eyn cleyn (17), kleyns 
(4) jar. : : 

Amn-, a-nulus Ad. finger-rinck, -ring, 
-cringlin (110) -ling, -lin, leyn (4), nd. 
-len (99). eyn hant fingerlin (17). rincke 
(125). rijnek (11). 

Annulus typarius  signatorius 
dumenrinek, pitzschehr (125). 

*Annumalus v. Anomalus. 





ANS 


An-, a-nunciare bodenschaffen (19). 
botseapen (11). ver-kunden (75), -künden 
(110€), -kynden (68), -kundigen (65, 110). 

Annuneium bodeschaff (19). bade- 
(1D, boet- (89) -scap. 

Annuncius (Br.) bodde (19). bade (11). 
onbydinghe (89). 

*Annüo v. Ammodo. 

*Annuositas v. Animositas. 

Annus Ad. jare, jar (Db, 19). iaer 
(89). , : 

Annus, anus (b^) iubileus (q. v, 
gracie, remissionis, annist/missius (Db) 
(bissw. unterschieden) hd. nd. eyn jar der 
gnaden. eyn ior der genoden (6). Ad. 
genade- (3), iubel-iar; gnaden-reich, rich, 
gnedig (4), golden, Ad. nd. gulden, gluck- 
See (3), freudenreich (75) jare, jar, ior 
(6). 

Annutare v. Annuitare. 

, An-, a- (D) -nuus Ad. ier-, iar- (4) 
-lieh, ling (10), -ig (5). iarig (75). ger- (18), 
ge- (sic 13) -lichen. 

*Annuus (:annuere!) gonst (11). 

Anociclotitorium v.  Cenocitato- 
rium. 

*Anoediosus e. Anadiosus. 

* Anogloxena (versch. von arnoglossa) 
atheches saf (Sum.). 

*Anolare v. Annihilare. 

Anologia v. Ana-goge, -logia. 

Anologi-ce, -um v. Analogi-ce, -um. 

* Anoma v. Anomia. 

Amno-, gew. anno-, annu- (4) -malus, 
oft anormal-us, -is (2c norma), annon- 
ialus, -yolus, -alis (22) vnord-ig (7), 
-elieh (5), -enlieh (76), -entlieh (4), 
-encliehen (18). vn ordych (23). vnór- (6), 
vnre- (5) -delieh. vndredlieh (4). vnende- 
lich (17. cf. analogice Sum. 1, 76 sq.). vn- 
Ad. -hubisch (5), -hubsch, -hub6 (18), nd. 
-houesch. on ge-setz, satz, sunder regel 
(110 sZm.). 

Ano-mia, -ma (7, 68, 132), -nya (1), 
-rma, annomia (97) anno- 4 anna-nia 
(66 &e.) (7. in-, & ant- 91! -iquitas, 2« an- 
nus) bof- (110), quait- (132) -heit. bos- 
(0, vnreehthi- (22) cheit. 

A-, o-nonis (herba, 2. aeutella, resta 
bouis, remora aratri) hauwhechel, oeh- 
senbrech (142). 

* Anopelos v. Centaurea. 

*Anorm- v. Anom-. 

* Anoua v. Annona. 

* Anphisilena v. Amphisbaena. 

*Anphritieus v. Auriphrygium. 

Anquina v. Anguina. 

Anquiroma-ehus, -gus v. Archiro- 
maeus. 

An-, amp- (7), ari- (120) -sa (7. an- 
sula 8, 76, 125, hasta 119, 120, auris 
cortine 95. cf. Gf. 2, 1108. Gth. Wtb. l, 62. 
2, 128 sq.) hd. nd. henck, ge-h. (3). Ad. 
hencke, h. an ej duppen (12); hanthab-a 
(119) -e; -e, Hadas handtheb (68) an 
einem krug o. kannen (110), kan (67), 
kant (68), kandel (66, 70), kandeln (69), 
&n dem trink geschirr (64) am tzuber 
(D. een hanthave of heise van een eruic 
of eanne (107). handhebe (112, 115). hend 
(13). hang (55). hengel (11, 225). hal (22). 
henze (99). heyse (108). esen (10). oyse 
(14. oze £ kozelring (13) Ad. nd. ore 
in olla, van eenre cruyken (108). or am 
trinek geschir (75). orn (13). here (21). 


ANT 


lop (10. i. q. sloif &e. v. ansula, slópe 
r. Wtb., wett. schlup? sloepe c/auus 
erreus minor Kil. cf. schlagklufen Sm. 2, 
54?). cloffe (100. cf. acicula. Sm. 4. c.). 
alt an eym riemen (49). richli (95. sf. 
inehli?). das auge (fibulae 125). senue, 
nór (104). kolter (gubernaculi 109). 

Ansariu,-m,-s, 4 ansatum (147), an- 
or-ium, -cium (8^) (4. gabea 75, clo- 
oria 4 seaprum 74. cf. anga-, anaso-, 
liso-rium) gneib (9). schab-meisser (3), 
messer der lederer vnd der scehuch-, 
ar. sehu-ster (75). falt-messer, -eysen 
74). schoemekers mess (7. alisolium 141). 

Ansatum vas drageezober (13). 

Anser (oft. vir aucarum), an- (122), 
ju- (Gf.) -cer (2« auea) eyn her vnder 
len gosen (229). ein herr vnter den 
'ensen (74). hd. gan-tzo (93), -zzo (141), 
Iz (45), -tze (D, 133), -tz (14 &e.), -Z 
9, 34), -D, -s (40), -seh (759), -ser, -Ber 
69), -zer (4), -tzer (68), -Dhart (49). 
vild-iu (Gf.), -u (104) gans (auese gense 
04). nd. gan-te, -re (109), gaent (97), 
'hen-te (11), -t. aneer ga/l. gart, auea 
.vée (122). 

Amnserarius v. Anetarius. 

, Anserina (cf. potentilla) gánso- 7 
ránserich- (Ki.), silber- (Fr.) -kraut. 

Ans-, aue- (122. »« aucea) -erulus 
'ensel (104). gall. oyson (122). . 

*An-sia, -seia (74), -cia (141), -cea 
Gl. m.) (4. ferrum n scuto quod manu 
enetur) ysen im scehiit (76). hant-haba 
clypei 150), -hab in einem pugler (74). 

*Ansilium gims (13). 

*Ansola v. Ansula. 

* Ansora. (cf. anchusa) ringila (117). 

*Ansor-eium, -ium v. Ansarium. 

Ans-ula, -ola, -tra (117, 121) (cf. 
sa) Ad. ein kreif, kreys (4). rinek (22). 
re (17). sloif (Sum.). slófa; acc. narwun, 
ustun, nestilon scm. (Gt.). nustil (117, 121). 

Amnta, antha (Gl. m.) eyn steinchin 
n annulo (19). 

Anta- (Br. anti-gonista vorfechter 
15). 

Antapo-eha, -ga v. Apoea. 

Antare-, gew. anthar-, anctar- 
69, 134), anchor- (21) -tieuseyn stern(21). 

*Antartieus (gew. inductilis und ve- 
ica) ustragel (Sum. rm. cf. üztragen 
jicere Gf.). 

Amt-e, é-ea vor (V, 110). uore (99). 
id. zu-, dar- (65), da- (11), do- (6) -vor, 
voran (76). zu- 4 be- (19), to- (22) -vorn. 

Amtea (cf. prc.) ere (5b). 

*Anteax dat men myt vuyr leschet 
nd myt water bernende maect (141). Cf. 
untracidis lapis preciosus... uíantrax 

; lactatus n egne velut inter mortuos 
"tunguitur et econtrario aquis perfusus 
zcardescit (Br.). 

* Antheca v. Antitheta. 

-Antecedens vorgende (17). 

Anteeedere Ad. nd. vor-gam sZm., 
waren (18. si-varen). vbertreffen (65). 

*Antecedius (sé. antedictus) vorse- 
ret (11). 

Amte-cenia (74, Br.), -cena, -fena, 
eoenium (111)  anticen-a, -ium (7. me- 
renda, 74) hd. nd. vesper-, abent- (68, 74), 
)bent- (18), abint efen- (17) -brot, -prot 
(4). abent- (76, 110), untere 7 mittag- 








ANT 


(74), after vndern- (V) -efen. merend 
t untarn, olg. untaren, var. vnder-, male 
(15). 

Antecessor Ad. nd. ein vor-varer, 
-farn (21, 76), hd. -ganger, -genger. er- 
farer (12). 

* Antecip-are (99), -ere (cf. anticipare) 
vorkomen (14). uoregripen (99). 

*Antecopium  vorkauff (110) . voer- 
couff (132). 

* Antecorium v. Anticorium. 

*Antechristus v. Antichristus. 

Antedicere vor-sagen (19), nd.-seggen. 

Antedietus (cf. antecedius) vorge- 
seyt (19). 

*Antedra v. Antela. 

*Antefenia v. Antecenia. 

*Amntefrasis v. Antifrasis. 

*Antela v. Andela. 

Ante-la, -la, -lina du -na (104, 
Sum.), -dra (1), 7 anchile (147), anti-lena, 
-le (25), -ea. (104) (Z. corrigia, selle 49, cin- 
gulum. ante pectus equi dec.) hd. vorboge; 
v., furbueke (1), vorgespen (110), vorbüge 
0. brustriemen (Fris.) an. einem sattel, an 
dem sadel (18). voorghespan aen een s: 
(107). vorgebüge (12, 21) am saddel (12). 
ein furbaug an dem satlpogn (1). nd. dat 
vorboghe-de, -te an demme, deme sadele. 
fivrbvge (Sum.). ^d. fur-pueg (1), -pug (4), 
-poige (104), -buge, -büge (O».). für-buog 
(91), -bueg (93). ein phorbógen. (3). vor- 
buge, -bog; pogret (9). vorge-büche (17), 
-bude (8). kummet (0».). gurtel (21). vor- 
(75), vorder-gereit (64, 75), -geraid (Sm.), 
-satelboge (BM.) voreypel (108). afferder 
riem (49. 2 postela?). furfuof) am zeüg, 
var. zoig, des pferdts (75). vorbrecht an 
des perts sadel (117). 

* Antelarius (7. primipolus; »« ante- 
signarius) beyner furer (17). 

* Anteleuce (aus acalephe?) ags. smzel- 
thistel (942). 

Antelina v. Antela. 

Ante-, anti- (4) -lucanus, antelu- 
eanum vor tag (3, 25), dem tage (6, 85, 
4) dage (13 &c.), dem d. (19), demme d. 
(22), den d. (11), den tach, (89). morgen- 
stunde (85), -vrew (9), -s vre (8. 2« ure 
hora). 

Antelueare vor tag, dem liecht (68) 
wachen (110), ent-w. or aufston (64). 
op staen vur daghe (147). 

Antelueem vor dage (16). 

Anthem-is, -isium, -ium, -um, -nis 
(Z. camomilla sSum.), antemus (8) cha- 
millen (143). erotuntille (Sum.). koch mel 
(sic 8). herm-eln &e. (126), -lein (143). 
hürmelchen (Nmn.). 

*Antemmna (i frustum) stuck, stump 
(147). 

An-, au-temna, gew. -tempna, ant- 
enna (88), impna (94) wagen-, wayn- 
(21), wan- (17) -gezauwe (5), -towe (22), 
-gezuge (7, 18), -zunge (6, 21. 2« libri- 
pens?), -geschirre (17, 4). vorderbret (80). 
zugschnur (68,134). syegel seyle (85). Ad. 
segel. s.-ruder (- spreit- (88, 100), spreit 
vort- (132) -segel. ags. segilgaerd (94). 

*Antemne, gew. an-, au-tempne 5g. 
gpl. (à. rubium. sigillum 6. aus segel) segel 
1). s.-rieke (17), -riek (8, 13). selig reich 
Sic/) £ schiff riek (9). ruoder (V). eyn 
sigel rudel (21). nd. zegel-rode, -roden, 





ANT 31 


-strenge. hd. segel-, s. duch- (17), seylen- 
(18) -strenge, -strengekeit (sc D). wagen 
seil (4). ancker (64). 

*Antemne (£. vrbs ante amnem; cf. 
-na i. partica quasi a. a. posita, Bx.) ein 
statt an o. vor einem wasser (88). 

*Anthemnis v. Anthemis. 

Antemu-, antemo- (8^) -rale (f. fos 
satum. 95. cf. promurale, anteorbium 
&o.) vor-thor 7 -maur (74), -mure (Y sm.), 
-stad (13), -graben (9), -grab (8), -baelgie 
(107. balie va//wm Kil), -berg (66, 70), 
-burg (69, 134), -bug (68), -geboge (19), 
-gheburehte x Apr -borgh, verb. ver- 
breeht (89). dy vorder meur (125). bol- 
werck (67). zwing-er (74), -olff (1, 80, Sm. 
4, 306), -hof (276), -er, var. zwinber, an 
einer stat o. schlof) (75). zinglof (Sm. 4, 
271). ezwiner o. pasteyh (3). getülle (95. 
cf. BM. 165 sq.) gall. barbaeane (122). 

* Antemus v. Anthemis. 

* Antena v. Antela. 

Antenn-a, -e v. Antemn-a, -e. 

*Anteorbium vorstat (17). 

Amnte-, anti-pagmenta (Gl. m., x 
anti-pagimenta (147), -pagenta (16, Br. 
-pagmata (129), -pegmata x 4. val: 
uarum ornamenta dc. thürzierden (Kki.). 
tzieryng vur den doeren (14:). 

Antependium vor hanck (8). 

*Antepyrgium v. Anticipa. 

* Antepome-tum, -ntum v. Bellarium. 

Antequam Ad. zu-, etwan- (76) -vor. 
Zo voeren (132). etvan 7Z eiedem (D^). 
ewan (b). eedenne (4). eyndane (18). 

Anther-a (47, Gl. m., Ki.),-e (96), ant- 
era, -ora (74), ancer-a (149), -e (85) Ad. 
rosin-, rosen-same, Z -sate (74), -sat (47, 
96, 149). Versch. von ant-,anc-ira wolfs- 
(149), wolves-mileh (149, Sum.), - melch 
(96). wiues melk (47). antiria scuina 
(Sum. VI) wolffmilieh, praehwurtz (14). 

Anterior Ad. der, nd. de, die (132) 
vorde-, furdi- (55), e-, ei- (132) -rste, vord- 
rest (76), -er (68). vor (19). voer (11). 

Anter-, 4 ant- 4. antiqu- (Br.) -itas 
alder (17). 

Anterium v. Antieorium. 

Anterius de erste (22). 

Anterminus v. Ancerius. 

Antheros, &y8T706c grun (ss). 

Amtes (4 ordo vinearum 19, agri dc. 
17, lignum. in. quo ostium. seratur dc. Br,) 
eyn gaue (17). ein furschyessender steyn 
an emer muren al eyn pfost o. kepffer 
(64). küpfer ut &e. €f. seopulus; kapf 
Sm. 2, 318, doch auch capreolus frz. che- 
vron — kepffer, »/. keper cf. mutulus. 
eontignare.). ort-steine (114, 126), -stege 
(126, Ki.) dy querder (calce 125). 

Antesignanus 2n ludo chartarwn der 
oberman (125). 

Antesigna-rius, -nus, -tus (134) (7. 
primipulus sm.) Ad. nd. banner-, Ad. 
bander- (18), baner-, banir- (3), panir- 
(15), paner- (4, 66) Ad. nd. -vorer, Ad. 
-furer, -fürer (6), -fierer (76), -fuerer im 
her (75), -trager (66, 110, 134). vanen- 
(11, 19), wapen- (9) -treger, -dreger (11). 
venrich (110€). 

Amtestari widerzeugen (64). 

*Antetiea v. Antitheta. 

Amnteuenire vor- (19, 89), voer- (11) 
-komen. hinderen (11, 19). 

*Anteuenum (7 mappula; »« hant-) 
hantvane (Sum.). 


ANT 


Anteurbium (cf. anteorbium) v. 
Anticorium. 

* Antibolodium v. Anaboladium. 

* Antibolus (cf. prc.) v. Amphitapedia. 

* Antica v. Antela. Calendula. 

Anti-éa, -ta, -eum (cf. postiea) en 
vorder (22). eyn v.-dore (5b, 23), Ad. -dor, 
-thur (74), -thuer, var.-thier (110), -thyr 
(68), -türli (93); voder-thur (1), -tor (9); 
vorder ture (6), fedder dire (Y); vor-thur 
(69, 134), -thür (3), -tor (8), -dore (67); 
fur thor (4, 66). die forderste dore (19), 
vorste duer (11). not-, bey-turlein (74). 
gader (18). 

* Anticen-a, -ium v. Antecenia. 

* Anticeta v. Antidotum. 

*Anti-ecipa (11, 19), -pita (64), -pia 
(89), -pira (74, 75, 93), -pa (ab anti et 
pir 76), -pirale (122), -pirium (19), 
-pirgium (108, Gl. m.), -p'gium (22), 
-purgium (85) -purgum (23), purgus 
(147), antepyrgium (ab ante et pyr ?. 
ignis 110), antypira (Gl. m.) (cf. hypo- 
pyrgium &c. v. epigergium) scehirm 
(76). fur- (93), liecht- (64, 74, 75) -schirm, 
vig. rundel (75). eyn schirme bred (19), 
schirmbret vor denr feur (110). scherm- 
brett (132), -bret (11). scherinbret (89). 
Schere bang (8^). bart-sch. (28), -scherer 
(6), -seerer (22), -scherre (147). gall. 
escr-en (122, Gl. m.), -in Z cramaillé (G1. m.). 
antipari-um eyn darts (: parma?) 
schirm (85), »« -es gegenwand (Ki.). ap- 
parieon bokeler (í1). 

Antieipare (4. preuen?re 66 &e, cf. 
antec.) vor- (8), V?- (8^) -griffen. Ad. an- 
gr, -heben. voran-h. 7 -greyffen (9). 
vor-setzen 7, 8), -kummen (3), -komen 
i verrassen (132). fur-geben; -kommen 
mit gabe (15). 

Antieipatio furgebung (75). 

* Antieipatiue furkomlich (75). 

Anticipator furgeber (15). 

*Antieoeus v. Antitrotus. 

* Antieon v. Antiton. 

* Anticopa v. Apoca. 

Anti-, ante- (74), corium, -torium 
(5) i. nebrida, melotes 75) schurtzfel (74). 
ur-fel (74, 93), -feel als die sehmid haben 
(64). scher-ren, varr.en fell 7 mulwerft- 
hut (75). Versch. von anthicorium 4. 
bellum. ante vrbem factum (16) 4. q. ante- 
rium (147, Br., Gl. m.), -Vrbium (147, Br.) 
strijt vur en stat (147). 

*Antiea (7 rauilla &ce.) vurspreker 
141). 

Anti-, gew. ante-christus, -xxus 
hd. ante- (Db, v5), ent- (17, v6), ende-, 
end- (110) -christ. entekerst (22). 

*Antidadum v. Antidotum. 

* Anthidas (cf. antitas) v. Antiquitas. 

*Antide v. Ancile. 

* Antiderum (cf. sqq.) naturlich wider- 
gelt (74). : 

Antidona. (7. dona perditionis Br, &c.) 
gab der verlust (74). ; 

Amnti-dotum, 7 -dotus (88), -todum 
(67, 74), -dadum (76), -eeta (21. »— an- 
tecenia?), anthi-dotum (65), -detum 
(11) wider geltung &c. Rt erezeney (9). 
tyria-kel (88), -ck (110^). driacker CH 
drya-ckers, -kel (132), 7 venenum vergyftt 
(68), venijn (132). tranch (119 szm.). ein 
büsse (sc. medicinae 6, 8, 9); daraus 


98 





ANT 


missv. buten (23), eyn b. adv. (22) 
daréus übers. auswenig (74), uf-wennig 


| (17), -winnig (17), -winnig (18); daraus 


missv. wenig essen (21). 

Amnti-, ante- (23) -frasis wider-, 
weder- (8) -zeme (8, 9), -simmnig (110), 
-wertige (76), contrarie (132) rede. wed- 
der- (22), ieghen- (23) -sprake. 


*Antig-ale, -lo (7. valde) gar sere, 


gar fast (74). 

* Antigonista v. Antagonista. 

Amnti-, 4/ avchi- (Er.) -graphia, -gra- 
pha (8) (Z. dignitas cancellaria 8r.) eyn 
brieff- (5), kryg- (21), aus- (9), gegen- 
(8, 13)-schrift. . : 

Antigraphum eyn 
anders nach serifft (5). 

Antigraphus (7. seriptor dc. Br.) Ad. 
ein kryg- (21), krick- (5) -seriber; ein 
buch da von ein anderb auf gescriben 
wird szm., eyu boch da man vB scri- 
bet szm. eyn bok dar men en ander 
vt serift (23), seriuen. mach (22). eyn 
buch dar von man ein anders machen 
mag (68). eyn Ad. abe-, ab-, bok- (11), wt- 
(89), vBge- 7 gegenge- (110) -schrifft. 
kriehtschreibung (76). qwit brieff (11). 

Antile v. Ancile. Antela. 

*Antilena v. Antela. 

*Antilla (cf. nancilla .&e.) v. Vale- 
riana.- z 

*Antillus v. Antrillus. 

* Antilucum v. Antelucanum. 

Antimonium kys 7 spiglas (12). 

* Antimpna v. Antemna. 

*Antionaria (cf. a-, au-etionarius, 
penestiea) gremp-, pfragn-, phretsch-erin 
(74). 

VAN Ide (cf. prc.) v. Velaris. 

Antipagmenta  &e. v.  Amntepag- 
menta. 

*Antipari-um, -es v. Anticipa. 

Antipedale gall. auanpi-et (122),- é 
(Gl. m.). ! ; : 

Antipegmata v. Antepagmenta. 

*Antipir-a, -ale, -ium, -gium doc. v. 
Anticipa. 

*Antipirium steynbreeke, ein cruyt 
141). 

i MT AUN &ec. v. Antiphora. 

* Antipota v. Apoca. 

Antiphon-a, -ia (99), atiphna (b^) 
(cf. antiphora) eyn anti-ffen (5, 7, 21), 
-phin (D^). anteffene (99). wider thonend 
lobgesangek (65). ain gesang wider das 
ander (91). : 

Antiph-, Anttif- (b) -onarium eyn 
anti-ffoner (55); -phonar (64). 

* Anti-phora (8, 22, 28, 16), - phona, 
-fora (67), -pophora, -pophara (147), 
-pofora (Rr. &c.) (7. tacite questionis respon- 
si0 sim.) gesweiginder froge ant wort o. 
berechtunge (8)  gesweigende frid (sic) 
antwort, berechung (13). en vnghevra- 

het antworde (23). eyn van ghemaket 
(oio) antwerde (92). tegen of weder 
warpyuge (147). à 

Amtiquare in den alten brauch brin- 
gen (88). ald machen (19). 

Antiquare, -ri alt (17, 4), krang (8) 
werdin. Ad. alten, alden. nd. olden. 

Antiquarii (sg. 4. g. antiquus) vle- 
ger der alten hystorien (68). die alte h. 
erzelhen (110), die alden h. vertzeller 
(132). 


bueh das man 





ANT 


Antiquior older (22). 

Amtiquitas, 4 anthidas (76) Ad. alt- 
ekeit (5), -heyt. oldicheit (22). altlich (18. 
st. -tus). das alder (65). alderdom (132). 

Antiquitus hd. von alterD, alter, al- 
der (18); von a., alders (21), a. wegen (4) 
her. von anders (szc) wegen (5). von al- 
def (19). vor alter, vor zeiten (76). hie 
vor alten ziten (6). oldinghes (92). van 
aldes (132). 

Antiquus Ad. alt. olt (23). heDig (1T. 
»« anti ?). 
 "tAntir-a, -ia v. Anthera. 

Antirrhinon (cf. osyris) o- 7 do- 
rant; streiehkraut; kalbsnase:; bracken- 
haupt (Ki.). hunds-kopffe ; steck-, stárck-, 
nasen-kraut; kalbs-, lówen-maul (Fr.). 

*Antiron v. Antiton. 

Amtis-ma (Br. &c), -ema, (4. locus vbi 
census est mutuandus Pr. sim. cf. amtisi- 
gma Gl. m. 7. q. -maà Br.) Ad. wechsel ; w.- 
(6, 6, 4), weDel-, wesel- (17), weychsel- 
(3) -banck (5, 6), -bancke (175, -bang (6), 
-8tat. eyn wesse-le (22), -l (7, 21). 

An- £ as-tismos (est tropus floride t 
erbane virtutis dc. Br. aus &yO0c &acu), 
antis-mus, -inus (13) hubsche vorspot- 
tunge (9). hobsche virspotunge (8). hofes 
verspatung (13). houesche spreken (22). 
ain hofflich, varr. erber, antwurt (110). 

Antistes Ad. bischo-ff, -lf (9). md. 
bissehop (29), byseop (23). 

Amnti-stita-, -stota (68), -stica, -sta, 
-tista, (9) paffen frawe (18). pheff-ynne 
(8), -in (8, 9). 

Antisti-tium 7 -tia (Br.), eium, -eum, 
anti-tistiecium (9), -sterium (17) Ad. bis- 
tum ; bischtu-m (17), -mb 7 priesterschafft 
(110). ein bischoffdom o. bruderschafft (sic 
68). 

*Antitas v. Anteritas. 

Ant-itheta (Br., -iteca (753), -etica, 
antheea (76) wider setzung (75). ?. com- 
traria positio 7 locutio (Br), deposita 
l. (16). 

* Antitodum v. Antidotum. 

Anti-ton (Br. &e.), -eon (110, 132), -thon 
(69, 134), -ron (68) ein vnver-brandlich 
(68), -brenlieh (110), onverbernlieh (132) 
holtz. 

* Antitora v. Anthora. 

* Antitorium v. Anticorium. 

* Antithronum v. Altithronus. 

*Anti-trotus (47), -cocus (149) ?. flos 
sambuci. 

*Antl-a 4 -ium (/af. haustrum) ein 
sluehe (125). 

Antlare &e. v. Anclare. 

Antlia churba (141, .Gf. 4, 487). 

* Antocrea v. Artocreas. 

*Antofalus (erba; aus &y961p0ÀJ.0V 
— xapoó(UXAoy) meyleken (8. m s. n?). 

* Amtones v. Aucones. 

* Anthoniensis (monachus) anthoni-er 


| (55, -ger (1). antonius antoniaster (142), 


Antonoma-tice, -sice vbertreffenlich 
(14). hoechliceh (110, 132). 

*Anthora (cf. sq.) v. Anchora. 

Anth-, ant-, antit-ora, antura, an- 
thullia heilgifft (143). 

* Antora v. Anthera. 

Amnthos rofmarin blumen (125). am- 
tos flos roris marini (41, 149). 


ANT 


Antra sg. (sí. entera Br. cf. exentra) 
fische- (17), viseh- (9), fi0- (8) -geweyde. 

*Antracidis v. Anteax. 

Amnthracinus koellnfarbe (125). 

Antr-ax, -ox (76) (&»9pa&, it. an- 
traee &c.) giftig (75, 93), ver-g. (0) ge- 
swer. ain vergiftigs gschwer (75). hege- 
druse (9). 

*Amntri- (76), antro- (Ki. antru- (129, 
139) -are i. non dare (139); gratias me- 
ferre (16, 129). danken (Kki.). 

Am- (Br. &e.), à-, at-, (11, 15) -trillus, 
antillus («/ph. antr. 134) , 4 autrullus 
(15), a- (89), at- (22) -trile (praec. antril- 
lus /lapicidarum, atr. lotorum) klup-phel 
(0), -pfel (D), -pel (55, 17). kluphel (antr. 
4). klop-phel (antr. 3), -pel (5), -per (/a- 
pic. 92), -e (23). (amtr. 7. tubillus) clipf- 
fel (75). knipfel (76). knu-ppel Z -ttel (/a- 
qc. 74). knüttil (13). blewel (9). bleuel 
(8) bluel (17, 49). (atr.) plevel (3). (atr. 
instr. lauandi) plewel (4). pleul, ear. pluel 
(attr. 7. loter 75). plewl 7 lotter (sec 
antr. 74). slegel (17) en slee (11, 89) 
slipel (18). heyge (22. cf. trusorium. Sm. 
2, 128). ein stemn.zuo hawen o. bescehni- 
den (110). stampelion (110, 132), Stein- 
pille-m, -n (110 vearr. om stenen tzo 
hauwen off besnijden (132). 

*Antriplex v. Atriplex. 

*Antritio v. Contritio. 

*Antroare v. Antriare. 

*Antrofor-mite, -nici v. Antropo- 
morphite. 

* Antrofugi v. Anthropofagi. 

*Antroniseus v. Ancon. t à 

Antropo-morphite, -formite, Aüufig 
anformi-ta, -eca, antro-formite (76), 
-phata (22), -pus (9), -fornici (67) (gew. 

pl, aus uoptef, »« forma) Ad. bilde-, bil- 
den- (8, 4), pild- (75) -sniezer, -schneider 
(4. moler (9) meler (22, 23). ketter de 
de segen dat god minschen steltnisse 
hebbe (22). k: de dar seyen d. g. h. en 
mynscehe staltnisse (23). m 

Anthropo-fagi 4 -fagite (Br. sm.), 
antro-phophagi (6), phagi (9 &c.), -fugi 
(76) ein wer- (3), weir- (6), ber- (4) -wolff. 

Anthropo-morphon (Ki.) -morfeon 
HS m.) -mos (7. mandragori 19) alrun 

19): 

Antropo-spatos (19, Br), -states, 
antroboechpedos (76) (est humana passio 
attributa deo Bx.) menschliche kranckeit 
(17, sim. 13). menscehlieh krangheit (8). 
meniche krankheit (9). : 

. -*Anthropus (cf. antropomorphite. 
homo.) «gs. man (942). 
* Antrophata v. Antropomorphite. 

Amntro-rsum, -ssum (22, 93), -sum 
3) vorsyehe (133). hd. nd. vor, Ad. wor 
21), fur, für (6) Ad. sich, nd. sik, sek, 
-wor (13, 28. st. -wort), -wartz (110), -warfs 
(132). 

*Antrox v. Antrax. 

Antrum Ad. grube. grube der trachen 
vnd wurme (75). groue (a. grab (21). 
prp (18). Ad. hole. Ad. nd. hol. hole (8). 

ol (9). hule (85). hube (sc 1). hüle (6). 
hoyle (17). Ad. loch. heymlieh finster 1. 
(65). muse- (67), mu- (68, 69), meuf5- (66, 
70, 134) -loch. 

*Anttifonarium v. Antiphonarium. 

*Amttonitus v. Attonitus. 








ANX 


Amtulare v. Anclare. 

*Anthullia, antura v. Anthora. 

* A-, an- (117) -nuabile halbis-en (121), 
-isinlachin (117). habenisen (zw. acinax 
und baecinum Sum.), eem Eisenwerkzeug 
in Sum., 7n 104 (v. manile) ein G'efüss? in 
117 ein. Kleid? cf. camisi-lem (141), -am 
(Gf. annalem iarhemidi (Gf) »« ana- 
labus (Gl. m. «us anaboladium)? Für 
die Ableitung aus annus vgl. v. eamisiale 
und die Beziehungen auf Jahresfrist in 
Gl. m. v. eamisile, wo die Glossem «mn 
KEntstellung der deutschen | Wóorter aus 
alba, wenn nicht gar «us halb-bissin (cf. 
bissinus) denken lassen. Aber auch manile 
und anuabile scheinen Varianten Einer 
Glosse. 

Anubis (sine nube Br.) offenbar (11). 

* Anucciatio(s/.annunciatio) boh.zwy- 
estowanie (4). 

*Anüde v. Ammodo. 

*Anuere v. Anniuere. 

*Anula v. Arula. 

* Anula-tor, -rius (68) ring-macher (68), 
-mecher £ arsgat 7. culus (85. 5« anus!). 

Anulatus gerimget (68). 

*Anullare v. Annihilare. 

*Anulum terre v. Malum t. 

Amulus (cf. annulus) uingirin (104). 
fing-erlin (Bx.), -er o. eyn rinek (19). 
rijiek (11). arslin (8). erslein (9). alt 
(85. cf. amnilis). 

* Anunciare v. Annunciare. 

Anus, g.-us (cf. annus. annotus.) 
alt (8,9). alt wiff (15). ein altwyb (110). 
altes weyb (1). quene (99). g. -i ein ars 
(8, 9; 68,110). árs (111). ers (22). verezer 
(9). die lateiniseh kunst (Hen. ?. e. ars). 
g.-ui ein wiif) (68. cf. anitergium). 

*Anustis v. Amussis. 

*Anuter-gium, -ium v. Anitergium. 

*Anuus v. Annuus. 

* Anxia angest (8). 

Anxi-are, -ari (65), -re ang-esten (6, 
23), -sten (76), -est hebben (22). ^d. eng- 
esten (21, 4), -sten: in engsten sin (65); 
sorg-en (13), -feltigen, -felligen (133). 


surckfeldigen, Mrg. surgfeldigel(19).sorch- 


voldieh .wesen (11). trurig sein (110). 
droeuich sijn, anxten (132). twingenm (4). 
Anxiatus betrübt (6). geangst (75). 

Amnxie v. AÁnxiose. 

Amnxiet-as, -us (s/c 134) sorg (1103b). 
angst (1109). sorchuoldieheit, anxt (132 
hd. engst-, sorfelt- (68) -igkeit. 

*Anxigena v. Axungia. 

Anx-illa, -ulla (17) z. olla superius 
(Br. piperis (sic 3) strécta (sim. 75. Gf. 
ang-istrum, -ustus »« auxilla Er., Gl. m. 
1, 497 sq.?) enge coppelin (8), kupphelin 
i doppen (17), hefen, £ eng h., hafen 


15). euttroff (3. cf. phiala &o.). 


*Anxillale (7. lentigo) rosein tupffel 


0. Sprinckel im antlitz (74). 
*Anxina v. Axungia. 

Anxioma (Br. &e., ab ango 76; st. ax. 
110 &e.) beslossen redde (12). beslosen 
rede (13). axio-ma (9r), -na (v4, 76), 7 
yxion (14) 4. dignitas ; wird-e, Aigkeit (74). 

* Anxio-narius, -rius v. Actionarius. 

Anxi-ose, -e Ad. angst- (7, 110*), not- 
(110), betrub-, betrueb- (134), betrüp- (66) 
-lieh, -liehen. enstelieke (11). bedroiflieh 
(132). 








APE 


Anxiosus engestelich 
(11). anxtelic m 
*Anxipeta (v. seruus molitoris 15, 2« 
auxilium?) ain helf- (6, 74), mul- (15) 
-knecht. 
*Anxire v. Anxiare. 

Anxius engstig (l1, 1). beengst S: 
beanxt (132). augsthafftig (s8). bange (8, 
13). hd. sorg- sam (o 5), -feldig, -feltig, 
-fellig (133). surgfeltig (18). surekfeldig 
(19). swer- Z sorck-feldick (3). sorehvol- 
dieh (22, 23). sorgvaldich sijn (se 89). 
traurig (88, 110). drouich (11). betriebt 
(88). vorhtsam (13). d 

Anxugia éoe. v. Axungia. 

*Anxulla v. Anxilla. 

Aonia 7. regéo (Pr.). aoma eyn lant- 
sehaff vn grecia; aomus Z2. poeticus (110, 
132). ^ 

Aorasia (65, Bx. aus Q0pXO!X), ao-, 
Aau-risia, -rizia, acroisia (Gl. m.), aec- 
risia (76), gew. aeris-ia, -ea, -a, (75b), 
-is (8), -ea. (1), acerisia, aris-ea (1), -ta, 
auris-ia (74), -tà (76), acia (74, Br.) Ad. 
starn- (74), star-, stor- (9) -blintheit (8, 
74), -blindikeit (9), -blintkeit (9), -blint. 
touery in de ougen (83). zoubery in ou- 
gen (110) dz geplerre vor den augen 
(65). augenwe -(75). aur. blintheit mit 
offen augen (68). aer., aur. (16) staren- 
blint (6s, v6). 

DS au-, ac-risiari vbersichtig seln 
*Ap- v. App-. 
*Apaneus v. Muscranus. 
*Apari-lla, -ne v. Aprinia. 
*Aparitorium v. Apparaturium. 
*Aparo v. Aporiare. 
* Apa-sina, -tilla v. Aprinia. 
* Apatruus v. Appatruus. 

Apeeula v. Ápiecula. 

*Apediseus v. Apidiscus. 
* Apedium v. Appendicium. 
*Apellena v. Auellana. 

* Apellestiea v. Aplestus. 
*Apelta v. Pelta. 

-A-, ap- (Gf.) -penninus (7. alpes 
bardonis warn.) partunperg (Gf.). bar- 
telbürg (113). 

. Aper d. bere, ber (55, 21). beer 
(9, 89, 110). per (1, 53). hd. eber, ebber; 
eber-swin, -swein (3); ebber-, nd. euer- 
swin. eyn swin dir (st. odir) eber (8). 
ewerschwin (75). : 
*Aperatorium v. Apparaturium. 


*Aperatus (sf. appar.) messe gewant 
(7) 


39 


(19). enstelich 


Apercularius huysbreker (147). 

Apereulus (Br.) berchin (17). 

Aperine v. Aprinia. 

.A-, ap- (4) -perire Ad. uff-, of, auf- 

(4) -tün (6), -thun, -dun, -dune (17). nd. 

vp don, opluken (89, 99). offen fes 
*Aperitorium v. Apparaturium. 

Apertura offnunge (110). vff thuung 
(68). vplukinge (132). luehe (Sum.). sweif-, 
leib-loeh (74). 

Apertus víff ton (6s). 

*Apestis v. Aplestus. 

Apex Ad. eyn groz (5), groB, grosser 
(37) bueh-, bo- (5) -stabe, buch-, buf- 
(21) bu- (bb), bo- (18) -stab. eyn bant, 
ere, buehstab (17). bustabe, hube, helm- 
Zeichen, ere, wirdekeit (8). helnzeichen 


40 API 


(17). hoehe (88). hohe (5, 65). hege (13). 
hohe 7 büstab (100). eyn grot boestaf 
Z de hoghe (22). hoecheit (11). ein eleinf) 
dypptlin super literam $£ dc. (65). spitz 
in der hohe (75). (Z. conus) heln- £ tol- 
der-spitz (93). dold (88). bin (»« apis?) 
titel (25). (7. scintilla) gueist, funck (88). 
dy knop (cultrz); dy kube (a.capitis, . q. 
galerus 125. vrm. sí. kulbe cf. ealua, 
vertex). 

Apexabo rotworst (125). 

*Apia (7. platea; aus via Apia Br. 
7. q. Appia!) straite (141). 

* A-, ce- (Gt.) -piacum bini- (Gf.), bine- 
(101) -suga. benesuge (V). apiago Aerba 
cuius flores apes maxime. appetunt (Br., 
Sim. Pap. Gl. m.) pinsaug (74). apyaca 
biboz (96). apiacon kraufkkohl (ki.). Vil. 
versch. Ursprungs. : 

Apiarium v. Apisterium. 

*Apias-sellum, -tellum v. Apiatel- 
lum. 
Apiast-er (112, Ki. Gl. m. Cf. sq.), -raà 
(Br., Ki; Gl. m.), gew. apris-ea, -co (66, 
124), -to (69) (/. merops, Méporj 112) Ad. 
nd. specht. muckenstecher (112). bienen- 
wolf, -frafó (Ki.). 

Apiast-er, 4 -usS (75), apige- (3), 
appici- (76) -ster (7. magister apum 
Br. &c) eyn weyse-l (66, 74), -r (9, 134) 
der ymen (134). wiser der imme 0. bin 
(15). binen kunig (64). ben muter (19). 
byenmoder (11). bij moeder (89). zeyd- 
ler (74).. 

*Apiastolum v. Apiatellum. 

* Apiastro alis. é6rda (118). 

*Apiastrum (cf. sq.) v. Apisterium. 
Apium risus. 

Apia-tellum (1, &r.), -stellum, -ssel- 
lum (143), -stolum (47, 149), -strum 
(125, Ki.), amprastellum (3) (aus apis »— 
apium? cf. a. rusticum) peyen- (74), 
bienen- (Ki.), behu- (se 125), bremen- 
(47, 85, 149), bram- (96), trennen- (1) 
-krut, -kraut. prampirrin (3). banenfuf, 
gleyBblum, glitzenpfánnlem &e. (143). 

*Apica &c. v. Alopiciosus. 

* A pic-ere, -ire (Gl. m.) bynden, wuelen, 
knuppen (147). 

Apicio benen gart (8). ben- (11), 
bin- (3) -garte. pynwaide (74). pin- £ 
imb-, var. im-weid (75). velt hopff (8. 5 
apium). 

Apicire v. Apicere. 

*Apie-o, -iosus &c. v. Alopiciosus. 

A pi-, ape-cula (cf. pinsula) byenchin 
(89). begin (6). beneken (11). by-, var. 
byn-lin (110). im-pel, var. -bel (75). Ad. 
eyn eleyn byn, bene (17), benegin (1), 
byengin (5), byngen (21), yme, ymp dos 

*Apicus (47. papa, aus apieus z. e. 
apostolieus —— apex péileus sacerdotum 
2r? 7. opieus Gl. m.) bapst (75). 

Api-, àpe- (129) -diseus, apodistus 
(147) (cf. aspidiseos) 7. wncinus (129); 
pecten, ags. thebhoe (G1. Aeifr.), webhoc 
(942). haiek. (147). 

*Apierium &oc. v. Apisterium. 

Apifera seyle op den scehyp dye- 
nende (147). 

*Apifu-, apriful- (Sum.) -sus  hole- 
(Sum.), washola- (117) -nter. 

*Apigester v. Apiaster. 

Apios 7. ischas erdtnussen, sewbrot 


(144). 


APO 


Apiphorium v. Apisterium. : 

*Apiri-sium, -fium (11) (cf. eieuta. 
apium risus?) schyrline (89). seierlinch 
(11). wutscherling (19). 

* Apyrotum kül- (111), kiel- (91) -kessel. 

Apis, apes hd. nd. bene, bye (132), 
bie (99). Ad. biene (10), bien, bine (6, o2 
bin (18, 75), byn (134), ben (4), pyne 
(66), pyn (9, 75), imb (75), ymp (53, 75, 16), 
ympe (133), yme (66, 134), humell o. webs 
(16). 

*Apis (aus apium) siluatiea ags. 
wudumerce (9428). 

Apiste- (17, 74, 76, Br., Gl. m.), apie- 
(17), apia- (74, 110 &c.), apipho- (74, 
Gl. m.), apife- (Gl. m.), apifo- (B:.), 
appipor- (76) -rium, apiastrum (110 &e.) 
pynwaide (74) ben stock (17). bynen- 
(110), byn- (68) -korb. byenkorff (132). 
. Apiternus die werklicks gueds arm 
is (147). 

Apiu-m, 7 -s (75), appium (76, Sum.) 
üpfa (93). eph-e (5), -ich (105, 141). ep- 
phe (17, 36), -fe (1), Ad. nd. -pe, -p (1), 
-peieh 7 -peeh m. (4), -fich ( BM.), Ad. 
TT -ich (110), -eche (19), -che (8). hep- 
en (144). heff (64). winter-epffe Z -grune 
(15), -hopff (76), -erbeBen (7). merrich 
(10). hd. (13) md. merk. mirck (105b). 
mérgel (56). mark (Nmn.). ags. merici (94. 
meree, merce mint (Bosw.). 

Apium eaninum wilde eppe (8). 

*A. ranarum traken krut (149). 

A. risus 4 raninum (7. apiastrum, 
ranuneulus &o.) wasserhanenfuf) (143). 

A. rusticum han- (8), hannen- (3), 
windischer hanen- (143) -fuD. merrettig 
(49. »« merrich s/m.). brennekrut (Gt.) 

Aplestus der bósen geister ihr kónig 
(Ki. aple- 7 aprele- (147), apli- (Gl. m.), 
amble- (129) -stia (0TÀYOt(X), ape-stis 
4 -llestiea, 7 a- (74), ap- (76) -pestiea, 
apolistria (147) 7. gula dc. gulsicheit 
(147). £. saturi- (Gl. m.), satie- (129), 
socie- (74, 76) -tas. geselschafft (74). Cf. 
amplecia. 

Aplustre &e. v. Amplustre. 

*Apobasmum v. Apobalsamum. 

Apo-ea (74, 76, Br, Gl. m.), -t& (1), 
-eha (91, 111, Gl m.), appoga (4), a- £ 
apo-eopa (147) €. diea kerb (74). kerb- 
(4), rait- (1, 74, 16) -holtz. quit-tung (91), 
-anci (147), -antz (i11 s?m.), V odot qud 
schult-, bekentnus-brieffe; ger eins klayds 
(74). anti-copa, -pota (2) veriehbrieffe 
genanter gult (74). gegen-raitholtz, -span 
(2). antapoga, Qvcamoy, reuerD, gegen- 
quittung (112). 

Apoca-, apoce- (Br.) -lipsari off- (68, 
110), ap- (132) -enbaren. uffenboren (19). 

Apoea-, apoka-lypsis, gew. -lipsis 
hd. offenbarung qo. eyn buch der heym- 
lichen off, der h. ding gotz (76); eyn 
buch da dye h. godis (5), heymlich ding 
g., h. d. gadis (21), heimelichsten din 
(1) in stan, steen, stent (Di (das, en) 
buch, puch (1) der heimlichkeiten got- 
tes (67), der haimlichait vnd der taugen 
1) der t. (Anz. 8, 502), der tugenheit 
c Fr. 2, 393€), das heilige ding offen- 
bart (4); tougenbuoch (BM.). md. eyn 
bock der hemelken dinek goddes ynne 
stan (22). 

* Apocopa v. Apoca. 





APO 


Apoc-opa, -ope, -upaà (76) (cf. sin- 
copa) besnidunge in der lesten silben 
(49€). abpruch ein puchstaben o. silbein 
am ende eins wortz (74). 

*Apocrifari (anders G. m. 1l, 2913) 
sunden 7 vngewerlich reden (9). 

*Apoecrifarius v. Apocrisarius. 
Apoeriphi Ad. heimeli-che, -ch bu- 

cher. hemlich biecher (68). heymeliche 
boechen (132). nd. hemel-ike, -ke boken. 

Apo-ecriphum, -gryphum (63), eri- 
phium (22), -chriffa (pl. 1356), appocrium 
(4) heimlieh (110 &c.) sonder meyster 
(132), einig autoritet (68). zweife-l (4), 
-lig (110), -Ihafftige red der warheit nach 
(15). ezwifel (19). zwiuel (5). twiuel (22). 
vnbestetigt von der cristenheit (74), hei- 
liger cr. (63). 

. Apocri-phus, -pus 7 -sus (10) vn- 
(10, 12), vm- (42€) -beweret. nameloys (8^). 

A pocris-, appocris-, apocriss-, 7 apo- 
eryph- (Br.), apoeriph-, apocriíf-, i ar- 
rich- (g. v.) -arius (aus Gmoxptotdptoc ) 
ain hoher bote (76). eyn hocher bode 
(7). hoer bott (15). 

* Apocupa v. Apocopa. 

* Apocus (aus apo-logus »« -ea ?) mer- 
lige vmb wertirworheit (8). 

Apoeha v. Apoca. 

* Apochriffa v. Apocriphum. 
Apodeterium v. Apodyterium. 
Apodi- v. Appodi-. 

*Apodiacon v. Appodiamen. 
Apodidrasceinda blinde-kuh 7 -máuD; 

wiseh auf (Ki.). n. duyekecken; schuyl- 
hoeexken, -winckgen (116). 

*Apodiseus (7. agarus o.) baide, 
loeper (147). 

*Apodis-eus, -ius (7. 
(147). 

* Apodisocia (7. socius, as-s. &oc.) clant, 
gesell, venit (147). 

*Apodistus v. Apidiseus. 

-Apo-, 7 appo- (14, 76) -dyterium (114, 
Ki.) -diterium (91), -deterium (Gl. m.), 
-disterium (74, locus vb$ vestes lawantur 


vicimus) nabur 


|66 &e., res ponuntur 2n balneo Br.). -tis- 


terium (3, /. vbi mittuntur vestimenta, 
balni- 145, bam- 136^ -entium), -leste- 
rium (85), -Iutium (/. vb? vestes abluende 
eaxuuntur Br.), -Iueium (/. v. v. ez. n balneo 
66 &e., 76), -luterium (74, 75), -leterium 
(G1. m.), -Lyterium (Ki.), -Iyternum (129), 
-litarium (vbi ponuntur res labentium 
sim. 136), -litorium (142), -lotorium (64), 
-lernum (8^), polet- (3), pollic- (7. v. v. 
post ablutionem ponuntur 175), adopisc- 
(L v. v. abluuntur ib.) -erium (cf. spo- 
liatorium) huet kammer (3). kleider- 
hau (114). abtziechstube (74). auDziehe-, 
kleider-, hut-stuben (114). man- o. frawen- 
gaden im bad; wesch huD (75). wesse 
hus (85). waschhaufe (apodist. 74). 
Apodix-is, 7 -ia 7 -en (147) ein of 
fenbare bewerung (88) vertoernyng; 
berv-, rekel-, walded-icheit &e. (147). 
*Apoferitum &c. v. Apophoretum. 
* Apog-e, -ete, -eto (aus apag-e, -ite 
Br. addee, vaertwael &c. (147). 
Apog-eum (i4 &e), -ium (75, 176), 
-ena (176), -ema (49, 74), -ia (17) 
pogeum Br.) eyn ert-gebuwe (17), -hufj 
" ein hule in dem erdtrich (64). eyn 
hole (17). slieh loch sub terra (49). ge- 


(v. hys . 


APO 


welbe, vig. ein kemnat (75). mordergrub 
(74). 
*Apogeus v. Apopemptieus. 
*Apogryphum v. Apocriphum. 
* Apolea v. Apulia. 
*Apolernum v. Apodyterium. 


Apolesma 42. définitio 0 consummatio 
disputationis (Br.) der disputacien ver- 
vulling (147). 

*Apolesterium &c. v. Apodyterium. 

*Apole-ticus, -xia &oe. v. Apople- 
eticus, -xia. 

*Apolistria v. Aplestus. 

* Apolyternum &e. v. Apodyterium. 

*Apoll-ago, -egus &oe. v. Apolog-ia, 
-us. 

* Apollia v. Apulia. 

Apollinari-a, -s (942) Ad. sehyrling 
sim. ags. glofwyrt (942). 

A-, ap-pologare kurez reden (9). be- 
geren (88). 

Apologe-, appolege- (11), appologi- 
(76) -tieus 2. liber excusationis doc. (110 
n eaxcusatorius (16); fabulosus cleffs 
(11). 

Apolog-ia, -a (23), appolog-ia, -aà 
(b, €), appoll-ogia (68), -oga (3, 4), -iga 
(67, 133), -ago (22) (v. excusatio, sermo 
negatiwus) eyn vnware rede (283), vn 
wair r. (D), vngewisse r. (4), vnwar redde 
(0) vn ver war r. (22) vnwarhat (sic 
76). vnsehult (10, 12, 110, 132). entschuld- 
ung (3), -igung (1109). antwort (132). ver- 
antwurtung (110). 

.A-, gew. ap-pologus, appoll-ogus, 
-egus (22) 4. sermo musticalós de brutis 
animalibus (Br.). hd. nd. bispel. Ad. by-, 
bey-spil, -spiel. byspyl (21). byspeell 
(132). bispile o. vor redde (1). bijspif ader 
hinder rede (17). meerlin (114. cf. apo- 
eus). hd. fabel; f-sprecher (68), -rede 
(110). eyn rede mittirenten endes (? 8. 
Qus mit tiren? cf. Br.). pauriseh red (75). 
boken (99). 

*Apolut-erium, -ium &oc. v. Apody- 
terium. 

*Apompeius v. Apopemptieus. 

*Apompeus v. Apurinus. Apopemp- 
tieus. 

*Aponare byspeltellen (nach bispel 
8». »« apponere bystellen? aus apolo- 
gare nd.*). 

Apo-pemptieus (2. démittens  Ki.), 
-mpeus 7 -geus (147), -mpeius (110 
vàrr. Br, -penis (67, 133), -peius (68, 
110€, 132), -peyus (16), -pius (66, 69, 134), 
-ptus (70) (7. eméssariíus $ hircus) ein 
bock (68, 110, 122). seumer, sommyr pert 
(141). 

Apo-pleectieus (Ki), -pletieus (110, 
132), -letieus (1109), -plexieus (68) val- 
lent-sichtig, varr. -siechtegig (110). pop- 
peltzyachtich (132). 

A po-, appo- (4,67, 74) -plexia, -plecia 
134), -plexio, -plexis, -plexa (4), -lexia 
76, 134), -llexia 7 -llexio (67), -lixia (8, 

18), -lexis (7), -Hlexis (68), appolixis 4 
aplexio (76) (Offers, doch wunwesentlich, 
versch. glossierte Formen in je einem Voc. 
hd. derslag; gantzer (halber hemiplexia 
slag (111); eyn doit slag (7); schlag des 
tods (75); eim slag, schlag, der einem, 
eym wirt von der suchten, syecht (18), 
suchte décta popelsy (6); ein sehlag &c. 


DizreNBACH GrossaniUM. 





APO 


von sucht, gesichtes (76) wegen. nd. eyn 
slach de eneme wert van der suke (23), 
ener s. de poppeltie. pop-pel (22b), -elsie 
(109 sim.), -peltzige (s vallent sucht, 
v. slechtag (110). unsers herrn gottes 


hand (114). geech tod (68). trop-fen (3), 
-fe (75), -ff (v4, 91. cf. Fr. 3, 389). troph- 
en (1), -f (2). 


* Apophiasma v. Aposphragisma. 

Apo-phoretum, -foretum, -foritum, 

-feritum (1), 4 -feretum (147), -foricum, 
-phoritum 4: -phorita (74), -phoreta 
(125), -foreca (110), -phoriea, -forita, 
-ferita (5, 76), -fera (64) eyn casp (1). 
opffel-schussel (64), -fas dorinne man opf- 
fel tregt; monstranz (74). appelvat (141). 
gut iare, o. das man eine schenckt zum 
guten iare (88). das morgengabe o. med- 
gab (125). : 
" Apor-ia, -ea, -ra (8) (aus (opta 
Qm Ópp0UX; cf.amphorisma) ab a et porus 
schweifMloch (66 &c.).7. apertio 7 labor doc. 
(Br. &c.); aparitio sanguenis laboris doc. 
76); aculeus (147, Br.); vertigo capitis 
uo Br. Gf.); influ-xio (Br.), -etio (76). 
suuintilod &c. (Gf.). plage (12). vnselikeit, 
armut (8^). arbeit, mut; bang-, drur-ekeit 
(8) achte, sorge, vlijss, ruecke; angel, 
hoiek; aporie glomicheit in der luecht 
(147). 

Aporiare, -ri (74, Br.), appo-riare, 
-diare (8, 11), appediare (17), abortare 
(8, 9), abhorrari (4), aparo (89) suinti- 
lon szm. (Gf.). sweytlick arbeyden (147). 
swiczende arbeyt (9).sw.erbeyd bezeiehen 
(11). swiczin e- (8 a- (74) -rbeyten. v'ar- 
men (8, 9, 17, 4, 74). v'smehe-n (11), -t 
werden (9, 17) virsmohet w. (8). broet 
(11, 89), broyd (19) bydden. 

*Aporie ermelieh (17). 

* Aporina v. Aposomus. 

*Aporine v. Aprinia. 

*Aporism-a, -us v. Amphorism -a, 
-us. 

*Aporrogia v. Asub. 

*A-, ad-porto zu tragen (76). 

Aporus:.calamitosus cc. arm, ellende, 
gemmerlieh (125). 

*Apo-somus (11, 19), -zema, -zima 
(93, 147, Er., Gl. m. 1, 299), -xima (Sum.), 
-sima (15), -sina (147), -rina (76), -soni 
89), gr. amo Cua (124) z. decoctio herbarum 
e vis h. decoctarum. (Br.). piza (Sum.). 
salb (93). krut salben (15). cruyt gesaiden 
die syedynge of bruede hait (147). plae- 
11), bla- (19) -ster wner-um, -is. wluen 
Séc 89. qus wlner-). 

Aposph- (Ki.), apof- (16, 147, Br.), 
apoff- (Gl. m.) -ragisma, apophiasma 
(141) 4. signaculum annuli. quod. ceree in- 
figitur (Gl. m.); s. anuli sere (16), fere 
(Br.) eireum-flexum, -plexum (16). signet 
in eyn rynck (147). ausdruekung des si- 
gills o. zeichen auf dem pitschier (Ki.). 

Apostare (/$ Mss. mog. von aposta- 
tare untersch.) hd. nd. abe-, af-treden 
von, van guden wercken. abdreden von 
guyden dingen (133). ab-tretten, -wychen 
(65). beleidigen, hintan setzen (Ki.). 

Apost-asia, -asio (1), -osia (74) (&. 
deificatio 76. aus deiecuon hd. eyn abe 
(s c 18); abe-, ab-tretung, -dredung; -tr., 
-dr., -trynnung (74), -tragung (6), -stevnge 
(5), verleugung (110), verloffinge (132) von 
gutem (68), von guten dingen (74), vf 4 


APO 4] 


von dem orden sZm. en af tredinghe enes 

22), van eneme (23) orden. abtrinnikeit 
65). vornegerung (19). veruedethinge (89. 
cf. apostatare). 

Apost-ata, gew. -ota, -eta e -eca 
q.t-), € post-atieus 7 -ieus (76) abtreter 
1, 4) von einem orden (4). abdreder (5, 
21) von dem guden ding (21). abe treder 
von gotin dingen (5). abtretter von guten 
d. (74, 16). nd. aftred-er, -der van guden, 
hilghen dingen. eyn ab-truniger (74), 
-trunniger (65); -tr. (66, 68), -trynniger 





(134), -drunger (132), -dringer (V. a. 1471), 
eyner der hat getreden (18) von guten 
wercken. eyn verloper van goden w.; 
verloiffen man off wijff (132). verleugner 
guter werck, var. verlaugner seines ordens 
(110). v'lauffen man o. wyb (110), monch 
(8b). eyn abtrunniger monich (7), münch 
o. nunnen (6). abe kerer (17). vm-k. dez 
glauben (8). 

Apost-atare, -otare, -ator (89), -ata 
(3) keren (8), ab-k. (9) von dem gelauben 
o. von dem orden. abtrennen (6). Ad. ab- 
tretten, 4 -trynnen (74) von guten (szc 1), 
£. dingen, g. werken (76). gute ding 
vllassen (110). dwalen off loiffen van 
goden dingen, (132). virnegeren (19). 
vernoyren So. veruederen (89. »« ver- 
nederen Jumliare Kil.? cf. apostasia). 
zuo rike (st. rucke?) werfen (13). dwelen 
(11). narriz-on (86), -an (Gt.). 

Apostatieus verkert (132 &c.). abtret- 
ten (68). 

* Aposteca eyn deutscher qd prius (2) 
laboriose fecerunt (fCéui; l(), aus apo- 
stata (quz primo bene agit dc. Br.) deu- 
-scher. 





Apost-ela, -ella, -illa (3) (7. posterior 
pars colli 0 capitis; versch. von postela) 
das hünder an dem hóbt (6). das leste 
deil dez heubts (5). nd. dat l. del van 
demme, in deme houede. das hinter tei! 
des halses (4). van den hals dat echterste 
deyl (147). ein. gnieke (3). nack (74). 

Apostema Ad. swer; ge-swer m. (4), 
-swere (sim.), gsehwer (75), drues ty 
druse (vmb daz hertze (1), druze (4), 
drueD ? drie) (17), druD, dryese (18), 
dros (13), drife (499), trüse (3), tries (76), 
truf) (69, 134). nd. dros (22), sweldrós 
(sze 109). swolst (8). geswolst (19, 16). 
swoltz (17). ai, var. eyD (75). aposte-m 
n. (4), -me (132). 

* Aposteta v. Apostata. 
*Apostilla v. Apostela. 

Apostoliee schein-, 
treffen-lieh. (74). 

A postolieus (pro papa Br.) eyn hoeeh 
zit 4 eyn hilich ding e hoch-z. £ helge 
dage (18 em) nd. eyn hoch-tit, -eit (22) 
7 eyn hillig dach, dacht (23). eyn babst 
aber (— oder) hochziitiger dag (1). hoch- 
zeittag (76). hd. bab-ist, -st; baps-te, -t; 
pabst. ei gesantter bapst (68). ein ró- 
mischer bobst (6). ein pauf3 (132). 

Apost-olus, -ulus zwolffbode (7). 
Zwelf-bot (6), -bote (4). Ad. ain bot un- 
(50) herren scm. Ad. nd. apostel. appostal 
ME -are v, Apostat-a, -are. 

Apostrofare (7. alloqui G1. m. cf. astro- 
phari ?. loqué 16) v'keren (8). 

*Apostulus v. Apostolus. 
*Apotheasis v. Apotheosis. 
6 


raten-, vber- 


42 APP 


*Apoteca (»« hypoteea) onderpant 
fil» 
Apo-theea, gew. -teca Ad. krudhuf) 
(19), krauthauD. eyn specery gaden (110). 
spiB kammer &c. (65). (7. horreum) sta- 
dil (104). kelre (11). appotheke (5^). Ad. 
apo-, ap-tek, -teck, se/fem -teke. apetick 
(b^). abetek (22). abteke (23, 71). abteee 
(89). abeteka vnd ys eyn stede dar men 
arzedie tho vorkopende pleeht (22b). 

Apoth-, gew. apot-ecarius Ad. apo- 
theker (5^, 110), -teker (1, 6), -tecker. 
appen- (7), ape- Sh ap- (b^, 8), ab- (I8, 
93) -teker. ap- (21), ab- (77) -tecker. ap- 
potegaris (65 Mrg.). (abecedeker Gr. wtb. 
531, noch scherzhaft wett.). 

* Apothegma, (0UsT1(sf.apophth.) 
anfar-, vDricht-ung; bossen, schwanck, 
stich-, stumpffier-wort (88). 

Apothe-osis, -asis ( 76) (7. déuinatio 
1 contemplatio Br. 7 Oeaopa) gotliche 
beschaw-unge (3), -ligkeit (74), schoung 
(v6), wntersch. von apothesia gotlich- 
maehung (74). 

*Apotisterium v. Apodyterium. 

* Apo-xima, -zema &oe. v. Aposomus. 

*Appaetus (anders Gl. m.) v. Sera. 

* Appacehia (7. poss?bzlitas) muglichkeit 
74). 

NEC v. Adpalliare. 

Apparare ge- (8, 99), be- (9, 11), 
zube- (110), zu- (85) -reyten, -reyden (8b, 
11, 99). zieren (8). eziren (9). 

Apparator (7. vir bellicus; pl. 4. q. 
apparitores Br. Gl. m. q. v.) eyn de de 
sick sulues kiues duneket (29). de sick 
d. kiuiceh (23). 

Apparaturium (Gl. m. 1, 300), gew. 
apari-, appari- (4), aperi-, apera-torium 
hd. eyn stat da, do man ein ic», it- oi 
yeg-, ig- (18, 21), iet- (76) -lieh, alle (11), 
allerley (6) ding macht. 

Appa-, ape- (q. v.) -ratus, -ristus 
(15) (z. ornatus) misse (110). Ad. nd. m.-, 
hd. messe, mef)-, messig- (4), briester- 
(15) Ad. -gewant, nd. -want. me gwant 
(68). Ad. messe-gezierde szm., -gegere 
(133). ornat (22). stolez kleydunge (17). 
angehene-k, var. -kt ding 7 zierlichkeit 
(65). be- (110), ge- (132) -reitschafft. ge- 
retscap (99). schein (76. 2« apparere). píc. 
zu- 7 eben- (17), wyD- (I8) -gemacht. 

*Apparcitas v. Apraetias. 

Apparens offenbar (85). encket (22). 

Apparentia er- (bb, 110), her- (17) 
-schynunge. scheinung (1). Ad. nd. dunck- 
unge, -inge. ge-d. (6). bedünckung (3, 4). 
hd. wenung. won-ung (4), -inghe (22). 

Apparere d. nd. schynen. hd. er-, 
her- (17), ent- (8, 4) -sehynen, -scheinen; 
du-, dy- (13), Ad. (18) nd. di-nken. wenen 
(5, 1). offenbaren (8). uffnbor werden (17). 
baren, ghebaren (99b) 

*Apparicon v. Anticipa. 

*Apparilla v. Aprinia. 

*Apparistus v. Apparatus. 

Apparitio schynung (19). nd. schi- 
ninghe. 

Appa-, apa- (93), appe- e -ritor 





APP 


Apparitores (Br. dyener (5). denere 
(22). dienestman (121). züchtiger (6). v"- 
klicker -speer (132), -5specher (68), -speher 
7 kuntschaffter (110). statknecht (1. 

Apparitorium v. Apparaturium. 

Ap- (3), ab-, a- (76, 147) -patruus 
(est frater aui 68, aboawi t abauie Br., aui 
76, 110, pafris) ein vetter (3). alder. va- 
ders broeder (147). alt vatters bruder 
(68). myn alde oem (132). 

* Appediare v. Aporiare. Appodiare. 
*Appediatio v. Appodiatio. 

Appellans v. Appellatiuus. 

Appellare weder- (5), widder- (6, 21), 
wider- (1, 4), wedder- (22) -heischen, 
-eschen (22), -hayssen (3), -heifsen (91); 
-heissen (4). heif)en (V).'uor-h. (8). n€men 
7 h. vnd nemen (18). nemen (6). nomen 
(22). hd. namen, nennen. ruffen (1). r. 
eyn sache von ey richter zu dem andern 
(17, sim. 65). hd. be-ruffen, -rofen (13). 
rieffen (76). be-r. o. appellieren (68, 110). 
weigern, v/g. dingen im rechten (75). 

Appellatio hd. weigerunge 7 gedinge 
(75), ruffunge (8^), be-r. rupinge (99). 
appellierung (68, 91, 110). 

Appella-tiuus, -ns (89) beruf-, var. 
berief- (110), beroepe- (132) -lieh. roep- 
(11), rope- (9) -lic. 

Appellatus rufelich (19). be-riefft, 
var-rufft, 7 -nempt (110). be-noemt, -ropen 
(132). geappelliert (68). 

Appellere (7. nauem ducere) czu-lenden 
(75), € -stossen (8, 9), -treyben (9 szm.), 
-dryben (10). zelandscheffen (64). schiffen 
7 segeln (19). scheppen 7 ouertrecken (11). 
die schiff in die haeuen brenghen (132). 

*Appell -es, -a (Ki. &e) besneten 
jude (8). 

Appellor ich heiBen, ich bin genant 
17). 

E v. Pelta. 

Appendentia ein ezugehorung (3). 

Ap-, 4 sus-(Br.), de- (GI. m.) -pendere 
(V. ponderare, memorari, com-m.) an- 
hangen (V, 110). hencken (8^). uff- 7 an-h. 
(10). deneken (17, 21, 22). Ad. ge-d., 
-daneken (5). lonen ,o. lobin (8, 9). Ad. 
nd. wegen. wigen (11). 

Appendi-cium, / -x (i147, Br), 
apedium (?ndecl. 147) (cf. Gl. i. 1, 304) 
Ad. zu horung (21); zuge- h., -hórunge 
(6), -herung (18), -heren (76). tho horinge 
(22). be-h., en timpe (28. cf. Br. wt». 5 
70). hencknisse (8). angehengmife (8b) 
ein angehenekt (1102), anhange -n (68), 
-nd (1105), -nt (1109) ding, als ist ein 
kappenzipffel Gu o. gebunden (110b). 
ein anhangende kamer off huyschen 
(132). afhanck erghent an getymmert (147). 

Appendieulum anhan-gung (19), 
-hinge (11), -ghynge (89). 

Appendium (Gl. m.) in gehorunge (11). 

Appendix, / pendix (75) zu heltenys 
(12). em anhange-nde CA n (ug vor- 
hut (7, 80), -hutt Z -schupff (74), -hutte; 
walben (cf. Sm. 4, 61; wolbe 74); dur-, 
var. durch-cluge (cf. durluog eauilla?); 
a-, var. ae-rkar (7. speeular q. v. 75). 
ereker (cf. propugnaculum &oe.); Mrg, 
pühewsel (3). beystall sz. (Sm. 3, 626). 


, 





(s preco q. v. 93) diener o. vndertenig 
8) dienstman (4, 74). weibel (74, 93). 
weifbbott, fürbieter, büttel (112). buddel 
7 frónbode (12). stocker (8^). amman Z 
vorstre (99). 


een vlaet van enen huyse, een aenhangh 

(108). auDgehewse; geselle, gefert (74). 
*Appendix spina málberin, gall. 

aulber spine 7. alba spina (144). 


APP 


Appeninus v. Apenninus. 
Appensum anegehangen (8b). 
Appentiles v. Penates. 

* Appestiea v. Aplestus. 

Appetere Ad. nd. beger-n, -ne (13). 

Appetitus Ad. beger-unge, -yng (13), 
-de; begirde. nd. begheringhe (22). lust 
(10). lost (13). reiBunge naturlicher lost 
dez lesten üu]n sins (8). 

Appeto sbsí. begirig (88). 
*Appicister v. Apiaster. 
*Appiporrium v. Apisterium. 

* Appium v. Apium. 
*Applaudatio v. Applausio. 

Ap-, a- (4), ad- (15) -plaudere, ap- 
plaud-are (132), -ire (99) Ad. liben (4), 
lieben, zu-l, -leyken (21), -loben, -tun 
(5, 1), -don. zuolibedunt en nd. to- 
leuen, -don. Ad. hant slagen (19); frolich 
sin; fr. in seyn hant ES die hend 
von fróden (67 sim.), vy blytsehafft (132) 
zü samen schlahen sZm., tzo-s. slaen (132). 
vlolic (sc) pr. hant slaen (11). zu kauffen 
mit worten vnd geperd (75). Ad. (Mss. mog.) 
behegelieh sin, werden (17). tegegen 
laggen (99). 

*Applau-sio, -datio liebkosung (75). 
* Applectere v. Deplectere. 
* Appleta v. Pelta. 

Applieare Ad. zu-dun, -thun, -doen 
(85), -fugin (8, 2 zusamen fugen (110); 
nahen, zu-n. (68). md. to don; vaelden 
(11). valden (19, 99 szm.). ezu-v. (8b). Ad. 
nd. behende machen, maken. by eyn 
(sc) m. (1). anslaen (11). auffriechten (75). 

Applieatio (7. erectio) auffriechtung 
75). 
A race 7 -itus (7.appositus 10 &e.) 
zu giffte (11). bequeme (22). 

*Applicere (naues, st.-are) czu lande 
halden (9). : 

Appl-uda 7 -auda (,,:applaudere!* 
Br.), ab-Iunda (147, Gl. m.), -Iunde (un 
o. iui 9), -limba. (14, 76), -loda (17), 
-unda (G1. m.) sprew (9). spru (17). sprewr 
(74). eave (147). 

*Appo- v. Apo-. 
*Appoealis (cf. aealentum) gumpast 
6 


— 


*Appocrium v. Apocriphum. 
*Appodiamen vnderseczenisse (8b). 
an-eynung (68), -lenung (1:10). lenhen 
stule (19). leene off leenstoill (132). 
luenen- (11), len- (89) -stoel. apodiacon 
ain len an aim steg (76). 
Appodiamentum v. Appodium. 
*Appodiare (cf. sq.) v. Aporiare. 
Appo-, apo- (4, 75, 76), appe- (17 
-diare (cf. sustentare' &oe. Celt. Nr. 264 
hd. ney-, t du (10), nai- (76), bey- (21), 
bi- (4) -gen; lenen, off vff-, an-l.; m 
nen, an-]. (68), -lechnen (64). auflainen (759). 
luenen (11). anlangen (sc 89). zu kynen 
(8. st. knyen? k aus Si vnder- (85), 
onder- (132) -seezen. vir-s. (19). ver setten 
(89). auer-s. (11). boghen (23). hoich gebo- 
gen 7 offem ruck getragen (10). hoceln (7. 
in dorso jacere 13. cf. wett. hockeln Zn d. 
portare). off-hocken, -ligen M ). aen lenen 
off sturen (132). stüren uff die ellenbogen 
wen einer kranck ist (25). vff die ell. 
lenen (110). auf den ell. ligen (110€). 
Appo-, apo-, appe-diatio (cf. appo- 


APP 


lium) eyn neigunge (17). lone o. lonunge 
sic 8). 


*Appodiator lehner o. legerer ; under-- 


lenig (17). 
*Appodissa (cf. apoca? apodixis?) 
antgsehrifft (7. eirographus 75). 

Appodi-um, -atio (8, 4, 15), -amen- 
jum (75) lene £ leger (11). ein leyne (3). 
"lander, «/g. lene (75). 

*Appoga v. Apoca. 

Appollo (7. Phebus 1) sunn (1). ein 
W:bgot der kunst (65). 

Apponere zu-seczin (8), -legen (9, 
;5, 75). fur-l. &e. (65). zu-thun (110), -thon 
68). to don (99). 

Ap-, a-portare Ad. nd. vor-, hd. ver-, 
;u-, her- (11), ent- (18), en- (4) an-(Stieler) 
dragen, Ad. -tragen. zu bringen (68, 110). 

Appositio zulegung (175). 

*Appositor zcu leger (4). 

Apprehendere /id. begriffen, ezornig- 
ich b. (9); begryfen (76); begreiffen 
15 &e.) mit gefaneknyD (15). begripen 
19, 92). erwischen (75). ervorschen (9). 
orfolgen, entphahen (65). 

Apprehensibilis pegreifflieh (75). 

Apprehensio eyn begriffunge (68,110). 
»yn b. der virnufft odir wolkommen er 
reiDunge (8). ein erste ankommen der 
. i eyn begriffen 7 eyn volkommende 
jesehauwunge 4 kunstigkeit (15). ein 
inkunde der vernunft o. unvolkummen 
rügung o. unv. begriffung (231). gripinge 
99). erwisehung (75). 

Appretiari Ad. nd. lonen. nd. vor-, Ad. 
?., ver-, zu- (8), be- (76, 110) -lonen. lon 
19) vllon (21). schetzen, behalten (65, 
8). lauen. off werderen (132) dar vff 
"eben (65). 

*Apprieus v. Apricus, 

Apprime vf, vast fur-buntig, vorab, 
er (88). seer (68, 110). vil (110). vast (68). 

Apprimus ein oberster furnemer 
110€). 

*Appriolus v. Aspriolus. 

Approbare loben (17). louen (11). 
auen (89, 132). kenen (23). Ad. nd. be-, 
r- (18) - kennen. leren (21, 22, 23). Ad. 
jewern. befest-en (1109), -enen TERUEL 
igen (65, 110b). bestetigen (3,65, 68 
tarchen (132). prouen (22, 23). probern 
3) 


Approbatio bewerung (1). merekunge 


*Appromeron v. Approumeron. 

Appro-pe, -be (21), -pinquo (66 &e.), 
prope (V prope 4) Ad. nah-e, -ent (4), 
en (70); zu nehen (21, 66 &c.), náhen (134); 
on nahe (5, 1). nd. van na. 

* Appropereare (prope »« proprius) 
ahen 4: eygeyn machen (21). 

Ap-, a- (4) -propiare (Br. &e. 4. ap- 
iro-ximare, -pinquare &o.) nehen (11). 
ahen (4, 66). naken. (89). tzo-n. (132). zu 
ehern (65). 

Ap-, a- (1) -propinquare /d. na-, 


0- (6), ne-hen; zu-nahen (110), -náhen |( 


.34), -neigen (3, 4), -naheren (68), -gen 
)). nd. naken. (11, 22), neken (99), nalen 
2b, 28, 109), nelen (109). 

Appropriare Ad. eygen machen ; ezu 
gen (9, 65), -eygnen (68) ezygen ? 
zeygen (aus zu-e.) machen (21). aigen 
05). egen maken (22, 23), don (22), do- 
en (23). 


APU 


.*Appropriare (»« prope) nehen (8, 9). 
* Appro-umeron, -meron 7. ?mpotencia 
coeundi vnmechtieh 7 krancheit (22). 
Approximare nehen (19). 
*Appul-ia, -lia v. Apulia. 

Appulsus getrieben (1*1). 

Apractias, apparcitas (76) nord wind 
Ki.). 

MES nt v. Aprinia. 
.*Aprelestia v. Aplestus. 
*A presentijs (clericus) der presentz 
vBgibt (125). 

A--, ap- (76) -prieus, apri-eulus, -stus 
(16) (4. amenus, delectabilis) lust-lieh (8^), 
-berlich (64). a-, ap-prica warme stedde 
ane vrost (22). summerlieh ort (91). 

*Aprifulsus v. Apifusus. 

Aprilax 4. calor (G1. m.). sonder kelde 

141). 

desee aprill (1) april (4, 41). Ad. 

nd. appril. der abrelle (6). abrell (76). 
*Aprin-ia, -us (147) beerswel (147). 

bernsweln (19). bersloil (11). Cf. aprina 

(v. vernilagium); versch. von apa-, apo- 


'1(89), ape- (Ki.) -rine, &aptvr, apasine 


(942) (z. aspergula Kil.) klett- (112), klet- 
ten- (Ki.) kleb- (Das.), kleber- (72) -kraut. 
cleef-eruyt (116), -kruyd [E -comst 
(89). «gs. elife (942). Wie: erum. versch. 
von apa-, appa- (149) -rillà (q. cf.), 
-tilla (Sum. V) sehaf-risch (41), -tris (149). 
scaghen (96). scaften (85). saphtowe (Sum. 
V). asp-arilla, -ergo, aprastellum (7. 
eorrosinus, cauda equina) schafftel- 
hawe, pintz (74). Cf. equisetum /frz. 
asprele, préle &oc. i£. rasperella po/n. 
przes?ka &oc. nhd. schafruf) &c. (Nmn.). 

*Apri radix eberwurz (Sum.). 

* Apriseus v. Aprieus. 

Aprista v. Apiaster. . 

: Apronianum amacrell (91 sZm.). cerasa 
apronia weichseln (Ki.). 

*Aprotanum v. Abrotanum. 

* Apruseus (7. opacus) doncker, duys- 
terechtich. (141). 

* Aptamentum v. Oxia. 

Aptare Ad. nd. bequem, bequame 
(89), hd. bequem-, eyn- (65), geschick- 
(67) lich, geschickt (68), behende (T, 4), 
gemef) (110), eben (76) machen, maken. 
eben (17). zuriehten (9). schieken (653). 
lympen, vligen (225. cf. w. a. Br. Wtb. 1, 
418). vügen. (99): 

Apte lympticeh (22b). n 

Aptitudo bequem- Ad. nd. -heit, icheit 
(11), 4d. -egheit (10), -ekeit, -elicheit, 
-ichkeit. behendikeit (Y, 4). geschick- 
liekeit (67. sm.). gefellicheit (6). fuglich- 
keit, ge-f. (65). gewügheit (sc 99). ein 
ezufal (3 Mrg.). 

Aptus (i. abilis &ec.) hd. bequem. nd. 
be-queme, -quaem (9).Ad.behen-de(3 Mrg.), 
-d, -nd (1); ge-fellig, -sehiekt, gscehickt 
(76). eben, lympflieh (77). geuog (99). 

Apu-d, -t hd. nd. by. hd. bey. da bey 
(3). byneuen (22b). vore, gegen (65). nahe 
68 


Apul-ia, -ea, -lea, appul-ia, -lia, 
apol-ea (7), -lia (18), apuella (67) apu- 
lien- (67, 134), appulien- (66), appolien- 
5), appollen- (18), apulen- (5^), apoleen- 
7) apuleyen- (76), appullen- (22), pul- 
len- (l, 4, 71), rómisch- (3) -lant, -land. 
*Apurinus (:aporia) apompeus &c. 
arm; on-selieh, crijek, -gevellieh (147). 





AQU 43 


Apus spyr-, gyr-, ger-, geyr-sehwalb 
(140). wasserschwalmen 7 speyren p. (135). 

Apustra v. Amplustre. 

*Aput v. Apud. 

Aph- v. Aff-. 

Aphilos der kain frundt hat (88). 

*Aphita v. Alphita. 

Aphorismus v. Amphorismus. 

Aphrode v. Affrodisia. 

*Aphrodili &e. v. Affodillus. 

Aphthe  eurfes 4 dur-fehe (112), 
-sehlaek (115). dürrfáule (Kki.). 

Aqua (?. enda 0 dolor) hd. wafer, 
wasser. nd. water. dmm. aqu-andula 
(11), -illa (16), -ula (Br.).' 

A. benedieta Ad. ge-sant (1T), -wey- 
het (3 Mrg.), -wyt (21), wihe- (6, 7), wieh- 
(bab, 76), wyech- (18) -wasser. nd. wige-, 
wigh-water. 

A. ministracionis wihe wair (17). 

* A. ordiacia gersten wasser (1). 

A. rosa-cea, -cia, -tia (22), -ta (4), 
-tica (V), rositaeea (1) hd. md. rosen-, 
rosin- (1, 55), roBen- (2) -wasser, -water. 

*A. violacio vieln wasser (11). 

A. vite (4 vinum ardens) gebrant 
win (b). 

Aquagium vrfare (74). 

Aqua-gium, -yum (11), -lieium (:5, 
122, Br. &c.), -litium (134), -ductus, aque- 
lieium (75, 76), -duetus (Dbissw. untersch. 
aqual. 7. guttatorium &c., aquag., 
aquad. i. ecannalis &oc.) hd. wasser-, 
nd. water-ganck, Ad. -gangk, -gang, 
-gan (13), -lauff, -grabe (110), -groeue 
(132), Ad. -duche, -duch (65), -rinn (65, 91), 
-rind (65 var.), -runst (75), -rore, -ror, 
-laittung (1), -laid (2), -dolen (Das.), -dol 
(68), nd. -pipe (89). dol (65). rinn (76). 
teu- (Sm.), tei- (91) -chel. gefrief) (49. 
Cf. Stalder l, 389). ein flo) 7 wasser gang 
leiden (12). eannal (110). sture (sterne? 
Ob. qus slute?). sijl (107). syle, kalle, 
eonduyt, sluyf (132) ags. theterdeote 
(Gl. Aeifr.). gall. entonnoijer (122). 

*Aqualen-us, -tus v. Aquariolus. 

*Aqualia v. Aqualium. 

Aqual-ieulus, -itieus (76), 7 -tus (8), 
-is & -ieus 4 aquarieulus (74) (é. Unter 
dc. 110 &e.; vesica 6 aque locus, pr. por- 
corum 16) ein blase (18), swynns-bl. (8), 
swinDe blose (17). buch (293). plase; 
sweinD-, wasser-pauch (74). aqualieu-Ium 
guledarm (cf. gul aper BM. &e.); -lus 
pinguedo ventris, pr. porci; -s collectio 
ciborum (141); -S pinguedo. ventris (16). 

*Aqua-ligulus 7 -rius (7. bulla) was- 
ser platern (75). 

Aqualis (gr. hydria 125) wasser-vafà 
(110 &e.), -kruef) o. eymer (125). 

*Aqualitieus &e. v. Aqualieulus. 

*Aqualitium v. Aquagium. 

Aquali-um, -a (141) (v. summa, pars 
capitis) wirbel (16). ; 

Aquamanile hant-char, -uaz (104 szm.). 

*Aquaminarium wassergeschirr (88). 

*Aquandula v. Aqua. 

*Aquaria 2, ancora ancker; wasser- 
tragerin (74). 

*Aquarieulus v. Aqualieulus. 

Aqua-riolus (Br. &c.), -lenus (76. »« 
-lentus z. hydropicus Gl. m.? lena?) 4. 
qué fert saccum meretricis (16 sim.). kupp- 

6* 


44 AQU 


ler; geduldiger hahnrey (ki.) hurn- 
knecht (74). 

Aquarium tráncke, wette (135). 

Aquarius (segnum zodiaci, lune 6, 15; 
91, cel; 0 seruvens qui portat aquam Br. 
cf. aqualigulus) weferer(8). wasser -er 
1 -trager (74), -man (6 &c.), -monet (65). 
aehari (117, 119). 

Aquati-cus, -lis wasser-ig (110 sZm.), 
-aehtieh (132). 

Aquatieus hd. weDerlieh (19); was- 
ser-suchtig, -sühtiger (6), -sichtiger (76), 
-siehtick (18). nd. water-ieh, -zuchtich. 

Aqueduetus v. Aquagium. 

*Aquefraetus v. Amfraetus. 
*Aqusegrani v. Aquisgranum. 
*Aquela v. Aquila. 

* Aquelicium v. Aquagium. 

Aqueus von wasser gemacht (110). 
van w. (132). 

Aquifolium v. Agrifolium. 

Aquila, aquela (b^) (cf. aquilo) aar 
(9). arh (102). aren (225, 875). arhn ve 
arn (12, 28, Hen.). aern (11). arent (Hen.). 
árnt (109). Ad. a- (85, 19), ad- (91) -delar; 
ad-lar (3 Mrg.), -daler (10), -eler, -ler 
(Br. &e. ar miluus Br.) spiez (25. cf. 
aquilinus). «gs. segnas pf. (94. aussigna). 

Aquil-egia, -eya, -oya (1), 7 -ina 7 
alkaleia 7 ancholia (143), aculegia (147) 
(7. columbina &oc. 141) ageleye (6). ake- 
lege (22). Ad. nd. acke-, ake- (89, 147), 
aqui- (1), aequi- (18, 76), accu- (97) -ley. 
wylt acley (23). aeleye (225). swertel (8). 

*Aquileya agrestis achkelen (1). ae- 
quilegia acquirestis wilt acceley (b). 

*Aquilena (cf. -lina 7. q. -legia Ki.) 
rittersporn (8 Mrg., 8). 

Aquil-inus, -uus (136, 145), -ius (75), 
-is, -us (75, 99 &e., 7. miger Br., sub-n. vt 
aqua Z nasum habens curuwm vt aquila 
110 &c.), acilus (Br., Gf. 4, 610) adlerischer 
(inus 74). lang (8), krump (6 &e.), krum 
(12, lange krumbe (6), I. habechs (18), 
l. habich (7, 21) nase, nasen (21), naf) 
(1). en l. hauckes. nese (28). en hemeke 
surse (szc/ 22). naseecrumber (Gt.). eyner 
der eyn lange habichs nase hait (5). 
lang-nasig (9), -nasiecke (19), -babist (s?c 
56). lanehnesieh. (11). lanknas-ich (99. 
-ech (99). kromme nesiek (10). kromnasich 
(132). murr-eter, var. -uter mensch (2. 
simeus 75). (aquilus) waserfarb; moren- 
Ssehwartz (111). bruen (aquil-us, -inus 
:aquila 125). ags. bruun loeas (7. f'uluus 
136), bruun (145). 

* Aquiliu-m, -s v. Aculeus. 
*Aquilla v. Aqua. 

Aquil-o, -aà (v. septentrio) Ad. nd. 
nort-, norden- (18, 132), norde- (55), nornt- 
(13), narden- (1), noorden- (68), mort (sc 
3 Mrg.), norduste- (17) -wint. 

Aquilu-s, -us v. Aquilinus. 

Aqui-mola (Gl. m.), -mula, -mulo Ad. 
waDer-mule (10), -mule, varr. - miele, 
-muel (110), -mylin (68). watermoelle (141). 

*Aquiriea huswurz (Sum. v). 

Aquisgran-um, Hi, -aà (110), aquse- 
grani / granipalacium (Gt.) Ad. ach-a 
(Gt.), -e, -en. aeh (1, 110, 134). age (17). 
och (6, 110*). oech (69). ayche (133). aich 
(110). arche (67). auch (76). aken ouer 
(23), by dé (22), en grót staet by den 
(225) rine. (a quis gr.!) von welchem 
korn des kornif) (17). 


ARA 


Aquosus wasser-ig (68), -lieh (19), 
-achtich (132). waterieh (11). 

Ara (ra) alt-are (6, 7), -aer (s -aAr 
(28, 64), -ir (8), -er (145, 21, 22), -ar 
steyn (19). alter-sten (89), -stien (11). 

Ara (ára), hara (7. linter q. cf.) hd. 
stig-a (Gf.), -e (93); saw- (1, 2, 75), seu- 
trog, -stal (75, 125), -nusch (1); swin-trog 
un -drog (8), -stal (1). verher-stal, -steig 
(74). 

Arab-, ? ier- (74) -arecha, -archus 
(Br-.) oberster priester der tugent (74). 

Arabia arabien (1, 68). a.- (bb, 7), 
moren- (4) -lant. 

* Arab-ialis, -us (5^), -s (4) arabier (5^). 
ein mor (4). 
* Arabo, -ctaua v. Arrabo. 


nl. crock (143). 

*Arachelus v. Archangelus. 

* Aval-a, -e v. Area. 

"* Aramontila v. Aratiuncula. 

* Arancia v. Auantia. 

Aran-ea, -ia Ad. nd. spinne. mer-sp. 

(93). sp.-weff (125). spinnwepp (91). Ad. 
spyn, spynn. spine (1). spijn (89). spenne 





99). vorsch (11. -ia »« rana!) -eus spinn 

x spinne 7 kanker (125). petermanche 
(piscis Ki.). 

* Aran-eum, -ium, -eus (17), areneum 
66 &e.) (7. aqu-osum, -eum) wa- (10), wá- 
tus -ssrig o. sandig. wasser-echt (5), 
Ag (66 &e.). weDer-ig (7), -rigk (21). wa- 
terich (22). 

Araneus v. Arane-a, -um. 

*Aranis (7. /usorium) spilhaufe (74). 

Ara- (10, 147, G1. m.), ari- (17), ar- (110 
&c.), har- (Gl. m.), ala- (66 &e.), al- (5, 
147 &e.) -pagare, arapargare (147), ar- 
gAp- (Br.), b/ssw. alopog-, alpher-, alphi- 
(17) -are, alapagere (134) 7. fodere, per- 
forare £c. graben (17, 110). grauen (132). 
reiben (sic Stocker 4. c.) alp. crouwen, 
elouwen, schabben; ar. bildyng maken; 
arapargare dele keren, schubben, reyn 
maken (147). dureh holen; arip. in ey 
steyn hauwen (17). arapagat-or bilden- 
meker (147). -us 2. ab. area effossus (Br., 
Gl. m.); fossa, ?uxta, fouillam factus (58 
alap- (66 &c.), alp- (147, Br.), alph- (Br.) 
-agus, -ogus (147) 7. scalpens € fodiens; 
die erouwich 7 schabbende is (147). ar- 
rapax 7. harpago (Gl. m. « rapere, ar- 
ripere; cf. arpax). aropagiones (alph. 
arap-; cf. arpagio) sunt furce ad com- 
ponendum ignem ab aripeo et ago (76). 

*Arapagio eynreley vat (147). 

*Arapax v. Arpax. 

*Arapigio &oc. v. Arpagio. 

Arar dy ahr, ode Sagona (t. Gallic 
125). sigina 7 sionna (Gf. 6, 147. /af.?). 
die som (135). ! 

Arare, argere (3) Ad. a-, za- (65.wett.) 
-ekern; zaeker gen (8, 65); buwen (68), 





felt b. (65); pflu- (9), plu-, Ad. nd. plo-, 
loe- (132) -gen. Ad. nd. e-, er- (11), ee- 
" ; hy- (13) -ren. erien (99). eren acker 
19) treyben (9). 

* Araspax v. Arpax. 

* Avata v. Aurata. 

Ara-tiuneula, -montila (parua ad 
instar sulci 16. sc. Aii (d ari- 4 avr- 4 
ar-uncula (147) huohili (Gt.). forche (11). 
voire als en ploich buwet; Z. erebro 


Ara-eus, -chus (7. eraeeca) wicken, 


ARB 


tuschen twen voren die hoighde off dat 
spaeium (147). 

Arator, aricolator (76. »« agricola- 
tor) hd. acker-er (75), -mam. ere- (17), 
bu- (68), plug- (99) -mam. 

Aratoreulus (Br.) ackermenlin (8b). 

Aratrum /d. phlug (55), pflug, plug, 
plugk (21), pluock (19), pluclj (10), DIE 
(18), plaeh (14), plueh (135. nd. ploch, 
ploech (89), ploieh (132), pluech (11). 
fürchpflüg (25). 

* Aratura v. Paratura. 

*Araula (unt. von arula) dair men 
vuyr in heldt; 4. tuber polver tonder 
vuyr in to slaen (147). 

*Arbat-e, -ae (94) (cf. arbiter?) ags. 
Sibaed (94, 136). 

*Arbi-banium, -lanium (of. sq.) v. 
Parchanus. 

* Arbilana (aus arbor »« lana) pawm 
wolle (4). 

* Arbina v. Aruina. 

Arbiter hd. nd. wil-, wille- (5), bille- 
6), willen- (1, 3), wyr- (D) -korer, -kurer 
2 -kerer (5 -eherer (l, 6), -cher 
(3) -kore (Db, 23). Ad. richter. eyn ge- 
koren r. (10). r. des kriegs (75). riech- 
ter (8). rjgtre (99). ein aus erkuren der 
nach seinem willen tut, kysemann, ober- 
mann (4. cf. Z. 283, obmann Fr. 2, 25). 
hd. vr-, or- (85) -teyler, -t. in gutliehkeit 
(110). ordelgeuer, scheytzman (UG sach- 
walder (17). entscheider (110). scheyde- 
(10), seheyd- (75, 114), sehid- (64b, v6), 
scheydes- (12), theidings- (114) -man. mit- 
teler (49). 

*Arbitrabiliter wilkurlieh (75). 

Arbitrare wenyn, vmuten, sach-, 
sachen- (9) -gewaldig sin, seyn (8, 9). 
gedenceken (3. 

Arbitrari wenen, v?muden, sach wal- 
den sin (17). willuaren, vermeinen (68). 
Ad. nd. wille- (b), wil-, wol- (17) -kuren 
(r8 -koren, -kern (Y). Ad. vrtei!n. or- 
elen (89). eigen willen haben (6). nach 
seynem w. tun (4). entscheiden (110 szm.). 
ordnen (110). schetzen (65, 88). halten, 
meinen, gleuben (65). richten, v/g. be-r., 
dié krieg (75). 

*Arbitraria v. Orbitaria. 

Arbitrarius eyn ent- (8), sach en- 
(11) -scheider. 

Arbi-, arbri- (1) -trium d. wylle 
(64b); eygner (68), eigen, fry (8) wille. 
id. nd. w.- (D), wil-, willen- (3) -kor, ^d. 
-kore, -kür (3), -ehur (1), -kure (15), -k. 
des mensehen (65), -koersaginge n 
-eherung (3). gutlieher entscheid (88, 110 
ordel (99). 

*Arbitrus («c arbutu-s, -m) wilder 
baum frucht (1). 

* Arbon v. Arpen. 

Arbor hd. baum. baym EE bóm (6). 
bom (23). boem (11, 89). boum (99). pawm 
(4). gewechs (65). 

* Arboraria (cf. -rius pieus Ki. v. serra) 
ein baumritterchen (awzs 125). 

* Arboretceia v. Serra. 

Arbore-tum 2 -um (76) baum garte 
(8^, 125). gebaume (Anz. 8, 407). rode(125). 

*Arbories v. Aborigo. 

Arbos (fructifera Br. &e.) vnfruchbir 
baum (8). 

* Arbosta v. Arbusta. 


ARC 


*Arbritrium v. Arbitrium. 

*Arb-usta, -osta (18) (7. ncensio, 2« 
ambusta) ein angeste-cke (5), -gk ding 

21) mit fure. eyn ayn gestofen mit 
uer (133) eyn angestecken bom myd 
wre (22 sim.) eyn anstegunge mit fever 
3). eyn anecmdung mit fuer 7 engsliche 
E von fuer (18). ein enzunter bóm 
6). awsang 7 anzundung mit dem feur 
(14. cf. Ob. 82). rewt, ryet (134), abge- 
brant mit fewer (66, 70), feur (134). ein 
yeglich abg. holtz (61). gespraide (Sm.). 
neuwbaum e newboum (64b). beri-b. 
(ct.). riser (1). hecken (65). 

*Arbu-stula, -neula ein clein baum 
SPA beum-, var. beim-lin (110), boemchen 
132). 

EIUS ONE hd. eyn stat da vil baum, 
pawn (1) wafen, in wachsen sim. md. 
eyn stede dar vele bome wassen. eyn 
baum gewesche (Y). bovngewechsce (93). 
baum-Z heck-echt (8). poum-ig 7 -wachs 
(75). Ad. ein iunger. baum. wilder pawm 
frucht (74. cf. arbutum). struch hecken 
(16). hage (99). 

Arb-ustus, -ostus (18) 2. arbor 
spinosa (16). eyn dorn baum (18). hag-d. 
6). hoch-d. (4). hain hagin (85). en haghen 
(92) hagenbüch (6). hag als vmb ein slos 
geet (74) hanputten-, Mrg. arDkruczel- 
pavm (3). wild boum (110, 127). 

* Arbuties v. Arguties. 


Arbutum 7. sorbum (64). baum-echt 
(8), -garte (17). hiufiltrun (-a pl. 127). han- 
bote (12). hainbuttern baum (19). 2. fructus 
arbuti botte!; arubutum holtz appel (8^). 
h.- (64), hag- (Ki.) -apfel. oefft (132). frucht 
der boem (132), baum (110). wildes b. fr. 
(16). wilder bovmen fruht (93). der sewen 
bam frocht (8). 

Arbutus wilder bovmen -gewechse 
(93).7. sorbus w. apfelbaum (645), baum- 
gart (76). b. aller ley baum stent (8). ein 
wyld baum (68). buten- 7 holtzappel- (8), 
hagapffel- (114) -baum. han-bütter (19), 
-poten (13), -p. pawm 7 pawmgewechst 
(14). stude (12, 13). bosse (12). wesken 
(13). spreid (141, Gf. cf- arbusta). 

*Arbutus v. Argutus. 

* Arc- v. Arch-. 

Arearius kistenmecher, tischer (125. 
sonst areularius). kastenherr, cassirer 
(Ki. a. sc. eurrus holwagen (125). 

* Arcatilla v. Aconcilla. 

* Arcella v. Marmorella. 

*Arceolus &o. v. Arces. 

Arceere Ad.twi- zwi-ngen. nd. duin- 
ghen, clemgen (? 11. — »/. Ad. kleminen 
stringere). abkeren (110). straffen (65). 

*Arcere (sf. acuere?) spiezin (8 &.). 
spiez machen (9) 

Arcersire (8, 9), prs. arce-rso (5, 
110 &e.) -SSO (7, Br. &c.), acce-rso 7 -rsio 
(68, 110), -sso (19), are-, ar- (alph. arc- 
134) -esco (7. aduocare t appellare 110 &c. 
7. aecersire) mit walt to dringhen (22). 

d. mit gewalt zu-dr. (b, 4), -tringen (6), 
-bringen (y -thun (Y), zwingen, be- 
twingen (17) twingen (19). an-ruffin 
(8 &e.), -fechten (17), -vertegen (9). 

* Arces, bissw. artes (1 &c.), anders 2n 
Gl. m.), areus ephipp?i (Kil.) hd. sattel- 
1, 6 &e.), Ed (8, v4 &e.), satil- (8), 
d. nd. sadel-, sadil- (bb), sandel- (22) 





ARC 


-bóge (6), -boge (8, xii.), -boghe (22, 23), 
-bog (69, 76, 134) -bagin (21) - wegen 
sic 1), -pogen (1, 2), -pug (66, 70), -pflüg 
sic 67), -pawm (74), -plug 7 -baume e. 
-baum (5 szm.), -baym (5^), -boom (kxir.). 
arces (arbor) segel-pavm (1), -bawm (4), 
. q. sabina q. v.; Mast, Segelstange Fr., 
BM. 2295. arcus, areeolus (7. sima 141), 
aceolus (Sum.) satel-boge, -boum &c. 
(Gf. 3, 40. BM. 1792, 2293). arccolus 
satilpoge (104). 

-Arcessere v. Arcersire. 

Arcilla v. Argilla. 

*Arcinca &c. v. Arnica. 

*Arc-, art- (87, 96), ar- (17) -iotida, 
-iocida (74), -iotidas (942), -iocide (96), 
arcyocyde (85), arch-iochides 7 -ochide 
& -otides 7 -otide 7 -ocida (74), arnoti- 
de 7 -ce (Sum. v) (aus Kpxeuoc) wach- 
halder- (Sum.), wechholder- (8) -bere. 
weckholder (7). wachhulder baum (. 
rekolter ber (87). wacheldoren- (85), 
magandelen- (se 96) -beren. hyn-, wa- 
chalter-, kranwid-per (74). ags. fyrses 
berian (949). 

Arcipotens baichmechtich (147). 

* Arcist-er, -es 7 -aà (Gl. m.) ags. strel 
bora (136). 

Arcisterium v. Asceterium. 

Arcitenens v. Architenens. 

Arcites v. Arcuites. 

* Arcola v. Areola. 

Arceconium &oc. v. Archonium. 

* Arcontilla v. Aconcilla. 

* Arcopta v. Artopta. 

* Arcos v. Archos. 

Arct- v. Art-. 

* Aretolus v. Arces. 

*Arctuare v. Arcuare. 

Arec-, arch- (5^), ar- (19) -turus, 
are-tulus (17), -urrus (22. »« currus), 
-urius (28. »« mercurius), -tos, arter- 
nus (ab ardendo! 76) hd. nd. (der, eyn) 
wage, wagen, wan (5^), hd. pogen, bogen 
an, in dem Ad. hi-, hy-, him- (4), hye- 
5, 18) - mel, nd. hem-ele, -mele. der 
hórwagen (91). eyn reyn boge (7. orsa 
mayor 17) sieben (8), dz siben (65), 
di s. (3) gestirne. 

*Areu-alia, var. -lia supercilia die 
obersten ougbrouwen, varr. aug-browen, 
-braen, die kruf rum gend als ein 
boge (65). 

Arc-uare, -tuare, -ulare (22) Ad. 
nd. krum-, Ad. kru- (110), krüm- (3), erym- 
64€), kro- (21), krom-men. crom machen 
tb biegen (64€). 

Areuarius v. Balistarius. 

Areubalista eibe (Hen., Stieler. cf. 
allenus. falariea. Zur Runenlehre 60. Fr. 1, 
218). 

E istarius eibenschütz (4l. prc.). 

*Areubeus (aus arcu-bius »« -1la, 
waken »« wagen?!) die in en wagen 
restet (147). 

Ar-, ex-eubie wachung (68, 110) in 
burgen o. thurnen (110). wakimghe in 
tornen (132). 

Areub-ius, -us (68, 110) (quz cubat 
in aree Br. cf. Gl. m.) wach-er (68), -ter 
110€). wechter (110). torn- (8b), toern- 
Hb, durn- (19) -w. 

* Areu-, arc- (Br.), arqu- (75, Br., Gl. m.), 
arquir- (74, 75), aequir- (a/ph. arquir- 
76) -ites, -itis (74) (2« quirites) eyn 


—— 


ARCH 45 


ridender schuez (17). reiter der schuf 
(15). reitender, pogenschutz (74). 2. sa- 
gittarius equitams cum arcu (16). 

* Areula v. Areola. 

Areula 4. benna wagen vur eyne 
persone (147). 

*Arculare v. Arecuare. 

Areularius kistler (91). 

* Areulia (pr. fluui? Pap.) v. Arcualia. 

* Areumus v. Archonium. 

*Areupare hacken (11). esDen (19). 

Areus (cf. archos) Ad. nd. boge. hd. 
bog (176, 88), pogen (1) bogen. hand-, 
vlitz- (109. «vett. blitz-), swi- (2, schwie- 
(114) -bogen. sweboge (8). sehwinbog (88). 
hd. gewel-be, -b (8); das gewülbete (Gne 
hogel (gr. x&apa. 112). 

* Archa v. Area. 

Archa, selten area Ad. arch-e (b, 4), 
-en (21), arch. arke (6, 2922). arek 
(64b). arg (133). kofer (132). sarch (5). 
scryn (14, 22^). hd. nd. kyste. eyn wanth 
caste (b^). lade (225). ein gros vas " 


truhen (91, 111). truch (88). trog (88, 110 
schyff (19). schip 7 asta 7 wapen (11 
arca plaustraria ein hode ( 125. 
horde? cf. hodelwagen $m. 2, 153?). 

*Archaceon v. Aeatium. 

*Archamus v. Archonium. 

Archane heimlich (75). 

Archangeliea (erba) orpannt (1). 
arpant (4) groze nezele (96). groz-n. 
(Sum. v). grofÓnessel (71). angelie (xi.). 
tawbe nesselen, hanen kopff, binsauge, 
vnser frawen schülin 7. lamium, ga- 
liopsis, barotus &o. (13). 

Archangelus, arachelus (5^) ereze- 
einem hd. ertz-, irtz- (b^, T), ertsch- 
132), furst- (75) -engel. 

*Archanum (cf. sg.) v. Archiuum. 

* Archanum (/. armarium 4. v.) eyn 

erbe kammern (19). garu- (11), gher- 
(605 -kamer. 

Arch-, arc-anum verholen (99). v. 
ding (68, 110). heimlieh (65). 

*Archanus v. Arricharius. 

Arch-, arc- (Br. -anus, -onus (?1) 
(v.celestis; secretus : arcere Br., i. arehan- 
gelus Gl. m. eyn hymelscher (7). Ad. 
hymmelisch, h. man u) himelsch; hye- 
mels (5); hym-lisch, -els (133). nd. hem- 
melsceh, -elsch;  sám£lch «ws heimlich 
missv.? hellich (ebenso? 18). Ad. heime-, 
heim-, hey- (21) -lich. haimlicher (76). 
Vborgen (85) virheln (19). v^holen (68, 
110). v'halen (11). areana hymel haym- 
leicher (1). arehana heimliche ding (65). 

Arch-, archi- (75 var. -arium (of. 
lutiolum) puch-trugen, var. -truchen, 2 
-kisten (75). 

Archarius v. Erarius. 

*Archemo v. Artemo. 

*Archentarius v. Argentarius. 

Arcehetypus v. Architypus. 

Archia (7. principatus Br.) furstum 
(8). furstenthum (68). 

Archialis (7. sumus medicus) got (22), 
aus arehialiter 4. primarie (Gl. m.) »« 
arehiate-r, -s (v. medicus 141) cf. Ga. 
m. 1l, 340 sq., Gber i. ater quasi princeps 
nigrorum sc. diabolus (Br.); furste der 
Swertz o. swartzer teuffel (74)! cf. archi- 
enes, verb. -genes mercus arzat (93); 


Qus 


46 ARCH 


-genes van den medicis die oeverste (141). 
oberster artzet (645). wundtartzt (74). 

*Archiarium v. Archarium. 

*Archiatrium (7. aula principis) fur- 
stensal (14). 

Archicancel-larius, -arius ca- (5), ke- 
(18) -neeler. irtz- (7), ertz- (76), obirst 
(4), ein óber- (6), obri-, varr. obre-, ober- 
(110) -ster kantzeler. ein oberst schriber 
(11). en ertzekenseler (23). eyn erseken 
seler (sic! 22). 

*Archico-eus, -quus (Br. Gl. m.) ein 
kuchen meister (4). m.-coek (147). 

*Archicopus v. Architopus. 

Archi-diaconus, gew. -dyaconus 
archi- (6, 21, v6), arch- (5), irtz- (Y) 
-diacon. ertz-diaekyn (Db), -priester (64b, 
93). eyn richter der prestere (22). 

* Archi-enes, -genes v. Archialis. 

Archiepiseopus Ad. ertze- (D), ertz-, 
irez- (hb, 21) -bischoffe (55), -bischoff, 
-bissoff (7), bifssoff (21). ' 

Archigenes v. Archialis. 

Archigrammateus obrester cantzler 
88). 
| Uu M v. Antigraphia. 

Archill- v. Argill-. 

Archima-girus, 4 -cirus 7 -cerus 7 
-eius (147), -ganus (7. princeps eacorum 
sic 16), -cherus (Gl. m.), archi-mogerus 
(74), -papus £ -cocus (147) kuchimaister 
(88, 91). kuchenmeister (74, Das.). meister- 
cock (147). oberkoeh (Das. sim.). 

Archimandrita (Br) eyn schayffe 
hirt (19). 

* Archimesia v. Artemisia. 

* Archinequam erezebube, schalk (77). 

* Archin-ium, -um v. Archiuum. 

* Archiotides v. Arciotida. 

*Archipapus v. Archimagirus. 

Archipota (Br) ein grof trineker 
(110). groes dreneker (132). dr., suypper, 
swelgher (147). credentzer (68). 

Archipres-biter, -piter Ad. ertze-, 
kor- (93) -priester, -prister. nd. ersepre- 
ster (22). 

* Archiroma-cus (94), -ehus (Gl. m. 1, 
232) ags. Swift scip (94, G1. Aelfr.). ancho- 
romaecis snacgun (Gf. 6, 839) anqui- 
roma-ehus (Gl m.), -gus (147, Br.) eyn 
snel scheep (147). 

Archisynagogus (Br.) forst der ioden 
schule (18). scehülfürst (25). furst der 
iuden (75). judden bischof (19). 

Archisterium v. Asciterium. 

*Archistrio eyn ertze boue (92. cf. 
archinequam). 

Architect-us, -or (Br.,Sum. &c.)techare 
(Sum.) tecker (76). eyn meister-decker 
(5), -deckere (22). eyn m. der decker (1). 
der m. furste (8). eyn m.-werekman von, 
van gezymmer o. ander gestichte (122), 
werck (110). werckman von zymmer (68). 
eyn werck- (7), werg- (15), bu- (12), buwe- 
(10), deek- (75) -meister. zymmerman (85). 
husherr 4 writ (— wirt; 100). 

Arch-, arc- (110, 147) -itenens eyn 
bogen-, boch- (89) -mecher (19), -maker 
(11, 89), -sehutz (110^). bogner (68). baich- 
helder (147). ouerschutz (132). 

* Architenens (»« arx) die op oeverste 
des berchs woent; van en mechtigen duvel 
beseten (147). 

Architerium v. Asceterium. 








ARD 


*Archit-iea (1) -es (»pro ascites G1. 
m.) arth-ritis (Ki. gr. &pUputc), -risis 
(Gf, Ki), -esis (6, 68, 74), -etica (74), 
art-esis 4 -etieca (110, Br.), -iea (68) (7. 
gutta, artuum morbus) lidsuht &c. (Gt.). 
glid- (74, 113), lib- (76) -sueht. glyder 
gesuchte (7). lzeme, gsücht (113). zipperl-e 
(113), -ein 7 lem (112) gycht (68). das 
gogich (110). aritiam lama (Gf. 2, 210, 

ier her ?). 

*Archi-, arche-typus ein ertz oberst 
gestalt, ein g. vber all (9, 65). die erst 
form ains dings (91). musterform, origi- 
nal (114). vor-bild £ -geschrifft (Das.). furste 
der figuren (74). 

*Archi-topus, -copus (ll, 147) (of. 
artocopus) posteyde (11, 147). bastede 
herba !:; artocopa ciba id. (11). 

Architriclinium müí) hà (8). soler 
dar vff man ift 7 sumerhub (75). 

Architrielinus eyn forst ober dri 
Stede (5 szm.) ein vorste ouer dre st. 
(23). eyn. v. st. (sic 22). eyn fürst Yber 
drige stette (6). der oberst an dem dif) 
(8). eyn kochen- (5), hofe- (6), hof- (3, 4, 
Fris.), tafelhof- (Ki.) brütlóff- (25) -meis- 
ter. schaffner (64, 75) vff der hochzyt 
(15). Ad. nd. hus here szm. haus herr 
(1) hu furste (15). trucksef) (Das.). 
hoberichther (v. simposiarcehes (125). 

Architrium v. Asceterium. 

Archi-uum (cf. Gl.m. 1, 350), -num, 
-nium (21), 7 arehanum (147) buoh- 
(0), bueh- (76), gher- (147), wapen- (65) 
-kamer. büchkamur (95). libery (68, 132). 
ein heimlich behaltung (110. »« archa- 
num). eyn sanck (21. sf. schank, schrank ; 
oder sange manipulus zu archonium 
q. v.?). : 

* Archo-cida, -ehide v, Arciotida. 

Archo-nium, -nius (8) 7 -s (Ki), 
-mum, -mus (76 &ec.) arcon-ium, -ius, 
-eus, artoniu-m (122), -s (ll, 89 &e.), 
archa- (i), arecu- (74) -mus 7. ace-, 
acu-(76)-ruus manipul-orum, -arum 
(16). hd. ein hauff garben korns, kornf, 
korn o. weitz, weits (132), wei) (67, 110), 
waitzen (134). grabenhautt (74). eyn huest 
(wett. hausten m. cf. BM. 725) hauwesb 
? eyn hauff korns pr. barn; eyn husten- 
huysse 4. colleccio feni (19). of huiss (89). 
eyne garbe 4 mandel (3). mantel (8). 
eyn mandel koren 7 eyn bunt hew (4). 
opper (7. cumulus feni 1l., meta. f. m 
schob-ir (8), -er (3, 7, 74). schoeber (15 

Arch-os (Br. &e. cf. prc.) -us, -as 
(22), are os (132), -us (75) Ad. furs-te 
(Db 75), -t; forst (D). md. vorste (22), 
prince (132). 

* Archotid-e, -es, v. Arciotida. 

*Arch-turus, -uatus v. Are-turus, 
-uatus. 

Ard-alio (74, Sum., Gf.), -elio (74 &e.), 
t -olia (75), -itio (15), -elus (132) v. 
satagius &o.(125); acutus (Dz. Wtb. 23); 
leccator quasi ardens 2n leccacitate (Br.), 
vicio(16).slát,farslindandi szm.(Gt.).pratere 
(Sum. 7. q. praeter congerro, nugator Kil. 
Cf. Br. Wtb. 2, 359. Gth. Wtb. l, 267. méss- 
versi. bei Gf. 9, 285, BM. 234? doch cf. 
ardarius). viehler (125). vickvacker, 
vnrow, vipperer (109, sZm. Fr.). schandt- 
gast (15). ein vn-riebig (88), -rüwig (Das.) 
mensehe der alles ding will vfrichten 
(88), sich aller d. annimmet (Das.). hanns 








ARE 


in allen gassen, meister fix, m. fürwitz 
(Ki. sim.). sli-, sle-cker, fresser (74). 

Ardamo (7. gusto) ags. fermeege (G1. 
Aelfr.). 

*Ardarius (o» culina; aus arid-, ass- 
arium »« ardere? cf. ardalio) breder 
(16. schweiz. bráter Bratenwender st., aber 
cupedinarius Pict.). 

Ardea (i. aleedo, caladrius 104. cf. 
perdulum) Ld. nd. rey-, ré- (5), Ad. rai-, 
re-ger. Ad. rey-, ray-er; reyher (67); rei- 
(68, 93), rai- (76 &c.), ra- (64) -gel. reghe 
(22). haigir (104). heygher (84, 99, 108). 

* Ardenia v. Adiantos. 

Ardere Ad. brin- (88), pryn-(9), bren-, 
bor-, bur-, nd. ber-, Ad. schy- £ zur- (8), 
schey-£ czór- (9), erzur- (88) -nen. witzen 
(49. w st. h?). ylen (8). eylen (9, ss). 
schin, begeren, lieb hon (17). vnleide- 
lich o. vast lieb haben, bulen (s8). 

*Ard-esus, -osus (74) 7. sterilis (16). 
vnfruchtper (74). 

* Ardeula v. Adiantos. 

*Ardiga v. Articula. 

*Ardil-la, -ha v. Argilla. 

*Ardisia v. Adiantos. 

*Ard-itio, -olia v. Ardalio. 

Ardor pren- (1), bur- (4) worbur- 
(b^) -nung. Ad. nd. brant. brunst (6). 
hd. hitze, fur-h. (8), inbrunstig hytz (68 
hetze (132). hitte (99). 

Ardor 4 inflammatio linguae prein 
(V. a. 1618. cf. breinkórnlein granum 
hordei, wie erithe gerstenkorn infl. 
oculi). 

*Ardosus v. Ardesus. 

Ardue strenclichen (14). 

* Ardue-ra, -nna (Br.) qd. silua (Br.). 
i. s. busch, walt, forest (141). ; 

Arduu-s, -us (22) (i ardere Br.; 7. 
rigidus) hd. nd. strenge, ge-str. (17). enge 
(6). Ad. hoeh. hohe (8). hoeghe (132). hart 
(8, 13). hafftig (1. cf. Gth. wtb. HL. 17 
Ntr.) heftig (13). 

Ar-ea, -ena (1), -ialis (Fr. l, 4619) 
-ala (11, 19, 89), -ale (Sum.), &issw. -echa. 
hd. nd. eyn hof-, hoef- (89), houe- (Sum.), 
houet- (sze 29, 23), hd. houa- (Fr. &. c.), 
hoff-, hoffe- (5, 85), hof- (12), hoiff- (10), 
hobe- (19), hob- (bb) -stat, Ad. -stadt (10), 
-stad (13 &c.). des wertz hoff 4. euria 
&oc.; ein leich 2. Judus (125). Ad. nd. eyn 
plan (3, 99, 93). Ad. plane, blaun (16). 
hd. nd. bod-em, -en (18, 18, 134), -dem 
(19). Ad. poden (66 &e.). Ad. (8^) nd. eren. 
hd. denne, den (67 Mrg.), tenne (6, 93), 
tenn (76), schüre (6), schuer, var. scheur 
(110), stadel (3). deell (132). dy dele 
(trifurae 125). weyde (13). herd. Z vmb- 
lauff (gr. &j«pc 112). vogelherd (91 sim.) 

*Arecidiuare (cf..rec. widder ynne 
stutzen (19). 

Arefacere (bissw. i. arescere) d. 
trueken, drucken (5, 7), türre (6), dür 
(3) dur (19, 110), durr (68), dirr (76), 
derre (18), dor (21), Ad. (17) nd. dorre, 
droghe (22, 99), droich (132) machen, 
maken. derrin, trugin (8). trewgen, dur- 
rin. (9). dorrin (8^). 

Arefieius v. Arreptitius. 

Arefieri dorre werden (11). 

*Aremaneus v. Aeromanticus. 


*Aréprudine [upíonqut von  argen- 
tifodina)?. locus vbi ponitur metallum (16). 
* Aremta, v. Arniea. 

















ARE 


Arena (cf. area) hd. nd. san -t, -nt 
(110), -dt (10), -d (v6, 134); zan-th (11), 
-d (23). grien (6). - 

* Arena-cius,-tius,-ceus (Ki.) sandi-g 
(68, 110), -eh (132). 

* Arenaria v. Silago. 

Arenarium sandt-grub 7 -stat (110), 
-uhr (Ki.), -berch (132). ein sandige platz 
(132), pflaster (szc 68). 

Aren-arius, -tarius (a/ph. -ax. 134) 
(z. plenus arena, aren-osus Br. &e., -ae 
effossor Gl. m.) Ad. sand-ig, -achtig (68), 
-er Z-graber (110), -ieheit (132), -stein 
(64).. vol sandes (17). sendi-g (5, 1), -cht 
(18, 21). zandich (11, 23). san (szc 22). 

A-, 4 ar- (Gi. m.) -rendare pechten 
7 besten (8b). 

*Areneum v. Araneum. 

*Arenga (ital. aringa) he- (91, 125), 


| hze- (111) ring. 


*A. muriatica pickelhering (125). 
* A. passa (7. ruburnus, ruscupa 125) 


| bu-, Mrg. pu- (125), bi- (91) -ckling. 


* Arenica v. Arnica. 

Arenosus sendick (19). sandich (22). 
grisig (Anz. 8, 407). 

*Arentarius v. Arenarius. 

Arenula clein sandt (68, 110), sandt- 
chen (132). 

* Areol-a, -o (18), -us (8, 60), aureola 
(74, 141), are- (11, 22, 29), aro- (123) -lare 
(vb., doch am gleicher Stelle mit areola 
hd. Mss. mog. "und ?n dem zu 133 geh. ge- 
druckten Noce. ex quo, ?n welchen areola 
-« arere von areola s. w. unterschieden 
ist; auch einige zu areola geh. d. Glossen 
kónnen Verba seim) truck-i (66, 74), -en 
4), ny (69), -ne (164); tro- (133), dru- 
1) -eken; drock-en (5, 18, 21), -ung (69); 
(£, ader, oder) durr-in (66, 74), -y (69), 
-e (V, 18, 134); düre (5), dur (4), dorren 
(11, 21, 23, 133); droghen (22)-bete (8 
60). bett-e (120), -eli (95). eyn betlin (v), 
elein garten bedt (65). bedde van eruyde 
(141). hof stetthin 7 dennechin (8. cf. a. 
est parua area 110 &e.). erneken (99.v0n. 
area eren). stadel (7). ar-eola (66 &o., 119), 
bissw. -cula (aber ?.parua, area iit0 &c.), 
-tula (15) 2. viridarium (66 &e., 15). beitte 
(119). wurtzgarten (75). are-, ari-, arv-, 
ori- (104), adri- (120) -ola (7. qg. mansus) 
huob-i (104), -a szm. (Gf. 4, 153). houba 
(119, 120). 

* Areola (sí. aureola q. v. cf. amphi- 
theatrum) cron (8). 

* Areol-a, -ea (96), aure-ola (17, 143), 
-lia (92,112,143), arcola (85, 149, Sum. V) 
(herba, 4. ealendula 85, tinearia, agera- 
tum &o. 143) rin- (7, 85, 96, 149, Sum. 
rint- (85), ri- (47) -gele. ringerbe ar) 
rhein- (92, 143), motten- (143) -blumen, 
-bloemen (92). goldblum (112). 

*Areoli ags. sce- (136), scea- (94) -bas, 
»S. arioli scépas?" (Leo). 

Areologus v. Aretalogus. 
Areopag-ita, -usv. Ariopag-eta, -us. 
*Areptieius &o. v. Arreptitius. 
Arere ls aridum facere 3) hd. durre, 
durr (65), dur (9 orre (10), dirr (76) 
werden; du- (5b, 19), vordu- (3), dy- (64), 
de-, da- (4), Ad. nd. do-,indo- (65) -rren. dorn 

21). trucken (66, 70, 110). au6- (134), vf- 

68) -tr. trucknen (110b6) droeken (67). 

reu- (67), treu- (66), tren- (sc 69, 134 
dro- (99), droe- (132) -gen. 


E 


) 


) 


ARG 


Arescere (cf. arefaeere) dur werden 
(4). drogen (99). anfahen dorren (110). 

* Areste sunt vasa prodi- (76), parti- 
(14) -toria taylfaf) (74). 

*Arestis 7. puluimar (mortuorum) eyn 
heubt pulue (19). doit cussen (147). 


*Areta angel roete (89); aus arundo 
»« aresta, gall. aréte angulus edifici 
(HON, arista anghel (van de aeren 
Kil.) t 

Areta-, areto (147), areo- (verdruckt 
arco- Br.) -logus kurtzwilieh von gueden 
swenchen, ein vnnutzer (125). gudertieren, 
berve &c. (147). 

* Arethimetica v. Arismetria. 

*Arfaltum v. Asphaltum. 

Arfaxat (7. depo-latio, -pulatio B:.) 
v'stueringe (11). 

*Arferia (/. lepiseum) wynvat (141). 

*Argallieum (cf. allogellica?) wal- 
wurtz (144). 

Argapare v. Arapagare. 

*Argas-eulum, -tulum v. Ergastu- 
lum. 

*Argata (7. «nnulus crassior Gi. m.; st. 
ergata?) ags. ualtae (136). 

*Argectare v. Arietare. 

* Argella v. Argilla. 

*Argemonia &oc. v. Agrimonia. . 

Arg-, arch- (17) -entarius ein silber- 
borner (17), -sehmid (15, 16), -gesmyde (Y). 

Argenteolus (7. alquantulwm argen- 
teus Br.) cuntrave (3. cf. eleetrum). 

*Argentes v. Argestes. 

* Argentifieina silbergaden (74). 

Argenti-fodina, -fodinum (68), -fu- 
dina (1), -fouea (66 &e.) hd. silber-, silbir- 
(B^), siluer- (5), selber- (21), syelber- (18), 
nd. syluer- (132), zuluer- grobe (Db, 93), 
hd. -grube, -grub, -grüb (6), -groben, 
-graben 4 eyn grübe (18), -gruff off putz 
(132), -kula (77), -cule (22). 

*Argentilla v. Vlmaria. 

Argentina (c/u.) hd. straD-, straso- 
(1), strase- (13), stras- (4, 76, Br.), straif- 
(133 &e.), stroez- (D"), strofb-, stros- (3) 
-burg, -burgk (66), -bruch causa euphonie 
muteuerunt in -bureh (Br.), -büre (13), 
-borg (12), -purek (3), uS (1, 4, 76), 
-berg (133). md. stratzeboreh (22, 23). 
quas; argenti tina silber-butt (69, 134), 
-buth (66) quia ibi argentum custodiebatur 
quod. ad, romam ducebatur. 

Argentina (herba) spanisch meter o. 
magdblum (143). silberkraut (Ki. Fr.). 

anseri-ch (Ki), -ck (92) gànse-gerbe 
Fr), -rieh potentilla anserina e£ ar- 
gentea (Nmn.). 

Argentum Ad. silber, sylbir (55), sel- 
ber (18). si- (b, 89), se- (99), su- (14, 22) 
-]uer. 

A. pastil-, 7 pustu- 7 pusu- (Ki.) 
atum  silber-blat o. -scheiben (Ki.), 
-kuchen 7 plantschen (135). 

A. viuum d. queck-, queg- (17, 21), 
chweek- (1), ehóch- (2), kech- (5 ), keck- 
(15, v6, 141) -silber, -selber (21). zd. 
quik suluer. 

*Argere v. Arare. 

Arges-, argen- (76) -tes 7. chorus 
(Pap.), venter sénister fauony (sic "6). 
nordost (Ki. Gl. m.). 

*Argi-aà, -ra tracheit &c. (147). 

Ar-gilla, -gilia (134), -gillus, -gella 
(94, 136), -chilla, -eillà (Gl. m., V. s. Galli. 





ARG 4T 


hisp. Dz. Wtb. 460), -dilla (75 wvarr.), 
-dilha (a/tfrz. ardille Gi. m.) Ad. laimo 
(Gt.) laym (b 76), leym, leyme, leymen, 
l-klotz (6) leume (11). leem (1, 89, 99, 
141). leme (22, 23). let (76). weisser lett 
(91) leth, tegel (v. glarea, glis 75. cf. 
Gth. Wtb. 2, 689). thon (125). poterde (132). 
ags. laam (94), sram, verb. 2n slam (136); 
argillus thoe (136), thohae (94, wo ?rrig 
: toeh £enaz cf. Gth. Wtb. £. c.). 

*Argillare leymen (8^*). mit l. kleiben 
Cur l.-schlahen (68), -decken (19). leem- 
. (11). klicken efte lemen (109). leemen 
(141). 

Arg-(Br. &c.), arch- (3) -illator, -illa 
(sc 11) (cf. allutarius) decker (49, 141). 
leymen-d. (19), -macher (110). leem-d. (11), 
-klieker (109), -plecker (147). leym schla- 
her (68). kleiber (9). placker (106). 

Argill-osus, -eus (22, 147) leumech- 
tig (17). lemen (22). leem-en -eus -ich 
-osus (147). archillosus eyn leyme kut 
(€. cf. wett. leimenkaute JLehmgrube). 

* Argi-moniae, -nonis v. Agrimonia. 
*Arginator v. Aginator. 
*Argira v. Argia. 

Argist-erium, -eria (pl. Br., Gl. m.). 
-orium (76) (cf. ergasterium) 7. sta- 
(Br. forniea- (76) -tiones mundinarum. 
werckstatt (Ki). 

* Argiuus (»- argilla!) laiminer (141). 
* Argudum v. Argutus. 

Arguere Ad. nd. stra-, hd. stro-ffen, 

strafen 7 bewysen (13). argueren (5^). 
*Argume-ntare, -ntari (64, 99), -re, 

(8) krigen (9). kretin (8. cf. Fr. 1, 547 

sq.) arguieren (64). prouen (99). 
*Argumentator zeiger (65). 

Argumentosus listig, arbet-, var. 
erber-selig, varr. erbeit-s., -seilig, scheff- 
tig, gesceffniek (65). 

Argumentum Ad. stra-, stro- (8 &e.) 
-ffunge (dez gedanckes 8). nd. strafinge. 
hd. eyn bewysunge sm., offenberlich b. 
(17). wor-b. (15). verwifunge (D). prü- 
funge (19). vor zeugenge (15). work 
zogunge (sic 5). ein war bezeygung (63). 
ware bezugnuD, warzeiehen &e. (65). 
vr- (15, 4), or- (5, 8) -kunde. vestung 
(63). eyn gruntfesten (15, 63). kurez 7 
listhich rede (8). eyn vor-r., list, mirkung, 
v^nunffte bereidunge (17) armuntum 
eyn vir nofft machen gleuben eyns zwi- 
felhafften dings (8). 

*Argumere v. Argumentare. 
* Argumia v. Agrimonia. 

Argus lantzem, traieh &e. (147). 

* Argus eastus v. Agnus c. 
*Argustulum v. Ergastulum. 

Argutari dodlen (Hen.). 

Argutator dodler (Hen.). 

Argute listlich (8). fliü- ? bescheide- 
lichen (11). behaldenleke (99). 

Argu-ties, -cia, arbuties (bb. cf. av- 
gutus) (7.astutia) hd. nd. behen-dicheit 
sim., -keid 2 beschijdkeit 7 lyst (17). 
list- Ad. Agkeit szm., nd. -elicheit e 
lusti-gheit (10), -cheit (23). 

Argutulus v. Cernulus. 

Arg-, arb- (5) -utus, -udum (af. 6, 
533). (7. "f hd. nd. behende. list- 


hd. Ag, -lich (68), Ad. (5) nd. -ich. lustig ; 
pic. gestrafft (7). wolhellig o. dienung 
(88). skeero (Gf.) redsam (64). 


48 ARI 


*Aria (si. ara; anders Gi. m.) altar 
(141). 

*Aricolator v. Ar-, arill-ator. 

* Ariculum v. Auriculum. 

Arida (7. terra 16) s. erde (110). 
herba (v. aleibia-dium, -cum) wildoch- 
senzung (Ki.). 

A-, ar- (1) -ridare 4. torrere derren 
(1). doren (22). 

*Arid-, adri- (74) -arium (?. sicc-, 
tostr-inum) ta- (6), da- (b^, 17, 4, 74), 
do- (8, 23) -rre, van sick suluen (23), 
do maltz auffderret (74). dat van sic 
sulues (sc 22). dar (49). dare (22b). derr 
(1). hórte (13). 

Ariditas Ad. dur-, durr-, trucken-, 
drucken- (5), druchen- (67), nd. dor-heit. 
dorrekeit (21). dirrhait (76). 

. FAridonium v. Assidela. 

Aridus Ad. du- (7, 8), dà-, dà- (3), 
hd. (8») nd. do-rre. durr (l, 110) dur 
(4). dirr (16). dore (18).dor (22). drucken 
(68). droken (13). drege (8). droge (99). 
droech (132). spor (95. cf. Sm. 9, 515). 
mager (65). 

Aries Ad. ster-e, -r (74, 84, Alberus), 
-n (12). ster (55, 74, 84). sther (3). steer 
(9). steir (8). stier (b, 125). starr (74). 
ram (104, 109). widir Z friscine (104. cf. 
vervex. Gf. 9, 833. Ziem. 590). hd. wid-, 
wi-, wie- (74), wey- (14), Ad. (18) nd. we- 
der. wederkin (23). Ad. bock, pock (14). 
nd. buck (22). scaep (89). lamp (5). lam 
(22, 68). hodiges schaff o. lam (75). ham- 
mel (110 sim.). instr. bellicum. lón-egger 
(95), -icker (Op.) -igsre (Ziem.). loniger 
(4. feruex sc. bellicum instr., nach Fr. aus 
laniger) 7 laidiger (74). lódinger (93). 
pleyde 7 schirm (3). 

Ariet-are 7. cum ariete percutere (Br.); 
-o &. erigo (16); -atus ge-kilet, -bluet 
(125). argectare bocken, slaen &o. (141). 
?. percutere (148). 

* Arietus v. Alietus. 

* Arifieeps v. Aurificeps. 

* Arigina v. Angina. 

*Arilaria v. 'T'ormentilla. 

*Aril-, ari- 4 arri- (Ki.) -lator 7. mer- 
cator (16, Br. &e.). coip-, meers-man (147). 
i. arator (cf. aricolator)fphluger (125). 

Arill-us, -um (Br.), i p/. Un m.) (of. 
aeinus) i. gramwm nter folliculos vue 
wein-stain (76), -perkornlein (74). 

* Ariminium (cw.) ryemel (12). 

* Arin-ea, -ea v. Arniea. 

*Arinis v. Enula. 

*Ariobagus v. Ariopagus. 

Ariola v. Areola. 

* Ariola comm. (cf. ariolus) pub, pu- 
bin (74). 

A-, ha-riolari, -riolare, ario-l (s?c 
76), -nari (3) Ad. zaub-ern, -ren (16), 
-ernt (13); zeu-, ezwe- (21) -bern; ezey- 
ber (18), vogel bezoberen (76). tzo- (132), 
to- (23) -ueren. touoren (sic 22), daraus 
zufuren (8b) raden (132). raten (110). 
wicken 11, 19). weys- en ver- (0), vor- 
& war- (76) sagen. gaugkiln (8). gewkeln 
Vs be-gokeln (22), -eogelen (99), -kolen 
(19). 

Ariola-tio, -thesis (Br. &e.), -tisis 
(76) wahrsagerkunst (Ki.). 

A-, ha-riolus Ad. zau-, zeu- (Mss. mog.), 
ezey- (21) -berer. ezeyber (18). touer-er 





ARI 


(23), re (99). touorer (sic 22). zufurer 
(sie 85. cf. ariolari). wieker (12). eyn 
alter w. (bb, 22, 23). alder wisser (1). 
eyn wicken (13). warsager (110). wareseger 
ts &c.) geuke- (85), gauck- (110), góge- 
95), ko- (79) -ler. chokelore (100). beco- 
kelere (99). 

*Arionari v. Ariolari. 

*Arionia v. Arrogania. 

* Ario-, areo- (125, Br.), pario- (75varr.) 
-pageta (18), -pagita ?. eerui-, capit- 
osus, agel-, authec-astus, budieus &o. 
(125). eyn scluler (qué studuit dc. 18. st. 
Schuler). meister eins tugenthafftigen 
lebens (75). gruntz-, ibe-, grempe-ler, 
seltz& (125). 

*Ario-, areo- (129, Br.) 7 ari- (16) 
-pagus, -bagus (1) ab &pstr) virtus (129), 
ares v. 4 ab arioth 7. mars (Br.) e pagus 
i. villa; 7. v. 4 vieus martis (Br. &e.), 
mortis (76); gew. ?. villa virtu-tis, -osa 
(76). eyn dogenhafftig dorff (5), doghen- 
sem dorp (22). 

* Ariotida v. Arciotida. 

* Aripagare v. Arapagare. 

*Aripagus v. Ariopagus. 

*Aripes v. Alipes. 

Ari-, aris- (147, Gl. m.), arris- (141, 
Gl. m.) -sare voc gruis, des cranen (141). 

* Arisa v. Ansa. 

Arisarum klein aron (143). 
*Arisealia v. Aristolochia. 
*Arismetri-a (93), -ca (s aus gr. 9 5 

ars metrica ?), arith-, arethi- (136) 
-metiea (91, 110, 136), -metriea (68) eyn 
kunst, konst (5, 21) Ad. die da, die do, 
de da (5b), dye (21) lert (5, 134), lernt, 
lernet zelen; nd. de dar tellen leret. zal 
messendi kunst (92). eyn k. des zelen 
(91) der zal (1, 4), von der zal (6). eyn 
der zal (sic 18). 

*Arismet-rieus, -er 4 -ra (93), arith- 
met-ieus (91, 110), -rieus (68) zeler (91). 
zalmesser (93). ein meister, kunstiger 
(1l, 4), -er (22) der rechnunge, rekeninghe 
(22), raitung (1). eyner der dye konst 
(sc. prc. 21), dye rechunge der k. (5) kan. 

*Arismus (vermís; aus riec- »« tar- 
mus?) made (11). 

* Arispoleia v. Aristolochia. 

Arissare v. Arisare. 

Arista (4 spiea) hd. eyn eher, eer 
(b), aher (21) da (b, 134), do daz (21), 
do das korn vff wechst, in west (5), vb 
weist (21). nd. eyn ar dat (st. dar) dat 
korne ynne wa-, we-sset. eyn ergen an 
e$ korn halm (4). Ad. nd. aer. Ad. aher 
(6, 110), eher, are, eer (3, 13), ere (b^, 16). 
aar (99). ehir 7 agini(104). eige des ares 
(109). eher spitzlin (64 szm.). schote (19). 
pale (11. gew. nd. siliqua, n4. palie Kil). 
spir (22b. cf. Br. Wtb. 4, 994). 

Aristari (?. spicas colligere Br. &e. 
-re id., -vi à aristam) crescere Gl. m.) 
eher-en (76), -n E eher (68), aren (132), 
aher vff dem acker (110) lesen. 

* A-, ar-ristatus?. spieatus eherig (75). 

* Aristerium v. Asceterium. 

Aristo-lochia, -locia (Sum., Gf.), -logia 
(15 &e., hisp. Gl. m), -loya, -lacia, -lia 
(21, 14), avistro- (76, 110), asto- (15 varr.), 
artro- (131) -logia, arostoloia (146), 
aris-poleia (5^), -calia (149), pisto 
-loehia (143, 144), -logia (Ki. TtotoAoyta 


ARM 


(144), eharistelochia (q. v.) Ad. nd. hol-, 
hool- (64), hoil- (Anz. 8, 407), holl- (15, 
125), hole- (4, 17), holle- (10), helle- (18^), 
hale- (18), holer- (6), holtz- (Db, 8, 75 
varr., 17, 91, Nmn.), hulez- (21), md. 
holt-, Ad. biver- (Sum.), tros- i) Ad. 
-wurtz, -wortz, (hol-) -burez (3), Ad. (13) 
nd. -wort. cichlamme (Sum. aus eycla- 
men ?). aristologi (93). osterluzi (7. agaeia 
74). ra1a (Gf.). hinschkraut (114). aristolo- 
chia, -gia longa astren-tia (103 &e.), -Zà 
i astriza (Gf. l, 503. cf. astrentia &o.). 
kerse (v. qg. artueium 85, 96). dy lange, 
rotunda dy sinwelle holewurez (4). r. 
simewel holworz (Sum. v). boh. pywonka 
(4. pfingstrose Kon.). ags. smerewyrt(942). 

Aristo-phorum, -forum (Br), -pho- 
rium (Gl m.) (7. vas dc. Br. &e.) spis 
kamer (49). teller (Ki.). 

*Aristosius (piscis) verich (125). 

*Aristrologia v. Aristolochia. 

* Arithmetric-a, -us &c. v. Arismetri- 
a, -cus. 

*Aritura (7. fiducia) getrew-heit, -ig- 
keit (74). 

*Arium (7. spolium. Gl. m.) v. Atrium. 

*Ariuneula v. Aratiuneula. 

Arma hd. nd. wap-en, -pen (l1, €, 65, 
E waphen (18). waf-en (93), -fen (65, 
88). wopen (3, 4). woffen (6, 125). were 
(125). werck-zug 7 -zeug (88). harn-asch 
(88, 91), isch (88), - (125). hernisch (93). 

Arma cruralia v. Cruralia. 

*Armala v. Aruiola. 

*Armalausa v. Armelausa. 

Armamen wapen (10). lo logo delle 
arme e naue (Gl. m.). 

Armamenta- (1102, Mss. mog., Br. &e.), 
armamento- (16), armento- (Mss. mog.), 
armenta- (22, 66 &c., 110), arma- (66 &e.) 
-rium (7. locus vbi arma ponuntur 66 &c. 
sim.) eyn stat da man dye wapen be- 
heldet (D), in leit (7 sim.), heyn leit 
(21). eyn wapin- (21), wapen- (110), 
wappen- (16), harnasch- (91), harnisch- 
(111) -kamer, da man die wo-, var. wa- 
pen behalt (110). wafanhus szm. (Gt. 4, 
1053). nd. eyn stedde dar men dat wa- 
pen lecht (22). 

Armamentum (;./locus vbi arma po- 
nuntur; armatura € firmamentum nautum 
sim. Br. &e.) werg gezauwe (l7). eyn g. 
iglichen hannt werks (8). 

*Armania v. Armonia. 

*Armararia v. Armaria. 

Arm-are, -izare, -isare Ad. nd, wap- 
en, -pen (5, 65), -penen D -enen (11, 19, 
110), -enhen (85), -ennen (23). wopen (77). 
an wappen (9). woffen an tün (6). armizo 
gewofno (141). 

Armar-ia, -aria, (1) (m claustro 5b. 
i. gazophilacium 141) armare (5b), -er 
(1). buoehkamer (141). wopenhus, var. 
wapenhaus (75). almar-ia, -à (1) almar- 
le (po, -ey (1). 

Arma- (b, 125, Br. &.), i armenta- 
(10), afters armamenta- (Mss. mos.), ar- 
mato- (109), alma- (75), amo- (76) -rium 
(4. locus librorum t vbi instrumenta, et 
arma reponuntur sim. promptuarium 
74, Spint-rum. 74, -erium 7 inerepta 175) 
wapin- e wapen- (4), gerwe- (10, 12, 
109), verb. gewere- (sic 10), ger- (17), gher- 
m -hus, -haus (4), -husch (10). garuwe- 
t ghern- (?$9), garue- (11), gherwe- (23), 


ARM 


erwe- (19), dres- (13), dre- (5), dryns- 
i» drynf- (V), speise- (74), harnascht- 


64) -kamer. buchkammir (3). puoch- (111), |( 


buoch- (91) -kast. arm-arey (3. cf. $m. 1, 
49), -ürg (93 Mrg.), -ergen (Das., Fris. &e.). 
alm-er (125, Mrg., 3 -erg, var. -erein 
(15), -erey (74), -ey (O».). kalte-rle (116. 
Gf. Sm. 2, 189), -r (116, Ki?.). behalter (Ki?) 
ein hültzin behalt (93). kensterlin (6, 75, 
Das. &e. -le foruli Pict.). kopffhause (cf. 
Fr. l, 5375), schafftel, schanck (74). ein 
sehrang raed; ein kemnoten; Mrg. kóte 
(125). sendener (5. aus sanctu-, synod- 
arium?). saerist-y (76, 125), -ey (74). 
sacirsty (21). 

* Armarusea v. Amarusta. 

* Armat-era, -io v. Armatura. 

* Armatria (cf-armaria)scafreita (141). 

Armat-ura, -era, var. -io (15) ge- 
wouffini (141). hd. wap-, woff- (6) -enunge. 
wap-en (12, 21), -nung (159), -eninghe 
2n -pung (1), -ung (16), -ynghe (89). 
ie waffen, der harnisch (65). 

* Armazatira v. Armoracia. 

Arme-lausa (66 &e., Br.), -la'usia (24), 
-laus (147, Ki.), -lesia tne -lasia (16, 
Mss. mog.), -Sia (17), -laeus (16), -lus (132, 
Br. &c.), -losia (75), -losa (67), armi-lausa 
(110), -Iansa 7 -lacio (147), -lausia (94, 
136), -llasia (1), -laus 7 -llus (Ki.), ar- 
malausa (141), armulatus (74), armo- 
lausa (V), -elusa (74 &e.) (varr. G1. m. 1, 
318, 381. ?. vestis ante et retro diu-ersa, 
-isa, aperia 4. g. sclauina Br.; armel- 
aeus, -us ;/. vestis hwmeros tegens) ge- 
schlitz gewant (24). gislizit roch (Sm. 3, 
43). gesliez-et (3, 5, armol. 7, 17), -ter 
"e 74), ge- 4 zer-trenter (75), wapen- 
68, 110), geistlich (Y, t6 &e.) rock, rocke 
(56), wapen rucke (17). heuck (141). vber- 
muder (armul. 74) eyn cleit, ouer die 
Scholderen als eyn moniken sSchapulier 
(132). der mónehen scaplier sm. (Sm. 3, 
43, 375, Ki.) scheppler (74). hal-hemde 
(armul. 74), -tuch (armelaeus 76). «gs. 
sereae (Jl. c.). 

Arme-, armel-linus foríe ein hamp- 
ster (125). 

Armel-um, -Jum v. Armillum. 

Armelus v. Armelausa. 

Armenia hd. armenien (1), a.-lant. 

*Armenias v. Ermonia. 

( Qnin ui -arum g. pl. suueigono 
Gf. ). 

*Armentale sueiglih hus (Sm. 3, 532). 

*Armentari sweigen (75. cf. -rius). 

* Armentaria ( pl.? cf. sq.) v. Vaccaria. 

Armentarium (?. locus vbi tela et 
arma ponuntur t vbi armenta sunt 1 i. q. 
armentum Br. cf. arm-, armament- 
arium. vaecaria.) swaige (Gf.). coyge 
(8^). kustall (68). fyehe stalle (19). vych-, 
var. vyh-hufà o. -stall (110). beschot of 
stal (11). schelm (8). 

Armentarius suueigari (Gf.). suai- 
104), schwai- (141), swei- (15) -ger. swayer 
74). hd. kue-, ku- (8, 5b, 134), kü- (11), 
kü- (21), koe- (5), rinder- (8), sweyn- (4) 
-hirte, -hirtte (3), -hirt. ko-hert (18), -herde 
22). hirte (85). herde (99). viech herter 
1) küge triber (6). ein wapen-, var. 
vieh-meister (110). eaneellari (117). 

*Armentorium v. Armamentarium. 


. Armentum (cf. vaecaria) hd. md. 
rint. hd. rynth (55, 21), selten vind; rint- 


DicreNBACH GrossaniUM, 


ARM 


vyh (9), -stalle (17); rinder hirt (8); eyn 
hert kuwe (16), rosse (7), rinder o. rof) 
76); eyn kuwe hirte (17); swaicrinder 
(pl. -tà 104); sweig (75), sway-e £ -erei 
(4. Gf. Sm. 3, 532. Fr. 2, 240); kuo £ vich, 
var. vih (110); vehe (100), fich bruchlich 
zu stryt (:arma 64); kue, ku, koe (18). 
nd. vie (106), ve (99, 109), rinen ve (225); 
ko (22), quek (109). cudde (v9, 106). 

Armerius flos, / armotaria altera 
(143) (cf. flos amoris) leimkraut (143). 
wilde feldnegelein (Ki.). 

*Armiea v. Arnica. 

Armigata (Gl. m. 1, 377) v. Porta- 
tiuum. 

Armi-ger, -nger (77) -duetor d. 
wap-, wapp-, wope- (bb, 77), nd. wepe- 
RE wapen-trager (110), -furer (-duetor 
15). : 

* Armila v. Arula. 

Armilausa &oe. v. Armelausa. 

Armile v. Armillum. 

Armilla (7. ornamentum armorum 76, 
Sseapul-, sealp-arum ; dextrale brachio- 
rum 76; forques, brachiale, dextroche- 
rium Br. balista, arma) ein woffen (6). 
Ad. (110) nd. wapen, schulter-w. (68); arm- 
w., -wopen (4), -ring (93), -spang (3), -golt 
(8), -bogin (85), -bonge (se 100), -borg 
(86. aus -bog »« berg ?). buog (141). pouch 
(104). ar€ boge (99). hand-b. (19). hant- 
boghen (89), -bage (11). Ad. nd. hals bant; 
vor-, fore- (18), forn- (21) -spange (12, 
18) -spang (3), -span (13, Zl, 22). en 
worp spon a eyn steckpriem (132). 
brase (12). dusinek (78. cf. Sm. 1, 402. 
duysinck monile, bulla Kil). tissel (8, 
i. q. tissek Sm. £. c. »« dechsel ascia ?). 
komedt (10. cf. heleium). 

*Armillifer (cf. sq.) puttentreger (74). 

Armil-lum, / -le / -e (Ki), 7^ -ium 
(Gl. m.) (4. vas vinariíum aptum ad por- 
iandum vn humeris Br. &e., untersch. von 
armel-um Br., -lum vas sanctorum i 
victimarum Br. &e, 4 vinarium Pap.) 
wapin- (8), wopen- (16) -faf. wyn- (68, 
1105), wein- (110€), wint- (1102) -flesch. 
lagel, putten (74). 

* Armillus (dm. cf. armus) bugel (75). 

Armilustrium /7 lustralia herschauen 
(125). armi-, arme- (76, Br.) -lustrius 
quod armis locus lustretur (Pap., Gl. 
m.), 7. l. qué ab axmatis sepe illustratur 
(16, Br.). 

Armilustrius 4. presidium halt dair 
die ruter halden; herschouwunge des 
harnesch (147). 

*Arminger v. Armiger. 

* Armizare (píc. -atus Gl. m.) v. .Ar- 
mare. 

*Armo-elusa, -lausa v. Armelausa. 

*Armodaetilus v. Hermodactylus. 

*Armodia mitbequemung (74). 

*Armo-iacia, -n v. Armoraeia. 

Armo-, arma- (i), aro- (8) -nia (i 
dulcoratio 4 consonantia, cantuum, ex ar 
i. ad. e£ monos 4. vnus! 9r. intelli gentia, 
diuina 76) sane (100). hd. su gesan-ck, 
-g. nd. zute sank. ein gedone 4 eintho- 
nikeit, var. gethóne &c. (65). suezs gedón 
(16). süsD getóne (15). susser don (15). 
zuse ezuclanek mit dé done (8). eyn clang 
i eyn seyten done (V) eyn s-clang 4 
glieheit (15). ein sue clang (11). siesser 
dun Z elang (76). einhellig heplich gesang 


ARO 49 


64). wolhellung des gesangs (88). seyden- 
(23, sey del- (3) is : T 
Armo-racia (19, 47,91, BM., Kib., Er.), 
-raeca (Ki».), 7 -racea 6 -racium (ki.), 
-rachia (125), -ratia 7 -ratio (?ta/. -razzio) 
4 -riaca (Sum.), -ratiea (16), -zatia (149), 
-rica (85), -ria (47, 149), -niaca (11), -siea. 
i -iacia 4 armazatira (74) amora-cia 
(96 &e.), -neia (85), -yta (96), ramoracia 
t armon (Ki.) (7. rafanus agrestis) hederi- 
ch (11 &e.), -ck (arm. 85). heiden-rub (Sum.), 
-rettich (114, Fr.). meer-r. (Ki.) kren (91, 
111). bibenelle (armoz. 149). by b-nell (74), 
-enel (16 szm.). bebenell (19). beuenelle 
(47, 85). manua, mónva (Sum.). Versch. von 
ar-, am-moniacum ammoniakbaum (Ki.). 
* Armosia (gall. armoise) v. Artemisia. 
*Armossa (cf. prc.?) v. Almucium. 
Vimus. 
* Armotaria v Armerius. 
* Armozatia v. Armoracia. 
Armucia v. Almucium. 
*Armulatus v. Armelausa. 
*Armulla v. Aruiola. 
* Armuntum v. Argumentum. 
Armus Ad. nd. brust, borst (22). Ad. 
prust, broste (4), brost (14), brust blech 
(2« arm-a? -illa?). arm (64, 110). schul- 
der (19 sim.) buog (141). büg (12). bueg 
(15). bug (€, 8, 75). bieg (76). boge (10). 
booch (14). boech (99). bueh (13). bülz (8b. 
»« arma?). 
Arna lam (147). 
*Arnab-o (v. earnabumy), -i veterum 
Zittwer (Ki.). 
*Arnagolsa &c. v. Arnoglossa. 
Arniea (143, Gf., Fr., Ki.), armiea (14), 
arinea (1, 1V, 95, 101, 121, 130, nach 130 
aus TQUTTT], sonst rocken 114 &e., amel- 
korn 143, cf. Celt. Nr. 3), ar- (103), art- 
(14) -inea, areinc-a (8, 8, Sum. V), -tà 
(Sum.), are-niea (149), -mta (47), aronia 
(16), artayra (é. amya 96) woltfis- (8), 
woluis- (103), wolves- (96, 130, Sum.), wlues- 
(43), wolts- (3, 11), wolt-distele (149), -distel 
(3, "4 sim.), -tistele (Sum.), -tistel (96), 
-4eyl3 (0), -zeisala (130, Gf.), -zeifila (sic 
103), -Zelsil (95), -zusila (121). wolver- (Fr.), 
wolve. (143) -ley, bey den Sachsen vnd 
Seestátten; mutterwurtz, von Pnegellern 
in den Bürden wilder wegerich genennt 
(143). laug- £ lucians-kraut (Fr.). 
*Arn-yges, -igenos v. Agamus. 
Arno-, / arni- (141) -glossa, arni- 
glussa (17), -glosos (141) arna-glosse 
(9429), -golsa (Sum. III) (7. agmi-glossa, 
lingua £ 1. herbena 141, plantago) Ad. 
wege-breyde, -preyt (74) -brede (17), £ 
-trede (13), -rieh (74, 105, Sum), weg- 
breit (149), rich (76, 141, Sum.). golchen 
(cf. golleke Angelblume Nwmn. ?), Mrg. felt- 
blum (85) ags. wegbrade (9429). 
*Arnorieus (Gus no- « armo-rieum) 
peigiro lant (Gf. 2, 235). 
*Arnoti-ee, -de v. Arciotida. 
* Arnus v. Cornus. 
er (cf. areubius?) ein fugidat 
(95). 
* Arodo (7. rodia, sic) grote scheep (147). 
* Aroga v. Arpagio. Arrabo. 
* Arola v. Arula. 
*Arolare v. Areola. 
Aro-ma, -nia (76) wol (bb), alle wol 
rieh-inde dinek (bb) -ende ding (4), -en 
(i 


50 ARQ 


dingk (21) al wol rukende dinek (29). 
als wol smekkends ding (1) eyn wol- 
riechend (110), -riechent (134), -richent 
(66), rychen (18), -rechen (5b), -trehinde 
(93) ding, krut, kraut, wurtz. wol ruken 
(13). suze roueh (100). ein süsser gesmag 
(6) gewürz, puder (109, Br. Wtb. 2, 369). 
gewirtz vnd specerey (91 s/m.). balsa-me 
(15, -m (8). 

Aromatarius v. Aromatopola. 

Aromatieus Ld. wolriechende szm. 
edel roch (55), rüchig (2), smeckung (1). 

Aromati-zare, -sare hd. wole-, wol- 
riechen, -rychen (85), -riehen, -ruchen 
(10), -smaeken (6, 7), -schmecken (110), 
-smekken machen (4). wol- (22), wal- (11) 
-rüuken. wale riken (99). 

Aromat-opola, -arius kruy-denier 
(Kil), ner (109). 

Aromatopolium krut-kram (Chytr.). 

Aron, aaron, arum, arona fo 146) 
(Aerbu) ruche (85, Sum. V). pfaffen-pint 
(135, 143), -bind (144, Ki.). aron (87 sz.). 

* Aronia v. Aroma. Armonia. Arnica. 

Aropagionesv. Arapagare. Arpagio. 

* Arostoloia v. Aristolochia. 

Arpa (cf. arrabo) «gs. aeren geap 
(Gl. Aelfr. ?. porta; areae Somner); aerngeup 
(136); earngeat (94). 2 

Arpaga v. Avrpagma. 

Arpagare v. Arapagare. 

*Arpagarius v. Erpicarius. 

*Arpa-gio fuer hock o. gabel (110). 
stock-g. (68). -go staeckgafell (132). has- 
pil (127). gleissentz cleit (75). -go (Br. &e.), 
-io 7 arapaio (147), aroga (76) vuyrga- 
vel (141). 7. fuseinula (Br), sustinola 
(16) 7 genus vestimenti. crówel (121 sim.). 
ags. auuel 7 claua (136). aropagiones. 
pl. (cf. arapagare), ara- 7 ar-pigio sg. 
i. rotabulum feur- o. offen-gabel (74). 
*Arpag-ma, -à (Gl. m.) eynreley vat 
141). 

Arpagus raub (74). 

"*Arpaio v. Arpagio. 

Arpax £. harpago (Gl. m.); Znmstr. 
horti (Pap.), orei (Br.) 4 ferreus vncinus 
€o quod arripiat (Pap.), rapiat (Br.) 
quod. in puteum. cadit (wett. bornkrappen 
qh.) 5 Instr. ferreum. ad. eztrahendum ziza- 
"im geet ysen (110), frucht ijser (132). 

Ar-, ara-, arra-, aras-pax grundy- 
seren of soeker in den putte (147). 

Arpen, arbon (16) accusatiuum genus 
teli faleati (Pap.). g. teli f. (Br.). g. celi 
X: (16). geezauyt phil (8). arp-es (76, &».), 
-is (14), -e (68), harp-e (110, Br), -à (Gl. m.) 
genus gladii sim. swert (14). Aus pr. 

Arpen-tum, -na manuwero (131. cf. 
-werc Gf. l, 965 sq.). 

Arpeta (sí. herpeta) die rose, das 
rothlauff (xi.). 

*Arpic-a, -are v. Erpica. Strigul-a, 
-are. 

*Arpigio v. Arpagio. 

*Arpis v. Arpen. 

*Arpit-a, -are v. Erpic-a, -are. 

* Arph-a, -ina v. Aruina. 

*Arphago (7. fasciala, «us arpago 4. 
fuscinula!) v. Fascia. 

*Ar-, arri- (1105) -pius (aus arpe »« 
harpyia- arripere) gryffende (110, 132). 
begirdig (68). 

Arquamentum 29s. dixl (136, 145. 
st. thixl?). 








ARR 


*Arquata 7 numenius brach-, regen-, 
wind-, wetter-vogel, grüy, 5e/g. hanikens, 
fris. Ssehrye (140). 

*Arquillus (cf. arces) gall. arcon de 
selle (122). 

*Arqui-rites, -ritis, -tes v. Arcuites. 

Arra (cf. auia) hd. nd. brut-, Ad. 
braut-, preut- 7 hant- (4), morgen- (6, 
40, 76) hd..-gabe, -gab, -gobe (40), -gaub 
(16), nd. -gaue. brut gabe 7 hant (18). 
brut- (5b, 19), brude- (10), mal- (17, i 
mole- (8), druwe- (85), heft- (95) -schatz, 
-schatze. hafft- (64, 75»), heftel- (752) 
-gelt (75), -gabe als eim mehelring (64). 
gemahel pfant (15). pfant (110 sZm. 
vnder phant (85). hant-truwe (5, 29), 
-trauwe (21), -druwe (12), -truug (49). 
hd. win-, wem-, ley- (4), leiek- (3) -kauff. 
wntkauft (49). win-kof (16. wett.), -koff (64 
var.) -cop (11). opfer- 7 winkóf-gelt (6). 
gotes-, gots-heller (19), -phennig (7, 110). 
gedingt ph. o. gelt (75). wort (var. hel 
w. qus vel w.) zeichen (65. cf. Sm. 4, 
166). werd-erer (132), -re (99). 

* Arraba 7. abba .vader; 2. arbiter 
tuyck, konde (147). 

Arrab-o (g. -onis), -a(19, 89), -onis 
(23 &e), -ona (3, 131), arabo (68, 99), 
aroga (47) arrog-a (1), -aria (18, 47), 
arr-ago 7 -ugo 7 -actana 72 aractaua 
(13), arpa (11, 47) (oft 4. avra) phant 


(8, 9) der ee (8). pant (11, 93, 89). vnder | (19) 


pfand (68, 110). morgengabe 7 wider 
legung des heirat guts (75). eyn brute 
(18). malschaez (8). eyn gottes phennig 
(V). werdre.(99) harrunga (1231). 

Arra-cium, -tium (22) -sium (4), 
-neium (2), -rium (75), -cina pannus 
(v7) (Gf. Gl. m. 1, 328, 385, 387, 445. Fr. 
1, 36, 417) Ad. md. arras, eyn dunne 
wullen want (22^). avr-aD (21, 75), -asch 
(rr.) -ais (2), -eis (v. 1370 $Sm.), -is (D), 
4D (Y), -eDe (10), -eB (1), -es (17, 147), 
-es düch (6), -as tuog (19). harr-as (75), 
-aD (rr), is (5),.-y D (bb), -es (3), -eB (4, 
74). nhd. rasch. sardoick, vusteyn (147). 

*Arra-ctana, -go v. Arrabo. 

Arragonia v. Arrogania. 

*Arranus v. Artauus. 

Arrapax v. Arapagare. Arpax. 

Arrare win kauffen 7 druwin (19). 
bewinkopen, godspennyngen (89). 

Ar-, 7 ab- (Br) -reptitius, gew. 
areptic-ius, -eus, -uus(1), areficius (Br., 
Gl. m.) 4 arratieus (2« err.? 10) (;. 
ariolus 141, demoniaeus q.v. Cf. Gl. m. 
1, 389) einer der mit d6 tufel beseDen 
ist (10). der gezuckt ist vom t., ein t. 
hefftiger (65). duf- (5), dy- (18, 21) deuf- 
61) -fels. duuelsch (22). Ad. teufelischer; 
ar.) tuffüesch, (arr.) zerryDner (68); 
besessen (110); wesessen mensch (1), 
bessen (szc) menscehe (8); be-hefft (1), 
-heftet (95), -haftet Sum.) ; vnsynnick szm. 

*Arrequiescere gehorsam sein (1). 
*Arreseare v. Arrestare. 

Arresta bouis stallkraut, huhechel, 
ochsenbrech (Ki.). 

Ar-, a- (29b) -restare, arrescare (65^), 
arestere (8)hd.nd. be-kummern, Ad.-kom- 
mern, -komeren(89),-kymernt mit gerech- 
te (13), -kumeren mit den richte (22b), 
-kummern, als pfenden (1109). Ad. md. 
hindern. verpieten (1, 2 s82m.). beset-zen 
(19) -ten (11, 89, 97). vorhefften (64). 





ARR 


frónen (6). an. werten (9). afirtin (8. cf. 
anfertigen Sm. 1, 567?). 

* Arricharius, archanus (7. apoerisa- 
rius; -« arcarius) schatwaerre des 
keysers (147). 

*Arridare v. Aridare. 

Arridere Ld. zu-, nd. to-, an- (6, 9, 
64, 2 -achen. wintzeln (125). frolich 
wesin (8), beweysen (9). 

Arrigare benetzen (8). 

* Arrigenes v. Agrimonia. 

Arrigere hd. vff- auf-,nd. vp-richten, 
-cihten (6), -rechten (7), -réchten 9 
-reeken (18). vast vnd wol regieren (valde 
regere 65). (virgam virilem) ragin (8). 
ragen (17). regin (9). 

*Arrigo v. Aurigo, 

Arripere (cf. arrumpere) be- (5, 85), 
zorulieh be- (8), ain- (19), zu im (110) 
-griffen. angripen (T. d. nemen (6); 
zu ym, zu sieh, nd. to sick n., Ad. 4 
zucken. z. o. an sich ziehen (67). her- 
wüschen (6). zornlich h. (17). erwischen 
(65). ezormlich e. (9) Ad. rauben, bereuben 
(21), zerryssen, mit gewalt zu brechen. 
nd. rowen. 

*Arripius v. Arpius. 

Arri-regium (11), -togium, -tagium 
(147) (cf. Gl. m. 1, 360, 389, 391) achter 
-deyl (147), -deel (11, 89). eyn affter deyl 

Arrissare v. Arisare. 

*Arristatus v. Aristatus. 

*Arritogium &oc. v. Arriregium. 

* Arrius (94), anius (136) (aus varius?) 
ags. faag (Il. c.). 

Arroga &e. v. Arrabo. 

*Arroga-, arrogo-, ario- (b^) -nia 
(ne Arragonia) arrog-an (1), -onien 
(bb). arrogan-us, -ensis (Gl m.) eyner 
vz dem lande (6 szm.). 

Arrogans (cf. abr.) hd. hoch-, hof- 
(Mss. mog.) -fertig, -fertick (17), -firtig 
(21), -fart (18), -mutig (110), -mietig (68), 
eren-girig (i. ambieiosus 1), -gyrick 
(55). cundeg (99). 

Arroganter hochverticlich(6). hoffert- 
ieliche (17), -lich (5). homod- (18), homet- 
(21)-eclichen. Ad. hoch-mietig (76), -mu- 
tig, -mutlich (4), -mutiglich (110); stoltz- 
(85, 110b), vstor- (1772«abr.), keck- (110), 
kech- (1102), snel- (15), kun-, kunt- (b, 
22), kunde- (23), kont- (21), kontic- Z 
kynt- (17) -lieh, 2d. -liken. 

. Arrog-antia, -onia (23) rüm (6). eyn 
rüm (85). eyn beroym (22). berom (23). 
romsal (141). Sreneu d eregitti- (65), 
hochmechtig- (68), hochmutig- (110), 
hochfertig- (110 &e.) -keit. houerdich (22). 
kundicheit (11). stoltzikait (V. arehon. Sm.). 

Arrogare be-rumen (7, 8, 9, $5) 
-rümen (8b), -gern (bb). Ad. vbermutig sin 
(Voee. ex quo), v'storen (Mss. mog.). geid- 
nen (75). stolezi-cren (13), -keit treiben 
(64). zu-scriben (7. asscribo 10), -geben, 
-legen (65). verderben (5, 21. »« abr.). (7. 
destruere) vorterben (4). 

*Arrogari be-rumen (70 &e., -romen 
(D, 92), -rümen (6 &e.), -riemen (69 &e.), 
-reumen (67). vor rimen (18) hofferti- 
gen (4). 

* Arrogaria v. Arrabo. 

* Avrrogonia v. Arrogan-ia, -tia. 

*Arrugo v. Arrabo. i 











ART 


* Arrulla v. Arula. 

Arrumpere rifhen (D) zu-r. (21). mit 
gewalt r.(18). m. g. brechen (0), zer-br. 
(76). zu-br. (291, 4) mit kraft (4) -zer- 
stóren (6). richten (23). to sick nom- 
men Z rowen (22. cf. arripere). 

* Arruneula v. Aratiuneula. 

Ars (pl. s. w.) hd. nd. kunst, konst 
(b, 8, 11). list (16). behendikeit, hant- 
werck (65). 

Ars eterna ewige kunst (15). 

Arsenicum (7. auripigmentum) kop- 
per-rauch (13), rore 4 vietrile (10. wveft, 
vietriol) oper-, orper- (149), orge- (Sum.) 
-mint (85, Sum.), -ment (125, 149). 

Arseuerse kyert dat vuyr (141). 

Arsineum (7. arthomium) vrouwen 
eleyt blynckende roit (14:7). 

* Arta (i. ardua, alta) uuidarpergi (Gf.). 

* Artabulum (7. engariwm) notstal (3, 
4, v4, 16). 

*Artacis v. Attaeus. 

*Artaga-mus, -mis, -rus &oe. v. Ar- 
toganus. 

*Artagge v. Attagen. 

*Arvtayra v. Arniea. 

*Arthaleticus v. Arteticus. 

*Arthamesia v. Artemisia. 

*Artamus v. Artauus. 

Arthanita (?. cyclam-en, -inus, 
panis poreinus) erdt-apffel, -nabel, 
schwein-, sáuw-brodt (143). 

*Artanus v. Artauus. 

Ar-, are- (81, 126) -tare 7. stringere 
(1); eon-str. (3, 4); frequenter avcere 7 co- 
pulare (Br.). hd. nd. e-, dwi- (22), Ad. twi-, 
Zwi-, pfre- (75) -ngen. inghe maken (89). 
streng machen (1). einbreisen (126). be- 
setten (81). 

*Artat-io, -ura (75) pfrengnif (75). 
dwanck (22). es 
*Artator zwi- (89) pfre- (75) -nger. 

Artatus pfrengt (75). 

Arta-uus (mé. corr. Br. &e.), -nus (15 
varr.), mus (64*, 7. schlimbria 75), arra- 
nus (147) Ad. schreib-, visch- 7 weid- £ 
kuchen- (75), wayd- £ hack- (74), hak- 
(64, 75, 93) -messer. sehriffmes (132). 
knijf, snydmess (14:7). 

* Artedius (cf. artocopus sim.) krapfe, 
boh. koblych (4). 

* Artemya .Aemen. (6). 

* Artemideon (cf. sq.) wizwurz (Sum. VI). 

Artemisia (selten), arte- (949 &c.), 
arthe-, arti-, arthi-, arthy- (149), archi- 
6, 19), artha- (21), artho- (5^5, 67), arto- 
68), atte- (110) -mesia, 7 -messia (942), 
armosia (74, 143) (7. mater herbarum 2 
maetarie 7 agritanica 7 ampulata 7 
monolosis 74) bibo-z (509, 96, 105, 149, Gf., 
BM.), -s (7, 87, 146), -ef) (125), nd. -t(Sum.). 
bybóz (Auz. 8, 995). pipoz (104). peyp-os 
d -as (1), -eez (4). M etpo- (74), -s (4). 
bibes (V. a. 1400 Gr.). weibpas S byf- 
uj (10 &e.), -uyD (V. a. 1469 Gr.), -of) (5), 
-aD (21) -as (19). beyfu-( (75, 91, 134, 
143), -8 (8). byvo-es (132), -et (11, s5, 
92, 99), -t (225, 23). lichvot (22). grober 
reinfarn (73. cf. athanasia). reynber (89). 
bueca (Sum. VI). Ad. buck-e, -en, -ela (16). 
buck (110). bug-ken (64), -ge (875), -gila 
(93), cds (93), -gel (87, 146), -el (22, s7, 
146), -klen (91). batke (7). buchen (113). 
bukel (Anz, L c.). puggel (74). puckel 


ART 

(neben puck fabaria), bis-, var. byD-molte, 
vig. beifuf), in andrer sprache bucke, var. 
buek (75). pesenmalten (504). scosmalta 
(141). schofmalte (Anz. L. c.). rátrich (ar- 
temesia 87?, aec sic 146). gurteln (74. cf. 
Fr. 1, 384). sunnenwendt-g. (75. cf. Sm. 3, 
263). sunben-g. (l1) sonnenwend-el (73), 
-gürtel (143). hi-(Anz. /. c.), him- (143, Nmn.) 
-melker, 7 -melkar (Nmmn.). hermalter (1), 
cf. hermalda bugga (105); o. v. anthe- 
mis (»« artemisia 7). «gs. mugwyrt, 
(-essia) tagantes helde (942). 

Artem-o (110 &e., Br., Gl. m.), -on ine 
-one (Diut. 2, 42), -um (110 &e., Br.), 
arth- (8, 64), arch- (80) -emo, arthen- 
um (147), -io 7 arterium (74) (gr. 
pep) Peel (DRE segel (74). wenig 
s. (8). ein klein s. o. foch zm mauz (110). 
fock (132. 4. q. supparum &o. Fr. 1, 283, 
focke siparum 107) vok efte segelken 
(109), of een seilken (107). des scheeps 
segel of seyle (147). wintmerki (93). wynd 
gemerek (64). komemerk (80). 

Arter-ia, -ea (85) -ra (1), artheria 
(éü. vena per quam intrat aer 0 spiritus) 
hd. ader, auder (76); hals-, haló-ader, 
-adern; hals odir (8); dunstader (Megenb.) ; 
gaistaudern (p/. 17^); loft odern (125 Mrg.); 
loft.(sc 8»). pipe (85). weltwachs (10. cf. 
pulpa). harwal (8, 13). hercerebe (104. cf. 
Sm. 23 5, herzerie Ziem.). 

Arter-iaecus (Br.) -iatus (Gl. m.), 
-eatus (7. rheumatieus) heys (9:). 

Arteriasis heescheit (147). 

*Arterire aderken (8*) artherisare 
edern (9). 

*Arterium v. Artemo. 

* Arternus v. Arcturus. 

* Arterra v, Arteria. 

*Artes (anders Gl. m.) v. Arces. 
- Artes liberales fry (b^, 1) vrighe 
(229) kunste. frige künste (6). fribe konste 
(D). frie konst (21). frey chunst (1), 
IcunstoX (110). 

Arthesis, artetica &c. ?. Architiea. 

Arthetiea (7. solidago, primula veris?) 
maflieben, massüsselen &e. (73). sehlaff- 
kraut, je lánger je lieber, feldeypress 
(Ki) a. pandeetarii guldengünsel; a. 
saxorum. katzenklee; hasen- Ad. -klee, 
nl. -pootkens, -voetkens (143). 

Artet-, arthet- 7 artra- / arthal- 
(147) -ieus -gichtig n 110) gychtich, 


lam, manck (141). glidsuchtiger, kremffi- 
ger (14). 
*Articactus artischoek, welseh dis- 
tel (144). 
*Articula, ardiga zaeha (Gf. cf. Dz. 
Wtb. 28). » 


Artieulare (2. subtülter coniungere 
110 &e.; artieulis /udere 68, 132) behen- 
delieh (9), -tlich (8), -diglieh (17) zusamen 
fugen. mit den ketzen spilen (68). koten 
132). 

Artieulatio bona (membrorum) wol 
gegleieh-t, var. -net &c. (65). 

Articulu-s, -m (141) (7. species numeri 
Br. nwmerus multiplicatus per denos 110 
sim.) lideli (93). let (99). lede- 4 theel- 
ken (108). ge-ith (15) -litte (16), -lid 
(141). glit (6, 4). kleyn glyd (68, 110) 

leth (8), leedchen (132). glediehen (8^). 
lains glid o. glaieh (91). eyn gleich am 





finger (65). gleych- (64), stuck- (65), 


ART 5l 


[stugke- (15)- lin. eyn zal mit zehen ge 
mert (8). 
*Artieus (7. artibus instructus Br., Gl. 
m.) vmbhang (19). omhane (89). 
Artifex (7. artista, bissw. opifex) Ad. 
eyn chu- (1), ku. ko-nstiger. kunst-er 
(19, 22, 15, 110), -ner (1103€), -meister (75). 
werck-m. (10, 65). konste-ner (122), -r (11, 
17). kuoster (89). wergman (8^ &c.). hant- 
w. (6), -wereksman (65). 
Artifieiat-um .ein werek der kunst; 
-à meehanicorum hanttierung (65). 
Arti-fieina, -ffieina (Br. -ficinea 
(76), -uieina (17) eyn werck-, werg- (17) 
-huf) (68, 110), -stat (17, 110). 
Artifieiose kinstlieh (76). 
Artificiosus Ad. ku-, ki- (76), ko-nstig. 
kunst-iek (18), -ieh (22), -lieh (110 &e.). 
Artifieium Ad. kunst, ampt. konst 
(11, 17). kuost (s9. cf. artifex). hd. nd. 
hant-werek, Ad. -werg, -werch (1). ant- 
werek (56. cf. Gr. Wtb. A. v.). 
*Artigeta truglieher (74). 
*Artilla v. Arula. 
*Artimen en reyse (11). 
*Artimesia &c. v. Artemisia. 
*Artincilla v. Aconcilla. 
* Artinea v. Arnica. 
* Artiocide v. Arciotida. 
*Artiplex v. A-, Al-triplex. 

| *Arthisis v. Gid. 

Artista (cf. artifex) ein kü- (6), ki- 

(16), fri ku- (55), frey chu- (1) -nstiger. 
*Artista (cf. attista. areste? «us 
|artus?) guttrof (vas 16). 
| "*Art-, arth- (5^5) -itudo eng-e (21, 
22), -ung (75), -ikeit (1, 3), Ad. -ekeit, 
-keit, -heit. dwenge (22). nauheit (132). 
*Artiuicina v. Artificina. 
*Artoca peltzgart (74). 
* Artoeapta v. Arthocopa. 

Arthocaseus v. Flato. 

Arthocopa 4£. vas artificiale (16); 
artoc-apta, -upa vat dat kunstieh 1s 
(147); aus artopta »- ars. 

Arto-, bissw. artho-copus,-eupus (11, 
$m.), -eapus Z -poeus (4), -eopa (17, 19, 
89 &e.), -ptoeius panis (71), -pseus (56), 
atro- (1) sarco- (g. v.) -copus, cf. vv. 
Sarto-copus, -ceupus, archi-copus, 
-"topus, artedius (artoeopus 4. pistor, 
gr. €pXvOXOWXOCc; panis pistus labore, im 
oleo,  buttrio 16. in Langobordia vocant 
baeillas 6) derpkuoche (Bw.). kiechle 
(91). kraptf (4, 69, 91,134). erep-elen (p/.Gr.), 
-pel (5, 85), -peln (18, 21). krappele (22). 
krop-phel (56), -el (23). kreffel (v. a. 1477). 
pastey (89 szm.). posteyde (-ecopa 11). 
bastede (17, 19). horna-ffe (8), -£ (16 szm.), 
-ph (3); harn-aff (1, v. a. 1468 Sm.), -of 
(-poeus 4), cf. Fr. 1l, 469. Sm. 1, 31. 2, 229. 
Ziem. 161. — mutschel (110. 7. q. spira 112, 
Fr. l, 679. stella 112. cf. mutzel, musel 
Sm. 2, 635, 664). moetze (10). mun-tschel, 
!-dsehelle, mytzel (64 varr.). pretze-n 
(1, 71 sém.), -1(4). eyn bretze-l (77), -In (11). 
bretsel (132). (brütsehel rr.). ein trocks- 
chrer (3. cf. pastesis). phister (73). brot- 
beck Z pfister (Ki.). becker (19, 114), beke 
(SR EPUE 11), 7 sehimmeli-chtig broyd 
19); -eh broot 7 wondelineh (wódelich 
ll. cf. verwend bród Br. wtv. 3, 2299): 
-eh & erom broet (89). krekelin-eh (89), 
-ek (132. nl. krakeling frz. eraquelin). 

7 * 





52 ART 


rinck (55). eringel (77. E gall. escau- 
dieh (122. m/t. eseaudetus). artocop-a 
krapff o. pfann-kuch; -us krapffenpacher | 
(74). becker; schymmelt broit; cropel 7. | 
mancus! (141). dig: 

Arto-, bissw. artho-ereas ( aprcó- 
Xpsac), gew. -erea (Br. &c.), 4 -rea (15, 
122), -eria, -erium, antocrea (i. laga- 
num 75), atrocea (8^) i. cibus ex pane 
et carne (110 &e., Br.), et pasta (Br.) factus, 
pistus; pamés ex cibo et carne pistus (sic 
66 &c.); vg. tortella(Br.). Ad. erapho (aGt.), 
craph (V), krapf, chrapphen (1, 71). erep- 
pel (55), -elen (22b). erop-pe (8^), .-el 
(22), -pel (11). bastet (332 2n past-et 
(110), -eyde (13), -eye (132). blatz (6. 
wett.). bletz, var. pletze, flecken, vorbrot 
(15). smaltz-kuoche (Bw.), -kuch (8). eyn 
griebe kuche (85, 17). stopkuch, 5o. 
tykaneez (4). speck- (3), phannen- (93) 
-illade. pfannzelt (2). brezeln (18). britzel 
(b). roffio-le (108), -ele, zta/. reffioli (kii. 
cf.rapheola). gall. roy- (G1. m.), rou- (122 
-ssole (cf. ros-ola, -cella G1. m.; wntersch. 
von artorira tarte 122. cf. artotira cibus 
ex pane 0 pasta et caseo Br). vleesch- 
tarte (108). kringhel (23. cf. prc.). armer 
rither (49*. ett. cf. artolaganus. Fr. 2, 
122€). 

* Artocr-eas(0b.), eum, -ium 7 ocreare 
(74) (2« oerea!) eyn sti-fel (5), -phel (4), 
-effel (74). ste-feln (21) -uel (23). (ein) 
leder-, ledder- (18, 21) -hose (5, 18), -hoz 
(4), -hóBe (21), -hoBen (14). 

* Artocreum eyn schufel (1). 

* Artocupa v. Arthocopa. 

*Artoecupus v. Artocopus. 

*Artofagia (st. artificina? oder vom 
würken des Teiges?) werke stobe (8). 

*Arthofagus v. Sarcophagus. 

* Arto-, artho-ganus, -gonus (22, 110*), 
-genus (6), -gomus (1, von -ganus 
untersch. 4), -nogus (110^), -gaphus (76), 
arta-graphus 7 -garus (19), -gamus (57), 
-gamis (V. a. 1477), orthogonus (q. ?.), 
hortologus (74), ortogolus (147) (oft i. 
herodius) Ad. nd. valcke. Ad. falck; 
blaw-, blau-, blae- (110*), bla-fufb. bla- 
fusse (7), -uif) (17), -vót (22), -voit (147). 
blofüs (6). blayfuyDe (133). plauphus (3) 
pla-fus (1), -fuez (-ganus 4). 

Artolaganu-s, -m, artologanus (91) 
platz, flad (71). eyerflade (125). armerit- 
ter (126, Ki.). güldenschnitz (126.2wetf. gül- 
lensehnitten píi.). 

* Artomesia &oe. v. Artemisia. 

*Arthomium v. Arsineum. 

* Artoniu-m, -s v. Archonium. 

* Artonogus v. Artoganus. 

Artopemma brodbretzel (ki.). 

*Artop-seus, -oeus, -tocius v. Arto- 
copus. 

* Artopiper pfefferkuch, boh. pernik (4). | 

Artopt-a, -ra (Ki.), gr. Q(tOTCCY] (113), 
arcopta (147) (v. vas artificialiter opera- 
fum. Pr. cf. arthocopa) knettrog (91), 
beckin (91, Ki.2). küchen- (114), holippen- 
(113), oblaten- (Ki.) -eisen. cop van pos- 
teyden of vladen (147). ! 

* Arto-rea, -rira, -tira v. Artocreas. 

Artox i. malus, reus (Gl. m ). saga, 
fauciosus, fron-us, -itus, sipius &oc. 
be-scheyden, -sehyde, vroit &c. (141) 





*Artraicus v. Arteticus. 


ARU 


* Artreca (7. sophista) schynende cun- 
ster (147). 

Arthritis v. Architica. 

*Artrologia v. Aristolochia. 

Artuatim (/. membratim) von glyd 
zu glyd (110). van lede tzo lede (132). 
von leid tod (aus nl. tot!) lyden (68). 

*Artucium v. Nasturtium. Aristo- 
lochia. 

*Artula v. Areola. Arulla. 


uu (2. P Br., -OSus, 

grossus) wol gelydet (68, 110). wal ge- 

ledet (132). grabe (17). i 
*Arturus v. Arcturus. 

Artus s. lit (11, 22, 89). let (29). 
gelit (8^), -id (91). glyte (18). glit TE 
glhd (5b, €, 110, 134). gleed (19). glete 
(133). gro gléth als arm beyn (8). lede- 
mat (142). gleich (64). 

Ar-tus, -thus (D^), -etus (17) Ad. nd, 
enge. ge-splezt ader -twungen (11). 

*Arua (aus arna q. cf.) schaip ew 

Arua (cf. Gl. m.) angar (Gl. Hrb. 
heydt (69 Mrg.). lett (7. argilla 74). 

*Arualla v.- Arulla. 

*Aruanbale v. Ambaruale. 
*Aruare (7. colere) aehkern (1). 

* Aruca (cf. eruea) hederich, wizsenif 
(Sum. V). 

* Arudina 7. semen vriízce (16). 

Arugo v. Aurugo. 

*Aruiala v. Aruiola. 

* Aruilla (u aus n) lam nyghebaeren 
(141). 

*Aruillas (s/. eru. ?) arwassin (141). 

Aru-, arph-, arb- (136) -ina, arpha 
(74) hd. nd. smer. Ad. smer-e, re (21), 
smeer (14), schme-r, -rb (64€), feyste, 
feyst, vaisti-n 7 -gkeit (74), smalez (bb, 
17), fleum (12). smalt (22). vlom-e (14, 
22»), -en (22, 23). 

Aruinare smeren, smyren (74). 

* Aruinosus (?.crassus Br. &c.) schme- 
rig (110). 

*Aruinus (cf. aruus) eschin (8). 

*Arui-ola (85), -ala (Sum.), arm-ala, 
-ulla (16), harm-ala, 7 -ola (143), attin- 
i am-ala (74) (cf. bisora) wilde (8, 16, 
74, 85, 96, 149, Sum.), wilt (47) rute, 
rawte. (74) hermelraut (143)... 

Ar-ula, -ola, -tilla (8, 16), -mila (97), 
har- (11), an- (136) -ula (7. patella carb- 
onum, -amum 184, parua ara) hd. fure-, 
fuer-, fewr- (1, 110), fewev- (110b), fur- 
(bb), fur- (142), wr- (o vuyr- (147), kol- 
(8), gluot- (141, &t.), glut- (7, 8, 16), brat- 
(68) -panne, -pan (149), -phanna (Gt.), 
-phanne (Y, 8, 16), -phann (1), -pfanne 
(15), -pfan (110), -pfann (68, 26, 141). fiur- 
panne (Gf.) ags. fyr-panne (7. 942. batilla 
Gl. Aelfr.) -pannae 7 herth (94), -ponne 
7 herd (136); heordb (942). eyn fuer (5), 
hert (5b, 21, 22, 99, Gf.) hirte 4 fouea 
(arula 8). en haer tow (harula 11). hert 
stat (6) glut-h. (8 &e.), -seherb (16), 
-scherben, varr. -scherm, -sehirben (97. 
baecillum 75). ein roster (132), brant 
(97. cf. andela), clein altar (68, 110). 

*Arula en honston (11). 

Ar- (Br. &c., alph. art- 66 &e.), arr- 
4) -ulla, 7 arualla (141), 7 ar- (75), art- 
(69, 134) -ula (é. residuum pomi quod 
abjicitur Br. cf. avillus, nauci, pulpa, 
peripsima) eyn kern poste von eynem 
apffel (66, 110); hd. nd. k.-, kerne- (13, 





ARX 


22) -hus, Ad. huD, -hüse no: -husch (10), 
-huf in e$ appel (Y szm.), haus in dem 
apfel (76), -husel im a. (67), -hulB in 
eimem a. o. pirn (74), -gestel im a. 
(V. 1477), nd. -hus also in eneme appelle 
(23). in den appel dat huysken dair die 
kerne in sitten (147). grob-iB (bb, 74), 
-s (8) -ef) von einem apfel (56 sZm.). 
grabib (16). pubs (66 sim.) grutz (69, 
134), griez (18), (wett. grotzen m.) vé n 
pomis. ebi-B 7 -tz 4 ewitz (74. ebütz Sm. 
l, 230). eyn biez (6.7. q. butz ?). putzen 
am obs; vr-pif, -pitz, -af) (7. peripsima 
Cf. Sm. 1l, 100. Gth. wt». 1,103); auf wurf- 
ling (sonst ouis rejicula Fr.); abersel (Z. 
seruus squalidus Gr. Wib.; 75). 
*Aruneula v. Aratiuncula. 
Arundinetu-m, 7 s-, (adj. 75?) ror-ah 
(104), -ach 7 -hag 7 gewechst (74), -eicht 


(8) -echtig (17), -stat (65), -busch Z£. 


-wachs (114). ge-ror (15b) -rorag (759) 
-rór (91)  -rórig (111). rietvelt 7 mof 
(110 &e.). rét 7 rusehdyk (109). riet (14). 

Arundin-eus, -is (76) -inus, -osus 
(75) Ad. nd. ein dinek, Ad. ding von, 
van rore gemacht, maket ; daz mit (21), 
das von (76) ror g. ist. gerorig (75). 

A-, ha-rundo, arrudo Ad. nd. ror. 
hd. vore, roer, roirr-a (127), -e (104), 
royr (13) riet 7 mof) (110 &c.). spreta 
(Gf. zZzein ($6). angelrut (111). piffe, 
spule (fextoris 11). 

*Aruola v. Areola. 

ORAN (cf. yrurehus) grintohtir 
104). 

A-, ha-, ho-, au-ruspex, ho-, au- 
rospex, auruspes (22) (7. diuznator, bissw. 
auspex -»« aura, hora, ara, ariolus, 
auis; ar. quasi ararum 2nspector, auru- 
i au-spex ab aue eí specio; horu-, 
hori-spex  horuspieus, Mhoroseopus 
4. qui inspicit horas Br.; aur. qw ex 
inspectu ag- 0 ast-rorum 4 extis pecu- 
dum futura predicit 66 sim.) eyn wetter- 
(66 &c., 75, ar. 110 &c.), weter- (l, 4, 75 
var., 134), wetther-.(Y), weder- (53b, 23, 
109), wedder- (22), widder- (18), fetter- 
(21, -diehter, -diechter (11023), -dichtern 
21), ? -sager (1), -macher (66 &e.), -wieker 
22, 23,56, 109), -wisser durch zauberei, 
var., zubery (75), -han (aur. »« aura! 4). 
eyner der do kontschoff seit von dé 
weder (17). wijchelaer (107 sm.). wissage 
dureh ingeweide des toden viechs (75). 
hd. nd. eyn war ware- (8^), vor- (8) 
-sag (16), -sager (har. 110), -seger, -segre 
(99). eyn wan knecht (ar. 8 »« auriga?). 

Aruspieium (27. déuinatio Br.) war- 
segunge (85). wichelye (132). 

Aruum (2. campus Br.) velt (85). baw- 
feld (91). wyse (12). wysen (13). weze 
(142). wesse (8). ; 

Aruus, auus (4) velt daz nit geert 
ist (6). esche (8. cf. aruinus. Sm. 1l, 123 
sq. G. Wtb. l, 78). acker (22, 4). ertrike 
22). 

Arx (ü. summitas dc.; libra; cf. aux) 
hd. ein hohe; h. eines turns s die 
hoge £ fest (v). ein hohe f. (65). hoghe 
(23). also h. (28). ein hó (3). hoe (1 
hege (13). hye (18). hoicheyd (19). hoecheit 
(11). hochheit (89). vber hoche (55). hoch- 
wrch (4. 2. e. -werk). Ad. nd. bog-e, -en 
21). bage (133). torn (85, 132). burgk 
65). bergschlof) (88, 91). wechterhuf (10. 
cf. areubius &e.). wlft (? 11. 2c arcus). 


—- 


ASC 


obrost-i vesti (93), -à verti (sc 80). wyn- 
delstein (132). 

As ue stirps 1, stips 2 q. v., obulus; 
cf. Gf. 4, 880. 6, 511, 545. BM. 617) Ad. 
nd. scherff, scerff (22). hd. scherpff, scharpff 
(125). helb-ling (65, 93), -eling; eyn ge- 
wieht (17). haller (9). heller (76). ort (25. 
stips 2d. 93). órtlin, var. ertel (15). gort- 
ling o. dreyer (114). auge uff dem worffel 
(8), wurffel du es an dem w. (75). schappe 
aus dem vmfil (sf. wurfil? 9). ganez be- 
siezunge (8). 7. possessio tota (Br.). 

Asa fcetida duffels dreg (20). teufels 
dreck (91). 


* Asanatum (7. ?ncorporatum, aus aso- 
matum?) insichbeuestiget (74). 

Asa-, aza- (105, 149), assa- (47, Sum. II), 
asu- (104), ase- (121), asci- (759) -rum, 
asa-rus (3), -rina (Fr.), -rn (96), -x (64), 
-rà baeara (85, 149), -rabaccana (74), 
asabaceear-a (8), -um (144), aza-ra 7 -baka 
47), asraum (92), asoro £ acere (Sum. I1 
cf. acera, vulgago &e.) Ad. hasal- (Gt.), 
hasil- (8, 104), hasel-, brun h.- (149), hasle- 
(85), basel- (sc 121), hasen- (az. ?. butu. 
41), nebel- (ass. Sum.) -wurtz, -worez, 
-wurezel (3), nd. -wort, -wortel 4 mans- 
(st. maus-?) -ooren (92). 

Asealabotes v. Accalabus. 

Asealon v. Ascolon. 

Asealonium v. Aldonium. 


* A-, ast- (74) -seancia buschuarwe (93. 
cf. altanus ; buchsfarb buzeus color 115 ?). 
ruDuarb (herba 14). 

*Ascanio zuggarn (74). 

Asea-, asta- (19, 76), aste- (10) -ris 
(49), -rides (pL), -rdis (19), -rida (14), 
-rina (76), ascidis (89) (v. tipula 112, 
fermis cutis 76) eyn mu- (19), mo- Z ne- 
(89) -tte. filtz-lauf. (74) -lus (49). hare 
worme (t . nl. aerswormskens, mayen 
(116). sehaben (114). wasserspinne (112), 

* Ascedula v. Accedula. 

Asce-, selten as-, is- (Gt.) -ella (7. ala 
i locus sub brachüs; cf. ac-, as-ella; ci. 
m. l, 404, 410) Ad. die ahsel (6), achsel. 
aesell (132). aschel (b). aBeln (17). de 
assele (22), assel (23), asel Eos dye aseln 
(21). die achsel (110), uchse (8), vntse (9) 
vnder dem arm. uochs (93). üehse (95). 
Ósen (104). vnder -uchsen, varr. -üchssen, 
-yeehf) ot uchsel, uxen, v/g. achsen (5). 
ocsele (99). die, eyn (18) schul-der (5, 
23), hd. -ter, -dern (pi. 21, 11), -lern (18). 
de sculdere (22). scholderpein n ain huff 
n sub br. 16). isella underüchs ila üchs 
Gf. 1,140). assecla okefe (sc 100). ascella 
i. internodium en knokel (11). een onder 
knopsel (89). ags. ocusta (136), oxn (942). 

* Ascella v. Asella. 

Ascendere Ad. vff-, off- (5), auf-, nd. 
vp- op- (80) -stigen, hd. -steigen, -geen 
(65), -clymmen (89, 110). clemben (99). 
(oo peren (qf. Br. Wt». 1, 801), stighen 


— 


* Ascenium v. Aldonium. 

Ascensor vfstyzer (62). 

po ass-ensus, ascensio Ad. vff-, 
auf, off-stigunge, -steyung (4), -gang sim. 
vpstighinghe (39). opclembinge (Cs 

*Ascepo me. corr. i. vas aquaticum de 
pellibus simile vteri 4 vaeuli (76), cf. 
ascopa. 

*Asceriolus v. Aspriolus. 





ASC 


Ascete- (Gl. m. 1, 405 sq.), assiste- 
(15, Br.), assisto- (»« cons.? 49), archiste- 
(Br.), arciste- 7 archite-7 archit-? aciste- 
? acista- 1 abeyste- (Gl. m.), gew. abste-, 
ariste- (8, 17) -rium (aus QoxYycfjptov s 
cf. assistria montalis ib assistens Br.) 
closter(67, 76). ein nunnen- (8, 110), nünne- 
(3), nonnen- (68), newenne- (9) -closter. 
geschwester hul) (75). (7. refectorium q. 
v.) reffendal (49). huf) atezunge (8). (arist.) 
monst-r (8) -er (11). 

*Ascia v. Asia. 

Ascia, assia (2, 76) (cf. Fr. 2, 152) 
sül- (12), sul- (9) -ax. suel- (17), sawl- 
4) -acks. sewl achs (1). saul- (3), sul- 
um -axe. sal ackis (bb). sul ecce (22). 
zul akes (23). sul ack (77). eyn sule (18). 
eyn holeaxe(10). twerhaes (Sum.). zwerch- 
ax (12), -agst (67, 76), -axt (6. cf. Gt. 5, 
280). zwerg- 4 kerb-axt (74). twerax (95). 
ags. aecsa ger hd. bart-a (119), -e, -en 
(2L) bart. barde (99). pharte (133). boh. 
bradatyeze (4). hellen- (49), helm- (s8, 
110), helle- (132), durchslag- (se? 56) 
-bart. eyn dureh-slag (5,8, 9), -slack (3). 
dorch-sehlak (17), -slagk (21). dorscla 
(18). drossal (Y. cf. drexl Sm. 1, 413?). 
dehsela sZm. (117. &c.). deh- (104), dech- 
(88, 1105, BM.), dóch- (Das.) -sel. eyn kile 
ysen (21. cf. Fr. 1, 5085. keil-haeke, -haue 
&c.). tzoge-, Mrg. schnite-messer (7. dol- 
abra 125). hol- 7 kyn-, var. kein-eisen 
74). eyn. kim yser (23) kimm yseren 
22. vgl. kimme &c. margo dol6 Kil, 
kimmenhobel, kimker doZar?us Br. Wtb. 
1, 772. Fr. l, 514b). eyn hals-ysen (18), 
-eysen (4). eyn half bant (17). Ad. (Vocc. 
ex quo) ein holtz-, holtzen (133) sege. 
scaue (108 sZm.). hacken (1). biel (93. of. 
asci-ola, -S). byhel(64^).wurff-b., -beihel 
(88). werphijll 132). rigel (2. r st. b? of. 
Sm. 3, 67). chnete- (af. 5, 505), daie- (130) 
-troe (Z. mina péstoris). chnetroch (Sum.). 

*Ascial-a, -us v. Asciol-a, -us. 

Asciare (7. amcuere t£ dolare Br. &c., 
delere ), assiare (16), asciuare (b) 
hd. bebarden (5^), slecht machen (5, 1, v6), 
schaben, hobeln; hoffel-len (3), -n (a1) 
heuffen (18). behoue-len (23), -ren (22). 
schleyffen (64); scherp-ffen (64) -en (85), 
7« acies. 

*Ascielus v. Asciolus. 
*Ascila v. Asilus. 

* A scilia v. Asciola. 
*Ascio v. Accire. Ascire. 


Asci-ola, -olum (11), -ala (66 &e.), 
-lia (134) (dzm.) axt, byel, worffbart (1). 
eyn kim-ysen (19), -yser (11). ein klein 
schabe (110). sullexe (109). 

*Ascio-, ascia- (8), ascie- Z astio- 
(10) -lus vrate (9. st. barte?). barte 
(8). piscis barbe (1T. mssverst. aus barte 
und asellus?). 

Asci-re, -ere (v. ad-zungere, -quirere) 
hd. nd. in-, en- qn, ein- (4), eynen- 
6, 1) -laden. eynen l. 7 bitten (6). in- 
5, 22), uff in- (21), en- (17) -bidden (22), 
-bilden (5, 21), -binden (beide aus bid- 
den!) heuschen (17). ruffen (9). zu im 
r. (110b). mit-wifin (8), -wissen (asscire 
von scire!9). assi-re?. vocare in laudem, 
st. litem ? prs.-eo ?.noto, aus uoco? (16). 

*Ascyron v. Perforata. 

*Ascirum v. Asarum. 

*Ascis (cf. sq.) v. Assida. 





ASI 53 


Asci-s, -is (11, 19, 89) (securis qua 
cementariüi vtuntur Br.) eyn steyn-byel 
(19), -byeck (85) -metzerbijll (132). 
steimmetz- (1105), zymer- (88) -agst. 
byhel (88). stienbyl (11). steenbijl (89). 
maur- (64), muer- (88) -hammer. 

Ascites v. Ascli. 

Ascitus ezu geruffen (9). 

*Asciuare v. Asciare. 

Ascla v. Astula. 

Aselepi-as, -à (Sum. V) (herba) tra- 
chen-wich (85), -wurz (Sum. v). Ad. schwal- 
benwurz, nl. swaluwewortel (143). 


*Aseli grece venter (&ox0c !), asclites 
habens magnum ventrem (8^); asclides 
(9 Zd., 33), asilitas (6) (7t. aseitieo) was- 
ser-süchtiger (6), -sichtig (33). ascites 
(Ki), gr. &cxEcre, it. ascite bauchwaDer- 
sucht. aschites, tinpanites hitzig was- 
ser suht (92). 

*Ascolaphus v. Accalabus. 

Ascolon (7. villa £ vallis Br. &e., 
fallis 3. sf. ascalon cf. BM. 64), astolum 
(16) em tal (3). 

*Ascolonium &oc. v. Aldonium. 

.A- (86, Gf. &e. AaS- (Gl. Aelfr.) -Scopa 
i. vas aquaticum wtri persimile (rh 
vtripensile (Gl. m.); vas simele vasculo 
? vitro (66 &e.) vitreo vasculo (110 &e.); 
nebenaaxoTjpa, QoxoTTpa, xo papotrtoy 
Tircot GaxoqQamytoy ; ascura QGoxomuOtyr ; 
aseora &OXOTfUvT (Gl. m.) astopa (9), 
ascepo (q. v. 76) ein bulge (9), stauff 
(110). flasga (86, Gf.). lesche (132). lideren 
sak o. emer (75). ags. flache odde cylle 
ur Aeltr.). ascopera weydsack, wetscher 
112). grosser wetschker &c. (114). as- 
eupa 2. cauea, (136, 145). 

*Ascoria v. Astora. 

A-, às- (68) -seribere (?. asserere, ad- 
Jécere Br.) zu-, an- (17) -sehriben (8, 11), 
-Schreiben (9). 

*Ascula v. Astula. Assecla. 

*Ascu-pa, -ra v. Asceopa. 

* Aschenium v. Aldonium. 

*Aschia (7. g. aseo Gl. m.) v. Vmbra. 

*Asec-la, -ulo v. Asseela. 

Asecretis v. Assecreta. 

*Asecus v. Asotus. 

* Asella (cf. sq.) v. Ascella. Marmo- 
rella. 

*Asell-a, pi. -e (121, $m., Gf.), -us, 
ascelle pi. (117, 127) (pzscis, cf. gramarus) 
Sceid-a, p/. -un (117, 127, Sm. 9, 324. Gf. 
6, 439), scheiden (121); 6e? Gf. verwech- 
sel. und gemischt müt scheide vagina 
«nd scheit astula, wozu will. ebend. 
astell-us scaide, -a scette. — witt- (Ki. 
wei- (112, 115) -ling. bolch, stockvisch (sn 

Asellus esel (1). eyn kleyn e. (21). 
esel-kin (23), -gen (5). ezelken (29). 

*Aselus v. Asilus. 


) 





* Asem (7. os, aus hebr. ezem) bain(141). 
*Aserum v. Asarum. 
*Asfaltum v. Asphaltum. 
*Asforus v. Afforus. 

As-ia, -ya (1), -sia, -cia (1), azia 
(5, 6) ein tritten teil der werlde 0. eyn 
lant, ein dritteil der werlt (V, 4). das 
drittail der welt versus orientem (16). 
eyn lant des, dez (5, 18) Ad. dritten 
deils szm., dritte deile (18), nd. dridden 
deles (22), derden deles van (23) der 
| werlnt (5), werlt (18, 22, 23), Ad. welt. 


54 ASP 


Asia, Affrica (Libia 7:0 &e), Europa 
(Ewtropa 1) in dew drew (1), in de dre 
(23), in die drü deile (1), in die drü 
lant (6), an dy dri teil (5^) sint alle, al 
(b^) lant Ad. ge-deilt, -teilt, -tailt, wd. 
ghedelt. 

Asida v. Assida. 

Asyla (£. ferusoculus 144) gauchheyl 
(144, Ki.). hennendarm, hünersalbe (ki.). 

*Asilitas v. Ascli. 

*Asiliu-m, -s v. Asilu-m, -s. 

Asil-um, -ium, -lum (8, 4, 141), -leum 
(60, asyl- (1365)  aesi- (1362) -lum (?. 
domus refugii; tabanum q. v. 2« asilus!) 
hd. ein frid-, fride- (535), vride- 7 vluht- 
(BM.), fridde- (11), britten- (se 6), bede- 
(sic 8), fry-, fryhe- (21), frei- (3), freyung-, 
var. freyhung- (75), nd. vrede-hus sZm., 
-hus der geweldigen (17). ein hufà der 
zuflueht (75). ein z. (3, 9, 17), zuflocht 
(8) der a- (3), e- (8, 9) -ehter. vri steyde 
(97). freiung (16, 76, 91). ein fryheit hau) 
e fr. do die vbeltheter yn fliehen 

110^). ein vryhuys off platz vor die 
verbande ballinghe (132). 

As-ilus, -ilo (136), -elus (108), -ilius 
(110 vdr., Sum.), -eila (Wess. Gf.) (7. oest- 
rum, fucus) hd. nd. fliege, roD-fl. (15). 
hum-el (5, 9), -mel (64), -meln (11). homel 
9). hemmel (8) hor-nuf (110), -nefel 
C15, -nsel £ -sel E -sele (108), -le (9), 
-litz. sim. (Sm., Nmn.). 

(8) horn- 7 brem-sche (132). primissa 
(Wess.). ags. briosa (136). premo (6t.). Ad. 
brem. wespe (3). vespe (9). 

*Asiminus v. Asininus. 

*Asina v. Asthma. 

Asin-a,-ina (21) Ad. esel-inne (5, 
inne (99), -yne (9), -in, -lin (5, 1105). 
eslin (110, 134). efdlin (68, 16). j 

Asin-, asim- (76) -inus esilick (19). 
eseli-ch (11), -seh (75), -n (es). lay (7. 
lagcus 4). 

*Asinire eselichen leben, baren, to- 
ben o. thun (75). 

A-, as- (6) -sinus Ad. nd. esel. (pis- 
cis) schelfisch 7 hadereck (115). 

Asi-o, -on 4. seopa, othus schufhuyt, 
ranfeule (125). 

*Asitia (aus ascia) v. Dolabrum. 

Asm- v. Asthm-. 

*Asocus v. Asotus. 

*Asolinum &oc. v. Aldonium. 

*Asoli-to, -dus (est enteger 16) gar 
ganez (8, 9). 

*Asomea (7. abstinentia) abtziehunge 
leyplicher luste (74). 

*Ason v. Aizoon. 

*Asontea (zu; aldonium? aizoon?) 
huf) laueh (8). perwinckel (3 wrg.). 

*Asop v. Asub. 

*A-, o- (16) -sopa, astipa (V. Vrat.) 7. 
tendeta (16): forum. serutartum (148). 
tendil- (8, v. vrat.), dentel- (9), dredel- 
(16) -marckt, -marck (8). : 

*Asor v. Asub. 

*Asorium nicken (incken?) snur (9). 

*Asorum v. Asarum. 

Aso-tus, -ecus (76), asecus (74) vn- 
keuscher, betrieger (74). speyer (91). 
schlemmer, bierbruder (1 14). slomer, pras- 
ser (125). 

*Aspaltea fumus (aus fumf?) bleter 
(Sum. V). Cf. asp- (143), asph-altion 


22) ; 


Az 





urnyDel (68). herle: 





JASP 


pechklee (Ki. siebengezeit (143); eher 
als aspala-thus scorpionskraut, »/. gas- 
OR aei -tus egyptischer sehotendorn 
(143). 

*Aspaltum v. Asphaltum. 

Asp-ar, g. -àris, -er, g. -eris (13, 
97, 136) (7. maceries 74, paries ex asse- 
ribus paratus, factus 16, Gl. m. cf. asse- 
ruare) eyn bredern wand £ eyn miste 
gabel (19). eyn want vmb ein hoffe o. 
garten (74). pritterin (76), brittere (8s) 
wand. tull (75). eyn planck-e (3), -en (1). 
blan-eke (10, 13, 97), -e- (12, 74). 

Aspar-agus, -ago (4105), -gus (3), 
-go (Sum. V), -ga (131), asper-agus (Gl. m.), 
-gus (s.w.), -go (85, 149. s. w.) ?. herba, 
pisciculus, boletus (110, Br.), tallus (93). 
Sparge-n (110), -l (91). oechsenaug (9. 2. q. 
anthemis arvensis Nmn.) ochsim-nabe 
(85), -snabil (Sum. v). oehsnabe (149). 
hosennabvlo (131). rotonabel (105). louch- 
kolb (93). asperg-o 7. aspersio, vestis c. 
(Br. Gl. m.), nomen auis marini (Br.). -us, 
? asserus (76)  asparagus i herba dc. 
(66 &e. 4wie 0.). ein swam (23, 4). pfiffer- 
(75, 16), bret- (76) -ling, ein schwam (76). 
peddenstoell (132). 

* Aspar-illa, -tum (Sum.) (cf. asperula 
2« spartum? carr. v. v. aprinia) schaf- 
tenhóuwe ((Sum.). schaft- (Sum. V1), saften- 
(105) -howe. schafftelhawe (74). 

* Asparium v. Assarium. 

Aspeetare v. Aspicere. 
*Aspedeion wild leticha (Sum.). 
*Aspediscos v. Aspidiscos. 

* Aspeltum v. Asphaltum. 

* Asper s. v. Aspar. 

Aspe-r, -rus (11, 110) Ad. nd. scharp. 
Ad. schar-pe (19), -pff, -ff. schraff (6 
sarph (21, &f£), schaffe (13). searp (99). 
scherp (11). hart, bitter, spieze (17 
hert (65, n herbe &c. (65). ruch, gretig, 
vnamilt, -gutig, -wirsch &c. (88). 

* Aspera (e st. i? 2. fistule dulces) zote 
pipen (23). £. obulus (16. d. i. ngr. &on pa 
Cf. Glm. 1l, 415). 

.Aspe-, aspi- (17) -rare scherffen (1, 
5, 4). scha- (21), sche- (18, 22), sehy- (11) 
-rpen. sceharpf (8, 76, 110), scharff (8,9), 
schraff (6) machen. 

* Asperella v. Asperula. Cunicella. 

* Asperganum. v. Aspersorium. 

Aspergere sprengen (Dh, 17). Ad. nd. 





| be-spr. -sperngen (3), -sprentzen (65), 


-sprenezeln (6. cf. Fr. 2, 308b. Sm. 9, 592), 
-sprewen (7, 8b), -spreen (18), -sprehen 
(133), cf. spróuwen (Ziem. 424). zetten, 
Stra-, strou-, streu-wen &ec. (65). 
Aspergo v. Aprinia. Asparagus. 
Aspergo 7. firma (G1. m.); sirina (147, 
Br.). der eleyder overvloedicheit (147). 
Aspergula ve. Aprinia. Asperula. 
*Aspergus v. Asparagus. Pondus. 
Asperiolus v. Aspriolus. 
Asperitas scarffkeit (85), scharpheid 
(19). die seharpffe piennigung (65). 

* Asperitus (sf. sperieus q.v. Cf. teres. 
rotare.) trint alse eyn stole (22). cf. um- 
trint, rent, -trant circa (Fr. 2, 385b. 
Br. Wtb. 3, 149). 

* Asperium v. Aspersorium. 

* Asperma v. Asperula. 

Aspernari (Br. &c.), as-, sa- (alph. as- 
716) -pernare Ad. v'sme-, v'sma-, v'sehmá- 








ASBP 


(134) -hen. virsmehin (8). vorsmaen (8^). 
v'sman (22). versmeden (99). 

Aspernatio v'sma- Ad. -hung szm., -vn 
(21), nd. -ynghe. Ad. v'smeh-, vse- (b 
-unge. 

* Aspero-na, -r v. Asperula. 

Asper-sorium, 7 -ium (75), -ganum, 
pl. -ginea 7 -ia ? -ioria (16) (cf. spa-, 
spe-rsorium. Varr. Gl. m. 1, 415) wadel 
(18, 75, 93) zu dem wihewasse- r, var. 
-8, 0. wiechprunne (75). wedel (18, 7:). Ad. 
nd. spren -gel, -gil (85, 11), -ezel (17). Ad. 
sprenge-, spreng-wadel, -wedel, -wasser, 
-kessel (177, 125). bespreng- (68), streng- (1. 
tspreng — strentzen : sprentzen) -wadel. 
ein ding da mit man besprenget (110). 
sprewafer (133). wich- (10, 65, 67), wey ch- 
76), wye- (19) -wedel, -weddel (1), -wadel 
6), -wasser £ -stein (65). wy- (132), wijn- 
S -quast. quast (11). qui- (22, 108), que- 
p? -spel. suenil (8b. ef. swien Br. Wtb. 
3, 1123 ?). 

Asper-ula, gula, -ugo (/ía/. -ella, 
gall. esprelle, préle eunicella &oc. cf. 
Dz. Wtb.621; cf. aprinia. ruella.) kleber- 
(Ki.), kleb-, sternleber- (143) -kraut. wald- 
meister, hertzfreud (143). walmeester, 
(gall. muguet (92). " 

* Asper-ula, -ella (Gf.), -ona (74), -ma 
(76), -or (1) (cf. asp-arilla, -rella) hófel 
(3). ain schab (76). scaue (Gf. 6, 406). 
schaue (11). seaef (89). panckschab edd 

*Aspia v. Aspis. 

Aspicere, aspectare (cf. adspectare) 
hd. an-, zu- (11) -sehen, -sechawen (4). an- 
sen (18, 22), -zen (23). aen-zien (11), -sijn 
(89). besien (99). ; 

* Aspidi-scos (120, 121, 124, Sum.), -seus 
(117, Ki.), -Sc& (148, Gl. m.), -ea (Gl. m.), 
aspis- (119), aspe- (136) -diseos, api-, 
ape-diseus (qg. v.) (7. ineastratura, un- 
cinus, vicinus sec 148, astutia uncinos 
126. cf. aneoniseus &oc.) crapho (119 &c.). 
chrape (Sum.). schildlein (Ki.). 

* Aspido v. Aspis. 

Aspi-, aspe- (8, 22) -rare ath-, var. 
eth- (110), ade- (8), ede- (9) -men. geist 
off, vff-geben (5, 18, 21), vp gheuen (22, 
23). gewen (oscitare b, 18). (v. fauere 
gun- (5, 8, 22, 23), gü- (85), vorbin- (anc) 
-nen. Zugeben (65). ze ween, var. zuo 
waygen (64). ansehen (25. »« aspicere?). 

* Aspiratilis v. Aspratilis. 

*Aspiriolus v. Aspriolus. 

A-,tia- (1) -spis Ad. nd. slange. Ad. 
schlang, vergiffter schlang (88); nater, 
notir (8), -er (6), -ter (9). hunk (9. 2. q. 
unk?), bele (7), belsch (76), cf. basilis- 
eus? spinne (V. Hamb.). riíter schilt (8; 
9). aspi-a 4 -do est pictura scuti (16). 

Asportare Ad. nemen. ab tragen (9). 
zu dragen (8). 

Asp-, aspe-, aspi- (Gt.) -ratilis (p?scis, 
cf. pelanus &c.) phrille (104). 

*Asprella (cf. asp-arilla, - erula) 
schafft (ki2 Mrg.). 

Asp-, aspi- (19), aspe-, asce- (G1. m.), 
app- (76), spi-, spe-, espi-, (122), espo- 
(6), hespe- (110, 132. : Hesperia) -riolus, 
aspri- (22), spir- (23) -gulus, sperieulus 
(11) seureolus (Sum. VI) espirio (122), 
seinio (75), seira (75, pl. 94,136), squiri-us 
um -eius (23), spriolus (46), pirolus 
est parua bestia maior tamen mustela, 16, 
Sim. Gl. m.) espiolus (8b. v». escelaurus) 


ASS 


| (alle Formen nebst mehreren im Gl. m. aus 
|seiurus) Ad. eich-, aich- (1, 75, 76) -hurno 
(84, Sum. v1), -hurn (130), -horen (4, 70), 
-horn, -orn, -ern, -arm (76), -hermel (49), 
|-hermlin (73, Nmn.), -ermlin (67). herm-lin 
1(110), -elehen Z eickhorn (132). nd. ei- 7 
le-koern Z ekoeren (11); ekeren (222v), 
jeichorn (23), zeijkel (89). liehort (sc? 
1102). aicher; haselhün (46. »« sparulus). 
lags. aqu-orna (136), -eorna (94). p/. gall. 
Jescuireul (122). sperio- (Sum.), spiril- (Gt.) 
|-linum aichu- (Sun.), eihho- (Gf.) -rnin. 

|  Asphal-., asfal- (136), aspal- (174, 16, 
|147), assal- (14), aspel- 7 assa- (76), affa- 
1(129), alfei- (100), arfal- (148) -tum, 
laffal-tum (Sum.),.-cion (147) (7. bitumen 
]76, 100, 147, 148) harz (Sum.) lim (76). 
lleym, iuden-leym, -steyn (74). ertlim (100). 
|lyme (147). ags. spald-r (94), -ur (136, Hpt. 
|D. af. 6, 338), fehlen bei Bosw. 

| Asphodelos v. Affodillu-m, -s. 

* Asrod. v. Astrod. 

|  Assa (7. lignum dolatum. et latum Br., 
Gl. m.) till (2). ein gehoblet holtz (68), 
bret (110). geschaefft bret (147). eyn 
|eeschaifft bort (132). prat; grat, visch- 
erat (T4. »« ossa!) 

* Assa dulcis (7. astragalus) christian- 
|wurtz, moren, erdmotten (141). assa 
fetida teuffelsdreck (74). 

*Assabulum v. Assatura. 

*Assala v. Astula. 

*Assaltum v. Asphaltum. 

Assa-, assu-ltus Ad. zu sprung. 
Assare hd. nd. bra-, brae- (89) -den- 
Ad. bra-, bissw. bro-, brat- (76), pra- (4), 
prod- (111) -ten. assantur GOES ON 
*Assares v. Asseres. 

| *Ass-, asp- (11) -arium, -arius (127) 
IU. strigilis 7 sartago 74) hd. brat-ysen, 
eysen, -SpiD. brait- (132), braet- (89) 
ijser, 4 -spiD (132). broetiseren (11). róst 
(127). rost-, prat-, schmeltz-pfann (74). 
*Assarum (lo denaro Gl. m.) v. Asa- 
um. : 

*Assatum v. Asphaltum. 

Assa-, assi- (121) -tura, -bulum (125), 
ssum (11) Ad. nd. eyn brade. Ad. bra-, 
rat- (67), pra- (4) -ten. bratt (76). bradt 
((O. braed (89). gebrates (68). brotung 
(6). spizprato (121 &e.). vorbraten, kleine 
|klauf-, var. kauf-braten (a. et salsucium 
|148). harst (11, 108). herst (106). roest (108). 
*Asscire v. Ascire. 
*Asscopa v. Ascopa. 

Asseribere v. Ascribere. 
s 5 v. Ascella. 
|  Assec-la 7 -ula(Br. &c.), asec-la (9), 
j-ulo (1365), adsaec-ula 7 -ulum 7 -uli 
be (136), -alum (94), aseula (Gl. m.) (7. 




































edisequ-a 55,- us 1. q. cf., bucellarius 
|Gl. m., ensifer 75) hd. nach-, nd. na-vol- 
er, -fulger (5), -uelgher (22). eyn noch- 
ulgeryn (55). kneht (6). kneeht (b, 23). 
ein swert- (8, 9), swerts- (75), dienst- 
68, 110) -knecht, o. magt (68), o. ein m. 
110) Ad. ein kn. o. m., maget, meydt 
ie nachuolgen, naechfolgent (67) herren 
o. frawen. chyltekneyt (13. eh sf. sch). 
ags. thegn (94); chens (s/c); adsexulam 
degn (136). 
Asseclari volgin (8). dynen (9). Cf. 
| atus clientela (Gl. m.). 
| . Asseeret-a (Gl. m.), -arius, asecre- 
tis (Br., Gl. m.) 4. camerarius (16); prin- 











ARS 


czpis consiliarius ags. geruna (Gl. Aeltr.). 
heymlicher (8, 9). kamerer (9). eyn heym- 
liche kemmerer (17). 

Asseectari noch volgen (9). 

Assecula v. Assecla. 

*Asseeutio erfolgeniDe (8^). 

Assecutus irfolget (8). ervolget (9). 
erfolgt (65). 

* Asseda v. Assidela. 

* Assenearius v. Assentare. 

* Assedula v. Aecedula. 

*Assens v. Assidens. 


*Assensus (cf. ascensus) wille (11, 
19, 28, 65). wlbort (22). volbort (142). gunst 
(6, 65). g. mit worten (consensus g. mit 
URP ? mithelligung (75). zu haldung 

, 5). : 

Assenta-re, -ri (9, 88) bulaezin (8, 9). 
zuduttlen &ec. (88). assentior 7. adulor 
sliht- (119), stich- (120) -elon. assencarius 
i. consentzens (16). 

Assentire vol., ffolle- (21), vul- (22), 
v- (9) -bortin (8, 9), -borden (10, 22), 
-wortin D, -worten (D). fol fiern 7 vor 
steen (18). gestene (Y). besten Z noch 
heln (17). mithellig sein (75). v'hengen 
(21). bevestigen (13). mede volgen (11) 
v^willigen (110). 

Assequi hd. nach-, noch-, «d. na-, 
er- (85, 9) -volgen, -fulgen (5, 8), -wolgen 
(89). er- (8), her- (17) -kriegin. vberkum- 
men (65, 110). 

*Asser (herba) v. Acera. 

Asser (Z plute-us 7 -ale 22h. cf. as: 
Seren) hd. nd. bret. ced bredt (1). 
breyd (19). breit (3). brat (4). pret (15). 
rauo (141) schwarte (Das.). delen (22b 
laden, 1l: von holtz, v/g. dil (15). bert (99 
bort (110). 

*Asser (2« as) scherf (89). . 

Asser solarius ein ranfft (125). 

Asserere (2. liberare, manunüttere, plan- 
tare Br.) hd. bested-, bestet-igen. bewern 
(4, 8, 9, 16). geweren Z sprechen 9) 
beken-nen o. 65), -en (13). veriehen (65). 
vesten (8b, 19, 99). beues-then (22), -tigen 
(68, 110). vest sein (110). vestenglich sagen 
(68). vryen (85). sewen, verbum dei das 
wort gots (65). 

Asser-es, -um (121) lado (121). eyn 
lade von bredern (7). rauin (104. cf. Sm. 
9, 58). assares 7. lattas (Mai Clss. 1, 552). 

* Asserit (aus arserit, —— assare?) brin- 
nen (38). 

Assertio syecherheit (85). veriehung, 
bekennung, sicher gewiD haldung (65). 

Asserti-ue, -m (66 &e.) war- (1, 68), 
Ad. nd. wer-lieh, -liken (22). vorwair(b 
bestetiglich, furwar (15). wyDelichen (11, 
21). wisliken (29). wyf- (66, 69), weif- 
eL wissee- (V), wissene- (6), wissent- 
76), wissen- (67), gewiB- (3, 18), gewis- 
(4), syecher- (85), sicher- Z vestig- (110), 
vesteng- (68), veriehenc- (65) -lich. ernst- 
liehen (11). 

*Asseruare (imde aspar paries de as- 
Seribus) pritterin (75). 

*Asserus v. Asparagus. 

*Asses sco- (94), co- QE) -rteas ags. 
lidrinae trimisas (94. d. 7. lederne Mün- 
zen); horinna. trynsas. (136. 4s£. hórenas 
thrymsas Hurengeld* ESL 

Assesinus morder vmb lon (74). 

Assessor eyns richters weyser, var. 
beisitzer (64). 

Assestrix v. Adsistrix. 








ASS 55 


Asseuerare /d. bestet-, bested- (7, 
21), nd. beuestigen. hertin (8). 

*Assia v. Ascia. Asia. 

*Assiare v. Asciare. 

As- (3), a-sida, gr. strutu- (141), 
Structu- (Gl. m.) -eamelon ein trauD (s?c 
3). reigel (93). wiho (Gt). wido (141, Gt.). 
ascis 7. gradipes trappe (1). 

Assid-ela,'-eba 7 -ula (76), -ella Z 
-eria (147) taiffel dair men by sittet; 
-eria spyse-t., dysch (147). z. mensa ad 
quam assi- (16), Se- (Br.) -demus. sefel 
(8^). asseda £. sella quadiiugis (141). 
axidon-es (139), -um, aridonium (Sum.) 
7. sessor-es (139), -ium stuol (119, 121, 
Sum.). : 

Ass-idens, -ens (134) (7. presens) d. 

egen-wertig, -wurtig (69, 134). bysitzen- 
er (110). 

Assidere beysiczen 7 warten (9). bi- 

sifin o. wartin (8). besitten (99). 
* Asside-ria v. -la. 
*Assidia bret (75). 

Assiduare Ad. steti- (D), stetig- (68), 
stetik- (4, 75), stedec- (6, 18, 21), stedet- 
(5), stedigk- (76), stil- (t) -lich, -lichen tri-, 


.| trei, 7 v- (15) -ben, machen (68); ein ding 


stetelieh vben (17); etwas emsiglich thun 
(110). nd. stedeliken driuem. 

Assidue (7. continue 1 sedule 22b, fre- 
quenter). stedeli-eh. (19), -ke (11). Ad. stet- - 
lich-e (17), -en (85); státik- (134), stetig- 
lichen; stetteg- (67)  emDig- (68), emsic- 
(65) -lich. diek vnd vil (65). alle-tyd, 
-weghe, -ntelen (29b). altoes (99). 

Assiduitas ste-dekeyd (19), -dicheit 
11, 89) -tigkeit 7 stete vbung (75). em- 
sikeit &c. (65). 

* Assidula v. Assidela, 


Assiduus (£2. studiosus, continuus; 
diues et ponderosus in pecunia ab assis 
et do! Br.) hd. nd. stete £ dicke. stet-e 
(9), iger (6), lich (85). steyklichen (91). 
empbig (64)  emDig (68, 110) vnd seer 
ernstlich (110). gewon-lec (99), -lich vnd 
seer nerstelich (132). reych (9). 

*Assie-o, -re v. Ascire. 

Assignare hd. bescheyden, b. eynen 
zu eyner zyt (75) geben (17) zwg. £ 
-eigen (65). zeichen (8). 

Assil-ire, -ere (76) 7. aggredi? dc., ntr. 
cum. gaudio salire (Br.), saltare (16) (frequ. 
assaltare Br. cf. assu-ltare; -mpto 7. 
cum g. sallo 7 psallo 76) Ad. spri- (0), 
spre- (10) -ngen; mit frewden, zu-, an- 
(8v), vff- (68) -springen. godes hoghen 
wezen (23. nhd. gutes mutes sein). 

Assimilare (7. adequare 4) hd. geli- 
(110), gli-, glei-, zugli- (9, 65) -chen; gleich 
(sZe 3). nd. liken. 

Assimi-, assimu-lari Ad. glichen, 
glissen (6). 

Assimulare vei- (109), vy- (132) -nsen. 

*Assire (7. chalybe durare Gl. m.) v. 
Ascire. 

*Assis (cf. eassis, axilia) helm (Sum.). 

Assis-ia, -ium (Kil, -a (Br. Wtb.), -ta 
(110), axisia (147), assysia (v. émpositio, 
Cf. Gl. m. 1, 428 $Q.,431) assyse (68, Kil). 
$1jsse van veylygen (147). tzijse off tzynse 
(132). zise (109, Br. Wtb.). zynf) (110). 

Assistere hd. nd. by-, hd. bi-, bii- 
(19), bey- Ad. -sten, -stan (6, 25), -steen 
(4, 134), -steyn (2D), -stain (19), nd. -staen, 


56 AST AST 


hd. nd. -wesen, -sin (6, 1). peystaun, gaf- Ast hd. vnd. vnd aueh (1). $u £ ok 
fen, plarren (2. cf. Sm. 1,337). gegenwer- |(23). viok (22). sogetan; nt. weeheut-, 


tig steen (65). buwen (17). var. webeut-wee (74). 
Assist-erium, -orium, -ria v. Asce- 
terium. 
Assis-, assi-trix v. Adsistrix. 
* Assitura v. Assatura. 
Associare zugesellen (8, 9, 75). 
Associatus zugesell-t (8), -en (9). 
* Associetas zugesel-lung 7 -schafft (75). 
Associus (Br) eyn kampgeselle (19). 
*Assolare (: solum Gl. m. cf. sq.) v. 
Assolere. 


Astare bysten, geginwertig sin (8). 


beysten, gegenwurtig seyn (9) 


Ast-, astr- (141) -arium v6 venduntur 


bona, proscriptorum. (Gl. Isid. »« scriüpto- 
rum 147) dair men der schrijver guet 
verkoipt (147). kram-, krom-stat (68, 110). 


Astaroth v. Astrod. 
*Astell-us, -a v. Asella. 
* Aste-reo, -o v. Asturco. 


Astericum st. peters kraut, tag und 


As- (Br. &e), a-solatus (. ad sol-um | nacht (Ki.). 


7 -itudinem redactus 6 de solio deposi- 
tus sim.) widder zu erden gemacht (8, 
9) in e. gewandelt ader geniddert (17). 
abgestossen (110) af- (132), vff- (sic 68) 
-gestelt. 

Assol-ere, -are d. md. plegen. Ad. 
pflegen, zu-pfl. (9), -plegen; pfleigen (3). 
assolet plegt 4 is gewone (99). 

*Assub v. Asub. 
Assue- 7n den Mss. meist Asswe-. 


Assuefacere gewonheit (szc 28). hd. 
nd. g. don, thun (0, thon (67), Ad. ma- 
chen. gewon m. (68) . gewenen (69 Mrg., 
110). 

Assuere (nie asswere) zu nehen (8). 
neen (sutoris 9). zu same-n. (76). zü büezen 
(25). 

* Assue-re, -seere, -ssere, aswescere 
hd. wonen, ge-w. gewon (17). g. sein (110). 
nd. ghe-, be-wonnen. gewonheit tun (4). 
gewinnen (99) tzowennen (132) plegen 
(19). zoer pl. (11). 

Assuetudo Ad. gewonheit (19 &e.). 
gewanheit (85). pleghinge (89). 

As-, a-suetus hd. gewonet. nd. ghe- 
wonnet. ge-want (1), -waynte (123), -wenet 
(9), -won (110), -wonlieh (68), - wonheit 
(5), -wanheit (21), -wonung (2). 

Assula v. Astula. 

* Assulari-um, -a bipennis, sect-rum 
4 -ellum dech6el (125). 

Assultare (cf. assilire) mit freudin 
(8 &c.), mit frewen Z zu- (9) springen. 

Assultus v. Assaltus. 

Assum (cf. assatura) eyn brade 
(19, .89). 

As-, a-sumentum, asswinetum (25) 
nemunge (8). n. von dem sacke vnd wider 
legunde in den sack (9). lappe (5, 21). 
fleck (1). fleiek (3). gippe (PM. 529). not 
an eim rock o. gippen (25). 
plezze (Gt. 6, 579). bletz (95). 

Assumere /d. zu-, nd. to-, toe-, an 
Sich 7 vff- &c. (65) -nemen, -nomen (22). 


Assumptio zu nemunge (19). to- (11), /. 


toe- (89) -neminge. 
*Assumpto v. Assilire. 
*Assura cheren eze clewben (1). 
*Assurcius zeem 7 dialus (11. cf. 
.Astrod ?). 
Assurgere (ad honorandum) vff ston 
(68, 110). tzeghen vpstaen (132). 
Assus ge-braden o 21, 22), -brodin 
(95), -braten (4, 76), -broten (6). 
*Assus s. v. Asub. 
Assutus (aus asotus; ital. carnale, 
lascivo Gl. m.) v. Rutuba. 
* Asswe- v. Assue-. 
* Asswinetum v. Assumentum. 





*Asterimieus (£. curialis c.) haeve-, 

stait.iek; wyttieh &e. (147). 
"Asteritium v. Ostrucium. 
*Astigium (sf. fast.!) v. Doma. 
*Astiolus v. Asciolus. 

* Astipa v. Asopa. 

Asti-pulare, -polari, -plari (66, 68), 
-eulari (76), -mulari (22), asstipulare, 
abstiplare (70) vol, wl- (22), wol- (21) 
-borten (14), -borden (22, 109), -wor- 
ten (5), -warten (21), -werden 7 helfen 
(18). be-h. 7 -stetigen (9); -fellin Z -ste- 
degen (8). eyn testament machen (5). 

eloben mit henden ader mit dem munt 

(11). v'willigen (110). vestigen (68). stoken 

(99), 4. q. incitare, st. astimulare? 

Astipulatio (7. attestatio, wuntersch, 
von -polatio ?. primatus subfultus 6) 
beken-tnif (8, 17), -nüsse 4 beczüknisse 
(9). bezug- X0. gezüg- (8) -niD. gelobde 
mit banden (11). 

*Astirus (z. durus &c.) herter (74). 

*Astitrix v. Adsistrix. 

Asth- (Ki), gew. as-, asch- (91) -ma, 
asina (19, 89) est déffüicultas spwrandi 
damp-ff (68), -heit (11, 19, 89). demp- 
fikeit (110), -ieh (10), bedumpheit (19). 
das keichen (91, 111), keiegen vmb dy 
brust (125). kie-, kei-chender sichtage, 
hertz-span, -sperr (74). 

Asth- (Ki), as-, es- (I1) -maticus, 
7 -mus (147) em dampffiger (68). demp- 
ffig (110), -ich (132) engbrüstig (Ki.). 
amborstich (11). 

*Astodillus v. Affodillus. 

*Asto-linum, -nium v. Aldonium. 

*Astologia v. Aristolochia. 

* Astopa v. Ascopa. 

*Astor (cf. astrod ) gr. lux /at. liecht 


ascrota Z|a]s von dem tage (74). 


. *Astor-a (8), -ia^(9, 14), ascoria (74) 
(aus scoria) synder (JU. c.) s.-eysen, 
-Steyn (14). 
*Astoreo v. Asturco.| 
* Astorot v. astrod. 
* Astposta v. Atrapassa. 
Astragalus v. Assa dulcis. 
*Astralis v. Astrosus. 
*Astranius (7. hwmerus) assel (17). 
Astrantia &e. v. Ostrucium. 
*Astrarium v. Astarium. 
Astraten v. Astrod. 
*Astrieto v. Asturco. 
Astrietus verstricket (26). 
*Astrieum v. Ostrucium. 
* Astriferae v. Ostrifer. 
Astringere zu- (19), to- (11), ver- (65) 


-binden. 


Astripotens sternmechtiger (74). 


AST 


*Ast-rod, -rot, -roth (67), -aroth 
(136 &e.), -arot, -orot (6), -raten (67, 68), 
-arten (Br.), -raes (110), -or (67), -uri- 
um (1), asrod (4) i. idolum sidoniorum 
(Br), deus syriodorum (136). Ad. eyn 
ab- (68, 110), apt-, abt-"(1, - -got. nd. 
af god. H 

Astrolabium eyn gezauwe (21) g. 
Zu astronomien (5). eyn gozug (7, 18), 
zug (76), zung (75), towe (22) der kunst 
von def) hymels lauff (18), in der astro- 
nomy(15), en astron-omáa, -imza (X ).sternbe- 
segunhe (8. 2« astrologia). czembe zeuge 
(sic! 9). sternegenech (sec 8^). sehe o. 
schawe der astronomei o. des gestirng 
(sc 14). 

Astrolo-gia, -ya (22) (Ad&ufig à. q. 
astronomia q. v.) 


deme lope der stern, den 1. der sterneten. 
(22). ein sternbetüterin (93). 
Astrologus Ad. eyn stern-, steren- 


o -seher, -beseher (67), -seer (18), -ságer 
3), -secher (76), -lóger (21), -betüter 
(93). nd. eyn sterne. kiker, sternenseyner 
(132). ein reder (a logos — /oquens) von 
stern, ear. den gestirn (64). 
Astron-omia, -imia (Y), -oma (1) 
des hemmels lauff (21), lop (22). Ad. dez, 
des hymmels lauff; ein kunst von defi 
h. l. scm. (loff 6), dem l. des h., des h. 


des lauffs (sic 1), den leuften des ge- : 


stirnes (4), dem laufft der sterne (bb). 


kunst des gestirns (65). ein sternseherin 


(93). papseap (clerus! 99). 


Astron-omus, -imus Ad. nd. eyn . 


meister in der kunst (astronomia), der 


k. des gestirns (76), deselben k. (18), int - 
gesternt (147). des himels lauff chunster . 
(1, cünstiger (3). eyn kunstiger dez 


hymmels laufft (59). eyn meinster (wett.) 


der stern (21). ein stern- (4, 64, 93), | 


sterne- (6) -seher, -secher (64^). 
* Astronum v. Abstronum. 
* Astropassa &oe. v. Atrapassa. 
* Astrophari v. Apostrophare. 
* Astrosa 4. astutia (148). 


Astrosia i. atrophia (Br.). tzart-, ; 
cleynlicheit; tederheyt (147). /a temuita - 


del corpo (Gl. m.). 
Astr-osus,-uosus/ -alis(147),-ophus 
(G1. m.) (7. Junaticus)mayn-sieck, -suyctich 


(147). eyn rasenner (11). eygenhü-, var. - 
einhirnig (64). men-, monwend-iger uo 


mansch (Fr.). gestirnig (7. plenus astris 15 

Astruceo v. Asturco. 

Astruere 4. affirmare, asserere, assi- 
milare (Br.); envenire, fingere (Gl.m.); do- 
cere (110. 2« instruere). leren (b, 22). 
lernen (1). hd. be-weren, -kennen (9, 18 
Schriben, widder buwen (17). spreken, 
reden (147). 

Astrum Ad. gestirn-e, -ez (8); gester- 
ne (21),-n (5). nd. ghe-sternte (22), -strente 
(23). stern (110). ein grosser stern (64). 

Astruna (st. astutus?) argenlistk (21). 

*Astruosus v. Astrosus. 

Astru-thium, -tium v. Ostrucium. 


Astu (&oto, asty m. cf. astu-s, -m | 


Gl. m. 1l, 439) wicbelde (22). 
Ast-ula, -ola, ass-ula (125, 147, Br.), 


-ala (132), as- (3), ase-, abse-, abst- 


(48, 93, Br.) -ula, asela (Gl. m.), has- 


tula, -eua (1), -tella, -tinata (76, 129. . 


hd. eyn kunst, konst | 
von dem lauff der sterne. nd. kunst van . 





a inia 72. i DC MN S 
—— ———M— n 





———————————— ——r—————M———————— ————— 

















——— oM oo.—— PREERRERRRPRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRREEEREREEESEEEZEZEL-LEXUEEnOOO——-———————m—Mm UU MGMAAGM—M—M RUM MUT UNE —————E 
T 











ASW 


cf. -tina 4. hasta Gl. m.) (ast- 7 ass-ula 
i. q. cadit de ligno quum dolatur, abstula 
4. napta, sarmentum malleolusque Br.; 
hast. i. festuea 76, parua caua f. 129; 
cf. Dz. Wib. 29) Ad. nd. span. hd. span-e 
(astula 7 &e.), -g (hastula 7), -ne (61); 
spon, spaun (93), spen (49), spene (56, 
48), spain (19). spaen (11). hoffelspeyn 
(3). seeida 7 span (Sm. 3, 414. cf. asella). 
schait (74). sehiit (19). schyet (125). sehytel 
1 schiffern (75). abstula abesnytte (48), 
absnette (59). assula taub (112), daub 
(115) dol. schafsel van holt (147). 

* Astula regia v. Hasta r. 

* Astur- faleko-narius (cf. sq.) valck- 
ner (68, 110), -ener (132). 

Ast-ureo, 4 -ur (auis Br.) -ruco (14, 
accipiter maior Pap., quadrupes Br.), -ricto 
(14), -oreo (159), -ereo (equus ambulator 
Pap.) (£. aecipiter, a. mator; torda 15; 
cf. Dz. Wtb. 30) hab- (110), happ- (68) -ich. 
hauyek (132). stocker (75). tzelder (125). 
zelt-er 4 -rof (Ki.). zellter, handtrof), vol, 
pferde (74). 

*Asturium v. Astrod. 

Ast-us (Br. &e.) -u (94, Br.), hastu-s 
7 -eia (11. cf. sq.) trognisse (9). betrogene 
8). wif, listig ader snode Ho. arg-list 
68), -enlistikeit (110). lustig- (10), schalck- 
68, 110), kluec- (11) -heit. geschwindig- 
keit (V. a. 1618). ain. geschider (16). ags. 
foeeni (94. fácen fraus Bosw.) 

Astutia (cf. arg-, vers-utia. prc.) list 
(17, 4). arge- (5, 1), arghe- (22), arck- 
(89) -lhst. hd. listikeit, gew. arg-l be- 
schide- (12 &e. cf. sq., Sm. 9, 324), snede- 
(13), kündi- (6), behen- (11), betrug- 
lieh- Z vffsetzig- (65. cf. Sm. 9, 297) -keit. 
kunstriehigkeit der boDheit (65). clugheit 
(110). : 

Astutus (cf. arg-, vers-utus) Ad. li-, 
lu- (10) -stig. arg-, var. argen- (110), drch- 
(109) -listig. l. trogene (8), trügener (9 
uff bosheit (21), off boBheit (5) mbSD 
heit (4), oder boscheyt (sec 133). nd. lystich, 
l. vppe, up bosheyt. schide eu) hd. be- 
sch., -schijde, -secheyde, -scheyd, -sehyd, 
hd. nd. -seheiden (10, 109), -seheden (23) 
7. dolosus. abscheyd (70). hd. nd. behend-e, 
- E swinde (22, 17. cf. valde). swande 
22b, sic? cf. Gth. Wtb. 2, 364). sindigk 
21). sneydich (22). snedych Z sir (st. ser 
valde? 22»), kündiger (6). 4d. klug, klugk, 
bofhaftig, bófwiezig (25), sehalek (110), 


| tuek- 7 ham-isch (75), vfseeziger (65 szm. 


cf. prc.). kloeck (11). 

As-ub, -sub, -upp (74), -op (18), -us 
t 21, 22, 28, 14), -or (Pap.) 4. E 
141), sagitta luminis (Pap.), galacia (asub 
124), ànpress?o stellarum (3), énpr. sc. cometa 
(22). eyn sterne (12). eyn st.- (10), steren- 
1, 2, 3), stern-schof (5, 7, 74), -schofe 
5b, 17), -scofe (-stoBe? 18), -schuf5 (21, 
76), -schüf) (3), -scot (23), -schot (22), -ryse 
(10), -vallen (12), -hus (sec 6), -suver (29a), 


| vig. -schuwe (1. 2« snuwe?), -seuber Z 


-furbe 7 gerick (74), -sawber o. raynung 
(2), -s. raiung (sec 1). sternen schott (147). 
Cf. stella volans stern-enschovss 5 
-schof) (V. a. 1428 Sm. cf. Fr. 2, 3325). 
*Asula v. Astula. 
*Asumentum v. Assumentum. 
*Asurum v. Asarum. 
*Asus v. Asub. 

*Aswe- v. AsSWe-. 

DixeressACH GLOSSARIUM. 


? 


ATO 


At, atque Ad. vnd, vnd auch. nd. vnde. 
Ata-, atha-, atal-cus v. Attaeus. 
Atagen v. Attagen. 

*Athamesia v. Athanasia. 

*Atamis v. Aleanna. 

*Athamus v. Atomus. 

* Atha- (76), athe- (74), ate- (4) -napa- 
lus 7. palus nfernalis; 0 quasi p. mor- 
bida, in inferno (16), £ énfirmitas (4), € 
morbus captus ex aquis plaudibus (76). 
hellepfu-l, -tz (74). todlich leichnam (4). 
Cf. attanie &c. v. atomus. 

Athanasi-a 4. immortali-tas (Pap.), -S 
(Br.); -s vntodlieheit (68, 110). attana- 
sia, -zie (9) vntót- (9), vnsterbe- (8) -lich- 
keit. 

Atha- (143 &e.), atta-, ta- (143) -nasia, 
athamesia (3), attam-esia (66 &c.), -asia 
(133), -isia (76), anathasia (41) (?. axte- 
misia tenuifolia, tanacetum, tang-, dan- 
eta 143. »« tanacetum, gall. tanóésie, cf. 
anatheca, »« artamesia — artemisia) 
rein-fan (5b, 12, 4:1), -vane (8, 10), -fal (3), 
-faeh (1), -farnkraut (Ki.). by-fuf5 (68, Sy 
-füs (61). bifof3 (5). bey-fuef) (66 &e.), -fulà 

134). 

uns at-, att-anatos, -anatus Ad. 
vn-tedtlich, -tótleich (9), -tetlich (5), -dot- 
liehen (21), -sterbelich (8), nd. -sterflik. 

*Atharsire v. Attersire. 

Athat v. Attat. 

Atau-ia, -us v. Attau-a, -us. 

*Athax v Athesis. 

Atelabus v. Acealabus. 

*Athemius v. Atomus. 

Athen-e, -is (cu.) athen (1, 5). 

*Atenuare v. Attenuare. 

Ater, ather, atter (4) hd. swartz, 
swartze (7). nd. swart. dunckel, verbor- 
gen (11). 

Aterg-o, -us (Gl. m.), attergo (7. postea) 
nach (4). noch (21). noeh hinderwerez (11). 
Ad. dar-naeh, -noch (18). dairnae, achter- 
rugghe (132). zu ruck (68, 110). 

*Ater-ra, -ta v. Acerra. 

*Atersire &oc. v. Attersire. 

Athesis, athax (Pap.), addax (141, 
Gf.) (JL) etis-a, -e, ethissa (Gf.). eusa (sic 
141). ethz (1). die etseh (91). 

*Atieus v. Attaeus. 

* Atila druosebluomo (at.). druseblumen 
(Sum.). 

*Atinere v. Attinere. 

*Atingere v. Attingere. 

*Atiperium v. Adiperium. 

* Atiphna v. Antiphona. 

*Atiria v. Acorus. 

*Atisar roepende swane (147). 

*Atista v. Attista. 

Atlas 4 gigas (cf. sq.) ris o. heild (93). 

Ath-, at-, ad-leta, at-, ad-letha, 
adpleta (18) (4. ad letum fortis Br. &e., 
7 paratus; pugil, martir) chemphe (104). 
kem-pe (9, 92, 93), Ad. -p (8, 19), -pff 
(6), -per, -pert (18), -pher, -pffer. helt 
(9). deg-in (1042), -en (141). diener (6). 
martir (9) -re (10). mert-ler (8), -eler 
(22). vorbrant (9). hd. nd. ve, we- (sic 
23), re- (sic 18) -cehter. stri- (65), ri-| 
(8. 9), stareker strey- (64) -tter. 

*Atologus v. Prothologus. 

*Athominare v. Attaminare. | 

Ato-, atha-mus,; attomos (8), athomi | 
(15 sim.), athemius (22) (v. corpus ?nd?ui- | 





ATR 51 


sibile, corpuscula minuta in sole sim.) 
hd. staupe (17), gestuppe; daz g. (7), 
gest-up t) -ip (18), -op (21), -ob, -opnis 
(D), stoub (110) staub (75, 134), stob 
(68, 76), styp (1105), cleyn staub (Db sim.) 
inder so-, su-nnen. gestupp in dem lufft 
(65). das gestuppe daz da vert inder son 
ader in dé win (17). die sprenken die da 
vff springent in dem win (6). flieg-ender 
(73), -under (getrennt! 1) staub. augen- 
bliek (88). Unterschieden, w£ewol in den 
Mss. mog. ebenfalls durch: corpuscula, dc. 
erklürt: athom-y (Y &e), -e (D &e.), 
atho- (22), atta- (66 &e.) -nie, -nia (134) 
tot ver-wesen o. -zert leichnam (66 szm.). 
dode lieham-me (22), -e Z r'ue (23. z. e. 
reve cadauera, ef. Gth. Wtb. 2, 588). .Aus 
atomus »« Üdyazoc * Cf. athanapalus. 
*Athonieus v. Attonitus. 
*Atontilla v. Aconcilla. 


Atqu-e, -aevae (94) vnd auch (110), 
oech (132). ags. endsuilce (94, 136). 

Atrabilis (7 mania dc.) gryln im 
kopphe (125). 

*Atractare v. Attractare. 

* Atraetus (anders Gl. m.) v. Atratus. 

*Atracus v. Attacus. 

Atra-men, (76, Br) -rium (66 &e.) 
(cf. aeromon. atramentum.) 4. in- (16), 
ni-gredo. 

Atramentarium Ad. tinten-, dinten-, 
timpten- (141), nd. yneket-horn, -faf), -fas 
(111). tinthor (9). 

Atra-, attra-, atri- mentum, atra- 
men (q. v.) (4. ineaustum Br. ad inc. 
5, ealeantum $85, bidella 93) Ad. atra-, 
attra- (6), atri- (I8, 149, BM.), ater- (93), 
nd. athra- (11), at- (22), atru- (22») attri- 
(89) -ment, dauon man dinten seut (74), ys 
Swart erde dar me black van maket (22^). 
atraminsa, blacha scm. (Gf. 1, 159. 8, 242. 
cf. Fr. 1, 39^»). blak 7 swerte (109). damit 
man etwas scehwertzt o. incaustum dint 
(110). timpt (141). tind- (91), din- (111) -ten. 
enkent (85) vnek (132). 

*Atramentum (»« amentum ]?) 
104). 

A. librarium tinte; sutorium led- 
derswertz; tinetorium swartzefarb (125). 

*Atra- (9, 76), attra- (14), atro- (14, 85, 
96), atur- (85) astro- (47, 149) -passa, 
-bassa (16), € -pasta (unglossiert 41), ast- 
posta (Sum., adramasea (Sum. v) holun- 
der plue (3). hollunder blomen (47). hol- 
der-plum (74), -blut (76). hollendorn- (96), 
helundern- (Sum. v) -blumen. aturp. 
holenderblock (85). mis-telper (74), -peln- 
bere (Sum.), -pelbern (149), -bewere (at- 
rop. sic 85). 

Atraphaxis v. Atriplex. 

*Atrarium v. Atramen. 

Atra-tus, -etus (141), mus (129, 141, 
Gl. m., attra-cus (Pap.) -mus (8 &e.), 
att'us (9), atrubus (16) Ad. (Mss. mog.) 
swarez-gecleyt, -eckit (8). -tus (Gl. m.), 
-etus, attraeus ?. lugubris. -tus ?. nigris 
vestibus ?ndutus (66 &c.). atramus 7. atris 
v. 4. (129) ; denigrato (Gl. m.)); a venus- 
tate nigra (141) auis n. 7 uetustate 
niger (Pap.) 27€ atratus a veste nigra 


^ 
rim 


| (GI. m.). 


*Atrax v. Atrox. 
Atrieapilla (auis) sehwartzkopff Z 
mónch- (Ki.) mühm- (112) -lein. 
8 


58 ATT 


*Atricari v. Altricari. 

Atriensis (&.) doerwechter (11). 

* Atril-e (7. pluteus G1. m.), -Ius v. An- 
trillus. 
*Atrimentum v. Atramentum. 

Atri-plex, -phex (23), -pex (22), 
attri-, antri- (75^) -plex, -pex (123), 
-plexum (125), atraphaxis (73, Ki.), pl. 
atri- (Br.) arti- (Gl. m.) -pliees Ad. ud. 
melde. hd. melcta (879), -da (93, Gf.) 
-den, -Iden (17, 21), -t (19), -d (4); meilde 
(f. 4), myld-e (5^), -en (68, 69; mil-ten 
£ -t (13), -tzen (125), -thau (sic atr. 1); 
mal-ta (95), -ten (1), -t (64, 91); molt-a 
(76, Gf), -en (2, 13, 75). pünsch 7 altm 
(1055). boh. lebeda (4), wloska l. (4). 
burckhart; atriplex syluestris wilder 
b.; schiBmalter, milten, mist-m. (144). 

At-,a- (17) -rium eyn vrit- (222b, 89, 
95), hd. fridt- (69), freit- (1, 6, 74, 134), 
fridde- (17), frihe- (5), frye- (18), fry-, 
frei, vor-, fur- (65), kirch-, nd. kerc- (99) 
-hoff, -hóf (12), -huff (18), -hop (5^). kirch- 
offe; tenn (74). goez haws 7 kirche (9). 
strijdt- 7 lich-huD (10). lich-us (19), -üs 
(13). inganck (64). eyn sal(l1T, 74) 7 locus 
amenus &c. eyn angel (1. nAd. anger). 

*Atrix v. Atrox. 
* Atrocea v. Artocreas. 

Atro-citas, -sitas gru- (5), gruf- (65) 
gres- (22) grimm- (11) grausam- (76 
134) -licheit, -ikait (134). ^d. groDelickeit 
(21); grusam-, grausam-heit, -keit; grim- 
keit (8), -miekeit sm.; pinlichkeit (1). 
vnbarmherezig (18). wretheit (99). frech- 
eit (110). 

Atro-citer, 7 -ye (74) hd. grymig- 
grymmik- (134), grimme- (67), grim- 
freue- (110), peyn- (14), grusam- (68) -lich. 

*Atrocopus v. Artocopus. 

*Atroye v. Atrociter. 

*Atropassa v. Atrapassa. 

*Atropes v. Chytropus. 

Atr-ox, -ux (3)  -ax (9), -ix (6) Ad. 
guum (64), grymmi-g, -ck. nd. grimmich. 

^d. nd. pin-lich, -lick, -eliehen (18). vn- 
barmherezig (5, 18, 110). gruwe- (5), greu- 
(4), freusch- (17) -lieh. gruliche (17). 
gruck (3). gruBelicher (65). greselick (03) 
greslick (22). wreet (99). 

*Atrubus v. Atratus. 

*Atrum (cf. aerum Gl. m.) Ad. nd. 
bitter. pitter (4). 

Atrum scehwartz (110). 

*Atrux v. Atrox. 

*Atta (cf. citta) rinta (at. 2, 532). 

Atta lur- (135), la- (Ki) - tscher. 
schlirffer (Ki.). schlürpffer 7 züpffler (135). 

Attabernalis v. Actubernalis. 

*Attá- (Mss. mog.), ata- (4, 49, Br.) 
atha-, acta- (89), acti- (11, 19), atti- 
(127, 136, 141 G1. m., Gf.) ati- (Gf.) atra- 
7 atal- (76) -eus, att-agus (21), -amus 
(1), -us, 75),-is (Gt.) 7. volatile (4); vermis 
(49, Br.), madzor est bruco, et auis ignota 
(BrJi atelabus (aet. 8b szm., att. Br., Freund, 
gr. Q&Vt€X0c)3 oestrus, asilus, fucus 
(15) magnus apis (11). kef-er (ath. 5, 
act. 8) -fer (4), -fern (ath. 21). en bye- 
moder (11). ^d. hum-bil (141 sm.), -mel 

Mss. mog. &e. att. D, 8), -meln (12), -el 
75, 176), -ele 7 hehere (100). hommel (17). 
eyn heimgin (attagus 91). brem io 
wybel (9). webil (8, 9). thuther (aus a 











ATT 


voce tutulus 125). screter (49). ags. 
dora (136). ataecus hebir ; attacus 7 tallina 
humbil (104). attac-us, -is, atacus,artacis 
(auis) hehera, wehir sm. (Gf. 1l, 644. 3, 
436. 4, 799). attaecus hehera, attieus 
humbel (121). attactus hehere (Sum.), c£ 
epymaehus (cf. ophim.?) vnbekande 
vogele (22); attaeus et epyomatus 
ignote dues (Pap.) alitutus v. h. v. Cf. 
meletius, mel (vi) attieum  humb-ilo 
-lono, -elime adj., -elhonig, háüsahonine 
(Gf., BM. 709). C attieum (herba) 2. al- 
bum lotium, armoriea (85). 

Attag-en 4 -es (110 &e), -ge (84, 87; 
102, Gf), -ena (141, Ki), atagen (Ki), 
aectag-e (1, 4), -0 (8), aeage (34), artagge 
(Gf. 4, 959), act-, (11, 19), aer- (89) -ica, 
attega (/ ornis 75) gr. (tv 0(&G (112, 126) 
birek- (0, 4, 87, Gf., BM.), birich- (82), 
pirich- (1), birg- (8), burc- (102), buch- (34), 
hasel- (11, 75, 112, 124, Gf.), hassel- (19, 
89), waBer- (16) -hün, - hun, huen (1, 11), 
-hoen (89), -hón (82). a-, ae- (136) -cega 
«gs. holt-hana (94), -ana (136), -hona 
Hpt. D, 197) gehóren zundüchst zw aecia 
&o., ital. aeceggia (Cl. m. 1l, 39. Dz. Wtb. 
4) Cf. aecidannus wis que dicitur 
widercoe (129. 4. q. videcoqds Drtr.). 
aecegia ags. snite (942). 

*Attagus v. Attaeus. 

*Attamare v. Autumare. 

*Attamasia &c. v. Athanasia. 

Attamen conj. hd. doch (21), aber d., 
so a. d. (67). d. s. aber (v), auer (22), 
oder (76) doch. d. also ader d. (11). yo- 
(139), y- (4, 4), e- (18) -doch. edeych (5). 
noch -tant (132), -damn (110). 

Attamen, g. -inis s. 7. setac-ium 
Br.), -um oe. (Gl. m.) ein meel-bytel 
CE 110), -budel, -beudel (Ad. 109). 

Atta-, adta- 4 atho- (76), atta- (64), 
ta- (q. v.) -minare, attaminari (7. aduer- 
sari, inquinare &c.) hd. vervnreynen. vn- 
rvnen (76).be-flecken (110), -smytzen i 
vor furen (9). widerwertige sein (64 
ontghinnen (108. precerpere Kil.). 

Attaminare 27. purgare farinam cum 
Setatio (Br). beute-, var. bytte- (110), 
byt- (68), bude- (107, 132) -len- thee- (108), 
tee- (107) -msen. 2. fexturam aq modis 
Jilorum. purgare (Wr. 2, 20 sq., Gl. m. cf. 
prec. sqq.) noppen (1l, i10, 132. 7. to- 
menta detrahere Kil; de noppen uyt- 
trecken floccos d. Binnart ; $0nsf nop-pen, 
-en fangere, contundere, pungere Kil., Br. 
Wtb. 2, 248. Sm. 2, 700. cf. noppa Gl. m.). 

*Attaminator but- (93), byt- (68), 
melbeude- (Ad. 109) -ler. nopper (107, 
109, 110, 132). 

*Attaminatrix byt- (68), melbeud- 
(n 109) -lerin. nopper-im (110), -sche 
132). 

*Attamus v. Attaeus. 

* Kttana-sia, -tos v. Athana-sia, -tos. 

*Attani-a, -e v. Atomus. 

*Attat, athat (Gl. m.) auwe mir (75). 
attate ey ey (Ki.). 

*Atta-ua, -pha (3), atauia (91, 110) 
elder muder m. (17). myner e. m. m. 
(21), e. muter muder o» grob müter m. 
(os g£rote moder i. , ) groten m. m. 
23), mutter m. muder (18). en auer 
alder moder (11). altmuter (110). die 
vierdt an (91). ein base (7. mater ave 3). 

*Atta-uus, -phus (3), atauus (8, 91, 
99, Br.) urane (104). der vierdt ene (91). 


ATT 


der pfuch-ane (116); -zene (Hen.). anhern 


vatir (8 ein elder vater (3,9). e. vaters 
vader | Ü altvatter (110). en ouer- (99), 
auer- (11) -alder vader. mynes, myns, 


meyns (4), miners (21) elder vatter vàder 
(5) alters vatter v. (7), elders water 
watter (21), fader f. f. (18), vater v. v. 
(4), grofh vatters vater (6), grot-e, -en 
(23) vaders vader (29, 93). 

*Attega v. Attagen. : 

Attelabus v. Accalabus. 

* Attemesia v. Artemisia. 

*At-, ad-temptare virsuchin (8). v'su- 
chen (9). becoren (8^). 

Attendentia v. Attentio. 

At-, ad-tendere d. zu-, an- (18), 
auff- (15), nd. tho-horen, -hóren (6), -heren 
(19, 16). Ad. nd. dencken. Ad. andacht 
haben (7, 76); merken. an-m. (89). vff-m. 
(68, 75). prufen (8). 

Atten-tio, -sio, -dentia Ad. nd. an- 
dacht, -dechtig (18), -denkunge (12). Ad. 
Zuhorunge, ernst- Z flió-lieh z. (110); 
fleyD; flyB zu zuhoren (68). 

At-, au- (18) -tentus, -timtus (6) 
(oft 4. intentus, confusus 7 attonitus, 
attritus qq. v.; : weren »« werren, swe- 
ren) Ad. zuhori-g, -cht (133). anhorich 
(11). ernstlich, bedechtig d 
andechtiger (76). bewart (5). bewert (3, 
6). vorwert, bewern (29. cf. attritus). 
beswert (4). auffmerker (64). 

At-, a- (4) -tenuare Ld. nd. dunne, 
hd. dunn i donne, don (18) dynne 
(110), dynn, din, clein (65), swach 0. zu 
nicht (1T) machen, maken. dünen (8). 
donnen (99). 

Attenuatus garincter (121). garmeter 
(sc 111). 4. subtzlz-, aU gedunt 
o. verampt (1102); gedünnet o. verarmpt - 
(110€); gedunnet o. verrampt (i105. 2« 
ramp m2seria Kil.?); dynn gemacht (68). 

*Atter v. Ater. 

*Attercus v. Attritus. 

Atterere Ad. zu-ribin (8, 17), -reyben 
(9), -brechen, zerknischen (65). 

*Attergere abdrueken (17). 

*Attergo v. Atergo. 

*Attersio abdruckunge (11). 

*Attersire (4. denom. aws attersio?), 
atersire (ab ater 66 &c., 110 &c., a tergo 
68), atharsire (7. siccum facere) trevgen 
3 droghen (23). dreghen (22). drucken 
d 21). ab-trucken (75), -trücknen Md. 
trucken (6). tr. (4), tr. o. dyr (76), druye 
(12) druckend Z durre (7), drocken Z 

ore (18), drucken (67, 110), druncken 
133), schwarez (66 &e.) machen. atersere 
rix atesire (110, 132) swartz (132), 
sehwarez machen., 

Attestari hd. bezugen, be-, pe- (4), 
ge- (3) -ezeugen. bethugen (22). seer 
tugen (11). orkund-en (99), -igen (5, 22), 
-e geben (7). hd. vr-, v'- (134) -kunden. 
orkudin (8^). bewisen (110). swerin (8). 
besweren (9). versechmehen (7. detestari! 
66 &c.). t 

* Attibernalis v. Actubernalis. 

*Attiecu-m, -s v. Attaeus. 

*Attimtus v. Attentus. 

*Attinala v. Aruiola. 

At-, a- (4) -tinere Ad. zu-, nd. to-, 
toe- (89), an- (17) ^d. -gehoren, -gehóren 





| 


AUA 


6), -gehórn (9), -behoren (22, 99), -horen 
(93. 68), -hoeren (89). 

*Attingentia berurunge (8^). : 

At-, a-(3) -tingere id.zu-griffen, -greif- 
fen, -greiphen (3). to gripen (22). begriffin 
(8). pegreiffen das zil o. die zeit (15). zu- 
hóren (21), -gehorin (8). antasten (68, 110). 
roren (02. an-r. (17), -ruren (9). 

*Attinia ein geschlecht def) vlmbaums 
144). 

TN (2« atthis) v. Attacus. 

*At- (76), a- (74), ar- (q. v.) -tista 
i. vas po-, pu-tatorium vé ciphus (bis 
16). trinekgeschirr (74). 

Attollere Ad. uff-, aufchalden (17), 
-hiebin (8), -richten. 

*Attomos v. Atomus. 

Attonare 2. stupefacere, terrere toni- 
iruo (Br.); gall. estonner (Gl. m.). zu-tho- 
nen, -stimmen, -luten (75). donnen (8, 9). 
donren (85). adtonare erschrecken (9). 

Atto-, attu- (11) -ndere (11) scheren 

11, 68, 110). be-sch. (8^). atturnor 
t «nders Gl. m. 1, 452) zuschieren (67 
Mrg. J. 

ju an- (9) -ttonitus, athonicus (76) 
hd. ex-, ix- (8) -sehrecket, -sereken (13). 
orsroken (9) gantz erschrocken (65). er- 


(68), ver- (10, 99, 132) -fert. v'wret (13. 


si. verwerret? v'fert?). betrubt (9). mit 
anxt geslagen (132). 

*Attonitus (»« attentus) v'dacht (12). 
denken (9). 

*Attonsillus v. Aconcilla. 

At-, a- (16) -tractare (2. q. attrec- 
tare Br. &e. Q. v.) hd. handeln. Ad. nd. 
wol, woil (5) h., halden (3), pleygen (21). 

*Attraecus v. Atratus. 

Attra-here, -gere (11) zu-ziehin (8), 
-ezihen (9), -ezigen (3). trecken (11). to- 
tr. (99). toe treken (89). 

* Attramentale dintenfe!in (64). 

*Attramentum v. Atramentum. 

*Attramus v. Atratus. 

* Attrapassa v. Atrapassa. 

Attreetare Ad. handel-on (95), -en. 
seheldin (8). sd. wol handelen. 

*Attril-e, -lus v. Antrillus. 

*Attriplex &oc. v. Atriplex. 

Attritio (7. contritio q. v.) reuwe, 


vig. ware reuwe (75). ware rue (3). vor 


(st. wor? cf. sq.) ruwe (10). furgeender, 
ein halber, vnvollkummen , zipffel (cf. 
Sm. 4, 279); ruw ; zerknischung (63). be- 
ryben (12). bewegunge def3 herezen zu 
ruwen (15, szm. 65). 

Att-ritus, -ereus (67) (7. afflictus, ex 
haustus, fessus 66 &c.; cf. attentus) Ad. 
(Mss. mog.) bewer-t, 4 -en (18). 

*Attulatus v. Accalabus. 
*Attuminare v. Attaminare. 

*Attu-ndere, -rnor v. Attondere. 

*Attus v. Attacus. 

*Atunare (7. frue, ut; cf. aecumare 
v. rupari) naisen (75). 
*Atutum v. Aeutim. 

Aua, auia ana (649, 93). ane (64). an (68). 
ane frawe (16). anfraw (3 wMrg.) Ad. 
elder-, grof-, gros-muter. nd. grote mo- 
der. eldir mudir (8). ore elder muder 
(17). base (3. cf. attaua). 

* Auadonia (herba) corn. gouiles (Zeuss). 

*Auan-, auar-tia (7. caryophyllata, 


, getia, sanamunda &oe.) hasenaug, ga- 





AUC 


rafelwurtz  &e. (143). auancia  haser-, 
anantia hasel -worz ?. pes leporis (Sum.). 
arancia 7.p. l hasenfub (74). ananeya 
hasenwort (85) amancia (a/ph. au-) 
eruzcewurtz (149). 

*Auapium (cf. aucipium) ein vog- 
ler (6). 

*Auapula v. Aucipula. 

Auaritia (cf. sq., auiditas) Ad. 
geyti-, gytig-, griti- (6), giri- (85), gier- 
(11) -keit. gir- (5, €), gier- (18, 19), zeyer- 
(4) -heit. giricheit (22). 

*Auarniones v. Waranio. 

*Auartia v. Auantia. 

Auarus (7. auidus; cf. Gr. Gr. 13, 175. 
Gf. 4, 335. BM. 5831, 538, 577. Gth. Wtb. 
l, 407. 2, 318 sq., 428, 161) gier (11, 21). 
hd. nd. girich sim. ghierich (oot gierk 
(10). gitzig (V). geiezig (4). Ad. gy- 
gey-, gri- (6) -tig. vree (108). ein geld- 
hund (114), druekesphenning (125). 

*Aubium (a8Qtoc) v. Chelidonia. 

Auca, 4 oca grece (125) (cf. anser. 
ocea.) Ad. nd. (229) cans, gos (222b). Ad. 
ganD, ganDe (V). pl. gense (75, 104). 

* Aucamatuta («us aea »« eieame- 
rita q. v. ?) eyn ganD offir steleze (9 Mrg.). 
*Aucare gens toten 4 wurgen (75). 

*Auearium (Cf. Gl. m. À. v.) ganser, 
boh. hussynecz (4). 

Au-, an- (0s 122) -eeps Ad. nd. 
vogeler. Ad. fog-eller (8), -ler, -elfenger 
(125). gall. oiselier (122). 

*Auece-r, -rulus v. Anse-r, -rulus. 

* Aucib-ium, -ula v. Aucip-ium, -ula. 

*Auciono v. Autumare. 

Auci-, aucu- (14, 75) -picium, -pitium 
fogeleri (21). vogel-stat, -tenne, -hert, 
-ploef, var. -plon (75), -fahung (74). 

Auci-pium, -bium (1) aueup-ium, 
-um (21, 6? &e. s. 4.), auapium (q. v.) 
(aucipium 42. locus 4 tugurium ad ca- 
piendum aues i$ rete & virga viscata; 
aueupium 7. fortuntum 4 bowus euentus, 
et officium capiendi aues Br.) auci- 
vogel-erye (5), -rie (55) ry (6), vogler- 
ey (14), -j (16); md. voghel-erige (29), 
-e wige (22) eyn fogeler betryeger 
(18. cf. auapium). auci-, aucu- (21, 66, 
67, 110, 132, 134) fogel-garn (8 &e.), -neez 
(60 &e.), -geschrey (66, 69, 70). g. von 
voglen (68, 110, 132). ein hert 4 eim ga- 
renneeze (3) aueupum fogel-necze (5, 
9) -garn (6, 7 &e), -werk (8). vogil 
werg (9). aucupium (»« augurium ip 
v-phannge (9 sé. phaunge), -wel (60. cf. 
gewelle Sm. 4, 55?). fogilnüge (8). vogel- 
fanek (110b), -gesang (64€, 1108€), -gestel 
(64),-stellen Zweydewerg (125). abenture, 
varr. obenteure, ge-luck, -lück, -lyck 
(110). goede euenture (132). 

*Auci-, anci- (122) aua- (6) -pula, 
-bula (V) Ad. garren (4), garn, fogel-g., 
-netz (110). nece (13). nette (22, 23). lym 
rüte 4 garn (6). lyme-rude (0), rode (18), 
-roek (b) lim- (21, 23), lyn- (22) -rode, 
-rod (21) kleb- (:6) , leym- (74) -rut. 
klob (74, 76). elobo (117. cf. Gf. 4, 547 
sq. Fr. l, 520€, 524? &e.) gered o. zeug 
zu vahen die vogel (75). kefyt, meysen- 
kar, slag (74). vffslag, sprinkel (17). gall. 
escolpel (122). 

*Auementum v. Augmentum. 

Aueola v. Aueula. 





AUD 59 


Aue-, ant- (74)-ones (a/ph. aut- 16; 
i. rustici & stulti ; cf. b'ueco Gl. m. 1, 459) 
torecht paurn (74) ackertropf (76). Cf. 
-trolle (Gr. Wtb.) neben -trapp otis (Piet., 
Sim. Gr. Wtb.). 

*Aucopare v. Aueupare. 

*Auctentieus v. Autenticus. 

Auetinare v, Autumare. 

Auetio gant (Das.). 

Auetionari verkoffen (68). alt ver- 
schlissen ding verkauffen (110, sem. 132). 

* Auetionaria v. Antoniaria. Penes- 
tica. 

Auectiona-rius, -tor (cf. actionarius) 
ein verkauffer (110). 

*Auctor v. Anctor. 

Auetor ein merer (8, 66, 134). v?-m. 
(11). autor ein lerer (4, 66 , 134), mei- 
ster (8, 11). aue-, au-, aut- (9) -tor 
(minder untersch.; 4. autenticus 15) Ad. 
nd. lerer. hd. merer, meyster; pewerter. 
lerer o. bewerter meister (75). vermee- 
renesmaker (89). vr-sacher e -secher 
65). sachwelder (77). oker (22). encker 
(e. n sf. u). 

*Auc-, auch- (93) -toria (wntersch. 
von aectuaria) merkt- (93), marck- (64) 
-schif. 

.Auc- (Gl, m.), àu- (Br. &e.) -torisare 
peweren (75). offenbar machen (5b). 

Auc-, au-toritas (Óssw. untersch., 
doch mit gekreuzter Glossierung; 4. au 
tentica 15) hd. nd. gewalt, gwalt (134), 
walt (22). hd. meister-schafft, -gesprech 
(16), -sprueh (76); -liceh sprueh (65), 
sprach, sproch; mercklicher Z7 sinricher 
spruch (65) ;eyn wise, ware (68), bewer-te 
(64, 68), -lieh (66) rede; ein r. die war 
ist; pewerte kunst 7 schriffte (75); frey- 
heit, macht (65, 110), krafft (65), wur- 
digkeit szm., glaubm (ss). alt gespro- 
chen Z wol beweret (12). 

Auetrix 4. augmentatrix (Br. ort- 
haberin (74. cf. Ob. 1168).fuotareidi ? muoter 
(Gf. 3, 319. »« nutrix?) autrix mulier 
autentica (Br.). 

*Auctula v. Aueula. 

*Auctumare v. Autumare. 

Auectumnus v. Autumnus. 

*Auc-ula, -ola (134), -tula (V) Ad. nd. 
eyn fogel (18, 23 &e). vo- (134), vó- (0) 
-gelin. eyn eleyn genf-e (18), -lin (5), -in 
(68), gans (110), gans-lein (74), -el (4). gosse- 
lin (22), -le 7 -ke (225). 

* Aucumare v. Autumare. 

Aueupa-lis, -bilis (Br. £, res apta 
ad capiendum sc. aves (4, Gl. m. 1, 462). 
klew (4. d. 7. klebrute, klob cf. v. auci- 
pula, nicht: klaue, we ?ch l. c. móglich 
hielt). 

Aueup-are, -ere, -ari (Br. &c.), auco- 
pare 21)ffogeln (5^). voglen (1,64). Ad. nd. 
fogel, voghelen (22) Ad. fahen, vohen (6) 
fangen 72 stellen (125), griffen (5, 21), be- 
gr. (18,21), nd. gripen, locken (67), pflucken 
0. berauffen (66), bereuffen (134). 

Aucuparia fistula eyn meysBebeg 
(125). 

*Aueupissa voglerin (74). 

; Auceup-ium, -um, -icium v. Aucipi- 
eium, -um. 

Audaci-a, -tas hd. kun-, kuen- (10, 
110), kon-- (55), nd. koen- (89) -heit. kueni- 
cheit (11). dorstikeit, ebentuer (17). freuen- 
lichait (91). 

8 * 


60 AUE 


Audaeter hd. kune- (5), kun-, kün- 
(4, 659? Mrg), kün- (3), kon-, kón- (67) 
-lich, -licher.| konliken (22). getürsteclich 
:5 8), gehertzig- 7 memn- (65) 
ich (65 var.). stoltzlich, keck- 
ucn; audaciter 2d.; audenter kuenlich 
(110). 

Audax Ad. nd. (99) kune. hd. küne 
(), kun, kuen (110), kün (4), kón (67) 
eyn koner (18). nd. kone, koene (89) 
keun (2D. dum küne (12) dorstig (77) 
drestelichen (18). stoltz (88, 110). freuen- 
lich, wagenhalf (88). keck, frisch, gesundt 
(15). 

* Audena v. Andela. 

Audenter v. Audaeter. 

Aud-ere, -ire (18) kün (55), kun (5, 
9p, kuen, varr. kyen (110), kone (18, 22), 
kón (65), koen (89), chunstig (sc 1) sin, 
sein, wesen (89). torstig (7), gedurstig 7 
gehertzt (65) dürr (2) drestelichen (18) 
sin. do- (293b, dor- (99), doe- (132), thor- 
(133), tur- (15), du- (65), gede-, varr. gedo-, 
gebe- (110) -ren. angeen &c. (65). ennedon, 
neden (225. a/fs, nádhian Gth. Wtb. 2, 98). 
audeo ich darre (17), daer (11). 

Audientia horung Z ver-h. (75). vor- 
horinge (1D. verhoerynge (89). 

Audire Ad. nd. horen. er-h. (9). hóren 
(21). ge-h. (6). horn (9, 18. hoeren (89). 
vnemen (9). 

* Audire v. Audere. 

*Auditiuus horich (11). 

Auditor hd. eyn sach-, sache- (6), 
sachen- (D^, 4), sage- (21) -vorhorer szm., 
-hórer (60), -v'hórer (21, 6, 75). eyn de 
ene zake v^hort (22). horre (99). 

Audi-, audiu- (68) -torium 2. forus 
causarum doc. (Br). hd. nd. eyn richte-, 
riht- (6), richt- (7, 4), rechte- (17), rit- 
(49), gericht- (66 &e.), richter- (68, 110) 
-hus szm. Sprec-vinster (11), -vijnster (89), 
cf. sprach-fenster fenestra locutoria n 
claustris (Fr. 2, 306). 

Auditus s. horung (55). ho- (11, 99) 
hoe- (89) -ringe. Ad. ge-herung (18), -horde, 
-hórde (6), -horn Z ghor (75). horen (1^0). 
dat horent (28). ptc. hd. gehort. 

*Audiutorium v. Auditorium. 

*Audronus v. Andromoda. 

Aue d. ge-gruDet,, -grusset, -groDet 
(133), -griest (76) si-, sye-, seye-, sey-stu. 
EEUBIOeE (132), -grot (22, 93) sistu. grüsse 
dich (6). got haldig (99). god hael du (11). 
alts. hel wes (í. chere — y0ps 118). 
auwe (l1, I7) ?nterj. 4. q. owe (15); doch 
vgl. auch auge wol dir (6. st. euge q. v.). 
auete got grüeD ch (25) gruD euch 
gott (15). 

Auel-lana, -lane (87), -ana, -lenia 
(11, 23), abe-, aui- (8) -Ilana, abel- (125), 
abi- (94, 136) -lina, apellena (Sum. V) Ad. 
n»d. eyn hasel-, hassel- (Y, 8), hafjel- (8b) 
hd. -noBe, -noB (7, 18), -nuf, -nufós (Ll) 
-noez (13), nd. -not (11, 99), -noet (89), 
Ad. -baum (eyn b. der frucht 5), -bam 
(8), -bóm (6). nof baum (17). nespil boum 
(84). mispil boim (Sum. V). nespel (87). n.- 
7 mispel-bom (100). mespi-, nespe-lun (-8, 
-ae Gf). eyn walsehnut (92). «en grot 
walsche not eder de bom (23). waltnuf 
(17). slea (117). ags. hnutu (136), hrutu 
(sic 94). 

Auellanus hassel baum (8). hasel- 











AUG 


stauden (1), -boem (11, 89). ags. haesl (136), 
aesil (94). nusbavm (3). 

*Auellare (untersch. von auellere) v65- 
rayden (133), -ryttern o. graben (67). ab- 
schelen (3). 

*Auellenia v. Auellana. 

Auellere Ad. abe-, ab-, nd. af- Ad. 
-schelen, -schellen (85, 29), -stelen (st 
st. sc 1). abscheln von eym baum, uf 
ziehen, ab schoden (17). affscheiden (18). 
trennen (65). abkeren (8, 110). wenden 
(65). ab-w. (110). abscheren (4). v-, auf- 
(9, 110€), yB- (67) -roden (19), -ruten (65, 
1105, -ryten (1102), -reitten (1109), -raden 
(3). afftrecken (132). gelubde brechen (9). 
globe brechin (8. hin nemen (64). 

*Auellum v. Auleum. 

*Auellum (aws duellum) ZZ. bellum 
ciuile (16). krieg vnter den burgern (74). 

*Auena Ad. hab-ern, -eren (3, 110), 
-bern (77, 125), -ir (Db), -er (D, 4, Br.). ha- 
(114), haf- (11) -fern. nd. haue-re, -r. vn- 
kraut (125). 

*Auen-ago, -ula v. Festuca. 

Auenare v. Auentare. 


*Auenatum hebbermeyl (13). haber- 
meel; auenacius haberin brot (64). aueni- 
nus panis h. bród (127). 

Auenio v. Auineona. 

Auens gyer (85). 

A-, ad-uentagium vorteil (68, 110). 
voerdeel (11). fordel (132). 

Auen-tare (Br.&e), -eare (129, 142 q. 
cf. Gl. m), -are, au-, an- (4) -etare Ad. 
haber (szm. cf. auena) ab-, v6- (18) -sni- 
den, -schniden. haueren arnen £ sniden 
(22). haberen (4. we wett. grasen gramen 
evellere, colligere). auen-are 2. awenam 
euellere (16); -to 7. auenis eradico t iruneo 
(b.); auenas er. & truneo (Br.). 

Auere Ad. begern. nd. begheren. ge- 
rin (9) girin (8). giren, gyrschin (8). 
gilen (5, 21, 22, 23, 76). giezig sin (17). 

Auer-nus 7 -tieus (76) hd. dye md. 
de helle, hellen (19), heel (11), heelle 
(89), hel (110), hell (68, 76). amimnis (?) 
hellen flys (8). : 

*Auerra emerkern (91. cf. Sm. 1. 53). 

Auersio (cf. euersio) pisturzida ; 
habui 4. versutia 7 apohheit sZm. (Gt.). 

*Auerstatus v. Austroaffricus. 

Auertere hd. abe-, ab-, nd. af-, ver- 
(65), vmb- (55) -keren. vmme kerin (8). 
abwendig machen, abtrunnig sin o. 
werden (75). ab- (17, 65, von- Z rum- 
65) -wenden. 

*Auertieus v. Auernus. 

*Auesper-ma, -ina, -tina &poc. v. 
Agnisperma. 

*Auetella v. Fetellus. 

Auferesis v. Afferesis. 

*Auferisare (cf. prc.) absnyden (9). 

Au-, auf- (1) -ferre hd. ab-, md. 
af-dragen, Ad. -tragen. nemen (8, 65). 
hd. nd. ab- (1'), be-, hyn- (65, 110b), 
hy- (110 varr.) -nemen. haelen (a/ph. 
aff- s9). af halen (11). stelen (11). ab- 
spannen &oc. (65). 

*Aufrigerium v. Auriphrygium. 

Aufugere entgeen (9). 

*Auge v. Aue. Huge. 

*Aug-ea, -ia (Gl. m.) insel o. werde i 


—. 


Augere Ad. nd. meren. ver-m. (89 
oken (222b, 99). hanthalten (65). 


AUI 


Auges v. Aux. 

Augina v. Angina. 

*Augis v. Augmentum. Aux. 
Augmentare //d. meren, v^-m. (11, 89). 
Augmentatio steygunge (26). 
Aug-, auc- (22) -mentum, 7 -is (8^) 

Ad. nd. mer-unge, -inghe. okinge (22, 
99). zunemung (65). 

*Augtumare v. Autumare. 

* Auguma senewiz (Sum. V. cf. angimia 
Po v. agrimonia? senewurz erigeron 
749). 

Aug-ur, -or(8) wickeler Ur wijch- 
ler (132). wicker (109). eyn vogel-w. (29), 
-wecker (5), -tzwitzer, -weyser, -merker 
(74), -gesanek erkennen (10). eyner der 
do zukunfftig dinge sat vf 
wissage durch der (75) fogel gescrey. 
worsager (9). vor seher (8). liezzer (Gi. 
a. 1418 Sm. 2, 500). witiger (ll. sapiens 
Cf. Br. Wtb. 9, 244. wittegher Aaruspex 
&e. Kil.). 

Augur-are, -ire, -ari (64, 110), -iri 
o -iari (76, 109) wicken (109). vogel-w. 
22) -wecken (9, 18), -tzwitzern (74). 
vogeln wineken (sc 4). wijchelen H- 
war- (110), weis- (64) -sagen. wittighen 
(Kil.). witegen (99. cf. augur). witken (109. 
bei Bruns, von Hoffmann ?n wicken ge- 
schlimmbessert). 

Augur-ari , 
autumare ?). 

*Augurionosus v. Auriginosus. 

*Augurium (sf. tug.) v. ''eges. 
Augu-, 

wyckung (5b), -wissung (1), -gesang n 


-iari wenen (8, 9. »« 


-geschrei (17). wieker-y (5), -ye (109), 
-ung (19), -inge (22). witinge (l1), 
-eginge (99). mirkunge zu konfftger 
dinge; (augueium?) ebent duer (1T). 
ebentewr (9). abeuturer (s?c 8). warsa- 
gung durch vogelgesang (110). 

Au-, a- (D^) -gusta (cAwitas) avgst- 
burg (6). augus-burk (127), -porg (5b). 
hd. augs-borg (12), -purck (3); aus-burg, 
-purg, -borceh (13, 23), -per (17). ose- 
boreh (22). 4 

Augusta mereryn dez rychef) (5b), 
des reichs (1). en mererinne des rikes 


(22). 

Augustinensis (monachus) hd. nd. eyn 
augustiner. austyner, eyn broder de 
swarte eappen drecht (22b). 

*Augustinensis augstburgerin (6). 
auspurcker (3 wrg.). 

*Augustinus (». pr. auis et m. gene- 
rale ad omnia volatilia pennata, (16). 

Augustinus en name enes mannes 
(22). austyn (22b). 

*Augustum (sc. malum) augstappel 
(125). 

Augu-, augi- (D^) -stus edel (8b). 
edil (,ab auis et iusto*! 9). (Offers 
cesar aug.) merer (9, 65). m. des riches 
(b, 7, 18), reichs (3, 4), rikes (22), ge- 
richtes (18). eyn mant, der aust (1). owest 
(85). der aust- (bb), auste- (b) -mant. 
ougst-monot (durchstrichen), -mont (6). 


ost man (223b, 23). augst (15). der augst- - 


man (D, -monde (3). august maned (1). 
ovgste (93). oügst (41). hew mond (4). 
der herbstmon (125) der andere auste 
man (cf. iulius); boh. sirpen (4). 
-Aui-a, -um, -arium (8b, 91), -aria 


: (85; &c.) (cf. inuium, deuium) vnwege 


85, 23). on- 4 a-weghe (108). Ad. ab. 


ago- (136) -rium vogel- 


em (18) 





AUI 


abe-, irre- (3 &e.) -weg, -weyge (3). eyn 
ir- o A (9 doe]: (11), d'wal- 
(89) -wech. auius adj. (Br.) ab-weg (76), 
-wegig, irrig (110). bof 1. weg (68). auia- 
ria pl. irrung der weg (68). bussche 
sonder wege (132). busch on weg (110). 

:a via »« auis!) vogel o. holtzweg 
64, 123). arra (aus auia »« aer »« er- 
rare steht nach aerem) irreneck (n sf. u) 
via erranea, in der loft (9). 

*Auiana v, Auineona. 

Auiarium Ad. ein stat do vogel flie- 
gent (64); v. -hus sm., -korb (91), -krátze 
Z kótze 4 -Átz (Das. ein hagen (125). 

*Auicia (cf. auitium Gl. m. 1, 477) 
vogil-flug o 60), -lueke ader -zucke (17), 
-folek (8, 56s). 

Auic-ula, -ola,(8)(untersch.von aucula) 
eyn cleyne voghel (22). hd. eyn cleyn, 
kleins (134), klains (76) fogel-in, -eyn 
(66), -lem (76), -len (18),-gin (5). vogeleyn 
(9, 4, 51). voglein (1). fogelunge (8. dZm.? 
2« aueupium ?). 

Aui-eularius (Br.), 7 -gerulus/ -gillus 

74) vogeler (110 sm.). vogel-verkouffer 
132), -verkoffer (68), -verkauffer (74, 110), 
-trager (74). 

' Auide gyerlichen (19). geyerlich (Atp.). 
gittielieh (65). 

Aui-ditas, da Ad. d (5b, 1), girig- 
(110), geyrig- (4), geyti- (66, 134), griti- 
(6) -keit; gier-keit, -heyd (19); gyre- (10), 
geyer- (Alber.) -heit. giricheit (29). 

Auidus (cf. auarus) hd. girig. girich 
22, 1105). ghierich (11). gierk (11). gerig 
9). begir-ig (65, 68), -lich (65). gritiger 
6). greitig (64). gytig (64, 110). gitiger 
m gittig (67). geytig (3,646, 88). gytzig 


69). geytzig (66, v0, 134). graf) (17). 


Auig-erulus, -illus v. Auieularius. | (1 


* Auillana v. Auellana. 

*Auimuneulus v. Auuneculus. 

*Aui-neona (5, 18), -niona (b 22), 
-onaà, -ana, -ano (225), -onia (18), -one 
(66), abiona (bb) (ciuitas n Gallia, Fran- 
cia, Grecia ! 66) hd. nd. avion. auyan (18, 
66, 67). abyan (1). abion (5). avien (22). 

Auinum 2. vippa (q. v. 75). 2. qu. 
extra, vinum 1. aqua, mixtum (Br.). wasser 
mit wein gemischt (74). gemenget win 
(8, 17). gemenckt wein (9). lauer (3). 

*Auirium (2. locus secretus auibus 
aptus) vogelstant (754). 

Auis Ad. fog-el, -il (5, 9). voghel (22). 

Auis tarda v. Bistardus. 

Auisa-mentum, -tio (75) warnunge 
(8005). 

Auisare (7. premunire, premonere) 
beraitten (67). hd. nd. beraden 7 beden- 
cken. vorbe-dynken (13). beraten (76, 110). 
Ad. war-en, -nen. mercken (6). bedrach- 
ten (18). 

Auisatio v. Auisamentum. 

Auisio vbersichtikeit (9). 

Auita alt wyp (7). 

*Auitas v. Auiditas. 
*Auitella ein klob da mit man fogel 
facht (64). 

Auitia v. Auicia. 

Auitus alter (7). altder (100). ange- 
born (75 Mrg.). 

Auium v. Auia. 

Aula hd. hoff. hof (22). sal (1, 6, 75): 
sale (77, 99). zaal (143). sael (13). sail 


AUR 


(Db, 19). eyn koniges sayl (5). eyn kon- 
ges- (21), konniges- (22), kungs- (9), 
kuning- (49), konning- (8), Ad. konig- 
sale, -sal, -sal o. kueh (8). pallast eins 
fursten (75). phallantz (palatium palast 
93). pfallenez (80). ; 

Aula (7. tibia Br.) gew. pl. aule (7. 
eantes 75). sack pfeiffen (3). orgel-pfyffen 
D , -pyphen (19), -pipe (11). argel-pipen 
89), -roren (75). 

*Aula-nus, -rius v. Auliecus. 

*Aul-ea (sg.), -ia (1V), 4 -eola Ur 
alea (4. curtina 94), aureola (q. cf. 4) 
eyn düch das gezogen ist per aulam 
(6). vmbe- (121), fur- (4) -hang. gemolt 
vmhank (9) vberganek (sic 8). fore- 
hanek 7 decklach (18). bancke duch, 
stul kussen, depche P tebich der an 
der wand haceht o. hangt (75). md. te- 
to-ppet. betler mantel (64). ags. strel 
(94. strsel Bosw.). 

*Auledus v. Aulidus. 

*Aulegi-, aulege-, aurigi- (16. qg. cf.) 
-nosus (7. crassus € hwmidus 16 &e., pin- 
g"is 70 &e. 4. q. vliginosus Br.) feyft 
(110 sZm.). 

*Auleola v. Aulea. 

Auleolum furhanek des sals (75). 
Aul-eum, -um (67), auellum (Gl. m.) 
(Z. cortina) Ad. eyn hoff cleyd, vmbhang 
sim., kostlich v.(88, 110) o. deckin (110). 
eyn eleyd daz von hofe wort gegeben 
19) en haef kleet (11). hauckleit (89). 
op- (V), de- (76), te- (88) -pich. tappe- 
zerei (gr. X0).&ov 112). heyden-nisch werck 
(64), -Bwerg (125). heydnische gewürckte 
tücher (p/. -ea 113). eyn costel bestickt 
laken off beduyrt gardijn (132). 
*Aulia v. Aulea. 
*Auliales (cf. aulieus) eyn dinst man 


*Aulicia sunt vasa vmaria (76. st. 
vinaria : aula — olla? cf. bolicium?). 
Aul-ieus, -anus, -arius Ad. eyn sal-, 
sale- (7, 21), sayl- (5), slaez- (21. — slofo-), 
pallast- (75), hof- (76) -meister, -mester 
(56); hoffe-, hoff-, an- (8) -gesinde; hoiff- 
esunde (10); houe-trut (119, 120, Sum.) 
ling (e -linck. hauelink (11). hofflich 
o. zuchtig (110). hoefsch (132). 

Aul-idus, -edus (134 &e.) (dulezs émstar 
soni organi, i. q. alidus, Br. sim.) suf 
orgeln gesanck (75). sub gedon der o. (14). 

*Aulitiea herba chamillen (143). 

*Aulula eyn cleyn sale (18). 

*Aumi-, aumu-ceia v. Almucium. 

Auolare abfliegen (75). 

*Auornus v. Frangula. 

*Auortiuus v. Abortiuus. 

Aura (7. splendor, ventus, aer, fauor 
Br. Ad. nd. weder. hd. wedder, wet-ter, 
-er. loft (85). der lufft (65). senffter 1. 
(88). wint, schin, gonst (8). schein (9). 
gunst (9, 88). gunf) (67 Mrg.). 

*Aurameus v. Vranieus. 

Aurare (Br. Ad. nd. v-, vber- (1), 
ober- 2 -gulden. vergilden (76). wed- 
deren (85. : aura). 

Au-, 4é a- (110) -rata (péscis) gold- 
forhin (91), -fohre, orfe, seebrassen (G1. 
m.). Gf. aurona genus piscium sic dictus 
quia arenatat (76) »« hor-ona, -ena. 

Auratus vergult (68, 110). 

Aur-ea, 7 -eas (147), -ia (16) (2. fre- 
mum, ab auris Br. capistrum 16; »« 


AUR 61 


aurum 110 &e.) hd. eyn zugel an einem 
zaum, zom (68); tzogel an eyme tzaume 
i ain halffter (76). toem (147) breidel 
89, 132). ein. guld-eine (16), -en (110, 132) 
kron, o. gewant (16). 

Aur-eale (11, 19, G1. m.), -iale, -icale 
(Gl. m.), -iealis (11), -igale, -eliale (110), 
-eola (q. v.) haubt- (110), or- S ore- 
11, 18, 89) -cussen, -küssi(1109), -kyssen 
8). oir eossen (19). hopt kis (76). 

(11), 


* Aurealis 
-lose (8b). 

* Aurea-, eystet-tensis eystet (74. au- 
reatum eichstádt Ki.) 

* Aurecaleum v. Auriecaleum. 

*Aurelentus v. Aurulentus. 

* Aurelia v. Aurilia. Areola. Oriolus. 

*Aurelosus (»« eautelosus?) fursich- 
tig (15). 

*Aurena (cf. aurona) goltfisch (74). 

*Aureola v. A-, lau- reola. Cocco- 
gnidium. 

Aureola (v6. premium, erinale, sertum 
dc. Br., puluimar; aus aur-is, -um; cf. 
&ur-eria Gl. m., -eale, -ile, aulea) ein 
gulden (sc. bant 18); Ad. nd. g., hd. gul- 
din (67, 134), golden bant, band (7, 134), 
pant m pfand (67, 110), Ad. bort, bar- 
ten (4), kron, kranez (D^). golt-, renc- 
(100) -borte (17, 100), -bort (16) -bort 
cron (8), -brant £ erone (9). er. der ewi- 
gen seligkeit (75). ein sunderlich cr. Z 
belonung (65). sigekron (74. cf. laureola). 
ein güldin horbant (6). porten (1). eyn 
ore- (b, 21, 67), or- (28, 66, 134) -kussen, 
-kufen (5), -kossen (21). heubt kyssen (18). 

*Aureol-entus, -us v. Aurulentus. 

Aureus adj. s. (sc. denarius; $. flo- 
renus 1) Ad. nd. guld-en, -ein (1), -in 
(85 76). eyn arkussen (22. »« auris). 

* Auria v. Aur-ea, -ifodina. 

*Auriale v. Aur-ea, -ieula. 

*Auriealeeum messingisch (74). 

* Aurical-cum, -chum (Br.), -con, auri- 
7 ori-chaleum (Ki.) aure- (76), ori- (q. 
v.), eri- (9. cf. 93, 4, 15) -caleum, auri- 
euleum (23) mess (76, 91). mes (6). 
mesch (64). mósch (93, Ki.). hd. nd. mess-, 
mesf- (b^) -inc (11, 89, 127), Ad. -ingk - 
(3, 10), -inck (9), -inke (17), -ing, -ig (5, 
15), ek (8), -ein (1l, Weig. Syn. 3, 907 
ad)j.). missin- Ad. -g, nd. -ck.myssyine (13). 
Óreale sim. (Gf. 1, 468). goltsehum (110 
sim. cf. sq.). 

*Auriealeus Ne spuma, auri 5 &e. cf. 
prc.) hd. golt-schume sem. (wss. AUN 
-schaum 0. -fein o. glett o. silber (74 
got scham (4. cf. aurugo). mef) (76). 

*Auricaleharius (7.  ecaleotypus) 
meDingfleger (125). 

*Aurical-is, -e v. Aur-ea, -ieula. 

*Auriceps v. Aurificeps. 

*Auricidius v. Auriscidus. 

*Auricola v. Aurieula. 

Auricomus goldfahser (Gt.). 

*Aurie-tor, -or (76) (cf. aruspex &oc. 
Qus auis »« rictus q. v.?) $. in-, iu- 
dieans futura ex garritu auum, (66 &c.). 
vogel wieker (23). weyssag durch den 
vogelgesanck o. zwytzern UN 

Aurie-ula, -ola (22, 23, 133), -ulum 
(94, 136), -ulare (110), -ular (4), -ale (132), 
auriale (68) eyn cleyn ore (19). eyn ore- 
(Mss. mog.), or- (3, 23 &e.) oer- (5), oir- 


(vermis) oer-worm 


62 AUR 


132), ar- (22, 75) -lep (18), -lippe (22), 
erit (23), EDReEeE 10). Iepebia ii) 
-lepehen (3), -lepgin (bab, 21), -leppelin 
(6), leplin (7 &c.), -lepleyn (66), -leppel 
(4, 64, 15), -leffel (110, 132). die króspel an 
ohren (Ki.). ags. eruigga(Hpt.5),earuuigga 
(94), aeruuiea (136); angl. earwig. 

Aurieula muris v. Pilosa. 

*Auricularia ein heymlich ratz wib 
(110), raitz wijff (132). 

Aurieularis Ad. eyn, der cleyn, «d. 
clene, kene (sc 22) fing-er, -ergen (21), 


-erlin (6), -eren (22). eleinster finger in | (7) 


der hant (75). Ad. or-f. sm., -leppel; oren 
grübel, ore gribel (cf. Fr. 2, 31). heym- 
lieh gabe (sc 17), rat geben (8), rot- 
gebende Z mmnerster (nümerster? 9). 

Aurieularius rat-gebo (117, 121) 
-gheuer (22). eyn.rayt- (5), gro) rot- (6) 
-geber. heymlieher ratsehreiber (66 sém.). 
orenplaser (75). 

*Auriculeum v. Auricaleum. 

*Au-, a- (136) -rieulum (cf. aurical- 
cum?) ags. dros (94, 136). 

*Aurieulum v. Aurieula. 

*Aurieus v. Auritus. 

Auriehaleum v. Auricaleum. 

* Auriela v. Aurilia. 

*Aurielus v. Aurulentus. 

Aurifaber d. nd. golt-smit, -smet 
(28, 89), Ad. -smyd. Ad. goldsehmidt sm. 

Aurifex (4 qui purgat aurum 16) 
golt-smit (Y), -sehmeltzer (75), -feder (77. 
st. eger? : faden?), -pleger (17. st. -phe- 
ger? -pleser?). 

Auri-, ari- (1) -ficeps, 7 -fieus (14), 
-fiees (102), -ceps (87, 104), -siceps (45) 
(7. orix 104, ispis Gl. m. cf. aleedo ispida 
eisenbart Nmn., Ob., Fr., v. 7. fraudula) Ad. 
nd. ijs-, hd. ys-, yf, eis, eyf-, ysch- 
(133), his- n -vogel. Ad. md. ysen-, 
yseren- (225, 23, 89), yshorn- (22) -bart, 
-bort (19, 22b, 89), Ad. -part, -grine (19, 
aus gren barba 2 isegrim lupus?). golt- 
hune (11), -vogel (4, 75), -hamer (74). gold- 
amer (85). hebir (104). 

Aurifieina golt-smitta (93), -schmitte 
s 75) -smyette (85), -smit (8), -smytz 

132) -ese (23). smitt 4 efe (11). gold- 
schmidlad (91). 

Aurifieium gulden werg (8b). 
*Aurifigium v. Auriphrygium. 
*Auri-flama, -floma, -fleuma v. 

-spuma. 

Auri-fodina, -fouea, -a (110) golt- 
Ad. -grube, -grub, -grueb (2) -grobe 
n -gbe (89), nd. -groue, -groeue? -putz 

132), Ad. -werek (8, 9), perg (14), -grien 
am rein, var. -gryn am rhyn (110. cf. 
Fr. l, 372b. Sm. apt Toscu t. 
. *Auri-folium 7 -pecium (cf. peti 
Gl. m.) (herba) Eoltblüde (89). ES 
,*Auri-frugium, -fugium &o. v. -phry- 
gium. 

Auriga (cf. aurigo) hd.nd.eyn wagen-, 
wayn- (5^, 4), weyne- (21), win- 12), wan- 
y, Ad. -fuerer (93), -fürer 6), -furer 
12 &e.), -triber (5, 8, 21), -treiber (1, 4), 
-driber, nd.-driuer, -menre (109), Ad. -man 
(7, 85, 75), -kneeht (5^ &c.j, -knet (49) 
eyn karre- (85), karren- (76), fur- (4, 75), 
vor- (22, 17) -man, -manne (77); karn 
dryber (19); fur-, rofj-, men- (75), wor- 
(9) -knecht. farer, v/g. furer. roller (73). 
wagener (95). reitwagen (Sum.). 











AUR 


*Aurigale v. Aurea. 

Aurigare menen (75). den wagen 
furen (88). 

Auri-, auru- (cf. aule-) -ginosus, 
augurionosus (7 ietriecus 145) (7. ar- 
euatus 142 &e.) gelbsüchtig (Ki.). 

Auriglutinum (7. ehrysocolla) bor- 
ris (Ki.). 

Aurig-o, -aà (morbus t color 16), eu- 
7 ar-rigo (65) (V. superfluus calor 15; 
cf. aurugo) eyn siech- (66, 134), sych- 
(67,69) -tum. eyn sueht 7 ealor die hitz 
0), ge-s. 7 h. (76), suecht ader heicze 
(21) kranekheit mit hieze (4); vberig 
hitz (15). nd. eyn suke 7 de hitte (23), 
van der hette (22). 

*Aurigo (7. aura; cf. aurugo) wetar 
Gf. ). 

LAS (: aurum) golt-sin (22), -sin- 
der, varr. -schnider, 7 -rost (75). 

Aurigraphia golt schrift (9). guld-in 
geschritft (75), -e serift (22). 

Aurigraph-us, -os Ad. gulden- (175), 
golt-schriber. schreiber golt (9). 

*Aurile (cf. aureola) pertel (4. cf. 
bertl Sm. 1, 204). 

*Aurile-a, -ga v. Aurilia. 

Aurile-, aurili-gium eyn golt- Ad. 
-stat, -stad (1), md. -stedde, -kamer 4 
gulden stat (15). 

Aurilegulus goldwáscher (Ki.). 
*Aurilentus v. Aurulentus. 
*Aurilia, -ea, -iga (75), -ega (18), 

-ena (66 &s., aur-iela (1), -elia (115, 
125, Ki.) (vermás; auis ?. oriolus 125) Ad. 
nd. golt-, Ad. gold-, gult- (21) -worm, Ad. 
-wurm, -wyrn (18), -würmlim (115), -wurm- 
lein o. -háhngen (Ki), -wormel, var. 
-würblin (75), -plettehen (125). 

* Aurina (herba) aurine (149). 

*Auriola (7« ara, hara?) ags. stigu 
(94, 136). 

Auripig-, auripie- (b) -mentum /d. 
golt-schum, -sehawm (9), -farbe (17). hutt- 
rách (3, Sm. 2, 257). auripig- (1l, 2, 73), 
auripie- (Db), opri- (93), oper- (73) -ment. 
orgimint (Gt.). 

Auri-phrygium (Ki.), -frigium, -fru- 
gium (10), -fugium (Sum.), -figium (19), 
-frisium (99), auf'gerium (8), anph- (89), 
anf- (19) -ritieus, fresum aureum (104. 
2« fresus cf. Gl. m. 9, 674) (cf. Dz. Wtb. 
608, varr. Gl. m. l, 484) porte (Sum.). eyn 
borte (8), bort (anfr. 19). rant of boert 
(anphr. $9). golt-borto (117), -bort (12, 
99), -burt (1), -bart (19, 89, 99). goldbarde 
(11). eyn gulden krantz (10). 

*Aurire (7. percutere 0 vulnerare; im- 
plere 141; sorbere, audire, glutire, trahere, 


ferire, sed aspiratum debet esse Pap.; aus 


auriga »« haurire &oc.) hd. sla-, schla- 
gen -hen; slan (18). slahin o. wagin 
dribin (8). slahen 7 wagen treyben (9). 
w. furen (1), voren (92). 

Auris Ad. nd. ore, oor (143), oer (5), 
are (22), ar, vig. or (75). Ad. or, ohr 
(111) horre (b^). flamdr. hoore (Kil. cf. 
Gth. Wtb. 2, 729). 

Auri-seidus, -eidius (74) ein golt- 
RS (110), -snyder (132). golsneider 
(74). 

Aurisiaà v. Aorisia. 

*Aurisiceps v. Aurificeps. 

*"Aurispieari (cf. aruspex. auspi- 
eari. weder wiekern (b). 





AUS 


*Auri-spuma, -fleuma (89, 147), -flo- 
ma, -flama (11) golt- Ad. -schume (wss. 
mog.), 4d. -scüme (11) -schuym (14:1), 
-schurin (89. sic? »« auriscoria éd. EAD 

*Aurista v. Aurisia. 

*Auristria v. Austiria. 

Auriuittis goldfinek (135, ki.). 
*Aurog-a, -o v. Aurugo. 
*Aurolentus v. Aurulentus. 

* Aurona v. Aur-ata, -ena. 

*Auronum v. Abrotanum. 

Aurora (é. oriens 22», aura Gt.) 
morghen (220). hd. nd. morgen-stunde, 
-vre (10), -rot, -roet (17), -roete (110b), 
-roten (1103), -rotin (f. (), -rotte (9), Ad. 
-rote, -rothe, róte (67), -rode, -róde (12), 
-royd (19), -sonn (76), -stern (68). margen 
rod 7 stund (21). frw morgen stunde (5^). 
dage- (11), ghe- (89) -raet. wetar (Gf.). 

Aurorare (7. illuminare Br.) virluch- 
ten (19). verlichten (89). 

*Aurospex v. Aruspex. 

Aurosus v. Aurulentus. 

Auruginosus v. Auriginosus. 


Au-,/ a- (74, Br.) -rugo, aurog-o (19, 
4) -& (18) (ar. é. color sicut pedes acci: — 


qitris, sed amr. i. morbus regius, corrup- 
&o aure &e. Br. sim., corr. aeris, tempe 
stas, rubedo, fex, spuma auri; cf. erugo, 
rubigo, auri-go, -pigmentum, spuma 


&oc.; als morbus oft alph. amrigo) hd. nd. 


golt-, Ad. gold-, gult- (21) Ad. -schume 
1), -schum, -sehaume, -schaum, -scham 
y -phaim (1), nd. -fin (23. »« sin), -sin 
(5, 21), -schin (11), -schyne (133), -syndel 
(64), -ezunder (5b). Ad. gele, gel, geel, 
gelde (11) sucht, such (5). die alde süchte 
21). sieehtum (68). totbleich (100). geli- 
wi (color 119), -u (120). Ad. vn-gewitter, 
-wetter (68); mel tauwe (5); mil-thaue, 
-thau, -tau, -tay (3), -thaw (66), -tow (76); 
milt-dauwe (10), -dau (12), -doug (49); 
mild-dauwe (17), -etav (8), -e (19); mi: 
litou sim. (Sm. 2, 567. Gf. D, 346); mete- 
dan (se 21). nd. mijlde (89). miltauwurm 
der das kraut verderbet; arugo vnge- 
stumer luft (74). vmgelt (6. aus gelde— 
gele sc. sucht »« angaria?). 

Aur-ulentus (Br. &e.), -olentus, -eo- 
lentus, -elentus, -ilentus, -eolus, -ielus 
(67), -osus (7. plenus auro Br., deauratus) 
vergult 7 guldin (134 sim.) vorgolt (8, 
9). vol gold (68, 1109), golds (110^). 

Aurum Ad. nd. golt, goltt (22). Ad. 
gold, gult (5, 21). 

*Aurum abrasum (st. 
lawtter gold (1). 

Aurum arabie golt von arab-ien 
(5^), -i (1). 

Auruspex &oc. v. Aruspex. 

*Ausaria v. Austiria. 

Ausceul-tare, -are (134), -tari (4) (?. 
obedire dc.) horen (8, 19, 22). Ad. zu-h.; 
fliblieh, fleyslichen (9) zu-h. zu- (110b), 
flisliken zuo- (13) -heren. horchen is ; 
vff-h. (68). fleissig zeu-h. (4). losen ue 
zü-l (113). lustern (8b, 49) erfarn hey- 
melieh (10). erforschen, lernen (65). ge- 
horsam (17, 75, 88, 110), -folgig (75b), 
-felgig (759), -vellig (1) vndertan (9) 
Sin, sein, o. werden (15). 

Ausp-ex, -ieator 2) (cf. aruspex) 
wicker (19). wedder- (22), vogel- (11, 13, 
23, 109) -wicker, -wiker (11) wissage 
dureh der vogel flug (175). 


obryzum |!) 





AUS 


*Auspieacitas noth, not-heit, -durf- 
tigkeit (14). 

Auspieari vogel-wicken (5, 22), 
-wiekern (b^), -weeken (18), -sehawen 
(66 &c.). vogeln (4. mAd.). zauberen (110). 
war-sagen (is &c.), seggen, wieh-, tov- 
eren (109). wegeln, zwytzern als von 
vogele ansehen vnd auf? irem ansehen 
kunfftige ding sagen (74). 

Auspieat-o, -e (74) gluck-, var. glük- 
lich (110). zu gut geluck (68) notdurf- 
tiglieh (74). 

*Auspieator v. Auspex. 

Auspicium wicker-ie (5), i (21), -ige 
(22). wijehelie (107). wicher-, wecher-ey, 
-ung (74). wetter (T) warsagunge E 
110). waersegghinghe (107). gelucke (99, 
D bescherniz Co ) quitteln als de 
fegel (18). 

*Auste-l, -nia v. Austiria. 

Auster Ad. nd. suden-, sude- (12, 
110b) suder- (74), sut- (19, 99), zuyd- 
(89), zu dem (sic 21), sue (10 2« sut?), 
der suD warm (65), Ad. oster-, mittagesS-, 
mittag- (4) md. eyn middaghes- (22), 
walt- (Anz. 8, 4095) -wint, -went (99), Ad. 
-wind. est ventus t geyse (9. : geist? cf. 
Gth. Wtb. 2, 398). 

* Aust/a (cf. prc., austr-ia, -alis) oster- 


leich (9). 
*Austeria v. Austiria. 
Austeritas hd. strenge-, streng-, 


strene- (67), strein- (21), grymme-, herti- 
65) -keit. strenck- (134), grim- (6), hart- 
(oo -heit. strengli-, var. strenli- (110), 
strenghe- (22) -cheit. scharpfhait (76). 
scherpffe (65). 

Auster-iter, -e hd. grim- (9, 4, 76), 
rymmec-, grymik-, Ad. nd. grimme- 
5, 98, 68) gremme- (22) gruwe- S 
gru- (21) freue- (68) vngestem- (5), 
vngehor- (1. cf. sq., affabilis), streng- 
4, 110) wrede- (132) Ad. -lich, -leich 
1, 4), nd. -liken. 

* Aust-ernare, -rinare (Br.), cf. -erare 
(Gl. m.) 7. maerum, facere (Br.). magher 
maken (141). 

Aust-erus, -renus (21. »« strenuus?) 

(cf. seu-erus, -us, crudelis) Ad. nd. 
stre-, stry- (18), gestre- (5) -nge. hart 
823b, 65). hàrt (9). hart-man (99). scharpff 
(ir. 65). grym (6). grimm-Hig (18 szm.), 
-elieh (22), -ikeit (sc 18). gram (11, 19 
bose (19). wreet (11) vreet (89). vnhor- 
lieh (23. cf. prc.). aurisch (alph. aufrisch, 
7. q. eurisch Sm. 1, 96), v/g. grulich (75). 
ernsthafftig (110). vngleubig (65). winsuer 
(sapor 125). 

*Aust-iria (74 &e.)), -eria (v, 9, 74), -ria 
(68, 132), -rea (21), -enia (16), -el (9) 
ausaria (67 &e.), auristria (ap^. aust- 
110) (. enguentum auris) ore-, oren- (6), 
or- (82b, 22, 74, Gf), our- (76), hor- (9. cf. 
auris) -salbe (6, 1), -salb (76), -salben 
(5,. 21), -zalue (22), -smalez (9, 16), -smero 
(Gf), -smer (8, 74), -sepe (85). 

*Austoraffricus v. Austroaffricus. 


Austra-lis, 7 -le (110), -nis (7) (cf. 
aust/a) suden (110). osterich (1105). einer 
VZ Oo. o Oster-licher (6), -eicher (67). 
oster- hd. -richer, -icher, -reicher, md. 
-riker. oisten- (132), ain ester- (76 
-rieher. eyn ostreuker, eyn vte demme 
lande (sc. austria 22). suden (110). 


AUT 


Austrare 2. hum-idare (Br.), -ectare 
(16). netzen, naD machen (88). 


*Austrenus v. Austerus. 

Austria hd. nd. oste-, óste- (6), este- 
(18) Ad. -rich, -rreieh (4), nd. -rick. en 
osterriker (sic 23). sut land (19). zuijt- 
(89), zuden- (11) -lant. 

Austrinare v. Austernare. 


Austro-, austor- (16) -affrieus (141), 
-afrieus suntwint (141). auerstatus 7. 
ventus proximus astro (16. hierher?). 

* Austrum mispeblom (149). 

Ausus adj. s. hd. kune, kun (4), küne 
(21), kóne (67). kone (18, 22). eyn koner 
à eyn torstiger (X). to- (133), tu- (4), do- 
85, 1), gedo- (5), gede- (18) -rstig. driste 
22). freche (66 &e.). lrecl (st. keck 76). 
kün- (6), kun- (110, 134), kon- (68), stoltz- 
? freuel- (110), frech- (69), frei- (134) -heit. 
manlicheit (6). 

Aut aber (7, 4). ader (d aus f verb. 
5). oder (134). entwor afte (22^). efte (22). 
offte (132). ; 

*Autheeastus (a0U0cfxaotoc) v. Ario- 
pageta. 

Autem (oft 4. aut) hd. aber. ader 
(D^). ouer (22). mer (99). 

*Autem-are, -ia v. Autum-are, -a. 
*Autem-na, -pna, -pne v. Autemn- 
a, -e. 

Autentiea (cf. auetoritas) gelaub 
brieff (64). mit war- o. wif-heit bewert 
(110). 

Autenti-eare, -sare (75) (V. confir: 
mare Gl. m. autorisare g. cf.) Ad. mit 
war- o. wiD-, weiD-heit beweren szm. ain 
red mit wiDhait b. 7 warhait (76). eyn 
redde wif- 7 meister-lich b. (1). ein ding b. 
mit meisterschafft (17). wiDheit mit war- 
heyt meysterlichen b. (18). m. reden (91). 
ding bewaren (4). bestaten (75). acht- (22), 
ac- (at-? 23) -bar maken. 

Autentieatus bewert (75). 

Autentieum Ad. ein befunden, ver- 
bunden (63), 7 vorwenden (15), vberwun- 
den (9), übir wonden (8) war-, wor- (9, 
15) -heit. offnenbarheyt (16). 

Au-, auc-tentieus (cf. auetor) d. 

eneme (21), vor-, voir- (5) -g., -genam 
(4), -nemig (17), hd. nd. -nemen (18, 22), 
-neme (23). fürgenóme (67). vernenig (1). 
ain furnemer 7? namhaffter (76). Ad. md. 
meister-, mester- (5, 23), meester- (89), 
mef- (18), geleuf- (132) -lich, -lichen (21), 
licher (68, 69, 134), -liek (22, s9). be- 
wárter (134). glaubhafftig (110). 
*Autentisare v. Autenticare. 
*Autentisatus bestat (75). 
*Autentus v. Attentus. — 

Auth-, aut-epsa, gr. (00&(4 (i. co- 
culum aheneum dc. 112) ein ehrin-er 
hafen (Ki?) -ger haff (112). 

*Autima-re, -cio v. Autum-are, -a. 
Autographum orschrifft (125). 
Autor &oc. v. Auctor &oc. 

*Autrullus v. Antrillus. 

Autu-, auctu-, augtu- (5), aucu- (8, 
4), auti- (19), aute- 7 atta- (17) -mare, 
autumnare (85, 110), auc-tinare (o7, v. 
a. 1477), -iono (7. emo puto i faticinor 


)|16) hd. nd. wenen. weynen (3, 19). w. 


ere!) 1 schreyen (V. a. 1477). wan-en 
4), -nen (auet., wenen aut. 23). wyenen 





AXI 63 


85). weijmen (89). meinen (68,110). schatten 
23. cf. wett. schetzen putare). be- (8, 9), 
ge- (17) -dencken. beduncken (16). sagen 
(33). 

Aut-uma 7. existimatio (Br. wane, 
-emia waen (85). -umatia wemunge 
(sic 9). -imacio founge (sic 8). 

*Autumnare v. Autumare. 

Autummnare zidig werden (85). 

*Autumpnalis arfstelie (11). 

*Autun pnus, -nus (110, 134, Br.) Ad. 
herb-est, -st, -ste (4); hirb-ist (Db), -este 
19), -est (17). »d. heruest (22,23), herfst 
99, 132), harfst (11). 

Auulsio abbrechung (19). of bre- 
(89), aftre- (11) -ckinghe. 

Auulsus abge-scheiden, -sundert (8,9). 

.Au-, auim- (9) -uneulus o- (1, 5, 4, 
134), 6- (3), e- (69, 110) -hem. oheym C 
ocheim (68). ovhein (93). óh€ 7 nefe (6). 
olhaim (104). hoeme (9). óme (16). oem 
(89). oom (11). om (2225, 23). enicle (5b. 
Cf. $m. 1l, 83 sq). eyn mag (1T) vetter 
(8). muterbruoder (91). 

*Auus v. Aruus. 


Auus Ad. ani (101), aeni (88), eni 
(93), ene (91, 113), zelen (113), myn ane 
i eneich (48); an-herre, -her. eyn eldir 
vadir (bb). elder- (17, 29»), aelder- (11), 
alder- (89), grote- (22), -vader, -vater (111). 
grof-v. (5), -vatter (6), -ette (48). myns 
vatter vater (D), fater f. 91). 

Aux, ? auges (Br), g. augis (n. v. 
augmentum) ab augeo, est iste punctus 
in quo sol est dum mazcime. appropin- 
quatur nobis vt est circa festum s. Viti 
(Br, mach Weber zm Allg. Mon. 1853, 
Sept. der Hóhenstand. der Planeten, aus 
sanskr. ueca) ein gróD hóhede (6) de 
hoghe (23). eyn boghe (22). 

Auxiliari hel-ffen (17, 110), -pen (11, 
89). hulffe dun (5). hulf tun (4). holff 
donen (21) hilff done (18), thun (7). 
hulpe don (22, 23). zü helfe kumen di 
hehilflich sein (dii 

*Auxiliatio hulff (17). 

Auxiliator helffer (17). 

Auxilium d. hu- (535, 7), hü- (3), 
hilfe; hilff, hylf (13), hulf (4), holff 
(17, 21). nd. hulpe. 

Auxill-a, 7 -ula (147) (cf. anxilla, 
auxula) hafen o. mase (74). haven, dee- 
gel &e. (141). 

*Auxo (: auea) gans hirt, boh. hus- 
arz (4). 

*Auxu-, auxun-gia v. Axungia. 

* Auxul-a, -la (75) (7. q. supperadditur 
mensure 176 sim. ?. q. auxilla Br.) Ad. 
zu-gabe, -gobe (9), -gobez mose (8). 

*Axa, axia E (cf. G1. m. v. axa) 
hd. nabe (Mss. mog.). ein n. an dem rade 
4). ain nab (16). nau-e (23), -el in rota 


A 


*Axe-do lignum quo vertitur rota (136, 
145), Cid axi immuüttitur (G1. m.); -denes 
ags. lynisas (94); -nodis a/ís. lunisa 
(Sm. 2, 474). 

Axieulus welchin (Agr.). 
*Axidonum v. Assidela. 
*Axigalium v. Oxygala. 

*Axilia, axis 4 assis (Gf.) seindelun 

(127). schindala (af. 6, 522). 

Axis (cf. axilia) ein achse àn dem 

wagen (4), achB in einem w. (110). achs 


64. DAB 


(1,7, 93). ahse 7 àchse (9). ahsse (12). 
asehe (pars rote 8), die áchs (135). echs 
(88, 91). ehsse (6). áx (111). Ad. nd. asse. 
hd. abe, nabe (Mss. mog.) aysse (8^). 
ayD; eyn aysDÜ in e$me wagen rayd 
(19). agst (76). ags. aex (145). spill (112. 
cf. Br. Wt. 1,950). pl. axes, dim: axioli 
y hanenbalceken 2» domo (125). 

*Axisia v. Assisia. 

Axung-ia, 4 -aà (Br.), exu- (141), 
xu- (Gl. m.) -ngia, xuma (Sum.) axon- 
gia (Pap.), -zia (Gl. m.) (v. venter porc 
4 alterius reí Br. &e.) smer-leip (Sum.), 
-laip (104), -eleip (141). schmerleib (141). 
schmer (110 &e.). scehwynen schmaltz 
(110). rosel (107) r. lunde (132). (ags. 
ry-, hry-sel $.). auxu-, auxun-gia (Mss. 
mog.) Ad. smalz (13); huner-, gense- (6) 
-smalez. nd. ganse smalt. anxu-, anxun- 
gia smer-o (117), -e (8^) smer (9, 99). 


Baalphasis &e. v. Balphesis. 

Baasa v. Basa. 

*Babala (cf. baptile?) eyn yser voer 
apen riem (11). 

*Babalis v. Bubalus. 

*Babantum v. Babatorium. 

*Babare v. Balbutire. 

*Babari-a, -us v. Bauari-a, -us. 

*Babarius v. Babatarius. 

*Babaronis v. Barba iouis. 

*Bab-, bap- (104) -asa vuinia (141. cf. 
Gf. l, $68). winiga (104). 

*Babatare pferde beschlahen (74). 

*Babat-, balbat- (75 varr.), bab- (14, 
75, 1109), barb- (alph. bab- 11025) -arius, 
babatifaber Ad. huff-smit, -smed (8), 
hufschmidt szm. 

*Babaticum (est vas in quo seruantur 
babita) schmidtrog (16). 

*Babatiferum hoff yseren (22). babi- 
ferum est animal ferens babata (69, 134). 
( *Baba-torium, -ntum huffeysenfaf 

74). 

Babá&-, bala- (649), babba- (132), babe- 
(89), barba- (BM. 756), £ ba- (75), £ gaba- 
(110. cf. Gl. m. 8, 617), gabba- (6s, 
132) -wtum, 7 ga- (110), gab- (68, 132) 
-bata hoff (22). hd. huobe- (19), hube-, 
hobe- (5), hop- (13), huof-, hueff- (15, 
134), Ad. nd. huef- (11, 75), hoef- (s9, 132), 
hoyff- (132), hóf- (19), hof- (23), hofh- 
(4), hoff- (0), Ad. huf-, huff, huyff- (v. a. 
1477), roS- (6), ro- (75, 76) Ad. -ysen, 
v (8b), a I8) (3, 4, 134 &e.), -eyssen 
66), -ysern ; -yseren (23), - 
ri r y (23), -yser 

Bab-el, -il (7. confusio) hd. nd. vor- 
hd. ver-, fur- (21) -storunge, -storinge, 
Ad. -sterung. lesterung (see 16). 





DAB 


schmer (4, 110). verkens smeer off vett 
(132). smaleze (10) boh. gyezwecz (4. 
Jezwee meles) anxi-na, -gena (75) wa- 
gen- (6, 75, 112), wayn- (4), karren- (76 
sim.) -smer (4, 6), -schmier (112), -sehmir- 
;ben £ -salben (75), -salb (16). 

*Aza-baka, -ra &e. v. Acera. Asa- 
rum. 

Azarollum mespelbaum ; a. syluestre 
hagedorn (Ki.). 

* Azia v. Asia. 

*Azilium (aus milium, we Gl. m. 1, 
501 aus millium; cf. aleea) hirspreyn 
(509). 

* Azima v. Alcea. 

Azim-a, -um i» vnge-deisemt (15), 
-surith deyg (55), -syert brüt (18), 
-sawert brot (4). therp 9" oster-, ouster- 
(8) -dag (8, 17), -tag (9). 





DAC 


Azim-us s, us, -a, -um adj. (i. 
sincerus 68., sine fermento hefel 76) 
hd. nd. vnge-suret, -suwert (65), -sewert 
? -hefelt (74), -suren (bb), -furt (sie V), 
-segeelt (sic 49), -deisemt (10), -teisemt 
(o, -heffelt (65), -heflet (68), unkebilot 
Gf. 9, 95), derb (74), derp 4 suf. (8) 
brot, broit (bb, 1), prot (12, 74). prott 
an vrhab (1) brotanhebel (93). unge- 
heuelot (95). nit ge-hefelt£ -seuert (110). 
sonder gist 7 deyssem (132). suwer £ 
reyn (68). iuden maczs (2). matzenkuch, 
pogatz (74). 

*Azion (aus aizoon?) sure £ etter- 
nezzel (149), hadernetele (4:). 

*Azonium wildersenff (74). 


Azot-a 4 -um (céwitas nunc arsoffe 
(17. -us ciuu. in Syria et àn Achadta, Ki.). 











B 


*Babellare (»« babel?) v. Balbutire. 

*Baben v. Baen. 

*Babifectum v. Baptisterium. 

*Babiferum  &c. v. Babatiferum. 
Baptisterium. 

Babiger &oc. v. Baburrus. 

Babili v. Biblius. 

Baby-, gew. babi-lonia scantpurch 
(Gf.) eyn v'storte staid (V), zerstortew 
stat (59), zersterte statt(76), v'stórt lant 
(6). babilo-n (1) -ngen (5^). 

*Babil-us, -Ius v. Baburrus. 

*Babismus v. Bombicinus. Pareha- 
nus. 

* Babita (cf. babatum) v. Babaticum. 

*Babli v. Biblius. 

Babosus v. Baburrus. 

*Babti-le, -sma, -sorium v. Bapti-le, 
-8ma, -sterium. 

*Babtillus v. Bacillus. 

*Babtisecula v. Blaueolus. 

*Ba-, fa-bulari (7.inquio, exio) spre- 
chen, sagen, raten (74). 

*Babulea &oc. v. Battudo. 

*Baburceia &oc. v. Baburtia. 

Bab-urrus, -urus (75, 142), -urrhus 
(Pap.), -urtus (Br. Gl. m.), -ureus, -igus 
(67), -iger (Br. &e.), -ieger (76), -ilus 
(110, 132), -illus (1109), -ulus (Gf.), -osus 
(Br), bapurrus (64), bal- 7 bra-biger 
(142) (z.in-eptus 4 -ops &e. Br., bucco 
Gf, vesamus 75, stultus dilectus $ eger 16. 
Cf. Dz. Wtb. 34) kronare det 4, 613). dor 
(68). dorech-t (8), -tig (17). thore 7 tum- 
sinniger (9). vinsinger, v/g. vnsin-ger, 
var. -niger (75). stumpes synnes (8). 
vnge-fuge (8, 9, 17), -nedig (9). ein nar, 
var. narr (110), geck (132). 

*Babur-tia (134), -cia, -cium (17), -ca 
(67), -ria, (110), -ra (68, Br., Gl. m.), -rha 








(Pap.) dor- (8, 68), thor- (9) -heit. dorech- 
tig- 4 vngefuge-keit (17). 
Baea &oc. v. Bacea &oc. 
Baeal-aris, -is v. Gillo. 
Baealarius v. Baccalarius. 
Baeanum kabis-saamen (Ki.). 
Bae-apulus Z -ecapulus (Gl. m.), -opo- 
Ius (Gt. 5, 511), -ecalus, -caulus, -eatilum 
(148), -caulum (Br. &e.)) -aulum (129), 
-ulum (132)  -eulum (68, Gf. 4, 930) (7. 
feretrum) baar (68). bar (110). drüch, 
helza (Gf. cf. eapulus). 
*Baeardus v. Beghardus. 
*Baearius (cf. bacernus. batillus.) 
eyn bufel (19. 2. g. boel &c. Sm. 1, 211). 


. ;Bacea, b.lauri, baea (21 &e.), bacha 
(117) (Z. wu& 121. cf. bacear) hd. lorber 
sim. l- (68, 110), lauwer- (132) -frucht. 
lor-, £ ól- (93) -bere (22, 93), - bir (1). 
baeckelaer (Kil. nmi. bakelár f. a«s baeca, 
lauri). bekele-r (85), -re (99). (baea) uua 
hegelari (121), daraus wahegelari (117. 
cf. Gf. 1, 28), Beides aus bache lauri? — 
ein kostel stein (132. cf. gall. bague 
Dz. Wtb. 561). 

Bae-, ba- (76, G1. m.) -ealarius, -calaris 
(v. gillo) baecal-erer (b), -ari 7 halb- 
meyster der freyen kunst (74). 

Baceeapulus &e. v. Baeapulus. 

Baeea-r (Br. &e.), -ris (Gl. m.), -rà 
(8), -rum (144), baecha-r (Ki.), -ris (143, 
Ki), bacharis (115) (Z. galgago Gl. m., 
herba, fascimum, pellens 9r. sim.) kraut 
das zauberei vertreibt (88, 110). lorber 
(88, 110). bacca. laerkruyt. (sc 132). ba- 
caler krut (68). frawenhandschuch, grof) 
dürrwurtz (143). basilien (115, 143), -g £ 
-gram (143). zimmet- (Ki^.), zimmer- (Ki?) 
ms haselwurtz (8, 91, 144, Ki. Gf. 
asabaeara 2. qg. asarum). baharius sur- 
pelboim (Sum. v. Aéerher ?). 


1 
| 





BAC 


*Baeeare v. Baculare. 
*Baecari v. Bacehari. 
*Baccatilum v. Bacapulus. 

Bae-, ba-catus (i. baecis lapidibus 
| adornatus Br.) kasteinit (Gf.). mit laur-en 
| (110, 132), -ber (68) o. kostliehé stein, 
| gesteyntz (132) geziert s/m. bacado aui 
| 4. coronor cum, baccis &e. (16). 

*Baceidia v. Bugilla. 

Baecinum v. Bacinus. 

Baeco v. Bachones. Berna. 

*Baecu-la, -ba (142) (7. bouis fem?na 
i42, vitula; cf. vaec-, bu-eula) ags. cu- 
| caelf (1365, 145). 
| *Baccum v. Baneus. 

*Baceus (cf. bachus. batus.) 4, unum 
(142. sf. vinum). bramberestruch (Sum.). 

Baech- cf. Baeh-, Bacc-. 
| **Baech-ar, -arium, 7 -inarium (75), 
| 2 -anna (9r.) (7. vas vinarium 125, Br. &c.) 

| winvas o. gschirr (88). ein padschaff (12). 
Baechinal v. Bachana. 


Baechus win got (75). baeus win (99). 
baehum wein (64). 

*Bacerare 7. aitrahere (16). 
| *Baceernus (cf. baearius. batillus.) 
| kloppel (4). 

*Bacetum v. Buceta. 

*Bacidones, vacedo (Lye) ags. redisn 
(Lye); redi- (136), rech- (94) -snae. 

Bacile 2. pelus (Gl. m.); vanga karst 
| (147). 

*Bacilla v. Crithmum. 

Bac-illa, -ulla (132) (est pala ferrea 

|66 &e. Cf. Gl. m, s$qq., artocopus) eyn 
| ysen-schuffel (5), -pale (18, 21). eyn yse-, 
|yDB-, eib-ne schu-, sehau-fel (68, 110), 
sehupf (110). eysenschauffel (74). eyn 
ysern ymfel (7) pfol (6) eyn yseren 
| pal (22), schuppe off schuffel (132), seutte 
29. cf. Br. Wtb. 3, 722). eyn eysern phol 
(8). kolphanne (8, 9). 

*Bacillis v. Bacillus. 

*Bae- (66 &c., Mss. mog. Cf. Gl. m.), bat- 
(68, 91, 100, 141, Agr., Br. &c.), bach- (75), 
|vat- (g. v.) -illum, -illa (p/. 68), 7 -illus 
(Br., bacilum (132) (z. thuribulum 141, 
Br. pala, 2nstr. quo colliguntur carbones 
Br., arula.75. cf. prc., sqq., ital. badile &c. 
Dz. Wtb. 36) eyn kale (carbonum) schuffeln 
(17). schauffel (Agr.). feur-sch. (111, 114, 
Fr.) -pfan (110), -zange (114). schüreysen 
91). glut-schirben, -haffen; aschenhafen 
75). hertphan (3). elephel (100). bat-us, 
-illus gluothafen (93). bathulus gluthaf- 
fen, kolkorb (74). batulus ein schüpp 
damit man die brenno. kolen zu recht legt 
(Alberus, Cf. Gr. Wtb. 364). bathyllus 
glutpfanne (88). baeus (vas dc. 3. cf. 
h. v.) gluotscherb (16). batillus glót- 
phanne, -pfanne (Gf). bett-pf. (114). vier- 
sehuppe (Kil). kupff (ba/neatorum 91). 
batula pl. i. vascula apta, ad portandum 
carbones (110). bacula 2. scapha, (G1. m.). 
4. eauan (q. cf-) wichilstain (104). 

Bacillum (gr. Boxcpüotov 115) knebel 
(115, Agr.). ; 

Bac-illus, -ullus (66 &e.) stab o. steck 
(134 sZm.) en stok (23). cleyn stegk (8). 
stokelken (142), * 

*Bacillus (ans vae.?) ploder, kranc- 
ker (74). 

, Bacillus fumalis (cf. Gl. m. 1, 515) 
ráucher-kertzlein (Ki.). 

DixereNBACH GrossaniuM. 








| 





























BACH 


*Bae-, baec-, bane- (74), bare- (0), 
bat-, bapt- (3, l7, 74, Hpt. 5, 414), bape- 
(19, 93),.babt- (89), baps- (3, 11, 22, 4, 
74), bapps- (b^) -illus, bacil- (9), bapsi- 
(6) -lis, batilus (74) (n campana) hd. 
klu-, klü- (6), clü-, var. clo- (75) -pfel. 
klypphel (49). kly- (18, 14, 89), klu- (12), 
klà- (10), klo- (Db), ke- (sc 9), de- (sc Hpt. 
d aus cl) -ppel. kle- (11), kne- (23) -pel. 
knüttel (bacillus 3. Azerher?). kiengel (6): 
klop-fel (4), -pel (5), - el (10), clópphel (3) 
swengel (Y) in der glocken. gl.-klippel 
(18), -kleppffel 7 -swenckel (74), -schwen- 
ckel (75). klocken kleppel (22). glocklein 
(7. tintinabulum 74). 

*Bacilum v. Bacillum. 

Bacina 2. herba apollinaria (KiP.). 

Bacina salinaria salzpfanne (Gl. m.). 
*Ba-,la-(Gf.) -ecina wegewahta (121, Gf.). 
-*Baeinia (qus baeeca »« vaccinium ?) 

ags. berige (949). 

Bae- (V, Gi. m, Gf. 3, 30), pae- £ 
bant- (Gf) -inus, bae- (117, Gf.), baee- 
(Sum., vaee- (q. v), pae- (104), bax- (11) 
-inum, batia (Gf.) (7. peluis sum. sim. 
varr. Gl. m. l, 509. Dz. Gr. l, 301. 2, 274. 
Dz. Wtb. 35) pech (Sum.) pechir (104). 
beeken (1). 

Baeius v. Bombicinus. Bazius. 
*Bacopolus v. Baeapulus. 
*Baeterium 4. peluis (16). peckin (74). 

Baeterius v. Baeulus. 

*Baeula v. Bacill-a, -um. Cauan. 
Celt. Nr. 297. 

*Baeula (v. vmbo, cf. bue-cula, -ulus) 
a4gs. randbeag (136b, 145). 

Baeulare (7. cum baculo percutere, 
wntersch. von baccare £. cudere 116. cf. 
battare Gl. m.) hd. sla-gen, -hen (9), -n 
(8); mit stecken slaen (5), slan (b*). myd 
Stocken slan; knuppelen (22). 

*Baeulum v. Baeapulus. 

*Baeulus v. Bueulus. 

Bae-ulus, -illus, 5ssw. -us, -terius 
hd. stap, stab, stayp (19). nd. staf. Ad. 
nd. stock. Ad. steck, stegk (8), stecke-n, 
-l (75, 125) kruck (65). krucken dar an 
die krancken gant, var. gon (15). 

Baeulus (47. sustentaculum vitis) eyn 
wyn pale (11). 

Baeulus pasto-, pastu- (D^) -ralis Ad. 
eyn bischofis stecke (D^); biDoffs stab 
(21), bischoff-, bissoff- (1), pischolf- (1), 
pisof- (3) -stab, -stap, -stabt (3). nd. eyn 
byscopes staff. 

*Baeunis v. Bueco. 

*Baeus v. Bacillum. Baculus. Bace- 
chus. Baius. 

*Baeus est fuscamentum corporis brüne 
(3. cf. bagus — badius GI. m.? fucus?). 

Bach- cf. Bacch-, Baec-. 

Bacha (7. presbitera € saltriz; cf. 
bacca) pfeffin (15). ; 

*Bachan v. Baen. 

*Baehan-a (74, 76), -ali(17), baechinal 
(Br. &c.) kelter (17, 74). winpref (68, 110). 
wijnperse ul weintrot (134). trott, 
presse, torkel (74). 

Bachanalia hilghe daghe der lude 
(22. ethnicorum ?). 

Bachania awijse, sotheit &e. (147). 

Bachans (cf. bachicola. beanus. Fr. 
1, 46. Sm. l, 145) bachan-t (6), -te (55, 


BAI 65 


23), also Bachanten zu Anfange des 15. Jh., 
an dessen Ende erst sie Sm. l. c. fand? 


*Bachardus v. Beghardus. 


Bachari, baceari (99, 134) Ad. to-, 
tho-, do-, da- (21) -ben; towen (7); wu-, 
wue- (64, 134), wuet- (66), wie- (68, 16, 
110), mie- (sze 1), wy- (69) -ten. md. 
douen; verwoeden Z raesen (132). reissen 
(67). dolle (21), doil (5), dul (13, 22) sin. 
truncken sein (64, 110). zornen (8, 9). 

Bacharus (cf. Gl.m., Fr., l, 465) ags. 
mere-swyn (Gl. Aelfr.) -swin (949). 

Bachatio winsuffung (65). 

*Bachen v. Baen. 


*Bachi-cola, -eula, -olo, 4 bachans 
D) (é&. potator) hd. txi-, trei- (67), dri-, 
;d. (18) nd. dre-neker. dreiger (21). ein 
win-trineker (110), -suffer (75). quasser 4 
swelger (109). fem. drenckern (18). 

*Bachillum v. Bacillum. 
*Bachina tage gotes des weyns (74). 

*Bachitus tob-ung, -suchtigkeit (74 
( ED (2. erather dc.) beecker &c. 
141). 

Bachones, baeco (93) 7. perna bacho 
(117), berna (93). 

*Bachuni v. Bucco. 

*Bachus v. Batus. 

*Bada (anders G1. m.) kurtzklayde (74). 
Badals (cf. sq.) v. Oscitatio. 
Badare 7. oscitare (G1. m. cf. Dz. Wtb* 

h. v., Celt. Nr. 300). bat-at (94), -tat (136, 
Hpt. 5) ags. gina-th, -t (U. c.). 

*Badeamen v. Balneamen. 

*Badium (cf. sq.) sat grun (8) rof 
futer (9). 

Badius 7. spadyx, pameus, phoe- 
niciatus (125); equus € e, velociter currens 
(16). leuffer o. snel phert (8). swelle (sic) 
ph. l. (9). lauffend pferde (14) appel- 
grau (125). balia (gr. BoowóG, cf. pz. 1, 
8, 227) apffelgrau (91) balius equus 
blaf (v. a. 1618, Kib.) eine blas (kKi?.). 
barius (7-« bardus?) en snel perd (23 

*Badus v. Batus. 

Ba-en (22, G1. m.), -hen (110, Br., G1. m.), 
-chen, -chan, -ben (74, 76), ben (134 
&c.) (gr. ?. vestis 16, ornamentum 134 &c., 0. 
colli, corona, lat. ein halübant (110). 
halspant (74). en vatinge van gulden 
ringen (22). 

Bafer 27. grossus (Pr. &e.), ferinus 
(Pap.) farina £ spuma (sic 16). grof (22). 
groff (147). 

*Bafertus ein gros grab S. 
«aus grossus grob mássverst.t). 

Baffa v, Perna. 

*Baffare (v. latrare) baffen, bassen, 
belen, bloecken (147). 

*Baffatus bassyng, blaffyng &oc. (147). 

Baga v. Boia. E 

*Bagalus v. Baiulus. 

*Bag-ena, -ina (: baiolare 141) v. 
Vagina. Cf. baginella siliqua (Gl. m.). 
*Bagishin v. Baiulum. 

Bagul- v, Baiul-. 

*Baguta v. Begina. 

*Baharius v. Bacear. 

Baia- (Gf. &e.), baio- (Isid., Ob. 374), 
bi- (74, 76), berran- (74), gew. bera-, 
beran-, benira- (18) bala- (23), bale- 
14) -nula, baiunola (Br. &c.), baion-ola 
64€, 147), -alia (141), beralla (3), beta- 
mula Z -phola (75) (£. lectus qui ?n 

9 


ef. pre., 


66 BAL 


itinere baiulatur; lectum secretum) binula 
74, 16. cf. BM. 1115; Fr. l, 292; varr. Gl. 
m. passim 1,521,559; moganus, Sponda) 
hd. span-bette, -bet, -beth, -pette (3), 
-betle (ber. 11029) fartbett (Ob.). uabt- 
bette (Gf. st. vart-) rayDpet (74) eyn 
draghelie bedde (23). ro-bare (64, 110*), 
-bor (1105€), -baer (132) baiunola (110 
&c.). heymlichs pet (74). bedde dat men 
navoirt off dreget (147). : 

*Baielus v. Baiulus. 

*Baiol- v. Baiul-. 

*Baion-alia, -ola, -ula v. Baianula. 

Baiu-, baio- (141, Gl. m.), bagu-lare 
Ad. nd. dvxa-, dre- (22), hd. tra-gen. 

*Baiulare v. Baulare. 

Baiularis iungh, starck (14:7). 

Baiul-ator v. -us. 

Baiulum (74, 76, Br. &c), bagishin 
(6), ba- (94,136, Gl. Aelfr.), pa- (Gl. Isid.) 
-gula (4 fren-wm, -& Gl. m., habena 6, 
saliware Gl. Aelr.) hd. zaum, zam (67). 
tzoum (132) ein zóm zügel (6). brei- 
(132), ben- (se 110) -del. ags. brydel (a1. 
Aelfr.); bri- (94), brig- (136) -dils. 

Baiu-, baio- (141, Gl. m.), baie-(Sum.), 
bagu-, baga- (9) -Ius, baiu-, baio- 
(136€) -lator Ad. nd. dre-, dra- (110), 
hd. tra-ger. briff-treger (9, 65), -dreger 
(8). dregel (49). bot (110). stoczel (baiulus 
1X. cf. wett. stützel sustentaculum auri 
sim.). 

Baiunola v. Baianula. : 

*Bal (anders Gi. m.) en bom dar de 
balsemen af gheplantet wert (23). 

*Bala (anders Br. Gl. m.), balans Ad. 
schaff, scehaf (66, 134), schoff. nd. schap. 

*Balafium v. Balaphium. 

*Balagerula 7. qd. auis et interpr. 
Znueterata (16. cf. bala 4. nw. Br.). 

*Balalis v. Balanis. 

*Balamatus v. Balanum, 

*Bala-mita, -mite (22), -nite (5), 
balomita (3), balmite (74) (cf. balsa- 
mita. balanite. bal- -« bals-amum.) 
Ad. cruse- (5), cruD-myntze. eraufimüneze 
(3). mynez 4 kraws (4). kraws-mintz (74). 
eruceminte (22). brunenkref) (76). 

*Balamum v. Balanum. 

*Bala-nis, lis (6), -nus (Br. &e.) (7. 
quercus) ein eiche (6). eek (23). 

Balanit-is (Ki),-a (147), -e pl. (nr.), 
bolamite p/. (16) sunt vue instar glan- 
(Br-), gla- (76)-dium. maeronen, castanien 
(Xi. groit wijndruuff (147). 

Balans v. Bala. 

Balanum zepflin (medic. 91). vnguen- 
tum e balano factum (Pr. &c.). balamum 
. vngentum, serpens, glans querci, n. pr. 
venditoris (16). bala-matus (76), -natus 
£. perfusus vngento balamo 5 balano 
vnctus (Br.). 

*Balapsis v. Balphesis. 

*Bala-phium (127), -fium (119, 121), 
-sium (117), pala-phium, -fium 7. imago 
bilida sém. (/l. c.). pibadi (134, 141), 
-er (104. 2« palatum? cf. Gt. 3, 102). 

Ba-, bal- (40) -lare (cf. ballare. 
balbutire. vehare.) Ad. bler- (6 &e.), 


ble-, pler- (66, 70), ple- (74, ie nd. 
blar- (23, 78), bla- [o -ren, als die 
Schoffe (74), ein schoff (6). ble-wen (62), 
-cken (21), -kehen (21), -tzen (3), -ten 
(99, 106, 107). pleeken (1, 4). bleiezin 
(8)..belken (89). grausen (14). 





BAL 


*Balare (cf. baratro) ?. omte mensam 

dominorum hiare geilen (v5). 

Balas-ius 7 -eus (Gl. m.), ballasius £ 
pallaeius (gemma) ballasch (Hen.). 

*Balastron v. Balaustium.! 

. Balastrum (7. balneum Gl. m.) pahe 
uuazzar (Gf.1, 1129). hals flecke (17. cf. 
balestrum). 

*Bal-ata, -na, bolatea (herba, ?. ma- 

coro) andorm (74). 

*Balatina (cf. balanitis) v. Amenium. 
*Balatrare schreyen, schympffen (74). 
*Balatro &e. v. Baratro. 

*Balatum v. Babatum. 

*Balatus v. Palatum. 

Balatus hd. bler-, ble-, ple- ( *6) 
-runge. blar-(23),blet-(99) inge. bleckunge 
(9). bleezende (8). plegen (3). eyn schaffe 
geschrey (18). schaffgeschray (74). 

Balaust-ium, -ia (64, 123), -io 7 -ion 
(141), -rum (110), bal-ustia (74), -astron 
(Pap.) (daher baulaustian Gr. Wtb. 1187. 
balustrade &oc. pz. wt». 39) ?. flos mali 
punici (110 &e.); agrestium malorum flo- 
T6éS (Pap.); malagranata (-io 141); ce- 
(Pap.) ge- (-ion 141) -ntifolia. bluost 
(649), plut, blut (123) von margr-anopffel 
(64b, 123), -on, var. -an, epffeln (64). wild 
(144), wilder granat-ópffelblüst (144), -blut 
gr. BaXaoctov. (112). margranatplude 4. 
iacinetus (74). 

*Balbare &oe. v. Balbutire. 
*Balbatarius v. Babatarius. 
*Balbicies v. Balbuties. 

*Balbieus v. Balb-itus, -us. 

*Balbi-tus, -ecus Ad. stam-melunge, 
-lung (Voce. ex quo). 

*Balbosus v. Balbus. 

Balbuea &oc. v. Battudo. 
*Balbucire &c. v, Balbutire. 
*Balbudium v. Salsucium. 
*Balbulosus (2 rabulosus?) 2. lit 

gàiosus (16). krigischer (74). 

Balb-us, -utiens (74, 119), -ucus (8b, 
121), -ieus (110), -ulus 7 -ullus (575), 
-urrus (85. — baburrus), -osus (Sum.) 
hd. stam-miler (104), -meler, -eler (8^), 
-ler, -melonder (121), -melender (16), 
-mender (3); stem-eler, -mler (17). md. 
(Mss. mog.) stamer-ende, -nde; wlisp-ich, 
-eeh. lispe-r (74), -ler (Z. blesus 75, sonst 
gew. ,balbus b, blesus proferre mequit 
S). gikatzer (7. titubator 75). staggler 
116). statzger (64). balpzonte (119). nüselo- 
95), nisele- (121), nesele- (117, 120) -nder, 
-nte (120). nesilenter (119). 

*Balbuta v. Battudo. 

Balb-uties, -ucies, -utio 4 -icies, 
-ucio (3) stam- Aid. -melunge s52m., -malung 
(-ueies 3), mel red (175), md. -eringhe. 
lispung (-ueio 3). gikatzote 7 lispelte red 
15). 


Balb-utire, -ucire, -ueare (74), 
-ueinor (prs. 85), -utto (prs. 120), -ire, 
-ere, -are, -escere, bal-are, -lare (q. 
v.) bab-are 7 -ellare (110, 132) (offers 
untersch. balb-are, -ere lispeln, -ire, 
-utire stammeln s/m.) stam- Ad. -meln, 
-eln, -len (68, 110), -meln mit der redde 
(15), nd. -eren Z storen (22. cf. stottern?). 
schotteren (74). sta-, stol- (132) -tzen 
(110b, 132), -tzgen (64, 88, 1103€). gik-, 
kig-, gig-atzen (75). gakezen (v. a. 1618. 
cf. gracillare). hd. lisp-in, -en, -eln (3, 
19, 15). blabpizon (120). 





BAL 


Baleo ercker (Ki.). 

*Baleus v. Baneus. 

*Balde- (8, 105, 149), baldi- (47, 74, 
149, Sum. V), balda- (47), balta- (Sum. V), 
balte- (96), halde- (87), blade- (s5) 
-monia (7. herba caris 74, st. h. thuris 
q. v.; apium syluestris 7 thysselenium 
Gl. m. cf. Nmn. v. selinum palustre) Ad. 
nd. ber-, beren- (96), baren- (85), brun- 
(Sum. V) -wurtz, -wort. baldem. borwortz 
baldim. alsli.. (149). ols-eniceh (85), -nich 
? -nith (74), -nie (bald. Sum.). alsnit (47). 
baldemnia pernklee (74. cf. berula &o.). 

*Baldriana v. Valeriana. 

Baldueta v. Battudo. 

*Baldudium v. Salsucium. 

*Baldulsta (-sca?) v. Bdellium. 


Bale-a, 7 -strum (Br), bale- (Gl. m.), 
balne- (74) -aris (7. funda &e.) arnbrust 
n stein-slawder, -sling (74). schling 

110). sechlen-ger (68), -ecker (67, 69, 134). 
Schlewder (66, 2 een blide 7 spring- 
hoel, p/. -halen (108. cf. balista). 

Balea-rius, 4 -tor (147, Br.) ?. bali- 
strator 7 funditor (B:.) falariecus (74), 
luvuriosus t jaculator (16. 2« balatro? 
joeulator?). slawdrer (74). slinger (74, 
147). werper (147). 

*Balemo 7. recreatio (16); cf. balinon 
i. balneum (Br.)? 

Bal-ena, -lena (94, 136, 141), -era 
(Hpt. 5, 197), -enea (74), -nea (8, e8) (?. 
«xor ceti Mss. mog., monstrum marinum 
66 &c., magnus piscis Br., draco 141) Ad. 
nd. wal-, hd. wale-, wail- (5), walt- de 
-visch, -vesg (99), Ad. -fiB. wal-ira (117, 
119), -are (130), -re (100). warl (Anz. 8, 
98). slige (Sum.). ein wunder 2» mari (6). 
en mer-w. (22). ags. hron (136, des 
hran (94). 

*Balena raff (58. cf. bala 7. q. sarcina, 
reff Sm. 3, 61. Gl. m. 1, 531, E 
*Balenula v. Baianula. 


*Baleola (nl. balie &e. cf. Gth. wtb. 1, 
260) alschaph (Gf. 6, 449). 

*Baleomen v. Balneamen. 

*Balera v. Balena. 

Bale-, bali- (8, 6f.), bala- (11) -strum, - 
-Stra (Gf. (cf. bal-ea, -ista) schlinge, 
varr. schlen-ger, -cker (110). linck D 


, 


hals-slag (9), -flecek (8), -flecke (17 
balastar (Gf. 3, 102 sq.). zittermal (v4). - 
*Balesus v. Blesus. 
*Baleta v. Ballote. 
*Baletus v. Boletus. | 
*Balia v. Badius. 
*Baliea (cf. ballote?) metwurez (8. 
Mrg.). cum b. laxzabis doc. (6v Mrg.). | 
*Balim v. Balin. 

Balimathia (varr. Gl. m. 1, 543) cym: | 
bel o. sehándlich lied &e. (Ki.. Daher. 
fvz. nhd. galimatias? »— galliambus? - 

Bali-n, -m (22) (V. mittere 22, e-m. dc. 
Br. aus Bosw) zenden (22). 

*Balis v. Valis. 

Ba-, bal- (94, 136, G1. m.) -lista Ad. 
nd. arm-, arem- (29b), aren- (8), ar- (93) 
-borst, Ad. -brost, -brust (8, 16, 21). eym. 
donre busse (22). selpscoz (131). selfschot. 
(99, 108). selscot (99). scilscat (Gl. Marienf.).- 
federari (119 s?m.). balz (balistas Gf. 9, 
114. cf. balteum; zw balzo, bulzo Gl. 
m. cf. buleio?). ags. steblidrae (4. c.).. 














tin ol 


| bliek, blickling, pleck- 





K (143). 


PAL 


nl. sprinck-hael, RS sprin-gael, -ghel, 
gal. leod. espringalle, v/g. trebuchetum, 
gal. trebucet (Kil. cf. balea). 
Balistarius (7. arcu- 4 scorpion- 
arius 125) Ad. arm-broster, -bruster, 
-brüster (6), -brustmecher (8), -brost- 
mecher (bb), -borstyrer 7 -borstschutze 
(123); arenbrust macher (9); boge-, bog-, 
pog- (1) -ner; schutze, var. schytz (110); 
schutzen- (1, 75), sehücze- (3), schoezen- 
(11) -meister. &d. aremborsterer (22*), 
selfscottre (93). 
Balius v. Badius. 
Ba-, var. pal-liuus lantvogt (64). 
Bal-lare, -are (110, 133, 134), -lire 
(6) (Z. huc € ?lluc inclinare, vacillare; àn 
terram. incl. vt. equus. 16) hd. stammeln 
(Mss. mog.). zwifeln (10). ballen (68). 
waltzen (110). ; 
*Ballariana v. Valeriana. 
*Ballasius v. Balasius. 
*Ballena v. Balena. 
*Ballerus, blieea, plestya (piscis) 
7 breyte-lin, 
meckel (140). 
*Ballina (ein kraut, 7. vngulata; cf. 
bardana) hufladeche, roDhuff, kalem- 
wurtz, wasserplum (74). 
*Ballire v. Ballare. 
Ballista v. Balista. 
Bal-lote, -ota (47), -oea (149), -eta 
(Sum. v), boloea (96), blota (85) (cf. 
marrubium vulgare Nmn.) ando-rn (73, 
96, Sum.), -r (85). appelkraut, gottes ver- 


|gef (v3). gotsvergessen (149). gotes ver- 


geten (47). 
*Balmite v. Balamita. 
*Balna v. Balata. 
*Balnea v. Balena. Pistrix. 
Balnea-, baleo- (75) badea- (8. 2« 
bad) -men, balneale (?. sudale (75) ein 
bade-, bad- (9), bat- (3), pad- (75) -tuch 
o 75), -laehen (8), -lach (9), -liloch (18), 
-laken (11, 89). 
Balneari (-neo dic miserum sed -neor 
esse potentum 16) hd. nd. baden, paden (4). 
Balnearis v. Balea. 
Balneator Ld. nd. be-, hd. bed- (ba^), 
bey- (21), ba-der. 
Balneum /4d. nd. bat, batte (18), bath 
(67). Ad. badt, bad, baid (4), bad (4). ein 
lbadestoben (125). 
*Balo v. Balatro. Bolones. 
*Baloca v. Ballote. 
*Balomita v. Balamita. 
*Balota v. Ballota. 
*Balphalaea (aus &omdAaE) v. Talpa. 
*Balphe-, baalpha- (Br), baalphe- 
(16), balap- (15) -sis, ael bael phas (5) 
i. diuisio inimicorum) scheydung der 
veinde (3). zertrennung (75). 
*Balsama-,balsoma-,balsami-,salma- 
eus (€. odor. balsami) das do smacket 
As balsam (6). b.- Ad. -geroeh, -rach (21), 
smag (4), -smekehig (2), nd. -rockich. 
alsamen-geruch (17) -rockieh (22). balsal 
uuch (V) balsomen- 7 selbin-roch (b^). 
alben smeckig (3). 

Balsam-ina, -inum, -ella balsam- 


Balsami-ta, -te, -caà (85, 149, Sum. V), 
rà (74), balsemita (74, 96), barsami-a 
85), -tà. (149), -nta (47. »« minte), bar- 
simira (14) hd. nd. balsam-, balsamen- 















































BAM 


17, 929), balsum- (21), balsem- (1) -krut, 
d. -kraut, -chrawtt (1). bals-amyte (bals. 
47, 85), -amite (149), -emite (96), -omen 
(74), -eme (Sum.). erützewurtz (149). mvnze 
95). myntz du minze (Sum.). wiz-m. (96, 
Sum.). wifo- (1), fifó- (8), visch- (85), fischer- 
(10), wasser- (3, 8, 12, 14, 112), brunnen- 
(93), kraut- (112), krauf- (74), cruse- 
(Dv, 22), garb- (14), gart- (47, 96, bars. 


449), grant- (bars. 85) Ad. -mynez, -muneze, 


nd. -mynte. meente (11). bachmvnza (87). 
bei- (73), deu- (Ki.) -menten. biwrze (105). 
binesuga 7 seuibóm (Sum. VI) gunderebe 
(Z. acer 104). sisumbra (86 sZm.). 

Balsamitieus v. Balsamatieus. 

Balsamum bals-am (7, 68) -ame (29), 
-em (1, 55), -eme (11), -ambawm (4), -emen 
saet (92). walsam (15). 

Balsamus balsam (8). b.- (2, 23), bal- 
semen- (92), Ad. balsem-, balsum (21) Ad. 
-baum, -pawm (1, 2), -bóm (6), -baym (5^), 
nd. -bom. rüte (? 3). 

*Balseh-, bust- (55) -ardus (pannus) 

waldshart (1). bustart (b^). 

*Balsis «gs. teter (136). 
*Balsomatieus v. Balsamatieus. 
*Balssemia v. Blasphemia. 
*Baltamonia v. Baldemonia. 
*Balt-aris ein slencker; -ra est sonus 

baliste (6). 
*Balthea v. Blacterare. 

Balthear-e, -i v. Balteus. 
*Balthearius gorteler (125). 
*Baltemonia v. Baldemonia. 
*Balterire v. Balteus. 

( *Balteum (cf. sq., balista) balz £ palz 
Gf.). 

Bal-teus, -theus gurtel (110). gordel 
(149) eyn ritter- (8, 9, 64), ritters o. 
koniges (5), geziert (93), beslagen (16), 
beschlagner (75) gurtel, o. bort (75) 
dusing (b^. cf. armilla). ba- 7 pa-lderich 
(Gf. cf. palteum). lendenir (99). lindenier 
(108). bal-theare (76, Gl. m.), -terire (64, 
Er.) 4é. cingere, gyrtten (64); -theari 7. 
stulta, et turpia loquz (16. »« blaterare). 

*Balteus (7. ouis, »« balare) schaff (5^). 

*Baltra v. Baltaris. 

*Balthus 7. camelus (16). 

Balthuta v. Battudo. 

*Balubra v. Salumbra. 

*Balus ags.isern fetor (94, 136). Sweinf)- 
kopff (74). 

*Balustia v. Balaustium. 

*Balzara v. Bisora. 

*Bamad-omarieon (Sum.), -emariton 
(14, maba-eematon, -chematicon 4 
-tenticon (74) (v. succus caulis 14) kol- 
Saf (Sum. V), -safft, wiederkolsaff (st. 
wild. mabach. :4). 

*Bamaste v. Bumastha. 

*Bamba-rtium, -tium v. Bombicium. 

*Bambela (piscis, ?. phoxynus) bamb-, 
bamm-, pamp-ele (Hen.) 

Bamber v. Bambis. 

*Bambicinus v. Bombicinus. 
*Bambieium zitter quod fit ?n collo 
(9). zetir (8). Cf. zieter (Sm. 4, 295)? 

Bampb-is, 7 -us, 4 -er (142) (7. aranea, 
varr. arena) spinn (141). 

*Bambosium v. Bombasium. 

*Bambratus v. Bombizare. 

*Ba-, a-mula (7. a-, si-mpulla) pullen, 
am-p. (Hen.). 


^— 


DAR 61 


*Bamus (aws bannus) de bam (22). 

*Bamutum («us bannitum, cf. prc.) 
geheget ding (8). 

*Ban-agardia 4 -e'da (11) -neida 
(76), -ayda (14) z. longum lignum. in 
curro laneckwaghen (11). langwaghen (74, 
16). 

ice e v. Beanus. Bonasus. 

Baneale, pan-eale 7 -chale (Gf) 
-ehales (104) banek-lachin (104, 117, 127; 
Gf), -lachen (8), -lach (9), -laken (11, 
89), -tueh (66 &e.), -düch (67). stollachen 
Gf.). 
dhegen v. Banagardia. 

*Bancia v. Baucia. Pastinaca. 

*Bancillus v. Bacillus. 

*Baneulum ain bitrieh (91, cap. de 
pane. »« baucalium cf. $m. 1, 225. Fr. 1, 
159). 

D eUtcns -rus (21), baleus (76), 
baeeum (1) Ad. nd. ban-ck, -g (1), -t 
(21. aus -c). panck (1, 16). 

*Bandare v. Baulare. 

*Bandochium v. Pandochium. 

*Baner (cf. bafer) leibiger mensch, 
grob-L, vaister (74). 

*Bane-, banne- (22), bani- (3), pane- 
(74) -rium (cf. vexillum) Ad. nd. ban- 
ner, Ad. -er, -ere (Y), -ier (D, z4), -ir 
(3, 4). fane; pandt an einem haufje (74). 

Banerius eyner dar der (sc) do bant 
(18). 
Vianeus ackerer, paw-er, -man (74). 

*Bannau- (10), banna- (12), bonau- 
(125) -sia (4. paruidecentia 125, aus 
banausus) hoffertikeit (10). bache (12. 
cf. pompa). 

*Banneida v. Banagardia. 

Bannerium v. Banerium. 

Bannire verbannen (64). 

*Bannita (v. sillaba) silve (147). 

*Bannus (cf. bamus, batus) hd. der 
ban, banne (Y), pann (1) pan, esch, 
marek (74). 

*Banonia v. Bononia. 

*Banrus v. Baneus. 

*Bantinus v. Bacinus. 

*Bapasa v. Babasa. 

*Bap-cillus, -sillus &c. v. Bacillus. 

*Bappirus &o. v. Papyrus. 

*Bapte v. Bassaris. 

*Bap-, bab- (89) -tile (cf. babale) 
ein vorn blad (19). voer blat (89). 

*Baptillus v. Bacillus. 

*Baptise-eula, -scera v. Blaueolus. 

Baptism-a, -us, babtisma (1) Ad. 
dauffe, thauffe (Db), tauff (65 masc., 125 
fem.), tópp (6). dope (22). doepsel (132). 

Baptista hd. tau-, tó- (6), tó- (67), 
tev- (3, 4), deu-ffer. nd. doper. 

Bapti-sterium, -zorium, -sorium, 
i -ferium (74), babtisorium (1), babi- 
ferum, -pherum (61), -feetum, -ferus (4) 
d. dauff-, tauff-, t6ff-, deuff- (10) -stein. nd. 
dopen-, dobel-, dopel-sten. baptisterium 
ein bucehlin das da lernt teuffen (65). 

Baptitura (st. batt.) v. Martisia. 

Bapti-zare, -sare Ad. deuf-, dey- (21); 
dau- (18), tóf- (6), taw-, tauf-, teuf- (4 
110) -fen. nd. dopen (22), doepen (132). 

*Bapurrus v. Baburrus. 

*Baphar-ia, -us v. Bauar-ia, -us. 

*Baphiare v. Baulare. 

*Baraecium v. Baratrum. 


9* 





68 : BAR 


*Bara-ectia (17), -ctea e -gea (9) 
(Gus blaeta, blatta? q. v.) fleder-, fled- 
ir- (8) -mus (9), -muDB (8, 11). nacht 
rabe £ ule (8, 17). nacht rab £ ewle (9). 

*Bara-chea (11), -thea (89) galghe 
(89). ghalge (11). Cf. barra (2. puteus) 
galt (t st. 2 brun (76. 4. q. galbrun pu- 
teus q. v. 1). (7. vas) gebete (104. cf. Gt. 
4, 126). 

*Baragea v. Baractia. 

*Baralexis v. Barbaralexis. 

*Barali-ta, -ca eo barralipa e 
stope (11). stuppe (89). ge-stuppe (67), 
SE o s Tod -stupff (134), -stubbe 
(107), -stybe (68). 

*Barandia (b sí. w) werung (1). 

*Bararismus v. Barbarismus. 

Baratare (7. acquirere dc.) vnderslagen 
10). 
Bara-, bala-, vale- (g. v.) -tro, 4 ba- 
lator (74), ba'tris (17), balo (75, 76), 
(2. fam-, clamor-, clam-osus tocul-, lecc-ator ) 
eyn hy- var. hü-ppen rueffer (cf. Sm. 2, 
221) bal.; her-holt, var. -olt bar. (110. cf. 
bolinus). Ad. ruf- (cf, 4), rüf- (91), ru-fer. 
nd. roper. nl. tat-, sabb-, labb-eraer (116). 
boertmaker (107). bordmecher, botzerye 
bal.; tuysscher, boetzenmecher (132). 
schimp-fer (6), -er (22). le- (22), sle- Z 
sli- (74) -eker. hd. ein teu-scher, -tscher 
(sic 10); tyscher ( po ludrer, gaugler, 
vnkeuscher, fresser (74). luderer, geuke- 
ler (17). geiler (bal-o, -atro, hel-o, -io, 
ardelio, seurro 75. cf. balare). 
Bara-trum, 7 -cium (7. gula 74) Ad. 

nd. dye, de helle, hel (4). diete in der 
hell (88). slunt n 74). tufe slunt (100). 
helle- (141), holb- (117) -loch (cf. at. 2, 
141. 4, 846. holebara 4acenda?). 

*Baratrum (7. feretrum 7 bare cf. 
baris?) groDschiffe; stain-, holtz-wagen 


74). bar m 74). bare (64b). 7. ferarum 
sic!) toden-bain (33. — baum Piet. 
schwáb. ?). 


*Baratrum (4. vas; cf. bav-ra, -achea, 
-ile sim.?) butty (64^). bytti (64€). butt (33) 
*Baratrum v. Barochum. 


Barba (hominum, barbas pecudum 
141) hd. nd. bart. barth (5^). baert (11). 
part (75). 

*B. aaron, chironis (85)(7.iarus &o. 
93. cf. aron) smer- (149), czung- (3 Mrg.), 
Zun- (8), ko- (85, 96), ru- Uem -Wuürez, 
-worez, nd. -wort. aaron (73, 93). pfaf- 
fenpint, naterwurtz (73). 

*B. eapre v. Barbicina. 

*B. chironis v. B. aaron. 

, B. barbula (125, 135, 143) hirc-ina, -i 
(. aruneus, cf. barbicina) habermalch, 
morgenstern (143). h'rez worez (8). bocks- 
bart, gauchbrot (135 &c.). huflauch (125). 

B. iouis, 7 i. b. (74), barbar-ouis 
(76), -onis, (122. »« b. aronis), -o gen. 
-onis (sic / 22), babaronis (n? u? 9), 
barbogofis (17) (&. polypodium, sem- 
per-uiua, -uiuus 7 -folium florum 
74, bardaieus 85) Ad. nd. hus-, Ad. huf-, 
husch- (10), hauf-, haus-, hues- 85), 
hós- (105) -wurez, -lauch, -loch un 
-loek (11, 47, 85), -hauch (sic 8b). bon 

sunnunwirbel 
onder bar (73). 


lauch off de huse 
(87, 146). singrun (74). 

gall. joinbare (122). Cf. donnerbart sem- 
pervivum tectorum (Nmn.). 





DAR 


*B. senis habermarck (144. cf. hircina, 
carducella ; hafer-mark,-maukeln,-mileh 
tragopogon Nmn.). 

B., barsa (125) syluana wald- (Ki.), 
wasser- (125) -wegrich. 

B. sterili v. Spirillum. 

*Bar-bacella, -cella, -eula partel (15). 

*Barbal-dus,-us v. Barbus. Taracus. 


Barbanus oyme, vedder, vaders 
broder (147). 
*Barbara-lexis, -lixis, barbaro-, 


barba- (6, 14), barbi- (18) , bara- (22, 
983, 16) -lexis est aliene lingue corruptio 
ior commixtio latini sermonis cum 

arbara. eyn rede, redde (T) von man- 
cherley sprache (D), v. m. spr. zu hauff 
gesaczet (17), v. m. sache zusamen ge- 
saez (21), v. m. redde z.-gesetzt (V), naeh 
m. rede z.-gesaczt (4) von manigerlei 
sprache zuhauffgesetzt(74), van maniger- 
leye sprake to ho (szc) zat (28), van 
velle spraken to samende set (22). 
mancherley sprechen (18). e. gr. cum 
plus wt (vult) for ceren quam suum arat- 
rum kan der eren nom est wunder daf) 
her semper paciatur hunger (3). 

Barbarea, herba s. Barbare winter- 
kref, barbellkraut (143). 

Barbariea (herba) surich (105). hasel- 
wurz (Ki.). 

*Barbarieare v. Barbarizare. 

Barbaries ellende (99). elend-ekeit 
(8 sim.), ich (85). dorheit (11). 

Barb-, bar- (9) -arismus vorter- 
bunge einer sproch (9). wrt'unge eygener 
sproch (8). vngelert rede die nit recht 
geseczt ist: vi ?sta vir die man éste mulier 
der fraw* &c. (65). 

*Barbarius v. Babatarius. 
tonsor. 

*Barbariseus (7. eursitarius) curtzier, 
seerlopende pert (147). 
Barbari-zare, -care( SO LINR tuon 
(64). grulich tun (8,9). gr. ader dorechtig 
dun (m. grob o. bose (110), freuelich 
(68) werck thun. 

Barba-rus, -tus (18) Ad. nd. strenge. 
strenge- (5, 22), streng- (76), grimme- 
(23), erschrocken- (88) -lich. grym, ruch, 
grusam &c.(88). Ad. nd. grimmich, grum- 
meliek (92). ein grober, gr. in dersprach 
&c. (65). eyn hetziger ader eyn nythaffti- 
ger (1). (2. stolidus 99, 16 &c.) torhafft (4). 
dor- (5, 18, 23), war- (6) -hafftig. leraf- 
tich (22). fremde (9, 110). ellend-e (9), -eg 
(99). elend-e (8),-er (8^). freydich (8, 9). 
ain haid mfra agrum. Zacens Kus Ad. 
eyn heyd-e (18 &e.), -er (1). wol gebart 
(68. 2« barbatus). 

*Barbas v. Barba. 
*Barbaseulus v. Beanus. 
*Barbatum v. Babatum. 

Barbatus barti-g (9), -cht (4). partig 

Uu gebartet (88). wol-g. (88), -gebart 
110). wal gebaert (132). grimmig (68. 5« 
barbarus). geistlicher bruder (7. conuer- 
Sus 75). 
*Barbetonsor v. Barbitonsor. 
*Barbicina (aus barba hircina 75), 
barba eaprina (75, 143), b. capre £ 
hirci, barbicapra (143) geibbart (Il. c.). 
*Barbicum v. Barbitus. 
*Barbige-na v. -ra. 

Barbiger 2. bubo, prov. barbajcha 

(Gl. m.). 


Barbi- 


barbarius (74) hd. q 


BAR 
*Barbige-ra, -na (74) ein barthenst 
3). ain berting 7 zol bruder (76). perting 
74). Cf. beghardus. conuersus. 
*Barbilexis v. Barbaralexis. 


*Barbisterilis v. Spirillum. 
*Barbita &e. v. Barbitus. 
*Barbitondere barbieren (75). 
Barbi-, barbe- m) -tonsor, 4 

. bart-, part- (1, 
75), baert- (11), pad- (75) -sceherer, . 
-scherre (11). barbie-r (89), -rer (75). 
balbirer (83, 75). 

Barbi-tus (74, 112, Br.), -tos,-ta, -ton, 
-tum (74, 93), -eum (76), - tium (110), 
-ta, (117, Sum.) suegila (117 s?m.). swegele 
(Sum.) sehwegel (141) seitenspiel (93). 
haeckebred (125). hack-pret (91), -bret 
(114). leier (114). elauicordium (112). 
rubeb-lein (74), -lin (76). helffenpeynein 
leyren (74. »« barrus). 

*Barbobalsamum (aus carbob. 76, 
earpob. q. v.) balsam holtz (v, 74). bal: 
sem holtze (5b). balsemen holt (22). 

*Barbula hircina v. Barba -h. 

Barb-us (87, Ki.) -O (111, Ki.), -ulus 
(7), -ulum (74), -alus (64), -aldus (75), 
-ellus (Y, 64) (piscis, cf. par-do, -us) 
hd. barb-o(87, Gt.), -e; parb-a, var.-e (15). 

*Barbuta v. Battudo. 

Bar-ea, -cha, -tha (76), par-ea (130), 
-cha (Gf. 6, 456) eyn schyffe (18). seheff 
(1). sehep (23). tlosscif (130). ein. kleyn 
schiff (85. clain scheff (3). ein scheff mit 
kaufmanschatz (64). ein weidling (nois 
56, 68, 69. cf. Fr. 2, 432€. Sm. 4, 200.-G. 
Wtb. 1l, 136). barcke (53b, 23). bar (22). 

Bareanus é&c. v. Bareus. 

*Barcie v. Barrire. 

*Baretenus v. Bracteus. 

Bareula (Br.) ein berklein (3). 

*Bareula v. Barbacella. 

*Bareus en dore (05 bardus) eder en 
schepper des lones (23). Cf. barca-nus, 
-rius (Br), barchanus (110, 132) Ad. 
Schiffmacher (109). nachen- (132), sehuten- 
(109, 132) -mecker (109), -mecher (132). 

*Bardaieus (cf. sq.?) v.[Barba iouis. 

Bard-ana, 2 -o (8), -ona 49, 76), -ina 
(y -aria (12), 4 -ara (85), brandana 
96), ballina (q. v.) (cf. spargana) grynt- 
(8) hoyff- (12) -lattich. huflatich (96). 
gras-lat (49). graD rettich (76). breit- 
leche; groz letheche (Sum. v). korthlechen 
(149). grote ladiken (85). schorf., rof-, 
huf-ladeke (47).groBlauch (74).(grof5) klett, 
grindt, menwen-wurzel (7. lappa, la- 
pathum, rumex, personatia 73). bardo 
grob lettich (8). bardara grotledeke (85). | 

Bardocueullus gugelkapp (115). 

Bardus 2. puticius, euapelus, sam- 
nio &oc. (125). torechter, treger (74). ein 
thumsinniger (3). nar (91, 110). leffel, 
ganfz (séc st. l.-g.?), gotze, affe, hunde- 
melker (125). 

*Bardus ein lebart (6). en párd (23). 

Bardus sengher (147). 

*Bares starcker, krefftiger (74). Cf. 
bari (Bap) i. graue € forte (Br.). 

Barga (Boma cf. baratrum? vefte cf. 
barsa? anders Gl. m.) eyn berre (10 wrg.). 
bere (Sum. ersus?). 

*Barganus v. Parchanus. 

Bargina 7. peregrina elenta (131). 9/. 
urlante (Gf. ags. bocfel (G1. Aeltr.). bar- 





BAS 


ginis £ -ginus (147, Br., Gl. m.), -igides (76) 
i. fortis in. bello. uyt-lendich, -heymsch 
&c.; -gines die starck in den strijde 
syn (147). 

Baridus v. Barridus. 

Barillus parill ein legelein darauf 
man trincket (74). 

Bar-iona, 7 -gona (76). hebr. 7. filius 
columbe (Br. &c.). einfalti enti eintrafti (Gt.). 

Barius v. Badius. 

*Barlira v. Barritas. 

Barnacees v. Berneca. 

Baro Ad. fri-, frihe (21), frey-, frier 
(Db, 75), vrigh- (22), streb- (93, BM. 667. 
Sm. 3, 677), bander- (18), baner- Z lant- 


(15) -here (5b, 18, 22), Ad. -her (11), -herr, | (93 


-herre. frie (85). edil (9), ydel (8) per- 
sone o. rittir. slechtig (4). baron (132). 
en baemedse (?11. v//. baernedse zu dem 
Jolg. baroniss? oder aus nl. baender- 
heer?). pí. barones .meghtige vrighe 
hern (22). 

*Baro (st. paro) snelschif (93). 

*Bar-ochum, var. -rocum (Sum. VII), 
-atrum (11), -otus, bora-tus (91), -cus 
(41) (cf. arehangeliea,  melisphilla) 
bensu-ge, -he (Sum). benesuge (17). 
binsau-gen (125), -e (91). 

*Baron v. Parea. 

*Baronieus v. Eleontius. 

*Barotus v. Barochum. 

*Barra v. Bar-ria, -achea, -atrum. 

*Barrago v. Borrago. 

*Barralipa v. Baralita. 

*Barratus (cf. batritus) helffants ge- 
schrei (74). 

Barr-ia, -& (17e) (v. regula, norma) 
regel (74). 

*Barriceniti v. Britannica. 

Bar-ridus (139, Br.), -idus (G1. m., Gf. 
&e.), -ritus Z -tidus (68), -osus (Gl. m., 
B (v. superbus Br. &c., pinguis 139, sto- 
lidus Gf. cf. bardus) kameit (Gt. 2, 701). 
hochfertig (68). 

Bar-rire, -thire (110), -cie (sic 1) 
schryen als ein elephant (68), helfant 
que h.- (14), e.-sehreyen (2, 74), -gschray 


Barritanici v. Britanniea. 

Barritus (7. vox elephantis Br.) v. sq. 
Barr-atus, -idus. Biretum. 

*Bar-ritus, -lira (9) helffenbeinen (8). 
h.ley (9). 

*Barroeum v. Barochum. 

*Barruma v. Verruca. 

Bar-rus, -tus (5^), -rhus (Pap.), -thus 
(110) elephant (5^). helffant (74). eyn 
elpender (22). 

*Barsa (7. rethe 16, rete Henschel, $ 
bersa Gi. m.?) visch netz (75). hame (9). 

*Bars-amia, -aminta, -imira v. Bal- 
samita. : 

*Barsiea v. Brassica. 

*Bartha v. Barca. 

*Bartheos v. Braeteus. 

*Bartidus v. Barridus. 

*Barth-ire, -us v. Barr-ire, -us. 

*Barula (7. parua taenig Gl. m.) en 
ie (11. 2« rethe barsa? 7. q. pertica 
Kil.). 
uo quon. barvoeten, minre broeder 

141). 
*Basa (7. fascia G1. m.) ?. pnguedo (Pap ji 
piguedo, ager, regio qd.; bassa pinguedo 





BAS 


(16). vet schaip (147). baasa 7. p. (148, 
Gl. m.) bassas péngues oues (139. cf. 
bass-us Gl. m., -aris); bassan 7. pinguedo 
(Br.); sZecitas (16) 7. q. basan. (Pap.). 
*Bas-a, / -is (147) kote (109, 147). 
*Basali-eus, -seus v, Basili-a, -seus. 
*Basara v. Bisora. 
*Base-, bas-arides v. Bassaris. 
*Baschardus v. Bastardus. 
*Bas-ee, -ie, -se (o -tre Xn (sunt 
portus 5, cf. basis) borte (5), budde 
(17), port (74), eyn p. (7), dye bort (21) 
des, dez schiffs, der schiffe (74). 
*Baselus v. Faselus. 
*Basere (7. fund-are »« -ere) gheten 


Bas-ia, -sia (76) sunt oscula natura- 
lis amàcicie (66 &c.). kus £ frunt gobe (9. 
(8 o- »« munu-seula?). fruntz gabe 
*Basiea v. Brassica. 

*Basie v. Basee. 

*Basile- v. Basili-. 

Basil-ea, -ia (ein stat 5) basel (76, 
132). 

*Basil-ia, -ea, -ica, -icum, -ieus (8, 
17 &e.), -isca (101, 105, Sum., Br.), basa- 
lieus (Sum.), wasilia (1) (eyn crut 5, en 
krud 22) Ad. nd. basil- bie, -ia en -ee 
(bb), ick (75), -ige (5, 110, e Ad. -ge, 
-gen (21), -con (93), ig (67, 96), -g (68). 
wasilig (1). sent mergen distel cu 
metriworz -iea; meterut basalieus (Sum. 
V). morde-, mayd-wurtz (74). medewortz 
(8, 96). madelger (101, 117. cf. eruciata 
&oc.) tofwrz (Sum.). notir- (8), natern- 
(-isecà Sum. V) -worz. basil-isca 2. gen- 
eiana (141); -ea basie, -ia medelwort, 
-iea, rode naderwort (47); -iea bas-eleye, 
ie; -ia mete-wort, -icus -crüt (85). -ià 
medderwurtz, -ica rot naterwurtz, -icon 
basilie (149). 

Basiliea (nomen herbe t ecclesia 6, 
110 &e. cf. prc.) kiricha (V. Jat., aus einer 
ahd. Glosse). kirche (15, 110). kerch (132). 
kerke (99). ein berg- 
-kirch. k.-tureZ Sonchupt 20s mu-(125), 
mo- d -nster. Ad. pet- (1l, 6, 74), pit- 
(9) et- (67, 16), bede-, nd. bedde-hus, 

d. -huD, -haws (1, 6), -hauf) (74). cappe-l 
(16), -lle (8). pal- (110), ba- (68) -last. 
pallais (132). 

Basilice starcklich (74). 

*Basilieus (cf. basiliseus ; anders G1. m.) 
i. peccator 0 iactus in tabula (16). 

Basilinda konichreichspiel, kónigal- 
ter (112). 

*Basil-ion, -eon (76, 94, 136), -eus 


|| (Gl. Aelfr.), -eos (76) en konnine (23). 


ags. kyning (Gl. Aelfr.; grem 94 aus grece). 
*Basilisca v. Basilia. 
Basi-, basa- (b^) -liscus, -lieus (9, 
122) (V. regulus Br. &e.) kunig aller ver- 
ifften wurme, ein gros vergifftiger wurm 
Cun lint-w. (9), -worm (8). haist ain (v6) 
vnk (175, 76, 63, Gf.) vnker msc. (77). 
buek (75). hd. nd. ein slange. basili-sk 
(Q1) -st (bb), -stike (22), -sehk (1, 74), 
-Sch, var. -chg (64). baseliske (23). blade- 
leschi (Gt. 3, 254). gall. coebasile (122). 
*Basinia papile ($5). 
Basis Ad. nd. bod-em, -ym (55), -en 
(16) doli; (1). padem (domus 1). poden 
an ej schif (4). schiffboden (77). grunt 


(bb), heir- (10)|' 


BAS 69 


17, 22, 65). grundueste (76, 77). fulm-ant 
17), -unt, var. -ent (65). basament (112). 
swelle (7, 76, 95, Sm.) sta-ffil (119), -fel 
(120, Gf.), -pil (85), -pel (v. Hamb.). phey- 
ler (9). philer fuf (8). sulfuos (83). fu 
der seul, tischring (112). pust (postis 11). 
simez (Sum.) spint (106). stollo, scinea 
(86. cf. Gf. 6, 671). bases bolstari (119). 
stumpha (pedes claudé), solen (Gt.). 
*Basis v. Basa. 

Bas-ium, -sium (76, 136) (cf. basia) 
Ad. chus (1), kuD, kusse (67), koe (133). - 
nd. kus. 

*Bassa v. Basta. 

*Bass-a, -an v. Basa. 

*Bassa-ea, -ra v. Bisora. 
*Bassa-ntrix, -r &c. v. Bassaris. 
Bassare (?.deprímere Br.) vndertrucken 

75). nyder singen (64). springen mit 

freuden (74. cf. sqq.). 

Bassa-ris, -r (76) 2. ouis pinguis dc. ; 
sacerdotissa bacch? (16, Br.). coe diemelck 
gheeft (147). een melc- ouwe, -oe (108). 
bacha, neben bachi sa/tatrir (Gt. 9, 29. 
lat. cf. bacha). bassa-ntrix (74), -ra- 
trix 4 bossatris (16) 7. salt- 4 cormin- 
(s£c) -atriz milehzoberey (76). milichzaw- 
beri; bassatrix (q. cf.) 7 bapte pl. 
springerin (74). bassa-, basa- (Gl. m.) 
-rides 4. vacese (Pap.), baeese ( Gl. m.), 
var. buces (142) vberes; -ndes 7. bae- 
es (1362, 142). bascarides 2. baeciae 
mulieres &oc. (136b). 

*Bassator (7. saltator) springer (15). 

*Bassatrix (7. saltatrix, cf. bassaris) 
springeri (74, 75). 

*Bassatura (ferri, 7. q. battitura Gl. m.) 
hamerslag (74). 

Basse (cf. basee) niderwerts (17). 

*Bassi-a, -um v. Basi-a, -um. 

Bassitudo nider-chait (1), -heit (4). 

Bas-sus, -us (4, 67) hd. ny-, nye-, 
nid- (17), Ad. nd. ne-der. nederich (23, 
109). syde (5, 13, 22, 23). syt (109). laech 
99 


TEES 


*Bas-ta, -sa (?. massa, aus pasta alph. 
basta Sum.) teic (131). teig, taig (141). 
*Basta (anders Gl. m.) ?. caro (14, 16), 
leib (74); aus hebr. basar, wie bos-ra, 
-Or (Pap.). 
*Bastab-an, -en (100) (cf. tabanus) 
brem-o (121 &e.), -e (100). pine (104). 

Bast-, gew. basth-, basch- (22), bost- 
(8), bosh- (9), past-, var. pasth- (75) 
-ardus Ad. nd. bast-art, hd. -ard (5), 
-ert, -hart (68), hard (1). banek- (75), 
bang- (6), -hart. vnelich (5), vnechte (22), 
vnhee (21), wesel- (17), vessel- (8), nes- 
sil- (9) -kint (cf. wechsel-kind $m. 4, 16; 
-balg; uuihselinga fifi alien? Gf. 1, 717; 
wissel-inck, -balek pwer subditus Kil.). 
peisehlag 4. spurius; p. in der muntz 
moneta, falsa, (t5: cf. Fr. 2, 1902). 

Ba-, pa- (Gf.) -sterna, bast-rina (11, 
76) -uraà (16), -ella (141) 7. pilentum 
(16); vehiculum itineris (11); theca (Br.), 
tecta (136), earea (11) manualis (cf. borta- 
ma, -mia, -nea Gl. m., pastrina, basterna) 
roB-bare (8), -bane (16). ros borne (9). 
radber (4, 49). ags. beer (94, 136). leen- 
denier 7 oercussen (11. cf. basterna 
mollibus vestibus sternitur Br., sim. Pap.). 
*Bastre v. Basee. 

*Bast-rina, -ura (cf.G1. m.) v.Basterna 


70 DAT 


*Bastus (anders Gl. m.) v. Batus. 

*Basuna v. Buccina. 

*Basus (cf. bassus) seydenneter (74). 

*Batha, bata, betha, beth (Aebr. Br.) 
ein ole-muel, carr. -myel, oel müle (110). 
ol mylin (68). olymoele (132). 

*Bataclare (cf. bad-are, ial. -igliare) 
ghenen, gewen (147). 

*Bata-elacio, -glatio (cf. prc., sq.) 
v. Oscitatio. 

*Bataclator gewer (141). 

*Batare v. Badare. Pilare. 

*Batheca v. Bratua. 

*Batia v. Bacinus. 

*Batieula v. Crithmum. 

*Bathilasa v. Bithalassus. 

Batil- v. Bacil-. 

Bathin (7.brachenr.) broicke &c. (147). 

Batis (cf. crithmum ) ags. stapul 
(Somner). 

Bat-is, -us uurm (Gt.). 

Batiutum v. Batuere. 

*Batoliea v. Bothonieula. 

*Batho-ma, -nia v. Bothona. 

*Batoniea v. Betonica. 

Batrachi-s, -um (Gt.) (cf. botracion, 
ranunculus) uuolff-uurza (Gf.), -urez 
(141). batraecion ags. clufwyrt (942). 

*Batta v. Blatta. 

*Battare v. Badare. 

*Battisecula v. Blaueolus. 

*Bat- (Gf. 2, 713, 722), pat- (104, Gf. 
6, 425), pa- ix -tudo, batutum Gi. e 
bal-thutaà (Gl. m.), -duetaà (147 &e.), 
-buta (98), -buea (11, 225, 74, 110, Gl. 
.m.), -bueca (109), -bueum (5 &e.), bab- 
tuta (Zeuss) wa-(74), be- (4, 74) -Ibuea, 
albucum (qg. v, barbuta (Sum.), ba- 
(i 49, 16), be- (74, 76) -bulea, bubulta 
BM.) slegi-mele, -melo, -meli; snegil- 
melg, -melo (Gf). slegemel (Sum.). flegil- 
eimo (119). Ad. blotz- (68), buttyr- (b), 
butter-, putir- (BM.), pufter- (66) -milch. 
sure milge (10). nd. karne- (11), kerne-, 
kerve- (sc 98), boter- (107) -mellie (11, 
109) -melk (107). hoet meleh (97). hott 
(74). hotte (12, 22b, 147. 4. g. lae seyston 
Ki.) van melk (147). scott-o (Gf.), -i 
(Sum.), -e (104). mo- (18, 74, 76), mu- 
(4, 49) -lIken. matt-e (13), -en (49). kef- 
wasser (wab., beb. 74, bab. 76). cambr. 
emmenl (Zeuss). 

*Battulus (cf. batulus Gl. m., bacu- 
lus) ags. stam (1369, 145). 

Batuere wippen (125). battui-, batiu- 
tum ags. gibeataen (94), gebeatten (136). 
batutus ?. percussus (136). 

*Batul-a, -us &e. v. Bacillum. 

*Batum v. Babatum. 

*Batura (i. patena; anders Gl. m.) 
patene (147). 

"Baturius /. fundanus &o. acker-, 
buw-man (141). 

*"Batus v. Bacillum. Batis. 

Batus, bathus, badus (176,) ? bladus 
(8), baeus (147, Gl. m.), bast-us (99), -hus 
(23) (mensura hebr. Br. &c., ene mate 99. 
cf. abatis) dry scheffelick mós (8). 
dy (sic) seheffel mosen (9). dat thegede 
del van eneme wischeppele (23). voeder- 
vat; mate van L eymeren (147). haber- 
mafe (74). futerkyst (75). ags. amber (7. 
amphora Gl. Aelfr.). 








BEA 


Batus, baeus (47, 96, 149), bachus 
74), £ bannus (Gf.) brama, brenbrama 
ios studa (Sum.) stawde (74). bram-, 
bran- (96) -st. (74), -strueh (47, 96) -stok 
(149). brames eruut (35). bremstrunk (8). 

Batutum v. Battudo. 

Bau-, baph- (5^),bab- (6, 76)-aria Ad. 
peyer- (6, 66), peir- 7 bair- (13), payer- 
4), beyer., beyern- (5b*), nd. peyger- 
(09h) beghern- (22) -lant. 

Bau-, 4 bab- (76), baph- (3) -arus 
hd. peyer (6), peir (75), payer (4), beyer; 
bayer (75, 76), beyher (D), einer auf 
peyern (66 sm.). nd. beyger (22^), begher 
(22, 23). 

Bauecalem gyllenen (94), a/s ags. 
wssverst. aus 1. gy- (136), ga- 4 ge- 
(142) -Ilonem (cf. Gl. m. 1l, 621 sq.) 

Bau-, ban- (2, 85) -cia, -sia (93) (7. 
pastinaea 93, 143) moren (85, 91, 96, 
149, Sum.). gelbe móren (112) móürhelle 
(93). morhel (2, Sm.). morert (47). pas- 
ten-ach, -ey, bestenaw (143). 

Bau-lare, -iare, / -eare (4), bou- yy 
baiu- (132 -lare, baphiare (3), ba- (8 
bra- (9) -ndare Ad. nd. bel-, pel- (5, Pe 
bey- (4), nel- (22) -len, als die hundt 
(74). beln (18). nern (cf. ringere), blecken 
mit den ST ).leeken (u£ canes bauiare 
68). huylen (baiulare ?£ c.; bellen 
baulare 132). grun-nen (76), -ezen (4). 
gransen (5, 17, 22, 23). kautzen (9. «ett. 
gautzen; cf. Sm. 2, 346). cauczin (8). 

*Bausia v. Baucia. 

*Baxare v. Braxare. 

Bax-ea, -ium (74), vaxea (pl. 141), 
blixia (est calceus 6) frauenschueh (74). 
doetor- (112), philosophische (114) pamn- 
toffe-l (112), -In (114). 

*Baxinus (cf. patinus) phannunstil 
(130). 

*Baxus cambr. ereman (7. qd. cryman 
Jfalx Zeuss). : 

*Bazius, BaCtoc (113), baci-s (Fr.) -us 
Hen.) (moneta, ll. D batz (Hen.). batzen 
UR. Fr.). 

Bdella (piscis cf. pelanus) pfrille 
(Ki.). ellritzen (Fr.). 

Bdellium (Br. &c.), bedel-lium, -ium 
74), -lum, -lius, -lus, bidelli-um 7 -a 
C m.) -us (b^), bedillus (68), bedul- 
lius (66, 70), -ius (69), (cf. -lacia, -latiea), 
baldulsta (8^) Ad. hartz (Gf.), edel h. 
ezor (9. cf. aumala). en dir stein (99. cf. 
BM. 96). bedelli-e (1, 21, 23), -ge (55). 
bedilie (17), -lige (18). bodelighe (22). 
bedel (21). b.-stecke (8^). flied sZm. (Gt. 
3, 360). erbsipper (74). 

*Bea (v. eeres, sf. gea?) gottin der 
erden o. des korns (74). 

*Bea v. Boa. 

*Be-, bi- (136) -aeita, beatiea (949) 
(/. sturnus) «gs. stear-no (94), -n (943, 
Gl. Aelfr.); stern (136). . 

Be-, 4 bij- (125) -amus Z. lecator; 
gall. à. scholasticus triuialis, ethrusc, 1. 
barba-rus, -seulus, banansus (sí. ba- 
nausus), baechuns (125). ain bean (16). 
baechant, schelm, grobianus, grober 
esel; ochD, puffel, tulpel (125). 

Beare Ad. selig, helig (8) machen. 
nd. salich maken. ponen (1, Bb, 74). 
heyligen (1). hylgen (13) 

*Beastulus v. Beatulus. 








bEG 


*Beatiea v. Beacita. 

Beatitudo d. selig- (4, 76), seleg- 
(8), seli-, sele-keit. ewige selikeyt (7t, 15) 
def obersten gots einwesen (15). 

Bea-, beas- (9) -tulus wenck (9), 
etzlieher maf) (8) selig. 

Beatus d. selig. selich (142).helig (8^). 

*Bebare v. Behare. 

*Bebulea v. Battudo. 

*Becari-us, -o v. Biearium. 

Beeea (auis) bec (89). 

*Becc-, bech-ardus v. Beghardus. 

*Becius v. Betaceus. 

*Beeula v. Betula. 

Bechion v. 'Tussilago. 

*Bedag-ar, -er v. Bedegar. 

*Bedala v. Betula. 

. Bed-egar (74, Gl. m. &c.), -egaris (13), 
-egarium (143, fructus 176), -eguar (73, 
Fr.) -agar (93), -ager (10), -ega (149), 
-anar s -eda (11), bete- (Sum. V), 
bodo- (85), bode- (Gl. m.), redar- (122) 
-gar hagen- (3), hane- (10), wip- (47, 96, 
149), wiz- (Sum. V), wech- 5) -dorn, 
(Jructus eius) -ber (76). wipken (96). 
weibtzorn, rothagen (a. wiltrose d 
rosenschwamm (Fr. 2, 126€). vehe-, weifj 
weg-, marien-, frauwen- (143), mergen-, 
weiB- &c. (73) -distel. stech- (143), stich- 
(73) -kraut. egle- (11), ga//. engle- (122), 
esgla- 4 aigla- (Gl. m.) -ntier. - 

*Bedella v. Betula. 

*Bedell-um, -ium &oc. v. Bdellium. 
*Bedellum 7. habitaculum bedellorum 
16). 

Bos pe- (q. v.), bi- (1, 64€), bo- (17), 
-dellus, bidellius (23) 4d. but-, büt- (6), 
bit-, pu- (1, 4, 6), pu- (3) -tel. bu- £ 
bud- (17), bye- (18), bo- (bb, 22), pe- (7, 
64) -del. pedell (68). richter both (66 sZm.). 

*Bedental v. Ouis. 

*Bedillus &c. v. Bdellium. 

*Bedul-a, -anea &ec. v. Betula. 

*Bedulla-cia, -tiea (105) (sc. vua, vitis ? 
cf. balatine v. amenium) hun- (Ob. 711. 
Sum. VI) wendel- (105) -isca. Cf. heun- 
schen Z. q. bauerweinbeere, wendelbeere 
ribes nigrum (Nmn.)? - 

*Bedullius v. Bdellium. 

Beel-phegor, -phigor, belliger (6) 
hd. ein ab-, apt- (6, 66, 0), nd. af-got, 
der do ist geschaffen als ein zers (phaL: 
lus) vnd het ein hut (cutem) in dem imul 
(6), de dar is geschapen als en prul (n4. 
nd. cf. Br. Wtb. 2, 365. 9, 441) de ene 
hut hefft in deme munde (23). 

Beel-zebub, -cebug (76), bel-sebub 
(68), -cebup (21), -cebob (67), -cebug 
(17), -eebog (19), -obug (21. 2« s/av. 
bjelbog?) mucken-man 2 -got &c. Gu. 
en afgot der vleghen (23). eyn dyfel (21). 
duuel (99). 

Beffa (cf. Dz. wtb. 50) 7. fraws (ital. 
Gl. m.), nga, (69 &e.). 

*Beffa 7. byrrus, almucium beffe (xil. 
nhd. beffchen m.). 

*Beganor v. Peganum. 

Begh- (1, 6, 74, Br.), begeh- (Ob. 106); 
beg-, bech- (5, 29»), bece- (17), baeh- 
(16, 29, Gl. m:), bae- (DP), pegh- 4 
pech- (75) -ardus (7. eonuersus q. v. 
15, phariseus, hypocrita) Ad. nd. beg- 
hart, -hard (110), Ad. -art; bech- (b, 22b), 
becc- (D^), biek- (7), bach- (2225), pek- 


. 








BEL 


4), pech- (75) -art. becarte (133). baghard 
23). bech- (21), beck- (17), bagg- (132) 
-ert. peg-, bek-hart; bartling, laybruder 
in einem eloster (75). biegger (BM. 116). 
Jull-ar (22), -ebroder (22^). Jollbpruder &c. 
(rr. 1, 620 sq.) gleyschner (74). gysene 
crouer dunkel gude (225. sí. glysener, 
troner? cf. alphanus). 

Beg-ina, -wina (753), -uina, -utta, 
baguta (22), pecharda (75) Ad. nd. be-, 
ba- (23) gie. Ad. begin, beghin (68), 
beg'hartin (1), beckin, pegein (74, 75). 
geswertpeghart (754). geschwester (7.?2rgo 
spiritualis 15). zapffnunn (14). 

*Begula v. Bogula. 
*Behare, var. bebare (cf. vehare) 
meck-, var. mek-atzen als die geif) (75). 

*Belbicium (cf. bilbire?) geest (1l, 
89). geyst (19). 

*Belbuea &oc. v. Battudo. 

*Beleebug &oc. v. Beelzebub. 

*Beleal v. Belial. 

Belemnites alp- (V. a. 1618, Ki.), alb- 
(Hen.) -sehoD. schoB- (Fr.), scho-, luch-, 
rappen- (Hen.), strahl- (Ki.) -stein. 

*Belerici v. Bellirici. 

Bel-ial, -eal (76) tewfel (4). tufel 
(76). vngehorsamer t. (65). ein duuel (22). 

*Beliger v. Belliger. 

*Belinguis v. Bilinguis. 

*Bellacius v. Bellicosus. 

*Bellanum v. Bellarium. 

Bella-re, -ri (7. preligare 5b, certare) 
Ad. nd. striden. hd. striten, streyten. kif- 
fen (D) kempen (5^). kriegen, fechten 
(15). orlogen (99). 

*Bellaria kornblum, nágelin (112). 

Bellaria spargere collatz strawen o. 
in dy rapuD werffen (125). 

Bella-rium, -ria p, -num (8, 9) 2. 
collibium, antepome-tum (122, 147), 
-ntum (76, Gl.m.). lest gerieht als appil 
birn odir nóf) (8) leeze gerichte alez 
ópfel byren odir nüsse (9). cleyn gaeve 
als appel noete &c. (147). nachtiseh (91). 
naehtspise (10). lustheh frucht zu tisch 
110). vreut off fr. vp die tafel (132). vreut 
109). 

*Bellatieus v. Belli-eosus, -ger. 

Bell-ator, 7 -io (75) Ad. md. strider. 
hd. stri, strei-, streyt-ter. orlogere (99). 

Bellax kryeg-, kyeff- (19), kiu- (11, 
89) -ende. 

Belle-matia v. Cymbalum. 

*Bellena v. Belua. 

*Bellerici v. Bellirici. 

Belli v. Bellis. 

*Bellicerpta v. Bellierepa. 

*Bellieiosus v. Bellicosus. 

Bellieose stritlich (75). 

Bell-ieosus, -iciosus (8, 75), -acius 
(15), -atieus (8, 9, 18), -ieus (q. v.) Ad. 
streit-, streytt-hafftig, -hafftick. nd. strit-, 
strid-aftich. stri-dig (18), -tig vnd krieg- 
NI krigisch (9). kregi (8). orlogere 
99). 


Belli-crepa, -cerpta (136), -tripa' (14), 
-tropa (122), -trista (76) (cf. pilierepa) 
7. genus Yu-, nu- (76) -dorum; salíatio 
(136). turney, thurnierung (74). gall. tour- 
noy (122). 

Bellicum v. Bombulum. 

Bellic-us, 5ssw. 4 -osus strit- (5, 6, 
22), stritt- (76), streyt- (66), strid- (23) 





BEN 


-bare (5), -bar, -ber (6, 66). eyn stritbarer 
(69), strideger (18), streyter (70), stirpir 
(21. aus stirtper ?). kriegende (19). kryck- 
hafftig (bb). 

Bel-iger, -iger 7 -latieus (9) Ad. eyn 
Strit- (5 &e.), streyt-trager, -dreger (5), 
-furer, -bar man (110). eyn strid drager 
((). eyner der ein strit furt (68). 

*Belliger v. Beelphegor. 

*Belliger-ere, -are streyt-tragen, -es 
vorgen (9). fechten (110, 132). 

*Belli-, belle-, bele-rici, myrobala- 
RE bellerische myrobalanen 
(143). 

Bell-is, 7 -ius (144), -ium, -i (Ki.) (7. 
paschanthemum!) maf-lieben, -blümlein, 
madlieblen, massüsselen, osterblumen 
(143). zeitlóBlen, mülinblümlin (144). 

*Belli-tripa, -trista, -tropa v. -crepa. 

*Belloferus (cf. bellarium? beluo?) 
. buceellosus (76). 

*Bellones v. Beluo. 

Bellua v. Belua. 

*Belluones v. Beluo. 

Bellum strit (5, 22). Ad. stritt (19), 
stryt (5^), striyt (19), streyt. strid (21, 
23). orleuge (100). vrlage, kyfe, vnfride 
(14). volewich (99). b. campestre, nauale 
felt-, wasser-streit; b. indicere ein stryt 
verkunden; b. tentare scharm-utzelen, 


C. 


var. iezeln (64). 
Bellus schone (11, 19). Ad. schon, schón 
(67) o. su-, si- (67), seu- (70) -berlieh. 


*Bel-lus (147), -lutus (147, Gl. m.), 
-utus 7 -uinus (v. turpis 4 belue similis 
Br.) (cf. abolitus) heslich; heet-, eys-, 
le-, scehuuys-lyck (147). 

*Belobug &oc. v. Beelzebub. 

Bel-ua (Br. &e. 4al), -ue (8), -lua, 
-lena (6) (7. eatellus 75, piscis 2n mari), 
eyn mer-fysch (b^, 74), Ad. -wunder, hd. 
nd. -wonder, -tier (74), EUMD Ad. eyn 

roz (5), groD, grafs (3), nd. grot visch 
22, 74), mer-v., mere fife (18), mar fisch 
(6). thier (110). tyr (8, 9). dir (99). vreis- 
lieh tir (100). welffer (75). : 

*Beluare mertieriseh leben (74). 

Beluinus (cf. bellus) velec (99). vn- 
vernunfftig (110). 

*Beluis v. Peluis. 

*Beluo; g. -onis vichischer mensch in 
seynen siten o. geschefften; belluones 
hurer (74). bellones 7. lece- vé. ver- (sf. 
vor-) -atores (16). 

Belutus v. Bellus. 

*Bemastrum beyfuf) (143). 

*Bemer v. Vomer. 

*Ben v. Baen. 

Bene Ad. nd. wol. hd. wole. woil (5). 
wale (99). wall (132). 

Benedicere Ld. wole, wol, woil spre- 
chen. nd. wolspreken. segin wonschen o. 
fluchin o. vol sagin o. danckin, loben (8). 
gesegen £ wunschen 7 v'sagen 7 dancken 
7 lonen (9). benedigen (55, 68). benedyen 
(11, 19, 75). ge-b. (110). 
ici e dra (monzalis) benedietenerin 


*Bene-, bun- (149) -dieta (herba, i. 
fulia) benedi-ete (85, 96), -cht (93), -cten 
wurtz (74 sim.). bundicte (149). karioffel- 
wurtz, gundreb (74). vrschina (93) aus 
lat. bronca, vrsina? 





DEN (gt 


*Benedieta altertueh (i. tega 74. cf. 
Gl. m. 1, 645). 

. Benedietinus Ld. nd. eyn benedict- 
Iner, -ner (1). 

Benedictio benediung (75). eyn sagen 
sene (55). zuwurf gutter ding &e. (65). 

Benedictus geseg-ent (V, l, 4), -not 
(16), -et &c. (65). geben-idiet (5), -ediet 
(17, 23), hd. -edeyet, -edigt, -edit (21). 
benediget (22). n. pr. benediet (18). 

Bene-facere, -fieere (11) wol dun 
(19). wael doen (11). . 

Benefaector wol-duner 7 -teder (19). 
waldeder (11). : 

Benefaetum woltat (3). 

Bene-, beni-fieentia gut-dat 15), 
-dait (Y), -heit (110), -tieung (68). gut 
tete (63). woltetigkait (76). guter (9), 
gutz (8) gebruchunge. 

*Beneficere v. Benefacere. 

Beneficiare, -ri Ld. gottis, gotes, 
gots gabe geben. nd. goddes gaue gheuen 
7 wol-gh. (23), -dat (22). Ad. wol dun sm. 
Iehen herwerben (17). pfrund lyhen (110). 

Benefieiatus ein gepfruntter (65). 

Beneficium Ad. eyn gots-, godis- (b^) 
-gabe, -gab, -gobe (6), -gaub (76). md. 
godes gaue. hd. wole-, woil-, wol-dat, 
-date (13), -dayt, -dayd (19), -dàt (12), 
-dot (110), -that, -tadt (65), -thun (7), 
-tetickeit (15). nd. wol daet (23); wael- 
(11), wel- (89) -daet. willige woltetigkeit 
(15) lehen (10, 141 &e.). pfrunde (65). 

Benefic-us, -ius (8), beni-fieus (9), 
oft t -uolus woltetig (9), -tedig (8). 

Benelingwatus (7. facundus Br.) wol 
-gesprachig (75), -sprechende (19). wael 
sprekende (11). 

Benemeritus wol-verdient, var. -ge- 
dienet (110) die yt wal v. hait (132). 

*Beneolentem (herba) ags. mag-edhe, 
var. -adhe (942). 

Bene-plaeere (89), -placitare (11) 
wael- (11), wel- (89) -behaghen. 

*Benere rutten. boken. (100). 

Beneualens gut mutig (15). 

*Beneuocus v. Beniuolus. 

*Benific-entia, -us v. Benefic-entia, 
-us. 

*Benifolus v. Beniuolus. 

Benign-e, -iter Ad. gut-, gut-, gietten- 
(76), wirdig-, wurde- (67), wirden- (68), 
genem- (110), godertijr- (132) -lich. gutt- 
o. senfftmuttik-leich (1). gotliken (22). 

Benignitasgutti- (9), gutte- (8), guthe- 
(b») -keit. goedertierenheit (89. cf. prc., 
G. Wtb. 2, 655). 

Benignus 7. bene dignus (! Br.) hd. 
wirdig. werdi -g (5), -ch (13, 22). würdig 
e wirtig (21). gut-ig (1), -tig (8), -lieh 
10), -tlich (12). guettig (64). gudig 3) 
gietig, gabreich, milt (88). gytliken (13 
mynnesam (15). minsam (63). woldedig 
ud angenem (110). guder- (109), goder- 
132) -tiren. 

*Beniranula v. Baianula, 

Beniuolentia /d. willig-, willi-, wille- 
keit; gut-willikeit (b^, 9), -wildekeit 
(18). nd. willicheit. guts (63), gutes (Y, 
15) willen. wolwilligeyt (13). ernst (7, 15). 

Beni-uolus, -folus (?. bene-ficus, 
-uoeus 18) Ad. willig, gut-, wol- (7, 76), 
woil- (5b) -willig. nd. wilich, wol-w., Z 


72 BES 


vlitieh (22). waldedick (18). wirdig (21). 
gutig (4). 

Benna ein benn o. karch (Das.). 

Bentum (cf. Gl. m.) hd. werg-, werck- 
(18) -gestelle. wirk gestulle (9). 

*Beonia v. Peonia. 

*Bera (cf. Gl. m. A. v. st. beta?) beiza 
(Sum. VI). 

*Berago v. Borrago. 

*Beranula &oc. v. Baianula. 

*Berbena v. Verbena. 

Berberis (herba, 7. bugia q. v. 144; 
oxyaeantha 73) kolshals (9). erbs-al (73, 
93), -alen (112), -ipp (74). versi-ch, -ltz, 
surauch (nAd. saurach), paisselber (73). 
pey-, bay-Del, pr&mel, wein-dling, -ling, 
aug-, augen-seuer, wildweinreb (74). 

Berb-ex (1), -ix (7), -ieus (68, 110) 
widder (7). hammel (110 sZm.). berbica ous 

femina, (Bx. &e.) ; 2. sonus et producit illam 
sillabam bi (68). schaip (147). berbicinum 
scaifin (104). 

*Berbinea v. Pervinca. 

*Berea v. Perca. 

*Beribalbum ags. greatewyrt (949). 

Berillus (gemma Br. &e.; speculum 
presbiterorum. aut veterum. 68, ii0. d. 4. 
Brill), t berla (74), perillus 7 perela £ 
barillus (75) beri-ll (2), -Ile (55, 7, BM.), 
-len (7523). baril, var. -lle (64), -llen £ 

arilen (75). Ad. nd. bril, brill, brill-e 
21) -en (75). prille (3). perle, fein-, 
wasser-p. (74). jiperel (375). ein berlin 
(6), perlin (17). eristal (76). pi-sleht Z 
-lent (Gf. 6, 778). 

*Berna (st.perna), 4 baeco (93) bache 
(b25, Sum.). suin-b. (Twinger). bach (21, 93). 
bachen (9). st. verna ags. higre (94, n 

*Bern-eca (89), -icla (140, Fr.), -ieula 
(124), perneea (93), barnaees (pl. Gi. 
m. cf. engl. barnacle), 4 branta (7. anser 
scoticus 124, 140) baum- (Fr.), boem- (89) 
-gans. ber (volatzle 93). 

d e cps (Jt. àn. Khetia) be-, we-rnitz 
135). 

*Be-, bo- (147) -rnix (7. agates q. v.) 
bern- (22, 141), ageten- (28), agaten- (147), 
ayte- 4 a- (12) -stein, -sten (22, 23). 

*Berogmen v. Pyraecmon. 

*Berrannula v. Baianula. 

*Berruea v. Verruca. 

"Berrus (aws verres 2« bér, bár?) 
«gs. baar (94, 136, Hpt. 5, 198). 

Bersa v. Byrsa. 

*Bersili-um, -eum (144)(cf. presilium) 
presill (144). bresilien holtz (112). 

*"Bersumius v. Brasmus. 

Berul-a, 4 -e (Sum. v), -us (herba € 
lapis 16. cf. berillus), betu-lea (143), 
-rà (96) (frz. berle; aus lauerula 143; 
Cf. Dz. Wib. 470) beren- (Sum.), pern- (3, 
74) -zunge (74, Sum.), -ezung (3), -tatze 
 -klee (14). berin- (Sum.)  beren-, bede- 
(47), beke- (149), wasser-, 4 bach- (143, 
Ki.) -bunge (47, 96, 143, 149, Sum., Ki.), 
-buge (85). wasser-merck, -peterlein 
(berula 143). pachmyntz (74). 

*Besasa v. Bisora. 

Bestia (4. vrsus 8, 9) thyr (5b) tyr 
(9). dir (8). der (142). eyn vnver-nunfüg 
sim., -nunstich (22), -stendig, -standen 

68), riDens &c. (65) Ad. tier sém., md. 
i eyn nof) (17. cf. Goth. Wtb. 1, 227. 2, 
18). 


- BET 


*Bestia pl; g. -arum (méssv. aus 
bestiarium? »« pasta?) die weid von 
den bestien (68). 

Bestialis vichischen (75). beestlich 
(132). vnuernunftig (110). 

Bestialiter thier- (110), beeste- (132), 
vnvernunftig- (68) -lich. 

*Bestiare v. Brutire. 

Bestiarium thiergart (110). 

Bestiarius einer der wilde thier hutet 
(110). kuhyrt (68). ein beesten hijrde (132). 

"Besti-nus, -us (Gl. m.) Z. tyrannus € 
crudelis (x6). 

*Bestorta v. Bistorta. 

*Bestualia v. Westualia. 

Bet-a, -e (96), -um (97), betha, peta 
(q. v.), bleta (cf. blitus) Ad. nd. crut 
(welt. kraut Xa $&0yYv). hd. eyn crut. 
kol (4). koel (68, 76). een coele (108). Ad. 
nd. (eyn) rom-es, Ad. -ische, -ischer, 
-se (1), róm-sche ($5, -es (21), rymsche 
tn kole, kol, kolle (67). remischer kel 
91). eyn sprub 7 vD spring Z7 romesche 
koyl (19). romischkraut (74). md. Ad. 
(149) ags. bete. bioza £ malta (beta Sum. 
Cf. Gf. 9, 233). pieBe, biese, plateibke (74). 
piessen (50€). biessen (91). beyt- of beyc- 
(97), bets- (85), bez- (96), beyz- 4 peys- 
(4), beió- (125), beys- (8), bió- (17), bys- 
(b^), weyz- S weyB- (1, 3, 8 Anh., 75), 
ays- (50^) -kole, -kol, -tol (sc 85), -chol 
(1), -koel (125), -kól (50b), -krut (75), 
-kraut (3). hd. mang-olt, -elt (33). gart- 
erawt o cf. artemisia, um) 
inola (105. »« enula). lambertine (99 
lembertingheZ lemmers coele (108). uuege- 





rich (beta Gf.). poleten (bleta 50^). 
*Beta (arbor) v. Betula. 
*Betha v. Batha. 

Beta (2. litera) busthabe (8). 

Bet-, beth- (Br.) -aceus adj. dim. i. 
de betha existens (Br.). s. junge sprossen, 
wurzel von mangold (Ki.). bet-, beth-, 
bed- (7) -aeia eyn kole struck (5). eyn 
kym (4. paruum olus 21). bethacium 
krautmis (9). becius durst (cf. thyrsus, 
maguderis); 2. abscisus (1); ?. qg. betuus 
adj. (66 &c. cf. Celt. Nr. 303). 

*Betamula v. Baianula. 

Beth-, bet-ania ein stat (Mss. mog.). 
interpr. domus obediens (Br). ein hauf 
der vndertanigkeit (76). 





*Betani-a, -ca v. Betonia. 
*Betaphola v. Baianula. 
*Bethar v. Beuer. 
*Betegar v. Bedegar. 
*Bethilum v. Essedum. 

Bethlehem eyn stat (5). betlehem (1). 

*Betonia v. Beto-, bota-nica. 

Bet-, beth- (47, Br.), bett- (144, Sum.), 
vet- (105), bat- (872, 146) -onica, gew. 
betonia, bethoni-a, -e, beth-oma (69, 
70, 134), -ania (68), betani-a, -ca (87) 
hd. nd. betoni-a (105), -e, -en (18), -en 
krut (7), -ge (b), -ek (91). beta- i 
bato- (872, 146, BM.), bathe- (4, 17, 95), 
batz- (93), bathae- (BM.), pate- (4) -nie, 
-nic (146). patóni (BM.). pathonienkraut 
(14). batt-unia (Sum. VI) -ynge (8) we- 
thonica (4). bestron (87). eerenbrei1f) (144). 
boh. bukwicze (4. be? Kon. bucheichel). 
ags. byscopwyrt (949). 

*Betoritum (aws petorritum, cf. 
jPetorieum) wagen (93). 


PIB. 


Bethphania (cf. Gl. m. À. v.) v. Epi- 
phania. 

Bethsaida 4. probatíca, piscina (nv.). 
en wisch dijk (23). 

*Bettoniea v. Betonica. 

*Bet- (D, 134 &c.), beth- (76), bee- 
(76 &c.) -ula (aus vitula »« bueula?) 2. 
iuueneula(/. c.), daraus zwuuenckula (t). 

Bet-, beth- (11) -ula, bedula (8b, 
11, 68, 110), -ala (2n den meisten Drucken), 
-ella (3), bedul-, 7 pedul- (Gf.) -anea, 
-lanea (141), beta (94,136) (arbor) piri-, 
bir-cha (Gt.). Ad. birck, birck-e, -enbaume 
sim., pirck (74). berk-e (11, 94), -enboem 
(11, 89). ags. bere (136). 

*Betularia v. Tormentilla. 

*Betu-lea, -rà v. Berula. 

*Betuus v. Betaceus. 

Beuer, g. -ri (Pap.) (v. castor, ófters 
mit dem Zusatze secundum, et in theuto-, 
theutu-nicum), biuar (6. cf. ital. bivaro), 
bivria (122)  betháà (3. -ar? -an?) (cf. 
bidria, biuera, briuia Gl. m. 1l, 681. 
castor, fiber, fibex) ein biber (3, s8). 
otter (6. 4. q. fiber 66). 

 *Bezola (/. albula ezerulea, i un 
blaw-ling, -felcken, -£elchen, flecken, baal, 
balhenen, albóck, renchen &c. (140). 

*Bia 7. tibia (76); wiolentia gr. pa 
(Pap. Br.); via (5, 21, Gl. m.). 

*Biacita v. Beacita. 

*Biaeulus (aus iaculus) lint worm (8). 


*Biachematus solt (11), sz. sott fatuus 
4. biothanatus? 

*Byalitas czweylichkeyt (5^). 

Biangularis Ad. zwey-, zwi- (46), 
nd. twe-winckelich, Ad. -winckelicht, 
-winkellecht szm., -winglecht(17),-winklet 
(68), -eckecht (1), -eckig (18, v6). 

Biangulus zwene (1) zwen (5, 6, 4, 
76), Zwey (17, 21), twene (23), twe (22) 
wincke-l, -]l (4), -le (22). 

*Byaphor starcker von leyb vnd sel 
(14), aus bi-, bie- (147) -anor 2. an?mo 
et corpore fortis (Pap.); an lijff ind an 
syele starek (147). 

*Biathanatus v. Biothanatus. 

Bibaeulus v. Bibo. 

*Bibales Ad. drinck-, trinck- (6, 4, 74, 
;8 tranck- (3), drang- (5, 11), Ad. (13) 
nd. dranck-gelt, -geilt (3). 

*Bibanella v. Pipinella. 

*Bibara v. Bibeca. 

*Bibarius v. Bifarius. 

 Bibax v. Bibo. 

*Bib-eca Quy -era, -ara (74) est su- 
perfluitas bibendi (16, 129); sup. byebende 
(séc 19). vberfluss-ig trincken 7 -igkeit 
trinckens; bigura vbertrinckung (74). 
drynckens oevervloedicheit (147). 

*Bibell-is, -us, bipp- (93), big- (Gf.) 
-ellis, 7 bipennis, bi- (136^), pi- (Zeuss) 
-pinnis, biber-a 7 -us (Gl. m.) (cf. Gf. 
9, 43,212) Ad. parte (3, 104), barte, bart, 
worff-b. (7, 21), hellen-b. (110); byhe-l, 
-In; biel, zwerch-b. (7); bieln (55, 10), 
eyn kleyn b. (18); Pene (66, 134), 

eihel (75), peil (1), beyl. nd. byl (99), 
Diten (23), vil. (22. 2« Uma?) zwerch- 
$8), twer- (93), streit- (91) -agst. sulexe 





92b). zul eeze (23). stil exse (22). sehwert 
(c8). hackel; wurff-hack, -biel (4. tríceps 
75). beeude (106. aus bisacuta q. cf.). 





(——POE 


; 





DBIB 


bipennis adj. vff (68), zu (110) beyden 
syten sehnyden (píc.). cambr. dinaut 
(Zeuss). 

*Bibera v. Bibe-ea, -llis. 

Bibere Ad. nd. dri-, dre- (99), Ad. 
tri-neken. 

*Bibertitum v. Bipartitus. 

*Bibex v. Bilix. 

Bibi-le, -lis, -bile (Gl. m.) daz man 
drineken mag (21). allerley daz man 
drimgen mack (5). allerleye dinek dat 
men drineken mach (23). trenck tranck (9). 

*Bibinari v. Bobinare. 

Bibinella v. Pipinella. 

Bib-io, 4 -o 4 -ro (Gl. m), -lio (74, 
148, Br.), 7 bisio (75) (7. mus-tio, -sio; 
zinsilla ga//. cincelle 122, cf. zinzala 
gall. eincerelle Gl. m.) win-, wein- (3, 9, 
74, 15), -wurm (3, Gf.), -worm (8), -muck 
(64, 74, 75), -mug (93), -mugge (95). 

Bibex, g. -icis 4. pugna inter duas 
partes (Br.). krieg zwischen zweien per- 
Sonen (74). bibix gevecht &e. (141). 

*Bibil-ere, -ire v. Biblire. 

*Bibinari &e. v. Bobinare. 

*Bibix v. Bibex. 

Biblia eyn grofj buch (21). bib-lie 
(bb, 23), -el (64, 110). 

*Biblibris v. Bilibris. 

*Bib-, bi- (4) -limen (cf. biblire) 
sawer (4), scheffen (9) kompost, 7 mat 
(9. cf. matte eolostrum &o.). 

Biblio v. Bibio. 

*Bibliotarius ?. custos librorum (16). 

Biblio-teca, -theta (1). -tha, -ta, -ca 
buch-kamer o -kà mir (sic 8).liber-ye 
5, 22, 23), hd. -y, -ey, ig (49). libarei 
S libri (21). 

*Bibliotista (7. orthographia) vechte- 
sehriffte (74). 

*Bib-lire (75, vinum. biblit 64), -ilire 
n -ilere (75, 76), -ullire (110), -ulire 
66 &e. »« bul-, bu-lire), bil-bire (75, 
108, Br, Ki, Fr), -bere (75, Br.) -uere 
(4, 76), -uire (16), bulbere (106) geren 
(4). jeren (76). gern als das bier (5). 


heffen (106, 108), £ ghissen, als most ocht|( 


lone bier (108). gurreln, gülcken (rr.). 
glucksen (Ki.). 

Bibl-ius (Br.), -ios (9 &c.), -us (9), pi. 
-ü, -i, bab-li (76), -ili (4) (é. artifices 
qperi-, para- 16 -tissimi ; 2. lat-omus, -ami 
Cf. Gl. m. l, 6752, 6889) qui sculpunt et 
poliunt. dc. schilten o. bolieren (6). 
kunstenreichwerckleute (74). Ad. steyn 
metze, ? seyden weber (-us 9). 

Bib-lus, -los, -olus (76), -ulus (16, 
68, 132), billus (47) (quasi aquarum. bi- 


NE semede (16) grofe mer semde 
8, 9). bintz (68, 87). bunz (85). bunx 
47, 149). byes (132). 


M ruins i. victus 4n biblioteca neringe 
Eon -ax, -ulus, -olus Z -olosus 
(76), -aeulus 7 -osus (125) hd. nd. dre-, 
Ad. dri-, tri-, tre- (9, 4) -neker. trenger 
8). eyn druncke (1). seuffer, weingànsel 
135). fullülasche, trunckenboltz (125). 

*Biboles dunekel (Y. aus bibales 2 
bibolus?). 

*Bibolus v. Bib-o, -lus. 

Bi- by- (8) bona, biboma (s5), 
bib- (149), birb- (47) bid- (96) -onia 
(cf. agrimonia) oder-menie (sum. v), 


DxereNBACH. GnossARIUM. 





BID 


-menye (96), -menge (8), -meine (149), 
-meien (85), -meinst (41). 

*Bibul-ire, -lire v. Biblire. 

Bibulus (£& arenarius 64; cf. bib- 
Ius, -0) binsen- (Ki?. »« biblus), bimsen- 
(Kib.) sandt- (64) -stein. 

*Bica v. Bicea. 

*Bieanatus ein sóm (6). en zom (23). 

*Bieare wandern (8, 9). Cf. bit-ire 
(129, Gl. m.), -are (142, Br.), -ere (Ki. &c.), 
-i (142 q. v.) ?. pergere, $re, ambulare 
cc. bittit ambulat (G1. m.). 

Biearium (11, G1. m.), becari-us (141), 
-O (Gl. m.) (cf. baeehar) beker (11). 

*Bieca, biea (?nstr. bick (89). steen- 
bicke (11). bickel (6). 

*Bice v. Mora. 

Bicell-um 7 -inium (74), -ium (14, 
147) bieli-uium (147) -nium (Gl. m.) 
zwygadenig hauDe (74). huyss dat twee 
onderslege hevet als kremerhuyse (141). 

Bieeps tweehofdech (99). 

Bicinium sanck twyer mynschen(14:), 

*Bielip-iatus, -peatus (19) twischil- 
dich ridder (11). eyn sehyldig ritter (19). 

*Bieliuium v. Bicellum. 

Bicoca (7. capri balatus? Somner) ags. 
haefer-bleta 7 pun (Gl Aettr). hebre- 
(136), hraebre- (94) -bletae. 

Bieolor zweyerley farb-e (Y &e.), -en 
(110), verwich (132). : 

*Bicolo-, bicolle- (76) -ratus zweyer- 
leye geferbet (21 süm.). 

Bicornis zweyhornig (68). 

Bieorpor zwi- (Gf.), zime- (sc 141) 
-liehamer. 

*Bieta v. Biota. 

Bieubitus (7. mensura dc., et. pro 
eubito Br. zwene elen bógen (6). zwen 
ellen- (76), eln- (21) -bogen. twe elen-b. 
(22). von zweyen elen- (110), el- (6s) -b. 
eyner der zwen eln-b. hait (7). eyns 
elen-b. lang (10). eyn elenboge (5). el- 
pogen (4). 

*Bieus (sf. pici) lingua spechteszunga 


Gf.). 

*Bidella &ec. v. Bdellium. Atramen- 
tum. 

*Bidell-us, -ius v. Bedellus. 

Bidens (m. énstr., f. ouis Br. cf. bidus) 
hd. gabel. nd. gatffel-e (22, 23), -le (132). 
ghesele (22. flagellum?). geselle (22^). 
vorck (132). grepe (22. cf. Br. wt. 1, ieu 
greifa (Gt.). eyn dinck dar men medde 
herket (22), mede hacket (23). Ad. rech-e, 
-en; kar-ste (Db, 6v, Gf), -st, -scht (66); 
eyn  schaff, scehoff (6, 8). sehap (22). 
scharff (instr. acutum 9. 7 ouis?). scarp 
(99). schafft (ansa 18.nd. grepel, 2« ouis ?). 

Bidental (cf. dental) schawrslach- 
tigstat (74). stat do man die schaff schin- 
det (sehnidet? 7). en stede, dar dat water 
valt (23), dair die blyxem (147), der 
donner (132) sleyt. botental est locus 
vbi boues mactantur (6). 

*Bidental v. Ouis. 


Bidentare (prs. ?. fedio s?c 139) gra- 
ben (8, 9). v-gr. (17). 
*Bidogus v. Biduus. 
*Bidonia v. Bibona. 
Bidria v. Beuer. 
" Bidriga (»« prc.?) v. Hibrida. 
Biduanus v. Biduus. 





BIG 19 


Bidu-bium (1, Gl. ».), -vium, pidu- 
uium (104), -gio (v. runcina) qq. v. ker- 
tare 4 rebemezer (117). rebmeDer (1). 
sehselin, snitesahs (Gf. 4, 256. 6, 91). 

*Bidus (cf. bidens) karst domit man 
hacket (74). 

*Biduuium (cf. bidubium) que post 
duos maritos vidua est (139). 

Bidu-us, -um, -anus, bidogus (21) 
hd. zwene, zwen, nd. twe, twie (11) dage, 
hd. tage. zwey-, zwair- (1) -tagig (1, 1 
-dagig (59), -tegig (110). zweier dag alt 
(-anus 175), zijt (-um 11). 

Bienn-is, -ius, var. -us (15), bihemis 
(), bin-ius, -nus (1), bimus 7 bitrius 
(o) bifaldus (28) hd. zwey-ierig, jerick 
5b) -iar (8) -arig (l, 75) zwi geriek 
19) zweyer iar alt (1X). nd. twe-Jarich 
(23), -j. kint (binius 22. aus bimus). 

Bien-, biger- (22) -nium, bimatus 
hd. zweyer, zwey iar zit sim. md. twier 
jar tijd; twe jar. zwey iar (8, 75), ior 
(25). 

"Bitaldus v. Biennis. 

*Bifares v. Bifores. 

*Bifarius v. Viuarium. Bifores. 

Bifar-ius, -us (9), buf- (66 &c. q. cf.), 
biv- (b^), bib- (1365), obif- (76) -arius 
(7. bi-linguis, -loquus, -formis, -ssidus 
76) hd. zweyer- zwayer- (1l), zweyger- 
(6), nd. twyer-, twiger-leye, -ley (5^), 
ay (1, 9), Jeyge (6). zwyfaltig (6s). 
Zwy-, Zzwey-sprechig (110). zweyerley- 
redig (v)  -rede (18). der zw. rede hat 
(9). Ad. lugen-, lügen- (3), legen- (5), nd. 
loghen-hatftig sm. dubbelaftich (132). ein 
ezweifeler (4). 

*Bifari-a (7. bós mupía 134 &e.), -us 
(à. bigamus 14) (cf. bifera Gl. m., binaria) 
Zwir ver-heirat 7 -mahelt (75). 

*Bifforari (cf. bifarius) betriegen (74). 

*Biffores v. Bifores. 

Bi-, by-fidus, biuidus (9) zweyspeldi- 
g (8), -ek (9). entzwey spalten (68). en- 
cuegespellen (100). ontzwey gesplyssen 
(132). in tuen gespleten (99). 

*Bifidus (»« fides) lose von truwen 
(19). bij-gleubig (12), -glaube (10), -ge- 
lauben (13). 

*Bifium v. Biuium. 

*Biforcare v. Bifurcare. 

Bif-ores, -fores (76), -ori (36), -ares 
(21), -arius (22), -os (11) duro (s6). eyn 
Zweyfeldige doir (5). Ad. zweyueltig (1), 
zwifeltig (76), czwi- (4), ezu- (21) -feldig, 
zweueldig (11), zwyfal-t, -tig thor, tor, 
dore (7), dor (17), dar (21), thuren (110). 
tweuoldichghe dore (23). zwo-d. (8). zwey- 
(68), twiger-(22)-dor. tzwey valdoren (132). 
zwy faltieren (110€. qus zwyfalt thuren 
(1102). en valde dore (19). val duer (11). 
gebaldene thor (9). val-, vou-doren (108). 
eyn ezwyfelig dinge 7 dale (sc 18). 

Biformis Ad. zwei-, zway- (1) euei- 
(100), nd. twe-formieh (98, 100), -formen 
(22), Ad. -formig, -formecht 0h -form 
(4). twigerleye (22). 

*Bifos v. Bifores. 

*Bifurca zweizing-gete, var. let, gabel 
64). 
Bifu-, bifo- (74) -reare geben, taylen 
(74). deylen(?). spalten, cliben, var. eleiben 
15). 

Big-a, -es (76) (v. earr-uca 1, -uta 1, 
-ota 66, eurruea) Ad. nd. karre, kare. 

10 


14 BIL 


hd. karr, karren, karn, garr-e o. -en (1), 
karrich (6), karehg (10), wagen (18). jy. 
karr; karch rof) (88). 

*Bigam-a, -ia zweyer man wip (8), 
fraw (74). 

Biga-mus, -nus (1) Ad. zweyer, tzwayr 
(1 zweger (93), zwaer (753) wibe (8), 
wiben (1, 9), wiber (17, » weib (1, 9) 
man, ein man (75), eman (93). man der 
zwei weiber hat gehebt 7 ainer der itzunt 
die andern frawen hat (175). 

Biga-rius, 7 -tor (64) ein kurtzer (aus 
nd. korde-) wagen 7 ein w.-macher von 
zwei rederen (110). eyn korde w.-kruder 
(132). ke-, var. ka-rrer (64). karnfpherdt 
125). 

: *Bigellis (2— bigil?) v. Bibellis. 

Big-enus, -ens (75, 76, 110), -men 
(136) (cf. hermaphrodita) zwey slehtig 
(6). tweslechtich (23). zwid-arn, var. -ran 
15). 

: Bigeraà v. Andromoda. 

*Bigernium v. Biennium. 

*Biges v. Biga. 

*Bigeta v. Biota. 

*Bigmen v. Bigenus. 

*Bigota &oe. v. Biota. 

*Bigura v. Bibeca. 

*Bihemis v. Biennis. 

*Bijanus v. Beanus. 

*Bylagosus v. Biliosus. 

*Bil-, biji- (bini-? 19) -alis (cf bilix) 
1enden-er (19), -ier (11). 

*Bilandari v. Blandiri. 

*Bilatis v. Bilis. 

Bilb-ire, -ere v. Biblire. 

*Bile (st. bilis) ags. atr (94), art (136). 

Bilex v. Bilix. 

Bi-, bib- (1) -libris Ad. zwi-, gew. 
zwey-wiehtig, -gwiehtig (15), -wittie (100), 
' -fechtig (se 21), -punt (V), -pfund (v6), 
-pfundig (110). nd. twe wagich. 

*Bilibrum twi gunstich (11). 

*Bilimen v. Biblimen. 

Bi-, be- (76) -linguis (7. bilo-quus, 
-gus; duplieator q. v. 76) der zwo zun- 
gen hat (8). ezwey-ezungit (21), -zungig 
(110). zwi zongicht (5). twe-tunghieh (22), 
-tongech (99). zweyerley zunge (T, 9). ein 
liebkaller (88). ain zwifeltiger (16). 

*Bilio v. Bilis. 

*Bilionare v. Bobinare. 

Bil-iosus, -osus, -ogus (67), bylago- 
sus (21) Ad. grim-mig, ig, -miger (i), 
-mick (18); zornig, ezornick 7 turbik: (9); 
drurig (8), trauerig vnd wunderlich (64); 
graussamer (76), grusum (11). nd. grim- 
mich, tornich. 

Bilis, -us (67) -e (q. v.) i. fellis 
et ire sedes (Br.); pellis circumdams fel 
(66 &ec.), fel (sc 184), fell (s). das fel; 
bilipellis circum, fel (21). (cf. cistifellis, 
vesica). hd. md. gallen-, galn- (Db, 17, 
21) -blat, -pladt (1), -blait (b2b, 7), -blut 
(21), -biterm (93. cf. bilum), -hut (11), 
-feuchtigkeit (75). hd. zorn; zorn blat 
(11). nd. torn. der sode (125). 

*Bili-s, 7 -o (7:4) (4. talpa 74, v6 
scherre; molt-, maul-werffe (74). Cf. 
bilehmaus szm.? bilatis genus amemalis 
pusilli (1365)? 

*Bilis (2c vmbilieus) nabel (14). 

Bilbix, gew. -ex, -lis (v6), -ijt (9), 
-alis &e. (g. v.) bibex (14) (V lorica 





BIN 


Br. &., 4 pugna, 11, duplicium 715, vestis 
pilosa 16) zwillieh (7), ieh (64), -ehe 
(10), ing (75). ags. tuilj (/at.? bilex 7. 
lorica, tuj 145).lorica van tzwey malgen 
(132). banser (97). pantzer (1, ezwe 
veldig p. (9). plate (11, 23). blate (19). 
halsbarch (11). ain kotz (76). 

*Billus v. Biblus. 

*Bilogus v. Bilinguis. Biliosus. 

*Biloquus v. Bilinguis. 

*Bilosus v. Biliosus. 

*Biluedo v. Blauedo. 

*Bilu-ere, -ire v. Biblire. 

*Bilum (7. amarum D &e., cf. bilis) 
bitter (76). 

*Bilundius 
dyenre (147). 

*Bimaleus eyn vry vader (141). 

*Bimaritinum v. Bithalassus. 

Bimar-itus, -tus (129, Br.), -ius (129 
&c.), eus (147, Gl. m.) (Z. bis maritus 
129 &e., adulter) hd. e-, ee-brecher. epre- 
cher (3). ebreeker (22). ouerspieler (132). 
-ius tzweymenniek (19). zwey- (66, 68, 
69, 10), zway- (134) -meinig. twimannich 
(11). man van tween wijven (147). 

*Bimarius v. Binarius. 

Bimatus v. Biennium. 

Bimembris zwey-, zwi- (75 varr.) 
-glidig (75), -gledig (b). nd. tweled-ich, 
-ech. 

Bime-nsis, -stris zweier montalt(11). 

*Bimo v. Binio. 

Bimodus Zzway messig (l) ezwey 
mofjiek (5). 

Bimpinella v. Pipinella. 

*Bimus v. Biennis. 

Binare zwirn machen (17). czwir 
pflugen (9). zwefeldigin (8). 

*Bin- var. biu-aria (cf. bifarius, 
bimaritus) zweyer mannen eyn wip 
(à. bigama 75). 

*Binarium v. Bobiare. 

Bin-, bim- (V) -arius Ad. eyn zwo 
zal (Mss. mog.). zwey-zal (6, 66 &e.), -zelig 
(15, 110). zwen zol (76). twe tal (22). 

*Bine zwi-, varr. Zwei zwa-ling (15). 

*Binia v. Binio. 

*Bini-eus, -dus v. Binodus. 

*Binidas v. Binitas. 

Binies zwir; zu zweyen malen (15). 

Bini-o, -à (76) bimo (8) (7. tragma 
76; sutumus 9. s. nummus cf. bisan- 
tius, dragma) phennig (8). besunder 
(9). tuD, var. taus, vff dem wurffel (15). 
tauD auf eimem w. (71). das dauD (112). 
ein duf, var. tau, 2 augen (64). 

Bini-tas, -das (1) (Gfters i. binarius) 
hd. zwo-zale, -zal. nd. twe tal. zwey- 
celig (18), -feldigkeit (5), -deylig (1'). 
zwifaltigkeit (75). 

*Bin-ius, -nus v. Biennis. 

*Binod-us, -is, bini-dus 7 -eus (1^) 
hd. zweyfeldig , zwydeldig 4 knauff 
(Mss. mog.). ezwofeldig kneuff (21). eyn 
zwey- (V, 62), zwy- (66, 69, 70, 76, 134 
-feltiger (7, 16), -feltig (69), felfftig (szc 
70), -faltiger (134), -faltig (66, 67) knopf, 
knoph (7). nd. eyn twevel-dich, -ch knop. 
zwey-knópfig (6), -knopfig (68, 110). dub- 
bel kuoepachtd (132). 

Binomi-s (Br.), -us, -nis (68) zwey- 
namig (68), -nemig, var. -nemmig (110). 

*Binula v. Baianula. 


(cf. bilandari) ogen- 


)|125, pileus magistralis 3. cf. 


PBIR 


Binus (74. geminus 5^) zwo zal (91). 
zwey-zelig (6), -feltig (1), -deylig ( 
-erley (15). tzwey vnd tzwey (19). ezwe- 
veldiek ding (b). twi-e (23), -ghe (22). 
twetal-lich (22), -ig (23). pl. bini zwen 
vnd zween (65). tue en tue (99). 

*Biora v. Biretum. 

*Bi-, by-, big- (283), byg- (1) -ota, 
bio-tha, -ata (76), bigeta (6), bieta (78), 
byoga (6) (£. dyota q. v.; vas protensum 
in altum, 4; hybrid aus bi- — gr. dy-, 
vll. »« biuds, beod &e. &oth. wtb. 1, 303), 
zwiórigs vásslin (2). Ad. nd.stande, sthan- 
de( schande ? 22). d. stan-d (6,76), -ne(18), 
-dner (76), -tner (1, 2), -tt Z potig (Voc. 
&. 1455 S&m.). Stentner, kuff (v4). stendel 
(49). zentener (sc 1). ouís (ll. biota 
missverst. aus bidens 7. ouis?). 

Bio-thanatus, -thanatos (64), -tho- 
natus, -tenatus (Gl. m.) -thenater (76), 
bitantus (9), bia-thanatus (147), -ehe- 
matus (q. v. hierher?) ((. bis mortuus; 
fatu-m, -us Br. cf. Gl. m.) zwyr-tot (9), 
-gestorbener (74). twy doyt (147). das 
zwirost todt (64). 

Bipalium weinkarst (125). 

Bipartire, -ri, bipertire, bi- 7 dis- 
partisare (75) Ad. in-, ein- (67), en- (10, 
134), ent- QUA an- (17) -zwey deilen, 
teilen. im zweystuck t. (68, 110). in zwei 
teil gelegt o. gesetzt (75) twe- (22), en 
twe- (23) -delen. teylen 7 stucken (9). 
deilen o. zu st. machin (8). 

*Bipartisare (cf. prec.) zweiteilen (75). 

*Bipartisatio zweiteilung (75). 

*Bipartisatus zweiteilt (75). 

Bipartitus, bibertitum (136) Ad. ein-, 
in- a en- (5), an- (1T) -zwey geteilt, 
gedeilt. intzuegedelt (15). en twe ON, 
eyn RE (22) ghedelet. gedeylit (8 
gestuckelt (17). 

Biped-alis, -ius Ad. zweyer, zwayr 
(1) fub.lanck, fub lang, ful) lauff (8). 
zwey-fubig (7), -füDig (6). twe votig (22). 
zwen fue (D), süD (sic 21). zwaypen- 
ekung (76). 

Bipennis v. Bibellis. 

*Bipennula v. Pipinella. 

Bipertire v. Bipartire. 

Bipes zweyfussig (75). 

*Bipinnis v. Bibellis. 

Biplex (Br) zwefeldig (1). 

*Bippellis v. Bibellis. 

*Bypsas 7. situla (g. cf.) wassercalb 
(100. 4. q. gordius aquaticus Nmn.), a4s 
dipsas, »« tal. biscio zd.? 

*Biraemen v. Pyraemon. 

"Birbiealiolus (cf. regaliolus?) ags. 
eordhling (942). 

*Birbonia v. Bibona. 

*Bireus (qus birrus) v. Vbea. 

Bi-, by-, bir- (74, Gl. m.) -retum, 
bi-, var. pi-rretus (75), birietrum (11), 
barritus (125), birr-us (19, 89, 104, E 
-a (8), biora (9), gyrra (16) (7. bonetus 
irreto auri- 
cularí Dz. Wtb. 51) eyn berigen, daz 
hudigen daz man vnder der kappe se- . 
ezent (D). Ad. bir-et, -ret, rete (17). bireth |. 
(283, v0). byriet (110). beret (97). bereit 
(109). barethe (67 sim.). barte (133). par- | 
rete (1). pirret (75). bone-t o3) -tte — 
(107). beff (biretum 19. cf. beffa. Sm. 1, 
156). ein mucze (9). mutze (109). nacht- 





PIS 


muts (107), -mutzsch (132), Ad. -haube, 
-haub, -hube, -hub. khape (104). kaff (11). 
eyn kore- (5b, 18, 19), kor-kappe (8, 9, 
16, 19, s9), Ad. -huot, -hut, -hotte (18), 
-kut (21). eyn wiln kor hute (17. »« 
arbitrium !). 

*Birex 7. rez habens (66 &e.), quà habet 
76 &e.) duo regna. daz zwey rich hat 
(e. en koning de twe rike heft (23). 

*Biria v. Bria. 

*Byrix v. Birrus. 

*Birle pheral (Gf. 3, 347). 

*Biro-ma, -nia v. Bryonia. 

*Biropus v, Pyropus. 

*Birra v. Biretum. 

Birr-atus, -osus gerendig; -utus ger- 
nig, var. ing; zipf, zip-lot (15). 

*Birretrum (aus birotum « petor- 
ritum?) karr (75). 

Birretu-m, -s v. Biretum. 

*Byrreus v. Byrseus. 

Birria onnut rait des heren (14:), 
Cf. Gl. m. À. v.; birrhia m. pr. viri qui 
viriliter consulebat domno suo (Br.). 

*Birrosus v. Birratus. 

*Birrus v. Biretum. 

Birrus (7. sénus), by- (Br.), bi- (110) 
-rrhum, gew. bi-, by- (Gf.) -rrum A 
vestimentum. grossum t pilosum sim., fehlt 
in den Mss. mos. und ist in 3 mur als 
Synonyme von birrus deutsch glossiert, 
in 66 &e. gar nicht, dagegen von birrus 
sinus als vestis grossa dec. unterschieden), 
birus (gall. geron Gl. m.), byrex (?. co- 
cula, breuis Hpt. D, 194. »« bilex?), pirus 
(104 v. cortum) (birru-s, 7 -m 3) Ad. eyn 
schoD, schofe (77), schos (6), sehoyf (5). 
nd. schot. Ad. (9, 19) nd. ghere, geer (11). 
hd. gere, ger (76), gyer (3), geren (75), 
gerh (8) gern (12). eyn gerne an eynem 
roeke (10). ehozo (120 szm. cf. Gf. 4, 355, 
538 sq.) ruhe, cochee (100). slippe (11). 
slyp (19). farnemanne (12). (birr-hum, 
-um) felt- (110), grof) (68) -mantel. 

*Birrus schram, stalbroeder (147). 

*Birrutus v. Birratus. 

By-, bi-, be- (Gl. m.), bu- (q. cf. 111) 
-rsa (4. pellis, corium, Gl. m., €. bouis € 
cloaca, 110, Br.), bus-a, -sa (133) (7. c. b. 
66 &e., 110 &e., cf. bosa) hut (117 &c.). 
ein schanez (6. cf, b. 4. Carthago cir- 
cumdata, corio bouss Br.?). schub- (19), 
Zzyi-, verb. chyth- (89. aus schyt-) -kamer 
(4. cloaca). privait, secreet (d. 141). 

*Birsea v. Brisea. 

*Byr-seus, -reus (136) ags. ledir- 
uyrhta (136), -uuyrota (94). 

*Birus v. Birrus. 

Bis zwir (5, 4). zwir-ett (76), -net (1). 
czwerut (21) twe warf (99). twige (22). 
twie (23). 

*Bisa v. Bisse. 

Bisacut-a, -um (76), bisagutum (4) 
(j. bouer 7 ferrum aratri 4, instr. agrico- 
larum, 163 prov. bezagudo, afrz. besagüe 
$., bescut adj.; cf. bibellis. G1. m. 1, 695 
sq.) ezwey scharff (19). twe scerpe (89). 
twischarpich (11). ein schar (4). 

*Bisanti-um, -a (74) by- (68), py- (16) 
-santz. bysuntz. (74). constantinopel 
(66 &e.). 

Bisan-tius, -cius, byzanti-us, -a 
(sc. moneta 110 &e.), bysancius (74), 


DIS 


bissontieus (7. tremissus 141) (cf. binio. 
Gl. m. 1, 863 sq. Fr. l, 100€. BM., 167) die 
myntz (68). guldein pfennig (74). besun- 
der (9) 

*Bisata v. Bisora. 

*Biscardus v. Bistardus. 

*Bisellus (7. cuneus) beisel, meissel (Fr.)- 

Bisextus &c. v. Bissextus. 

*Bisio v. Bibio. 

*Bislingua v. Lingua pagana. Vuu- 
laria. 

Bismalua ('cf. aleea. Dz. Wtb. 214) 
eywisch-, ibisch-, bisch- wurtz; wey, 
grof)-pappel (7.altea, ibiscus 74). ibesch-e 
(Sum. V), -en (96). yvesehe (41). ipseha 
(93). homes (96. cf. huemst &c. althaea). 
semde (149). 

Bismalua syluestris felrif, lówenzan, 
hoehleüchten (144). 

*Bisnaga v. Visnaga. 

*Bis-ora (505), -ata (Sum. VI), -siata 
(14), bas-ara (47), -sara (74, Sum. V), 
-sàca (85)  balzara (96), besasa (Boc 
Diosc. et syriace; arab. bezer, vasae 
143) ruta (Sum. VI). wilde-rute (Sum. &e.), 
-raute bassara, -pflantz bissiata (74). 
wildrüte (505, 142). hermelraut (7. harm- 
ala, -ola 143). 

Bisp-ellio, -illum &oc. v. Vespilio. 

Bisse, bisa (104, 141) (uus bes) en 
waghe (pondus) van achte wichten (ven- 
cias 23). wage (104). wega (141). 

*Bissertus bisert (99); aus dissertus 
2« byzarrus biesard (Kil)? cf. bisetus 
pannus (Gl. m.)? 

Bis-, gew. bi-sextus, -sextilis, bi- 
sixtus (Gf. l, 610) zwir sechs (4), seshe 
(5). zwiret sechs (76). zwirnet sechf (17). 
ezwert seb (21). twige sesse (22). twice 
seste (23). zwelffertig (75). ein 1ar so 
zwen sunnentag büehstaben sint (6). Ad. 
schalte- (12), sehalt-iare, -iar. hd. nd. 
sehrickeljár (109). bissextilis schalthaf- 
tig (110 sém.). 

*Bissiata v. Bisora. 

*Bissidium (aus bis »« dis) wieder- 
sprach (74). 

*Bissidus v. Bifarius. 

*Bissinare twy gaen (141). 

Bissinus, color b. (22) 7. eestis de 
bisso (76). daz von scherter gemacht ist 
(6). tuntuehen. (75). synnawaffenklayde 
(14) en elet van bliante (983). wit uar 
(22). bissinacha (141, Gl. m.), bistina 
(0), vestis byssina (Br.) zwillich rock (1). 

*Bissiualia (aus stiualia?) heuse (11). 

*Bissontieus v. Bisantius. 

Biss-us, -o (119) (7. iaeinetus 1, 55; 
greci papaeem vocant 16) schechter (11. 
wett. steif-sch.; cf. rubilinum Sm. 3, 413). 
Scherter (6. schweiz.). zwirne (25. »« bis?). 
tzwyrn (19, 81). twijn (107). flachs (95). 
wisser flahs (93). weysseleynwat, pawm- 
plued, synnawaffen (74). wyf lynen o. 
syden (110). ein wijf) schienbar eleyt (65). 
hd. nd. bh-, blei- (3) -ant, -and (1). ham 
(49). leembent (107). baldich (98. «ws 
baldach 4. g. Bagdad, ebenso baldekiínu, 
nhd. baldachín cf. Fr. 1, 51 sq. BM. 79). 
sabvn (119 sim. cf. Gf. 6, 64, 69. Gth. 
Wtb. 2, 179). tuntuch (75). dammast (10). 
samme-dt (10), -1 (49). pheller (9). phel 
(8). boerae-l (10s), -n (99, 106. mhd. bucke- 


rán &e. ital. buecherame frz. bougran! 








bYU 15 


mlt. buera-, boqueran-nus o. cf. Gil. 
m. Á. 9v. Dz. Wtb. 74. BM. 276). en bok- 
(23, V. Hmb.), buek- (8^) -eral. 

Bistard-us, -à (91, Gl. m.), biscar- 
94), visear- (147), pistar- (q. v.), bistra- 
3) -dus (aus auis tarda cf. Gl. m. 1, 701. 
Dz. Wtb. 247) hd. nd. trap-pe, -ganss 
(147). Ad. trapp, trap, drappe, drap 
(49, Br.). 

Bistor-ta, -iea (4:1), bestorta (93), 
bustorea (149) (7. limonium 144, colu- 
brina) natter-, schlangen-wurtz (143 s2m.). 
nl. naterwortel (143). meder-wurtz (149), 
-wort (47). sehlippen (144). 

*Bitabasmus v. Bithalassus. 
Bitha-, bita-lassus, -lassis (141), 

-lassum, 4 -lapsum (147), -lassium, 
-laissum (23), -lastum (68), -lasmum, 
-lasmus 7 -basmus (11), bathilasa (136), 
dithalassum (G1. m.) v5? duo mara con- 
veniunt (106), -currunt (14); ?. bimariti- 
num (130); bithalassu-m 42. concursus 
duorum marium € vestigium in Yuto pres- 
sum. (Br. sim.), ?. talaffus (147); -S ?. vest. 
latroni im-gr. 4£ qd. cicatrim, sed -m 4. 
locus periculosus $n mari (66, 69, 70, 134)5 
L p. (€ &e.); mare € profunditas (6 &o.). 
zuimme-rilibha (Gf. 2, 821), -lechan (sec 
Sum. «cc.2). dat mer eder de grunt (23). 
vmstappe in kot getritten (9). twyer 
meere of see samenkompste; in den 
dreck eyn voitspair (7. talaffus (141). 
fuf-, voet- (132) -stapf (110), -stap (8, 
132), -drappe (11), -tritt (68). erde leyme 
(Y. 2€ bitumen?). 

*Bitantus v. Biothanatus. 

Bitidus (7. Üformis) van 
twierley (141). 

*Bitiligo v. Vitiligo. 
Bitorius v- Biturus. 
Bitriseus v. Paristulus. 
*Bitrius v. Biennis. 

*Bitubus (olws, cf. intuba?) surgi 
(130. cf. sorgi, sorg-, surg-samen &c. 
sorgum o. 143, eher als surio &e. por- 
rum Gf. 6, 273). 

Bituligo v. Vitulamen. 

*Bitumalium v. 'Tithymallus. 


*Bitumatum (secundum aliquos sed 
haud. verum) limseherb (5). 

Bitumen (cf. asphaltum.  bitha- 
lassus.) Ad. nd. lym, lyem (97). hd. lyme, 
leim. ert-lym (8, 100, 117), -lin (96). hars 
m. (85). 

Bituminare Ad. nd. limen. 

*Bitunus «gs. heope (Lye; «us mora 
dumi? quis, cf. biturus?). 

Bituria est regio prope byrre (19. cf. 
Gl, m. 1, 702). 

*Biturus (104), bitorius (942, G1. Aelfr.), 
pintorus (Gl. Aelfr.) (aues 4. rupido 104. 
cf. pieontus. bitunus. butorius. cu- 
puda.) rentile (104). ags. wrsenna (943), 
freuna (Gi. Aelfr.)) angl. wren, cf. pari- 
stulus? 

*Bitus 72. lignum quo vincti flagellantur 
dc. (Dz. Wtb. 57). 

*Biuar v. Beuer. 

*Biuaria v. Binaria. 

*"Biuarius v. Bifarius. 

*Biuera v. Beuer. 

*Biuidus v. Bifidus. 

*Byuigum v. Biuium. 

dOES 


formen 


16 bLA 


*Biuiosus Ad. vol, voll (11), hol (sze 
56), voil (5) vil (21), wilde (se 18) 
wegescheyd-e, -en. vul wechgeschede 
(23). scheyde weyge (3). 

Biuium (cf. bifidus, bifarius) twe- 
voldich (89). 

Biuiu-m, -s, bifium (7) byvigum 
(Db) (Z. diserimen) Ad. md. wege-, hd. 
weg-schede (13, 23), Ad..-scheide, -schaid 
(1, 4, 76), -schade (sie 21), -seheydunge 
(Db). vecsteyde (se 97). tzwey wegyik 
(19). twi wegick (11) twe weghe (22). 

*Bivria v. Beuer. 

Byzantius v. Bisantius. 

*Byzarrus v. Bissertus. 

*Blaci- 4 primieul- (1359) blati- 7 
priuieul- (145), (cf. blatte-, blatti-, plate- 
Gl. m.?) -arius «gs. byrdistrae (JL. c.). 

*Blaeta v. Blatta. Biricine. 

*Blaectea v. Blatta. Braoetea. 

Blae- (9, 64, 132, Ki.) bla-terare, 
blaet-eare (89), -are (4), -ire (Ki.) blat- 
ére (16), -ire (64) (sonus, voz) arietis (64, 
Ki.); blaetarum (4, 16); camelorum (141, 
pr. -ire Ki); 7. stulte loqu£ (4, Br. &e.), 
balbutrie (sic Br.) stammeln (8). bleb- 
bezen, -zeren (Gf. 3, 242). belfern (114). 
laferen (ss). clapperen (88, 126). pladeren 
(126). nereiseh (74), torlieh blaterare, 
schimpfliehen blatire (64) reden. geelich 
(110), gelijeh (152) spreehen. toben (9). 
blecken wie ein widder blact-erare; 
schreyen wie ein cameel -ire (Ki.).blaeter- 
a, ia est sonus vespertilionis (66 &c., 110 
&e.). plaeta fledermauBgedon (74. cf. 
blatta). blater-a (141, Br. &e.), -ea (Gi. 
m.) balthea (3, 75) 7. sonus ranarum; 
frosch- (68, v5), der fr. (110) -geschrey. 
der vorschen geluyt (132). 

*Blaetero ain — klappermaul 
sehwetzer (91). 

*Blae-, bla- (Br), blat- (Gl. m.) -teus 
(cf. blatta) est color varwe (23). 7. pur- 
pureus 1 blauius (Br., Gl. m.). 

Bladum, blandum (716, 99), pl. blada, 
bleda (1) blanda (21, 76), blaga (6) 
(sg. omne quod. crescit in. gramdinábus, pl. 
segetes virentes 16) hd. nd. crut 4 korn. 
kraut (4). korn-e (10), -t (13). kern (1). 
, korn gulde (17). saet (21). satgrun (i 
geseyt getreyde (3). getrai-d (1l, 75), -de 
(14).ghetrede (23).frucht (75).r0D futer (9). 

*Bladus v. Batus. 

*Blaffabilis (cf. (baffare) ba-, bla- 
sliek &e. (147). ij 

*Blaga v. Bladum. 

*Blancinea v. Blantinea. 

Blaneus wife (10). bleych (12). blanck 
(11, 12). 

*Blanda v. Bladum. 

*Bland-are, -ere v. -iri. 

*Blandaria v. Blandonia. 

*Blande sachteleke (99). senfftmutig- 
lieh (75). sussiklieh &c. (65). W 

*Blandibellus &c. v. Blandus. 

*Blandi-cia, -e v. Blandities. 

*Blandimen (cf. biblimen, belbi- 
cium, blanterare) gest (98). 

Bland-iri, -ire,? -ere (75), -are(66 &oc.), 
plandiri (74), bilandari (8) (Z. lenire) 
hd. senft-, senff- (21) -modig, -mutiglich 
(15), sanfmu-tig (1), -digliehen (17), ssanff 
(5^), senfft &e. (65), nd. sachtmod-en (22), 
-ighen (23) reden, r. r. (21). senfftmuti- 


vnd 


BLA 


sünftlen (Fr. 2, 148). Ad. smeyche-n (19), 
-In. semeyehlen (68). smeche-n (22), -In 
(10). smeken (11, »9). liebkosen, flinstern 
(74). lieblieh zu thon, den falben hengst 
streichlen(ss). geleychBnerey treyben(64). 

Blandi-ties, -cies, 7 -tio (15), -cia (4), 
-tie pL, -e pl. (*6), plandieies (74) 
senfft-mutikeit 7 -ikait (1), -mutigkeit 
(75), -mudiekeit (14). senfmudig (4), 
senffte (88), smeychende (5), smechende 
(76), sehmeiehlende (110), smeichelecht 
(1), smeliche (18), smekele (22), smech- 
like (23), Ad. schmeichel-, schemlieh (6) 
rede. senfftlichen redden o. smeicheln 
(21). smekinge (99). lickerung, zututlung 
(88). schmaicheit, liebkoser (74). 

*Bland-onia, -oniea 7 -ona (Sum. II), 
-0mo (85), -aria (Gf.), brandonia (149), 
pladeona (Sum. I1) (7. lanaria, struc- 
tus q. v.) wullia (87, 101, 130, 149, Sum. V). 
bullen (Y). willene (Sum. v), -ma (85). 
wislma. (47). cóli (-ona Sum.). 

*Blandum (7. genus nauis Pap. ; amders 
Gl. m.) 7. Bladum. 

Blandus (7. lenis; dem. bland-ulus, 
-icellus B:., -ibulus, -ibellus 76) senfft-e 
(75), ig (1), -ieh (13). senfthie (142). 
zaimftich (23). sachte(99). Ad.senfft-, semft- 
(9), senf- (21), sanfft- (5, 18, 19) -mutig, 
-amüttig (67), -muetig, -mudig (5, 11), 
-modig (18, 291), -modyck (19), -mutigit 
(9). nd. sachtmodich. lind (76). slecht 2 
smeichel (12). smechhaftig (5^5). smey- 
kieh (132). 

*Blanniare v. Blanterare. 

*Blantage v. Plantago. 

*Blantanus v. Blatanus. 

*Blanterare, -ri (9) eren (8. st. ieren). 
eytern (9). bla-, ble- (8) -nniare yeren 
(9). ierin (8). cf. blandimen. biblire. 
blietrire &c. Sehnrerlich : Aévyva. mucus. 

"Blan- (754, 76), bla-tinea, -cinea 
(76) (/. albugo oculi, aus blaneus) wi 
im augen (75). 

Blanx 7. scabellum. (G1. m.). bene mo- 
ratus, kii (ags.? 145). 





*Blaptiseeula v. Blaueolus. 

Bla-s, -tus (68), g. -tis (110, Br.), -cis 
(110 var.) vnwyB (68). geck, thor, nar 
(110). 

*Blaseo v. Blasto. 

Blasphem-are, -iare (7/a/. biasimare 
frz. blàmer &e.) in got ubel sprechin 
(8). lestern (9, 21). got L, gedenek wider 
got hon &e. (65) hon spreken (23), 
spotten (hon v5.? 22). hd. honen, spot- 
ten, v-sp. (21, 4), spoten (18), spatten 
(21), schenden, schelten (15, 110 &e. cf. 
Sm. 9, 360), smehen. beschympen, fluo- 
chen (19). driegen (11, 19). triegen (6s 
&e.). vloken (11). nerleich (1), nerlich 
(21), ferlich (bh 21) reden, zu-r. (1). 
verliken spreken (22). misbeidin (81. 7. 
q. missbieten Sm. 1, 222. cf. BM. 188). 

Blas-phemia, -pemia (10) -femia 
(13), balssemia (21) smacheit in got 
gedan o. honheit (8). gots lesterung, 
schentlieh gedenek (65). gotscelta (Gt.). 
got scheltin vnde sine heiligun (Anz. 8, 
102). schentliche smochheyt 2 schemme- 
liche honeyt (9). spottunge (5). be-sp. 
(19). v'spotung (6). hd. nd. spotte- (18), 
spot-, spat- (21), schelt-wort, -wart (21, 


gen (1, 4, -ere 75). senft-en (9), -igin (8). | 4). 


BLE 


v'smehung (1). hónesprache (19). 
hoyn sprake (13). hone sprechen 19) 
schendung (4). 

Blas-phemus, -seus (adj. 129) got- 
scelto (Gt), -sehelder 7 schender (19). 
hd. eyn nerlich sprecher. narleich zu-spr. 
(1) ferlichen rede (18). eyn verliek 
spreker (22). en honsperker (23). Ad. 
SpO- (3), spo-tter. be- (22) v^- (6, 0) 
-Sspotter. Ad. honer (8, 9), vnerer (9), schel- 
ter (66, 69, 134), lesterer. beschomper 
7 vloker (11). beschympet £ befluocht 
(19). vorhardet 23). 

*Blassana elifago (Sum. vr. cf. lilifa- 
gus?). 

*Blasseus v. Blasphemus. 

Blasto gasthuys-, hospitael-meyster; 
blaseo kemerlyng (147). 

Blata v. Blatta. 

*Bla-, blan- (76), bola- (a/ph. bla- 
132), cf. pla-tanus (7. sambucus; riscus 
75) hd. holder, h.-baum. holender, vlyer- 
boem (132). holer pawm (4). holler (75). 
ae- (66, 70), a- (134), o- (6, 69), al- (22, 
23) -horn. 

Blatea 4. genus purpure; mus; pra- 
segmina, que de calcess eraduntur (129, 
Br. cf. blatta) kot o. dreck das an den 
schuhen hanget, var. den sch. an-h. (74). 

*Blater-a, -ea, -e, -are v. Blacterare. 
Blatta. 

*Blateus v. Blacteus. 

*Blatiarius v. Blaciarius. 

*Blatinea v. Blantinea. 

*Blatire v. Blacterare. 

*Blatrea v. Bràctea. 

Blat-ta (93, 94), -a (4. lucifuga, 
vespertilio, genus muris, purpura Br.), gew. 
blaet-a, -ea (76, 110) (7. vesp. & cingulus 
regalis, cf. bractea), plaeta (v4. of. 
blaecterare), blatea (q. v.), batta (7. pur- 
pura 139) hd. nd. vleder-mus, -mis (11), 
hd. -muD, -maus (4). fleddermiy 19) 
ratz (16). glissend wrn (93). blatera (/at.? 
species purpure 120). purperklaid (74). 
blat-ta, -a ?. pigmentum, haui (ags. color) 
blavum, (1269. cf. blaeteus). «gs. bitul: 
(136), betl (Bosw.). ; 

Blatteus v. Blacteus. 

*Blattisosella v. Blaueolus. 

Blatus v. Blas. Ablas. 

*Bla-, pla- (3), 7 fia- (1), 7 bil- (55. 
cf. gil-) -uedo blau- (76), blae- (18), bla- 
(b^, 170), gel- (5^) -keit, -kait (16), -heyt (b^). 

*Blaueolus (112), bla-, bra-ueola, 
blap-, bap-, bab-, bat-tisecula, bap- 
tisescera, blattisosella (143) kornblum 
(112, 143. cf. flauiola). baptiseecula erd- 
pfriem (112. 7. q. genista sagittalis Nmn.). 

*Blauere v. Flauere. 

Blau-eus, -ius, -us, -is (4), -idus (68, 
110) (7. flaueus 3. aus flauus »« glau- 
eus? cf. plaueus &e. v. flaueus) (cf. 
Goth. Wtb. l, 311) Ad. blaw, blawe (1T), 
lav (3), blae, bla (bb, 21). md. blau, 

laeu (97). 

*Blauidare blaw machen (110), wer- 
den (68). blauw verwen (132). 

*Blauilinium v. Flauilinium. 

*Blauipes (aw?s, cf. artoganus o.) 
blawfuoD (68, 110). blaevoes (132). 

*Blauis &c. v. Blaueus. 

*Bleectere v. Fleetere. 

*Bleda v. Bladum. 





BOA 


*Blemo v. Blennus. 

*Blenniare v. Blanterare. 

Blenn-us, -o (&c. Gl. m. v. blenones), 
blemo, g. -onis (ll) (v. stultus, hircosus, 
impudicus Br.) smeycher (19). smeker (11). 

Blennus (piscis) meergropp, zybel- 
fisch (140). 

*Bleria v. Soricarius. 

*Blesia (cf. blesus, blas, blennus) ?. 
stultitia (110 &c., 134 &e.), ?. q. bli-cea, 
-tea (Pap., nach blesus), -cia raserye, 
onsynnieheit (147). 

*Bleso lispe-n (11), -In (42). 

Ble-, bles- (1369, Gf. 2, 280), 7 bale- 
76) -sus (7. hispidus 1; »« balbus *6) 

d. nd. lisp-, lisb- (95) -ende, Ad. -ender, 

-inder (4, 95), -end (1). -en (13), -ener 
(0), -eler, -er (85, 64, 16), -eln (pte. m 
-jek (10), Azer on. lisp (11). lesp (99 

lisehbeler (116). wilspende (23). wispich 


(22). stamler (110). a à a hans (67 Mrg.). (l 


*Bleta v. Beta. 
*Bletula (piscis?) en bley (11). 

*Bletus v. Blitus. 

*Bliea nufschal (75). 
*Blieeca v. Ballerus. 

Blieea &oc. v. Blesia. 

*Blie-rire, -tere &c. v. Bliectrire. 

*Blietor v. Pollinctor. 

*Blietriens gerendig (75). 

*Bliet-rire, -rare (147), -erire 4 -ere 
75 varr.), ire, blierire (110^), blutire 
76) (V. cereuisiam spumure 9; vinum 
bibul.lit, -it, «qua ebullit, vinum blictrit; 
ceruisia, bl. 64) hd. nd. geren, Ad. gern, 
ieren (6, 76), ceren (3), oft mit dem Zusatze 
hd. als daz bier, als b., als b. o. win (76), 
als der wine ader biere (19), nd. also ber 
sim. gren gern (b^). ghesten (141). 

*Blie-, 7 plie- (74), blu- (109) -trum 
(6. spuma, sp. ceruisie; cf. Sm. 1, 333) 
Schum von byer (110). 1est von pier, 
pieriest (74). yest (134). gest (55, 19, 6r, 
71, 109). geste 7 hefen (10). gheste (147). 
eest.(68). get (2, 66). geust (3). gyst 
(102). gere (77). 

*Blieus v. Blitus. 

*Blidus («us biblus »« blitus?) mer 
symden (11). 

*Blipes suel (11). swel (19). Aus ali- 
pes snel? 

Blitea v. Blesia. 

Bli-tus, 7 -ttus (125), -eus, -rus (47, 
85), -tum, -bletus (105) (gr. BAtvxoc, 
BX3yccov, gall. blette 112, hisp. bledo &c. 
Dz. Wtb. 470, bredos angl. blytes boh. 
blijt 143; 7. intybus 47 &c., beta 125, Pap., 
sturbeta Sum. «ws stur beta) stur (47, 
85, 96, Sum., Gf). stir (Gf. stier (105). 
steyr (1). seür (s/c? 149). meyer, hanen- 
kamm, gánÜfuD (143). beizeol ( Sum.). 
miltenkraut (Ki.) scehmierig Rodi 
guter heinrich (rr) ags. clate (94, 136. 
engl. cloth-bur Bosw.). 

*Blixia v. Baxea. 

*Blota v. Ballote. 

*Blumbum (sf. pl.) bly (b^). 

Blundus v. Flaueus. 

*Blut-ire, -rum v. Blietr-ire, -um. 

Bo-a, -ha (3), -as, -ya (1), 4 -na (125), 
bea (14, 16) (?. stellio 7 lacerta 15, co- 
eodrillus 74) Ad. nd. lint-, lind- (23, 53, 
ie 7 hassel- (125) -worm, -wurm (3, 6, 
74); 4 eyn brut (18). slang die die schoffe 


BOO 


|heekt o. sticht (74). adechB, v/g. eglef) 


(15). 

Boa 2. tumor pedum prae itinere (145. 
cf. Gl. m.). das geschwelle der füBe vom 
gehn (Ki.). 

*Boale-a, -e (Sum.) (cf. buglossa) 
ohsen- (Sum. V1), hosen- (131) -zunga. 

Boare (boum, vaccarum) rufen als dye 
oschen (5). rofen als eyn ofe (18). ochsen- 
(4, 67), ossen-ruffen (1, 4), -rop (22), -bolken 
(23), -geschrey (67. 2« boatus). ruftin (8b). 
pullen als die ochsen (75. cf. rugire). 
bul- (12), bol- (109), bele- (132) -ken. 
brullen 0. brum-men (66 &e.), -len (134). 
schrihen, ble-, varr. bler-ren (65). móezen 
(12). muhen, var. mügen szcut bos (64). 
lügen als eim kü (6). lyen (68). lieen (76). 
lotten (8). luttin (9). tuten (99). 
*Boaria v. Caehlas. 

*Boarium, forum b. (Ki.),  boatrium 
(74), 2 bo- (74), o- (75) -uilla ochsenmarckt 
5 (83)6 

*Boatio v. Boatus. 

*Boatrium v. Bo-, bou-arium. 

Boat-us, -io (18) lud-unge (85), -inghe 
(bouis 22). lieung (76). tut (99). brullug 
-tio, gebrulle -tus (18). ochsen (68), der 
o. (110) geschrey. ossen gekrysch (132). 

*Bobalsamum v. Opobalsamum. 

*Bobell-um, -ium (7. séabulum G1. d 
(cf. bouile sim.) ags. falaed (94, 136), falc 
(Gl. Aelfr.). 

*Bob-erator, -ieinator v. Bobinator. 

Bob-, bomb- (9, 147, G1. m., Ki.), bomp- 
(16) -inare, 7 -ieare (147), bou- (Gl. m.), 
bib- (1365) -inari 7. con-uiciare s/., 
-ficere (sic 16), -uiciari 7 clamare 4 mu- 
lieris menstruc sanguinem inquinare (Pap.). 
lestern (8, 9, 64). schenden (bobinare, 
inde buob 64). roepen; verwaten; qwait- 
wunsehen, -spreken &c. (147). v'slahen 
in sinem hertzen (6). vorslan in sime h. 
(23). Cf. bib-, bibil-ionare (G1. m.). bubi- 
(129), bilio- (148) -nare 7. menstruo sam- 
guine inquinari. bulbitare pueruli s. ma- 
culari; binarium vói sanguis mulieris 
menstruae (129). bu-7 bul-bino 2.menstruo 
7 puptili sanguine maculor, inde bulbito 
frequ.; bubinaeium 7. sanguis menstruose 
mulieris (16). 

Bob-, bobie- (Br.) -inator, bobi- (8), 
bobe- (9) -rator, bombinator (147) 7. 
conuiciator, tricosus, inconstans (Br.) 5 pl. 
i. incon-, in- (136b) -stamtes (1365, Gl. m.) 
-si. bubulci (6. 2« bouinus). kwhirte (9). 
vnstede kuhirt (8). onstanthaftich (147). 

*Bobire v. Bombizare. 

Bobla ags. flot (Gl. Aelfr.). bubla 
i. platissa floc (949). 

*Boboniea (herba) ags. hratele (942). 

*Bobo- (1), bobe-rella bob-orell (1), 
-erell (4 ohne lat. Glosse), -erelle (23), 
(erellen physalis alkekengi Nmn. s?m.). 

*Bobulus (aus bibulus?)siua (Sum. VI). 

Bocetum síabulum bóm (Sum. aus st. 
boum! ). 

*Bocetus 7. domnus (16). , 

*Boc-io, -ia (67, Gl. m.), -ium (16., 124); 
-i (133), -us (bb), bot-io (66, 75 var., 134), 
-rio (75), -ia, -ium (124) (7. callus, duri- 
cies manum) swel (21, 22) in der hant 
(21). swellen 7 dy swolst vt zn manu (3). 

e-swelle (5), -swel (5^), -swil (74), -swolle 
(10, -swolt (7), -swulst (6, 4, 75) in den 








bOL (1 


henden vnd fussen (75). ein geschwer das 
hart, hert in der haut (66 &e.), hut (67, 
68, 110) 1st. Cf. Dz. 1l, 317. Sq. Celtica Nr. 
265. Goth. Wtb. L 282; vll. —- botryon, 
Boxpu«v, Bot puc, bothrium ulcus cavum 
in oculo, bothor arab. tumor de. (124); 
cf. botr-io, -o (76) quod. exit de sarmento 
quando tur- (Br), thuri- (76) -gescit 
(frz. bouton d&oc.); et quod pendet de 
cingulo (Br., sim. 108). v- o. vff-kymen, 
augen der k., die ruf schiesse-n, var. 
-nde, k. (65). een botte (germen, papula, 
hydrops Kil.) 4 madom (108). 

*Bodellus v. Bedellus. 

*Bodo-, bode-gar v. Bedegar. 


*Boeta (7. riseus; «nders Gl. m.; cf. 
bootes) ein loch o. ritz im pariete t 
fenestra, (110 sZm.). masier 4 m.-, metsier- 
gat (Kil), daraus ein mosiger gart (! 68). 

Boetes v. Bootes. 

*Boe-tia (Pap.) -eia (11), -tiea (aus 
boeotia) ein kunigrieh (68, 110). lant- 
scap (11). 

*Boetici hrindirarae (Gt.). 

*Bófo v. Bufo. 

*Bofforus (aus bosphorus) ossen patt 
of wech (14:). 

*Bofrag-a, -o v. Borrago. Affodillus. 

*Bofula hunerkorp (16). 

*Boglos-sa, -sus, -us v. Buglossa. 

*Bo-, bu- (74, Sum., Ki.), be- (149) 
-gula (7. eosma £ cinoglossa 4 digitus- 
uere 74. cf. consolida. bug-illa, -1ossa.) 
wunt- (74, 96, 149, Sum. V), wunde- (85), 
vn- (47), wiB- (5) -erut, -kraut| £ 
e (74). bimu (50). güldengünsel 
KiP.). 

*Boha v. Boa. 

Boh-, bo-emia Ad. bohemer- (21), 
boemen- (18), bóhem- (67), behem-, behe- 
mer- (5, 16, 134), behemen- (5, 11), pehe- 
mer- (75), nd. bohemien-, bemen-, beme- 
ren-lant. pehem o. huzzen (11). 

Bohemieum (/dioma) bemisch (bh). 

Bohemus Ad. eyn behem (11), behem-e 
(15), -er, beheym (21), behm (4), bemer 
(18), nd. beme. 

*Boya v. Boa. 

Boia (Br.), boya, boje (109), bog-ia, 
-a, baga (Gf.), bora (6) (2. eonpes £ 
pediea 93, torquis damnatorum Br.) ein 
pin (forquis 7— torquere) der bósin (6). 


^|ein pininge der bosen (23). isen-halte 


o -bant Z fessel (110). fesser (17, 132). 
fub ysen der fancknyb, var. fencknüb (75). 
hals- (4, 75), halB- (3) -eysen. eyn ht 
eyn eyner kyttin (21). kede, helde (109). 
boug sm. (Gf.). beie (93). 

*Boláium v. Pulegium. 

*Bolamite v. Balanitis. 

*Bolanus bolan-der (76), -aà 
2, 102). 

*Bolas v. Bolis. 

*Bolatanus v. Blatanus. 

*Bolatea v. Balata. 

*Bolbo v. Bulbus. 

*Bolbonae v. Bulbonach. 

*Bolea 2. salamandra (145); term?nus 
(a1. m.). 

*Boleium v. Pulegium. 


(pl. at. 





*Bolena gr., redemptor /af. loser (74). 
red. faberne (16). lo tabernario (Gl. m. 
bo-, bol- (Pap.) -lona 2. redemptor taber- 


18 bDOL 


narum ; cf. bolones. 142 v. bulones. Gl.m. 
v. bolonae. 

*Boles v. Boletus. 

Bo-, 7 po- (14), bol- (96), ba- (76) 
-letus, 4 boletum (85) (7. fungus, spon- 
gea) bultz (123). Ad. md. swam. Ad. 
schwamme, schwam, swum (93), schwem- 
me (70), swamp. ert- (47), herzen- (149), 
hirzes- bol. 7 hus- boll. (96), hirz- (87), 
hir- ($5, Sum. v), dorn- Te -8wam, swamp 
(96). Ad. morch-e, -il (9). phifera (Sum. vt). 
phiffer- (95, Gf. 9, 330), pfiffer- (6, 74), 
pfiher- (1. h dAnelt dem f), piffer- (17 &c.), 
peffe- (13), peper- (22ab, 97), mutter- (71), 
eger- (68, 74, Ob.), drüsch-Z rech- (Hen.), 
pret- (91. prot- fungus 75), kreDe- (14) 
-ling, -lingh, (97), -linge (74), linghe (22b), 
-inek (22), -lime (19), -linch (6£.), -lin 
(155, 91). krebwurtz (74). krebetz- 4 
grebers-wortz (96). erebeswort (-us 85). 
co- (132), po- (107) -mpernoel. paddestoel 
(107). 

*Bolgla v. Bullaquilon. 

*Bolhanae v. Bulbonach. 

*Boliciator (7. qui facit acus) na-, 
no-dler (75). 

*Bo-, po- (74) -lieium (7. reseruaculum 
acuwm 15) nadel-, nodel- (75 var.) -bein 
(15), -pain Z furtz-og, -ud (74). 

Bolida ;. honor (»« honus, onus?). 
dcin (cf. Gl. m. v. bola) prijs &c. 
141). 

*Bolides &ec. v. Bolis. 

*Boli-nus, -vus (49) 7. heruldus (15), 
joculator principis (49), leccator multa 
garrolans (9). her- (4, 49, v4, 75, 76), ber- 
(3), ech- (75) -olt. liedspreeher (74). 

*Bolis v. Bolus. 

Bolis 7. massa plumbé dc. (Senkblei; 
Br. sim.); vas mutrimenti dc. im naui (8 
sim.); locus petrosus (v6). Ad. (Mss. mog., 
Voce. ex quo) spise-, spiD-, speis-, speiD- faf, 
1 -truhen (74) des, eins schiff-mans, -man 
(21); spise vaz dez schiff manis (5); 
spei val) des sckiffmans (134); eyn spif 
faf) des schiffs (17); eyn speis fa des 
schiefs (4). nd. spise vat des schepmans. 
bloystack (9). em lade (3). das lód (114). 
lóyde (12). leude (13). boles loet (11). 
bol-is (10, 68, 110), -as (3), -ides (3, 49), 
-idis (66 &e., 943), -idus (69, 134), -ida 
(4) ibolidus (76) 7. massam plumbi dc. 
Senkblei; ll. c.). ancker (3, 10). enckel 
(49). ein instrument (68, 110) da mit die 
schiffman die tieffe der wasser messent 
(110). ags. sundgerd (94a). 

*Bolis-inus, -mus v. Bulimus. 

*Bolivus v. Bolinus. 

*Bolletus v. Boletus. 

*Bollire v. Bullire. 

*Bolluga (herba, cf. buga; bolluca 
&oc. Gl. m.?) bungen (Sum. V). 

Bo-, ba- (alph. bo- 16) -lones, -lona 
(147) (cf. bolena. Gl. m. v. bolonae) ;. 
piscatores qui diuersa genera piscium 
vendunt (16) fischer-buden 7 -krámm, 
schragen (Ki.). tavernen verloisser; bolo 
vischmenger of vercoper (147). 

*Boloca v. Ballote. 

*Bolonia (cf. polonia, bolani) i. 
prouincia proxima apud. bohemiam bolo- 
nier land (76). 

Bolonium v». Fenicium. 

*Boltio (bolta Gl. m.) v. Jactus. 








BOM 


*Bolum Pii ; birke, gall. bouleau 
GL m.) wurda; radic 7 caput da beidu 
sament sint (Sum. VI). 

*Bolumo blestern (17). 

*Bolus, B6Aoc (herba) igelsknospen, 
sehwertel-, leusch-, liesch-ried, leuschen, 
degenkraut,n/.waterlisch, candelaers(143). 

Bol-us, -is (8, 9) (Z morsellus) hd. 
biD, bisse (9). nd. bete. 

Bolus, borus (96) (cf. ematites) blut- 
(41, 85, 96, 149, Sum. V), golt- (74) -stein, 
-sten (85). 

Bombacium (cf. bomb-asium, -ici- 
nus, -icium) baumwolle &c. (ki.). 

Bombar (sf.-ax? cf. bambartium v. 
bombicium) v. Bombata. 

Bombar-da, -ta (74), bumb-arda, 
-orda (21), -ordia (22, 23), bomperda 
(16) buchse (74). bichs (35). pichs (76). 
bosche (10). eyn donner- (53b, 23, 109), 
doner- (1, 18), denné- (1), tunder- (6), 
dorn- (18. 29, 74), schal- (3) -büchse (3), 
-puehsen (1), -puseh (74), -busch (bb, 6, 
1), -busehe (5), -boscehe (12), -busse (22, 
23), -boeD (18). eyn strijd ader donner 
bossen ader eyn steyn busse (lY). eyn 
dummer losen (sc 21). 

*Bombardieus buchsen schutze (75). 
*Bombardus buchssen meister (75). 
*Bombarta v. Bombarda. 

Bom-basium, -bacium (3, 14, Ki. q. 
cf), -pasium (76), 4 -narium (66, 110, 
134), bumba-sium, -cium, bambosium 
(141), pannibasium (75. »« pannus) (7. 
ioppa  diplois &oc. $5, 147, vestimentum 
factum de bombice 2, bombix q. cf. 14, 
bombax Ki., woher vll. sdmtliche Formen, 
gegen Sm. 4, 77 sq. Weigand Syn. 2218) 
wamb-if (DP), -oys (11). wamm-af) (134), 
-iD (17), -ez (5), hd. -eD, Ad. nd. -es, -eseh 
(6) -uD (7). wüwab (74). wams (13). 
bamaz el zupon v.a. 1424 $m.). bom-beis 
(3), -mais (1). iaeke (3, 77, 147). scheck, 
1opp (74). ioppen (1, 3, 75). iope, scheke, 
schube, troye (141). 

*Bomba-ta, -ce (47), -X (149, Sum. V), 
-r (85) baumwollen krut (96). boimwollen- 
(Sum.), bouuwollen- (149), bouwellen- (47) 
-kern. bowowenkere (stc $5). 

Bombax v. Bomb-ata, -yx. 
*Bomb-ex, -es v. Bombyx. 
*Bombieare v. Bobinare. 
*Bombicia v. Bombicina. 
*Bombicianator v. Bombicinator. 
*Bombicina iu 1. seariola) schar-t 

? ley (74. 2« -laeh cf. sq.). 

*Bombi-cina, -eia (66 &c.), -Ssina (74), 
bompicena (76), bumbicina (7) Ad. eyn 
scharlach. eyn sar-rueke (17), -tock (22). 
zardok (23). seyden-doch (18), -gewande 
(74). bomwol tüeh (6). baumwollen kleyd 
(64). baüwol (genus panni 1). peham (22). 

*Bombici-nator, var. -anator, bom- 
bismator (76) (cf. polymitarius) siden 
weber (75). bombicinare :. purpura 
facere (16, Br.). 

Bom-, bon- (93) -bieinum, -bieinium 
(68) Ad. siden. s.-wat (110), -woll (68), 
-werek (68, 110). 

*Bo-, bu- (Db) ba- (2) -mbieinus, 
bombisi-nus (17). -us (23), bombiciu- 
s, -m, bombacium (75), vmbasius (74), 
babismus (76) (7. barganus 5^, parchan- 
us 2, 3, -dus 1) parch-ant (1, 2), -& 








BOM 


(28), -ant tuech (3). barg-en (5^), -ein 
(em? 17) Lbombieinus, baeius (v5) 
seydein tuch (1) beumwolle (2). poum- 
bollen (752), -wollin (75). 

*Bomb-ieium, -acium (74), bamba- 
tium (91), -rtium (125) (Z. bombyx 74, 
125) 7. linum. candidisstmum ex. Aegypto 
(125). pawm- (74), bàu- (12) wolle. baü- 
wole (10). bonwol (91). 

*Bombicius v. Bombicinus. Parcha- 
nus. 

*Bombieulus wasser-sewsung, -do- 
sung (74). 

Bombilare v. Bombizare. 

Bomby-, bombi-lius, BoufóAvoc (112) 
(cf. ital. bombola Dz. Wtb. 389) gutter 
kolb (112). engster (109, 112, Kil.). kluk- 
(109), klock- (Kit) -glas. bo-, ho-mmele 
(V. fucus Kil.). 

Bombina-re, -tor v..Bobina-re, -tor. 
*Bombinicesies sitwurme (Sum.). 
*Bombisi-nus, -us v. Bombicinus. 
*Bombismator v. Bombiecinator. 
*Bombissina v. Bombicina. 

Bomb-yx, -ix, -ex, -ax, -es (sg. 14, 
pl. *6) bumbix (cf. bombicium) Ad. 
syden-, seyden- (1, 76), syd- (6s), sit- 
(825, 99), laub- 7 laubes- (74), palmaet- 
(11) -worm, -wormen (99), -wurm (68, 
74), -wurem (1) -wurmli (93), -wurmlin 
76), wormichen (55). spinn 4 worm (9). 

d. baum-, bom- (6), boym- (Db. versch. 
von baym arbor), pawm- (1), poum- (755), 
pou- (7523), bov- (93), bau- (1), bom- (22, 
68, 125), boem- (91)Ad. -wolle, -woll, -woln 
(17), -boll (1), -wulle (125), -wlle (22), 
-uoel (97). 

Bombi- (1, 76, Br. &c.), bumbi-zare, 
-sare, bombo (76), bumbo (42) (7. pedere 
16 &e., 6 stercorizare 1; vox apum 9r.; 
bombisare sonus qd. quem faciunt iu 
tonatu 76) hd. fa-, fu- (6), fo- (2), ve- 
42) -rczen. nd. verten. fisten (2). feysen 
1). schissen (75). bombio 4. voc?ferare; 
bompinare 4. bombisare, clamare; 
bombiso 7 bonpilo apum brumlen;bom- 
batus voz apium humbung als die pynen 
thun; immen-stymme, -gedone (74). 
bombi-re, lare (Hen. &e.), bonibiliare 
7 bobire (141), bouire (Gl. m.), bubire 
(q. v.) apum. voz; bommelen (Hen.). 

Bombulum(Gl.m.)trummeln, pueken; 
b. bellieum 7 absolute bellieum hehr- 
pueken (125). 

Bombum (Gl Isid.) 4. qg. bubum £ 
sorbellum sang (Gt.). 

*Bombus (cf. vertigo) anspin (Sum.). 

Bom-bus, -us (136), 7 bondus (76), 
bumbus hd. forez, worez (9), furez (6, 
4, 75), f. nicht gar schayD (1). nd. vort. 
hd. scheyf; fist (75). In bombis (alph. 
bu-) eaptantur rumb-i, -is (1102, 132 
in dem varwetter, var. vngewitter facht 
(110), onweder fenekt (132) man die 
stoer, staren (110 var.). 

*Bomer v. Vomer. 

*Bomnarium v. Bombasium. 


*Bomolo- (110), bomol-chia (7. scur- 


rilitas 110, vicium eutrapolie 19; aus 


BepioXoy(a) luderig (49). lodder-ije (16), 
-y (12). 

*Bo-, po- (74) -moloehus, bomol- 
ehus (16, 49) (V. scurra) lu- (49), lod- 
(16) -derer. herolt (cf. bolinus), sma- 








bOR 


roezer (125). vbertrefflicheriuschympffen 
o. in spylen (74). 

*Bompasium v. Bombasium. 

*Bomperda v. Bombarda. 

*Bompicena v. Bombicina. 

*Bompinare v. Bombizare. 

*Bomus v. Bombus. 

*Bona v. Boa. 

Bona rychtumb, gutte (ss). 

*B.equina(7. phaseolus) peerdsboone 
(Kil.). boona bohne (ki.). 

B. gratuita vnv'dint gaben (15). 

B. mobilia varende haue (22). 

B. venalia vngeborn gaben (15). 

Bonarium bonder (68, 109. 4. q. 
iugerum KiL), morgen (132), Ad. hufe 
(109) landes. 

Bonasus, Bovac 0C. bosanus (140 var.) 
muni-, móne-stier (140). wild büffel (112). 

*Bonasus (»« banausus, cf. beanus) 
i. pellifex € ein. gróbe (6). 

*Bonausia v. Bannausia. 

*Bonbieinum v. Bombicinum. 

*Bondus v. Bombus. 

*Bonellus(anders G1.m.) kleinguter (74). 

*Bonia (cf. bunium?) huslouch (96). 

*Bonibiliare v. Bombizare. 

Bonifacia v. "Wuularia. Lingua 
pagana. 

Bonifacius en eghen name 7 en 
paues (23). 

Bonitas gude (5»). guthait (76). guy d- 
heyd (19). guttigkeit (4). 

Bo-, ba- (1) -nonia (cf. polonia) 
eyn stat in ytali-a (18 &e.), -en (22), 
-enlant (5). bononie (55). banoni (1). 

*Bonosa haselhun (88 &e.) hassel- 
huen (125). 

*Bonpilare v. Bombizare. 

*Bontonia v. Botanica. 

Bonus Ad. nd. (22) gut. güt (1, 6). 
gud (19, 3). Be d 

"i henriecus wundkraut, schmerbel 
135). 

*Boona v. Bona equina. 

*Boorsinthea (aus bereeynthia) 7. 
mater deorum (16). muter der gode (74). 

Boot-es, 7 -us (125), boet-es (12, Br. 
&c.), -as (23), -aà (76), butis (Gf. 6, 662) 
(7. vrsa celi &e. 12) ohs-inare (119. cf. 
Gf. 1, 141), -nere (Sum.) eincho (Gf. 1, 
346). enck (v. cf. BM. 4, 34). dumeling 12. 
cf. dàumling pars currus Sm. 1,370). wagen- 
man (125 Mrg.). en sterne 7 en voder (23. 
q?ssv. qus b. sequitur plaustrum quasi 
bubulcus Px.). 

*Bopola v. Propola. 

*Bora v. Boia. Borrago. 

*Bora-eus, -tus v. Barochum. 

*Bora-eho, -go, -ga v. IBorrago. 

*Borania v. Botaniea. 

Borax (7. gummi 12) bor-as (85), -raf) 
Mo. buras (93). eraden steyn (19) ped- 

enstoel (11. cf. boletus). 

*Borb-eta (95), -ocha ( pzsc?s) Iumpen, 
almucen, álquappen (109). lompe, ael- 
quappe (Kil). trische (95. cf. trüsch &c. 
gadus lota Fr. 2, 393. Sm. l, 500. Nmn.). 

*Bordo v. Burdus. 


Bor-eas, -ias (23), -eus (136) nort 


(90). noert (11). noerden; boream versus | ( 


in dat (norden (85). Ad. nd. nort-, norden-, 
nord- (), Z wester- (Anz. 8, 410), stern- 





bOS 


(9) -wint, -wind (Y) nort- (1, 23, 7:), 
norden (5^) -west. ags. eastnorthwind (94), 
eustnorduimd (136). sehind den hengst, 
schinden-h. (b. aquilo 135, V. a. 1618, Sm. 
9, 371). 

*Boree-aquilo v. Ventus. 

Borgella aufruhr (ki.). 

*Borina lyst-, behend-igkeit (74). 

Borysthenes (//A) der nepper (135). 

Bori-th, -t (Sum), -eh (67, 76), -s (11, 
19), burich (17), buryt (149) (?. herba 
fullonum, herbam fulauam acc. sic 76; 
cf. sq.) swertlach; watwurz (Gt). wet 
(47). beyt (? 149). vertela (Sum. nr. aus 
swertela ?). cart (19). caerde (11). carde (99). 

Bor-, bo- (645, 149), bos- (149), po- (649), 
por- (73, 74), bur- c ba- (6), be- (74), co- 
(13, 143) -rago, bora-cho (21), -ga (74), 
bofrag-o (74, Sum. V), -à (112. »« bos cf. 
buglossa), bora (Ki.), brutica (122), b/ssw. 
i bori- th, -s (cf. prc.) (7. buglossa 4 
euphrosinon 73) hd.nd.eyn crut, das man 
isset (6), dat men et i eyn erat (21. 
dus crut »« cart?). scarley f. (4), -eye 
(47, 85), -eige (bofr. Sum. v). scharley 
(8, v4, 149). staxlei (75). gegenstraf (73). 
borra-ge (borr. Sum. V), -sie (23), -ssye 
(22), -a1 (17). barrasie (22). barazce (149). 
burrase (b9). bora-ge (85), -che (64), -ch 
(123), -tse (bor. 47), -w, boh. -g (4). bor- 
etz (64), -rets (v), -etsch (91, 110, Hàtzl.), 
-retsch (73, 123, Ki?.), rich (73), -retich 
(76). buretz (649). burr-etsch (112), -itsch 
(110b), -1B. (13). puretsch (boraga 74). 
porr-ag (74), -ey (68). porich (125). bernarge 
(132). gall. bourache (122). 

*Bortilieium v. F'ortalieium. 

*Borus v. Bolus.! 

*Bor-us, -nus (96) (herba) brandesto-e 
85), -g (149), -re (96). brandenstoe (sc? 
41). 

! dos hd. nd. rint, rünt (11), osse (85, 
22). hd. och, ochss (4), ochse £ varre 
(9), osche (5), asche (21). 

Bosa kuedreck (74). 

*Bos-a, -sa (19) (cf. prc.? byrsa)heyme- 
lieheyd (19). en beimelieheit (11). 

'Bos-, bouis-, boui-eida ochsenschla- 
her (68), ger (110). ossen sleger (132). 

*Boseulus ein klein ochlin (110). 

*Boshardus v. Bastardus. 

*Bos-inus, -mus v. Businus. 

*Bosrago v. Borrago. 

*Bossa (anders Gl. m.) v. Bosa. 

*Bossaris v. Bassaris. 

Bos-, bu- (76) -sequus ochsentreiber 

15). 
d HM EA -ilum (8) ochsen- (9), 
oschen- (8) -stal. oen stalle (1). 

Bo-, bu- (b^) -star, -sta (Gt. 9, 349), 
hostar (104) (cf. Dz. Wtb. 471) Ad. (13) 
nd. ko-, Ad. kuo- (1109), ku-, küge- (6), 
kie- (1102), rindir- (104), rinder- (17, 64, 
117) -stal. pferrieh (Gf.). ochsen krippe 
(9). oschen eruppe (8). krup (1109). krupff 
(1102). kripff (110b). kruft (68). ags. seipen 
(Z bouiale Gl. Aelfr.). 

Bostar (»« bo-, bu-stum) 2. locus 
vbi corpora boum (Br, Pap.), hominum 
(76), mortuorum (68, 110 &c.) eremantur sim. 
stede dair men die mynschen verbernet 
141). 

Mu e v. Bastardus. 

*Bostarus nesselkraut (4). 





bBOU 


*Bostis v. Postis. 

*Bota koder im schuch (74). 

*Bota (7. cymba) boot (Kil.). 

*Bot-, both- (6) -alus (aus boletus?) 
swam (6, 22). 

*Bothana v. Bothona. 

*Botaniea (47, Sum., versch. von herba 
b.), botoma (85), bontonia (96), betonia 
(149), borania (Sum. V) (cf. hierobotana 
7. verbena Nmn.) isirn (Sum.). isirnwurz 
(Sum. V). yser-n (47), -en (85), -e (149), 
-enhart (96). 

*Botare v. Potare. 

Botaurus (aus) mof-, ror-reigel, ror- 
trumm, -dumb, lor-, meer-, vr-rind, mofi- 
kuh (143). 

Botellus v. Botulus. 

*Botental v. Bidental. 

*Botheolicula v. Bothonicula. 

*Botin-us, -i (141), butina (cf. botis 
cloaca Gl. m.?) lacha (Gf. 2, 100 sq. 3, 
81). lach (vor botracion 7. «pium risum 
141. »« risus?). 

*Botio &c. v. Bocio. 

*Botoliea, botholieula &oe. v. Botho- 
nieula. 

*Botoma v. Botanica. 

*Botho-na (94, 117), -ma (119, 120, 
127, Sum., Gf. 3, 149), bothana (136), 
batho-ma (74, Bosw.), -nia (76) (7. vrna, 
dolium) eim-bri (127), -ber (120), -er (74, 
119). emb-ir (117), -er (Sum) «gs. -rin' 
(94, 136), -ren (Bosw.). 

*Bothonieula (136), botholi-cula, 
-tula (121) -nula (94), botheo- (117), 
poto- (127, 130) -lieula, -lieulus (127), 
boto- (Gf. 6, 660), bato- (130) -liea (cf. 
pre.) stouf (117, 119, 120, 121, Sum.). stouph 
(130). stouphilim (127). ags. stoppa (136), 
stappa (94). 

*Bothor v. Bocio. : 

*Botraea (i bulmus &e., «aus pav 
p*X0G cf. sq.) a-, eegh-desse (141). 

*Botra-eion (942, 141, v. botinus), 
-Ssion (Sum. V), -ecius (Sum. VI) batra- 
chium (142, Ki.) (7. apium risu-m 143, 
-8 141) selbiszunge (Sum. v). ephe (Sum, 
vI) zungenfróschlein, borris (Ki. was- 
sereppich; hanen-, hüner-, rappen-fuD, 

lei-, spiegel-blum, scAwáb. glitzepfánn- 
ein &e. (143). ags. clufdhung (942). 

*Botrio &e, v. Bocio. Botrus. 

Botr-us, -io, -ià (86), potrus (Db) 
hd. trub-o (Anz. b, 464), -e (8), -en (75); 
drubo (86), trübel (6 sZm.); wyn-, win-, 
wine- (10, 19) -drube (10 &c.) -drübe, 
-druben (13), -trub, -truvele (96), -drubel 
(19), -trubil (bb), -trubel tt -Xrübel 
(b, 6); wein-traube (9, 66), -traub (134), 
-trauben (75), -draub (67), -per (1). nd. 
win-drufele, -drufel; wijndroue 7 1ppines 
(lat.? 11). 

*Bottirum v. Butirum. 


Bot-ulus, -ellus, butulum (76) blut- 
(110), brot- (125), met- (132) -worst. 

Bouarium (7. bostar 75, boatrium 
74; cf. bouilla) ochsenstal (75). rinder- 
marckt (74). 

*Bouenetum (7. transenna ; »« boui- 
nus) boeuen-net (Kil). 

*Bouer (7 ferrum araíri 9, 4; in- 
ferius ar. ef est ferrum latum 165; lignum 
feri vt. est lancea, 3; l. teres 15; cf. bisa- 
euta; aus bomer — vomer? fehlt in 


49 


80 bDRA 


uu una m den. Voce. ex quo) Ad. schar 
(4); sehar-, pflugB- (74) -ysen, -eysen (9, 
74). EI at eu hat e Spief- 
schafft (v4, 95). 

Bouiale v. Bostar. 

Bouicida v. Boscida. 

Bouil-la, -Ium (66 &e.), -e (14, G1. m.), 
bou-, bo- (74) -arium (q. cf.) ?. stabu- 
lum. boum locus vbi boues vende- 1 sacri- 
fica-bantur bouill-a, -e Br.) hd. ku- sim., 
küg- (6), ochssen- (74), nd. ossen-stal, Z 
-marekt (74). vieh-m. (75). 

Bouinari v. Bobinare. 

Bouinus rinden (222). rynder-en (29v), 
-ein (74). 

*Bouinus (»« prc. i. buffo, histrio 
c.) boeue (Kil) 

Bouiscida ». Boscida. 

*Boulare v. Baulare. 

*Bouuleus v. Bubuleus. 

*Boxa v. Bucea. 

Brab-, brau- (3), brabi- (1) -ancia 
hd. nd. brabant, en stad (93). brauant 
(3, 5, 66). br-land (v6). praüant (17). 
pbant (6). bruannd (1). bráfant (1). 

"Brabanti-nus, -us (D^), briamanti- 
nus (76) pba- (6), brabe- (55, 23) -nder. 
*Brabiger v. Baburrus. 

Brabium v. Brauium. 

Bra-ca, -ka, -ga (86), -ge (pl. 16), -ce 
(99), -eha, (110), -che (pl. Br.), -eca (gr. 

p*XXQ 112), -ecae (pl. 24 &e.) (7. ealige 
76, femo-, femu-rale, lumbare, reno 
&oc.) ein bruoche (19). Ad. bruoch, brüch, 
broah (s6), pruch (1, 3) Ad. nd. (99) 
bruch. nd. brock, brok; en brueck (11); 
broech (132) ; nedereleyd (225). nyderwat 
(3). hie gerett (24. cf. hüffelbant MB. 132 ?). 
hacze (4. cf. hoze ealiga 20., schwwerlich »— 
boli. hace Badehemd). büchsen ; pluder-, 
schiffers-hosen; lange &e. husseerjacke 
(114). windischer filtzrock (112). 

Braca-le, -rium v. Bracile. 

Braeare bruch anlegen (64). 

Braecati beclaidet o. angethon vn- 
beschoren o. kotzet klaidt 7 mit nider- 
kl. o. -wat o. bruch (ss). 

*Brace-eola, -ola, -ia &e. v. Bracte- 
ola, -a. 

*Braeci brake tot vlas of hennep (147). 

Braeehus brackhund (Hen.). 

*Bra-cea (V, 94; mensura, aber -thea 
4. baltheus Gl. m.), -sea (6), -cia (3, 5, 
14), -tea (21, 22), -ta (18), -etea (66, 67. 
74, 134) -etia (97) (?. fibula) Ad. nd. 
spange (3, 5, 29). Ad. Spang (T, 66, 67, 
74, 134). fur- (74), für- (6), for- (18) -"spang. 
spagel (97). eyn mantel-spang (74), -snure 
(4 svm.), -Schnur (66 &c.), -snore (18, 21). 
-snor (22), -stón vel spange (24. cf. fibula). 
rinck (74). bratze (29). 

Braceum v. Methodus. 

Bracia v. Bra-cea, -ncia, -sium. 

Braciatorium v. Brasiatorium. 

Brac-ile, -ille (9), -ale (3 &c.), -arium, 
brach-ile (8, Br.), -ale (68, 99, 110, Br.), 
-arium (110) (z. lumbare; -ile ef. cin- 
gulum, renum. r.s cingulus mediante quo 
braca tenetur 3) bróche (119). pruoch, 
bruochaeh &c. (Gf. 3, 2v sq.) bruc'aho 
(120). broieke 7 nederkleit (147). bróch- 
(6t), bruoch- (19, &w.), brüh- (104), Ad. 
nd. (99) brueh-, bruec- (11) -riem (11, 
1102), riemen (11059), rem (68), -bendel 





BRA 


(76), -gordel (99), Ad. -cuirtile (104), -gurtel, 
-gortel, -gortil (85). lend-ener (3), -enyer 
(147), -ner (110), -er (24, 68). letdner (sic 
110€). gall. brayer (Gl. m.), braieul (122). 


*Braeiolus v. Brachiale. 

"Bracium v. Brasium. 

*Braconia 5. pr. erocht anhe (bb). 

*Braeosa wilde pastenach; 
vogels-nest (143). 

*Braetea v. Bracea. 


Brace-, brat- (76, 121, Gf.), bra- (117, 
145, Sum., Pap.), blae- (755. cf. blatta) 
-tea, -cia (3), blatrea (129) blech (T, 
95, 121). plech (117, Sum.). guld-ein (9), 
-en (8) blech. golt-, gold-blat (67, 76), 
-tafel (75), -fel (3. cf. eadmia). silber 
tafel (75, 117). nusca, bedela (Gt). en 


plate 7 lemmene (108). 


Braetearius (7. bullarius 125) spen- 
geler (125). bleehmaeher, goldschláger 


(Ki.). 


Braet-, 4 bracht- (125, Pap.), 4 braec- 
en silbern blech 


(4) -eola, braecola 
(8, 9, 21). silber-taffel (67), 


(pars freni 16). 


Bracteolarius (7. ducturarius) gold- 


sleger (125). flinderleinscehlager (Ki.). 


TBracte-us, -os (74, 85, Sum. V), -as 


87), bra-thes 7 -tus (Ki.), bartheos (96), 


baretenus (149) seuibóm (87). sefen- 
pawm (74). seven-, satten-baum (Ki.). sam- 


boum (96), -boim (Sum.), -bom (149). 


stamboy (sic 85). bracheus veygen- 


paum (74). 

*Braetia v. Bracea. 

*Braetiare v. Brachiare. 

*"Braetinare (cf. braceci, fraccinare) 
nà braken (141). 

*Braetiuium v. Braxiuium. 

Braeh- v. Brac-. 

"*Braeheolum v. Brachiolum. 

*Bracheus v. Braeteus. 

Brachial-e, -ia (111)  braciolus (8) 
(Z. dextrocherium Br.) aram ysen (16). 
arm-zier (08), -boue (Gf.), -schin (88, 91, 
111) en cledinge des armes (23). erm- 
elle (1), -el (95), il (8). gestickter ermel 
(88). 

*Brach-, braet- (132) -iare d. md. 
hel-sen, -Den (17, 68) mit den armen (11). 
zwingen cwm brachüs (16). fruntlen, var. 
freuntelen (110). kussen (132). 

Brachiologia eyn lang sin mit kor- 
czen worten (11). 

Brachi-, brache- (8) -olum scehild- 
echin (8), -ichen (9). 

*Brachionister (7. armilla) armzug(s8). 

*Brachitensa (cf. cubitus. tripta.) 
claffte-r (1, 74), -rn (17), ein leng .des 
menschen als einer aufreichen mag (74). 

Brachium d. nd. arm. 

*Bradiga-bo, -lo (Gf.), -e0 (Lye) ags. 
feld-hoppe (at. 4, 832), -uuop (94), -swop 
(Lye), -uus (136). 

*Bradipes (Aybrid aus BpaoUmec) 
stocharo (103). 

Bradium v. Brauium. 












vogel., 


-tafel o. 
blatt (76). geslagen golt; senckelnalde 
(2« braea? ;4). braet. eim furspang an 
dem mantel (cf. bracea); brace. plech 
(4). bratteol-um pedela (cf. bractea); 
-is lobileion (Gf.) bratheola (-« britil 
sim.? cf. brachiolum Gl. m.?) ain zigel 


bRA 


*Bradus (cf. Gl. m. 5. v.?) zwy-formi- 
ger, -gestaltiger (v4 bis). 

*Braga v. Braca. 

*Bragum v. Brauium. 

*Bramel-ia bfn (bin?) worez (8. cf. 
brunella). -la bramkrut (9?). 

*Bramus v/g. braeh (r durchgestri- 
chen) à bachin grece (6); cf. bro-mius 
Br. &e.), -nius (68). -mus 7. bachus a. 
bromin 2. comedere. 

Bran-ea, -cha (143) leonis (cf. aeon- 
eilla) lówenfuf) (143, Ki.). 

Bran-ea, -cha (143), -ee (47) vrs-ina, 
-ea (47) (é equapium 73) beren- (47, 
73, Sum.) baren- (85), berne- (13 Mrg.), 
bere- (13), bern- (10 &c.), ber- (8) -elawe 
(13, 73, 85, 149, Sum.), -clae (8, 10 sZm.), 
-da (41. aus -cla), -tap (73). pernklee (74). 
groD- 7 roB-epich (73). báren tapen, 
welsch bàárnklaw, wisen-, graf-kol (144). 

*Brácia slange (85. gus spange? cf. 
bracea). 

Bran-cia, -tia (68,121), -echia. (77, 99), 
-che (499, 88), -eie (9), bracise (pl. Lye), 
grancia (g. v.) kinnebaceho (121). kyne- 
back (12), eyn kiff (18) an ey fische. 
eyn keyn backe an den fischen (5^). Aq. 
eyn kin-bake, -back, kenebach (21), 
kynekacke (133. cf. Kit.) 2n piscibus, von 
eimem fisch (68). visch-cao (93), -or (3). 
kaecke der visschen (Kit. kywe (9, 13 
kieffe (49€). kyff, grot (77. 2— spína pis- 
€is?). kyffel (10). eyn kiwe der fogel (8). 
ags. cian (pl. 94, 136, Lye). chela (Gt.), 
flossen o. die federn blasen (ss). 

*Branco v. Braneus. 
*Braneon (2. fauc, cf. prc., sq.) chówe 
(Sum.). 

Branc-us, -o (74, 76) (&. guttur; caz 
tarrhus, flusus ascendens a faucibus, 
corissa 4 frenesis 4 letargia (75) kyn- 
back (110, 134), -backe (133), -backen 
(V. a. 1477). kynneback off kake mo 
kenebaeck (19). kele, strate, gorgel (147 
da- (121), de- (117) -mpho. flus in di 
kelen (93). flüssig (24). hirnsucht (75). 
rotz (174). 

*Brandana v. Bardana. 

*Brandare v. Baulare. 

*Brandella eyn rodestock (19); cf. 
brande-r, -ra 4. andena (Gl. m.)? 

*Brandes (7. faber qu£ tenet ferrum, 
«dus brontes, vil. »« brander cf. prc.) 
eysenhalter (74). 

*Brandiea scheyle (9). 

*Brandium v. Prandium. : 

Brando een walm (108. StroAfackel). 

*Brandonia v. Blandonia. 

*Bransiea v. Brassica. 

*Branta v. Berneca. 

*Brasdenarius (v4 q«wmmus epularis, 
tressis) braspenninck (Kil.). 

Brasia v. Buphrasia. 

Brasiare ma- (75), mu- (14, 75) -ltzen. 

Brasiator Ad. me-, mu- (1) -ltzer. 
maltz macher (1). 

Bras-, brac- (Gl. m.) -iatorium Ad. 
maltz-, maltf-, var. mald- (110), meltz- 
(b, 4), Ad. (13) nd. molt-hus sm. maltz 
(76). m.-tenne (74). 

*Brasiea v. Brassica. 
*Brasicia v. Braxiuium. 

Bra-sium, -cium (Sum., Gl. m.), -tium, 

-sum, -cia (117), pracium (141) Ad. maltz- 














bRA 


m. do man bier vs macht (6 sem.), vf 
bruwt (68) aufó breut (134 szm.) malss 
(141). maltzy (67). melez (5). molt (13, 22). 
nd. ags. malt. 

*Brasium (sí. pr.) andorn (Sum. VI). 

*Bras-mus, -ma (98) -umeus (110), 
-umius, -ius (24, 75), -ura (9), bersu- 
mius (125), pra-smus (64, 91) -sinus 
(125, Ki.), -sius (Ki, -xina (?. phoca, 
salea Gf.3, 283), pris-sa (11), -ma, g.-me 
(11, 90), bresmia (Gl. m.) ( p?scis cf. BM. 
232, pietileus. perca.) brech-s (134), -ssem 
i. 0 -ssen (76). prexen (91). prechsam 
64). brachsen (24). bras-um (21), -sem 
(b), -em (9), -men (17), -me (5^, 22, 98), 
-m (1), -sen (V. a. 1477). braDmen (Ki.). 

ras-em (74), -m (3), -inen (Ki?.). bres-eme 
(11), -em (6, 20, 69, 70), -sem (1103), -sen 
(V. a. 1477), -sin (68). breBeme (Y). breys- 
sem (132). ber (18). berBen (125). 

*Brassago (7. bassara &oc.) wilde 
rawte (174). 

Bras-, bra- (16, 86, 96, Sum.), bran- 
(16), bar- (14, 95), ba- (75, 85) -sica, 
-sico (942), brasse-ta (74) -a (110, 132) 
cóllo (Sum.). koli (86). koel (67 Mrg., 110). 
keel (91). rómsche kóle (87 sm.) romi- 
scherkole (74). krauf £ rómisch kól; 
kólkraut (73). romes-kuile 7 -krüt (13), 
-eoel (85), -kol (96). wiskól (149). rosinko 
sic), witeol (47). bruenkoel (125). moys 
Mont kumpost (74). benyts (12. cf. spi- 
nacium). seczling (16). pflantz (quas 
planta 75). ags. wuducerfille (942). 

Brassica laeuturris 4 tritiana kabis 
144). 

E v. Brasium. 

*Brasum-eus, -ius v. Brasmus. 

*Brata v. Bracea. 

*Bratea v. Brac-ea, -tea. 

*Brateca v. Bratua. . 

*Bratens swame (Sum.); aus samboum 
brathes s?m.v. braecteus? cf. bra-, bru- 
tes tp(BAot (Gi. m.)? braticius? 

*Bratheola v. Bracteola. 
*Braticius (cf. bratens?) scuenne (104). 
*Bratislauia v. Vratislauia. 
*Brattea v. Bractea. 
*Brattealis plehlicher,pleehilinen(at.). 
*Bratteatus gefedelgoldót (at.). 
*Bratteol-um, -is v. Braeteola. 
*Brat-ua (Gf), -eca 7 batheca (ciu. 
. leodium) luticha (130, Gf.). 
*Bratum (st. pr.) wisse (106). 
*Brauancia v. Brabanoia. 
*Braueola v. .Blaueolus. 

Braueta (Pr. cf. Gl. m. 1, 770») vber- 
winder, wettlon-nemer, -geber (74). 

Bra-uium, -uum / -yum (74), -bium 
(114), -dium (1362, 141, Gf. Gl. m.) (aus 
BpaBsiov) zyl (74). lauffer 2 -rs (74), 
leuffirs (55), ides leuffers (7 &e.), eins 
lóvffers (6), lopers (23), lewffel- Z poten- 
(1), lauff- (8, 9), botten- (110), hant- (at.) 
-lone, -lon, -loen e, lon 4 sig (9). we- 
delopers (22) wedde lopes (23) danck. 
leuffers dranck (18). geweill (122). klein- 
u 114), -heit, lobe krone (65). forateila 
Gf. ). 

*Braxadium v. Braxiuium. 

Brax-are, -ire, baxare (1) (cf. pra- 
xare) hd. nd. bruwen, borwen (5 Ad. 
bruen, brwen (bb) bruhen (5, 21) bre- 


DizreNBAcH GrossaniUM. 


"m. 


BRI 


wen (4, 66), breuen (134), prewen (1), 
brauchen (67); bier bruwen sém., sieden 
(76), machen (6). 

Bra-, pra- (q. v.) -xator Ad. nd. bru- 
wer, byer-br. (110). Ad. bruer, bir-br. (85), 
brewer, breuer (134), prew-er (4), -meister 
i pirprew (74). brew o. maltzer (76). 
bier-sieder (7), -sider (76), -macher (6). 

Braxatorium bruwe- (17), bruw- (68), 
bru- (110), bruyewe- (133), brauwe- (19) 
brew- (9), breu- (134), prew-, brauceh- (67), 
bier- (76) -huf, -hause (67), -haw6 (134 

Braxatura gebra (4). 
*Brax-auium, -ibium &oe. v. Bra- 
*Braxire v. Braxare. 

*Braxi-uium, -nium (?3), -num 
(24), -mum (74) -uum (6), -bium (1, 
74) -lium (D &e.)), -dium (66, 67, 134), 
-um (l1, 110), -uia (4, 276), -ua (9), -a 
(8) brax-sidium (21), -adium (133), 
-auium (107, est instr. braxand? 68), bra- 
etiuium (77), -sicia (117, Sum.), pando- 
xinium (gall. brassin 122. »« pando- 
chium) Ad. wirtz, wyrtze (66), würtz 
(110, 134), wrtz (77), wortze (67), werez 
(10), werthó (1). wert (13, 18, 22, 23). 
werte (109). vert (97). wors of mout (107). 
new (110), geioren (6) bier. vngeghert 
(22). vng. ber (23). 

*Breeaniea v. Britannica. 
*Brediarium v. Breuiarium. 
*Brem-is, -ensis (Db), prema (130) 

(ccu.) brem-is (1), -en (5b, 225). prema (130). 

*Brenda v. Brinna. 

Brenthus (auis) mew, holbrot (140). 

Brephotrophium findel- 7 kind-huf 
88). 
| Bresmia v. Brasmus. 

*Brethanice v. Britannica. | 

Breue (Z. Uttera Br. &e.) ein brieff 
quem. papa, sigillat &c. mit sinem bitsch-e, 
varr. -et (65). 

Breuia die tünne im meer (135). 

Breuiare Ad. ku-, kü- (24, 110€), ko-, 
verkü- (15) -rtzen. kor-ten (22), -czigen 

11). 
en bred- (5^) -iarium, breui- 
arius, -es (17) Ad. eyn bede- o 18, 21), 
bedt- (68), bett- (24), beth-, bet-buch, 
-boeh (18). eyn verde bock (22) ein ab- 
gekurzt betbueh (110) Ad. breu-ere (V, 
17), ier, -ir (64b, 70, 134). briefer (24, 64€, 
76, 93). bredier (bb). reuwer (66). 

Breuiatio kureze sehrifft (4). 
*Breuiatura kurtz (76), kortz (V) ge- 

schrifft. g. per tytellos (6). v-kurtzte (5), 
-korezt (17), -korez (21), -korthet (22), 
vor-kurezigyte (b^), -tytelt (23) serifft, 
schrifft. vorkorcen (18. »« breuiare). 

*Breuies v. Breuiarium. 

Breuiloquium (7. moralogium) kurtz- 
redigs (74). 

Breuis Ad. kurtz, kortz. nd. kort. 
*Bria (aus pia mater?) hirnhut (Sum.), 
*Bria v. Briga. 

Bri-a, Ü -da (9), -ca (67), brya (147), 
biria (8) €t00G (68 (Gl. m.). vas pere- 
grinorum dc. (66 &c.). mensura (66 &c., Pap.). 
m. & Ü soli (9). m. quelibet; terra, vbt fiunt 
boné casei (Br. cf. fromage de Brie). farina 
(61). mensis & meol (sic 8. cf. eyathus? aus 
mel of. 67, vll. aus einem altd. Worte f'ür 
mensura missverstanden ?). ma3e (100). maf 


BRI 81 


(11). mas (1). mate (99). 7. sobri-etas, -olus 
abstinenci, sober-, maytsam-heit (147). 

*Briamantinus v. Brabantinus. 

*Bribipium (cf. leripipium) gall. bee 
de soler (122). 

*Brica v. Bria. 

*Brictire v. Brutire. 

*Brieula (cf. brittula) syntlauff (74. 
aus snitlauch »« hintlauff). 

*Brida v. Bria. 

*Briensis ags. ha- (94), ho- (136) -nduyrp. 

Briga, 4 bria (7:4) (/. rixa q. cf.) Ad. 
nd. schelt-. schilt- (21) -wort, -wart (21), 
-worde (23). kyfelung (74). ein krieg (6, 
15), vrloge (74) mit worten (74, 75). grat-, 
var. gratz-wer (75. cf. sq., Sm. 2, 124. 3, 
113. BM. 566). 

Briga-re, -ri (110) (7. rixari) Ad. nd. 
schel-den, Ad.-ten. kriegen (6, 75, 110). 
kyfen (110). grantweren (75. cf. prc.). 

*Brigonia v. Bryonia. 
Brindella (herba) bockshorn (Ki.). 
*Brin-na, -a, prinna, pruina, brenda 

(104) (Gf. Gl. m. 1, 789. Celt. Nr. 428) hunt- 
az (104, Gf), -as (Gf.). hundaz (117, 121). 

Bryon (cf. soldana) mof (140). meer- 
4 corallen-moof) (Ki.). 

*Brion, Bp(ov kletten-kórffel, -peter- 
lein, acker-p., -kl. (143). 

Bry-, bri-, brig- (12), bir- (91) -onia, 
briona (149), bri- (2), pri- (74), bir- (85) 
-oma Ad. stick-, stich- (Fr.), stuc- (Gl. m.), 
smer- (93 sm.), schmár- (144), raf- (143), 
rasel- (91, 125), schieB- (73) -wurtz, -wrk 
(sic Gl. m.). nd. schitwort. wildkurbif) (74). 
wilt kürbiO (112). wildecuruiz (131). hvn- 
des kvrbz (87). hunds-kürbsen (73), -kürbs 
(143, 144), -rüben (Ki.). hilge, helge (149) 
beren (85), bern (47, 149). heilige byrn (12). 
haidelper (3. cf. broma). wilden zitwen 
(144, 150). 

( 5 ci v. Broma. 4. ossa alba et nigra 
148). 
*Briorva (herba) tuualm (105. aus 
brom-a q. v., -us twaleh Nmn.). 
*Brisaeus eyn viole (17. aus brassica 
kole ?). 

Bris-are (a -in Br. &e.), -in, -eare 
(68), -chiare (Gl. m. ?ta£.) (2. frangere, ex- 
primere dc. cf. Dz. 1, 318. Goth. Wtb. B. 
54) v[-trucken (68), -persen (132), -legen 
(110). breken (147). wein auf torcken (64). 

Bris-ca, -ea (28, 16), birsea (9), prista 
(q. v. m bursia (74) (7. fauus) raz (1. 
Cf. Sm. 9, 125. Weig. Syu. Nr. 2205). ruf) 
wasser (5b. mssv. aus waffer cf. hung- 
weffel, -waben wWeig. 4. c.). honig-seym 
(m -sam (74). honnig sain (8. of. "weig. 
- €.. honieh seeme (147) en snel der 
(animal?) t was wert (23. i. e. Ad. wachs- 
wirze cf. brisiea). 

*Bris-care, -chiare v. Brisare. 

*Brisea v. Brisea. 

*Brisica (cf. braxiuium, brisea) wirz 
(Sum. VI). 

*Brisis (i. ebrietas; cf. briseus 7. 
bacchus Br.) truckenheit (74). 

Britannie-a (143), -i (pl. 129), brit- 
tanniea flos 4 brethanice flores (141), 
brit- (139), buri- (Pap.), barri-tanici (141, 
Pap., GI. m.), -eeniti (x6) sunt flores siluestres 
(76 sim.). lóffelkraut, n4. lepeleruyd (143). 
britanice ags. hzewen-hyldele, var. -y dele 
(949). breeaniea walt bloeme (141). 


11 


BRU 


Britisecus v. Paristulus. 

Brito eyn britener (Db). bartenier in 
franckreich (135). 

*Brittula (cf. bricula, pretula &o.) 
snitelouch (Sum.). 

*Britus v. Bruceus. 

*Briueta v. Priueta. 

Briuia v. Beuer. 

*Brixa v. Cireulea. 

Broce-a, -ea (68), -o (19), brucca (9, 
alph. bro- 110) (V. vas, belua marina 9, 
68, 1105 cf. Gl. m. 1, 102 sq.) cappe (100.7. q. 
zapften, fistula, doliaris G1. m.). win tzappe 
(19). wijntappe (11). mer wunder (9). 

Brocare (frz. brocher Gl. m.)  bro- 
tare (6) brueare (23) (v. suere), negen 
(6). tosamede-n. (23). 

*Brocea v. Broca. 

*Brocea (7. subula ; /abzosa 139. cf. sq.) 
elsen of suul (99). brocc-ae (Gl. m.) -i 
dic. acus lignee quibus mortui in cilicio 
suuntur (68, 110, szm.. Gl. m.). 

Broceeus v. Brochus. 

*Brocio (cf. broehus, »« bocio?) 
kroph (1). 

*Brocula (cf. broccea) gall. broche(122). 
Brochus, Bpóyoc gelt &c. (112). 
Brochus, broceus (68, 147), brueus 

(Pap. brutus (147)  bruceus (9), bron- 
ehus (110, 132) (Z. habens tum$da labia 
110 &e.) bleckzan (114). groz lippeicht 
(9). hoch-leftzig, -mundig (110 s/m.). des 
syne oeverste lypp dicke is (14:7). 

Brodium (cf. prodeum) d. weych 
broyd 7 brod mit brode 7 brouwe soyt 7 
sopp aut mubD (19); geweicht brot mit sup- 
pen (68) ; bruwe, brwe (134), brue (21, 110), 
browe (18), brohe (5), bruegi (93), brüg 
(6), brye (13), briey (76), brüye (67), brüe 
7? supp (1), suppe, fleischsuppen DN 
sopp, geweyekt broit, bierenbroet (132 
sod (222b.) sod, iuchthe (23). iuche (225). 
juge (109). en moyse (11). wos (22b. st. 
mos). 

*Broel (brolium &oc. Gl. m.) ags. edisc 
(94, 136). 

*Broel-arius, -learius (135) ags. edisc- 
ueard (94), -uard (136). 

*Brom-a, -us (Sum.), bronya (96), 
brionia (50) (cf. brora, briorva) havere 
(47, 96). habero (Sum.). habre (50). hanere 
(stc 149). 

*"Bronehus (camis, cf. braechus) ein 
bracken (125). 

*Bronehus v. Brochus. Brunceus. 

*Bronya v. Broma. 

*Brora v. Farrago. 

*Brotare v. Brocare. 

*Bruea geratina (7. tortela, quondam. 
vellarum, /íal/s nobilis eruca) hede- 
rich (144). 

*Brueare v. Brocare. 

*Brueca v. Brocea. 

*Bruceus v. Brochus. 

*Brucetalus v. Bucephalus. 
*Brucia (vas, cf. broca?) bechela (117. 

f. Gf. 9, 43. 4, 384). 

*Brucire v. Brutire. 

Brueus v. Brochus. Naricus. 

Bru-eus, -chus, -cchus (125), -icehus 
(94), -tus (28. 2 adj), burtus (92), 
britus (gall. haneton ou une mousce 
122) -hd. kef-er, -fer, -fir (bb), -fern (21), 
chevir (104), keuer. wilde (2« brutus) 


32 





BRU 


k. 7 meyg-k. (brueus 23). keyfer (3). 
keiver (81). kieuer (11). ags. cefr (94, 
136. fehlt bei Bosw.). zever, sever (109). 
broehkefer (114). ain wurm (91). rupsene 
(99. cf. ?tal. brueo eruca). ruppe (125). 
wilder hewschrickel (74). Ad. hauwe- (5), 
hau- (1, 21, 133), heu, mat- (6) -schrecke, 
-sehreck, -sreck (21), -schriek (7), -sreg 
(133). wilde 7 eyn kal springke (29. 
cf. Br. Wtb. 2, 974). sprenkel ur hoy- 
spr., kuelsprenger (132). sprinc-hane (108), 
-haen (107). hestoffel (76. oberd. staffel, 
heu-st., straffel). : 

*Brudo v. Gluto. 

*Brugensis (c/4.) pruck (74). 

*Brugus v. Bruseus. 

*Bruin- v. Brum-. 

Bruma, bruina (»« pruina cf. Celtica 
Nr. 340. Dz. Wtb. 390) Ad. daz kalde. md. 
dat kolde. winder (9). Ad. nd. winter. 
de kolde w. (22). mit-w. (110). frust (17). 
hd. riffe, rieffe (io) reyff. nd. riim Es 
Cf. Sm. 3, 86). gereym-et (2), -t (1). tuft 
(95. wett. duft). 

Brum.-, bruin-alis, brumosus (11) 
hd. nd. winter, winder- (9) -lich, -lick. 
frustig vn reyn kalt (1). reyffenlich (74). 

Brum-are, -ere £ -escere (68, 110), 
bruin-are, -ere 7 -escere (76), brun-are, 
-ire friesen (18, 74) als daz weder (18). 
hd. ge-fr., -frisen (9, 69), -frieren. be- 
vriesen, rijpen, kalden (132). frisen sicuf 
/n yame (sic st. hieme 21). fresen «uf aer 
(5). vresen alse dat weder (23), wender 
22) vrust. winteren (110, 132). riffe vallen 
(6). Ad. ryfen (110), ryffen (69), reyffen, 
be-r. (9), rewffen (70). brumet het riimpt 
(108). 

Brumarius v. Im-br. 

*Brumast-a, -es v. Bumastha. 
*Brumata (herba) prunnreich (74). 
*Brumat-ieus, -us v. Brunaticus. 
*Brumella v. Brunella. 

*Brumosus (anders G1. m.) v. Brumalis. 
*Brunare v. Brumare. 

Bruna- (Gi m.) pruna- (bb, 74), 
bruma-tieus, brumatus (22, 23) Ad. nd. 
brun. Ad. bravn (3), braun, praun (74, 
75), brant (7). bruyn (132). sanguinien 
(66 &e.). 

*Brun-eus (94) -chus (si. bronchus 
ags. uurot (94), urot (136). 

Brunda (Gl. m.), bruda (139) Z. solida 
(U. c.); cornu t caput ceru£ (G1. m.). ags. 
heorzes heafod (Gl. Aelfr.). 

*Brune (si. prune) gloot (Gt.). 

Brun-, brum- (8, 17), burn- (96) -ella 
(cf. bramelia) brun-, brim- (17, 96) -wurtz 
(149), -worez, -wort (47, 85). phlumen 
Sum. V. cf. prunella). braunnellen, gott- 
heil (143). 

*Bruneta (herbu; pannus Gl m.) v. 
Consolida. 

Bruni-eus, -tius: (7. equus breuior, 

mannus) brun (130). 
*Brunire v. Brumare. 

*Brunsbig (c/uitas) brunswig (1). brun- 
wicensis brunwyc eyn grot stat (22b). 
Brunus (s4. pr.) kriechbóm (24). 

*Brurigo (sí. prur.) v. Cutella. 

*Bruris (verm?s, sí. pr.?) siure (104. 
cf. surio). 

*Brusciaeulum v. Cotula. 


— 











BUB 


*Bruseum (se? st? cf. Gl. m. 1, 813, 
814. Celtica Nr. 336) broech (11). 

"Bruseus, 7 brugus (96), 7 ruseus 
D steinbreche (96, Sum. V). stainprech 

74). stenbreke (47, 85). máuDdorn (143). 
brus (149). breusch, brüsch (Fr.). 

*Brussia v. Prusia. 

*"Brusus v. Brutus. 

Bruta v. Nurus. 
Brutalis 7. brutus (12 &e.). 
nyftieh (13). 

*Brutenus (cf. Prutenus) pruse (b^). 
Bruteri prezzun (Wess.). 

Brut-ere, -ifieare v. Brutire. 

*Brutiea v. Borrago., 

*Brutinare dutin (8). tucken (9). Cf. 
$q.; brutinina melodia 2. brutorum clamor 
(Gl. m.)? oder aus buccinare? 

Brut-ire, -ere (Br. &c.), 7 -ino, 7 -ifico, 
7 -eo (76), brueire (23), burtire (22), 
brictire (74) (7. bestiare 75) nd. dor, Ad. 
tor-, dor-hafftig, dor-heftig (6), -hauffit 
(21), vihisch (134), vihesch d vichest 
(66 &ce.) geckachtieh (132), vnvernufftig 
(74) werden. vnvernunftig sein (110). vih- 
lieh tun (9). viehlich leben vnd thun (75). 

Brutum vnuor-nunftich (23), -nufti 
(1), -nonftig (5) dier, der (23). wilde (12). 
wilt (8, 13). fehe (8). viech das da ar- 
beiten mag (15). 

*Brutus v. Brochus. Naricus. 


Brutus, burtus (22. v. brueus), 
brusus (23) 2. stultus, immundus (Br.). 
wilde (9, 22). wilt (10). w. osse Ss vny?- 
nunffüg (17, 64), -nuftig tier (6). eyn 
dore (*, 23). dul (23). 
*Bruxellus (c/w.) pruchBel (74). 
*Buba v. Parea. Bubo. 


Bubala, bubula (110, Gf.)  pubula 
(141) ein wylde kuo (1102) kuw (110b), 
ku (68). wisintin (141, Gf.). 

Bubal-us, -lus, -is (94) bubulus, 
babalis (136) (cf. bufalus) eyn wilder, 
wilde (19), wild- (53), wilt- (85, 23), walt- 
(12), vr- (23, 50b, 102, 104) hd. ohsse (6, 
12), ochse szm., achs (1), osse (85, 19, 
22). wesent (8, 9). wesynt (9). wisint 
(102). wizent (100). wisentüm tao. ags. 
uesand (136) uusend (94). buuel (18). 
buffel (13). puffel (125). schuuot (7. amz- 
mal 3n galia, bubalus 22. »« bubo q. v.). 

*Bubastus (aus bumastus?) ?. twmi- 
dus (6, 23); liquor qui fluit de racemis 
(8, 76). ein geswellender (6). en geswllen 
(283). traben, treber von win-ber, -pern 
(15). glatwirez (3). tresterr (16). 

*Bubeda v. Pubeta. 

*Bubestris v. Buprestis. 

Bubilare v. Bubire. 

Bubile ochfenstal (88). 

*Bubilla v. Bugilla. 

*Bubina-cium, -re v. Bobinare. 

Bubire (cf. bombizare) voz apéum 
humsen, susen (88). butio (buteo) bubit 
(o unn bubere schreyen wie ein rohr- 

ommel (Ki.. bubilare (cf. pubilare) 
bubonis voz (123, Gl. m.). 
*Bubla v. Bobla. 


. Bubo (ewis £ pestis; cf. bubalus), 
bubu (94, 136), bufo (94), bulio (75), 
buba (100) hd. huwo (95), huo (84, 103, 
104), huwe, hue, hüw (64), hw (34), haw 
(9, c4b, 88), 7 arws (pestis, st. ars? 9). 
hirwe (sc) o. suche (pestes 8). aurhuw 


vnfer- 








pUC 


(112). huruh, vhu, puhuw (114) huck 
(225). huie (100). auff (15, $m. 1, 31). aAd. 
ags. uuf. auf-fe (14), -fel (45). eyffel (1). 
hd. stein-auff (112), -keutz (66), -kutz, 
-ble (19. aus vle) ; kutz (1, 21), vle (1 ist 
eule, eul (88, 110), eyl (134). ul (45 

huile (107. cf. BM. 742). schuffaus (112. 
hd. Form cf. Fr. 2, 230b). schuffut (109). 
schuf vot (22,23). sehofud (99). seuuyt 
(195 bis, cf. v. asion). bicker (ein wogel 
sic 147. »«. sq.?). gir (mzluus 22). fleder- 
mufe (18). widhopff (65. Mrg.). 

Bubo (f8Bov 112. à. intertrigo, pa- 
ratrimma, anus; cf. prc. hd. kipp-, 
kyp-, Ad. (19, 74) nd. bick-ars, -ers (55, 
92ab, 109, 147), -arst A wolf (1, 6). 
schlier (112, 135, V. a. 1618). pl. schlieren, 
hagdrüsen (114). 

*Bubola v. Bubula. 

Buboni-um, -on stern- (143), klein 
máger- (Ki.) -kraut. wegstrau (Ki.). 

*Bubrestis v. Buprestis. 

*Bubu v. Bubo. 

*Bubula v. Bubala. 


*Bub-ula, 7 -ola (75) -ulla (2. bu- ( 


glossa 74) rinderzungo (87). rintkrut (75). 
ochssentzung (74). 

Bub-, bou- (136) -uleus Ad. kuwe- 
(V), küg- (6), kü- 85), kuo- (110), kie- 
(16), kue- (1 &e.), koe- , ochsen-, rinder- 
(9 &c.) -hirte, -hirt, -herter (1, 9). nd. 
ko-, ve- (99) -herde. sehwaiger (141). 

*Bubuleus (Aerba, cf. bugilla &o.) 
hundesribbe (od). 

*Bubulieon v. Bucolicon. 

*Bubulla v. Bubula. 

*Bubulta v. Battudo. 

Bubulus v. Bubula. 

*Bubum v. Bombum. 

*Buealmum v. Buphthalmus. 

*Bueanus v. Buccinus. 

Bucea, buxa (8), boxa (9, 18) (7. buffa 
147) hd. nd. backe. Ad. backen, back, 
hol-b. (112,115), kynn-b.; packen (1), bache 
(9), bach (8, 2. mazilla 21). bucke E of. 
&gs. buc v. bueeula?) bukel (18. cf. 
buecella). buffe (4 oris nflatzo 81). 
buff mit opgeblasen kynbacken SN 
wange (9, 14, 22). Ad. wang. wenger (1 
mont (99) mund (141). eim muntful Q. 
q. buecea 125). 

*Bucealdus(Qc.allec desiccatum buckin-k 
(109, 132), -g (110). buycking (68). 

*Bueecalmon v. Buphthalmus. 

Buec-are, 7 -ulare (76) (4. buecam 
inflare dc. &x., labéum mouere 16) dren- 
du de wangen (23). buffen maken (141). 

orn auff plasen (64). 

Buceella (£. crista, galee, scutum | c. 
17, buecellus q. v. 110) Ad. brock, bif), 
bibe. befe (14). pyssen (3). snede (8). 
snydde, stucke (17). schnitt, stuek (76). 
smitten (1) schnyte (4). buckelchin (11). 
ein brockel£ bif) brots (65). ein munt-, 
var. mont- (65), mund- (64) -vol. esí 
morsus panis ; bucilla ein sciue (nd.) brot 
(85). bueella brosem (91). 

Buceellarius v. Anclator. 

Buecellosus v. Belloferus. 


Buecellus Ad. bie, bif, bis £ snitte 
(6), bische (5). bete (22). snyde (7, 18). 
snede (5, 22). Ad. eyn brock, stuck (21 
&c.) von (aus vel?) e$ snyde (21). stock 
(18). stueke (22). 


BUC 


*Buce-en, -ieen v. Buceinator. 

*Bueceta v. Buceta. 

*Buecieus v. Buggens. 

Bueci-na, -ria (8) busina (11), £ 
bucina (147), basuna (125), bucena (76) 
(£. tuba, elassicum) bus-ine (99) -un 
(6), -awme, -aun (91, 1105, 134), -on (11023). 

usaw-n (1) -ne (4). bufian (68). bos-une 
8», 12), -sune (10), -aune (67), -ine (23). 
bas-une (5, 22), -uyne (147), -auen (125), 
-awm (9). besu-ne (1), -n (97). buesumme 
(11) horn (9). her- (93), tyt- (8) -horn. 
dromet (4). trumett (76). trump-e, -et, 
elaret (147). 

*Buecinalis 7. animal generatum per 
miüctionem. equi et thauri (16), aus buce- 
phalus »« bucentaurus? 

Buceeinare Ld. bus-unen (6, 110^), 
-unnen (1109), -aunen (76, 110€, 134), -anen 
(68), -umen (69), -awmen ; bos-unen, -ünen 
(8), -awmen C besunen (1, 28). trumme- 
ten, var. -n (119). trompen (132). im 
horn plasen (64). 

Buec-inator, -en, -icen (Br.) bosuner 
17). hornbloser (9). herhornblaser (93). 

*Buecinum (herba; art von schnecken 
Ki.) rittersporen (143). 

Bucci-nus, -us (v, 76), bucanus (7. 
clangor a bucena 16) cl. tube der besu- 
nen (4). lud (23), eyn (5), der 21) dat 
(92) lut von bosun (21), der ba-, be- (23) 
-sunen. busaumenland (szc 74. aus -laud). 
basuynen of trumpetten geluyt (147). 
tun (/a£.? 16). schalmeyer (85). 

*Bucciria v. Buccina. 

*Buecius v. Buccinus. 

Bue-co, -0 (8), -eones 7 bachuni 
(pl. 141), baeunis (139) (cf. Gl. m. v. 
baeeones; 142 v. bucones; butro, auco- 
nes, baburrus) 7. stuli-i (141), -us 0 gar- 
rulus (Pap.); rustic-ó (142), -us (139). do- 
rechtig gebuer (17). torecht gefadir (8). 
narr, sehmarotzer &e. (Ki.) sehwatzer 
(64). pauB- (Ki.), pfauf- (Das.) - baek. 
bauseehtig (Das.). 

*Buecola v. Buceula. 

*Buceula (cf. bueula) sueiga (Gf.). 

Bue-, 7 bu- (upt.) -eula (7. bue-ula, 
-cella; éegumentum. buecarum 125, pars 
galee dc. Br., gemus vasorum Hpt., regula 
1i eamillum 114. cf. bueul-a, -us. ba- 
eula. Gl. m. l, 820 sq. 859. 3, 38) rant- 
paue (G1.), -bogen, (aite. -boga geuuaigi 
(e -as Hpt. 5, 200, 201). ags. bucc m. 

as visier am helm (91 sem.) die seul 
des grándels (114. cf. sueula). 

*Bueeulare vó. Buccare. 

Bue-, bu-eulare (7. labium) lab-al 
(127), 3] (117, 119, G£.). lauitroe (120). 

*Bueeu-, buci- (Sum.) -larius ohsi- (104), 
oehs- (Sum.) -nar (cf. bootes.). helm- 
slaegher, beckeneel-maecker (Kil. : bue- 
eula). 

Buceus (7. hircus G1. m.) en sehope (19). 

*Buceda v. Buceta. 

*Bucena v. Buccina. 

Bucentes ein wespen, hummel, bráme, 
horn-nüsse (Ki2.). 

*Bueentia (herba) tusentblettere (96). 

Buce-phalus (76 &e.)  -falus, -felus 
n brucetalus Vadph bu- 67), bucifal 
110), buecinalis (q. v.) est equus alezandri. 

*Bueerna (cf. Gi. m. v. bucerium) v. 
Vaecaria. 





BUE 83 


*Bueer-us (46, 120), -tys (119), um 
n bucherus (76) (4. bubalus; pecus 
ubalum, vox énepta 139, cf. 142 v. bucer) 
wisant (119). wiesent (120). 

*Buc-eta (11), 7 -eda (139), -ceta (19, 
141) -ita (129, 129), -etum (Br), bac- 
(104), but- (715) -etum (4. pascua 129, 
139, hostar 104) ossen- (ll, 19), vich- 
(15) -weyde. rindirstal (104). 

*Bucifal v. Bucephalus. 

*Bucilarius v. Buceularius. 

*Bucile (cf. butilla Gl. m.) eyn wafer 
fayf) (19). en wateruat (11). 

*Bucilla v. Buccella. 

*Bucina (aws baeca?) ags. begir (94, 
136). 

V Bucina v. Buccina. 

*Bucita v. Buceta. 

Bucleamen  ags. heort-hama (Gi. 
Aelfr. midriff Bosw.). 

*Buelio pole (/at.? 141). 

*Buoo v. Bueco. 

Bueolie-on, -um, bubuliecon (19) 
hirten (8, 9), der h. (17) gesang. ein bi- 
schoff brieff (6). ein biseopes bref (23). 

Buoolus rindirhirte (104). 

*Buestalinum (aus buphthalmus?) 
ags. hwit magedhe (942). 

*Buesus v. Buxus. 


Buc-ula, -cola, (7. faeula sic 16) iung 
rynd (68), kuelin o. kelblin, varr. kalbe, 
kalb (110). kalba (127). een veersken (108). 

*Bucula v. Buceula. 

*Bueulare v. Buceulare. 

Bueulus (4. paruus bos; 6 bouinus 
6; 4 m. pr. equi, untersch. von bucepha- 
lus 134 &e) ofe (1V) oseh (8). ochse-l 
(9, 75), -leyn (9). eleyn stier- (68, 110), 
ochs- (110) -lin. rindern (6). 

*Bu-, ba- (136) -eulus (cf. buecula) 
ags. randbeag (94), rondbueg (136), 
nordbaeg (Hpt. b, 197). 

*Buchalmus v. Buphthalmus. 

*Bucherus v. Bucerus. 

Buda (céw.) ofen (1, 4). offen (10). 
ouen (12). 

Buere (£4. perfundere, nom est in vsu 
Br.) neezen (9, 17). anwifen (11). 

*Budibeta (aus butubata?) sunt loca 
secreta, (23). 

*Budieus (:frz. bouder?) v. Ario- 
pageta. 

Bu-falus, -phalus (5^), -ffalus (124), 
-folus (21), -farius (67) (cf. bubalus) 
buf- (17), bu- (5b, 21, 23), wu- (1) -fel. 
rint (3). ogse (5^). oBe (21). oschgin 
(dém. 5). 

*Bufarius v. prc., sq. 

*Bufa-, bufo- (76) -rius (7. ventosus, 
mendax 4c. aus bifarius »« buff-o? 
-are, -aria Gl. m.?) lieger (74). lug-ner, 
-enhafftiger (15). 

Buf-fo, -o v. Bubo. Bufo. Bouinus. 

Bu-, buf-, bó- (18) -fo, buso (122) 
(é. rama, terrestris, vermis venenosus 16, 
rubet-a, -um, but/ea 5^) hd. krotte (6, 
43, 93), krot, kroth (16), chrot (2, 141), 
chrott (1) erót (8), króte (3), krut (7); 
kra-, kre-, krey- (18), nd. cro-de. eyn 
ert krot (9). vtze (22). vtse (?), vocke 
(229). eyn ee (b st. vee?). oketa (nach 
Wackernagel Schreibfehler, doch vgl. w. 
a. oberhess, oikch), eréta (127) pedde 


jul : 


84 BUL 


(11, 109, 132). padde (99, 109). frosc (104). 
bretworm (225). gall. erapaut (122). 

*Buffa (anders Gl. m.) v. Buccea. 

*Bufolus &e. v. Bufalus. 

*Bufonaria v. Cotula. 

*Buforius v. Bufarius. 

*Buga (herba) bunghen (Sum. v). 

Bug-gens (28, Gl. m. 1, 82635), -geus 
(141, 148), -eus (76, Pap.), -enus (74), 
buecieus (6) (Z. spad-o, -us 76) ein ge- 
snitten ros (6). mayden o. ausgesnyten 
pferde (74). en vtghesneden pert (23). 

*Bugglossa v. Buglossa. 

*Bugia (herba, i.berberis 7 spiniuineta 
144) katzin ore (8). saurach, erbselen, wein- 
lágelin (144). 

*Bug- 7 bub- (96) -illa (v. buglossa 
75, baecidia 96) ochsen- (75), hundis- (8), 
hundes- (47, 85, 96), huntz- (149), hunf- 
(17) Ad. -zunge, -zung, nd. -tunge. 

*Bugilon, bulia (85) singrone (85). 
cingrune (96). 

Bug-lossa, -losse (943), -lossus (91), 
-glossa (110€), -losa (87, 146), boglos-sa 
(96, 141), -sus (76), -us (141), 7 bulgussa 
(18) (cf. bogula, bugilla, boalea) Ad. 
(1) nd. ossen-, osfen- (21), hd. ohssen- 
t6) ochsin- (4)  ochsen-, oschen- (5, 8, 
499), achsen- (1), rindes- (Y, Sum. VI), 
hundes- (Sum. v), hertes- (85) Ad. -zunga 
(87), -zunge, -zung, -zungen (1,3), -ezonge 
(21), nd. -tunghe. bugel (87, 146. aus 
bugilla? cf. artemisia?). «9s. foxes glofa 
(949). 

*Bula v. Bulla. 

*Bulaquilon v. Bullaquilon. 

*Bulbere v. Biblire. 

*Bulbij (herba) hundes ben (4:7). bulij 
huntspain (149). 

*Bulbi-nare, -tare v. Bobinare. 

*Bulbo-nae, -nach, -sa (folliata), 
bol-bonae, -hanae monveiel (143). 

*Bulbonium scharten-, bruch-, weger- 
kraut (143). 

Bul-bus (alph. -us 68 &c.), -lus (8 
110), bolbo (Sum. VI) bungo (Gf. bol 
(Sum. vi). bolle (Fr.). zwibolle (149). zwip- 
poln (Sum. V). zwi- (85), cy- (47) -pollen. 
knobloch 7 zwibel hopt (68). eyn zybel- 
haubt, var. -hapt (110). eyn hoefft cypels 
offt vllocks (132). mer zwickil (&. st. 
zwibil? herba?). pl. bulbi rundwurtzeln 
(112 sém.). 

*Bulbus (piscis) v. Bullus. 

*Bul-eio (121), -ecia (Sum.), -tio (127), 
pul-eio, -zio, -tio (qg. v.), -eius, -so (q. 
v.) (cf. Gl. m. vv. bol-ta, -zonus, bdlao) 
bolz (121, sim. Gf. 3, 114). zein (Sum.). 

*Buleus v. Bullus. 

Bulg,a, -e (19) (cf. pulga. vulga. Celt. 
Nr. 309) eyn wat- (91), ledder- (19) -sack. 
lederen sach (11) 

*Bulganiea v. Vulgago. 

*Bulgussa v. Buglossa. 

*Bulij v. Bulbij. 

Bul-imus / -imia (Ki), -ismus 7? 
-ima (147), -una (129), bolis-mus, -inus 
eU delismus (17) der gitze (17). geiez 

74, $m. 2, $9). vnsetelich hunger (8). 
vnezeydick hungir (9). ochsen-(Ki.), mund- 
(75) -Sueht. kühhunger (Ki.). etensluyst 
als en hont bol.; seer groyt hunger (147). 

*Bulio v. Bubo. Bugilon. Bullio. 

*Bulire v. Bullire. 


T" 








BUN 


*Bulismus v. Bulimus. 

Bulla, bula (21), pulla (74) (cf.pro- 
cella) Ad. plater-a (119), -e (100), blatera 

120 sm.) em aqua; bleterlin im. wasser 
(88); w.-platern (75), -bletter (7), -blat 
(64), -blas (8), -blose (9), -schell (6), -plaBe 
die im wasser erscheynnen so es regnet 
(14). waterbubbel (109). bodele (aque 22, 
23). bulle (aque 21). bulge (en bulicione 
aque b, 99, Fr. cf. Br. Wtb. 1, 158). bulg 
(17). burg (se 1). lunden (im aqua 12). 
brod (: mAd. brodeln mach Weigand) O. 
choch (szc 2). bród o. chót (71). wrott o. 
chot (1). 

Bulla Ad. spange, spang ; gurtel-spang 
( n -spengelin (7). geziertgürtelspenglin 
(93). rineh (117). sehale (125). calz (Gf. 3, 
114). i 

Bulla ehafti (104). hd. eyn romi-sche, 
-seher (110, 134), -B8 (21), rómischer (6), 
remf) (18), babist- (8) brieff, briff (8, 21). 
nd.xomesch bref, breff. bulle (55). bull e 

*Bullaqu-ilon (47), -elon (75), -erlon: 
bula- (149), bulo- (74) -quilon, bolgla 
(74), niaeulon (»« dia-eulon, -quilon 
vnguentum Gl. m.) £ abollena (Sum. V) (7. 
mandragora) alrawn (74). alru-n (149), 
-ne (17, 47, 75, 85, 96, Sum.). 

Bullare siglen (64, 68). 

Bullare v. Bullire. 

Bullarius v. Bractearius. 

*Bulleulus der wall im sieden (110 
sim.). 

*Bul-lio, -io (75) (7. lixatura 75, tumor 
aque bullientis 66 &e.) siedung (75). auff- 
wallung des wassers (74). 

Bul-lire, -ire, -lare (110, Ki), bollire 
(8) Ad. sie-, sy-, nd. -zie, see-, se-den. Ad. 
nd. wellen. hd. weln (17), wallen (67, 68), 
er- (0), vft-, auff-wallen; quellen (110), 
brodeln (13). 

Bullitus sudt (75). 

*Bullo scharrbier (143). 

*Bul-lus, -bus (132), -eus (76) (p?scis) 
schly, var. schley (110). sley (132). milch- 
ling (76). 

*Bullus v. Bulbus. 

*Bul-mago, -nago (Fr), -maga (8), 
ital. bul-imaca, -inaca , -maea &oc. (Nmn.) 
wibiscrie (Sum. V). wibes krich (96). wei- 
berkrieg (Fr., Nmn.). winnenerueh (sc 85). 
wip crut (8). 

*Bulmus v. Botraca. 

*Buloquilon v. Bullaquilon. 

Bulpare (cf. pulpare) miluorum vox 
(61. m.). 

*Bulsare v. Bursare. 

*Buluna v. Bulimus. 

Bumas-tha (Br.), -ta, -tus, -tes,- tis, 
-te (Gf. &c.), ? bamaste (147), brumast-a, 
-es GIA bu- 110), vua bumamma (91) 
repa (Gf.) ein grosser wyntrub (110). 
groD weinber (91), wyntruben (68). brieg- 
Ien, heunische trauben (Fr. cf. batatinoy 
groit wijndruyff (147). 

*Bumb- v. Bomb-. 

*Bumba-cium, -sium v. Bombasium. 

*Bumbord-a, -ia &e. v. Bombarda. 

*Bumbux sonus columbarum, (139). 

*Bumex v. Pumex. 

*Bunceta (cf. baceus) bramberewurtz 
(Sum. v). 

*Bunda bungen geluyt (147). 

*Bundieta v. Benedicta. 


BUR 


Bunium, B&wov wild kresse (112). 
*Bunta ern (Sum. cf. BM. 446.). 
*Buntinga (awis) gersthammer (Hen.). 

Buprest-is, -ris, bub-restis (10, 12, 

13, 141), -estris (Gf. 6, 638) qua- (10, 13, 
112, Fr.), swa- (12), knó- (V. a. 1618), 
knoe- (116), angl. kno-lster. gauchkapffer 


(109 
Bupthalm-us (Br. &e), -on (110), 
butalm-us (76), -on (Y, 75 &c), bue- 
almum (9), -ealmon (8), buta (66 &c.), 
bust-a (10), -olamen, var. -ulamen (15) 
rof-augen (8), -augeter mensch o. thier 
75). grosougig (9). 

Buphth-, but- (17), buch- » -al- 


mus, butali-ecium (17), -na (19), bup- 
talmon (Sum.) husuurz (Sum. VI). oBen- 
zunge (19). eyn doder blum (17). toter 
plum(75). rinds-blume (Ki.), -aug (114, Fr.). 
ochsenaug (112. Ki.) ganDblum, küdille 
(Das.). kuhtil (114, Ki.). kónigskerze (Ki.). 

*Burb-ilia, -alia 7 -ulia (Gl. m.) in- 
geweide (147). 

*Burciola (cf. portulaca) burzi-h, 
-]a (Gt.). 

*Burdositas (7. dicterium &oc.) buerde, 
iock, spyl, scherts, gabbery (147). 

*Burdundia v. Burgundia. 


Bur-dus, -do (141, Sum., Br. &e.), £ 
-ga (alph. -da 69, 134), bordo (b^) (ex 
equo eli asina 66 &e.; genus cameli em 
equa. et asino 141. cf. Dz. Wtb. 61) hd. nd. 
mule. Ad. mul, maul (66, 134), multier 
(110). burd (BM.) bürdavn (3). kele (Sum.). 
eyn perde fole (17). phard esell (1). 

Burdus (2. sutor vestiarius) ags. 
reamer (Gl. Aelfr. 2« seamer of. prc.?). 

*Burellum (7 mensa Gl. m.), -um 
(a -lus (pannus Gl. m.), 4 but-rellum 
3), -ellum (4) (cf. Dz. Wtb. 77) eyn duch 
daz von linen (7, 21), davon lin (sc 5) 
vnd von wollen ist gemacht. eyn dock 
de van linen vnde van wullen (22), w. 
wande (23) is ghemaket. tuch von ley: 
nem vnd foder] wullem (66 s2m.), lynen 
tuch d beyderley dochlin vnd wiln 
(18). dirden-dey (5b &e.), -tey (110b), -day 
(2, Haetzl.). dirdunday (74). dirithay (110*). 
dyertey (132). (Formen w. a. bei Sm. 1l, 
394. tirletey Popow.). en slestuke (29. z. 
e. pannus sSilesius?). ein tecke (4). 
teyck (3). 

*Burga v. Burdus. 

*Burga spina (7. 
wáhen-beere (144). 

Burgarius(cf. ciuis) burger in keiner 
stat (93). . 

Burgensis Ad. burg-, borg- ien 
burger- (7), nd. borch-man , ader frów 
(6). Ad. burger. eynen der in eyner stat 
wont ader uff e$ slo (17). portener (132). 

*Burgrauia burg grafin (18). 

Bur-, burg- (22) -grauius, burgi- 
comes Ad. burg-, borg- (21), bur- (16), 

ur- (4) md. borch-graue, -greue (1l, 
55, Ad. -grafe (6), -graffe (5^) -graft, 
-grauf (76) -kraff (4), -grefe (6), -greffe 
dir, 21). 


neprus) kreiitz-, 


Burgimagister burgermeister (68, 
110). 

*Burg-o (3), -io 7. celebatus (74), 
eastratus (9, 74, 76), keuschgeporner 
(74); vll. aus burgon-e (Pap, -es (Gt 


i) rebestiehil (Gf.). ein giftich zever - 





: BUS 


m.) 4. eastra 4 caulis, »« buggens? 
burdo? 

Burg-ones (23, G1. m), -o oues (sc 
6) schoff stall (6). seapestalle (23). 

Burgu-lio (76, Hen., Br.), -lium (14, 
76, Br.), -rio (74), -rium (Hen.) (7. erinis, 
comis 74 genitalium) fisel-, fotzen-har 
(74), -haar (Hen.). 

Burg-, burd- (1) -undia burgund-e 
(55), -ie (1). 

Burgundio vf burgundien (110). 

*Burgundus v. Burgus. 
*Burguri-o, -um v. Burgulio. 

Burgu-s, -ndus (28) (&. castrum 1, 
forti- Br., borti- 21, forta- 5^ -licium) 
ein burg (68, 76), 7 vest (76). purg (1). 
purek (4). borg (13). borch (22). Ad. ein 
burg-festunge, -festigung, burek-f. (134), 
borg weysong (s?c 21). nd. eyn borchues- 
tinge. kleini vesti (93). castel (110). 

*Buribuetius v. Spirillum. 
*Burich v. Borith. 

Bur-is, -us (99), purim (acc.? 121) 

Ad. phlogis hobit (127); phlug- (1, 5^), 
flüg- (6 sim.), pflug-, pfluk- (9), phulek- 
15) plug-stertz, -sthereze (9), -heubt (Bw.), 
-riester (6). nd. plochstert, ploechstart 
(11) rie- (6, 75), ri- (1, 16), rei-, var. 
re- (75) -ster. riestere (75). holt (99). 
ags. scaer (1366, 145), prinfir (145). (?. 
stiua) geytz (68, 93). gaitz (6, 76, 88) 
am pflug 76). gétz, cun reut- 
eysen (74). 

Burista £. rusticus agens agrum (16). 
ackerman (11, 19). pfluog-heber, man o. 
wyb la man o. wyb daz den pflug 
hebt (68). 

*Buryt v. Borith. 

*Buritanici v. Britannica. 
*Burnella v. Brunelia. 

*Burra (7. hara) stiga (Gf. 6, 624). 
*Burrago v. Borrago. 

Burrum ags. bruu-n (94), -m (136). 

Bursa Ld. nd. budel. Ad. bu- (16), 
beu- (110), pew- (1) -tel; bydel (18), 
seckel. 

Bursa 7 pera (q. cf.) pastoris (7. 
sanguinaria, crispula &oc.) teschelkraut, 
gens kref) &e. (73). bursul-a, -um hen- 
nenkersse (85). 

Bursare (8, Br.), im-b. (68 &e.), 
bulsare (9. -« pulsare) gelt in-drucken 
(8), -stossen (9). secklen (64). 

Bursarius budel- (5, 21, 22), Ad. 
bydel- (18), pewtel-, beytel- (134), seckel- 
macher, -mecher, -maker (22). Ad. md. 
bude-, pewt- (1), seke- (6), sek- (2) -ler. 
burs-er (132), -ierer (110 s2m.), -chierer 
(67), -ener (11, 19). burüner (74). 

*Bursia v. Brisca. 




















BUT 


*Bursicida pewtelschneider (4). 
*Bursifragus v. Bustifragus. 
*Bursinus v. Businus. 

*Bursul-aà, -um v. Bursa pastoris. 

*Bursum ein burf (18 wre.). 

*Burtire v. Brutire. 

*Burtus v. Bru-eus, -tus. 

*Burus v. Buris. 

*Burus (cf. birrus) kozzo (Sum.). 

*Busa v. Byrsa. 

*Busa 7. despectus (16), 7. q. buzi (Pap. 
Gl. m.). 

*Busamis v. Businus. 

*Busanium v. Pusonia. 

*Buseula (aus pustula »« bocio) pla- 
ter; geswil in der hande (74). 

Buseumducis (ciw.) hertz-ogen, var. 
-ugen busch (65). 

*Busequus v. Bossequus. 

*Busina,v. Buecina. Businus. 

*Busin-us (7. candela G1. m.), -a (19), 
bursinus (22, 68), bos-inus (5b, 6, 1), 
-mus (22, 23), busamis (21) (7. simus 15, 
pars vestis) hd. bus-am (3, 91, v6, 133), 
-em, pusem (1, 74, 75). bos-ym (5^), -em 
(b, 7, 132), -eme (19), -me (23), -men £ 
besmen (22). beBem (68). puB (6). - 

*Bussa v. Byrsa. 

*Busta v. Buphthalmus. 

Busta od busea »« arbusta? cf. 
Dz. Wtb. 78) ?. arbor ramás truncata, (a1. 
Lindenbr.). 

*Bustar v. Bostar. 

*Bustardus v. Balschardus. 

Bustare toten graben o. brennen 
(68, 110). die doden grauen off bernen 
(132). begraben (64). 

Bust-, busti-, buste-, bustu-arius 
Ad. toten-, totden- (67), todten- (134), 
totten-, toden- (1105) -graber; dotengre- 
ber (1102). nd. en dodengreuer. 

*Busticera v. Butisteràá. 

*Busti-, 7 bursi-fragus 7. qui frangit 
bustum (76), fraudat busta &o. (175). 
toten rauber (74, 75). 

*Bustolamen v. Buphthalmus. 

*Busto-, vstu-larius (7. teneta) ofen- 
stab (74). 

*Bustorea v. Bistorta. 

Bustuarius v. Bustarius. 

*Bustulamen v. Buphthalmus. 

Bustum grap (8). grapp (6). grab (9, 
110). grayb (i) E: 9) EL s 
75), -prenstat (74). ags. beel (7. ustrina 
1369, 145). 

Bustura grebnyb, toten-gr. (75). 

*Buta v. Buphthalmus. 

Butal-ieium, -ina, -mon, -mus v. 
Buphthalmus. 





85 


*Butellum v. Burellum. 

Buteo (cf. but-orius, -ro, -io) brobu- 
xen (109), -xe Z -se (Kil.). 

*But/ea v. Bufo. 

*Buterus (7. bouinus) rynderein (74). 

*Butetum v. Bucetum. 

*Butic-en m, -ina f. (?. buccina, 
tubanista, taratantarizat-or, -rix &o.) 
basuynre, trumper, claretter (147). 

*Butilagus burggraue (74). 

*Butiligo v. Vitulamen. 

*Butina v. Botinus. 

*Butio (cf. buteo) ags. cyta (942). 

*Butyrolaganum eyn botterflade(125). 

Bu-, pu- (74, 93), bot- (bb) -tirum, 
butrum (22, 23) (4. serum 104) butte-r 
(19), -rn (17, 18, 1, 2). bitter (6). put-er 
(74), -ter (1, 4). bot-ter (D &e.), -tyr (a 
-ere (22), -tere (29^), -re (99). bodere (23 
schmaltz (13, 111). vngelittert (9) butter- 
(2) milich- (74) -schmaltz. milehsmalz 
Sum.) aneo (117). anke (74, 93). hancho 
119). ancken (73). ank-smer 7 -pine (104). 
anchsmere; die cig- 7 butt-eren (Sm. 4, 
234). 

*Butis v. Bootes. 

*Butistera,busticera (129) toten greber 
(15). 

*Buto v. Butro. 

*Buto-nium, -mum (Ki.) rietgras (Kil). 

But-orius (12, Gl. m., E -or (c1. 
m. Fr.), -eo (q. cf. 141, Gl. m.) (auis, cf. 
bu- Kil, bos- Ki. -taurus) roredrumer 
(-& 12). eyn roesdomme o. rohrdommer 
(125). roer-domp, -tzompe (Kil). pittouer 
Fr.). 

*Butrellum v. Burellum. 

*But-ro, 4 -o (75), -eo (141, Gl. m.), 
-eon (Pap.) ?. ?wuemas (141, Gl. m., Pap. 
Br.). clamor- 4 garrul-osus ein schrier (75). 
ein klaffer (6). 

*Butros buckes seyl (19). 

*Butrum v. Butirum. 

*Butu v. Asarum. 

*Butulum v. Botulus. 

*Buxa v. Bucca. 

Buxum bosbaum (8b). bofbeymen 
(17). buehs- (6), bufibaum- (16), bochf- 
baumen- (7), boübaumen- (5) -holtz. bus- 
bomen holt (22). 

Buxus, buesus (23) Ad. buchs-, buchf-, 
bux-, puchs- (1, 2), bugs- (5^), bus-, buf- 
(b, 8), bof- (T), bos-, bofe- (17), boyscehe- 
im, Mrg.), pox- (4) -baum, -bóm (6), is 
1), -bam o -buame (133); balsum (sic 
12). nd. bosebom, buusboem (11). 

Buxus 7. tibiol-e (1365), -ae (Gl. m.) 
aus nd. buxen tibialia. . 








CAC 


*Caba (cf. eabo) hengest szm. (at.). 
*Caba (aus eabo »« gabata?) 7. en- 

gula equi (16). hueff, roBhuff (74, 75). 
*Cababus v. Cacabus. 


Caball-, eavall-, eamel-, eamell- 
(7. dromed-) -arius marahscalh szm. (Gt.). 
Caballi v. Caboli. 
Cab-, eap- (141), eau- (141, Gl. m.), 
eae- (9), gab- (141, Sum.) -allus, eabalus 
9) Ad. nd. heng-est, Ad. -ist, -st, -s 
3. hd. (19) md. ros. hd. rof rosch 
(0). ritros (93). grofrofó (75). ein. trof- 
pferde (64). rey ener (125. cf. Fr. 2, 107. 
Sm. 3, 126). maiden (Z elis equus 2). 
Cabannaria (cf. C1. m. À. v.) ein hanff- 
acker (Ki. »« eannabis). 
Cabanus v. Tabanus. 
*Cabarrus marstal (74). 
*Kabe v. Karabe. 
*Caberna v. Zaberna. 
Cabseesius geitzhals (Ki.). 
Cabiare (v. perforare Br., Gl. m.) lo- 
cheren, var. lechern (64). 
*Cabo v. Crabro. 


Cabo, eapo (14. q. cf.), earbo (67), 
seabro (19) (7. ecapallus gramdis 141, 
equus castratus) hd. munich (66), munch, 
mónch (67). ein gemuneht, var. gemüncht 
pferdt, varr. ros, rof) (110). rof) (11). 
rune (109). 

*Cab-oli (74, 76), -alli (93, 124, Pay.), 
eaeabi (Gl. m. 2, 133) (cf. eauan) sunt 
DA (124), aues nocturni. nachtuogel 
74). 

*Cabolus v. Campolus. 

*Cabriolus v. Capreolus. 

Cabro v. Crabro. 

*Cabu-s, -lus (anders Gl. m.) v. Cac 
eabus. 

Cabus (Z. mensura, stercus t vesicula 
columbarum, displicentia) ein mal (es, 
110). vier-tel, -ing (Ki*.). en verde vat 
(22). erop (11). gropp (19). ein hoe kynne; 
maz; nunpft (9). haekin (mus hoe kin 
2« eaeabus?) o. reuffen heupt (8). 

*Cacaba v. Caeabus. 

Caeabaceus rauschend (ki.). 

Ca-, eac-cabare (cf. ealeabare, ea- 
tare) perdicum, voz (C1. m.). schreyen 
wie ein rebhun (Ki.). chütelen (Hen.) 

*Caeabarius kachler (110). kessel., 7 
kachel- (68) -macher (68s), -mecher Z 
boetzer (132), -bletzer (110). 

Caeabatus v. Caeeabatus. 

Caeabi v. Caboli. 

*Cacab-olus, -ulus 7 -ulum (dim. Ki.) 
hafan (Gt.). 


Cacabon (cf. eacabare) rebhun(Kki.). 





C, IGCOBI 


CAC 


Cac-, kak- (71) -abre (cf. karabe. 
runeaber. typabrum.) bern- (96), ayt- 
(74) -stein. 

*Caeabulta v. Catapulta. 
Caeabulu-s, -m v. Caeabolus. 
Caea-, eacea-, eaco- (Gl. m.), eacu-, 

eaueu- (Gf.), 4 eata- (8, 9), eala- (75), € 
eaba- (alph. eaea- 16) -bus, ecaceabis 
(141), eaca-ba (Sm. 3, 101), -ua (104, 131, 
141), uus (141) -lus (18. »« kachel), 
7 eabu-s 4 -lus 7? ealutus (17) eatha- 
rus (h5) gr. xax-aBoc, -xaBoc, -afm 
(124) (Z. lebes, fodula, piropus, ollipe- 
tra, ecucuma, pantrum, seutella; uncus 


ferreus in quo pedum — st. pendet — 


caldariwum 91. cf. eremacula. Goth. Wtb. 
2, 494) hd. chache-le (Gf.), -1 (Anz. 8, 99^), 
kachel. ehuhmo sm. (Gf. 4, 360 sq.). 
schüssel, kar (6). ein haffe der da sudt 
sonans lack lack lack (65). wallender 
hafen (93). haiff (17). steinna (Gf.). rina 
(9n 141, Sm. £L. c.). deckel (5, 17, 18, 21). 
^d. hafen-d. (645), -teckel (6), -deck (1, 
64€), -dekch (71). nd. groppen deckel, 
gropen decker. stureze (9). sturtz (8, 4, 
64b, Sm.). styrtz (64€). hd. kef)el, kessel. 
nd. ketel. ags. cetil (94, 136). Ad. kessel-, 
nd. ketel-hake (12, 22, 23), -haken (13, 
15), -hacke (eabus &e. 17), -hack (cat. 
8, 9), -hag (5), -haeh (21), -hocke 5 
-hock (17), -hocken nv, -henek (19), 
-hencekel (76), -hab (6), -phanne (7), -ring 
(15). hochel (12). hale £ rinek (18). eyn 
halen (21). hele (b^, 97). kelter (132). 

Caeabus (Aerba) schlaff kraut, Mrg. 
koch haber (Ki.). 

*Cacademon v. Cacodemon. 
*Caeadóu (7. laudula, auis in india) 
leriche (100). 

Cacaferri v. Cadmia. 

Caealia (7. lilium conuallium) mey- 
(13), maien- (Ki.) -blumen. weifer carri 
(Ki.). 

Nas (gallinarum) das glucken 
Ki.). 
*Caeallus v. Caballus. 
*Caealus v. Caeabus. 
*Cacamilla v. Chameemelum. 
*Caeaputia v. Cataputia. 
*Caeareus v. Capareus. 
Caeare kacken (68). sehy-, var. 
schei-ssen (110). 

*Cacau-a, -us v. Caeabus. 

*Caeea ein kuwe dreck (Y Mrg.). 

*Caecab-are, -us v. Caeab-are, -us. 

*Cae-, ca- (Gl. m.) -eabatus ags. be- 
smittod (94b). 

*Caceine v. Cachinus. 

*Caecub-are (141) -ire (Gl. m.) (cf. 
eueubare) noctuarum voc. 





CAC 
*Cacedonius v. Chaleedonius. 
*Cacedulus (aus X0X008A0C, 7 cace- 
polus ?) boBerknecht (74). 

Cacem- (Ki), 7 eacen- (141), gew. 
eace-, kace-, kathe- (8, 132) -phaton, 
-faton (141), -fatum (8. »« fari? ), £ 
-phatus (Br.) (£. malus somus sim.) eyn 
boser lut (8). poberlaut, poBgedon (74). 
sauzoten &c. (Ki.) eatefactus ce male 
parla, (G1. m.). 

Cacentus v. Cracentes. 

*Caces-ia, -sia &c. v. Cachexia. 

Cacethes v. Cacoethes. 

*Caciafistula v. Casia. 
*Caeiatrix v. Silago. 
*Cacidemon v. Cacodemon. 

Cacillare v. Gracillare. 

*Caci-ma, -nia v. Cadmia. 

*Caecimnare, eacinn-are, -us v. Ca- 
chin-are, -us. 

*Cacirare v. Cauterizare. 

Cacobus v. Cacabus. 

Caco-, eaci- (74), gew. eaca-demon 
bofergeist (74). tewfil (9). teufel (8). 

Caeo- (88, Ki), cae- (Br. &e.)), cach- 
(68) -ethes boeser syt o. brauch (s8). 
bof3 sitten (110). boe) manier (68). 

*Cacomica-nus, -mus (136) ags. log- 
dor (136, Hpt. 1, 198), nach Leo st. eaco- 
mechanus logedhere. 

Cacosia v. Cachexia. ; 

*Cacubalum, X0x8908[. Diosc. nacht- 
Sschatt (144). 

*Cacubus v. Cacabus. 

*Caeuciu-m slee; -s slebam (8), aus 
aeacium ! 

Caeula 2. seruus mil-es (136b), -itis € 
ligna arida (136, 141, Gl. m.). uuintthurri 
(Sm. 1, 391). fram-7 fran-kneht (Gt.). ein 
trosser, kriegsmans knecht (Das). 2. . 
cursor en loper (22). 2. scala, currus wa- 
genleite-cr, rn (75. »« cauilla). catula 
lauffer (74). ealeula 7. Víza dc. (Év., GI. 
m.). baide 7 loeper m nuncius cursa- 
tis ein lauf- (110), lou- (68), loef- (132) 
-fer. eueulsee, eaucul-s, -us (7. xc serué 
militum. (Pap., Gl. m.). ealeulus Z. seruus 
vt in planetu: vid? ealeulum militan- 
tem (76); vnde Plautus : video caleu- 
lam militarem (Br.). 

*Caeulla v. Cueulla.. : 
*Caeulum (7. cingulum) gordel (14:). 

Cacum-ari, -eus v. Cachin-are, -us. 

Caeumen Ad. dye hohe, hóhe (6:7), 
hoh (60s hoche (110), hoch (4), hoe 
hege (10). ain yetliche hehi (76). hoghe 
ouer h. (22). hoechte (132). spieze (17), 
ein wippel (3). 








CAD 


Cacuminare, -ri (17) (7. sublimare 
16, acuere, »« aeuminare) firston (121). 
hoch machen o. werden on hoechen 
(110). boeuen seharpen (132). 

*Cachare ergern (8, 9), aus eaeos (Br.), 
eachos (66 &e.) gr. 7. malum. 

*Kacherisia (/. q. easearius Gl. m.). 
chasehar (Sum.) kasekar szm. (Gt.). 

*Caehethes v. Cacoethes. 

Cach- (Ki), eae- (Br) -exia, cae- 
(125), eath- (8, 17V, 74, 16), eat- (15) 
-esia, eac-etia (125), -essia (147, Gl. m.), 
-osia (Br.), -eria (147), ea-, ka-thesis, 
eates (74) (7. mala, vexatio Br.; 2« eaco- 
ethes) vngeschickte lidmab ; boBer syte, 
boBe gewonheit (74) b. gesteltnif o. 
bose sehiekunge (8). bose (8), pose (75) 
gestalt. bob setzunge (17). bedroef-, 
bedruek-nisse; swairmoed-, trur-icheit 
(147). 

*Cachina, volugena ga/l. moe (122). 

*Cachi-mia, -na v. Cadmia. 


*Cachi-, eachin-, cacim- (75^ Mrg.),|( 


eati- (1, 74), eate- (18) -nare, caeh-, 
eae- (108) -innari, eacumari (7. subridere 
76) Ad. nd. lachen, ?moderate (11). be-l. 
(19, 74). hon-l. (66, 68, 134). lut, spotlich, 
vil l. (110). gecklich l1. (132). Ad. spotten. 
Ad. nd. be-sp. ver-sp. (76). spoten (134). 
vor-sp. (18). beschimpen (22). bespielen 
(74). kuttern von lachen (75). kyttern 
(19, 74, 88. cf. Sm. 2, 283, 343). kachen 
sehlagen (65). chachazen ($m. 2, 277. cf. 
Gf. 4, 363; im DBólhm. Wald kachezen). 
kichern (125). hecheln (75^ wrg.). gacheln 
(Piet. cf. gychlen garrire 25.). geicheln 
ut 1, 3125). schet- (Kil.), sechat- (132), seat- 
ipn. (nnl. scha-), schot- (1103€), scot- 
(110b) -teren. scikeren Z scachen (108). 

*Cachinatio das gachlen, lachen, kit- 
teren (126). 

*Cachin-ator, -no, eathinator (74) 
ku- (75), ki- (88) -tterer. gichler (126). 
lautlacher (74). der spotlich lacht o. laut 
(88). euchinones 4. derisores (129). 

*Cachin-us, -nus, -num (8, 9, Gt), 
eac- (99), eath- (1, 74) -innus, -inus c 
eac- 4 cas-cine /pl.? Gf.), caehm-um £ 
-o 2 eacumeus (7. deriseo 76) choch (1). 
kach (Ov». 749). chahatzen, chachizunga 
sim. (Gf. 4, 363). kachen schlagk, kecher- 
lieh lachen &ec. (65). huoh (Gt. 4, 686). 
an- (134), hon- (69, 70), vnnutz (68), spot- 
lich (110) -lachung. gelachter (75). laut- 
gelechter (74). lude lachen (23). lach (6). 
Spot (8 &c.). ge- (21), be- (23) -spot. (-um) 
lachende spot (8, 9). (-us) verspott-er 
(4, 16), -e (X). bespotte-t (5), -r (22). grisinge 
(99. cf. grijsinge rictus Kil). lach- Z 
schatter- (132), schetter- (Kil) -inge. 

*Caehl-as, -a (Ki.) (é. bupthalmum, 
eappaeorania, boaria &o. 143) streich-, 
sterck-, stein-blum(143). ochsenaugen(Ki.). 

*Cachm-um, -o v. Cachinus. 

*Cachos v. Cachare. 

*Cada v. Caecia. 

*Cada (7. aruina Gl. m.) Vbertrefflich- 
keit (6). 7. eximia ouer-dreplicheyt (23), 
-erlicheyt (22). 7. anima ain sel (76. 
aus aruina insel?). 

Cadabundus v. Cadibundus. 

*Cadagunilum (7. caldariolum) kesse- 
lein (v4). 

*Kadainon v. Cardamum. 


CAD 


*Cadallus v. Cataplexia. 

*Cadaner v. Cadauer. 

*Cadapuppa v. Catadupa. 

*Cadasta v. Catasta. 

Cada-uer, -ner (752) ays (22). ayD 
D &e.) aes (l1, 16, aZph. ans 753€). ael) 
(o 132). Ass (19). af (8). aDe (18). Ad. 
aD. aseze (21). asse (56). of) (55). ans 
(135). ein todter córpel (126). Ad. schel-m, 
-me. schólm (6). seholm (65). karonie (Kil. 
frz. charogne cf. Diez 2, 283); daher 
kronie, kroongie (Kil.), corne ndi 108, Kil.), 
eranghe (106), gelder. creng (Kil.). totelip 
(93 sim.). vuyl beest (132). ein faul thier 
(110). pride (108). prij, prije (Kil). 

Cadax (7. claudus Br. (5 lam (16, 
141). angestorben, erbling (74). 

*Caddopatia v. Cardopatium. 

*Cadea (s. eardia s/m.?) hercze stych 

19). 
dcn nium v. Cardamomum. 
*Caden-tula, -eula (71), claudeneula 
1. »« elaudere) valthor (1. 7. q. vallum 
15). valltór (71). fall- (17), falle- (8, 16), 
velle- (9) -sloB. eadula ga//. loquet (G1. m.). 

*Cadepassio v. Cardopatium. 

Cadere d. nd. vallen. faln (18). stru- 
cheln engslichen (12). 

*Cades v. Clades. 

Cades 4. species iuniperi mothae (Gl. 
m.) m. mír. i. fons vbi erit iudicium, € 
sanctum. de. (Br., sim. 110 &e. hebr.). des 
lesten ordels stede of fonteyne (147). 
eadix /a fonte (Gl. m.). 

Cadesa (4. seortum Gen. 38. Br. hbr.) 
huor (110). 

*Cadia 27. arbor cuius fructus dicuntur 
quisquilie (76); papauer siluatiecum(141); 
lo fiore del papavero (Gl. m.). steynboum 
(49). eodia 7. papauer (10, Pap., Gl. m.); 
lo capo del papavero (Gil. m.). 

*Qadi-, cada- (76, GI. m.) -bundus 7. 
erebro cadens (G1. m.); qui cerebro cadit 
(sic 16). vallende (11, 19). 

*Cadiciator v. Caduceator. 

Cadima &oc. v. Cadmia. 

Cadiolus (Br.) eyn eymer (19). 

*Cad-ium, -o 7. fistula (74, 76). pfeif (74). 

Cadix v. Cades. 

Ca- (114, Ki.) ga- (93) -dmia, kad- 
(gr. kat- (arab.) -imia, calmitia (/at.), 
ea- 4 ci-dima (Gl. m.), eathi-mia, -mea, 
-nia, -nea, eatma 4 ceath- 4 cli- 7 
ehli-mia (124), cas-mia (11), -inea Er 
-ilia metalli (91, v6), -sibia (66 &e.), 
-uiea (10), ead- (125), eat- 96, 149), car- 
47), Cac- (85) -inia (ferri 85), caca- 
(dn m.) eaminea- (149) camena- (47) 
-ferri, ca- (75), eo- (14) -china, eacima 
(85) eatinea (ferra que ?n es conuerti- 
tur 125) (7. éimmunditia, cuiuslibet metalli 
66 &c., 110 &e. cf. caleiton) silber uól 
(93). goltfel (7. residentia ex auro &c. 15). 
goldes folli (2m anulis sub margaritis 14, 
nhd. folie). schume (11, 19). golt- (10), 
gul- (13), silber- (10, 12, 96, 149), silver- 
n 85) -schume, -schum, -sehüm (85). 

of) (eadinia 125 aus Plin. |. 34). sinde-l 
(17), -r (47, 96). sinter (cam. 149). sijnter 
(cacinia 85). cobalt (7. eobaltum); ver- 
i sehmeltzt ertz (114). gallmey (Ki.), eben- 
| falls aus eadmia, wie mlt. cal-ia, -ania, 
| -amina, -ammaris, frz. calamine, ?ía/. 
calamo (Magnet) und gia-, ge-, ze- 








KAK 8T 
llamira; lapiskal- (741), lapis ecala- 
(Ki*. Mrg.), tal- (v. magnes) -minaris 
galmey (Ki?. Mrg.), kalmei (74); caehy-, 
eachi-, kaki-mia (124, Parae.) »« eaco- 
ehymia (Gl. m.). 

*Cad-o, -on, -one, -onna v. Cadium. 
Caleatrippa. Cassona. Chlamys. 

*Cadocatur v, Caduceator. 

*Cadop-atia, -otia &c. v. Cardopa- 
tium. 

*Cados v. Cadus. 

*Cadua-, caduci- (Ki. -fer pote des 
frides (74). 

Caduceator, eadu- (68, 74), cadi- 
(16) -eiator, eadocatur (136^) 7. pontem 
aus fontem cf. cades?) 4 pacem faciens 
D 76). süner (93). fried-, 7 pruck- (74) 
-maeher (74), -nemmer Z -legaten (114), 
-bott (68, 110). die den frid aufrieffen 
(pl. 91). 

*Caduceuma uunschiligarta (Gf.). 

Caduc-eus, -ius fridstab (91 sZm.). 

*Caduciator v. Caduceator. 

Cadueus hd. nd. vallende. walsuch- 
tig (sc 4). v'genklieh (64). vorgenglich, 
wert-, tit-lik (22). 

*Cadula v. Cadentula. 

Cadula sg. pl. (cf. ead-a, -ueca 
Gl. m.) smalez-grib (8), -eroppe (g/. 9). 
eyn smelez grieffe di) schmaltz das da 
tropffet von gebratnem fleisch (110). 
schmaltz tropffen von dem gebrate-n, 
var. -8; trouff vom gebraten am herde 
o. vom durren feische (75). dropelen 
van gebraeden vleysch (132). eligen (z. 
frustra (ex adipe 22). 

Cadureu-m, 4 -s (125), earducum 
(68) (7. tentorium, cf. tend-a, -eta) krom 
(68). krame 7£ tent-e (132), -et (110bc). 
kromme o. tent (1102). kram, kremer- 
decke, kymel ob ainem bett (ss). ein 
paulune 2m ecclesia (125). 

*Cadus ploder, krancker (74). 

Cad-us, -os legelen (8, 99). eyn win- 
legeln (8), -lauch (17). wein-lage (9), -faG 
(64, 91). ame (125). Ad. eymer, mef- (25), 
halber (111) eymer. nd. emmer (11, 132). 
ags. ambras (pl. 94, 136). vrne (100). Ad. 
eyn oley faif (19), ole-, ol-faf. krug 
(65). krucke (11). 

*Caebertuum v. Vestibulum. 

*Caecia (145), eada, (sic 136^) 7. caligo 
oculorum. 

*Caefalus v. Cephalus. 

Kaeyium v. Keyo. 

*Caelox v. Celox. 

*Cae-, ce- (v. gagio), aus cim-meria 
i. silua, obscura. (148). 

*Caenubium v. Cenobium. 

*Caerassius v. Cerasus. 

*Chaerogryllus v. Chirogrillus. 

*Caeruce v. Ceruchus. 

*Cafasso (7. q. ascia) thehsala sm. (Gf.). 

*Cahos v. Chaos. 

Kays v. Keyo. 

*Ka-, ke-ysim lubstick-el, -same (74). 
*Kakimia v. Cadmia. 
*Kakukila n» emnem  JMáusesegen 
(8 Mrg.): 
O sancta kakukilla ££ remoue fa- 
stiualla virgo serena 

Quod tibi decelis precepit voz sancti 

maichahelis 


CAL 


O sancta kakukilla tu remoue glires 

et mures de domo illa 

Propter tua, sancta. merita, adeo tibi 

sunt tradita 

Ora quinque pr fr (pater noster) in 

horreo scribe. 

*Cala (anders Gl. m. &c.; cf. cadmia?) 
duchstein (47). 

*Cala v. Luteola. 

*Calabus v. Caeabus. 

*Calacium spon grün (6). slosse (109. 
aus X0A&Ct0V, cf. calazia gemma gran- 
dinis Pap. ?. q. chalazias Ki.). 

*Caladarius v. Calodarius. 

*Caladrippa v. Caleatrippa. 

*Caladrium v. Caldarium. 

Caladri-us (Br. &e.), -o (11), -on (v. 
charadrius), ecala-, ealla- (3), ealan- 
75, Gl. m., Fr. 1, 1622) -drus, calanarius 
Us (auis, i. aleedo 7 ardea 104; vermis 
?. eureulio, gryllus Gl.m., Fr.; 6f. eha- 
radrius, galandra, aedon, acanthis, 
amarellus) hd. nd. ga-, ka- (3, 13, 293, 
97, Fr., Gl. m.), gal- (10), go- (75) -lander. 
goulammel (49). lirche (15. haigir (104). 

*Calafus v. Colaphus. 

*Calama, g. -me (untersch. von -mus 
halm) halm mit der aeren (147). 

*Calamacius v. Calamare. 

*Calamacorus v. Cannacorus. 

*Calamale &e. Calamaula &oc. 

*Calamala v. Calamare. 

*Calamaneus &c. v. Calamentus. 

*Calamandrina v. Chamsedrys. 

Calama-re, -rium, -le (644), 7 -cius 
(74), eal-mare (225, 74), -omale (76) (?. 
pennale) Ad. schrib-gezüg (6 sim.), -zuig 
(76 sm.), -kocher (110); geschribzüg (93). 
tint- (9), inc- (108) -horen, 7 koker (108). 
dintenfaf) (74). federfelin (64). penmal 
(66 &e.). eal-amal (66 &e.), -lemmar (74), 
-mar (22b, 74), -mair (5), -mer (29). 

Calama-tus, -ueus v. Cal-amentus, 
-yptra. 

, Calam-aula, -ala (19), -ella (&c. G1. m.) 
(4. canna eum, qua, quis canit 19; aus 
XGAUuaAOS —— calamulee fistule orga- 
norum Vgut.) ein roir horn (19). en riet 
hoern (11). 

Calamau-, calama- (17), calamel- 
(Vgut.) -larius (xod. auae ) ein bleser 
(11). ein blaser (11). 

*Calamen v. Celamen. 

*Calament-a, -is, -um v. Calamintha. 

*Calamentra (i. metreta &oc., cf. 
ealamintha) getreid mel) (75). 

*Cala-mentus (75), -maneus (76 » 
-manea (Gl. Aelfr) -mantus, -matus, 
-maueus (&c. Gl. m. 2, 62. Br.), calo-ma- 
ticus 4 -niacus (Gl. m.), -maucus (Hpt. 5, 
197), -macus (136) (/. galerus Gl. Aelfr., 
aus camelaucus 7 ealiendrum ?) plech- 
hubel, var. -hüblin (75). ags. haet (G1. 
Aelfr.), haeth (136), hec (Hpt.). 

*Calamida v. Chlamys. 

.'Calamilla (i. manutergium) ags. 
line (Lye). 

Calamina v. Cadmia. 
*Calami-nose, -ter iamerlich (75). 
*Calaminosus gantz-arm, var. -ar; 

iamerlieh (75). : : 

Calam-intha (143, Ki.), -inthum (143), 
-enta, -entum, -entis (141), -ita 4 


88 


CAL 


ealementum (125), ealo- (64b, 74, 123), 
eula- (16) -menta, cluslamentum (85), 
ealmetum (v. cementum) (7. menta- 
strum) Ad. korn-, koren- (649) -mintze, 
-minte (13 Mrg.), -bintz (V, 125), -pintz 
(64, 123), -blume (49), -krut (6). ehoren 
chrawtt myntzen (1). corne- (22, 23), 
sten- (47), stecu- (sc 85) -minte. karn- 
(21), steyn- (8, 16, 75, 96, 143), berg- 
(91, 143) -mincz. rof)mintzen (7. salamiea, 
terrealis 75). brudemyneh (13. aus krude- 
myntz?). lavende (47. aus -lamenta?). 
wilder poley (Ki.) wiztoste (Sum. V). 
wisse koste (95). weibwurtze (calem. 7. 
eoloeasium, nepitha 125) rade (17). 
raten yn dem koren (4). treid-, korn- 
metzen (ecalamenta 75, cf. calamentra, 
aus mintze »« metzen metreta). bin- 
nueze, -cze (Z. nepeta Anz. 8, 405b. »« 
mineze). sennjutze cealamentum 149. 
aus stenmintze). 

Calamist-rare, -are (134) eruy f) (19), 
kruBhar (68, 110) machen. kruusmaken 
(11). eronkelen (108). 

Calamistratus krauf) (64). ge-strelet 
(142), -krufbt (68, 110), -erult (132). . 

Cala-, cla- (1) -mistrum 2. cinerarius 
141); est instr. in quo pistantur nebule 
D), erisp? pames instr. faciendi cxispos 
erines gekrusset har (110 sZm.). eyn ysen, 
eysen (4) do man krawBs-har (D), cru 
hare (17), eruz hair (5), krump hor (6), 
mit auf har (b^) macht; oder eyn kruf 


ysen (21) do man kraus brot yne bekt | d 


(4, da man kruf brot in becket (21), 
da man vnrat ynne b. (5) da mit man 
offenlatten bachet (6). eyn yseren dar 
men medde (22), krus-ys. dar men (23) 
krus brot inne becket (23), backet (22). 
spanhar-huba (Gf. 4, 754), -eisen (Sm. 3, 
566). eyn krul- (8, 9), chrüll- (93), krauf- 
(64) -ysen, -eysen (9, 64). eyn krol (19). 
en kruul (11). randiser (99), radissen (0 
(! reiden erispare?) krub- 4 kreusel- 
(15), kryp- (74) -eisen, dor in man kruf 
prot pecht o. damit man das har krauf) 
maeht (74). 

*Calamita v. Calamintha. 

Calamit-a, -es eyn laup frosche (19). 
laub- (7, 110), lob- (75), ror- (64) -frosch. 
en loefvorsche (11). 

Calamitare v. Calamizare. 


Calamitare 7. calamosum facere (68). 
betruben (110). arm, ellende, droef machen 
(132 sém.). 

Cala-, ela- (1) -mitas vn-salde (8b, 
22), hd. -selde (5), -seldigk (21), -sel (74), 
-selikeit, -selig (8), -sillieh o. arm (17). 
armuot, grosse be-trieptnyD, varr. -trub- 
nyf, -truebnuf (110). drouicheit (11). 
drubekeyd (19). gantze armut (15). a. on 
ende (74). groisse katiuicheit ind armoit 
(132). Ad. nd. 1a-, ga- (5, id jau- (76) -mer. 
gewiechte (19). wewite (99). hd. widder- 
mut sim. wedermüt (13). vnglucke (10). 
hagel (Z. tempestas 125). ; 

*Calamiter v. Calaminose. 
*Calamites (gemma, Ki.) v. Calamita. 

Calamitosus vnseli-g (8) -ch (9). 
dorfftig (17). durstig (8). vol kumers o. 
vnselikeit (110), armut (68), katyuicheit 
off droeuicheit (132). 

*Calamitus v. Catamitus. 

Calami-zare, -sare, -tare (8, 9, 17) 
halm (75) in ef h. (8, 17), in dem h. 


CAL 


9) pfi- (75), phi- (8), pfey- (9), pij- (17 
er FN foli oh; E PU : 
8, 9, 17). (v. calamos colligere) ahern 
110b€). e- (1102), ee- (68) -heren. aeren 
off arnen (132). 

Calammaris v. Cadmia. 

Calam- (cf. calamit-, calamin-) -osus 
v. Calamitare. 

Calamus (off 2. eulmus q. cf.) Ad. nd. 
halm. haln (93). haelm (97). ror (110 sZ.). 
roer 4 penne (9). riet (99, 132). knepf 
(pl. 16). hd. eyn feder, eyn senfff. (5), 
Schribe fedder sm., schrip federn D 
scriben Z fiddern (szc 18). nd. scrif vedere. 
griffel (93). eyn masse gerte (5). eyn maf) 
zweyer schrid 7 fleif (8). wase zweit 
schrete (sc!) £ vlis (9). eyn wolrieehende 
krut (8. cf. sq.). zitwar (melius ceduarium 
75). ags. teors (943. 4. e. penis). 

Calamus aro-maticus, -hemesis (47) 
kalmuf) (91, 125). zedwar (47) heydens 
ceduer (12). hemelzitwar (Sum. v). heim- 
lieher (75), scher (74) zitwan. 

*Calan-arius, -deus v. Caladrius. 

*Calandula v. Calendula. 

Calania v. Cadmia. 

*Calanus (aus elamis »« calantica?) 
v. Chlamys. 

*Calapandria v. Calopodium. 
*Calaphus v. Colaphus. 

Calare (cf. calere) 7. laxare, deponere 
(Br.). ruffen (110). laden, losen, en wech 
on (22). 

*Calare v. Caleare. 

*Calaria (cf. clatria) klapper (9). 

Calaria /. nawis deferens ligna (19, 
sim. Br.). hut flecht (19); en huetvlecht 
(11); aus nl. hout-? holtzschiff (110). 
holtscyp (147). 

*Calarium (72« co- -« ce-llarium ?) 
i. carbones ardentes (148). kelner (9). eyn 
kolnir (8). 

*Chalas v. Chalcis. 

*Kalasina(:. fragmen d&c.,aws klasma ?) 
broek, kroeme (14:7). 

*Calaton v. Chalciton. 

Calator (sacrum münistere dr 76) ein 
bodtefphert (125). knecht, kirchendiener 
(&i.). 

*Calatorium v. Colatorium. 

*Calatripa &c. v. Caleatrippa. 
*Calatrosus eyn nagel (17). en negel 

11). 

Cala-tus, -thus, gala-tus (Sum.), -tho 
104) 4. sporta (1, 74); quasillus (91 &c.). 
d. chorb (1) korb (110), korp (4, 74, 77 

kurbli (93), korbelin (1); eyn drage- (5), 
drag- (56), trag- (6), spindel- (88, 91, 111), 
schenen- (8, 19), schone- M -korp, -korpt 
(8), -korb (56, 2n -korpul (aus korp wel /) 
napf (9). n. 7 kebpor (74). nd. korf, drach- 
k.; schene- (23), schene- (99) -vat. en sceen- 
barch (se.? st.?) 7 kloet (11. cf. earcil- 


2 


;|Ium, eartallus). sumbri £ zeuma (141, sim. 


Gf.). zeina (120). zainni ; galatho chasichar 
(104). zain (Sum.). a/ís. kiesevath (Hpt. 5, 
199). kype (22b, 74), I eyn koreff smal 
vnd dep (225), als ein kupestockfisch (74). 
kypp (77). mand (110). man (1109). man- 
deken (132). 

*Calazia v. Calàcium. 

*Chalban-e, -um v. Galbanum. 

*Calea (v. ealx Gl. m.) v. Caltha. 

















CAL 


*Caleabare (cf. eacabare) perdicum 
voz (141). 

Caleabor (ealiaber? vestis monacho- 
rum) scheppeler (21). 

*Calea-erepa, -erippa, -dippa, -drip- 
pa v. Caleatrippa. 

*Caleaneator sporer (74). 

*Caleaneum v. Cardo. 

Calean-eus (i. ealx Br. &e.), Óissw. 
-jus, -eum (91) naehspur (74). Ad. eyn 
fuB-, fuez- (4), foBe- (21), nd. vot-, voet- 
132) Ad. -trit, -tritt, -trappe (19), -trap 
3. -drappe (17), -drap (18, 67), -stapf 
(6, 14, 76, 110), -stapffel (75), Ad. nd. -stap 
t -spaer (132), -spor, -spore (5), -spoyre 
(61), -spar (21, 22), -gespor (110), -pfat 7 
-tzenhen (74). fuf (8). tritt (S. drit (21). 
driet (D). dret (18). tret (22, 23). fers-, 
vers-ina (121), -a (10), -ine (104), -ene 
(95 -enne (93), -en (91, 110), -e (97). fers 
13) verBe (74) ferf) (19). fersch (17). 
haeke (11, 110). spanader (74). 

Chaleanthum, y0Jxay80v (114), cale-, 
ealt- (Sum. V) -antum (7. atramentum) 
atermint (47). atirment (Sum.). enkent (85). 
vitril, kupfferwasser (114 szm.). 

*Caleaquippa v. Caleatrippa. 

Calear 4. spo- (136*, 145), spe- (Gl. m.) 
-ronus (cf. ital. sperone); ancile (q. v. 
104). Ad.nd. spore. Ad. spor, sporn. spoir 
(19). spare (22). spaer (11). sporen (5^ 
13). sporne (10, 7593). sparn (21, alpA. 15). 
ags. spora (1369, 145). 

Caleare, bissw. calare Ad. tretten, 
selten treten; tr. mit fersenen,varr. feren, 
versen (110), fuessen (64); dretten (5b, 
67), dreten (5), dreden, dryden (21), dreu- 
den (13). nd. treden, trappen (22^). 

*Caleariator spa-, var. spo-rer (75). 

*Calearium sporleder (130). 

*Calearius (anders v. faber c.) kalik- 
brenner (91). kalkborner (125). sehryt £ 
fuf) spor (b^. st. caleaneus). 

*Caleatiosus ags. spurul (1369, 145). 

Caleator ain tretter (76). 

Caleatorium dret sehuber (1). tret- 
zuber (:4, 75, 93), -gelt (76). 

Calea-, ealeá- (s7), ealo- 7 ealea- 
(74), ealei- 7 ealia- (85), cala- (89, 7, 8, 
9, 74), eal- (49) -trippa (131, 149, Sum., 
Ki. &e.), -tripa (74, 85, 101), -drippa (1), 


- 


-dippa (104, Sum.), -trepa (144), -tropa 


(3), -t'ta (9), -erippa (47), -erepa (20, 
Gl. m.), -quippa (96), -treppola 4 calci- 
trapa (143), gall. ehaucetrape (Gl. m.), 
ehaufj)et rappe (143) (herba) 7. g. carduus 
niger (Gf. 3, 872), eardo (8), eadone (9), 
saliunea (20, Gl. m.), palliolus (Gl. m. sf. 
paliurus?), virga pastoris (74), girgil- 
lum (8, 74. »« colum szm.?) wilde roese 
(20). distil (131). Ad. weg-, wellen-, raden-, 
stern-, ni. sterre-distel (143). zeis-ala (Gf. 
1l. c), -ela (101), -la (87), -e (7). eárto (Sum., 
Gf. 4, 490). karte (9, 74, 85, Sum.) kart 
(8). earde 7 aklera (47). aquileij (149). aeke- 


ley (1?) akaleye (85, 96). agleie (Sum.). 


kune 4 katzenkraut (74). sporegras (104), 


. »« ealear wie rittersporn (Ki.). ein garen- 
. rocke (3). garnstock (49). wyndel 7 haspel 


(eala-, ealo-tripa 74). 

*Caleatus v. Lipperus. 

Calce- (Ki.), calci-ammen (8, Ki.), -amen- 
tum (of?:. calceus, sotular)Ad. gischuohe 
(104); geschu-we (8), -he (65), -ge (9), -de 


DugrewBACH GLOSSARIUM, 








CAL 


(16), -eh, -ehtz (7); gesehühde (6); schuhe 
i menge der seh. (65); beschüchung (67). 

Cale-eare, gew. -iare sehühen (6). 
schu-chon (141), -wen (b^, 17), -en (8, 9). 
schoen (5b) schon (92). sehuoeh an-thun 
(110), -thon (68). besehuohen (Das.). 

Calcearium v. Calceus. 

Calee-arius, -ator, -olarius (111), 
ealcifex (Sum., Ob.) (cf. su-, so-tor) eyn 
schuoch-mecher (17), macher (64). schuch- 
m. (76), -suter (O».). schü- (111), sgu- 
(Sum.) -ster. schomaker (11). 

*Caleeatrix schuochmacherin (64). 

Caleedo affterleder (74). 

Chale-, cale-, v/g. cae- (124), earch- 
(114, 126) -edonius, calci-donius (1, 55, 
9), -doneus, -daneus (75) -tonius (3) 
ein edil stàin (9). ydel gesteyn (8). ealci- 
hd. -don, -dan (15v), nd. -donie. earce- 
donier (gr. xapxY9Ovtoc. 114, 126). katze- 
donij (123), -dony, var. -don (64), -ndon 
(125 Mrg.). 

*Caleemel (calamel?) ;. 
uuidarpani (Gf. 3, 129). 

Calceolarius v. Calceearius. 

*Caleeron v. Calciton. 

*Calcesta v. Calyptra. 

Calc-eus, -ius, -earium (cf.-eamen) 
Ad. scuoh (104), schuoche (17), schüch 
(6), schuceh, schoch (5), schoek (21). ad. 
scho, schoe (11), seoe (99). ealeeus ro- 
stratus  spitzschu; calcei clauati 4 
suppaeti gelapte schwe (125). 

*Caleia- v. Caleea-. 

Chalcidi-cum 7 -um (Gil. m. 2, 392. 
Ki.), cal-citum (74), dicum (7. deambu- 
latorium) spacirhauf (3). spacierstede 
(147). vmbganck (74). ein platz vmb zu 
wanderen (68). 

*Caleidonius &e. v. Chaleedonius. 

*Caleifex v. Caleearius. Calopifex. 

Caleifraga (cf. crithmum) meer- 
fenchel, -bacillen, -peterlein (173). weifer 
steinbrech (144). steinfarren (Ki.). 

*Calecilum ags. iacessure (943. gzeces 
sür Bosw.). 

Caleina (tal. cf. G1. m., ealeula, eas- 
tina) hd. md. calek. chalich (1). eyn 
kale rose (2230). kale- (17), koln-staup 
(b, 21) -staub (17, 74), -stocke (21). 
kol-stóp (6), -stob (76), -stubbe (23). 

*Caleis kalek (141). 

Chaleis negrepont (Ki*.) chalas, 
nigropontus niclas pfortem (125). 

*Caleita v. Calciton. 

*Calciter v. Calcitro. 

*Oaleit-on, -a, cealchit-on (74), -a, 
eal-aton (3), -eeron (18) (aus ehaleos 
»« eadmia?) 4. q. resuliat de ferro 
quando purgatur in fornace sinder (3). 
sindel (75). s.- (21), sindter- (94) -steyn, 
i -eisen 7 flawdach (74. cf. squama. 
Fr. 9, 273). hamer sclaek (18). hammer- 
sehlag (110). vierspranckel (107). 

*Caleitonius v. Chaleedonius. 

*Caleitrapa v. Caleatrippa. 

Caleitrare Ad. sla-gen, -hen sém.; 
wider-sten sem., -streben (9, 65 Mrg.), 
-sperren £ -spenig sein (65 Mrg.). nd. slan, 
wedder stan. achter vyf) slaen E 
dreden 2 stoyBen (17) trappeln (8 
trampeln, purezeln (9). 

*Caleitripa v. Caleatrippa. 


ealeaneum 











CAL 89 


Caleit-ro, 4 -er (74), 4 -osus (125) 
4. rusticus (14, 129). paur, gepaursman 
(14). der hert tryt (68). harttre-der (132), 
-tender (110). das hinder sich sleeth PS 
seblagend rof) (91). 

*Calcitum v. Chalcidicum. 

*Caleius v. Calceus. 

*Chaleomista v. Alehimista. 

*Caleossmaragdos v. Caleulus. 

Caleula v. Caeula. 

Caleula (cf. caleina) kalck, £ gemma 
dc. (110 &e.). hd. k.-, gew. kalg-staup, 
-staub, o. ge-stóbe (67), -stup, -stupp. 
stoff (132). 

Caleulare (cf. dic-, defale-, comput- 
are) Ad. rech-enen (9), -nen, -en, -nung 
dun (21); reichen  raitten (1); vfb- 
rechen 2 -ecken (65); zelen, zeln, zalen 
(67). nd. rekenen, tellen. 

Caleulator rechner (64). 

Caleulosus siech von dem stein o. 
vom gryen in lenden (110). stienich (11). 
grauelachtieh (132). 

*Caleulus v. Caeula. 

Cale-ulus, -olus, -alus (1) 2. carbo, 
bona ratio dc. (Br; eomp-utus (1), 
-0S (145); abaeulus (111); smaragdus 
(22. 2 ealeossmaragdos gemma, 141). 
en sten (22). steyn (b^, 22b, 75, 91) im 
libe (15), morbus eyn suke (2205). ein 
klein (68, 110), sinwel (93) steinlin. sant- 
(49), harn- 7 nyeren- (75), harm- (4), 
harem- (1), reysender (9), bret- (64) -stein. 
ags. tebelstan (94), tebiltan 7 labillus 
(sc 136), cale (94. 136). gryen; fend, 
var. vende (64). vend (74, 93) 1m schach- 
tzagel (74). kis-ling (141), -elinch (121 
Sim.) rech-ung (1, 65), -enung (65 var.), 
ionem (ub zantaro sim. (Gt.). gluende 
kol; daz firde teyl eyns hellers; gut 
vir nufft; geglopt lon von gode (8). 
gute wor nunft; gelobt lon von gote 
(9). zal o. arbeit (8, 9). 

*Caleus, chaleus (Br.) 7. fex € es(Br.). 
barme (7) heffen (141). 

*Calehotypus v. Aurichalearius. 

*Caldanolum (cf. sq.) bessilruck (9. 
Qus kessilrinck ?). 

*Caldari-. ecaldri- (1), ealdal- (8), 
-olum kessilichin (9). eyn kesselin i) 
cleyn kessel (8). 

Caldar-ium, -ia (95, Br), -ius (29), 
-e, ealadrium (6), ealdena (19) Ad. 
kezil (121), chessil (95), kefel, kessel, 
bad-k. (91), kesel (13), kessi(93. cf. Goth, 
Wtb..2, 448). nd. ketel. 

*Cald-ea, -e (68), kaldea(74) kaldey 
( i chalden (1). kalden- (6, 23), caldeen- 


(535) -lant. 

*Caldellum:;. sorbitiuncula wat warms, 
kandeel, suypen (Kil.). 

*Caldena v. Caldarium. 

*Caldes v. Clades. 
Mb. ein calde-ischer (74), -seher 
: "Caldica ags. uuefl (136). 
*Caldiearia v. Corbita. 
*Caldieum v. Chaleidicum. 
*Kaldreda v. Galantina. 
*Caldriolum v. Caldariolum. 
*Cale uiua v. Calx viva. 
*Calea v. Caltha. Caliga. 
*Caleatripa v. Caleatrippa. 
*Caleb-dra, -ra v. Calyptra. 

12 


90 CAL 


*Oaledarius v. Calodarius. 
*Caledemon v. Calodemon. 
*Caledependina v. Seolopendria. 

Cale-, eali-facere hd. nd. warm ma- 
chen, maken. hitzigen (62). 

Calefaetor stuben-heizer (Ki.), -hey Der 
125). : 
Calefaetorium stoehrstock (125). 

Calefieri hd. nd. warm werden, ma- 
chen (4). 

*Calementum v. Calamintha. 

*CQalena (art von pokalen o. bechemrn 
Xi. hierher? cf. Fr. v. gluck) eyn uwer- 
glock (19. cf.horologium).voerclocke(11). 

Kalendarium ein kalender (18). 

*Calendix v. Claxendix. 

*Calendrum v. Caliendrum. 

Calend-ula, -ola (11), ecalandula 
(149) (4. antica 74; cf. areola. caltha.) 
heilige ber (9). golt blume (19). gold- 
blome (11). ringel-e (75, 96, 149, Sum.), 
-bóme (szc 93), -plum, -kraut (74). rin- 
gel (17, 4). rintgele (85). righele (47). 

Ca-, coe- (94) -lentes «gs. hae- (94), 
hat- (136) -tendae. 

*Caleola v. Calieula. 

*Caleopia v. Caliope. 

*Calependina v. Scolopendria. 

Kalepodius v. Calopodium. 

*Calepsor v. Calipsor. 

Caleptra &oc. (cf. ealyptra) 4. ea- 
pullulum (Br.) ; genus matre 0 frugum (141). 

*Calera v. Cholera. 

Calerare i. properare 0 ligna, portare 
(Br. cf. sq.); ealigare (Gl. m.) dragen 
(1D) holt dr. (147). 

Calerarius v. Calo. 

Cal-ere, -o (17), -ire (6, 22) heif 
machen (6), werden (110). warm w. (68). 
Ad. hitzen. hitten (7. esse 7 fieri calidum 
22). hetten (ealeo ich hette 11). wormen 
o. sehynen (8). wermen 7 scheynen (9). 
firmen (sc) 7 schin; dragen (1T. cf. prec.). 
i. vocare heifen; prt. vi caret supino 
(st. eallere q. v.) cluck sin in busheit (18). 
ealeo es mit lust vor stan (64). ealo es 
husten (sé. hasten ?), ylen (cf. calerare), 
ruffen (cf. calare; 19). 

*Calere v. Callere. : 

*Cale-stia, -stra, -tra v. Calyptra. 

*Caletrum v. Calo. 

*Kaleuersari (Aybrid) wol-wandeln Z 
-leben mit den menschen (14). 

*Calgeo v. Caligeo. 

Calia v. Cadmia. 

*Oaliandrum v. Caliendrum. 

*Caliarius v. Calo. 

*Caliatripa v. Caleatrippa. 

Chalybe-ius 7 -us (Ki), ealipeus 
stelen (99b). stáhlig (Kia.). j 

Chalybs, gew. cali-bs, -ps Ad. stagel 
(13), stahel, 4 st.-smid (74. cf. ealipsor), 
stale. hd. nd. stal (bb, 21, 23), stael (11, 
19, 97, 99). eecchol (104. cf. aciarium). 
fewreysen (111). scharsach (74). roest (7. 
fuligo 19). chrucha, krucke sem. (Gt. 4, 
591. cf. ealopodium). 

*Calibser v. Calipsor. 

*Caliearius v. Calo. 

*Calieula v. Caligula. 

*Calieul-a (141, Gf., -us (Br), eal- 
eola (131), -ida 7 -lida (ct.), -dus (ci. 
m. Aierher?), gallie-à (141), -ola (121), 
galle-ola (117), -tum (131), gal-eola (127, 








CAL 


Sum. Gf), -ida 7 -lida (Gf) (schwerlich 
alle aus calyx) gelita (131), -hta ies 
ida (141), -da (Gr.). gebit-a (121), -ta (117). 
alseaph (Sum.). 

*Calieularium myd-somer, -wynter 
(141). 

*Calicularius v. Calo. 

*Calidarius v. Calodarius. 

*CGalid-itas, -us v. Callid-itas, -us. 

Caliditas hitze (10). wirme(75). warm- 
heit (6). 

*Calidola v. Caligula. 

Calidris (aus) baum-heckel, -kletter- 
lein (135). 

Calidus Ad. nd. warm. hd. heiz (5), 
hei, heys (4). nd. het, heit (11). 

Calie-, ealia- (74, 76), eale- (3, 74, 
15) -ndrum (?. cal-antiea Kil, -amatus 
1 -eptra 4 mitra &oe. Br.) kayserliche- 
haub (74). kutzhuot (93, Gt. 4, m eyn 
ruher k. (64). filezhut (3, 74, 75, 76). tim- 
paen (Kil). 

*Califfa v. Acalephe. 

Cal-iga, -igia tr -igo (649, 76), -ea 
(18) (4. subti- 136^, subta- 145 -laris) 
hd. nd. eyn hos-e, -se (5), 3i (104); hase 
(11, 12), Ad. hoBe, hoz (1), hof). ledrein 
hoz o. stifel (v. a. 1455 Sm.). beingewant 
&e. (65). scóh 7 soe (120. cf. ealigula). 
kaliziun, chelissa ( p4. Gt. 4, 390 sq.). kouce 
(99. cf. ealeia). kousse (Kil). 

*Caligal-e hoftuch (74); -a 2. liga; 
eoligale hostuch (16). 

Caligare v. Calerare. 

Ca-, eal- (75 var.) -ligare, callidare 
(134) hosen (11). hofen (74). h. an-legen 
(15), -thun (68, 74, 110). hoesen antrecken 
(132). 

Ca-, eal- (29*) -ligare tuncke-n (1), 
en (9), -rin (8. dunke-llen (7), -ren 
(93), -r werden (22). Ad. dunekel, ven- 
ster (13) w.; finster machen (1t0); fin-, 
fen- (133), din- (85), du- (19) -stern. duust- 
(1D, donk- (99) -eren. schem-mern (77), 
-eren (22b), -en (22) vor den oghen (22a). 

Caligarius v. Calo. 

Caligarius hosenmacbher (91). 

Caligatus (7. mzserrimus Gl. m.) giche- 
lasonot (131. cf. chelisa ecaliga). 

*Cal-igeo, -igio (7), -geo (67) (v. ?nfel- 
ligo; cf. eallere) ver- (V, 66, 134), vor- 
(18, 229) -nemen. ich v^neme (5). 

*Caligia v. Caliga. 

Caliginare dunckel (17), vinster (4) 
werden. dunckeln (5, 21). 

Calig-inosus, -niosus (76), bissw. 
-osus duneke-l (8), -lecht (5), -lechtig (17), 
lich 21), -rich (22), -rlich (23). sere dunke- 
lieien (18). donker (99). du- (19), duu- 
(1D, Ad. vin-ster. vol vinsternuf (68 szm.), 

*Caligio v. Caligeo. 

*Caligo v. Caliga. 

Caligo (g. -onis 5) Ad. tunckel (16, 
4) t.-nisse (100), -heit (1, 8); dunekel, 
d.-heit, dungel (5), tünekle 7 trübe (112); 
vinster (4), v.-nus $27., -keit (65), -nischeit 
(9) ; winterheit (s2c8). dunker (22). doncker- 
heit (132). du- (19), duu- (11) -sternisse. 

Caligosus v. Caliginosus. 

Cali-, ealli- (75 var., 127) -gula ($8, 
74, 15, 93, 117, Sum.), -eula, -dola (7. parua 
caligo 76), pl. -gole (7), -eule 7 gallieule 
(Gf. 4, 390) (7. liga £ sublig-a 9 , -ar 74; 
f- Gelt. Nr. 197) soc (86). socchus, cheleili 


CAL 


(127). ehelisa (Gf). línsoch (121). sochili 
(117, 120, Gf). secklin (7). hosen-senckel 
(14), -tueh (75. cf. ealigale) hofMin (8). 
hos- (93, Sum.), hofe- (74) -nestel. 

*Calim-bum (Gt.), -pum (aus ehalybs? 
cf. eadmia 9) ari-zzi (Gf.), -Ssi (141). 

*Calimpus v. Carpo. 

Ca-, 4 ka- (Br) -liope, -liophe (76), 
7 caleopia (119 &c.) 7. musa, &c.; musea 
bonum faciens somwum (16). 

*Calip-eus, -s v. Chalyb-eius, -s. 

*Calipson (7. velamen) hulle, hultuch, 
deeklach (74). 

*Cal-ipsor, -ipso ( g.-onis), -epsor (74), 
-ibser (9) -ipter (148) 7. venditor ferrat 
mentorum (148); v. ferri(14, 16)5 qui fabrica- 
i vendit ealibem (75). stahilchófo (at.). sta- 
helsehmidt (75). ysen virkeuffer (8 sm.). 
eysen-er (9), -man o. -uerkauffer (74). 

Calyptra, gew.-caleptr-a, -o (76), 4 
caleb-dra 7 -ra (74), eelept-ra (176, G1. 
m.), ia (129), ealest-ra (136, Gl. m.), -ia 
(76) (cf. Gl. m. 2, 41 &e.) 7. mitra; m. 
tegens caput; pilleus, galerus, cal-ama- 
tus,-iendrum,comatium,oeatic-,capull-, 
caped-ulum, cuphia equi (Br.); genus 
mit-rae, -tre 7 metribilia 7 frug-is, 
-es (eale-ptra, -stra 136); mirteum 
genus frugis (celeptra Gl. m.) en huue 
(11). eyn bot hube (19). eyn eysen- (4, 
74, 16), ysen- (76) -hut. hoet, couele (108). 
stürtz (111). stauch, schlair (91). ealeptra 
uuefsimnest (Gt.) Z. q. X0Uj0pa, eal- 
etra, -oetra (1365), -oestra (1363. »« 
oestrum?), -cesta (942), 7 celetra (Gi. 
m.) 2. locus vbi vespae nasc- 4 mutri-un- 
tur; wespen-nest (Ki.). ags. hwite clzefre 
(942), huittidabre (szc 136), cf. hwit- 
clafer white clover Bosw. a/s JBienen- 
futter? 7» ecaltha? 

*Calire v- Calere. 

*Calis v. Callis. 

*Calitria v. Calo. 

*Calitrice v. Grallitriehum. 

Cal-bix, -x 4 -atus (64^) stechal (Gt. 
6, 631). kil-ich (5), -lieh (8). kylig (5). 
kel-ich (13), -lieh (132), -eh (1 &e.), -chk 
(21), -e (22), -ge (142). napf e naufp 
(8). trinckgeschirr (65, 91). ein hu-, var. 
hy-ltzes tr. S stouf (104). hilD e. fruc- 
ius; irinckglas e. vitreus (91). liden 
(8. e. 2. passzo dcc. 16 n biblischem Sénne). 
gotes martir (9). bekerunge (8, 9). 

*Calix (aus eulex) mukka (127). 

*Calixtorium oe. v. Calxiatorium. 

*Calladrus v. Caladrius. 

Callere, calere (q. cf. 64, 99) clugin o. 
hartin (8). hert werden (9), sin (5). lis- 
tig seyn (9). hd. kluck, gluck (7), klug 
(76 &e.), gnüg (6), geschid (76), nd. clok 
sin 2n malicia, à. boDheit (6, 76). mit 
lust vor stan (64). fizison (Gt.). 

*Callia v. Diacolea. 

*Callid-a, -are v. Calig-ula, -are. . 

Cal-, ea-liditas Ad. nd. listicheit, 
arge-, arg- l. sém., -list (68, es argli- 
stig 7 behendekeyt (110^). weischeyt (9). 
uns (8), bof3- (6) -heyt. 

Cal-, ea- (9, 97, 134) -lidus (sieut - 
semia eyn aff 7) hd. listig; arge- (5*), 
boze- (100) -listic ;; elug s2m.; sicher £ - 
wyse (8); weys (9), fizuser sim. (Gf. 9, - 
731), diffüg (Hen.), diftig (untersch. von . 
deftig solidus Stieler). nd. listich, arghe- 

















CAL - 


L, vies (97. cf. Br. Wwtb. l, 398; bei Kil. 
morosus phantasticus; erinnert am ahd. 
fizus mhd. fiez). 

*Callig- v. Calig-. 

*Calligatu-r, -s v. Genicator. 

*Callipodium v. Calopodium. 

*Calliphones v. Cernulus. 

Cal-lis, -is (22), -li (117) (7. metho- 
dus) Ad. steig, steick (3), stig (5^), fuf- 
steig, -stig (68), -pfad (91) -phait (7), 
-pait (5), -pat (8). stich (19, 22). stech 
(18, 93). phfat (12). phat (100). pate (18). 

ad (92). weg (6 &e.). weck (18). wech 
11, 22). herte getreten wege (9). hert 
gedreten weg (8). een ghetreden weechs- 
ken, een mampat (108). lauter o. trib- 
ner weg (88). leist (117). 

*Callis (herba) bezelworts (96). 

*Callo v. Calo. 

*Callominari v. Calumniari. 

Callosus (7. durus, fortis, pinguis) 
einer d? vil swilen an d? henden hett von 
grosser erbeit (6. vol swels (132), schweltz 
(68). herte hende (9). der hert hende als 
eyn buwer (8). 

*Callum (7.q. callus 15, 125; cf. Gl. m. 
2, 41) eal (11), cf. kal mucleus pom? 1 
piri, aber gale, gaele, gal. galle eallus 
Kil, wozu hd. galle Fr. 1, 3158. BM. 4598b. 

Callus swel i$ mamw t in pedibus 
(21, 22). sweel (19). swehl (125). ein 
swile in der hant (6). swil (11). svil (100). 
schwyl (68, 1102), sehwiel (1105), o. ba 


CAL 

*Calo v. Calor. Calopodium. 
*Colobalsamum v. Silium. 
*Calobisia v. Calotibia. 

*Caloea v. Caltha. 
*Caloeasia &e. v. Colocasia. 

Calocertatorium (Gl. m.) 4. paramen- 
tum mulierum, gall. ridoir (122). 

*Kalocleps holtz-diep, -steler (74). 
*Calo-, 7 cala- (74), eale-, cali-darius 

(cf. ealopodium) Ad. leist, schuoch-l. 
(110). nd. lest, leest. 

Calo- (76, Gl. m.), gew. eale-demon 
engel (8, 9, 17). got (8, 9). eyn gut 
duffel (11). 

*Caloe-stra, -tra v. Calyptra. 
*Calofex v. Calopifex. 
*Calomaeus &c. v. Calamentus. 
*Calomale v. Calamare. 
*Calomenta v. Calamintha. 
*Calomp- v. Calum-. 

Caloniaeus v. Calamentus. 
*Calon-is, -us.v. Calo. 
*Caloped-ium, -ria v. Calopodium. 

Calo-, colo- (76, 147), colu- (8*) -pes, 
7 -pedium 4 -podius (147) (pl. -pedes 
Gl. m., -pides, g. sg. -pedis 134 &e.) Ad. 
holtz-, holsez- (18), hultz- (17, 21), hult- 
(19), hul- (525), holt- (22, 133) Ad. -schuch, 
-schuoche (19), -schoch (535, 21), -scho 
(18, 22), -schuge (133). holseh, tryp, stille- 
ganck, plattyn (147). holsehe (22b, 109). 


1 | klomp (11). nd. pattyne (109. ?ta/. pattino 


(68) am fuD sim. schwillen (134, Kia.) |/7z. patin &e. cf. ealopodium). 


hd. swelle, ge-sw. (7), -swile (5), -swel- 
che (133), -schweleh (66, 70), -swulst, 
-sehwulst. swulst (2). fuse 7 hende ge- 
swil (9). fuf o. hinder fer (sic 8). ain 

esehwullü in der hand (76). eyn bal 
(o2ub) vnder dem vote (223), harde dicke 
hut vnder den vóten (29). die bell onder 
den voessen (132). elde (22b). eelt (Kil. 
Br. Wtb.) herte (91). swarte (4. cutis 
lardi 3, 14, 15) am speck, sed multi di- 
cunt oppositum; terren in der handt, (7. 
vola, concawitas manus t pedis (15) 4. q. 
thern am fues (Avent. Sm. 1, 397). 

*Kallus scarlaken (81); cf. xà? 
eallomelinus (Gl. m.)? 

*Calmetum v. Cementum. 

Calmitia &e. v. Cadmia. 


*Calmum 7. q. pendet & cadit de can- 
dela kertzen-trouff, var. -tauff (75). Cf. 
ealami 7. haste candelabrorum us 

Cal-o, 7 -onus (76), 7 -erarius (Br.), 
-iarius (76), -iearius (11), 7 -igarius 
(147), -ieularius (19) holtz-, hultz- (4 
nd. holt-trager (11, 19), -treger e 
-dreger (11, 19, 147). trosser (125, Das.). 
drofer (88). trofbub (Ki. kalo gr., Jat. 
laxa (aus lixa, Br.); ?. gal-ee (110 &e.), 
-lieae (n m.) militum. gleyen (aus 
galeyen) schepen (132). eal-onis, : 
-itria (74) holtz schif (64, 74, 93); -etrum 
snelleschiff (74). ealones (naues) ver- 
nàwn, karr-adin, -odin (Gf. 4, 466); i. 
nauiculae t cellae (Gl.m.) galee (Br.), 
gabar (1362) militum; cf. Gl. m. v. eal- 
bares. ca- 4 eal-lones gabar calliarii 


£ celle mzlitum t galiares; callo müles 


(141). ealornes ;. galiaria militum (136b). 
ealpes i. galeae m. (136b, Gl. m. 2, 49). 
ealbis merces militi pro virtute (1366, sün. 
calbs pl. Pap.) eolones helme der rit- 
ter (74).. 


*Calopi-, colopi- (76), ealophi-, calo- 
ealei- (17, Ob. v. ealeearius) -fex d. 
eyn holtz-, holsez- o holt- (3), huleze- 
( ? hulez- (11), hul- (55) -sehuehmecher, 
-schümacher (6), -sehumeicher (3),-schoch- 
mecher (5b), -schemecher c -schoch- 
meister em -sehuster (1) -schoer (5), 
-scher (11), -schüche (sc 61); eyn sehuehw't 
(17). nd. holschen-maker, -meker. holtz- 
Sche-, trippen-maeher (132). 

Calo-podium, -podius(147),"-pedium, 
-pedria (12), -polmea (7. forma ocrearum 
76) kalepodius 7 ecallipodium (Sum.), 
cealapandria 7 eolupedium (8^), eolo- 
poda (Sum. III), -pedium (1, 76), calo 
(111, Ki.) 7. baculus ligneus t pes Ll. (Br. 
&c.) Staff, stoek (147). Ad. leyste (8, 
9), leist, laist (b 15, 16, Sum.) leiten 
o leste (8b). lest (22, 23). ags. leste 


Gf. 2, 251). holtzsehuoeh (91, 110). hold- | -h 


schuch (126). trippe (109, 110, Kil.), tripe 
(110). tripp (110 varr., Binnart ; tripp-schuhe 
erepidulae Stieler). triep (97). klompe, 
holbloek, pa-, pla-ttijn, (Kii.). platyn (68). 
podium, chalybs erucke sem. (Gf. 4 
591) hierher? 

*Calophifex v. Calopifex. 

*Calophista v. Colaphista. 

*Calophonia v. Colophonia. 

*Caloquineida v. Colocynthis. 

Calor, ealo (29) Ad. hitze. nd. hi-, 
he-, hee-tte. uuirmine (104). wyrm (111). 
werm-ede (22, 77), -de (b). 

*Calornes v. Calo. 

*Calo-tibia, 7 -bisia (19) eyn schinek 
(19). en schinke (11). 

*Calotripa v. Caleatrippa. 

*Calpar (4. eatinum) erden vat, e. 
schottel (147). 

*Calpiniea ags. hramsa (136b). 











CAL 91 


Calpis (cf. ealo. 142 p. 43. Gl. m. 2, 
49) eyns ritters (11), ritter-helm (8, 9, 
17), -hor (9). X064 (G1. m.). Hierher calps 
(ealpers?) déc. conf'usio latine eyn storm 
7 storunge (17)? cf. calpa GI mo 50 
pugna..., motus... (xaXram)? 

*Calpodialast v. Curruca. 

*Calsedix v. Claxendix. 

*Cal-tha (111), -ta, -ea (74), -ea (85, 
96, 141, 149, Sum. V), -oea (genus floris 
nach ealta 76), eiwmnal eulta (Gf) (7. 
ealend-a, -ula i11. cf. viola) cle (100, 
117, 120, Gf.). ehle (104, 141). bey- (85), be- 
(41), bin- (96, Sum.) ben- (149) -suge. 
bynsaug (74) korn- (111, 125 Mrg.), rin- 
gel-, gold-blume (114). leber bluom (16). 
ags. redeelabre (136), readeclefre (942). 

*Caltantum v. Chaleanthum. 

*Caltrippa v. Caleatrippa. 

Calua (oft i. ealuaria q.v.) dy kulbe 
(V. os capitis vbi capilli esse consueuere 
125. cf. apex, vertex; i. q. kolbe Fr. 
2, 582. cf. Sin. 2, 292). 

Caluare eal (8, 9, 110), glatzig (64) 
machen. cael maken (11). 

*Caluari v. Caluere. 

*Caluari-a (7. calu-a, -icium), -e (119^), 
7 -um (125), eauaria (7. rotundétas capitis 
121) eyn hirn-becken (1), -schal (91, 111). 
herne- (100), dotten- (64), hóbt- (95) 
-Schedel. hirnseheddel (125). haupt-sehal 
(75), -sehüdel (Das.). hoptschall (76). todten- 
kopf (15), -heupter (4. 65). panono- (Gt.), 
diep- (25), schedel- (Das.) -stat. calicheit 
s kaelheit tuschen die wynbrauwen 
132). hd. kalheit, stirn. gibilla (121). 
gebe-l (Sum.), -ls (119b). gipolsceini sim. 
(Gt.). beynhuef (-ium 125). ags. heafod- 
panne (942). 

Calu-aster, -us glatz-er, var. -ter (15). 

*Caluaites v. Caluities. 

Calu-ere, -ari (8) Ad. be-triegen (8 &c.), 
-trigen, -tregen, -dryegen (18). nd. be- 
dreghen (22). 

Caluetum sax. merse (mariscum; 
G1. m.). 

*Caluia est piscis qd. (16). 

*Caluilium gurgel, kel (76. aus eal- 
uitium kel, kal mzssv. 2). 

*Caluisa v. Colaphista. 

*Caluisium 2. diss- (23), dest- (6 
-ipatio. dump- (6), dum- (23), eael- e 
eit. 


Caluiti-, gew. ealuici-es, -um, ealua- 
ties (134), eaulitium (Sum.) chal-auua, 
-uui sZm. (Gf.), -we (Sum.) calua (121). 
kelwin (93). Ad. chal- (1), kail-, Ad. nd. 
kal-, kol- (23) -heit. kalekeitdes heubts (1). 

*Calumari v. Calumniari. 

*Calumbar v. Columbar. 

*Calumen (7. locus ealuarie »« co- 
lumen) houptstat der enthouptung 2 
rabenstein (175). 

Calum-, gen. calump-, ealomp- (76), 
ealumo- (1) -nia Ad. laster. falses lasters 
zyunge (8). valschis l. ezeyn (9). falsch 
verelagung (65), besagung ader schen- 
dung (V) scheld-unge (19) -inge (11). 
vnrecht rugunge (100). getwungen (71), 
getzwungen (1) ayd. trubsal (74). 

Calumni-,gew.calumpni-,/ callomin- 
(18), ealum- (1), columpni- (1),calompni- 
(76) -ari vnschuld an ziehen (1). vnsehult 
an zihen (5^). Ad. fals, falsch sagen (15, 4), 


12* 


92 CHAM 


be-s. nd. valschen (23), vlasch (a be- 
seghen. falschlieh bezugen (17). velsch- 
lich bedraghen (132). felslych betragen 
(133). Ad. nd. schenden. Ad. lest-ern, -ren 
(16). besehwaren &c. (65). dentzlen, 
auD-d. (Hen.). 

Calum-, gew. calump-, ealomp- (76) 
-niator fals (5b, 93), Ad. falsch, falsch-e 
(17), -er (110) sager (4), be-s. (76), 
-seger (b, 23), ver-, var. be-elager (110), 
gezug (17). Ad. nd. schender. ge-sch. (6). 
Ad. lesterer. stumpffierer (112). v'drucker, 
valsch wroegher (132). 

*Calumonia v. Calumnia. 

*Calumpnia v. Calumnia. Columna. 

*Calus (suforis, calcificis Sum.) zwi- 
chel (Sum.). 4. vas dc. per quod musta 
colantur (Br. cf. eolus sim.). 4. bonus 
(xaÀÓG; Gl. m.). 

*CGalustr-ium, -um v. Colostrum. 

*Calutus v. Caecabus. 

Caluus Ad. kail. Ad. nd. kal, kael 
(11). eyner der ein kale heubt hait (7). 
glatzig (64). 

*Oalx v. Calix. 

Calx m. versene (22). fersen (110). 
verDin (68). verBe (110€). vus sene (100. 
»« verssene). fuof) (91). ferse(16, 4). pherse 
9). fers (8). ferBe (bb). feri (77). ende 
(8. 9). haek (132). p/. haken (Gt.). scis-h. 
(Sum. nach caleaneus uerse ; aus fus-h.?). 

Calx f. (cf. ealeis) chalch (141). eal- 
liek (85). Ad. calk, kalg (67, 68, 1102). 

Calx, eale (8^) viua lescale (85). lent 
e 8^). vngelost kalck; extineta gelost 
125). 

aas ealx- (74), ealix- (8, 21, 76) 
-torium, -storium (76), -terium (8) kalk-, 
kalg- (76) -ofen (8), -offen (21, 74, 16), 
-haws (9). 

Cam-a, 7 -en (75), eanea (16) (7. breuis 
lectus «6 sim. cf. Dz. Wtb. 474. Celt. Nr. 
157) kurez bette (9), bett (75), bede (8). 
eyn bettlin (110), klein b. (64), bedde- 
ken (132) vff (64^), by der erden, auf 
dem erdtrich (64€). raispet (75). 

*Camabon v. Chameleon. 

*Cama- (8, 85, Sum. V), eauma- (74), 
como- (Sum. V) -cion, 7 -cio (74), eama- 
ssion (74), -tiea (47) (4. salimita 74, of. 
cham:eeleon, cam-aleuea, -ereon &o.) 
hd. nd. dist-ele, -el, -il (8). 

*Camadr-eos, -is v. Chameedrys. 

*Camaleon v. Chameleon. 

*Camaleu-ca, -nea 7 -nta (174), ca- 
mel-unea (8, 149), -emita um Yers 
chamseleon, camacion &o.) diste-le 
(47, 149, Sum.), -l (74). vnkrut (8). 

*Camamilla &c. v. Chamsemelum. 

*Camandreos v. Chameedrys. 

*Camare v. Comare. 

oos (cf. eamacion &o.) distele 
(149). 

*Camaru-s, -m (Ki) (cf. gamarus) 
hogerkrebs, kleiner meerbár (140). 

*Cama-ssion, -tiea v. Camacion. 

*Camba v. Gamba. 

*Cam-ba, (106, Gl. m., Ki.), -ma (Kil.), 
-bus (11, 19) (cf. eamus) bruw huefi 
m brou- (11), brouw-, pan- (kit), paen- 

106, Kil.) -huus, -huys (Kil). bráuhaus (Ki.) 

*Camba-sius, -rius (Gl. m., Ki.) bruwer 
(19). brouwer (11). bráumeister (Ki.). 

*Chambia kamme ein stat (14). 


CAM 


*Cambi-color, -eulor (8) wechsiluar 


(8). weis silber (szc 9!). 


Cambire (7. circinare 141) Ad. wech- 
seln, -Blen (68, 110). wess- (13), wef- 
(19), wefBh- (8) -eln. wese- (bb, 17, 2s 
wisse- (11), wis- (99) -len. bu- 7 ku- (225 
bü- (109), peu- (74) -ten. buthen (74). 

*Cambitor v. Campsor. 

Cambium wech-sel (93), -slung (1), 

-Delbank (68, 110). wess-il (55), -ele (22). 
*Cambo v. Chameleon. 
*Cambolus v. Camp-olus, -iductor. 
,Cambota &oe. v. Cambuea. 
*Chambroch 2. írifolum (124), aus 

gael. seamhrach, seamrag, engl. sham- 
rock :;d. | 
*Cambsor v. Campsor. 

Camb-uea, -uta (&e. Gl. m.), -utta 
(Gt. 9, 678. cf. -orta &e. 4, 405), -ota 
(86, 4. gabeta Gf), conbuea (75b) Ad. 
nd. kule (morbus 5b). kewl (74). kolb-e 
(19), -en e cholben (1). kolb (68, 74). 
nagel-k. (74). krob (49). krucka (s6, 7. 
gabeta Gf). knuttel (75). bischoff-stab 
(16), -stap (75). uerla (Z. virga, episcopa- 
lis Gf. aus ferula?). 

*Cambueare kolben (68). 

*Cambus v. Camba. 

*Camea v. Canna. 

*Cameactis, chameeaete (ki.) latich 

(Sum.). attich, acten, niederholder (xi.). 
*Camedentes v. Canini. 
*Camedreos v. Chamz-drys, -pytis. 

Cham-zedrys 7 -2edrops (Ki.), -aerops 
(143), -endros (85), eam-edreos (47, 64 
&c.), -edrios 7 -adris (141), -adreos 
(Sum. V), -andreos (93), -edus (943), 
-itrium (105), cemedreos (64^) gam- 
atreos (24), -atroes (47), -andria (49, 
74, 141), -andrea (95), -endra (75), -an- 
diros (74), gramandrea (47), ealaman- 
drina (143) (V. eamepitheos 64 süim.; 
colloecusium 2 cap-ar, -us 74; trixago, 
linodrys, serratula, teucrium 143; 
quereul-a 143, -à 24, 47 7 -us 47 minor) 
gunderebe, lore (Sum. vir) line (gr. 
47). leuchte; ayer 1n der pfannen o. im 
smaltz gamandria (74). helfft, frawen- 
biB (73). bla-menderlin (73), -manderle, 
blaw menderle, klein bathengel (143). 
hd. gamandre, groze g. (Sum. V); ga- 
mand-er, -erlein (143). nd. gammandere 
" vergiD nit mein (64 s2m.). v. m. n. 


, 


91 s?m.). v. man n. (49). ags. heortelzeffre 
942). 
Camelarius v. Caballarius. 
Cham-elza,-selea, y&-eAata, -au.ator 
(126), -QÀafa. (114) zyland (114 &e.). 
*Camelemita v. Camaleuca. 


Chamza-, gew. came-leon, camelion 
(147) (herba,cf. camaleuca, camellea &o.) 
thobari (101, 7. oualida, amalatia, api- 
ana Gf.) chlette (104). distel, eberwurtz 
(Ki. &c.). hulse (14:1). 

Chamze-, came- (6, 283), eama- (93, 
141, 147), gama- (74, 147) -leon, cama- 
bon, g. tis ? cambo g. onis (7€) (anomal 
simils lacerte 141. 4. pardulus 23. »« 
eameleopardus) moll, unck, eyn fenijn 
dyer (147). zwerwendter wurm (74). zü- 
verwender (zuiverwehter Wackern.) wrn 
(93). ein klein leopart (6). ein luttik 
pard (23). 

*Cameleopardus v. Camelopardus. 


CAM 


*Cameli-cium, -ceum, -num (104) 
olbininiz (104). kamel-en (19), -ijn (11). 

*Camelina v. Dorella. 

Camella puttir- (3), putter- (74), 
butter- (75), blunck- (49), blump- (76) 
-vaf | sim.  botter-vaió (19), -uat 
(11, 147). kerne (11. cf. Goth. wt. 2, 470). 
kerve (sic 98). rurkubel (15). 

*Camellarius v. Caballarius. 


*Camellea (cf. chamelee-a, -on &oc.? 
chamzemelum?) ags. uulfescamb(94,136). 
*Camellis v. Camelus. 


Camelo- (75, Br.), eameleo-pardus, 
-bardus (15) (cf. Weed dur kammal-, 
var. kammel-bart (75). kamelopart (93). 

*Camelunca v. Camaleuca. 


Camelus ulvinda (84). oluent ju 
olbent (102). chamel (1). kamel (5, 29, 4). 
hd. k.-, kemel-, kemmel-tier sm. kemel 
(99). kembel (93). 


Camelus 4. funis nautiecus; fumus 
n. (sc 132). came-, var. eami-llum 7. 
funem nautieum (136). camillis 7. finis 
nautieus (76). camellis schif-sayl, 
-strang (74). 

Cham-cemelum (Kk..), -emellum (91), 
-emilon (111), ehomo- (85), camo-, 
eame- (alph. camo- 66, 69, 134), eama-, 
cano- (17), gamo- (74), eaea- (Sum. V) 
-milla, ecamomella (105), cama- ( 96), 
eami-, var. gami- (75) -nilla 7. arundo 
(17. »-« eanna). megedeblomen (85). 
megdeblome (47). meyde- (96, Sum. 
V), hd. kamillen- blumen. medde- (17), 
ritter- (8) -blum. meteblüme (149). maid-, 
wis- (74), weys- (3) -plum. weyzeblume 
f., boh. men (4). wolfhunha (105). ags. 
se brada wulfes camb (eamemelon alba 
942). ópffelkraut (126). Ad. nd. kam-ille, 
-illeblüme (6), -il (5^, 17), -inil (10, S6) 
hd. gamillen. mile (sc 5). kómmel (versc 
von kumel eyminum 4). 

*Camen v. Cama. 


Camena sengerin (Gf.). fleute (3, 55, 
28, 71). floyte (223b, 74). floeyte (97). 
flote (100). fleyt (13). flete v fife (Gt. 
3, 330). piffe (10). pijff le pfyff (6s, 
110). nd. pipe. coppe-piff (77). holer-pfeiff 
(3), -phewf (1). holderpfyffen, var. hol- 
lerpfieffen cj ags. sangpipe (94). suB- 
donendspil (74). ein sehiff (6. sz. schilf). 

*Camena ferri v. Cadmia. 

*Camenata v. Caminata. 

Cham-zpitys, -zepithys (93), -epi- 
thyos (125), ecam-epitheos 7 -edreos 
(64 &c.) -ephiteos (149), -ephitis (Sum. 
VI) -piees Z7 -ipiteos (74), -ipileos (sic 
Gl. m.), -piteos (Sum. V) 7. arugo (125); 
aiuga, abiga (143 &e.); quieula maior 
(149. sí. quere.) harhowe (Sum. vri). jhe 
lenger jhe lieber, hynschkraut (73). io 
lenger ye liber (125). gamanderlein (Gi. 
m.). eleine gamandre (Sum. v). grof ga- 
mander eamip., klein g. camp. (74). 

Camera Ad. nd. kam-er, -mer (1t, 4), 
-mir (8), -mern (17, 21), -mere (8^). leube 
(21). gewelb (91, 111). 

Camerare krummen (22) 

Cameraria kamer-yer (132), -wib (110). 

Camerarius Ad. kam-erer, -merer, 
-rer (93), -mer maister (65); kem-merer, 
-mer (21), -erling (110), -erer (5, 22). 

Cameratus ge-krummet, -bogen ads 
-krymmet (68) -krommet, -welfft (132 




















CAM 


*Camereon (cf. ecamacion &o.) v. 
Cardus siluatieus. 

Camerus v. Camirus. 

Chamz-rops v. -drys. 

*Camesete ags. ellenwyrt (942). 

*Camestria v. Campestre. 

*Chametilia ein steinlinde (125). 

*Cametra 7, kamera, comodum ka- 
mer, gemach, slaffgadem (74). 

*Kametum v. Ramentum. 

*Camicella v. Camitella. 

*Camillis v. Camelus. 

*Camillum (7. eamella Ki.) v. Buc- 
cula. 

Camillus 4. puer ingenwus dc. (Br.). 
edelkinde (74). 

*Camimen (cf. eaminus) des fewrs 
egenunge (9). 

Camina dypstein (19). diepsaen (11). 
pl.-ae(cf.-ata) 2. camerae kemnaten (71). 

*Caminaria rauchswalbe (125). 

Camin-ata, off -eta, -atum (G1. Aeltr.), 
eamenata, comin-ota (175), -eta (bb), 
eàneta (17), keminada (Gf) Ad. md. 
kemen-ada Ü ), -ade, -ote (8). Ad. chem- 
inata (Gf.), -naten (1); kemna-de, -d (21), 
-ten (75), -t (4); kem-met (3), -itt (76), 
-t (6). ein tummenar (9. verschrieben ?). 
ags. fyrhüs (Gl. Aelfr.). 

*Caminea v. Cadmia. 

*Caminella v. Cyminella. 

*Caminilla v. Chamsemelum. 

Caminu-s, -m (835) ecornuus (55) 
Schor- (18, 22, 23), scor- (100), nd. schoer-, 
schar- (109), Ad. scoren- (Gf.), schoren- 
Db), schorn-stein, -tein 00) -sten (bb, 
22, 23), -stien (11). ouen (22). owen (100). 
ofen (65). bae ouen (23). Ad. backe- (11), 
back-, bach-, eyt- (65. cf. BM. 427), eyn 
heif (7) kalek- (5) -ofen, -offen, -offe 
(11), -oben (55, 18). herdstat (9 Ann., 65, 
67, 76). rauch lach (21). eyn fuer muer 
(17). fewr maur (1) des fewres behelt- 
nisse 4 eygen wonung (9 Anh. cf. eami- 
men). esse (ib., 93). kem-it (67, 76), -mit 
(68), -mich (64). chümich (2. cf. $m. 9, 
299). schlathüt (111). 

*Camipiteos &e. v. Chamsepitys. 

Cam-yrus (Gl. m.), -irus (Gf.), -erus 
i -urus (141, Br.) Z. curuus (Br. &e.). 
chrump (141, Gf.). 

Camis ('cf. eantus) 7. lgmum sine 
ferro que eantum dic. (141, G1. m.). felei; 
canis felgunt (Gf.). eamites p/. falie (at.). 
felg-a (117, 121), -e (Sum.). 

*Camisa v. Camisia. 

*Camisale v. Camisiale. 

Camis-ia, -ea (76), -à (94, G£., Sm. 1, 
325), -sà (136) hem-idi AA -ede (99), 
-at, var. -et (64), -met d -t (17), Ad. 
-de, -d, -pt (Mss. mog.), -bd (134). hemp (?1. 
wetterau. hemp). ags. haam (136), haem 
(94). phayd (v. a. 1455 Sm.) camisam 
annalem (cf. anuabile) iar-, vicalem 
dorf-hemidi (Gt.). 

*Camis-iale (11, 19), -ile, -ilis ( &c. 
Gl. m. 2, 72), -ale (104), £ -ea (16), Z -ia 
(n campsil-e (76), -is (Gl. m.), eapsile 

7 sirma 74) (cf. anuabile) hemitlachin 
sim. (104, 127, Gf). hemdelachen (Sum.). 
hembt loeh (sic 19). hemtlaken (11 
hemptlin (1). iarhemide (104). 

*Camistrum (aus canistrum) ?. car- 
cillum (134). 


CAM 


*Camistrum temis (127. cf. canistrum 
tem dus camisia cemis? cf. Gth. Wtb. 

, 526). 

*Cami-tella, -cella (22) (7. placenta ; 
cf. eauona) ein flad (6). vlade (22). 

*Camitrium v. Chamzedrys. 

*Camix-ius, -tus 7 comixius (Gl. m.) 
4. verbosus, loquax (Gl. m.); oritus red- 
perer, kleffiger (74). 

*Camma v. Camba. 

*Cammula/ assarum nebelwrz (Sum.). 

*Camoatim v. Curuatim. 

Camomilla v. Chamsmelon. 

*Camones v. Campio. 

*Camos v. Camus. 

*Campa (cf. campolus. capra.) rech- 
muter (74). ezigen geyz (9). 

*Campa (cf. Celt. Nr. 157) hamma (Gt.). 


Campana d. glocke dh glock, gock ( 


(18), gloke (13), glogge (93), glacken 
(21). nd. klocke, Kako (22). Jue 

Campana (cf. enula) 7. e-, a- (5, 6) 
-rinis. alant (5, 6, 22). a.-worez (11). 
olant wurcz (4). olent worcel (18). 

*Campanale glock-e (5^), -en kloppel 
(19), -hauf (76). klocken kleppel (11). 

Campanarium glock hues (19). kloc- 
hus (22). 

Campanarius glockener (5^). eyn 
cloecken luder (22). 

Campanator (cf. prc., edituus) Ad. 
locke-, glock-, glóek- (4, 67), clocke- 
1), mes- (134), meD-ner. glockenleuter 
(110). glockngiesser (76). ein sig'rste (6). 
( *Campanella glocke-l, -nhal o. schal 
15). 
*Campanella (herba) 7. conuolutilus 
zaunglocken,. winde (143). 

Campanile Ad. glocke- (17), glock-, 
glok- (9), glog-, verb. gloggen- (93), 
glogg- (Sm.), glocken- (110), glack- (1 
gluck- (8), kloc- (22) -hus szm. uuenti 
stein (Sm. 4, 106. cf. coclea). 

Campanula 7, nola schelle, glocken 
(93). 

Campanum v, Nola. 

Camparius platzhüter(Ki.). lurschütz 
(&e. Fr.). floeherte (125). 

Campe (fehlt in den Mss.) hd. rupe, 
rupp, krautwurm. 

*Oampebra v. Camphora. 

*Campeolis v. Campolus. 

Campest-er, 7 -ris (75) (v. qua- £ 
squa-drus 75) velt-, veld- (5b, 64), £ 
schilt- (75) -man (1, bb, 22, 75), -wachter 
(15), -streyt (64. cf. campestre bellum 
Gl. m.). 

Go ce dM -pastria (Das.), -pistria 
(15 v. anaboladium), -estria (76) (7 
perisoma 76,suecinetorium &o.) schurtz- 
tuch (Ki. scoerte (97). nider-kleid (Ki., 
Fris.), -gewand (Das.). 

*Campiees v. Chameepitys. 

*Campidoctor v. Campiduetor. 

Campidona kempten ein stat in swa- 
ben (74). 

*Campiduc-ere, -tus v. Conduc-ere, 
-tus. 

Cam-piduetor, -pidoctor 7 -psolus 
7 -polus Z -bolus (74) kempere (G1. Mar.). 
kempff-er, -master, -streytter (74). ein 
feltfurer (110) pleiter, v/g. geleitzman 
(15). ain hoptman (76). vorvechter (6s, 
132). 


CAN 93 


Campio, 7 caphio 7 condo (147), £ 
eardones (74) 7. gladiator s vechter 
(68). swert-speelre (147), -furb, -feger (74). 
eandones (aus cond.) 7. gladzatores; 
eamones (a/ph. ecan-) 7. leccatores (16). 

*Campiteos v. Chameepitys. 

*Camplastrum v. Cataplasma. 

*Campnale v. Canale. 

*Campo v. Caupo. 

*Camp-, eamb-, 7 eab- (Gf), eap- 
(v. dama) -olus (cf. capreolus, eaupu- 
lus, eamp-a, -iduector) rech (75, 119, 
Gf.). rehe (100). felis eampeolis rech 
cigeline (121. cf. nAd. rehkitze?). 

*Campos (,s/. compos^ Leo) ags. fae- 
gen (136). 

Camps-are, prs. -o, e&mso (117), 
capso (66 &e.) 4. cambire (Ki.); fle- (Br. 
e ble- (76) -etere. beugen, flechten 


*Campsil-e, -is v. Camisiale. 
*Campsolus v. Campiductor. 
Camp-, ecamb-, can-sor, ecambitor 
hd. nd. wesse-, wisse- (11), Ad. wefle-, 
wese-, wehsse- (6), wechs-, wechf-ler. 

Campsorium Ld. eyn wechsel-, nd. 
wessel-banck. 

Campulus feldil (75). refental, reb-, 
reu-enter (74). 

Campulus v. Caupulus. 

Campus (7. area (111) Ad. nd. velt. 
platz (111). eampi 2. equé marini (141). 

Cam-phora, -fora, -phera (Sum.), 
-pebra (8), eanfora (74. 93) (herba 8, 
64 &c.) ka- (12, 91), ga- (4, 74), a- (64, 
123, 125) -mpfer. camph-or (85), -ir ec 
-er (47, 96, Sum.). eanfer (93). k&fir (8 
ka- 4 ko- (74), ga- (3, BM.) -ffer. 

Camurus v. Camirus. 

*Ca-, cha-mus adj. chrump (6Gt.). 

Camu-s, -m bier (Ki., Gl. m.). 

*Camus v. Canus. 

Cam-us, -os (136), um (s6, Gf.) gew. 
chamus (gr. X&0G 114), canum (75) (cf. 
lantinum, eapistrum, heleium, epi- 
rhedium) chamo, cam(aft.). cham (chain ? 
86). chun-t (2), -tt (1). brem-yD (s), -b 
(66 &c.). piB. im zaum; half-, rüden-bant 
(15). gebi-f5 (18, 21), -s (93), -sch (5). ein 
kromp bif) ((), krump geb16 (75, 76). ein 
pied gebyBe (68 scm.). bettel (109). brey- 

ell (132). Ad. zu- (b), zy- (68), zi- (10), 
zye- (18), zo-, zó- (8), nd. to-gel. en rink 
an deme bete in deme tome (23). hal- 
ffter (17), -ter (11, 109), -gtre (99), -se 
m Cf. Goth. Wtb. 2, 514 sq.). maulkorb 
114). ags. suol (136. ?. q. sól, sál, engl. 
sole Bosw., nicht etwa, aus swol cauma) 

*Camus 7. lapsum an ruina (141). 

Canab- v. Canap-. 

*Canabrum v. Cantabrum. 

*Canabum v. Canapus. 

*Canabus (cf. Gl. m. 5. v.) v. Canna- 
bus. Canapus. 

*Canacella v. Cunicella. 

*Canache dachs-schlieffer (&c. Ki?.). 

*Canadella (cf. ehanna) kleiner gin- 
fisch (140). 

*Canaf-a, -el, -um v. Canapus. 

*Canale (cf. ital. canile sm.) hunt- 
hus (104, 131, 141), -chelle (104). 

*Canale v. Cantabrum. 

Ca-, gew. can-nale, -nalis, campnale 
(19) (cf. imbrex, fistula) hd. chanali 


94 CAN 


sim. (Gf.); kan-al (110), -el (7, Gf.), -nel, 
-del, -er (76); ken-el (93), -er (91); kánel 
(Fris.), wasser-k. (135), -rinne (75), -gosse 
(132), -gang (-le 68, 110), -seige (Aar.), 
-loeh (-1s 68), -lauff (110) da das wasser 
vBgat (110). eyn waifer ganck (19). wa- 
tergane (11). waBestein (13 Mrg.). ror (91). 
róre (9, 6). trog (6). (in eanalibus) in 
trógen (7), drogun (8m. 2, 712). nuoskin 
(d. pl. $m.). nusch, nusche (74). nóhin (d. 
pl. Gf.). ein noch (49). nach (135). naach 
(Das.). schlem- 7 puch-grabe (Aegr.). kall, 
sluyse (132). hd. rinne, ge-r. (Agr.), rin- 
nen (1, 4, 125), rynden (21), ritine (8^), 
sinne Ss st. rinne?), tachrynn (111). Ad. 
13) nd. ein, en renne, dar dat (22), dat 
ar (23) water inne lopet. gote (109). 
gate (ll, 109). andacht 7 andechtigkeit 
(74. aus anzucht sim. mássverst.!). con- 
dut (99). deu- (88), teu- (Fris.) -chel. gruppe 
(109. cf. Br. Wtb. 2, 553. Goth. Wtb. 2, 420). 
en molen bedde (11) mollen bed; ad- 
fallen (/at.? ais Quellengrundloch erklàrt ; 
21). 

*Canali-a, -cola (Ki.) (7. fex plebis) 
kanaelie (Kil). 

Canalieulus gerin-7 rutz-lein; kerbe, 
rinse (Agr.). krinn zum spánner o. grándel 
(113. cf. suceula). 

*Canania v. Canonia. 

*Canaparia 7. q. Artemisia q. v. (143). 

*Cana-peius hanffen (13);-beus henffin 
(15); -binus henffe (91); -vineus hana- 
finer (Gt.). 

*Canapellus v. Canapeus. 

*Canapesem hanofsamo (Gt.). 

*Cana-peus, -pus (110), -penus (5^), 
-pes (49), -pillus (74), -pellus (64), -beus 
(15), -bieea (125), eanopus (68) (auis) 
hd. hanffe- (D^), hanff- (4), henffe-, henff- 
(18 &e.), henif- (1), hennepe- (23), h6pe- 
(22) Ad. ling, lig (18, 4), -linck (3, 22), 
-ineh (23), -lieh. (77), -lein (1). hanit- 
(2), hanff- (75, 110) -vogel. hanf vink (6). 
schoef-, var. schef-lin (64. cf. ceyx). 
grafimuck (7. eurruca 74). 

*Canapopis hanffinsur (74). 

Canap-us, -um (//gumen 1, 85), -ium 
(96), canopus, eanab-us (75, 110, Sum. II), 
-um (110, Br., Gf.), -is (68), cannabu-s 
(121), -m (91), eanobum (68), chanabum 
7i eanap-is 7 -e 7 ean-ops i -avus 4 
-eva (Gf), eaniua (120, 121, Gf.), canni- 
uà (87, 117, Gf.), -nà (Sum. I), coniua 
(68, 131), hannaue (121, Sum., Gf.), canaf-a 
(104), -um (87?, 105, 146) Ad. han-uf (se, 
Gf.) -of (131), -iff (1 sim.), -ef (Sum.), -ffe, 
-ff. hanff-stengel (17), -sam (eanafum 
81, 146). henef (96). hannep (11). hennep 
(22). hanol (eanniua Sum. 11). anif (117) 
t aníz (87), anijs (85). eanafel silvatica, 
ags. hzmep (949). eanabum ef. henffen 
seil o. schnur (110), corde (132). 

Canapus siluatieus wilde hanff (8). 

Ca-, ka- (872, 146) -naria, 7 canarium 

143) nl. ledt-, lidt-, Ad. nl. hunds-gras, 
d. t -zahn (143). sur ampfer (873, 146) 
klainklet (91). 

*Canatum (8) eanotum cetewar (8). 
ezyddewar (19). seduar (11). zyt-wein 
(66, 70), -wen (69, 134). zydwyn (133). 

Canaua winhus (131, 141). 

*Canav-ineus, -us v. Canap-eius, -us. 

*Cancabrum v. Cantabrum. 


CAN 


*Canearides v. Cantharis. 
*Cancella v. Cancellum. 

Cance-, canci- (D^), eranca- (17) -llare 
gader (5), gegitter (21), tralgen (132) 
machen. getteren (110). schrenken (6, 8, 9). 
schranken (99). be-schr. oo seranckelen 
(11). be-scr. (22). dye hende vz recken 
(D vber einander tun (4. mhd. ver- 
schrenken). besleyssen (18). lochern (8b). 
tilgen (12). dilgen (17). blof schrifft 
durehstreichen o. vertilgen (110). durch 
dy gesehrif strichen (9). auBleschen (111). 
kritzeln (bb, 71). erisselen (22^). czirklen 

1 


Cancellaria (dignitas 16) kantzley 
(15). 

Cancellarius eyn sehaez huder (19). 
hd. canee-, kenze-, kenez- (10), nd. kense- 
ler. hd. eyns grosen hern seriber sm. 
nd. enes groten heren scriuer. 

*Cancellum en steyghergat (11. d. 7. 
Treppengitter?). kantzel, getter 29) 
eancella stie (Sum.); sunt alrà (altarza?) 
7 locus vbi canonici stant (8^). 


Caneellus 4. /ntersticium inier pro- 
pugnacula (Gl. m.), pr. muratorum. (Br.), 
in choro nter scolares et la/jcos (16); 
fenestra, reticulata, ala palati (16, Br.), 
ad p. (Gl. m.); paruum foramen pariet-z 
(Gl. m.), -s (Br.); magnum f. quartum 4n 
mumero inm quo solent columbe nidificare 
nidos &c. uo. gattir o. kibbin loch (8. 
cf. nl. kijck-venster?). gat-ir (9), -er (1, 
BM.), -ter (4, 75, 77), -tern (111). gad-der 
(12), -dre (23), -ir (13), -ern (10), -dre 
(22b). kathar (75). goder (22). Ad. getter 
(£. fgn. ret. 163 in fen. 4 pariete 66 &c.). 
ge-g. (6, 125). güttry (93 Mrg.). gitter (66, 
111). ge-g. (4), -giter (21)..eyn gegeid- 
derez (1T). can-cell (93), -tzel (1, 175), 
-eelin (99). predigstul(75). schuoler banck 
(19. ef. prc.) loch £ vinster (fenestra 
reticulata (67 &e.). vensterken (99). ge 
sehrenckt fenster (126). sehran-ke (22b), 
-e (12, 23. sim.). hd. schan-ck, -g (5b, 133). 
geremmecz (12). kleer kanck (11). tralge 
(132). tralie (107). stryrken, verb. n 
Stryn (13). 

Cancer, g. -eri (8, 9) (£. naea 141, 
Gl. m.), eancra (7.nata 141) Ad. kreb-if) 
5», 21), -e5 (19), -is (5, 9), -D, -s. kreps 
urs kreffs (132). creuet (222b, 98). ereft 
(99). krieft (11) . krouz (23) hymmel 
zeichen (8, 9). (V. morbus, fem. 175, g. 
-eeris 8, 9) der kreps (91) der frau- 
wen we (8). kolb-e, var. -le (m. membri 
virilis 15). kewle (9). ein bozer swere 
der do vil lochere hat vnd seyget stet- 
leich ein (4). ags. hufuern (1362), nefern 
(136). 

*Cancillare v. Cancellare. 

*Caneta v. Cantharus. 

*Canda v. Canna. 

*Candabarda v. Cantharis. 
*Candabra v. Cantabrum. 
*Candari-da, -des, -es v. Cantharis. 

Candari-us, f. -a (4. lotriv 11) (2. q. 
eandidari-us, -à Br. cf. ecandator Gl. 
m.) wescher (19). wascher (11). 

*Candauo v. Gandinum. 


*Candea esí nauis eo quod sit longa 
(16). Cf. eaud-ea (^. v.), -iee nauculg 
(Br., Gl. m.), flósse (Ki.). 

Candela Ad. nd. kertze. kerse (22). 





CAN 


kyrtz-e (5»), -en (111). kirez (11). schan- 


del (110, Fr. 2, 161. frz. chandelle). 


Candel-a, -aria £ -a regi-s, -a (143) 
herba) kónigs- feld-, vnholden-kertz 
143). himelbrand (91, 142). wulkraut 
91, 125, 143). 

*Candela-bra, cf. -briecus (Gl. m.), 
-ria liechtmef) (74). 

Candela-brum, -ferum, -ucrum (67) 
Ad. nd. lu-, Ad. leu-, lei-, ly- (68) -ehter. 
luethér (13). liechtstock, latern (110). 
kerz-stall (v4, 76), -stal (64). kerstal (93). 

Candelaria (herba) v. Candela. 

Candelaria, e. festiuitas (65) ein 
hochzyt der kertzwyhung (65). licht- 
messe (Ki.). 

Candens glimig, schindig (17). gluent- 
eysenfarb(111).schien-, varr.schin-bar(65). 

Candere d. glitze-n (110), -rn; glióen 
(18), glyssen (76), gleyDen, gleisen (6). 
glineern (23). Ad. nd. schinen. wyf3 (8b), 
well (76)! wit (23) sch. wif £ sch. (5). 
hd. scheynen. weys sch. 7 w. blicken 
(9). wife schin (21). blincken (132). 

*Candere (aus tundere) 7. verberare 
stozzen (bb). 
*Canderius v. Cantherius. 

Candes sunt vasa fi- (142, Gl. m.), 
ve- (16) -etilia. 

Candeseere Ld. an heben zu schey- 
nen; anfahen, var. beginnen, schinen o. 
glitzen (110); glitzern, 7 glijBen (17). 
glissen (18). glintzern (23). glinstern, 
glogen (22). bernen (2235). bornen, gluen 
(17). glemmen (22*^). schinen (6, 8). 

*Candi v. Suceuleandi. 

*Candibolus v. Candidolus. 

*Candib-ulum, -olum (76), -alum (68$, 
132) (instr. brazandi, cf. fundibulum) 
hd. schuff-e (3, 74), -en (63), -el (21, 110); 
schuff (Mss. mog., schufel, schauffel, 
schapffe (74); schaff-e (67), -en (63); schaf 
(16). schup (132). 

*Candica v. Caudea. 

*Candicides v. Nocticula. 

Candieulus v. Candidulus. 

*Candida v. Consolida. 

Candidare Ad. wi, weif machen. nd. 
wit maken. Ad. blei-, plei- (3, 69), play- 
(1) -chen. nd. bleken (22). glyssen (18). 

Candida-ria, -trix, candaria (11) 
(Z. lotrix) bleicherin (49, 68, 110). 
bleyckersche (132). 

*Candidarium plaiche (74). 

Candidarius (7 fullo) ein weyf 
gerber (9, 74). irrher,. plaicher (74). en 
louwer (11). 

Candidatio wif-, schinbar-machung 
&c. (65). 

*Candidator bleicher (110). 

Candi-dulus, 7 -eulus, -bolus (76), 
eand-ulus, -olus eyn cleyn schin (1'). 
ein ding das klein schynend, var. schei- 
nen ist (110). ein wenig schynend (68). 
wat blinekende (132). en luttik glans 
(22). weiflecht (Das.). 


Candidus Ad. schynende; wiD, wife 
(21), nd. wit sch., schine (V), schin (18, 
21), lieeht (8). sehinender (6). schin far 
(11). sehienbar wy (65). weys scheynigk 
(4). hd. weifb-schein (76), -suHo vus (66), 
-scheinend (134), -sehynig. wy (85, 17). 
wislich (9). weif) vnd klar (64). glisbende 
(Db). glantzig (1). blanek v£ mix (125). 


*Candilena v. Cantilena. Condueta. 








CAN 


*Candire v. Condire. 

*Candities grawi (Gf.). 

*Candolus v. Candidulus. 

*Candones v. Campio. 

Candor Ad. nd. schin, scheyn (4, 76, 
110). glans (22). wyf3 (64). 

*Candueta v. Condueta. 

Candulus v. Candidulus. 

*Canea v. Cauea. Cama. 

Canea kleyen (Ki.). 

*Can-ére, 7 -ificare (76) Ad. singen, 
loben. (pri. e&tini) zinghen, louen (22). 
lobsingen (67). offenbaren o. ware- (8), 
wor- (9) -sagin. kreyen (126). gallus canit 
7 eantat kreth, kuckert (125). ecanio iui 
itum 7. diuido (76) aus carire »« cano 
7. diuino (Br.)!? 

Can-ére, -eseere (835, 9) Ad. md. 
grawen. graven (3). graen (5). groben 
(9). hd. grauwe (19), groe (6), grae, gra, 
grau, gro (4) werden. grizen (11). 

*Canetritum (/ eentemorbia) egel- 
grab (14). 

*Caneua v. Canapus. 

*Canfora v. Camphora. 

*Cangianta («ws ial. cangiare) i. 
vertis polymita, can-giant, biant (Kil.). 

*Cangium v. Agramen. 

*Cania v. Cauea. 

*Canibetum hanffgarten (75). 

*Canielada v. Canieulata. 

*Canicola v. Canieula. 

*Canic-olus, -ulus &e. v. Cunieulus. 

Canie-ula, -ola (V) (Z. paruus canis 
Br.) hundtlin (69, 110). hindlin (76, 134). 
hund-ekin (23), Ad. -in, -en (55). hunt 
ynne (22). huntin (66, 70). hüntin (110*). 
hynden (21). zohi (104). ezohin (9). zuppe 
(4). teue (99 &e.). hundstern (64). 

*Canieula (herba) v. Canieulata. 

Canieularis huntlich (19). hundisch 
(75). dies eaniculares die hunds tag (68, 
110). 

*Cani-, coni- (4), eerni- (Sum. VII) 
-eulata, can-iclada (Sum.), -ulata (74), 
-ieula (47) bils-a (87), -e (74, Sum.). bilisa 
(Sum. VI). bilre (74). nd. belne (Sum. vir). 
bylse, pilse f£, 5oh. bli (4). bille 
semen evus (A1). 

Canieulus (7. g. -la Br. 4. saerum n- 
castum. Gl. m.) hundel (75). 

*Canieus v. Caninus. 

*Canifieare v. Can-ere, -tifico. 

*Canilla brachinna sZm. (Gf. 8, 277). 
brecha (Sum.). 

*Canimia (i einomia qg. cf) huntz- 
fliegen (75). 

*Canina (herba) gens-, eiter-blüme 
(95). hunde-fell, -fleisch (Ki.). kleine klette, 
pfaffenluf (125). hundf-muck 7 flieg (7. 
ein-ifes, -enos (74). 

*Canineca (i. colchicum) zeitlof, 
herbstblüm, hundshoden (144). 

Canini, c. dentes, cáni- (17), ceame- 
(9) -dentes forder- (8), -hinder- (17), 
hunds- (91), sehrot- (9) -zene. sg. kriph- 
zan (93). 

Cani-nus, 7 -cus (11), -nieus (75 var.) 
hundi-ch (11), -n (75). ain hindiseher (76). 

*Caninus v. Cophinus. 

*Canipeum v. Conopeum. 

*Canire v. Canere. Carire. 

Canirubus hag-butte, -rosenstaude 


CAN 


(Ki.). botten, hanebutten, wein-hag, 
-dorn (144). 

*Caniruta hundsraute (143). 

*Canis v. Camis, 

Canis (vé. animal latrabile; piscis, 
stella; vnio q. cf. 93) hd nd. hun-t, -th 


(bb), -dt (110), -tt (1). hont (11). rode. 


(22b). hd. ein stern, md. sterne, steern 
(11). hd. hunt stern. esso (z. vnio 93). 
" visch (11). dorsch (1, 535). meerhunt 
93). 

Canis lingua v. L. c. 

*Canis pontieus, 7 marinus (75) mer- 
hunt (75). biber (74, 93). 

Canis-trum, / -ter (88),-erum (136), 
eami- (134), eauu- (22) -strum :. co- 
phinus sm.; car-cillum (66,134), -allum 
(67); sportula (Br.; ealatus (110); fis- 
eella 7 -tina (75). hd. korp, korb (ss, 
110) kurben (75). nd. korf. hd. md. eyn 
drage-, droghe- (22), Ad. drag- (V, 2L), 
trag-, derge- (11), proth- (3), brot- (9, 
11), schussel- (1) Ad. -korp, -korb, -karp 
(21), nd. -korf. Ad. zeyne, zein 7 flechte 
(15); zene (85). teme (sic? rr. 2, 368b. 
cf. eamistrum). rorin (8). schene-vas 
(85), -vat (22, 23). kipe (22). kratt (88). 
kretlin (64). kreuntzen (75). kreutze (74). 
hantfaf (66, 67). zwieg (zwing ? 65 Mrg.). 

*Canita (amders Gl. m.) suegela (141). 
swegila (131). 

Cani-ties (a//g. -eies), -tudo elte 7 
greuwe (135) gràuui (Gf). Ad. grauwe- 
(19), grauwi- (65), graw-, gra-, grawi- 
(9, 22), grawe- (17), grau- (5*), grab- (1), 
grae- (21), gro- (6, 4), grijs (11) -heit, 
-cheyt (22), -heyd (19), Ad. -keit. 

*Caniua v. Canapus. 

*Canna scherling (Sum.). 

Canna, kanna (Sum.), eanda (13), 
eauda (77), eamea (8) (7. eannella, im- 
brex 64; cf. eantis) hd. nd. ror. hd. 
rorra (Sum.), rorre (21), roir, roer (9, 71). 
reet (85). rum (149). ken-el, var. -nel (64). 
hd. eyn orgel-rore, -ror, -rorr, -pfiff (6 
-piffe (17). en orghelen pipe (22). der 
gerad halm von dem knepflin zuo dem 
andern (64). 

*Chann-a, -us gin-fisch, -maul, -ner 
(ginnet alzeit 140). 

Cannab- v. Canap-. 

*Can- (af.), ca- (Sumr1) -nabus (herba ?) 
labal. 

*Cann-, calam-acorus (ein zwickdorn 
o. mittelgewáchs zwischen der acker- 
wurtz vnd dem rohr) indianisech blu- 
menried o. lilgenrohr (143). 

Cannale v. Canale. 

*Qannator (qui facit cannas) roren- 
meister (75). 

Cannella v. Canna. Gl. m. tv. ea-, 
can-nella. 

*Cannellus 2. panu-s, -lus spuol (64). 

*C&neta v. Caminata. 

Cannetum ror-ach (74), -ot (76). 
locus da ror wechst (110), da riet wechfót 
(68). rore-kasten o. -brun (75). 

*Canneus 7. gannio lecker, liedspre- 
cher (74). 

Cánidentes v. Canini. 
*Canniduea v. Catadupa. 
*Canni-na, -ua, canobum v. Canapus. 
*Canobolagium (?. anaboladium, 


CAN 95 


subtile) rocket, subtijl lijnen cieit aever 
die eleider (141). 

*Canodium bast (8), cf. eanàtum? 

*Canomilla v. Chamseemelum. 

Canon geistli-ch, -chs (75), -k (23), 
gestlick (22), gotlieh (8, 9) recht, rechte 
(9), reicht (3), 7? ordung (8), orden (9), 
gesetz (7, 75), gericht (21). 

Cano-, cono- (b^), eana- (7) -nia 
eanon-ie (5b, 22), -ey (66), -y (68, T6). 
caneny (18). canan (1). thummerye (5b). 
(. eanonieatus qg. v. ein kor- (110), 
thom- (69), thum- (134) -herren pfrund, 
frund (134). 

Canoniea (21, 76), e. secularis, ea- 
nonieularis (sic/ 1) Ad. eyn thum-, 
tüm-, tum-, thom- (69), dum- (7), dom- 
(18, 22), domme- (21), doym- t5 chor- 
(1105), kor- (110) Ad. -frauwe, -frawe, 
-fraw, -frau (7), -frów (6), -fry (16), nd. 
-vrowe. nonne (68). 

Canonicatus canonye (55) en cano- 
nicat (23). domprouene (22). 

Canonici regulares regler (1l, 71, 
Sum. 9, 64). regeler (Db). cf. regularis 
canonlih (Gf. 4, 453). 

*Canonieularis v. Canonica. 

Canonieus eyn thum- (5b), dum- (7), 
dom- (5, 22), hd. kor-, kore-herre szm. 
geistlich h. (65). canunmich (Gf.). eyn ka- 
non-g (18), -eck (22b), -ick (68). 

Canonisatio erhebung der heiligen 
25). 

; JM eyn die dat geystliche 
recht wey (132). der das g.r. weit (110). 

Canoni-zare, -sare Ad. erheben, e. 
die heiligen (75). her-heben Z -hohen (17), 
-beben dum herren (1). md. er-, ver- 
heuen. erherben (5). erhóhen (6). in- 
Schriben (65). eonosatus 2. en altum 
erectus (16). 

*Canopegium v. Conopeum. 

Canop-eia, -eya, -ia hd. nd. egyp- 
ten lant. Cf. Egiptus anópe (127). 

*Canop-eus, -ius (6) (7. galerus q. v.) 
ein bilgern hüt (6). wanderhot (22). 

MN i. medius cortex sambuci 
41). 
Canopium &oc. v. Conopeum. 

*Canop-s, -us v. Canapus. 

Canop-us, 7 -ia (Br.). terra pharaonis 
(76); ciuitas egypti (Br. cf. G1. m. 9, 125 sq.). 

Canor (7. sonus Br., anders Gl. m.) hd. 
eyn gesang, eyn done (12), helle (9), h. 
-keit (8), heiliekeit (9 &e.), heel (85), 
helen (13). hoghen Z vrowen (29). 

Canorosus hogelieh Z vrolie (22). 

Can-orus, -tor, (4), -erus, -osus Z 
-otus (17) sanchpar (1). sangbar (bb). 
Schalber (9). scehawer (w aus lb) o. helle 
(8). helli-ch (85), -e (13). wolhellend (110). 
heyle lude (17). ludende Mer hd. ein 
singer. Ad. nd. senger. eanora kingilonti 
&c. (Gf. 4, 454, 564). 

*Canotum v. Canatum. 

*Canotus v. Canorus. 

*Canpolus &oe. v. Caupulus. 

*Cáso v. Campsare. 

*Cansor v. Campsor. 

*Canstantinopolis v. Constantino- 
polis. 

*Kanstra (kan-, kar-istia?) eyn 
ehorde (11). 

*Cantabr-o, -um v. Cantharis. 


CAN 


Cant-, eane- (74, Sum.), cont- 7 cat- 
(Gf.), ean- (Sum.) -abrum, ecand- (74), 
eat- (1) -abra i. brenda (104 sm. cf. 
brinna); furfu-r, -res tritici (10, Gf.); 
purgamentum frumenti 0 farine (Br.); 
eanale (Gf.); cbus canum (16). klia (at.). 
clien Z chliwe (Sum.). eleye (85). weytzen 
kleyen (64). weizene (96), weyB- (16) 
-elyen. w'üen ely (17). wesin sehin (sic 
8). gries kligen (6). waytzin-kleyen Z 
-gruste (74). weisen krüsch (93). hunt-az 
(104, Gf.), -aD (15 sim.), -as (£ canale 141). 
hunetz af (1). hundas (74). 

*Can-tar, -thara v. -tharus. 
*Canthar-, stann-, plumb-arius (cf. 
eantrifex) kannengysÜer (125). 

Cantare singen (5, 21, 65). lobsagen 
(65). 

*Cantar-e, -i v. Cauter. 

Cantharis (Ki.), canta-rida (64b &e.), 
-rides (9, 64b, 74), -ride (pi. 22), -reda 
(649, Sum., Gf.) -redes (64€), -bro £ 
eandarida (76), eand-, eanc- (Sum. V) 
-arides (sg. 64b, pl. 85, Sum.) -aries 
(sg. 17) (2. vermés terrenus corrodens 
cadauera Br, a eandore 85) guldene 
wrme (Sum. V). gruen, var. gryen, 
kefferlin (64). clene worme (22). eyn 

limehin (17). glymen (8^). glerimchen 
(0. siur-e (Sum.), -0 (Gf. 6, 273). zanger-, 
ascher-, golt-wurm (74). sehróter, rof- 
kzfer (124 &e.). eantharus uuipil (G1.). 
eanterus wibel (121). eantabrum (7. 
letofagus, hilena 75), eandabarda (14) 
wurme in todtengrebern (74). toten- 
w. (15). 
*Cantar-ius, 
Cantarus. 
*Cantharopolis kanstadt (88). 
*Cantharus v. Cantharis. 


Canth-, eant-arus, eant-arum (Gi. 
m.) -arà (Gf, Gl. m.) -ar (141), -erus, 
-erum, gew.-rus, -rum, caneta (121. sí. 
eaneta?) kanna (121). ehanna (Gt.). Ad. 
nd. kanne. kan (17). kann (68). ezinein 
? holezen kanne (9). zynnen o. hulezen 
kan (8). ehan-nala (Gf.) -ele (104). ean- 
neta, chanta sem. (Gt.). kant (67, 69, 110, 
134). kande (1). chandel (1). kandel (66, 
74, 75, 111). kantel (111). chennine (Gt.). 
becken (8, 9, 17). naph (141). schufel 
(8, 17). schüssel (9). cantara (corbis) 
spiliuuit (Gt. 1, 744). 

*Cantharus trachter; eantarius trih- 
tzre (Gf. 5, 520). 

*Cant-, cath- (a/ph. canth- 76) -arus 
(é. lapis durus vini) win-, weyn- (66, 74, 
134) -steyn (7, 18, 66, 76, 134), -stain (74), 
-sten (22). 

*Cantelena v. Cantilena. 

*Cátelosus v. Cautelosus. 

*Canter v. Cauter. 

*Canterio v. Caurit. 

*Cantertum (aus cantherium ? cane- 
tritum?) retich (Sum. v). 

Canth-, eant-, eand- (104) -erius, 
cantar-ius (Gf.) -rus (76) bótlink (29. 4. 
spado, castratus equus 6 vervex i. q. 
hamel uy münch (114). munch (110). 
minch (91). hin (Gf.). heng-ist (104, a 
-st (76). wallaeh (114). der bock o. garn- 
wende opificis i. qQ. mataxa; cantherii 
dachlatten (125). 

*Canteruium (aus cantharus?) aimer 
(Sum.). 


96 


-rus v. Cantherius. 


CAP 


*Canterus &oe. v. Canthar-is, -us. 

Cantieare (2. frequenter cantare 16, Br. 
st. -tare) singen (19, kKi.). 

Cantieum (7. cantus q. v.) hd. ge- 
san-g, -ck. nd. zank. lied (7. cantilena 
1). e. eanticorum, cantica p/. das puch 
der mynn vnd auch der lieb (1). Ad. eyn 
buch der lyebe, der liede (7), in der 
bybel (68). e. elegans 7 lasciwus cantus 
eine leusche (125). —. 

*Oanticus (: XQ»00c, kante) ramft 
(8). ranft (9). ra/nft (8b). 

*Cantifieare sanck machen (19). eani- 
fico 7. cano (16). 

Canti-, cante- (22b), 7 eandi- (76) 
-lena « eantus et lenis (! Br.) quas 
e. de lena (! 76). hd. lied. vulg. liedel, 
liederlich, frolich, liehtiglich on BOE 
(75). lyd (69). liet, sang (17). lith (b^). 
leet (22). leyt (225). rey (223b). carmen 
o. eondueten (66, 70). ein stucke (7. can- 
tici compositio 125). 

*Cantis v. Cautes. 

Cantis, cautes (11), eantiscamia 
(D*. eamia aus canna!) ror(11).7. canna 
orgelror (1). eyn vrgelrore (5^). p/. ean- 
tes (Br. &e., ?. aule q. v. 75) argelroren 
(15). orgelpfyff (68). 

*Cantius v. Glanus. 

Cantor senger (Db, 93, 110). singer 

(91, 76, 68, 110€). gesangmeister (75). 
*Cantor v. Cento. 

Cantri-fex, -fusor (cf. cantharus, 
Gl. m. 2, 135) hd. nd. kannen-, Ad. kan-, 
kandel- (1, 66, 75), kanten- (67, 76, 124) 
hd. -gieDir M -giesser, -geDer (5), -gis- 
ser, -guDer (1), macher (15), nd. -gheter. 

Cantrix sengerynne (5h). 

*Cantrus &c. v. Cantharus. 

Cantus, g. -tus Ad. gesan-g. -ck (1, 
19). zanck (11). 

Can-tus, g. -ti, -toris (9) (7. g. camis, 
modiolus, radius) Ad. speiche (9, 95), 
speich, rad-sp. (110), sp. an einem rade. 
nd. eyn specke in dem rade. velge (8, 
9, 93). vellig (2). velg (1, 32). 7. velliche 
(11), uelgi (104), felge (19), volgun (131). 
nabe (6, 1, 18) in dem rade (6). wayn- 
n. (11). nab (64, 93). schene (125). 

*Canum v. Camus. 

Canus, eamus (9) hd. md. grau. 
eyn grawe (22, 28), grawer (76), graw 
(68), grae (Y, 21) man. Ad. grawe, graw, 
grahe (5), grw (9), gra (8), grae. grawe 
har (17). gráhaer farb (111). griis (11). 
griyD (19). gryf (69). greiB (134). greyDe 
(66). greyse (70). eani capilli gryD, var. 
grau har (110). 

Chaos, eahos, ehos (136) (Z confu- 
sio) vorstoringe (23). abgrunge (100). scha-, 
sche-ndung; anfangk; vinstrin der helle 
(14). hd. fynster-ung (19), -nuf5 scm. holl 
helltiefe; ein vnderwall (25). ags. dualma 
(136), duolma (94). 

Capa v. Cappa. 

*Capa 4. spada 4 tribula (16); aus 
oxamayr, cf. sapa, zapa. sim.? 

Capacitas begriffelichkeit (1V sém.). 
genemegheit (99). 

Kapadinarius v. Kappadenarius. 

*Capallus v. Cab-allus, -o. 

Capana ein hütte (6). 

*Capar &o. v. Capparis. Chamzaedrys. 

Cap-, eac- C -areus 4. pistor 
beccer (100). becker (147). 











CAP 


*Caparium v. Ceparium. 
*Caparius (anders Gl. m.) v. Capar- 
rus. Caprarius. 

Caparo kutte, haube (Ki.). 

*Capar-rus, -ius (11) nemer (19). em- 
mer (sic 11). Cf. ital. eaparra arrha, 
rz. accaparer. 

*Capar-us, -is v. Capparis. 

*Capat-enus, -eus, -inus v. Capito. 

*Capatula v. Catapulta. 

Capax d. begrifli-ch, -cher (7), -chen 
(21); begreiflich (qu multum. capit, ?. q. 
comprehensibilis Stteler); begriffe-lich (11), 
-nlich (6, 68). begrip-lich (23), -elick (22). 
grifick (18). ain begriffiger (76). 

*Capax v. Capparis. 
*Capcella v. Capsella. 
*Capceis &e. v. Captiosus. 

*Capec-e, -ium v. Capeta. 

Capedo 4. eapacitas 4 ingenium (15). 
beger-ekeit (8), keit (9). begrifflicheit 
(75). eyn span £ vngentum dc. (19). 

*Capedo (piscis) v. Capito. 

Cap-edo, 7 -is (On. a. 1735) gelte (Ki.). 
butsche (On. Sm. 1l, 226. 7. doliolum. cf. 
Gr. Wtb. l, 51). 

Capedulum v. Calyptra. 

Capella ecap-ell (93), -elle (17, 22), 
-pel (64). ain klain kirch (76). eyn kerke 
(225). ein himeltz, var. gehymels (euca- 
ristie dc. 65). 

Cap-ella, -rella gitz-ella (93), -lein 
(Ki*.). kiceilli (127). entichizzili (4. 141). 
kitzlin (76, 110). ehapellae chetele (104). 

Capellanus capel- 4d. -lan,-lán (2) 
-an (5). Ad. cappel-an (6), -ane (1), -lan; 
cappl-an (110), -on (68, 16). 

Capellare (7. eapello f£egere Gl. m.) 
decken (110). be-d. (68). 

Capellatus gedeckt (132). 

*Capellus eyn iung bock (19). 

Capellu-s, -m (7. cidaris, pileus 104) 
huet (11). hót (104). 

*Capent-im, -ula v. Capteneula. 

*Capenus v. Carpinus. 

Caper pockch (1) pock (75). bock 
(b). bocke (17). Ad. nd. bok. boch (142). 
bog (55, 8, 21). büek (11). Ad. steyn-, 
gelD-bock. geyten boee (97). rech (104) 
i. poreus dimisus ags. baar (1369, 145). 

Caper siluestris rechbock (49). 

*Caperabalsamum (cf. eapparis &o.) 
balsamrinde (74). 

Caperatus &e. v. Caperrabat. 

Capere Ad. be-griffen, -briffen (sic 
21), -greiffen; grifen (18). nd. begripen. 
nemen (17, 68). vahen (65, 68, 110). ver- 
steen (110). 

*Oapere s. v. Capparis. 

*Oaperra-bat phamff; -ta 7. rugosa, 
contracta (141); cf. caperare 2. inter- (G1. 
m.), ir- (148) -rogare; cap- (Gl. m.), ca- 
peratus i. rubosus (s?c) £ inequalis (16); 
i. rigidus, erectus (148, Gl. m.). 

Capes-sere, -cere, compescere (a/ph. 
eap- 134) (7. cum desiderio capere) nemen 
(Ll, 5^). mit begerde (17), begird (68, 76), 
lust (V) nemen. ieh n. begerunge (21), 
neme mit b. (b). mit b. be-gritfen (8), 
-greiffen (9). ik neme mit gheringe (23), 
nemme mit be-gh. (22). 

*Capet-a (anders Gl. m.), -o (9) (Z. 
clitella 74) reyff (8) reff (9, 17). refe 
dorauff man tregt (74). 











CAP 


*Cape-ta (19), -tum, Z7 -tium, -tus 
(147), -ee Z -cium (22) 4. soceus (175); 
ped-ulus (75) -ile (3, 5b), -es (10) (aus 
tapetum szm.« carp-eta, frz. -ite engl. 
nl. -et cf. Gl. m. 2, 14, 155 sq., 230? und 
2« eapitium sm. 74) toppet (22). vmb- 
hang (19). sehodoch (13). fufb-tueh (3, 
75), -dueh (b^, 12), -duche (10), -hadern 
o. Socken (75). hauptdueh (74). sock an 
den voit (147). 

*Capetenus v. Capito. 

*Capetus &oc. v. Capeta. 

Capiea v. Capito. 

*Capicellum v. Capitellum. 

*Capieus v. Capsicum. 

*Capidulum v. Capitium. 

Capidus v. Capu-lus, -s. 
*Capientula v. Capteneula. 
*Capil-amentum, -atura v. -litium. 
*Capilla (7, vena cap?tzs 16, cephaliea) 

hauptader (74). 

*Capilla (s. capella) v. Cardo celi. 
Capillare flechten (11, 19). 
Capillatura (7 ornatus 4& spéssitudo 

capillorum 6. cf. capillitium) horis (8), 
hor- (9) -zirunge. en tziringe des toppes 
(22) de e. mulieribus 
pfflechten (3 Mrg.). 

Capil-litium, 4 -amentum 7 -atura 
(15) (cf. latura) dicke, dick (8, 75) hor 
(9), hare (8, 17), locken hars (15). 

*Capi-, eapu- (Br) -llulum, -llum 
(11) (&. mitra) eyn hube (19). huue (11). 

Ca-, eap-pillus (/. eincinnus) Ad. 
zoph (V), zopf (12), zop. nd. top. har 
(110). haer (11, 19, 111). Ad. locke (67), 
lock, log (17), locken (3). eyn har-l. 
(55), -loek (76); hor log (6); heubt- (18), 
houet- (22) -lock; heupt lach (21); lock 
hars (1). 

Capillus veneris, v. c. (87), 2 c. terrae 
(143) (herba) wieder-tat 4 -tan (74). wi- 
dertot (3). wedertam (Sum. V). iuncfrewen- 
(i5.), frawen- (14), frauen- (8), frauwen- 
i venus- (143), vrowen- (47, 149), minnen- 
(96) -har. mawrrauten (143). mauranten 
(sc 125). steenrute (pé. -i v. 85). velt- 
quenela (131). stein-farin £ -farm (Sum.), 
-varn (87). eselsfarn, meichelkraut (143). 

*Capilus v. Capulum. 

*Capiona v. Caprona. 

*Capis v. Cap-us, -sieum. 

Capis (cf. eap-edo, -ita) drinekge- 
schirr, wasservaf) (88). 

*Capissidilis v. Cassidilis. 

*Capistea (cf. cap-paris, -rudis, 
acalentum, frigidarium &o.) kabuz (Gr.). 

Cap-, cop- (147), ear- (Hpt. 5, 198), 
i seaph- (125) -isterium, Z -istrium £ 
-istria (74), eapristrium (104) (cf. ea- 
pistrum, eorytus, alueolum) muolt-ra 
(93, Gf., $m.), -er (64). mÓltra (Hpt.). mVltere 
(Sum.). mul-ehter (74), -ter (1, 74), -der 
(9), -te (8), -de (3 &e.). muolt (16 sm.). 
mülde (8). mold-e (11, 23, 74, 125), -em 
(97). mul (22). trog (9, 76). pferdBtrog 
(14). nar-ten (12), -thyn (18 wre.), -t (21). 

wan (68, 107, 110, 147). Syb (110). sijf 
(132). seef (107). hásib (1). redsib (74). 
reiter (Ki8.). , 

Capistrare binden (19). ziglen (64). 
. *Capistrum v. Peruinca. 

Capistrum (cf. eapisterium) d. 
balffte-r, -rn (21). haffter, molde (71). 


DiuerewBACcH GrossakiUM. 


est sua cura |& 


CAP 


hal-ster (133), -ter (22), -tre (23). multer, 
redesib, pferdftrog (74). zaum (110). zom 
(68). bintseile (10 &e.). maulkorb (75 
Mrg.) hovpt gestudel (93. cf. capitale). 
gigetun (t? n? -ris 131). 

*Capita (7. eapr& Gl. m.) v. Capito. 

*Capita (4. gauata 130, cf. capis) 
kebita (127). geb-ite (104), -eta (130). 
gepiza (Gf) ^. 

Capital (cf. sq.) v. Rica. 

Capita-le, 4 -l (74) est pars capitis hd. 
heubit- (bb), heubt- (17, 18, 19), heupt- 
(b, 21), hópt- (6 sim.), haupt- (76, 1105), 
haubt- (64, 110), hawp- (4), nd. houet-, 
or- (85) -kussen (85, 17, 18, 22), -küssin 
(6), -kossen (21), -kuf) (4), -pfulb (16), 
-polbe (19), -stul (110), -stat (68, 110), 
-gut (64), -bucehstap (5^), -bostabe (5), 
-bostab (21), -bokstaf (23). en grot b. 
(92). ehuissin (104). anhebenturtei von 
haubt (74). 

Capitalior hoch listiger (65). 

Capit-alis, -ulis (5^) haubitlieh (5^). 
vnemig, mechtig (14). ein hulle, varr. 
hülle, bulle, o. haubt-tuoch, -gut (110). 
hulle, heufftdoech, hoeftgelt (132). hevpt 
leit (st. geilt) Z. summa peccunie acapite 
inchoata, (3). 

*Capitalium v. Capitolium. 

Capit-aneus, -anius, -oneus (3) Ad. 
hóbt- (6), hovpt- (93), haupt-, haubt-, 
heubt-, heupt- (5), hopt- (67), heup- (13), 
hevt- (3), nd. houet-man, -man des vr- 
lüges (93). capiteniger (110). 

*Capita-nus, -tus v. Capito. 

Capi-tellum, -cellum (22), cappi- 
tellium (3) knauff (75, 125), knaupf (759) 
vff einem gebuw (75), zimmer (754). knop- 
ilgin (55), -elken (22). chlains ehnopflein 
(1). chlain knopphlein (71). pfeyler decke 
(9). phyler deck (8). dat heufft van den 
ealünen (132). tólder-, schópff-lin (126). 

Capitellum v. Capitulum. 

*Capitenus v. Capito. 

*Capitia (cf. sq.) v. Captio. 

*Oapitigulum v. Capito. 

Capitilauium v. Caputlauium. 

*Capitiosus (aus eapit- »« capti- 
ed begriffe- (17), bedreg- (21), be- 
dreghe- (23) -lieh. 

Capi-tium, gew. -eium, -dulum (125) 
(cf. eapu-, compi-tium) Ad. houpit- (Gf.), 
houbet- (100), hobet- (32, 120), houbt-, 
haubt-, haupt- (69, 74), heubet- (19), heubt- 
(9), heupt- (5, 17, 21), houp- (34), heyp- 
(13), hopt- (76), haut- (16), nd. hoft- (99), 
boeft- (11), hoeyt- (97) -loch, -loh (Gt.), 
-lóch (120), lach (21), -hule (74), -hole 
(bb), -hol (100), -gat (11, 97), -gaed (19), 
-slop (99), -duch (16), -fenster (74), -fin- 
ster (17) an einem cleid (110), an den 
kleydern (68). scheydel (capetis ornamen- 
tum 10). kogel (8, 125). gugel (91). kapp 
(91, 125). koller (19 &c.). kragen (13). hüt 
(111). ags. hood (94, Dz. Wtb. 95). schap- 
pert so die weiber im regen tragen (126). 

Capit-o, -on (Gf.) Z. truncus arboris 
(Gl. m.). slegil (af. 6, 782). 

Capito (V, 19, 67, v4, 176, 87, 93, 95, 
104, 106, Br., $m., G£, Ki, Kil), eap -ita 
(1), -iea (Br.), -edo (119, 120, 125, V. Hamb., 
Br., Sum., Gf., Anz. 8, 98), -pedo (Gt.), 
-itatus (88), -itanus (18), -itenus (75, 
Sm. 3, 105), -etenus (74), -atenus (1, bb, 


CAP 97 


7, 17), -ateus (b*), -tenus (66, 69, 76, 
134), -atinus (5^, 18 &c.), -itigulum (19), 
-osmus (?. alloqua 15), eaphatenus (21), 
eavena (Sm.), copto (7..gobio 74), eupi- 
tellus (125) (piscis, 4 gurg- 106, cure- 
Kil. -ulio; agrestis timidis animal eymn 
grublieh diere eapita 7; cf. allo-sa, 
-t£a, tinea, carabus, gobius, truceta, 
redo, gracius) hovpting (93). kulhaubt 
(9). kaulhaupt (74). eulhouuet (capedo 
Gf. 4, 387, 759). keuling (21). kulin-g (125, 
V. Hamb.), -gk (capito 19). kule (bb, 17, 
222^). kolbe (kowe? 1). dolb 7 kube (74). 
kobe (5, 19 &e.). kopp-e (75), -ut (14). 
choppen (1). chappe (sm. 2, 317. Gf. 
4, 355). quappa (eappedo Gf). grab 
(eapito 7). grop (135). gropp (74). grupp 
(67, 76). ruppe (66). roppe (69, 134). rut- 
ten (1l. cf. Sm. 3, 118, 170). rufolek (76, 
110). al-ant (87, 119, 120, Gf.), -int (104), 
-nt (Anz. [. c.), -et £ forn (Ki.). erof) (18). 
mun-ewa, -va; cutto, caudin (Gf.). tute 
(eapedo 125). rinne eapitenus, riene 
eavena (Sm.). elab-ot (106), -bot (Kil.). 

Capit-olium, -alium (85), 7 -ologium 
(74), -ulogium (4), 7 -ulum (66 &c.) Ad. 
nd. vat-, rait- (V), raid- (17), raut- (68), 
rot- (4), dineh- (85), dinek- (9, 23), ding- 
(8, 9 Anh.), capittel- (19) -hus szm., -haws 
(9, 4), -haufe (74), -hues (19), -hüs (8) 
zu rom (68, 110). houpstat 2n eeuitate (15). 

*Capiton v. Capito. 
*Capitoneus v. Capitaneus. 

Capitosus (cf. ariopageta) eyner der 
eyn grof) heubt hat 7 nach sim eigen h. 
lebt (17). hyrnig, eygensinnig (64). 

*Capitt-ellum, -ulum v. Capitulum. 

Capitular-ium, -e (93) Ad. nd. capi- 
telhus sem. 

*Capitulis v. Capitalis. 
*Capitulogium v. Capitolium. 

Capit-ulum, -tulum 7 -tellum (5^) 
hauptel, var. heüplin (75). Ad. capit-tel 
-el (110), rat-huf, -hauf. 

*Caplis gheyten stal (147). 

Caplosus :/. illisus (Gl. m.); illesus 
ongeqwetzt (147). 

Capna v. Caprona. 

Capn-os (Sum. &e.), -us, -um, -ium, 
-ites, -ogorgium, -ogorium (7. fumaria 
&o. 143) hanen-uóz (Sun. VI), -spor, -sporn, 
donnerflug, holwurtz, erdrauch (143). 

Cap-o, -po, -us (7. gallinaeius szm.) 
hd. kappe, kapp (6), kap. hd. nd. kap- 
pun, -un (97). hd. kap-une, -pune, -uen 
(125), -aun, -paune, -pawner (1), -pon (69, 
76), -on (68, 1105), -pan (16), -phan £ -han 
(3), -hun (8), -pen (67). koppawn (66, 10). 

*Capo v. Cabo. Capus. 
*Capodium v. Copadium. 
*Capolus v. Campolus. 
*Caposmus v. Capito. 

Cappa, capa (11, 110) (7. ornamentum 
capitis 11, cappucium 93) Ad. nd. kapp- 
e, -a (5, 17), -en (75); lappe (sc 11). Ad. 
kapp. kugel (75). küogel (93). ags. cocula 
?. capsula 94, caspula 136; sci- (94), scin- 
(136) -eing; snod (136). 

Cappa cho-, co-, ce- (3) -ralis Ad. 
nd. kor-, Ad. chor- (€ &c.), kore-kappe, 
-eaph (1). 

*Cappacorania v. Cachlas. 

*Kappade-, kapadi- (Gi. m.) -narius 
ü ipis &ec. 147) bereyt, willich 
141). 


? 


13 


98 CAP 


*Oappadoc-e, -Cium (96) krauf laetuc 
(91). wilt salbeie (96). 

Cap-paris (Br., Gf.), -aris, -parus 
(85), -arus (12, 96), -ar (93), -ere (6), 
-ax 4 gapperis (74) (7. lanugo aGf., fu- 
mitendrum 6; cf. eonchis, gentianáa, 
eap-istea, -rudis &e.) encian (12). en- 
Zziane (96). geneiaene (85). pipauwe (85. 
cf. Nmn. v. pippau). kapp-ern (91), -res, 
varr. -s (110). gappern (74). cabus 7 bartz 
(93). das grien (6. 2« eapnos 7. fumus 
terre sim ? » caprasmus?). swaden (75). 
floccho (G£f.). rindelblumen (125). 

*Cappependium v. Capucipendium. 

*Capperatus v. Caperrabat. 

*Cappillus v. Capillus. 

*Cappitellium v. Capitellum. 

*Cappodium v. Caprudis. 

*Capprinus v. Cyprinus. 

*OCappueium v. Caputium. 

*Cappus v. Capus. 

Capr-a, -ella (5), earpa (225), campa 
(q. v.) hd. gaiz (104), geiz (5), gaiD (16), 
geyD, geiscz (18), geis (18, 67, 93); rech- 
gei (49), -inne (104); ziege (5), ezyge 
(4) ezig (9), zege (75). hd. md. tzeghe 
(11, 28, 125), cege (142), seghe (222v). 

*Capra siluestra (cf. eaprea) ein wilde 
geyb (6). 

*Capragina v. Galega. 

Capr-, eap- (8) -arius geiD- (8), ga1f- 
(76), ezigen- (9), ezegen- (19) -hirte, -hirt. 

*Caprasmus v. Carpasinus. 

Capr-ea, -ia (7. eapra s/luestris Rr., 
rupi-c. 91, do- 95, du- 1 -reas, ibex 
16) Ad. vech (84), r.-, ree- (5) -muter, 
-geyD (1, 65). rich mutter (21). re moder 
(223b). rhee (125). reheaiz (104). re- (93), 
ezigen- (9) -geis. wylde geyb (110). geiin 
(8). hynde (97). gemf (91). gams (95). 

*Caprego v. Galega. 

*Caprella v. Cap-ella, -ra. 

*Capre-, eapri-ola rehe geysez (18). 
rechgais (74). 

*Capreol-inus, -us (Fris.) (fungus) 
rheling (143, Fris.). 

Capreolus (93, V. a. 1618), pi. -li (7. 
corimbus 93, pampinus 91, fila vitis 
76. cf. capra v. &c. Gl. m. 2, isi, 182) 
krephelin (101). reb-, reben- (Das.) 
-gebelli (93),-gáblin, -krampff,-zinek(Das.), 
-blat (91). zwiek an den reben (v. a. 1618). 
die wind an dem weinstock (76). band- 
stutzen (f/gnorum, 125). 

Capre-, eap" (bb, 6), gew. capri-, 
eabri- (Gf. 4, 286) (camp- &oc. q. v. 
-olus, eaprielis (Ob. 1273) Ad. rech. nd. 
re (22b, 97). ags. raa (145). bok (6). po- 
ckel (75). bokelken (143). hd. md. re-, 
hd. rech-, reech- (68), reh- (104), rehe- 
(5, 18), rieche- (21), holtz- (75), steyn- 
(89) -bok (23, 93), -buek (11, 99), Ad. 
:bocke, -bock,-bochk (18), -bog (8», 19, 
74, Ob.), -bagk (21), -kalb (68), -kalp 
-iolus, -bock -eolus (19). rech-, stein- 
becklin (64). ain klais rechoocklin (sic 
76). ein rhebocehen (125). 

*Capr-es (17) -os 7. fimus capr-e 
(149), -a&e (47); cf. eaparis 4. fumiten- 
drum (6). 

,Capreus (5:».) ein wilder bock (68, 110). 

*Capria v. Caprea. 

*Capria (ferra) capren (b). 

*Capriealea (auis, cf. grygallus) scot. 
capercalze 4. e. wilde pferd (140). 








CAP 


*Caprieium v. Capucium. 

Capricornus (7. eglo-, rhino- Rr. 
-eeros, -teros 93) rech (75). bock (68). 
Ad. stein-, steynne- (13), Z rech- (9) -bock, 
-bagk (21). »d. stenbuck (22); en em- 
horn (23). 

*Oaprielis v. Capreolus. 

Caprifieu-s, -m (Sum. VI) (7. fieus 
silvatieus 1369) e-, el- (49) -bich (12, 49), 
-biche (10). sprinewrz (Sum. murpoum 
(Gt.) wilder 7 egyptischer. feigenbaum 
(Das.). 

Caprifolium (7. carpenus 18, mater 
sylua 144, matri-s. 143, -osilue 74 
wynd-en (12), -e (74). wege- (8b), wald- 


(143) -winde, 7 -meister 7 -lilgen, speck-l., 


záunling, sternleberkraut, hertzfreud 
(143). gilgenkonfort (144). hagen dorn (18). 
gaibblat (81 &e.)  harten-trulin, vor. 
-trewlin, holtz (74). 

*Caprilatia geizzin (Gf.). 

Caprile Ad. geif3-, ezigen- (9) -stal. 

Caprimulgus gaifmolch (77). nacht- 
raam (Fris.), rab (ki.). 

Caprinus (?.fetidus 1 ad caprum per- 
tinens 19) ezig-en 7 -ein (4). seghen (22^). 
bock-en (22), -ig 7 boezende (19). buckich 
(11). geissisch (Fris.). geibschwamm (Fr.). 
rafuun (Gf. 2, 495. cf. eapriuns frz. 
chevrons Sm. 3, 58. eaprones o. Gl. 
m. 2 182). 

*Caprinus arbor (cf. caprifolium, 
carpinus, v/l. span. eambron &&oc. Dz. 
Wtb. 474) hagebucken (11. »« buck 
caper). 

*Capriola v. Capreola. Silago. 

*OCapriolus v. Capreolus. 

*Capripilia scharhlot (Ki?. Mrg.). 

*Oaprisare pockeln, v/g. stincken als 
die geif) (75). 

*Capriseus sáuwfisch (140). 

*Capristrium v. Capisterium. 

*Capro (7. fraus, aus captio ? 7. caper 
Gl. m.) drogene (11, 19). 

Cap-rona, -iona (76), -nà (Gl. m.) 
(. juba equi 76) pferdmóhnen, schopff 
&c. (Ki.). 

*OCapros v. Capres. 

Caprotinus (gr. 4. stercorarius /af.) 
dreektriber (125). 

*Oap-rudis, -udium (76), -utium 
(143), -podium 7 -udar 7 -us / -sula ? 
-sella (1) (cf. -istea, -paris) cappuef 
mu, copost koyl (19). cabuuskoel (11). 
eabaBkraut (76). kappoB (Y. 2 kapse 


)|eapsa sim.?). breyt krauBkóhl (143). 


*Caprum (7. pyramis) eyn kegel (19, 
66 &c., 110 &c.). 

Capsa enthaltnuDs (1). ynt heldenisse 
(bb). en heltnisse 7 en schap (23). be- 
haltnuf) (Das.). eyn schafft rede (cf. to- 
reuma); eyn wait sack 7 bilgerins tes 
(0). tesch (110 &e.). pilgreim-tasch, -sack ; 
part (74). sack (5). ledersack (64). lade 
(74, 110 &c.). doese (132). karmier (Fris.). 
hd. schan-ck, -gk (21). kist, trog (110). 
pucehtrog, kumpf, p/. trunen (Agr.). kast 
(91, 111). kasten, futter (114). eyn spise 
kaste(22). chefsa (104, Gf.). kafsa sem. (Gf.). 

Capsa farinaria melbkast (91). 

C. libraria buchkast (91). 

C. patens hund (Agr.). 

*C. vestinaria gewand- (111), gwand- 
(91) kast. ; 








CAP 


Capsa-cees, -x (7. guttus Das.) ólkrug 
Wy Ki.). eyn vat dat XII eymer maeckt 
(141). 

*Capsale (dvm.) v. Capsula. 
*Capsanius v. Capsarius. 
*Capsare v. Campsare. : 

Caps-arius, 7 -illus (74), -orius 7 

-anius (76) (7. areularius OChytr. equas 
ui ferí capsam 4, custos vestium im 
alneis; cf. sagmarius). ein pferd das 
den wotsack tret (4). pfert das den 
vales o. den watsack tregt; rofó mit dem 
V. 0. Ww. O0. saum (175). velischerpferde 


) (74). samrof) (76). seu- (17), stu- (szc 2 5), 


sey- (T) -mer. sniddiker, discher (Chy:r.). 
doesmecher (132). gwandhieter (91). ab- 
Zieher (111). 

Capsax v. Capsaees. 

*Capsella v. Caprudis. 

Caps-ella, 7 -ula (q. cf.), eapeella 
(22) (Z eistella 120) tas-ea (120), -che 
(Sum.). dascha (121). tesche (91). kist 
ader schanke (17). kiste 7 schap (22). 
capselin, cbeifso (Gf.). 

*Capsiea (7. sudes molendini) mulsteek 
(15). 

Capsieum (of. siliquastrum) india- 
nischer pfeffer (126 &c.). eapsieus 7. herba 
sparsata crescens; capis hebr. herba 
calide nature; eapieus arbor (16). 

*Capsidilis &e. v. Cassidilis. 
*Capsile v. Camisiale. 
*Capsillus v. Capsarius. 
*Capsis v. Captiosus. 

Capsis(cf. capsa) ags. cest (94) ; caest 
caenax (/af.?) ? ?ndez tertio (136). 

Capsona v. Cassona. 

*Capsorius v. Capsarius. 

*Capsula v. Cap-rudis, -pa, -sella. 

*Caps-ula, 7 -ale m hd. nd. lad-e, 
-en (21), -eken (132), -el 7 laftel (75. cf. 
Sm. 9, 446). lad (6, 76). ledlin (110). ein 
klein l. (68)  eyn leist (21. aus kist?). 
kiste (23). kist (5). kaste (22, 101). 
klains kástlin (91). casse (8^). eafse (99). 
scheneklin (8). schreinichen (9). arch 
(6). bare (99, 101). 

Ca-, co- (8, 74, 76) -psus ein ver- 
deekter (68, 74), ouerdeckte (132), hant- 
(3, 74), hand- (76) -karre. ags. betogan 
craet (Gl. Aelfr.). cambr. ochceul (?nstr. 
secans Zeuss). 

Capten-eula (64, 74, Br.), -tula (129, 
147, Gl. m.), *sula (Gl. m. 2, 187), eap- 
taeula (76), -ientula 7 -entim (136), 
-entula (75) (v. captio 136, dec?pula 64, 
vete auium 75, verborum deceptio sim. 
76, Br.) strick, fall (4). vogelschlag (64). 
schlagkgarn (75) 1n woirden bedroch 
(141). 

*Oaptenus v. Capito. 

Cap-tio, -cio m allen Hss.), -itia 
(68) (z. deceptio, dolus, laqueus) arge- 
list (3, 18), -listekeit (21), -listicheit (22). 
arglistickeit (4). strick (3). strig o. dro- 

ene (8. cf. eapro). strik 7 drue? tugene 
9. secretum »« fraus ?). strid, begriffunge, 
gefengnif (1V). vaneenisse (99). betrug 
(110). droch (132). tragheit (7. dolus 68). 

Cap-tiosus, gew. -ciosus, -cis, -sis 
(3) Ad. nd. arge-, hd. arg-, argk-, arck- 
Ad. -listig, -listick, nd. -listich. voll arger- 
list (17). lagende (8, 9). 

*Captiua eyn worffschufel (19). en 
werpschufele (11). 


) 
! ] 
I 
i 
I 
' 











CAP 


. Gaptiuare Ad. nd. fangen, vaen (11), 

|! yan (29). Ad. fa-, pha- (17), fo- (3) -hen. 
Captiuitas Ad. ge-fengnif) sm. 

-fenekenisse (19), -fangnuf) (68). 

Captiuus Ad. gefang-en, -ener, -ner. 
nd. ghevaen (11), en vangen (23), eyn 
ghe-v. (22) 

Captus, g. -iAd. begriffen, gefangen. 
empangen (17) berou-bt (68), -fft (132). 
mente e. von synnen be-raubt, var. 
-roupt (110). 

Captus, g. -us begriffliehkeit (65). 

*Capuci-, eaputcei- (49), eappe- 4 
leri- 7 retro- (75) -pendium, -bendium 
(16) (Z. leri-, liri-pipium 3, 75) eyn 
kogel- (3), kugel- (19), gugel- (75), eapen- 
(76) -eziphel (3), -zipfel, -zyp (49). 

*Capud v. Caput. 

*Capude v. Cupuda. 

*Capud-ar, -ium v. Caprudis. 

Capula kappe (4). 

Capula (Z. vas vinarium ansatum 110 
&c.) der gon (Hen.) gelte, stuntze &c. 
(Kia.). 

*Capul-a (sg.2) -us 7 -um (7. apex 
Gl. m.) first (Gf.). 

*Ca-, ta- (101), tap- (141, Gf. 6, 678), 
ti- (114, 125), tip- (at. 1, 92) -pula (auis, 
i. mesenca, aranea) uuazzerstelza (Gt.). 
Ad. walWr- (104), wasser-, nd. water- 
stelze (104), -steltz (141), spinne, -spin, 
-spenne (22). hd. meys-e, -el (75), meyf. 
nd. mese (11, 107). mel.-, meil- (3) -meise 
(8), mmeys (9), -meisse (3), -meyBe (S^) 
z. q. parus eaeruleus (Nmm.). 

Capulare snyden (11, 19). mit dem 
gon o. kellen schópffen (Piet. cf. capula). 

Capularis (Z. mortis 176, ferri Pap. 
dignus) tots wirdig (15). 

Capullulum v. Capillulum. Calyp- 
tra. 

Capulum (cf. eapulus; Gl. m. 2,190) 
halffter (v, 93). zugel (64). hileze (7. 
restis 19. cf. eapulus). hilte, reep (11). 

*Capulum v. Caputium. 

Capulu-m, / -s (Gl. m., Ki.) eapilus 
(147) (7. feretrum) bare (11, 19, Ki.). bor 
(8. cf. eapulus). die paer (111). doden 
bair (147). todten-truhe, -baum  (ki2.). 
eapuli £. lect funebres anpo-gi (131), 
-g (141), massverst. aus amt rogi cf. Gl. 
m. V. eapulus. 

Capulu-m, -s v. Capula. 

Cap-ulus, -us (75), -idus (mécht vor 
15 JÀ.; untersch. im D, 15), gapulum 
(141) Ad. helza (121, 141. cf. Gth. Wtb. 2, 
514); heleze 2m gladio (8), hilze (100), 
hilez (8); ge-hileze (D^, 9, 74), -hiltz (1), 
-hültz (75), -holez (16) ; eyn ge-hiltz (58, 
17, 75), -hultz (4, 66, 134), -holez (3, 7), 
holez (18), helez (19, 21), hefft (68, 75) 
an eynem, eym swerte, swert, o. mes- 
ser (75). ein swert-geholeze (3), -hefft 
(15), -knauff (capulus (5); swertsknopff 
(eapi-dus, -us 75) ; swert (capulus 19); 
heft; (nd. ?) helte (104). nd. hilte (11, 
222b, 23) in (225), an (23) deme swerde; 
eyn toghel an der dor (22) ;'grepe toghe 
den doren (225); hantfeste an en doere 
of vynster (147). plugsterez o. bor (8. 
cf. eàpülu-m, -s) pfulg 7 for steleze 
(sc 9). 

Cap-us, bissw. -pus, -o, -is (141), 7 


-idus (75) Ad. fal-cho (84, 119, 141, Gf.), 


CHAR 


-ko (87), -eh (45), -eke (3), -ck. stoswalke 
(100). hauc (Gf). en musehet (7. faleo 
108. cf. alietus). 

*Capus v. Cap-o, -rudis. Chame- 
drys. 

*Capusa auis (16), aus capu-s? -la? 

Capu-t, -d (55, 29») hóbt (6). haubt 
(1). haupt (1, 93). heubit (55). heubt (19, 
210). heupt (b, 16, 21). hopt (17). hópt 
(279). heyp (85). houet (142, 222»). hoot 
(108). cop (22b). 

*Caput galli, -inaceum (143) han- 
heupt (8), -hoibt (Sum. v), -keshuz (47). 
hanen-houbit (96), -hübt (149), -kopf ? 
widhopffenkraut (143). hannenhaubt (74). 

*Caputium v. Caprudis. 

Capu-tium, -eium, i j-lum (17), 
eappu-, eapri- (109) -cium Ad. ko-, 
ku-, go- (75), gu- (91, 134) -gel. md. 
koghele, eouel (11, 106). gugil- (74), 
kul- (110) -hut. Ad. kapp. nd. kap-pe € 
-ron (109), -roen (106), -erun (99). 

*Caput-, eapiti- (Gl.n.) lauium hóbet- 
wahel (Sum.). houptwahila (131). houpt- 
lachin (Gt.). 

Caputpurgium (cf. Gl. m. A. v.) luft- 
wort (47). 

*Caputtegium gall. coivrechieff (122). 

Capharnaum Ad. eyn cleyn,stat. en 
wiebelde (z. opidum 22). 

*Caphatenus v. Capito. 

*Oaphinus v. Cophinus. 

*Oaphio v. Campio. 

*Oaphus v. Cauus. 

*Karabe, krabe (649), kabe (642), rabe 
(64b, 123) (2. gumma, succinum, asphaltum 
nigrum 124. cf. cacabre) aug- (64b, 125), 
au- (123), ach- (642€), agg- (144) -stein. 

Carabrio (cf. erabro »« caradrio) 
i. genus animalis muses sümilis (Pap.), 
g. auis mustele s. (sc Br.). 

Cara-, eare- (93), eora- (74) -bus, 
earobeus (122, Gl. m.) earepus (64, 74) 
(piscís, i. gu-, cu-bio :4, cf. capito, 
earpo; genus scarabaorum 124, cancro- 
rum; cf. prc.?) carpho ($87). charfo (91). 
earpe (100). groppe (93 sim.) gropp, 
kaulhaupp, kopput, dolb (Z. q. dol $m. 
1, 365); earepus mermuschel (74). krabbe 
(Ki.) gall. seuron (122), suron (Gl. m.). 

Cara-, earo- (93), ear- (64), earani- 
(16) -bus (Z. scapha, ex vimine et crudo 
corio Br. süm., nauicula () eyn wit (Y. 
wimen? cf. weidling sim.?). schiflin (93). 
fischer-seh. (64). ags. seipineel (942). 

*Caraea v. Carrata. 

*Caraeia (aus ecerasum 7« acacia?) 
slehen (6Gf.). 

*Oaraet-a, -er v. Catarrhaeta. 

*Caraetare v. Charaxare. 

Cha-, gew. ca-racter (7. imago, nouus 
vultus, stilus, figura dc. Br. sém.; regula ; 
ferrum. colaratum dc. Pap.) ein ge-druckt 
(Ll, 4, 75, 76), -truck (3), -droekt (11), 
-braeht (75. nAd. -prágt), inge-drucket 
(D2b, 8b, 23), -trucket (6), -drugk (21), 
vngedrueket (18), eingedruckt (75), vnv? 
-geneklieh (9 Ann. szm.), -borgelieh (17), 
-treiblieh 7 ymmer werhaft (9 Ann.) Ad. 
Zeichen szm., z. der sel (76), czeygin (b^), 
zeygen (18, 21), nd. teken. gemercke, 
mal-zeiehen (114, 126). z. der figur (75). 
eyn z. da) man eym perde bornt (17). 
teken (99). praek, gebrackt; sehlag vff 
dem pfennig (175). 





CAR 99 


*Caracter-are, -isare (65) vnverdilge- 
lichenzeichen (12). ein-, varr. en-, ent-lich 
vnd glieh machen (65). 

*Caraetis v. Catarrhaoeta. 

*Karaetrix (7. q. eharaeter) ?. forma, 
ymago, ephigies (15). 

Caraeutium v. Carriducium. 

*Charadra wasserrib (Agr.). 

Cnha2-, ca-, radrius, ea-, ka-radrion, 
eara drion (136), ealadri-on, -o (cf. -us) 
i -us (76) (4. aues albi coloris 16, Br.; 
laudula, aloda, laris; cf. carabrio, 
ealadrius, galandra) lerich-a (119 sZm.), 
-e (104). heigr (Gt. 4, 799). griel, triel (140). 
riel (Ki.) galander (Fr.). 

Charagma, caragina (16) ?. émpressi-o 
(Br.), -ones (16). bildnuf) (Ki.). 

*Carale (aus ehorale? anders Gl. m.) 
hd. eyn pfaffen- (66 &c.) paffen- (19) 
-stuole (19), -stul sim. nd. en papen 
stuel (11). 

*Carallum v. Carcillum. 

*Caranibus v. Carabus. 

*Charantia v. Momordiea. 

*Carapenus v. Carpinus. 

*Carascopus v. Catascopus. 

*OCaratia v. Cerasum. 

*Caraula v. Choraula. 

*Charax, 4 ear-as, -assias, -assius 
(Nmn.), -utius (125) (piscis) kar-aD, -if 
(140), -utzehen (125). 

Cha- (Ki.) ea- (141, Gf.), eo-raxare, 
earaetare, eorago (16) (v. scribere 19, 
16) hd. era-zzon (Gf.), -sson (141), -tzen 
t ritzen (Ki.). schriben (17). sereiben (9). 
scheribin (sec 8). 

Carax-, coraxs- (76) -atio 7. scréptura 
(16). ags. geserit (Gl. Aelfr.). 

*Oarbas gehurndmerwunder 0. ein 
vogel wachsent auff eim pawm 1 vrG- 
lande (74). 

Carbas-eus, -ius, -inus, -mus v. 
Carpasinus. 

Carb-asus, -asum (76), pé. -asa, -osa 
(ef. 9, 235), earuasa (per v scribé oportet 
141) Ad. sa- (85), sie- (12, 21), se-gel. 
nd. zeghel. pl. segela 7 blatrun (Gt. »— 
earbuneulus); segle (99); ein siegel 
doieh 7 eyn schiff daz keyn bodem hat 
(10). ein rade (V). weddel (7. flabrum 
125). zarte kleine linwat (88). schyrdók, 
rein dünne dók (109). 

*Oarbatim v. Carptim. 

*Carbenus v. Carpinus. 

*Carbiostor (aus earbo -- ustor) eyn 
koln borner (18 Mrg.). 

*Carbo v. Cabo. Crabro. 

Carbo (cf. earbus) Ad. kole, kol, 
eolen (19), koel (111). kale (11, 17, 21). 
chol, za- 7 la -ntere (104). e. ignis ein 
brinn- 4 gluw-ender kole (65). 

Carbon aquatieus (awis 140, piscis 
Ki. seharb (140, Ki.). 

*Carbona v. Corbona. 

Carbona-rius, -tor Ad. koler. kalener 
(11). ein kol maeher (68), kolen brenner 
(110). 

Carbonella (;. fri-xa, -ssa 74) ge- 
praten fleisch auff kolen (74). en kael- 
harst (11). 

*Carbosa v. Carbasus. 

Carbun-, earvun- (76)  earuu- (1) 
-eulus Ad. carfun-kel, -cil (55), -kelstein. 
earbun-kchel (2), -eule (22), -celstein (142). 


18). 


100 CAR 


ubil blatera (Sum. vr) ags. spyrug (94), 
spryug (136). 
*Carbus v. Cirbus. Carabus. 
*Carbus (cf. earbo) koln (19). 

*Carea (sí. eacea?) mist (Sum.). 

*Careallum v. Sorex. 

Careannum ». Crango. 

Carceellus v. Cartallum. 

Career (7. for-, fo-eeps 141. »« ean- 
cer Gl. m.) ker-kener (19, 223b, 28, 4), 
Ad. -ker, -kern (17), -echel (93). keuchen 
(112). eyn stock (12). gefeneknüs (111). 
pres-uiü (22b), -awn (74). pé. -res i. 
equorum repagulum in ludis der slag £ 
ein slaech ; blichen (125. cf. bloch, block). 
lauff-, renn-strick (88). 

*Carceracius v. Carcerarius. 

Careerare Ad. ke-, ká- (134) -rckern. 
ker-cheren (110), -kenern (22). in ge- 
fangnuD sin (68). 

Carcera-rius, -cius (759) ringhueter, 
dieb-warter, -scherg, var. -werter, 
-scherig (75). 

*Carceria poculorum genus (148. -ria, 
qus -sia cf. sq.). ags. hunthyrlu (94). 

Caroees-ia, -sia v. Carchesium. 

*Oarceill-um, -ium, eari- (75)  eara- 
(67) -IIlum (7. ean-, cam- 134 -istrum; 
aus eartallum, doch davon untersch.) 
Ad. hant-, hand-, hut (b) -vaf. md. en 
hude vat (cf. Bx. Wtb. l, 665). Ad. (18) 
nd. drage-, dreghe- (22), Ad. drag- (21), 
dra- (133), trage- (6), trag-, ayer- (75) 
Ad. -korp, -korpp, -korb (76, 134), -karp 
(21), -korpe (133), nd. -korf. kluer (91. 
7. d. klau-der, -r fiseina rr. 1, 520. cf. 
kloet ealatus, eartellus 11). 

*Oarcilogo v. Cartilago. 

*Carci-, kare- (Sum. VI) -ola (herba) 
wit-esa (101, 103, Sum.), -tes (1). 

*Oareius v. Cartius. 

*Careum v. Carue. 

*Careus (cf. prc.) kumelsafft (74). 

*Carehedonius v. Chaleedonius. 

Carcehe- (91, 110, 125 Mrg., Br., Piet.), 
gew. earthe-, bissw. carte-, carta-sium, 
eareh- (127), earth- (1, 11, 108), eath- 
(108), eare- (136, 141, Gl. m.) -esia, -essia 
(Gl. m.), earceria (q. v.) ?. pocula, spe- 
lunca 1 summitas arboris mauis (Br.); 
s. mali (136); summa pars veli (110 &c.); 
cimbia poculorum (Gl. m.); c. p. genera 
(141); antempne (pl. 1, bb). Ad. segel-, 
syegel- (21), nd. zeghel-stranek, Ad. 
-strangk (21), -strang (17, 76), -sehrang 
(sic T), -strenge (pl. b^), -strickh (ear- 
thesium 1), -seil (75), -stil (6). strang 
am segel (75). eyn seyle 7 eyn stranck 
(18). mastbaum (17). m.-hoe (8). wind-ase 
(e. troclee. de. 108; -as, -asse trocAlea, 
vechamus Kil). wedderhan (19). weder- 
haen (11). skenchiuaz (127). ein schenck- 
fa. o. kann (110). die krausen (vas Pict.). 
ain trinckgeschir mit zwayen hantheben 
(91), ezueen haben (125 Mrg.). 

*Cardaeus v. Cardamum. 

Cardamine v. Cardamum. 

Carda-, cardo-, cearde- (99») 
-momum, eard-omomi(Sum. v), -amonus 
(41), amum (96), -onum (68), ecarda-, 
ecardo-, eardi- (74, 132), eade- (16) 
-monium card-amom (21), -amómli (93), 
-omómlein (143), emom (b3b), -emomen 
(47), -emume (Sum. V), -amumel, -omoni, 


' CAR 
-imoui (74), -amonien (22), -emonie (22^), 
-omonie (18), -oman (1), -omon (7), -emon 
(76). freudundwunne (cardomonium 74). 
huffplat (cardomomum 3. cf. nl. hoef- 
blad Ad. huflattich tussilago farfara 
Nmn.). parifó- (143), paradi- (Ki.) -kórner. 

Cardam-um, -on (942, Ki.), gew. -us, 
-ine (143, Nmn., Ki.) 7 -omum (GdGf.), 
eard-omum (8), -omus (47), -onius (149), 
-o0motrum (16), emonia 4 -emoniale, 
var. -imoniale (75), -anus(6), 7 -aeus 
(74), -onium (55), -onum (68), eadainon 
(Sum.) ereisso (Gf.). eress-a (Sum.), -o0 
(-um 121), -amen (16), -en sam (8). Ad. 
nd. wild-, Ad wilt-, wilder- (-us 121), 
wilte- (16, Gf), wil- (D) winter- (143), 
brunne- (cardamomum Gf.), born- (8) 
-eresso (121, Gf.)  -kresse (D, 8, 95, 149), 
-eref) (16, 74, 143), -eràf). (8), -kef). (sic 
76), -kerse (47, 85), -kirschen (11). kref 
im wasser (75). ags. cs:erse (942). trachen- 
wortz (96). (eardamine) gauchblume 
(143); bachmintze (Ki.). 

*Carde v. Cardo. 

*Card-ella, -uus ags. thistil (136). 

*Cardell-a, -e, -us v. Carduelis. 

*Cardemo-mum, -nia &oc.v. Cardam- 
omum, -um. 

Cardetum (4 locus vbi cardu$ cres- 
cunt) karttengewechst (74). 

*Oardi-a, -on (76), eordion (134) 7. 
cor (Br. &e.). 

*Cardi-a, 7 -aeca (75) est qd. morbus 
(68, 141). herzisuht (Gf.). hertz-sucht (15), 
-knopf am herezen (76). 

Cardiaea (91, 143), c. meli-ca/ -tica, 
meli-ca, -ssa, molu-oea, -eca, -cha, 
-uana, -eana, maselue (cf. prc., cordia- 
ea, -na) hertzge-spann, -sperr (herba 
143). kertzkraut (115). 

Cardiaeus, eordia-ceus, -tus (76) 
hertz-esüchtige (120 szm.), -suchtig (8,9), 
-rytiger (74), -reieh (1109), -erich (110b, 
132), -haftig (68). 

*Cardiana v. Cordiana. 

*Cardianus v. Gardianus. 

*Cardicola v. Carduelis. 

*Cardimoni-ale, -um v. Cardam- 
omum, -um. a 

*Card-ina, -ona (8) (cf.eardopatium ?) 
hederich wurezel (16).hedderich wurez(8). 

*Cardinales p/. angelwynde (62). 

Cardinalis Ad. kard-inal, -inayl (19), 
-enale, -enal (5). 

C. virtus (3), v. e. (q. v.), gev. 
eardinales virtutes pl. Ad. angel- (65, 
67, 110), engel- (sic 3), die furnemsten 
(68), zucht-, ezog- (21), zicht- (76), zeit- 
(134), künig- (6) -lich, ezuchtelichen (18) 
ezüchtige (3), zochtig (7) tu-, du- (6), 
do- (b, €, 18) -gent, tugenden (110), du- 
gett (67), dogheit (21. aus nd. doghet). 
nd. tucht-, got-like doghet. 

*Cardin-is, -us v. Cardo. 

*Cardiopatia v. Cardopatium. 

*Card-o, -e (7. canna f'umz, cf. caminus) 
kumich, kempt, rouchroren (75). 

*Cardo v. Cerdo. 

Card-o (gew. g. -inis), -us (120) Ad. 
nd. ang-el, -o (93), -e (17, 120). eyn ang 
da dy? dore in get (21). Ad. thur-, dur- 
(68) -angel. a. an der dore (18). henck- 
sel an einem doer (132). Ad. nd. hasp-e 











CAR 


(9b, 12, 132), -el, hespe (228b). herre (93, 
107) aen en dore (i107. cf. Gth. Wtb. 9, 
504). furhyn die geet in dem acker nach 
der píaga mitternacht (64). 

Cardo celi, celicardo (76) (v. polus; 
duo poli ?. due capille Z stelle 16) hymel 
angel (1). eyn ange ader eyn hemel 
hasto (P. aus haspe »« astrum ?). 

Card-o (gew. g. -onis), -onis (aus g.), 
-one (103), -ones p/. (85, 96), -inus, -inis 
(grece 16), -ulus, oft 4 -us, -uus (qq. cf.) 
hd. nd. dist-el, il (8), -eln (17). dijstel 
(1). Ad. karta (103), kart. pl. carden 
(85, 96). tresp? (8). . 

*OCardo vulgo ecaleaneum (141); cf. 
ealeatrippa? acutis calcaneis frutetisque 
(Gl. m. 2, 30b) mzssverstanden 2 

*Cardo rotunda (cf. eardopatium) 
eberworez (131). 

*Cardobacia v. Cardopatium. 


*Cardobenedictus v. Cardus bene- 
dictus. 
*Cardocellus v. Erigeron. 
*Cardomo-mi, -mum, -nium, -trum 
&oe. v. Cardam-omum, -um. 
*Cardona v. Cardina. 
*Cardone v. Cardo. 
*Cardonellus v. Carduelis. 
*Cardones v. Campio. Cardo. 
*Cardonis v. Cardo. 
*Cardonius v. Cardamum. 


Cardo-, eardio- (47, 149), eaddo- 
(96), eado- (64, 123, 125), eade- (3, 8) 
-patium (91, 143), -patia, -pacia, -ba- 
cia (11), -potia (125), -pana ((, 95, 103, 
131, Sum., Gf.), -passio (3, 8), earlina 
(143) (cf. eardo rotunda; card-ina, 
-opia?) Ad. eber-, heber- (103), ebers- 
(101), eben- (96), beres- (Gf.) -wurz sem. 
nd. everwort (47, 85). 

*Cardopia (4 eordamum, tybsma; 
cf. prc.?) erdtwurtz (14). 

Cardopus  brot-kasten, 
-Ssehrank (Ki.). 

*Cardua (piscis) foren (15). 
*Carduallus v. Carduelis. 


Cardu-eella, -ella (75) (herba, cf. 
barba senis) haber-moch (75), -mach 
(74. -mileh Gl, m.). í 

*Cardueum v. Cadureum. 

Card-uelis, -uelus, -uellis (100), Z 
-ugellis (75), -uellus, -uallus (102), 
-uvellus (120), -ellus (120, 1365), -ella 
(94, Hpt. 5, 198), -elle(Gf.), -onellus (8), 
-ieola (125), eorduellus, ea- (8 Anh.), 
co- (9) -romellus, caro (11) Ad. md. 
vineke (23); distel-, dijstel- (11) -vincke, 
gew. -vinck, Ad. -vineho (81 &e.), -uinchi 
(104), -uinch (102), -zwig (6), -zwiglin 
(Kays.), -ziu (Gf.), -wizo E -wecke 
(100), -vogel. zuuistilatfinco eardelle at.). 
tistel-vogel (649), -zwange (87). rietvinck 
(68). ags. distyltige (Hpt.), thisteltwige 
(Bosw.), linae thuigae (136. linetwig a 
linnet Bosw.), linece (94). Ad. stig-litz 
(8, 55), -elitze (9, 17), -eliez (8, 4) -litz 
(75 &v. eardu-ellus, sed -elis, varr. 
-gellis distelvogel 75). stegeli-ez (8), 
-tze (23), -sse (22), -stike (22b). 

*Carduella v. Carducella. 

*Oarduell-is, -us v. Carduelis. 

*Carduellus distel (23). 

*Oardugellis v. Carduelis. 

*Cardulus v. Cardo. 


-kessel, 





CAR 


*Carduneellus v. Erigeron. 

*Cardus (cf. eardo) Ad. distel, suwe-d. 
(19). ags. smzlthistel (943). eruceworz 
(Sum. V). wulvesmalt (85. cf. e. siluati- 
eus). 

C. benedietus, cardo-b., cardus 
büdais (17), e. bundans (149) crütz- 
(149), erewz- (3, 74), crus- (96), bern- 
(91) -wurtz. kruze- (41), cruce- (85) -wort. 

*C. eolonius swarcz disteln. 

C. niger zeisella (Sum.). 

*O. pharius felt disteln (1T). 

C. kardus (74), eordus (1) silu- 
atieus, -astieus (47), -estris (74) (7. ea- 
mereon 141; cf. cardus) wolffs-milche 
(0, -mileh (149). woluis milinch (103). 
wolff-mileh (8), -milich 7 -kraut (74). 
wlves melk (4:). : 

*Carduvellus v. Carduelis. 

Carduus (/m Mss. mog. von eardus 
oft untersch.) hd. distel, linde d. (cf. 
tribulus) 7 tistel (93). distihn (104). 
stichel (herba spinosa 19). wif) senff (8). 

C. altilis artisch-aut (144), -ock (Ki.). 

*Carea v. Carue, 

*Carebus v. Carabus. 


Care-etum (/ocus doc. 1 &c.)  -tum 
(8. 76, Gl. m.), -etrum (herba 1), -dium 
(cf. sarectum) stat do daz crut (carex) 
weist (8). en stede dar smit (st. snit) 
gras wesset (22). riethe (101). riet (T, Gf. 
sim.). rietzhe (103, Gf.; riedach sim auch 
für einzelne Pflanzen cf. Sm. 9, 166. Gt. 
4, 1153; rled von jeher sowol für carex, 
wie, gleich ahd. ags. hreod 136 &e., für 
eareetum). busch (110). luysbosch (132). 
lesche (99). sah-arahi, -er, -r, saer, sar- 
ih, -ahahi (für Ort und Pflanze Gt.). 

Ca-, ear- (Br) -rena (est vulgare 
gtalorum «& carentia ciborum dc. 65. 
cf. quadragena) spise ab brechen (7). 
abprechung der sp. (75). spiDe gebroche 
(11). kar-ene (65 &e.), -ren (68), -en ab- 
laf) (101), -een aflaitz (132), -yn aflates 
(22), -ine (295), -rat (153). 

*Carena v. Catena. 
*Carédula niese worcz (8). 

Carenum v. Carue. . 

"Carenum 7. mustum (16, 129, Br.); 
tertia pars musti (Br); nobile vinum dc. 
vnfan siv (7). wyn vff den trittenteyl 
ingesotten (64). 

*Careo v. Carue. 

*Careoffolus v..Caryophyllum. 
*Kareola v. Carciola. 
*Carepus v. Carabus. 

*Oarere v. Carire. 

Carere hd. nd. ent-, en-, eymn- (13), 
vm- (99) -beren, Ad. -bern. beren (99v). 
enpern (66). entperen (70). mang-elen 
(67, 110), -eln (6), -len (22, 68, v6, 134). 
doruen (22). v?derben (17). 

*Charesis v. Catachresis. 

Caretum v. Carectum. 

*Careum v. Carue. 

Car-ex, -ix, cavex (109) (cf. sarex, 
alga) sah-ar, -arah, -sar (Gf.) sacher, 
var. sar (15). sair (105). hd. md. segge 
(Br. Wtb. 3, 736. Nmn.). hd. segger (Nmn.). 
Ggs. secg, sech (136). engl. sedge. dám. 
segg. (gadhel. seisg. kymr. hésg &c. v. 
Celt. Nr. 146). Ad. swertel sim. nac (Gf. 2, 
. 1014). ried (75). hd. md. riet; wijld-r. 


CAR 


(132). snident-r. (93). sehnydtriedt (74). 
ryet schwerte-l (640), -r (64€). ryetsch 
wetter (sic 649). Ad. riet-, ried-, li- (Fr.), 
nd. snit-, sint- (109) -gras. snyde grasse 
(10). snyyd grais (19). lisea, (7. filix Gr. 
2, 281). lesch (108). luyes (122). scharp 
krut (22, 23). varwe (29. »« filix). pintz, 
schiem (75. cf. alga). schilff (3, 5, 21). 
schiff (7525). schleff (74). schilerut (8). 
schauff (21). 

Caria v. Caries. 

Cariare verolmen (141). 

Charybdis (126), eari-bdis, -pdis 
(152), -ptis (76), -bidis eo schiff-not 
(110), -broch (8). bodenlofesschiff (74). 
meerschlunt, dumpfel, gump-el, var. -pfel 
(varr. dü-, gü-) o. kunckel (cf. eunieu- 
lus?) diuerso vulgari sc. franck. schwap., 
var. schwab., rin-, var. rein-lender, wir- 
bel im wasser (65). w.-wirbel (65), -werffe, 
werffe (74). varlich stat im mere (75). 
ein strudeliehter ort &e. (126). zeeanxt 
(132). 

Cari-ca, -ta, -cia (v. aceasia), -x 
(gew. -x arbor, -ea fructus palme) Ad. 
figa (121, Gf.), fyge, feig (134). eyn durre 
(8, dor (21), gederret (7) fig-e, -en (91). 
gedruekter feigen (75). ɣ- 7 palm-frucht 
(74). eewyge (s?c 8). fich-effele p/., -boum 
(Gf. -x vigheboem (11). -ea verdorret 
v. (11), figenbaum (19). -x ein durr (66 
&c.), durrer (134) feygenbaum. -ta vrucht 
(85). -ea, mor-e (19), -hel (134), -chel (66, 
69), -geln (133). 

*Cariea (7. austiria) or-smere (Gf.), 
-salb (6). ór zalue (22). Cf. caricum, 
XQp'X0v medicamentum. (124)? cerumen 
ohrensehmalz (Ki.) ? 

*OCarieapsa v. Farricaptio. 

Cari-eia v. -eca, -stia. 

*Carieum golt-wurez (3), -worez (8). 

Cari-es, -à hd. nd. vnreyn-cheit, Ad. 
-ikeit, -keit (b) vnrenich (22). hd. uuxi- 
(104), worme-mele; worm-mel (8), -meil 
(3), -eyl (13). verrotheit (99). olm, als 
olmieh holt (147). 

*Carilago ags. grund-suopa (1363, -sopa 
gristle Bosw.), aus eartilago grurzapa 
dicitur rusticae (1369), kaum. 7« carinse 
f«x grondsop (Kil), hd. grundsuppe. 

*Carillum v. Carcillum. 

*Carillus v. Caryophyllum. 


Carina (i. media pars nauis 134 &c., 
lembus 93, scapha 75) schiff-boden (93), 
-bodem (1), -baum (17), -bauch (9), -buch 
(8, 16). eyn cleyn schiff (3, 5), schiffel 
(15). eyn eleyne schip (22). en schep 
(23). eyn naeke (22). zu-, pr. scho-llen 
(15). nuesceh (134). eyn kran (17. mAd. 
schiffskràn. 2« kán?). 

Carinare be-spotten, -rispelen (132 
sim.). 

*Carinarius dreckdreger (147). 
*Carinatum yrdin scussel (64). 
*Carinia v. Cadmia. 

Ca-, ka-rinthia cherinthin (95). ka- 
renteimn (1). kernthen (12). 

Carinthus (Ki., ecorinth-us (110), -i 
(66), -iani 7 earn-i, -ioli (125) (cf. prc. 
2« eorinthius) einer von kernten (110). 
kerten (125). menschen also genant corin- 
then (65). 

*Carioballum (cf. sg.? ecaryophyl- 
lum?) mol kupt (8). 








CAR 101 


*Cariobulla (7. pectaeculum) kamprad 
(14). 

*Ca-, car-riola (awis, 4. cornieula Gf.) 
daha (121, Gf.). taha (Gf.). tüll (2. 2. e. 
nhd. dohle, mécht dill Sm. 1, 364). eyn 
wasser hun (19). waterhoen (11). 

*Cariolum v. Corialbum. 


Caryophyllata (143), cariofila -ta 
(74), -ea (93), gario-philata 7 -filatrix 
i -filax (herba, ein erut Mss. mog.), -filata 
(24, 47, 74), -philatum (10, 12) gran-aff 
(10), -affel (12). korfliata (10). gariofilat, 
'arafel-wurtz, -kraut &c. (143). gaman- 
dre (93). 7. benedicte (/a£.? 24). bene- 
diet-e (47), -enwurtz (74, 143). negelein- 
kraut (ear. 74). 

Caryophyllu-m / -s (Ki), cario-, 
kario- (4, 509), cari- (133), chario- (111, 
125) -phyllon (109), -phyllum (111 szm.), 
-philum, -philus (6, 74, 111 &c.), -filum 
(68, 69, 133, 134), -fillus (502), -filus (3, 
66, 69, 133, 134), -pholum (22, 4, s7), 
-folum (1, 5, 66, 68, 110 &e.), -folus (3, 
9, 19, 68, 93, 107, 110), -foli (pl. 4), -fu- 
lum (1), -phalum (5^, 76), -phalus (11, 
74, 16), -ballum (? q. v.), -phylleea (arbor 
Ki.), -phylli (85), eareoffolus (8, 11), 
earillus (75), gario-philum, -filum, 
-filium (99), -filus, -folus, -fulus, -pha- 
lus 7 -phalum (75), -lus (24 s. «.), garo- 
filum (Sum. VII), garrio-filum 7 -filus 
(68), -pholum (67), -£olus (9, 67, 134 &o.) 
(ea- und ga- oft alph. gesondert, doch 
ohne wesentlich, verschiedene Glossterung) 
nagel (1, 75). n.-baum (-us 75). negcl (75). 
n.gin (18), -gen (13), -kin (23), -ken (24, 
125), -kinkrude (22), Ad. -lin, -leyn, -in, 
-ein (74), -e (91), -inbom (-us 76), -ablüm 
(-us 111). nág-ilin (134), -elin (91), -el 
(509). negelli (87, 93). n.-bovn e ne- 
chelehe (Sum. vtr). neygelin (21). n.-bawm 
-us 3). Ad. (Mss. mog.) nel-gin, -chin. eyn 
nelekin (bb). flegelkive (85. aus negel- 
kine?). groffels-, geroffels- (99), groffel- 
(Kil.) -negelin (garr. 58), -naghel, -kruyt 
negel (132). ghir-, ghen-offel &c. (kKil.). 
vilette (109). cario-philum, -foium (110 
&c.), -folus (19), -phalus (11) Ad. mus- 
cat- sim., hd. (19 &e.) md. muskaten-, 
musschaten- (22) Ad. -bluet, -blut, -blued, 
-bluome (19), -negel (11), -negelken (22). 
gario-filus (47), -Ilus (24) agrestis brun 
ha- (24), has- (47) -selwort. 

Cari-, kari- (Sum.), earr- (76) -osus 
(4. putridus 4 vetustus Br., vucundus t 
delectabilis 145. 7» cear-iosius, -e Gl. m.) 
wareiger (Sum. aelt (11). olmich (147). 

*Cariota v. Carota. 
*Oarip-dis, -tis v. Charybdis. 

Car-ire (Br, Gl. m.), -rire 7 -ere 
(G1. m.), earno (11), canire (76. cf. canere) 
?. déuidere (ll. c.). deylen (11). 

Cari-sa (129, 141, Pap., Gl. Place. Gl. 
m.), -SSà (Fest. cf. Schwenck A. v.), -Sia 
147, Br.), -sea (76), -taà (74) ?. lena, leena, 
lana (76, Gl. Plae.!) vefus. verlegne woll 
76), wolle 4 awis (74). maghet die be- 
riechliek is (147). 

*Cariscus 7. musca modica, (136). ags. 
cinebeam (94). 

Cha- (Br), ea-risma (74. numen 1. 
cf. earistia) heibLge, -ige (3), ig (1) 
gabe (3, 8, gnad (1), genade (b^). g. 
(5 heiligen geist (75). creDem ueni 
(11). 


— 


102 CAR 


*Carista v. Caristia. 


CAR 


Carnab-um, -adis, -adium, X&pya- 


*Carista (4. kerso a. d. Ags J) corn. Bac, -0v, i zarnab- um, - adium, 


beler (Zeuss). 

*Charistelochia (cf. aristol. beyful 
(143). ; 

*Caristerium v. Capisterium. 

Ca-, cha- (88, Br.) ka- (9) -ristia, £ 
eari-cia 4 -sma (147), ca- (225, 23), ka- 
(8) -rista, echaritia (Br. Ad. nd. dure, 
dur, hd. duer (17), dire (13), türe (6), 
tewer, teur, thuwer Ad. zyt, zeyt (13 &e.), 
nd. tijd, tid (22b), tt (22). thuzit (sie 68) 
theure (110). dure- (21), dur- (Y) -keit. 
du- (bb, 8), tew- (1, 9), we- (8) -runge. 
ein devreung (3). p/. hoehzytliehe fest 
der frund (88). gudertieren-, medlijdsam- 
heit &e. (147). 

*Carita v. Cari-ea, -sa. 

Ca-, echa-, ka-ritas (car. à. penuria, 
char. 4. amor 67 Mrg., 88) hd. liebe sém., 
libe (b^), l. -keyt (8^5). nd. leue, lieffte 
(132). minn (76). gnade; Rotes genad 7 
lieb (9). ein gnodryche lieb gotlicher 
eynykeit (65 Mrg.). eyn liebe craft dez 
willen o. eyn 1l. geselschafft o. eyn leben 
der sele (8). liebe in gode eyn dracht 
geseltschafit; eyn sele in der ewigen 
seligkeit der uBerwelten (17). ear. teur-e, 
-ung; ehar. liebe (88). 

SNO Des lieb- (110), hef- (132) 
-lieh. 

*Carites (cf. carue) weikümmelwein 
(143). 

Charitia v. Caristia. 

*Cariton gnade o. danek (14). 

Ca-, cha- (Br.) -ritudo theure (110). 

thyrung (68). 
*Cariu &c. v. Carue. 
*Carix v. Car-ex, -ica. 
Carlina v. Cardopatium. 
*Charmaf-, carmes- (ki.) 
earmasin (91). rothe farbe (ki.). 

Carmelita vnf) frauwen bruder (t). 
frauen-br. (74). earmeli-t (1, 75), -ter 
(Db, 22). 

Carmen (7. cantilena q. v. 75) Ad. 
ge-diht (6), -dieht, -ticht (75 &e.) von 
gesang (75) dieht (99). licht (5). lieth 
(67). led (110 &e.). lyd (69). lyt (21). 
let (22). gesang (16). 

*Carmenus v. Carpinus. 

Carminare ansprechen o. segnen da 
vihe vor den wolffen &c. (14). 

Carm-, carp-, erap- (11), 7 earz- (117) 
-inare (»« carpere) zeis-in 7 -alon (111), 
-en 4 slagen (3). wolle flueken Z ezeissen 
(9). w. teesen (108). woln plucken (17). 
wolzeisen, -sehlahen, grempeln, kam- 
pel, -men (73). kemmelen (114 sm.) 
hecheln (75 Mrz., 114, 126). tzocken, heckeln 
dn hortu (125). 

Carminatia das herchelen (126). 

o EE krempler, wollkámmer 
Ki.). 

E *Carminator (7. carminum factor) ein 
lied diehter 7 sprecher (110 &e.) vp der 
straissen (132). 

*Carminisare zoubern (75). 

*Carminisator zouberer (175). 

Carmula vr-luge (141), -lóge f. 
Hypt. 5), -güle (m Sm Be C GRr 

*Carmulentus v. Carnulentus. 

*Carmus v. Carpinus. 


-inum 


arnabo (arab. zurmbeti, ef. ?. zedoaria 
144; »« earui nabbathseeum? cf. earue) 
matt- o. wief)-kümmel (143). 

Carnale v. Carnarium. 

Carnalis vleischlic (11). vlesglec (99). 

Carnalitas liplicher wolust, fleisch- 
lich beweglichkeit (65). 

Carna-rium, -lium (49), -le (Gi. 
Aelfr. (7. macellum 11.; cf. ossorium) 
eyn paynhaws (9 Mrg.). beynhuD (17, 
71). todten-b. (75). vleisch-hawBe (74), 
-huus (11), -gaden (474, 91, V. a. 1618), 
-kammer (125, Das.), rech (111), -banek 
(Fris., -markt (74). ags. flasc-hus (Gi. 
Aelfr.). metzig, schal (Fris.). karn-er (15, 
BM.), -yr (7. pera earnaria 125. cf. capsa). 
gerner (47, BM.). kern-, var. ker-der (14). 
wieme (Fr. 2, 4449. cf. Br. Wtb. 3, 259). 

*Carn-eator, -ifex (cf. ecarrinator) 
flaisch-hacker,-heckel, metziger, heneker 
(24). 

*Carnellum v. Cerebellum. 

*Carne- / earni- (Fris), eorne-olus 
(93), -lius (64, 91, 123) (gemma) corne-ol 
(64, 123), -l (91). carmiól (Fris.). 

Carnes v. Caro. 

Carnes fer-ine,-iles((),-arum,ferina, 
earo f. carmni-f. (b^) Ad. nd. wilt-, wild-, 
in Hss. gew. wil-pret, -brat (5, 19, 23), 
-brede (22), -broden (11), Ad. -prat (1, 
Db, 75), -prset (Das.), -preth, -brát (134), 
-bret, -breeht (1105). welprecht (21). 

Carneus vleschen (29b). 

*Carni v. Carue. 

*Carniferina v. Carnes ferine. 

Carnifex (cf. earneator) Ad. md. 
vleysch-, Ad. fleifb-, flaise- (104), tfleusc- 
(17), leusch- (5^) -houwer (11, 110), Ad. 
-hauwer (53b sim.), -hewer, -haeker, 
-manger (104), -man (3, 75). fleischa-wer 
(1105), -cker (66), -kcher (71). Ad. fleischer 
(4); metz-eler, -ler, -iger (6), -ger. en 
knoken hower (22). hencker (65, 91, 93). 
dieb-h. (110). henger, bluetriehter (125). 
zuchtiger (65). 

Carnifici-na, -à, -um, carnifitium 
(134) (Z. mac-ellum, -cellum, -ella 1) Ad. 
fleisch-,flei-, nd.vlesch-,vlech-(22)-banck, 
-baneh (23), -bang (6), -panck (1), -pankch 
(11), -huD (68, 110). eyn scherne (22), 
schaern (11). (Ad. seharren, n Frankfurt 
schirrn f. cf. Fr. 2, 1649). metz-el (132), 
Ag (67, 75, 110), -ige £ schinthuf) (Ob. 
1039). der rabenstein (125). 

*Oarniolus v. Carneolus. 

*Carniosus (cf. earnus) madich (11). 

*OCarnis v. Caro. 

Carnis maceeracio dez libes pflegne 
(8). des l. kerkelieh plegung mit spijf 
(11). 

Carnis-priuium, -priuia (22), -preu- 
ium, -breuium, earniualia (125) Ad. 
vast-, ffasse- (D^), faD- (D, 66, v6, 110), 
fas- (125 Mrg.), vas- (134) -nacht, -nath 
(11). die vasten (-priuium, von -breuium 
fab-, vas-nach untersch. 66, 134). vastel- 
(22, 132), dy vaDen- (125) -auent. fastl- 
oben (71). 

*Carno v. Carire. 

Carnulentia (7. crassitudo Br., póguedo 
76) vaistigkeit (74). 








CAR 


Carn-, earm- (76) -ulentus fleisch- 
echtig (Fris.), -icht 7 weich (ki.). 

*Car-nus (11) -tinus (76) (v. vermis 
in caseo, aus tarmus, cf. carniosus) 
ein mad (16). 

*OCaro (auis) v. Carduelis. 

Caro, earnis (21) Ad. md. vleisch. 
vlesch (23). vleeh (22. cf. ecarnifieina). 
fleifó (21). fleysez (18). menschen-, 2n pl. 
vihe-fleiseh (6). earnes pl. quec (11). 

Caro bou-, ceru-, lepor-, lup-, ou-, 
pore-, vitul-, vrs-, vulp-ina rinderin-, 
hirssen-, var. hirsehen-, hasen-, wolf, 
Schaf-, sau-, var. seu-, kelberin-, beren-, 
fuch6-fleisch (64). " 

Caro ferina v. Carnes ferine. 

C. fumigata ru-, var. gerau-chet 
fleysch (64). 

C. lerima v. Caroperina. 
*Carob-eus, -us v. Carabus. d 
*Carobus 4i. carnis visto est species 

co'orís vrine (16), sí. viridis (cf. ear- 
pasinus). 

*Karoforus (aus carniuorus?) gyrig 
mit essen (68, 110). 

*Caromellus v. Carduelis. 

*Caronella (aus earbonella 7» earo) 
gerost o. gebrant fleisch (75). 

*Carop-ara (74), -era 4. opera carri 
(Gl. m.); funis cum quo nauis trahitur 
(16); ligamen, lyne domit man das schiff 
zeichet (74). 

*Caroperina, caro lerima (759) aus 
c. ferina »« perna) pachenflaisceh (75). 
Caros v. Carue. " 

*Carostopus v. Cataseopus. 

Car-ota, -iota (Gt.) (frz. earotte &o.) 
moraeh (Gf. móhre (Ki.). 

*Caroti-cae, -des (Gl. m.) arteriae 
herzatharun (131). 

*Caroum v. Carue. 

*Carpa v. Capra. Carpo. 

*Carpa, g. -pe getymmer van holt (147). 

*Carpasinus v. Carpinus. 
*Carpas-inus (8), -sini (136), -imus 

(6), -mus (1T), -mis (22), -ius (Br. &e.), 
earbas-inus (125), mus (76), -ius 4 -eus 
(74), eaprasmus (7. viridis 110. »« pra- 
sinus?) gulden far o. grune (8) grün 
(6), grone (22) varwe. grune- (74), golt- 
(17, 15) -farbe: grien (110). ags. gresgroem 
(136). herratz (125. cf. arracium). 

Carpathus (mons) der krummbach, 
kre- vnd se-mmitz (135). 

Carpella (cf. eorbus) ags. sadulbogo 
(136), radotpoga 7 sadolboga (Gil. m.). 

*Carpelsamus v. Carpobalsamum. 

Carpenta (i. abstula 93, astula ligni 
Br.) Ad. zimmer; z.-span, -spon (68, 110); 
ezimmern (21, 67), zymer 4 schrag (16); 
serag (77), schran-g, 4 -n (74); spaun 
(93), eyn spane (18), spene (6), spon Z 
panek 2 schayt (74); bireha (121). md. 
tymmer, holten t.; schrage (29, 147). 

Carpentare Ad. zym-mern, -eren (55, 
76); zimbern (6), tziemernt (13). md. 
tymmer-en, -n; timbren (99), cluteren 
(29b. klütern Br. Wtb.). 

Carpenta-rius, -tor Ad. zimmer., 
zymer- (174), zimber- (6), nd. tymmer- 
man. 

Carpentum (cf. earpenta) Ad. ezy- 
mernef? (18); zimmer-nife (5), -inge (89), 
-axt (68), -messer (66 &e.); haeke- (17), 











CAR 


hac- (18) -m.; zimberysen (6). nd. tym- 
mernisse; krudevaer (gemus curri ll. cf. 
kruywagen sarraeum Kil) gebuwe; 
slidde; wane (17). wagin (104). eyn ge- 
hobelter (75), behanget (125), hangende 
(100), verdeekter o. frowen- (110), ouer- 
gedeckt off ionfferen- (132), vastnaeht- 
(64) -wagen. slede (8). flode (16). schlitt 
(91). rotuasel (75). bircha (at.). spene (6). 
span (12). sehrane, Mrg. 7 spane (10). 
seraghe (13). schrage, eyn banck (22»). 
schijte (75). a earpentis encke, byrither 
(125). 
*Carpen-tus, -us v. Carpinus. 

Carpere (cf. carminare) Ad. zey-, zay- 
(1, 3, 16), zeu- (15), rey- (1) -sen; wolle 
(4, 6), woln (17) zeysen; grempelen £ 
kammen (/anam 715); rien; be-, er- (110) 
-griffen. hd. nd. plu-, phlu- (1), pflu- (8), 

u- (9), plo- (18) -eken. wolplikent (13). 
pluezen (21) vloechen, berispen (?. re- 
prehendere 132). hd. nd. stra- (9, 19, 149), 
Ad. straf-, straif- (10), reuf- (125) -fen. 
auD roden (3). riten (22). bre-chen (12, 
76, 125), -eken (13), -ken (22), -gen (142). 

Carpesium (cf. sistra) mohrenpfeffer 
(142). cubeben (Ki.). 

*Carpinare v. Carminare. 

Carp-inus (143, Ki.) -ina (76), -enus, 
-enis (1), -ennus (11), -ens (15, 100, Gf.), 
; -entus (84), 4 -asinus (6), ea- (175), 
eara- (117) -penus, carbenus (149), earm- 
enus (47), -us (gall. charme Gl. m.) 
(earpens 7. ornus; eapenus 7. sangui- 
narius, homicida, ramus 75. cf. cor- 
nus) Ad. nd. hage-, hd. hagamn-, (Gt.), 
hagin- (84, 104, 117, G£.), hagen-, haen- 
(100), hayn- (8, 149), ham- (102) -bucha 
(117), -bóecha (84, 121), -buch sem. (15, 
$7, 95, 102), -puch (74), puchen holtz (1), 
-poiehe (104), -buke (100), -bucken (11), 
-putten (3). -butten (22, 149), -butte (47), 
-dorn (6). hanhódlin (135, Das.) arscru- 
ezel (83. 2. q. krützelechen zm hess. H?n- 
terlande, arvsch-kitzeln ?n der Wetterau 
4. S. w., -kratzeln Nmm., frz. gratte-cul 
rosa eanina). hartriegelen (capenus 75). 
angl. hard- ? horn-beame (143). spindel- 
(143, Ki.), lein- (Ki), sle- (16) -baum. 
viginboim (Sum. V). steinlinde Ki.). 

Carpo, e. 7 tineta, c.-t., 4 -nicta 
(74), -neta (21), -tita (23), carp-io, -is, 
-edo 7 -us (75), -aà (110), ceorpedo (3, 74, 
76) (piseis, qd. postis 76! 7. eassidu- 
lus 7 ealimpus 9) Ad. nd. karp-e, -er 
(107), -en. (4), -lan (91). Ad. kar-p, -phe 
(3, 95), -ph (7), -pffe, -pf. ehapph (1). 

*Carpo,g. inis (cf. carnarium) vleisch 
wime (11). 

Carpo-, 7 xilo- (Br., syro- (147) 
-balsamum, carpoba-, carpe- (6), 
-Isamus Ad. balsam-, balsem-, balsamen-, 
nd. balsemen-, balsmen-rinde, Ad. -holtz, 
nd. -holt. gesafft von balsam (68). 


*Carpon-eta, -icta v. Carpo. 

Carporare houwen &c. (147). 

*Carpotareos nuzblumen (96). 

*Carpoti-neta, -ta v. Carpo. 

Carpsella v. Carsella. 

*Carptator kruethaeker (125). 

Carp-, carb- 7 carba- (16) -tim 
zucklieh, schnell (88). 

*Carpulis (cf. eampulus sm.) v. 
TF'elena. 





CAR 

Carpus v. Carpo. 

*Carraeutium v. Carriducium. 

Car-rata (75), -aea fuder weyn 7 
w.-f. (75). eyn fuoder wyns (19) en 
voderwijns (11). 

Carrena v. Carena. 

*Carrere schneiden (74). 

Carrieare fazzon (Gt.) 

*Carridueium (76), earr- (Pap.), ear- 
(139, Gl. m.) -aeutium 2. vehiculum altis- 
simarum rotarum. 

*Carriga v. Carruea. 

*Carrinator (cf.carneator) 7. carnium 
lanzator (129); carminum /acerator (16). 

*Carriola v. Cariola. 

Carrire v. Carire. 

*Carrosus v. Cariosus. 

Carr-uca, -uta (1,76), -usta (Gl. m), 
-ota, -uga (18), -iga, eurruca (7. earrus, 
cartellum &f., biga) Ad. nd. karre, kare 
(22). hd. karr, karr-en (4, 69, 110), -ich 
6), -uh (Gf.). karn (v, 18, 69, 70). karch 
88, Das. Fris.) mit zweyen redern (88). 
garre (Sum.). wagen (93). 

Carru-earius, -eharius (91, Gl. m.), 
7 -eator (68, 110), -tarius ga//. carton 
7 -starius gall. caron (122) kar-rer, var. 
-cher (110), -renmann (68), -remeker (11). 
wagner (93). wagen-man (91), -macher 
von zwei rederen (110). 

Carruchum getáfeltes schlafgemach 
Ki.). 

*Carruga v. Carruea. 

*Carrulus (deretwas führet Ki.) chreho 
(Gf. 4, 590. 2« garrulus?). 

Carrum waghenbret (11). 

Carrus (cf. earruea &o.) kar-e (5, 
110), -rieh (6), -r (68, 91). wag (91). 
wagen (T, 22). 

*Carru-ta, -tarius, -sta, -starius v. 
Carruce-a, -arius. 

*Cars- (17), earps- (8, G1. m.), searc- 
4 sears- (Gl. m.) (2« eaps-?) -ella (gall. 
escarcelle Gl. m.) zer-sacke (11), -sag (8). 

Carta ein büch o zedell (6). brif 
(99). vngeschrieben brieffe (74). brieff 
vff o. von pergamen (175). bermend (93). 
blat, carth (88). carten (28). Ad. pap-ir 
(91 &e.), -eyer (112. welt.). 

*Carthafige v. Cataphrygii. 

*Carta-filago, var. -pilago (?. filago, 
impia,gnaphalium &e.) ruhr-, heinsch- 
kraut, engelblümlein &c. (143). 

Carth-, Cart-ago eyn stad (5), stadt 
(1). kartagen (D^). carthago (1) 

*Cartagus v. Catarrhus. 

Cart-allum, -allus, -ellum (69, 134, 
i. earruea Gf.) -ellus (11, 19, 94, 136), 
earcellus (11? c1. m.), -illum (&e. q. v.) 
quartallum (q. v.) eratto (120). carruh 
sim. (G1.). hd. schufel-, schüssel- (6, Uu 
schissel-, schof)el- (17, 21), schossel- (4), 
win- (8, 16), mist- (74), sehenen- (19) 
-korp, -korb, -korpt (3), -kurp (1), -karp 

91, 4). nd. schotel-, scehottel-, scotel- 
eti -korf, -koreff, -karf (11); kloet (cf. 
carcillum) 7 screen- (streen-? cf. eala- 
tus) -kaerf (11); ml. teenenkorfken 
(Martenez); mate (m 99). bast (8). ags. 
wi- (94), pi- (136) -ndil. 

Carth-, ehart- (91) -amus, eartamo 
(136) wilder saffr-an (143), -a (91). ags. 
lypbeorn (136. s£. lybcorn ?). 

*Cartapilago v. Cartafilago. 








CAR 103 


Chart-, eart-, carth-arius (?. papy- 
ropeus 125) papier-er, -macher (125 &e.). 

*Cart-, carth- (17) -arius (anzmal 18) 
mandil (8. fasciculus chartae? cf. carua 9). 
eyn marder (17, 16. »« martarius!). 

*Cartarus v. Catarrus. 

*Carthatupla v. Catadupa. 

*Cartella v. Cartilago. 

*Cartellu-s, -m v. Cartallum. 

*Carthesia (7. earbana; cf. sq., cor- 
ban) oppher stockh (1). 

*Carthesi-um, -a &oc. v. Carchesium. 

Car-tilago, -tillago (8, 99), -thilago 
un -tilaga (94), -eilogo (23), -ilago 
q. v.), -tilla (8), -tella (Sum.), easica 
(9) Ad. erust-ula sem. (Gt.), -ele (100, 104), 
-el; chruste-l (1) -le (Sum.); kruo- (93), 
cro- (2), kró- (95) -stel; krósteln fleisch 
(6). kro-sel (18, Gf.), -Bel (8), -sselt (8b), 
-selle (225), -selen (23), -sle (99), -se Z 
intestina, auce 0 anete (sic 92. i. q. mhd. 
gekroóse!). weleck knoke yn dem vlesche 
(225). taheyt der knoken 7 march (23). 
ags. naesgristlae (94, 136. ags. engl. gristle 
nordfries. grü-, gró-ssel) Ad. chru-, kru- 
(74, 75), kro-, kró- (Fris.) -spel. karspel- 
len (Ob. 763, 836). kurpel (75). kroppe-l, 
-len (Sm.) enos-peln (5), -tel (V), -ele 
(106). Ad. krof- (Fr), kruf- 7 weych-, 
var. kruschpel w.- (64), wich- (125), kros- 
sel- (12), knoster- 4 gnorbel- (19), knor- 
bel-, knorpel-, gnarpel- (3, 21), knarbel- 
(133), knarber- (bb), knorffel- (1102, 132), 
knorsel- 7 krach- (110), krachel- (132) 
-bein sim. krobel-pain, -ein, harwachs 
(14). prustleffül (104). brustlefel (Sum.). 
brot leffel (ecartilla 8. Azerher? cf. co- 
stella). orlepp-el (easiea 9), -lin (91. cf. 
e. ?. déscrimen auricule Br.). eyn ampel (10). 

*Cartilarius v. Cartularius. 

*Cartilium (7. graminarium, o«s eor- 
tilium?) anger, víg. wisen fleck (75). 

*Cartill-a, -ago v. Cartilago. 

*Cartiludium kartenspil (15). 

*OCartinus v. Carnus. 

*Car-tius, var. -eius (piscis cf. era- 
tius?) lachf (64). 

Cartophilaeium d. buch-, bucher- 
(88) -kast, o. schryn (88). 

Cartu-, earthu-, earto-, earti-larius 
hd. briff dreger szm. ein brieuer 7 blader 
(5). kartenmecher (earth. 125). 

*Cartulio v. Cortulis. 

*Cartulositas (4. astucia, aus caute- 

lositas) liste (14). 
*Cartuna v. Quartana. 


Carth-, gew. cart-usia chartusey (1). 
carthuf) (14). hd. nd. cartuser-, carstu- 
ser- (28), hd. carthuser-, kartheuser-, car- 
tusiler- (6) -kloster, -ordin (bb, 75). 

Carth-, eart-usiensis Ad. nd. kartus- 
er, -üler (6). Ad. karth-euser, -ewzer (4). 
charthauser (1). 

*Carua (cf. garba) mandila (81). 

*Caruasa v. Carbasus. 

*Carueus (/. pyreneeus) der brenner 
135). 
eres -i, -o (67), ear-eo (143, Sum.), 
-ea 4 -iu (Gf), -os (143, 144, Sum. VI), 
-ni (93), -um (114, 143, Ki.), -eum 7 -ium 
(143, 144), -enum (Ki.), -oum (143), -cum 
(121), -nabum (&oe. q. v.), cir-eo (130), 
-GO (Gf), -ee (85, 96, Sum. V), -te (41), 
eyror (47), sarto (Gf.), cicero (130) (7. 


104 CAS 


eyminum; cf. Dz. Wtb. 91) kar-we (5), 


-vey (Ki.), -ne (Sum. V), -ben (114). cumi 


(Sum. VI). kümi (95). chim (1). kum (9). 
come in dem ue (225). kom-en (23), 
-el (22), -mel (21). kóln. hoff-kamyn (132), 


-kuym (143). ku- (1105), kum- (5), ky- 


(15, 1102), kye- (18) -mel. velt- (3, 17, v4, 
96, 130, Sum., Gf.) feld- (93), wilt- (85), 
wet- (Gf.), wilder- (74), gart- (47, 74, 121, 
Gr.), garten- (19 &e.), matte- (6), matt- 


143), mat- (114), matten- (144), wiesen- 


Ki.), wieD- (143), romes- (85) -chumi sm. 
Gf.), -kümi (93), -kümme (6), -kome (5), 
-kómen (47), -Kummich (114), -kimmich 
(144), -chumel (Sum.), -kumil E -kumel 
(66, 74, 85, Sum., Gf. &c.), -kümmel (143), 
-komel (17, 96), -kommel (19), -cümel (3), 
-humil (se 121). wilkerse (47). herze- (47, 
Sum. V), herte- (85) -blat. harthowe (caros 
Sum. VI). 

Carum reddere leff maken (22). 

*Carunoea (7. aratrum Gl. m.; Àier aus 
ploich ar. »« ploek? »« caries?) etter- 
plock, luneke; £ 4. mucus der nasen snot- 
ter,qwalster, onreynicheituyt dem monde 
of der nasen (147). 

Caruneula fleyschlin (64). 

Carus, karus (9) Ad. lieb, liep (5), 
liepp (6), liepe (133), lyp, lip. md. lef, 
lief (99). hd. nd. dure, duwer (133), duer 
(17), dur (525), türe (6), tewr (1), teur 
(134), tewer (2). holt (22v). 

*Carutius v. Charax. 
*Carvun-, earuu- v. Carbun-eulus. 

*Carzinare v. Carminare. 

Casa, cassa (D^) (7. domus, lar &o.) 
Ad. nd. hu-, Ad. hy-, bu- (9) -tte. hute 
(10). hus (93). hufó (8). huBe (5^). has 
(1) alt hus (143). eyns armen mannes 
hauf) (64). eyn bofe huef o. kawe wt 
past-, metallari-, hortulan-orum. (125. nd. 
kave Br. Wtb. 2, 755. oberd. die kauenm, 
khawn Sm. 2, 273). 

*Casa (7. cassis) hirtzen-garn, -netz 
15). 

*Casealistra (furcarum) cretischer se- 
sel (143). i 

*Cascine v. Cachinus. 

*Caseogabe v. Castologaloe. 

*Casea v. Casia. 

Cas-eale, -iale (22), -earium 2 
kefefaf) (74). kese-vayDB (19), -vat (29). 

*Casearia, a caseis 7 butyro dy me- 
gerschen (125. nAd. meyerin). 

*Casearium v. Caseale. 

*Caseatum kef)pru (74). 
iip stadel, scheuren, kornbóden 

Ki.). 

Cas-eus, -ius, -iuus (V) Ad. nd. ke-, 
kee- (11), kes- (21), ka- (99) -se. khes 
(111. kef) (76). kKáB (91). — 

*Caseus fuligineus (/. iuncata) ein 
schuphkefe (125). 

Cas-ia, -ea (16), -sia, cassia fist-ula 
(14, Sum. V), -ola (22), -ularis (Xi.), c. 
lignea (Sum. VI), eaciafistula (122) wih- 
boum sm. (121, 127, Sum. VI. Gf. 2, 122. 
BM. 129). benen crut, ben blum (8). bokis- 
(Sum. V), pock- (74) -horn. casia (1). 
eassia fistel (22). cassie fistule (Sum. v). 
gall. eaciafistre (122). 

*Casiale v. Caseale. 

*Casica v. Cartilago. 

*Casidelis v. Cassidilis. 







CAS 


*Casidieus v. Causidieus. 

*Casilia v. Cadmia. 

*Casilid-a, -is v. Cassidilis. 

*Casiludus v. Cassidolus. 

*Cas-ina, -ma (136) (cf. eista; anders 
Gl. m.) ags. caest (1369, 145). 

*Casinea v. Cadmia. 

*Casiu-s, -us v. Caseus. 

*Casla (cf. easi-a? -na?) ags. heden 
(a1. m.). 

*Casloma v. Casnomia. 

*Casma,. v. Casina. 

Casma (gr., fulgetra lat. Br. 4. fulgur, 
hiatus; aus XQ&O0p&à 2c QQOMO Gl. m.) 
himlischer blicken (75). schin alse de 
blixeme (22). 

*Casmaticon v. Oscitatio. 

*Casmia v. Cadmia. 

Cas-nomia (74, 129, 139, 147, Gl. m.), 
-timonia 7 -tiomia (Gl. m.), -loma (76) 
(aus eynomyia?) 7. musca vene-nosa, -fica, 
(16). vergiffte flieg o. muck (74). fenijnde 
vlyeghe (147). 

*Caso-ma, -na v. Cassona. 

*Caspula v. Cappa. 

* Cassa v. Casa. Cassis. 

*Cassa (cf. casia?) egelgraf) (3 Mrg.). 

*Cassa (nomen nauis, var. auis) 
larscheff (75). 

*Cassaltrum (7. alumen) beizstein 
(Sum. VI) 7. q. cossoldor v. alumen. 

Cassare Ad. kraftlof (65), vnnutz (110), 
zu nicht machen. vor-storn (1v, 22), 
-Strowen (23). zer- (64, 68), zu- (11) 
-brechen. v^warluBen (1T). ver-teiln (75), 
-taylen (1). v?yteln (5^. cf. eassus). tilgen 
(4). auBdilgen (Das.). unduen (99). 

Cassari negagan (s?c? s6). 

*Cassa-rius, -tor vernichter (74). 

Cassarius (7. retiarius Br.) ein netz- 
(74, 110), necze- (3), garn- (68) -stricker, 
-macher (68, 110). 

Cassatus v'stort, zubrochen (11). 

*Cassauium (erba) ertrauch (11). 

Casse vmme sus, tho vgheues (22). 

*Casseligo v. Cassilago. 

Cassia v. Casia. 

*Cassianus (7. anulumterre, panis- 
portieus; cf. eassauium?) erd-nuf), 
-apffel (74). 

*Cassib-ea, -ia v. Cadmia. 

*Cassibula schlofgatter, sechlagk (74). 

*Cassica v. Cassita. 

Cassid-ilis, -ile, -ule (10), -ulus 
Gl. m.), -ele (136), -is (g.-is 19), -apera 
(33) easi-delis, -lida (Gf.) -lidis (75), 
eassili-s (110), -dis 4 -de (75 varr.), 
capsidil-is (76), -e (Gl. m.), capissidilis 
129) 4. ese-, est- (76) -arius; sip-, si- 
i) -tacius 4 mo-, lo-eulus (129, 147, 
Gl. m.). Ad. e-, eh-, £ neh- (15), ne- (8, 19), 
au- (76) -ser. nezer (19). weDer (16). eBer 
(19). vogeleBer (74). asar, zersack, 
watscehk-o, var. -er (75). eens vochgeleren 
aesae 4 de eudel achter van dem nette 
(108). eyns voghelers off hijrden mail 
off sack (132). eins vogelers o. hirten 
saek (110). eines voglers tesch (rus vogil- 
sach (9) -sag (8). burissa, malaha (Gt.). 
muhsina (120). tascha (120, Gf.). ags. pung 
(136). helmfüter (Sum. : cassis). 

Cassi-dolabrum, -odolabrum, -do- 
librum (18) (enstr. dolzatoris 3. cf. do- 
labra; $. erista 75. »« cassis) hd. md. 





CAS 


helm-, helen- (76), hyln- (21), hel- (110) 
-barde (22, 56), hd. -bard (67, 110), -barte, 
-bart, -barthte (66), -barten (21, 75), -part 
(14), -parten (1, 3), -bret (18). heilparte 
(3). helb, var. helm, 2 stil an der hacken 
0. biel, var. beiel, am pfil (v5). 

*Cassi- (66, 1102), cassio- (110^) -dolus, 
easiludus (134) 4. medicus. 

*Cassidul-e, -us v. Cassidilis. 

*Cassi-dulus (9), -odolus (piscis) 
karp-e (9), -fen (pl. Gl. m.). 

*Cass-ilago, -iloga (sum. V), -ila (8), 
-eligo (16), eatil-ago (8), -ogo (16) 
pilsen (149), bilse (47, Sum.) 4 semen. eius 
(47, 449). bissie (sic 85). bilsin- (8, 1T), 
bylsen- (74), pilsen-sam (8), -somen (8 
Mrg.) -sane (easseligo 16), -krut (8, 16 
17), -kraut (74). 

*Cassili-de, -dis, -s v. Cassidilis. 

*Cassiloga v. Cassilago. 

*Cassinur ags. senix (94), méssverst. 
aus casnar 4$. senec. 

*Cassiodolabrum v. Cassidolabrum. 

*Cassiodolus v. Cassid-olus, -ulus. 

*Cassis v. Cassus. 

Cassi-s (g. -dis), -da (125), -de (145) 
(et pro helmo Br.) Ad. helm, heln (93). 
eyn helm-, heilm- (21) -zeichen (b, 18), 
-ezeigen (21), -teken (22), pee (4). 
ysen- (16), eisen- (75) -hut. ein iDernhued 
(125). 

Cas-sis (g. -sis), -sa, -a (q. v.) Ad. 
eyn netz, do man tier mit fohet (8); 
garn. nd. nette. eber- (9), wilt- (b^, 6, 
23), wild- (1), hirtzen-, hasen-, jager- 
(75), lag- (64) -neez (1, 9, 64, 75), -garn. 
eyn garbe (22. st. pnrne ?) sstrick (1). 
hamen (Gf. auch mhd.; nhd. ham BM.). 
spinnenweb (74). pl. easses spinnwep 
(76). spinne- (104), spenne- (100) -weppe. 

Cassi-ta, -ea (125) (7. eorydalus 125, 
galerita) ein lerch (125), heu- Z kobel-l. 
(135). 2 

*Cas-, ea-, eap- (Gl. m.) -sona, ca- 
soma (Br.), enazonas (acc. pl. Fest.), 
eadonna (Gl. m.) corona (v. seta) (7. 
acus, ?nsítr. LC hd. purste (66), 
burste, burst, byrst, bórst (67), broste 
(133). borstel (132). lus kamp (97). 

*Cassula (cu. hassie) hd. nd. cassel, 
chassel (1). qd. cu. eassel oder ein caste 
-l (66, ev, 69, 134), -ll (68, 132), -le (133). 
easper (Y. cf. easula?). 

Cassula v. Casula. ; 

*Cassula (cf. eassilago? easutha?) 
drufwurtz (74). 

*Cassu-la, -ra (15 varr., at.) (7. ferrum 
eum quo vulnerantur luppi 3 sim., anders 
Gl. m.) fellida (Gf). sensen (3). wolff- 
seges (76), -sense (74, 75), -senDe (74). 

Cass-us, -um (125), -is (8) Ad. md. 


ydel. tydel (18). ytel (8, 110). vn- Ad. .— 


-niehtig (125), -nutze, md. -nutte. 
Cass-utha, -ytha, eus-euta, 7 -ecura 
En V), -tuea (74) -ote (41), eastuea 
74, 85) (£. androsac-e 73, -es 143 7 po- 
dagra lini; p. 
41) tother (Sum. V). rorer (47. aus toter ?). 
todte-crn (114), -r als in flaehf) (v4). fl.- 
dottern (143), -seyden (74, 143). nessel-, 
vnserfrawen-s. (74). doder (85). tottern, 
seiden (73). filtzkraut, range (143). 
wengewide (sc) winde (Sum. V). 


Sum. V. rosa padaglim . 





[ 
^ 
) 


CAS 


Castaldus cumistadul (131. cf. Gf. 
6, 653). versorger o. beschirmer der 
kirehengutere (74). 

Castan-ea, -ia east-anea (22V), -anee 
5b), -anie (17, 19, 47), -ane (16), -onie 
Ey -enien (Sum. V). kest-ina sem. (Gf.), 
-en (66, 91, 134), -e (6). cesten (8). kósten 

"K67). Ad. (59^) nd. kastanien-, Ad. kesta- 
nien- (125), kestinne- (84), chestinne- (104), 
cestenne- 2 cesten- (93), kesten-, chesten- 
(1, questen- (BM. 228), kasten- (18) 
-baum, -bom, Z fructus eius. ags. cistim- 
beam ]: 

*Castaneum (»« eosta?) ribbe bra- 
din (85). . 


Castan-eus, -ius, -bius pannus (11, 


22) eastaneen bom (22b). cesten bam 
(98). grone (98). gronlaken (29). grün 
» tüch (6). dunckel fayr (19). en duncker- 
| gat (11 

*Casta- (74, 16), easto-nieus (7. fan- 

. eola 75, flos siliginis 3, 74) ein koren- 
(8, 4), korn- (8, 74, 15, 76), roeken- (15) 
. -plum, -blum, -blumen. 

| Castella-nus, 4 -rius (68, 110) burg- 
. behuoter (93). castellan (110). 

| Castellum Ad. eyn kleyn, kleyne (4), 
nd. luttek stad, Ad. stat, statt (6), b'g 
(11), eastell (68). stet-lin (25 sZm.), -tel, 
 marekt, schlofó (7. opidum  :5). cast-el 

(D^ &c.), -eel (11). wicbelde (22). wasser- 
kaste (Agr.). gayte, renne (147). 

Casterium roeyryem stede in den 

.sehyp (141). 

*Castieus (cf. eastronus?) 2. aper (16). 

Castifieare kusch vnd reyn machen 

(65). 

*Castigalor v. Castologaloe. 

Castigare kusch maken (225. of. 

eastificare). spengen (7. abstinere 22b, 
E Ad. nd. cast-igen, -igern (5); -yen (11, 
99). hd. kestigen, -eyen (4). py- (11), 
pei- (76) -nigen. 

Castigatio straf vor der that (91). 
*Castilogalue &oc. v. Castologaloe. 
*Castimargia v. Castrimargia. 

Castimonia Ad. ku-, kü- (6), keu-, 

nd. kuu-scheit. kus- (22), zukuse- (21) 
-heit. kusch reynnekeit (8). Ad. nd. rey- 
nicheit. Ad. reinig- (110), reyni-, reyn- 
keit. abprechung der wollust (75). 

*Castina (cf. caleina) kalekrose (14). 

*Castinare v. Crastinare. 

*Castolo-galoe (5), -galue (V, 74, 76), 
-galube (11), eastilo-galue (21), -galce 
i vitreolum 2), -ge (6), easto-galoe 
22), -goloe (23), -gallie (11), -lagee (16), 
-gabor (1), eastigalor (5^), eastrios (16), 
eost/os (8), eascogabe (3) (7. gallicia 4 
dragantum 7 vitriolum 4. cf. Sm. 9, 
29. BM. 458) hd. galitzen-, galitzigen- (5), 

alitzit- (5^), galitzigef- (11), galliezen- 
(6. 8), kalitzen- (4), kallisien- (21), eali- 
Sixt- (17) -stein. nd. gallicien-, galitzien- 
| Sten. 
|  *Castonieus v. Castanieus. 

Casto-r, -rius (942, 136, Hpt. D, 198 

(piscis! 9) hd. pi-, bi-, bie-, be- (t, 2r 
-ber. bebir (19). Ad. nd. beuer. befer (13). 
4gs. beb-ir (136), -or (Hpt. J. c.); befor 
(943). eastor 4. aries eastratus (Gl. m.) 
cf. castronus; castoralis 4. qui seipsum 
castrat (t6). 

Castor-ium, -eo (Sum.), -ia E 

(17, 21) piber- (1, 3), Ad. beber-, 


DirrrsBACH GLOSSARIUM, 





-jus 
iber-, 




















CAS 


byeber- (18), byefer- (12), befer- (13), 
s 29 Il (1). -gall 
3), -geyl, -geyle (22, 96), -ga . -galle 
(6, 21), -ghere (85), -hod (16), -hode (18), 
-hodin (55), -hoden (1), -neher (17), -nier 
(74), -erut Z -woreze (17), -wurz (81, Sum., 
Gf.). luppo (127). peinwurtz (74). 
Castra (oft sg. £., g. -e) hd. ein ge- 
ezelt. gezolt (1). burge; ritterschaft Ti 
einer reise (93). veldtleger (111). veld- 
gleger (91). lager (125). legerstat 7 zelt 
(88). wagenburg (88, 125). tenten (132). 
*Castracana v. Galega. 
*Castraliter v. Casualiter. 


Castra-metari, gew. -inentare, -men- 
tari gezelt vff geslagen (10 sém.). geczel 
of slagen (13). felt, varr. am £., ain feld, 
schlagen (64). zu veld ligen (91). schlos- 
ser buwen (110). budin (8). wuden (sc 
9). tenten richten (132). 

Castrangula (7. mellimorbia, scro- 
phularia &e.) braun-, sàw-wurz (143). 

Castrare vz sniden dye hoden (5). 
gelezen usn. (1T). g. (12), aus- (9) 
-liehten. liehtin (8). lyppen (19, 67). Iub- 
ben (99, 132). hd. ver geyl vf (110), 
hoden auf- (76) -sehnyden sm. heylen 
(13, 21, 22) als man de6 soe (fee?) doth 
(21) alse men den wee (sic) det (22). 
helen (22, 283) also men deme quecke 
doyt (23). boten, ut werpen den vee (22). 
zam machen (64). 

Castratura (cf. in-ec.) falz o. nuet; 
nute o. faltze als in holtz o. pretern (74). 

Castratus fub (st. v-) gelet (8). vezey- 
lyth (Z eastrunus 13). 

Castrensis Ad. burg-, borg- (18), bruck- 
(3), purg- (15), nd. borch-man, ader eyn 
frauwe (T) -vogt (110), -saf) (75), -grauf 
(c8), -greue (132). 

Castri-, easti- (75, 76), ( potius) gastri- 
(Br., Gl. m.), gastre- (66, 133) -margia, 
-mergia (: mergere 68, 69), -maria (76 
vnkuscheyt (5^). vnkewschait (1). hur (?. 
meretrix &oc. 75). ouerat (99). frefikeit 
(17). vnumeDege fraBekeit (8). vnmessig- 
(69), vnmássi- (134) -keit. (eastr.) ouerdait 
in spyse o. dranck (132). vberflu£ in spy 
o. trank (68, 110). fulleri (70, 110). buch- 
wlle (Sum.) vngheuocheyt (22). gastri- 
mergia guls- 7 ouerflod-icheit (132). 

*Castrios v. Castologaloe. 

Castr-onus, -unus, -inus, erastri- 
nus (7, 22»), east-or, -ieus (qq. v.) hem- 
ling (76). Ad. nd. ha-, Ad. ham-, he- (66) 
-mel. sehoffe (18). ein ster schopeze (3). 
eyn d6 dy hoden vz geschniden (10). eyn 
buceling (12). botlin-g (225), -c (22). byde- 
lineh (18 wrg.). ehastrawn (1). 

Castrorum acies strijt; ec. cohors 
heer (18 Mrg.). 

Castros v. Costrus. 

Castrum /d. purg (1), purk (4), burg, 
burgk (21, SOReIEOR (09) borg. nd. 
borch. sloz (5). schloss (91). sluD (7). 
sla (0 slát (22b). geschlofó (64, 75). 
zelt (76). geczelt (17). ein here, ear. 
her (64). 

*Castrunus v. Castronus. 
*Castrus (7. gallus) hane (141). 
*Castuea v. Cassutha. 

Castula (7. eesieium 125) bade tu- 

cher, kettel (125). bad-tüch (i14, Das.) 


22, 41), biuer- " m riuse (, |( 


CAT 105 
-ehr (Das.). padtfleck (111). vndersehurtz 
64 


*Castularius (7. spado; arecarius Gl. 
m.) heningest (Gf.). 

*Casturcium v. Nasturcium. 

Castus Ad. nd. kusch. hd. küsch 
6), keusch, keysch (64), küsse (21), kuf 
15) reyn. nd. kus, pur, reyne. 

Casuale ein ding das sich von ge- 
sehicht, var. vn-g., begibt &oc. (65). 

Casualis geuellieh (100). 

Casualitas euenture (22). 

Casu-, eastr- (133) -aliter d. ge-, 
zu-fellig. ge-fellieh (19), -valliceh (132). 
zufállig (134). 

*Casuiea v. Cadmia. 

Casula garvenhoip (147). 

Cas-ula, -sula (110 vear.), -iola £ 
-ubula (Kil. cf. Gl. m. 2, 231 sq. éíal. 
easipola) (7. vestis sacerdotalis, planeta 
presbyteri) messachel (93. cf. Goth. Wtb. 
2, 513). missihachil (127). cas-ucula 
n -uckel (110), -uyfel (Kir.), -elle (17), 
d. -el, -sel (21). en kaersufele (11). 

Casula huttgin (17). ain klains heió- 
lin (76). kleinhus (93). eyn armes heuslin 
(64). eyn bufellig "e easus) huflin; 
hutte, var. hüte; tabernaekel mit stucken 
gemaeht (65). 

Casus Ad. nd. val, ge- (11, 19), zu- 
(1) -val; eyn falle (7); lucke (22), gluck 
(21). handel (75). ge-schicht (1), -sehiecht 
(8), -sieht (sie 9). 

*Cata (bestiola) ags. merth (136b, 145. 
cf. meardh Hn 

*Catha sec. grecos (cf. eathalexis) 
wllenkornenheyt (22). 

*Catha- oft st. cata-. 

*Catabal-lum, -um v. Catabulum. 

*Catabelta v. Catapulta. 

*Cathablasis (-aD — asis?) katha- 
bladum eyn hackebred (17), speck 
breyt (18). 

*Catabr-a, -um v. Cantabrum. 

*Catabul-a, -ca, -ta v. Catapulta. 

Cata-, eatha-bulum, -balum, -bal- 
lum (aws captabulum) ein gemein stal 
(110 &e.). : 

*Cathabumba (ans cata-ecumba -« 
v da 9) raststat da die heyligen rasten 
74). 

*Catabus v. Caeabus. 

Cata- (Br.), eatha- earisia (7. ancilla 
dolosa dc. Br., mastigia 147) maget die 
baeven den anderen ontruwe ind loiss 
is (147). een loddinghe seale ende be- 
hindich (108). 

*Catacismus v. Catechismus. 

*Catacizare v. Catechizare. 

Cataeclysmus, eathaclism-us, 7 -os 
(74) eatthaclisinus (76) (7 diluuium) 
sinflucht (2 &e. cf. Sm. 1l, 584. 9, 254). 
sint-flut (3), -lü (93), -flus (6), -dluf) 
-Hucht (74). vluet (11). en mere zant vlot 
(sc 22). wolken brüst (Y Wrg.). 

Cataceumba scheiühauf, priuet (74). 

Cata-ehresis, -eresis andari (Gf. 1, 
317). charesis £. abusio 4 malus mos 
bof5 gewonheit (75). 

*Cathadula v. Catapulta. 

Catadup-a (Gl. m., Ki.) -la (2, v5, G1. 
m.), earthatupla (alph. cath- 76), eada- 
puppa (Sum. Sm. 4, 137), canniduea 
(mole 16. 2-—« eanna -- ducere) flut- 
14 


106 CAT 


(3, 8), flud- (16) -rinne. vvre (Sum-). wore 
(Sm.). mulschuf) (75). 

*Cataforates &oe. v. Cataporates. 

*Catagita v. Catigita. 

Cathagraphare abschreiben (64). 

*Cathayda v. Cathegia. 

*Cathalemsia v. Epilepsia. 
plexia. 

*Cathalexis 7. perfeccio rationis vol- 
komenheit (4). morgenfrue (75. »« eata- 
mane). 

*Catalieum Z distieum (7. q. eathar- 
nieum Gl. m.) garst die twe kant heft 

147). 
: *Catalus v. Catulus. 

Cata-, gew. eatha-mane allmorgen, 
frue, vortags (74). gar vro (22). 

Cata-, eala- (94) -mitus, -mytus 
(125), acc. -mitum (94, Hpt. 5, 202. Gf.) 
(4. mollis, ganymedes; gamimidis / 
stuprum 1365; succubam, 94; cf. cillo) 
kislafen (mpt.). kijlafen (se), diochumn, 
gesellen (Gf. 5, 118. 6, 187). ags.leof (94). 

*Catamus v. Cathomus. 

Catananee (xavaya«[xr) v. Datisea. 

Catanus v. Gaya. 

Cathapares v. Cataporates. 

*Catapeletatio v. Cataplectatio. 

Catapirate-s, -r v. Cataporates. 

*Cathapladum (cf. kathabladum ?) 
spulfleek, vnflat in der kuchen (74). 

Cataplas-ma, -mus (6, 22), -matio 
(76), -ta, (225), eatha- (8, 75, 76), eam- 
(1), em-plastrum Ad. nd. pla-, bla- (21), 
bloe- (11), Ad. pfla-ster. phlastiv (95). 
pflaster zeu wunden (4). weisel in ein 
wunden; wick (75). beyn duch (8). ge- 
stossen Salb 7 krutt (6). gestoten zalue 
i krut (-mus 22). 

Cataplasmare Ad. salben (75), wun- 
den s., w. salbin o. binden (8). d. md. 
eyn pla-, Ad. pfla-, plai- (5), bla- (21) 
-ster hd. vff-, vber- (68) -legen, off eyn 
wunde l. (b), nd. vp eyne wnde l., uff 
leygen (21). 

Cataplect-atio, -aton, -on 
eatapeletatio (3) uuizi (at.).lesterunge(3). 

*Cata-plexia, -phexia (75?), -lemsia 
(q. v.), eathelensia (76) (aus cata-plexis 
2« -lepsia »« apoplexia) der vallend 
siechtag (93). hinfallender sichtum; ca- 
dallus qui eum patitur (15). 

*Catapodi-a, -um v. Catapotia. 

*Catapolta v. Catapulta. : 

Cata-porates, -poratis (93), -poracis 
(80), -pirates (Plaut), -pirater (Lucil.), 
-prates (Gl. m.) -forates (64), -fiorates 
7i eathapares (147) ankerbli (64, 93). 
enkerli (80). ags. sundline (94). corde 
an en loit &c. (147). 

Catopo-tia, -dia (sg. 141), -tium Z 
eatuputia (Gl. m.) pillul-a (111), -en (91). 
schlugpillen (114). 

Cathapuera geleerde maghet (147). 

*Catapulcia v, Cataputia. 

Cata-, catha-, katha-, catta- (8, 1), 
caea- (147) -pulta, -polta (19), -pulea 
(15^), -bulta (3, 76, 147), -bulea (17, 4), 
-bula (3, V, 14), 2 -belta (Gt.), -dula (8), 
capatula (75) (Z. sagitta barbata Br., 
S. hamata 3. cf. Dz. Wtb. 582 über cha- 
dabula, afrz. caable &oe. : xorafo^x,) 
stra-hel a) -el (108), l (3, 8, v4, v6), 
-e (75). domirstrala (130). poltz (74 ? 
bolz (8, 17, 19 &e.). bulez (8^). eyn fo- 


Cata- 





(68), «( 





CAT 


gel boltz (1). spera, sper, phederari (at.). 
fedeler (8.mAd. phedeláre &oc.). fier (19). 
en vier (11). en pijl (11, 147). ain grof) 
arnprost (91). ein slauderen (3). slawder, 
slinger, slencker (74). dunderbuchs (110). 
donrebusse 7 clover (107, 109, 132. cf. 
coluvr-e, -ine canna colubraria Kil., 
Binn.). buchD, scho, schaeflin (88). oestal 
(cf. angarium) 7 een springhael (108). 
sprinck-hael (auch 7. q. -haen pa 
-gael, springael, springhel (ki. afrz. 
espringa-le, -rde, espingarde &e. cf. 
Foquefort h. vv., mlt. spingarda q. v.). 

Cata-, eatu- (96), eaca- (4, Sum. V), 
era- (85) -putia, -pucia, -pucium (47, 
96), -puleia (91) (cf. citocacia) Ad. 
Spring-, cruez- (12), kreutz- £ pey- £ 
grind- (74) -wurtz. springe- (47), sprinc- 
(85, Sum.) -wort, -worz (Sum.) spring- 
(50€, 73), dryb- (74), treib- 7 scheib- (73) 
-kórner, -korner (74). sprengelkórnli (93). 

*Cathaphexia v. Cataplexia. 
*Kataphigia (7. poliphagia) vrait- 
scap &c. (147). 

Cataphra-etus, -ttus (88), -tus (91), 
-tta (125), -etus eques (Das.) ein gewap- 
neter o. geharnester man (88). kü- (Das.), 
ky- (91) -risser. koritzer (125). 

Cata-phrygii, -frigii (Er.), -friga (sg. 
8), eatha- (68), eate-, cathe-fagi, -fage 
(61), earthafige (a/p^. cath- 76) ketzer (8). 

*Catarecum v. Catarrus. 


. *Catare (cf. caeabare) perdicum vow 
(123). 
*"Kataricum 7. cornu cerui rasiua (24). 
*Oatharisare v. Citharizare. 


Catarrhact-a £ -es (15 Mrg.), cathara- 
eta, bissw. -chta, 4 cathareocte (p. 4), 
caraet-a (76), is (94), -er (136) (7. aque- 
duetus, fleuma 16, nubifragium £ 
nimbus 15; sunt meatus fluuit qui per 
rotas molending: diuiduntur 4) hd. walier- 
schof3 (Mss. mog.), -schuf) (74), -schus (l1, 
3), -schuez (4), -HuD, -flut (16), -vloet 
132), -ganck (8). nd. water-schutte (22b, 
23), -sluck (22). ags. uuaetertruch (94), 
uaetertroéch (136). Ad. scehutze- (D^), 
schutz-, schüez- (3), schotz- (9, 132), 
schuf (88, 91 &e.) schof- (125), schos- 
(15 Mrg.), seutte- (13), md. schutte-bret 
(bb, 11 &e), Ad. -breit (3), -porte (110, 
132), -gatter E Mrg., 88, Gf. &e.), -getter 
(125); cf. Fr. 2, 236, 238 (wo auch halb nd. 
wasserschütting); Sm. 3, 412, 424; schutz-, 
Schuf-gatter, doch auch schutz agger, 
schutzen meatum aquaeimpedi?re. — hd.nd. 
wolcken-, walken- (22), welcken- (5) Ad. 
-bruch, -pruch Z -prust (74), -brust, -brunst 
(67), nd. -borst, -berst (107), -barst (132). 
venster; prediger der himelischen lere 
(14). platsch- (65), platzsch-, var. platz- 
(75) -regen. 

Cat-, eath-, kat-arrus, catharus, 
carta-rus (16), -gus (Gt. 6, 845), caterrus 
i. reuma, 22b), eatarcum (11) snud-er 
ios -erata (Gf) -del (Y). sehnude-r (74, 
110, 134), -rt f. (68). snup-pe (5^, 12, 16), 
-pen f. (66 Mrg.), -pfen (49). die sehnupf 
(68, 110). snüpfen (e snoppe m der 
sn. (17), snopp (18). snop i &e.). snube 
(71). snuve (22, 85). suve (sc), dumpe, 
tracheit (225). snawp, dumpffe (74). dumpf 
(7?) tampho (Sum. snauekute (11). 
strau-ch (2, 74, 111), -che (74), -chken 
(1), -kken (3, v5). pfnysel (64). pfuisel 








CATH 


(33). bipsez (18. cf. pituita). fluOerbrust 
(93). nasedrop (132). catarr (91). 
Carthartica purgatz (91, ii1). 
*Catharticum ags. libb corn (942). 
d cat-arus adj. (2. mundus) reine 
121). à 
*Catharus s. (cf. cantarus, catarrus) 
limpe (qd. Vigmum 8). eyn hele (b^. aus 
caeabus, cf. cremacula). 

Catase- (64b, 74, 147, Br., Gl. m.), carase- 
(64€), earost- (76) -opus 2. explorator 
(16, Br.); seafa ein an-, var. vn-gehenckt 
schifflin (64). scaph (at. cf. 64). lloDschiffe 
(74). 4. seapha scheep uyt eynen holt 
gehouwen (147). 

Cat-, cath-, ead- (108) -asta, oca- 
thasea (74) (vé. equu-, ecu-leus; Jectus 
ferreus; tormentum; t. àn modum seale 
76. cf. sealas... de eatastis &. Gl. m.; 
compes 132; columbar 0 pegma Kil.) scala 
(119. 2« seala?). ags. gloed- (94), geleod 
(136); hyrdla 7 fyr thollena (g. p/. 94^). 
rostisen, polet, harpha, ritebouma (genus 
tormenti Gt.). hd. nd. eyn rame, reme 
(6, 22), ramen (21), hd. ram, ravm (63), 
rayeme (133), reyme (8, 13) Ad. dar an 
man die leut martert o. ram der weber 


zu den tucehen (75); do man daz tuch, : 


da man dye duch szm. an truck-, druck- 
et,-net, -ent (V.a.1477),drückt(e3),durueket 
(133), slecht (21, flecht? 4); nd. dar men 
doke uppe (22), want inne (23) droghet. 
marter-, kreutz-, tuch-ram; galg (74). 
ghayole (108. 4. qg. gaioole, ghioole Kit. 
mlt. gayola, gabiola frz. geóle engl. 
aol, jail carcer, cauea q. cf.) kaecke 
Kil). kachs (132). 

*Katasus (7. eatilio &c.) vrait, gul- 
sieh (147). 

*Catauium v. Catinus. 

*Catha-zare, -sare (9), cattaso (prs. 
pr. eatorum 76) (cf. catellare) mowen 
(76). mauezin (8, 9). 

*Cathazizare v. Catechizare. 

*Kathecis gallici laeteas vocant (6). 

*Cathecium baumwoln (17). 
. *Catheeum-enus, -inus, -ius v. Ca- 
techumenus. 

Catechismus (Gl. m.), eathe- (16 &e.), 
eata-, eatha-, catho- (4) -cismus, 4 
-eisinus (76) (7. nstructio sim.) lernung 
(68). leringhe (132). Ad. tauff, tóff- (6), 
dauff-, douf- (56), nd. dope-segen, -ganck, 
hd. -gang, :stein. 

Catech-, catet- (Pap.), eathetez- (Br.), 
eathez- (Br. &e.), eathaz- (Gt), eatac- 
(136) -izare, eathesicare (Gl. m.) ar- 
Staupen (Gf.) den gelauben predigen 7 
leren Z7 binden (9). glaubin l. (8). den 
cristen louen leren (22). er. machen (110). 

Catechumenus (Gl. m.) ecathecum- 
enus (74), -inus, -ius (12) gelaubiger 
vnd nicht getaufft (1). vnge-dauft (5b, 
12) -teuffter (110). halber christen (74). 
gecrysmet (12). 

Ca-, ka-thedra, -thedrum (22) Ad. 
eyn, eynes (18) bischoffs-, bischoff- (5), 
bisuff- (7), nd. biscopes-, 4 babists- (17), 
meister- (b^, 18) -stol (5b, 18, 22), Ad. 


-stule, -stul. lerstuol (93). sessel (91, 110).- 


Cathedralis eeclesia thum, thum- 
kireh (75). 

Cathedrali-tius, 7 -cus (Ki.) 7. aso- 
tus, vin-ulus, -iolus archschalck, 
hohrnspygel, lof?mensche (125). 





— HÉEGPEPEER rn ONG, o nRET Ur i o mLLILL 


CES I " 





CAT 


*Kathefatum , 
Cacemphaton. 

*Catefagi &oc. v. Cataphrygii. 

Cath-, eat-egia poltz (75). geschof, 
pfeyl; eathayda, thaya schoflantz (74). 
eatela gavelyn, lanci (147). 

Cath-, cath-egorieus predigende (19). 

Cate-, ecathe-gorizare, eathogori- 
sare (9) predigen (9, 68). 

*Catela v. Cathegia. 

*Cathelare, prs. -lo waiffen, winden (2). 

*Cathelensia v. Cataplexia. 

Catella ketten-, speng-lin (93). 

*Cate-, cathe-, cati- (q. cf. 6, 1, 92) 
-Mare (cf. eathazare) musen (6, T, 18, 
22). missen ader kiezeln (21). wins-iln 
(8), -eln (9). 

*Cate-llus, -mili &oe. v. Catulus. 
Belua. 

Cat-, ear- (64€) eath-, kath- (17) 
-ena hd. ein kett-in (1, 65, 91), -en, -enn 
(63). keetten (11) kete-n (21), -ne (99). 
ked-ene (19, 225b), -en (5 &e.), -in (D^), -e 
(17, 18, 22). 

*Catenare v. Cachinare. 

Cat-, eath-enare binden, pinden (64) 
mit (4, 64, 76, 110), mit der (b, 7), mit 
eyner keden (5, 22), Ad. ketten, keten 
(4, 68), kethen (69, 70), kyeden (18), 
kydden (21 

*Chatenaria v. Cureuma. 

Cathenatus geketent (99). 

*Cathenum &oe. v. Catinus. 

*Kathephaton v. Caecemphaton. 

*Caterasus (Z. asm-us, -aticus; «us 
eatharrus) amborstych, dempich (141). 

Katherina eyn eygen nam (8). 
kathrein einer heiligen iungkfrawen 
namen (74). 

*Katheristieus (s&. eauter. »« cha- 
racter?) der da zeichen hat. v£ super- 
sticio katheristica est. vberflussikeit des 
glaubens der da geschicht mit zeichen 
der crutze (65). 

*Kateruarius &oe. v. Cateruarius. 

*Caterrus v. Catarrus. 

Ca-, ka-terua schare (65, 99). scare 
(100). schar (825, 9). eyn schar betteler 
(8). huff des voleks (75). rote (99). 

*Cateruare scharen (11, 19). zu samen 
seh. (9), gen (8). samen (17). volg £Z s. 
(sec 9). volk sammen (8). Ad. sameln 
Sim. ver-s. ein. sehar (110). huffeln (7, 21, 
75) das volek o. die schar (75). hauffen 
(18). huffen (13). hupen (92). 

Cateruarius (Br, Gl. m. kater-ua- 
rius, -narius (76), -pharius (17) haupt- 
(9), heupt- (8), horer- (17) -man. 

Ca-, ka- (9) -teruatim (7. euruatim 
76 aus turbatim) sammelich (7). semlich 
ader mit ef groDen hauffen (17). Ad. 
schar-leich (4), lich, -lichen (18). scher- 
lieh (5, 6), -echt (8, 9). searhaft (100). 
— hd. nd. ge-schart, -sarpt (21. r aus m?). 
— bischaren (11). brant 7 brensen (100. »« 
eauteriatim ?). 

*Cate-s, -sia &oc. v. Cachexia. 

*Cathesia v. Carchesium. 

*Catheticus (aus cachectieus) bofige- 
Synter, -naturter (74). 

*Catetizare &c. v. Catechizare. 

*Kathiata (aus kyriaca?) kirche (74). 

Catieulum (/a máéíria Gl m.) v. 
Calyptra. 


eatefaetus  &e. v. 


CATH 


*Catigita 4. lirie-us, -en, -ina leire-r, 
-rin (75), aus eati-, cathe- (G1. m.), eata- 
(130) -geta 2. doctor, lerari (130); cf. 
catillare. 

*Catilago v. Cartilago. 

*Catilare v. Catillare. 

*Catile(cf.eauda equina.terefimium.) 
i. teriphirium vogelwicken; 4. millefo- 
lium, lolium garwel 7 katzenzegel (75). 

Catilio v. Catillo. 

Catilla v. Catillum. 

Cat-illare, -ilare (75), -ellare (q. v.), 
-iliare (75 varr., Br.), cathilego (prs. 11) 
(&ü titillare; deglutie; vagari 15. cf. G1. 
m, 2, 294b, Gf. 3, 107 sq. 4. q. eati-, cate- 
llare Ki.; sonare vt catulus Br.; vox 
eatti 64, Gl. m.) Ad. kitz-eln, -len, -ellen 
(8, 9); küezellen (3); ku- (Q» ky- 7 keu- 
(V. a. 1477), ke- (8, 133) -tzeln; £ krutze- 
len RE ketelen (11, 68). pirsen, vmb-p., 
varr. -lauffen (cf. Celt. Nr. 313. Weig. Syn. 
Nr. 1035. byrsch eatus rr. 1, 100). slinden 
(17).ih naseon ( prs.121). schlemmen (Das.). 

*Catilare (7. lirare; »« catigita) 
liren mit der leiren (15). 

Cati-llo, -lio (75, Br.), -o (75), -Hlarius 
(Gf), -lator (Gl. m.), katill-ator (8), 
-ius (117) (é. gluto, colax, scurra, vagus, 
leccator dc.) ein neischer (3). uescere 
(u aus n? Gf. 9, 108). pirser, vmb-p., 
varr. -auffer, -loffer (75. cf. catillare). 
ein spiller (17). kobolt (85). gutverdempf- 
fer (126). tellersehlecker (91). 

Catill-um, -us, 4 -à (Ki) kruse, var. 
krause (110). kreis (68)  kroesen, nap 
(132). napff (68, 110). salsenschüssel (111). 
test (Ki.). trimállen (Piet. cf. deuorantia). 

*Catilogo v. Cassilago. 

Cathimia &e. Cadmia. 

*Catin-, eathin- v. Caehin-. 

Cat-inus, -inum, -enus (1109), -auium 
(76), eath-inus, -enum (7) (7. parapsis) 
saltzcar (127). sulzschar (104). kar (91, 93). 
kaar (Das.). eyn karnaph (se 1). hd. napf, 
becher. naph (5). naupf (8). nappe (17, 
18). nap (21, 22). korp (18). Ad. schussel. 
yrdine sch. (64). nd. schotele sim. schofil- 
kin (85). kruse; win-kruD, -krug (110). 
kroesen, wijnpot (132). krausel (3). schale 
(8). eyn sehal o. spotten (5b. 2« ecachin- 
nus). gebeta (Gf.). tiegel, zargén-t., ge- 
reute, furherd, zingrube, spor (Asr.). 

*Cat-inus, -tinus s. adj. chezzin (Sum.). 


ketzen (b, 18). kitzin (6). kytzen (66, 10). |. 


kette-n (22), -s (11). keezick (19). kyezeln 
(21). eyn ketzlin (V, 76). beltz-en (67), 
-lin (69, 134), peltzen (66, 70) 7. de eato 
factus, sicut pellitium. 

*Catma &oc. v. Cadmia. 

*Oathooa (herba, i. q. alipiades) cige- 
linde (Gf. 5, 627). 

*Cat-, eath-ocinus (aus eatoche) tot- 
suchtiger (75). 

*Cathocismus v. Catechismus. 

*Cathocolla (herba) hundts schnabel 
(15). 

*Cathoerophium (aus caeo-, ptocho- 
trophium?) hauD der armen o. durfti- 
gen (74). 

*Kathodoxus (aus eacod. G1. m.) hoch- 
fertig (110). hoeuerdich (132). 

Catholiea fides criste-nlicher glaub, 
var. -n gelanb (64). 
Catholice kirstenleke (99). 





CAU 107 


Katholieon ein puch der latein (1). 

Cath-, kath-, eat-olieus (v. ortho- 
duxus 8) Ad. glou- (68), glau-, gleu- (55, 
8) -big, -biger (55). goet kersten 7 ghe- 
louieh (132). eristen (8, 646, 110). er.- (8), 
kirsten- (99) -man. strenger liephaber des 
glaubens (75). 

*Catolus &oc. v. Catulus. 

Cat-, cath-omus, -omos (141), -amus 
(Zz. flagellum £c.) besimo (Gf.). peitsch, 

aisel (74). ein geischel mit rüten gemaht 
(0. en gheytzel von roden ghemaket (23). 
eiserin flegel (75). 

*Cathoplodim gohe-must ( 1535€), -niust 
150). 

*Catho-phexia, -plexia v. Cataplexia. 
Bipilepsia. 

Catta v. Cattus. 

*Cattabula v. Catapulta. 

*Catthaclisinus v. Cataelysmus. 

Cattaria katzen-kraut, -nept (143). 

*Oattaso v. Cathazare. 

Cattinus v. Catinus. 

*Cattula (vestis, pars v.) eyn ezyppe 
(19). tympe (11. cf. leripipium &o.). 

*Cattulus v. Catulus. 

Cat-tus, -us, -aà (104), eathus (76) 
Ad. chazze (104), katze, katz. nd. katte. 
eatus katter (53). 4. belua marina (141, 
Pap.) &us bellieàa machina? »- cete? 

*Catula v. Caeu!a. 

Catula teefken (108. dim. von teewe). 

Catulaster (7. adolescentulus, lo cane 
salvatico Gl. m., palpo £4 delenificus 74. 
cf. eatillo) smaicher, senfftreder, zututt- 
ler, liebkoser, greyffer, taster, federelau- 
ber (74). 

Catulit (7. subat, libidinatur) das huru- 
bel ryt yn (125). 

Cat-ulus, -olus, -alus (7), -elus (9), 
-ellus, -tulus (3, 8), eatholus (5) ein 
iuneck dier (eatulus 110). hd. welif; w.-, 
welf-er (15, bei 8m. pL), rigen (3), -gin 
o -gen (9), -lin (6), -le (91), -ell (1). 
welschin (9). wolffelin (1). en welpen (29, 
99). keezeleyn (9). catelle e£ catemili 
ketzlin (6, 8). 

*Catuputia v. Cata-potia, -putia. 

*Katurbita v. Cueurbita. 

Catus v. Cattus. 

*Caua v. Cauea. Cauare. 

*Caua putin (Gl. Cass. €f. Dz. Wtb. 94). 

*Caualla &c. v. Cauilla. 

Cauall-arius, -us v. Caball-arius, 
-us. 

*Cauan wihilla (awis 141, Gf. 1l, 643. 
cf. Strix &oc.). wichilstain (7. baeula 104). 
Cf. eauanna &o. noctua (Gl. m., Dz. Wtb. 
594). ags. ulena (g. pl. 94^). wihilstein 
penas (Gf. 6, 690); wihilstein m. locé (Gt. 
1, 708); wihelstaim 7. q. taedifer brant- 
eysen (Sm. 4, 51; versch. von wihstein 
perpendiculum (Ziem. 647). 

Ca-, co- (Gf.) -uare, caua (?. perfo- 
rare sic 6) hd. holen. Ad. v- (68), durch-, 
Ad. nd. dorch-holen, Ad. -holn. auD-hoe- 
len, var. -hülen (64). helen (13). halen 
(11). holern, hulchen (75). ^d. hol machen. 
vÜsnyden, gruppen Mo: gropen (22^). 
graben (55, Gf.). durch-gr. (68, 16, 110), 
-loehern (134). lüchen (12). lechern (18). 
hól vnder vüren (6). 

*Cauaria v. Caluaria. 

14 * 


108 CAU 


Cauatura lignorum per quam. sibi 
mutuo con?unguntur nüt (95). 


*OGaueubus v. Caeabus. 
Caueulus é&e. v. Caeula. 
*COauda v. Canna. 


Cauda, olim coda (125) hd. zagel. 
czagil (D^). tzaghel (23). saghel 7 stert 
(228^). zale (18). zeyl (11). ezelle (21). Ad. 
swantz (6, €, 75, 4. penis 125), schwantz. 
wadel (76). stertz (74, 132, 133). 

*Oauda eaballina (143. v. eunicella), 
eabanila (11), eabugula (19), equina 

3, 8, 13, 74, Sum.) (herba) pherdeszail 
(on). eyn kaczen-czagel (19, 73), -wedel 
(13). kattenstart (11). pintz, pferdDezagel, 
schafftenhawe (74). roDschwantz, schafft- 
hew, kantenkraut, taubenrock (73). vogel 
(3), fogil- (8) -wick. 

*CGauda porcina (herba, ?. peuceda- 
num 143) weif) stamprech (91). wif- 
steinbrueh (125). 

Cauda-, coda- (38, 125) -tremula, 
tr.-eauda (12) (?7tal. eodatremola; aus) 
bach- (64), wasser- (88) -steltz. ein 
ackermenchen (7. motacilla 125). quecke- 
stertz (12). 

Caudatus geschwentzt (110). gester-t 
(99), -tzt (132). 

Cau-dea (cf. Gl. m. A. v.), 4 -tica (93. 
anders Gl m., Br.) -diea (Br.) cand-ea 
(q. v.), -iea (147) schiflin (93). auffge- 
pogenschiffe (74). revijr seheep (147). 

Caudex block, klotz; e. fartorius 
haekelklotz (125). 

Caudiea v. Caudea. 

*Caudistrum zagilpein (Gf. 3, 130). 

Cau-ea, -ia, -aà, -eua (8^), meist auch 
ean-ea, -ia (7. cauerna, domuncula pasto- 
ris dc.) eyn fogel- Ad. -hus, -haus, -huDe- 
(18), nd. -huus (11), -huis (22^), -bur, Ad. 
-korp sim., -keffet (64), -keffieh (67), 
-kebige Ens wygel (sic!) hues (19). 
hirten-huD. (8), -haws (9). hueterhub (75). 
hittlin (pastoris 76). eyn tier- (8), dier- 
(10), tyr- (9), dyr- (85) -gart, -hof (85, 9). 
wewer (cf. viuarium) 7 grub m: cule 
4 gruue (99). hule, var. hoel, keller (110). 
eyn hoelkuyl off kelre, off eyn korffgyn 
(132) erdhol (93). Ad. buer, baver (3). 
nd. bur. Ad. keuia sem. (Gt.); kebige (Y), 
kebge (5b, 10), kybgen (21), káfige (6); 
kefieh, -it (76), -fet (2); kyfit (74), 
cheuina (Gf.) kefin (n. Piet.), keben (13), 
kebsen (Alber). kieuie, koye, ghayole 
(108. cf. eatasta). meissen-kar (17). 

*Cauella 4£. ductus aque (16); dolium 
pote-ga, -che (Gt.). 

*Cauentum kavent(109.cf.conuentus). 


Cauere 7d. vor-, ver- (67), fur-sehen, 
-seyn (21), -kummen (65). vorsyen (132). 
hd. bewarn, warnen (6, 76), huten (9), 
be-h, hüten (6). 

*Kauere v. Flauere. 

Cauern-a, 4 -us (75) Ad. gruobe, 
grube, grub, grobe (5), grabe (91, 70), 
grape (18), grab. nd. groue (22), graue 
(28). graff, kuyl (132). kule (19, 99, 23). 
hule (65, 1105). hüle (6, Fris.). hole (18). 
hol (110). rib in eim stain (3, v5). 
klufft (125). 

Cauernosus diep (11). 
lócherlich (Fris.). 
Cauernula 

holel (75). 

*Cavex v. Carex. 


holechtig, 


loch am  kinbacken ; 








CAU 


*Cauicius humelvisch (98). 


Cauilla (Br. &c, Gl. m. 2, 307. 7. de- 
ceptio, rixa;  clawus; stella 16. 3tal. 
eaviglia, caviechi-a, -o frz. cheville 
port. cehavelha span. clavija, alle aus lat. 
clavieula cf. Diez 2, 264) bedroch (132). 
bedreginge (22). betriegung (110). eyn 
holez- (19), hultz-ner, var. -er (75) na- 
gel. en holtnegel (11). eyn glockenswen- 
gel (17). ein nagel in ein loch (65, 68, 
110), da man die bratwurst an hencket 
o. fleisch (110 sim.). durluog (93. cf. 
appendix). ruffer (133). doppe, pegghe, 
prop (i47). eyn leyter an eim wagen 
(64). w.-l. (74, 93 sm.), -gleyse (7). how-l. 
(74). eauillus (Gl. m.) phelga (ct.).eauall-a 
?. -atio; -ator calumpnzator; -antur 
tergiuersantur (141). 

*Cauilare (»« ceauilla cíauus) v. 
Confibulare. 

Cauillare, selten -ri (cf. pre.; »« 
cauus) vzgraben (b szm.) durch-holen 
(11), -born (9). auO-holern, -sameln (74). 
betriegen (7, 8). verklagen (110). bespot- 
ten (68, 110, i) auDyben (V. a. 1471). 
kyffen (18). kyfen (110). keyfen, kyfeln 
(74). kiffeln (21, 77, v. a. 1477). kyueln 
(9). keyflen (1). cheyffeln (3). kyefeln 
(55). kefeln (5). keuelen, k. mit worden 
(22). keiten mit worten (75). v'kloeghen, 
kijuen (132). Ad. klap-ern (134), -pern 
(69); claffen; zwe- (1), swe-, schwe- (64), 
fa- (113, Fris.) -tzen; speyen (Fris., Kià.). 

Cauillatio betriegung (110). bedreg-, 
v'kloegh-inge (132). huhe 7 spot (BM. 729). 

ij (17). ge-spott, 


spott-unge (8, 9), -eri 
-Spey (Fris.). bar-at em, -aet (99, 106), 
) berayd m 


-acht (100). beraet (l 
kiffel- (21, 4), kyfel- (18), keffel- (17), 
kefel- (b) -unge. keuel-, wesscher-inge 
(22). wescherij (17). swetzunge (6, 75). 
schwetzung (68). klaff-ung (110), -erey 
(67). klefferey (66, 70, V. a. 1477). klap- 
per-y (69), -ey (134). stumpffierung (112). 
caviller-ey (V. a. 1477), -ye (133). 

Cauillator schwe- (76), swe- (15), 
fa- (113) -tzer. fatzmann (Fris.). 

Cauillosa positio geferlieh für- 7 
dar-gebung (65). 

Cauillum spot (8) spotte (17) en 
stede dar keuelinge schut (22). stumpf- 
fierwort (112). eyn spedael (19), enspittael 
(11), aus spot?! 

Cauillus v. Cauilla. 

*Cauina v. Cauma. 

*Cauinus v. Cophinus. 

*Caula v. Caulis. 

Caula Ad. schaff-, sehaf-, scha- (13), 
schof-, nd. schape-, ovvi- (104), Z rof- (64), 
pfrch- (75) -stal. scafftal (100). zun (8). 
pferrieh (65, 75). 

*Caulare pferrichen (75). 

*Caulerroma (herba) konische (47). 

*Caulestrum halóslag (74). 

Caul-is, -a (v. maguder), -us (5, 18), 
kaulum (872, 146), pl. caules (s7), c. 
eapitat-us (125), pl. -i (111) Ad. nd. kol. 
hd. kole. chol (104). koel (66, 110, 123, 
134). koyl (19). kól (872, 146). eyn mof 
ader kole (21). eyn muf) kole (7). romes- 
kol m., romesche kokel m., bo^. capusta 
(4). kraut (4. wett.). krut, kabbas-, gab- 
bas-, gabaf-, kappas-krut (75). kol krutt 
(6). grien krut (123). kabis- (91), weyss- 





CAU 


(111) -kraut. kumpstkoel (125). stengel 
91). : 
| (m folio cauli culum tu tangere noli 
Si frongitur kolblat tib; vinger in ars 
gat (3 Mrg.). : 
Caulirap-a (143), -um (Kki.), eaulo- 
rapa rübenkóhl (143). kóhlrube (Ki.). 
*Caulistrum (cf. aealentum —&oc.) 
eumpost (Sum.). 
*Caulitium v. Caluities. 
Caulus &oc. v. Caulis. 
*Cauma 7 corona equi (7. iuba) 
mond, var. mon, am pferd (75). 
*Cauma (s. canna) ror (Sum. V). 
Cau-ma, -ina (4, 16, 99) hd. hitze. 
nd. hitte (22), heyte (11). hytzde (132). 
hitzung (18). Ad. brant; br. von der 
sunnen; en-, ent-, an- (68, 69, 134) -zun- 
dunge, -zindung (68, 134). vntfenginge 
(23). entfengiche (22). kon, miltaw (74). 
reghen die warm is (147). eyn doppe (i8) 
rime (99). gehaige (93). gihel sZm. (Sm. 
2, 127). hehei (Sum.) eaumata turniza 
(Sm. 1, 399. cf. estuarium). 
*Caumaci-on, -o v. Camacion. 
*Caumaeuriae ags. eordrastae (136), 


nach Leo ?rrig :frz. chauumiere, vielmehr 


— caumenia, chameuniae, y0euv(a 
i. hum cubatio (Gl. m.). 

Cau-ona, 7 -ena (19) (v. placenta) 
vlade (11). flayde (19). 

Caupilus v. Caupulus. 

Caupo, eampo (9) z. stabularius 
(109); tabernarius (93). ein schenke (9). 
schynke (13). Ad. nd. eyn win-, wijn- 
(132), 'wein- (21, 4, 134) Ad. -sehenck, 
-schenker (22), -schinek (18), -senek (91), 


-man (22, 23), -tappre (99), -tepper (11, . 


23), -tzepper (132), -zephner (7), -ruffer 
o1 -roffer (b), -roper (23). winreuffer 
21). privmaister (Sum. Gf. cf. pulsa- 
nia : puls?). zepffer, reyffer (74). roper 
(23). uuller (quz vinum cum. aqua miscet 
ad propinandum 104). tauerni-r Se 
-erer(93). króger, wert (109). wijrt (132 

Caupolus v. Caupulus. . 

Caupona 7. tabern-a 4 -aria (Br. 
&c.); 7. eaupo (12). Ad. krug. schen-k (12), 
-ken (10). win-schenkerin, -hus (93). 
tauerne (99). 

Cauponula pilkróch (109). conpo- 
nula, caupuneula 2. éaberna, (129). 

*Caupulis (-1 — lar?) en scheepelier 
(ie 11), cf. eapularis — seapulare (G1. 
m.), nl. schapelaris (Kil). 

Caup-ulus (11, 19, 75, 76, 93, G1. m.), 
-olus (Gl. m. &e.) -ilus (141, GL. 2 
eanp-olus (74), -ulus (649), eamp-ulus 
(9, 645, Gl. m.), -olus (Gl. m.) (V. óreuis 
nauis ll, nauicula piscatoris d.) klein 
schiffe von leder gemacht (74). wor sepisd 
(9). schiflin (93). fischer-sch. (64), -zollen 
(1594), -kolben (szc 753b). schiffjchin (19). 

*Caupunari ver-schencken o. -kauffen 
(64 


Caupus (7. obba) ags.cuppe (GI. Aelfr.). 

*Caurio (aus cautio?) heilich ampt 
off dyenst (147). 

Caurit panther (123, Ki. &c.). canterio 
est proprie pantherearum (16). 

Causa Ad. sache, sach, sag (13). 
zake (11). vrsaeh (65). handel (91). 

C. effieiens Ad. ein wi-, wu-, wi, 
wü- (6) -rekende, würkundu (63), werek- 


ASSETS 








CAU 


7 
ende (22, en pnden (21), -en (18), wurck- 
i ) Ad. sache, sach, vr-s. or-s. 
21), md. -sake. 

S hd. ein ende (1), ent-liche, 

, che (132), zu endende (3, 17, 
'67), zu entlich (b), zu entliehe (18), zu 
ende, vDresende (63) sache, sach, vrsach 
(6, 15, 65, 110) darvmb ein ding gemacht 
ist (110), off wairomme (132). ein. ende 
zülende sach in ewikeit (63) dye endef 
vrsach (15). à; 

C. formalis ein gestaltlich (68, 110, 
134), stellende (8, 15), Ad. zu-, nd. to-st., 
zu stendliehe (76), zu stene (21), zcu 
ezelende (4), formende (15), zugeformet 
(1), thorisende (23. ef. prc. 63), schick- 
lieh (6), (dye) zuschigkende (15), so ge- 
schaffen 7 so geboren (63) hd. sache, 
sach, vrsache (6, 15, 110), nd. zake (22), 
orsake (28) eyn sache die ein wesen 
gifft (132). 

. C. materialis mogelich (8), ein moge- 
liche (4, dye mugelich naturlieh (15), 
materliche (76, 110), materglich (65) vrsach 
(als erd, stein, holtz 110), sach (8, 1, 76). 
ein natürlich müglikeit (63. cf. sq.). ein 
materie dair men vat vyf macht (132). 

C. naturalis eyn natur.lich, -lik (22) 
sach (7), vrsach (6), mogelicheyt (5b szm.), 
muglichkeit (70), moghelieh (23), modi- 
cheyt (szc 22),"wirckung (68), wurckung 
(69, 134). eyne natur wirckende sache (3). 

*Causape v. Gausape. 

*Causape (»« easeus) chasechar(Sum.). 

Causare sachen (1, 18, 21). be-s. (75). 
vor-s. (19). nd. zaken. klagen (13). 


Causari Ad. sachen (Mss. mog.); s. vben, 
var. yeben (110) ; sagen (66 &c.). sehyckin 
(5^). beklagen (11, 69, 134). clagen 4 
werden beseyt (19, 67), besagt (66 &c.). 

Causa-rius, -tor v. Causidieus. 

*Causiea v. Caustiea. 


Causidieo (7. causam ago € profero) 
ain sach vf) sprecher (szc v6). 

Causi-, cause- (4), 7 easi- (76) -diecus, 
causa-rius (49, 176), -tor (76) eyn sachen- 
(5, 6, V, 75), zaken- (22, 23), sach- (17, 
18, 76) -welder (5, 18), -walde (17), -wolder 
(22). -wolde (23), -waltiger (75), -vfj 
Sprecher (6, 7. cf. prc.). hd. ein vor-, 
fur- (76), zu- (17) -spreche, -sprech (17, 
76), -sprecher (8, 21, 4). en vorsprec £ 
punene (11). plajdirre (99). talman (81). 

leger (10, 49). red-er, var. -ner (64). 

*Caustella v. Clustella. 

*Causterium schornstein (19). sehoer- 
sten (11). 

*Caus-tica, -ica (49), conscica (75) zu- 
(141), zi- (Gf-) -ntra. zun-ter (74, Sum.), 
-der (75), -ger (49). 

*Causula (sí. easula) v. 'T'eges. 

Caut-e, -im (11, a behendee- £ 
cluch- (19), gewif- o. sicher- (8), gewer- 
(9) -lieh. kluekeliche (11). 

Cautela (off ?. q. cautio q. v.) hd. 
nd. bewar-unge, -inge. ware (99). besur- 

ung (18). sicherheit (6 &c.). behendekeyd 
(19 sim.). behoeudicheit (11. u »« n? 
Cf. sq.). klockheit (132). 

Caute-, cáte- (220), eautu- (6, 21) 
-losus (7. eautus 1) bewar-sam (5, 22, 
4), -unge (sc 21) webarsam (1) war- 
Eu d» gewarnter (6). wise (1). vor- 
siehtig (17, 18). behend-e (19, 110), -lich 

















KEDB 


(68), -ich (132). behuedich (11). Ad. vol 
behendikeyt, fursichtikeit (69) condig 
(71). eundieh, snedieh (22^). ein vorteil- 
lischer, der da alwegen vorteil sucht (65). 


Caute-r (at. b, 234), -ria (8 &c.), eu- 
ter (141) hd. brant, prant (141). polz (at.). 
theuuon d. pl. (Gt. b, 234). cauteri-um 2 
-ola (at.), -olum (119, G£.), -o (141), canter 
(104) (Z. puleio 104, ferrum 141) cantar-1 
(127, Gf.) -e (119). cauteri; douil (Gf. cf. 
theuuon Grundbed. urere). polz (104, 141). 
bolz (119 &c.). eauter-em ags. throsm (94) ; 
-e ferrum 2. haam (94), fam (136). 


*Cauteria ?7. lentigo (66 &c.). 
gebrant zeichen (110). 


Cauteri-are, -osare &oe. v. -zare. 


Cauteri-um, -es (127) (cf. eauter) 
prant-, pren-eysen, o. das loch das nach 
dem prant wirt (74). hd. nd. ein brant- (18 
&e.), hd. brenn- (1195 &e.), borne-, born- 
(8), bürn- (6), zeichen- (110), zechen- (93) 
-isaren (119^), -yseren (22), -yesern (13), 
hd. -ysen, -wnde (23), -reyd (17, 18. cf. 
andela). ags. merisaen (136), mexrisern 
us . hd. ein ysen, eysen, bor- (67), bren- 
70) -ysen da mit man einem durch die 
backen brent sZm. prannt wunden die 
dye artzt machen (1). ein gebrant won- 
den (21). eyn gebrante wunde (55^). brant 
es zeychen, als rotkrutz von osterich 
64^). zaichen, als rott creytz von esten- 
reych (646). 


ein 


Cauteri-zare (Br. &c.), -sare, -osare || ) 


(16), -eare (64), eautherisare (3), eauter- 
iare ((, 76, 132, Br.), -are (9), cacirare 
(8) (*. eauterio Zmurere; dur-are, -ere 
76) Zeichen mit eim ysen (110). bernen 
mit eym yser (132). mit eysen prennen 
ein zaichen (64). brant pr. (9), burnin 
(8). hd. v?herten, beharten (18), behirten 
(11). nd. vorharden. 

Caut-es, -is (93, 108), cantis (1) stain 
(1). ein herter stein (110). een hardescaerp 
keye Z steenroetse (108). rucher sehroft, 
heldiger felb (88). roke 7 vels (99). mer- 
fluo (93). ror (11. 2« eantes). 

Cautio (cf. cautela) Ad. sicher-, nd. 
secker-heyt. zekerlicheyt (23). Ad. gewis-, 
gewisse- (12), weiD- (67) -heit. wijDheyd 
(19). ware (99). bewarung (55). bebarung 
(1) laeste (11). seripgeziuge (119 szm.). 
hantfesti (25). bekanntnuf) (91). ein for- 
maet (125). 

*Cautulosus v. Cautelosus. 


Cautus Ad. sicher. vor- (17), fur- 
(65), vm- (55) -sichtig. klock (5, 22). Ad. 
clug. klue (13). klueek (11). kloech (132). 
geware (99). behendlich (68). 

*Cautus, g. -ti dranek (11). nowis 
Species (Gl. m.). 

Cauus, eaphus (3) (7. eoneauus, va- 
euus 10, antrum 5, 110) Ad. nd. hol. 
hole (7, 10). hól (12). hale (18). halich 
(11). holieh (19, 132). locherichtiek (19). 
vBgeholet (17). eyn hoel (5). ein huel, 
varr. hule, hüle, o. ein loch (110). 

*Cauustrum v. Canistrum. 

Caxitare gallorum (G1. m.)J 

*OCebellus eyn sadel (19). en zadel 
(11). Vrm. aus tebellus zabel (20. q. v.) 
mássverstonden. 

*Keb-, kep- (24), 7 cheb- (143) -uli, 
ehebulus (Ki), myrobalanus cheb-, 
ehep-, cep-ula (143) (»« ebulus; cf. 








CED 109 


embliea) adie (24, 47). sehwartzbraun 
myrobalanen (143). 

*Cecaciter plint-, plintz-lich (74). 

Cecare, cecul-tare, -care (Br.), -ptare 
(76) hd. nd. blint machen, maken. bli- 
(b^, 9, 19), blij- (11), ble- (8, 99) -nden. 

*Cecerates der lucht beweghelicheit 
(147). 

Cecias (xXaUw/aG 114 &e.) v. Ventus. 
*Cecieula v. Ceeula. 

*Cecilia (s£. Sic.) cecylien lant (9^). 
*Cecita v. Cieuta. 

Cecitas blintheit (11, 19 &oe.). 
*Cecius der cale berg (125 Mrg.). 
*Cecodia pedeme (85). 

*Cecucia v. Ceeunia. 

*Ceecuda v. Cieuta. 

Cecul-a, -us, -um (16), -io (93), eec- 
ola (19), -uba (8, 11. 19, 74), -ieula (af. 
6, 785), eieina (91) ein blindlin (dem. « 
cecus 110). ein plint- (3, 104, Gf.), blint- 
8, 9, 16, 100), blind- (6), blinde- (95), 
blinden- (76, 93), blinder- (17) -sleicher 
(17), -sleieh (8, 8, 9), -slich (93), -schleich 
(16, 91), -schlieh (6, 76), -sliche (95, 104), 
-slinggo (Sm. 3, 452), -slingge (100, Gf.). 
multworff (19). wantworp (11) vinster 
(74), eyn v. weg (17, eecuba 8), wege 
(9, 74). ceeula 7. ?za ceca, (16). 

*Ceculicen v. Cieuta. 
*Ceculptare s/m. v. Ceeare. 
*Cecumalum (a/ph. eer-) ein lamell 


6). ceru-, cern- (sc 74) -nalum en clinke 


— 


(22). kling (2. elepa 74. 7. q. lamina, veru- 
tum kil.). 

Ceeu-nia (1l, 19, Gi. m.), -eia (19), 
-n (136), -mia 7 cieunia (147) (7. q. 
eueuma, noctua Gl. m. 2, 319, 813, 815) 
nachtrave (147). vle (11, 19). 

*Cecuricen v. Cieuta. 


Ceeus Ad. nd. blind, blijnt (11), blent 
(99). hd. blind. starnblind (76). storblint 
(11). ein blin-d (6), -der (18, 4). 
*Cecut-a, -ieen v. Cieuta 

Ceeutiens blinczinder (9). 


Ceeutire blinezen 7 wenig sehen o 
begynnen zu (19), tzo (132) blinden. ^d. 
blindt werden. 

*Cecha v. Zecha. 

Ceda v. Scheda. 

*Cedare (:eedere) virdriben (19). 
vdriuen (11). 

*Cedaria (sí. setarium q. v. cf. cedas 
Gl. m. 2, 220) eyn mel- (19), zichte- (11) 
-budel. 

*Cedaris v. Cidaris. 


Cedere (caedere, prí. cecidi ;7.ferire) 
Ad. slahen, slagen scm. slaen (14, 19, 99). 
Slon (9). hauwen (14). Ad. brechen, sny- 
den. vorhawen; e. gladio kopphen, den 
haló abhawen; e. virgis tzu der stupen 
slan (125). 

Cedere (prf. cessi) Ad. wichen, ent-w. 
weichen (9). wigen (13, 14). wyechen (132). 
nd. wiken. Ad. rumen. r. eyn wahten 
(22b). 

Cedes (7. oecisio, occasi-o, -à 7, 
strages, mors) slacht-unge (3, 19), -inge 
(11 szm.). man-slechtunge (9), -dot slahen 
(8). hd. todt-, dot-schlag; nider slag (1), 
nydderlage (10), mort, tod (67), todtung 
(65). fal (b. falle (7). val (22). vall (6). 
fallung 7 eyn falek (s/c/ 21). wallung 
(sie 18). vallinge (23). nyderfallunge 


[(66, 70). 


110 CEL 


*Cedex v. Ceyx. 

Cedri-a, 7 -na (16) (xeOp(a ; Br. Gi. 
m. &e.) 4. cedri resina 4 succus (16); s. 
cicladis (g. v.) ; grece eedromeda (141). 
hema (Gf. 4, 946). 

*Cedrieula ain klainer cederbom (76). 

*Cedri-, cedrini- (5) -pomum, p. 
cedrinum (1, 55), e. p. (22, 23) Ad. eyn 
cedrin-, zedern-, cedar- (67, 68), zeder-, 
Z.-baum-, ceder-paWm-, nd. ceder-, tzeder- 
(23) -appel, Ad. -aphhl (1), -appfel. 

*Cedromeda v. Cedria. 

*Cedrum (cf. sq.) zitter (8). 

Cedrus koder- (1), cedar- (68, Gf.), 
Ad. nd. ceder-, zeder- (23), cedern- (3, 
21), ezidern- (18), eziddern- (11), zitter- 
8) -bom, Ad. -pawm (1), -baum, -baym 
(hy -bam (8). pr. espen (:zitter! 21). 

*Ceduarium v. Zeduarium. 

Cedula v. Scedula. 

*Cefal-cia, -iea v. Cephaliea. 

*Cefalus v. Cephalus. 

*Ceges v. Ceyx. 

*Ke-yo, -io (75), -go (76), koyo (74) 
(cf. 81v. 2, 128, 129. Dz. Wtb. 95. 'Celt. 1l, 
116 sq.) 4. ligmum. extensum, ante vias 
castrorum. sim. (ll. c.). ein slaek (3), 
slagk (74), schlag (4). werren, vig. 
Sehraneken (75). kay 7. eaneelle hebrei- 
corum (16), cf. kaeyium, kays éo. (Gi. 
m. 4, 298, 301, 303). 

Cheiri, keiri (ara?.) gelb veieln (74). 

*Keysim v. Kaysim. 

Ceyx (eibvogel Ki., vll. Grundform, 
mit der sich der deutsche  Vogelname 
mischt) eeix (9), cedex (4), cerex (9), 
eorex (17) eoyes (74), eeges (76), gew. 
sege-x, -r (67, 16), eiar (17), cificina 
(125) zys (9). eziDige (17). zifig (16). 
tzysing (125). eiseck (22b). sisex (22). 
tyschyn (23). eziDegin (21). tzjsgin (12, 
18). ezyDehin (eiar 17). zisch-chin 
(segex 11), -gin (5), -in (10). ezeiscke 
(3, 4). eysticke (5b). zeyssel (1). zijs- 
(X), zyDB- (69, (110), zeise- (66, 70), zey3- 
(68, 74), zZeinD- (134), zinse- (67), zinD- 
(6, 76) -lin, -leyn (70, 74), -li (6). 

Cela sg. f. (10), pl. n. (sg. -um 9) 
smelez-tegil (9), -dyegel (17). eelium 
tegil (130, G£.). tigel (Gf. b, 378). tigele 
(Sum.). 

Ce-, ca- (alph. ce- 16) -lamenm (;. 
celatura Pr., dnders Gl. m.; 4. penus 
75; das verbergen Ki.) V bergung o. büne 
(6. engl. eeiling sim.) . puny, tylle (74). 
helunge (19) hellung (76). behelinge 
(11). en zul an der doren (22). keller- 
hal (75). cheler (1). 

*Celamentum (;.laquear, solarium ; 
anders Gl. m.) bone, tefel, soler (74). 

Celare (inclus. caelare 4. seulpere) 
hd. nd. helen, hellen (22), heln (18). Ad. 
vorheln, v?hel-en, -igen (ss). ver-pergen 
(64), -bergen (88) behalden (12, 18). 
hutten (77). hyden (13). schulpen (93) 
decken (8, 9). Ad. graben. gr. ader 
hauwen in ey holez ader in ej steyn; 
pingen (17). steyn hauen u. ver- (1), 
vf3- (65, 110), formen (18, 21, 22, 93) 
graben, nd. grauen. molen (19). 

' *Celarium v Cellarium. 

Celate hemelken (22). 

Ce-, eoe- (91) lator graber (8, 9). 
er-gr. (91). drefbler (125). 











CEL 


Celatura Ad. grabunge. nd. grauinge. 
hd. nd. formen-, form- (66) -gr., -graben 
(7). ein form vÜgegraben (110), vyfge- 
graifft (132). gegraben form (69, 134). 
heui 7 graft (hus. erhevei (120). snyden 
bil (21). eyn sehinende (23), schnende 
22), schmen (schilden ausgestr. 5), scehmet 
1), steyn (18) bilde. v'bergunde (11). 

Celatu-s, -m hemelik (22). gehobbelt 
(à eelo 125). vDgegraben o. gemalt (vaf 
Vas 64). 

*Celciber v. Celtiber. 

*Celebatus v. Celibatus. 

Celeber, celiber (7. eeliecus, celer 
q. v., festiuus 1l, ezpers connubi 64; cf. 
celebris &c.) Ad. hym-lisch, -elsch (67), 
-melsche (1), -mels (5). md. hemelsch. 
hoch-zijdig (5), -zytheh (76), -tidich 
Euh -tidicheit (22). hogetideg (99). Ad. 
rey- (lD) feyr-, er-lich. veierleich (2). 
fyrbar (6s). 

*Celeberrim-a, -um (9) loblieh (9). 
lobelich dag (8). groBte viertag (15). aller 
gróster veyrtag (9). 

Celebrare /d. fi-, fey-, feu- (67) -ern. 
viren (6, 22). vieren (11). flyDig fyren (e9)- 
hd. feyrlich eren, ern (21). eren (5, 22, 
16). wirdigen (11). 

Celebre feurlich (6:7). 
snellieh (11). 

Celebris vir- (22), feyer- (4), lob-, 
her- (65) -lich. 

Celebritas veirleichait (verb. «us 
erl. 1l. cf. honestas). hogetide (99). 

Celebrum ^d. fir- (6, 68), fier-, feyer- 
(66) -lich, -lichen (21). 

Cel-ebs, -eps, -ibus (19), 7 -ibanis 
(22), & -ieus (1, 19), 7 -itus (76) ?. ce- 
lestem vitam ducens (Br. cf. caelibes 
eaelestis 136). einer o. eine die ein 
hymlesch leben fieren (68, szm. 110). die 
ein heilich leuen leyt (ducens 132). hym- 
lische (1). hymmelsche im) himlisch (64). 
hemmels (109). virlich. (22). kusch 7 
reyn (8). kewsche 7 reyne (9). 

*Celecra v. Celox. 

*Qelech (22, 76, Sum.) , eeolech (76) 
(st. coheleth; 7. ecclesiastes, 4 conci- 
nator Sum.) kerlich (22). lantrechtere 
(Sum.). 

*Oeledoneus v. Chelidonius. 

*Cheledonia v. Chelidonia. 

*Celept-ia, -ra v. Calyptra. 

Celer, celor (1) (. repentinus, ve- 
lox, celeber) Ad. nd. snel, snelle (10). 
schnel, iach, bald (75). balde (b^). pald 
(1). hd. behende. risch (225, 23). rif) (5). 
resch, rosch (77). raseh (222^). raschen- 
dieh (22^). geringe (19). ringfzrig (v. a. 
1618). endelieh (77). 

Celeranter snelliken (22). 

Celerare ylen (12, 22). schnell eylen 
(64). kloken, snellen (22). haesten (11). 
haisten (132). 

*Celerari-a, -us v. Cella-trix, -rius. 

*Celeratus v. Seeleratus. 

Celere v. Celeriter. 

*Celeris more (74). : 

Celeritas hd. snel-keit, -ligekeit (9). 
ring-e, -fáàrtigkeit (7. agilitas V. a.1618). 

Celer-iter, -e Ld. nd. snel-lieh, Z 
-liken (23), -leken (92), -lelieh (5), -klich 
(6). Ad. sehnel-liglieh, -glich (76), -lenk- 


(st. celere) 








CEL 


lich (65); behend-lich (67), -iglich. rad 
thohant (225) 

*Celerrima snel (8). schif geschrey 
(9. 2« eeleuma). UN 

*Celes himelischer, frummer &c. (88). 

Celesti-nus, 7 -s (6, 110) himelscher 
(6). himel pirten (1. cf. eonuersus?). 
hd. nd. celestiner, eyner vB dem orden, 
nd. in deme moneke orden. 

Cel-estis, -este adj. adv., -ieus (18), 
-itus adj. (D^, 16) adv. hd. hymmel-s, 
-es (5b), -sche, -iseh (5b), -schliehe (7). 


himlisehen (1). hemel-seh (92), -s (11, 


132). hommels (21). von oben (68). van 
boeuen (132). 
*Celestus v. Sceleratus. 

Celetra v. Calyptra. 

Celeum-a, -o (76), ceulesma (88) (2. 
clamor naut-icus, -arum 4 messorum sim., 
dus celeusma) ein schiffers o. meyers 
liede o. gesang (110, sim. 132). een schip- 
pers of maijers leis (107). sch. efte meiers 
l. efte sank (109). 1yt (99). schefsane (Sum.). 
schiff geschrei (88). g. der schiffleute so 
$i in noten sind o. ein yglich not-g. (74). 
mermin (Gf. 2, 7:74). 

*Celia (cf. sprintilla) grunzig, gruz- 
zine (Gf. 4, 344). 

Celiaeus morbus, coeliaca &e. (Ki.) 

dy ruer, Mrg. dy rottrür (125). 
*Celibanis v. Celebs. 


Celibatus, celeb-atus (76,110), -itas 
(67) Ad. reynikeit sem. mag- (9), mat- 
(8), may- (17) -tum. kuscheit (8). kewsceh- 
keit (9). 

*Celiber v. Celeber. 

*Celibus v. Celebs. 

*Celicardo v. Cardo celi. 

*Oeliees v. Celox. 

*Celieoeus polleye (85. cf. iuliana, 
pulegium). 

*Celieus v. Cele-ber, -stis. 

*Celidomia v. Chelidonia. 

Che-, gew. ce-lidon, g. celidonis, 
celid-o, g. -inis (68) swalbe (17). sehwalb 
(68). 
*Chelidon equi hüffholen (111). 

Cheli-, gew. celi-, chele-, cele-, cili- 
(Gf.), cene- (104) -donia, cheli-, a/chym. 
(a eoelo) coeli-donium (143), celidomia 
(16) 7. hirundin-ea (85), -ina (143), erun- 
dinia 7 cretarus (74), au-, fa-bium, 
esclara (143). Ad. nd. schel-, schelt- (22), 
hd. schelli- (4, Gf), sceelli- (104, Gf.), 
schelle-, scheel- (68), sehól- (93, Das.) Ad. 
-wurez, -worcz, -burez (3), -kraut szm., 
nd. -wort (schel: que oculos cecucientis 
refortat 23). hd. nd. golt-, hd. gold- Ad. 
-wurtz, -worezel (19), nd. -wort, -wortel 
(11). grintwrz (cil. Gf.). eselwurtz (74). 

Celidonia agrestis mennich (74). 

C. minor beinwrz, rietachel (Gf.). 

Celidoniaeus breit swert (141). 


Chelidonius (Ki.) eeledoneus swal- 


benstein (n ventre érundinzs 19). zwaluen- 
stien (11). eelidonie (nomen lapides 23). 
Chely-, gew. celi-drus, ee- 7 che- 


Inidrum (:6), cylydros (ez X0Àeto voluo 
125) eyehschlang (125). slynder (Kil.). een 
sliendere (qd. serpens 108). 

*Celifonia v. Colophonia. 

Celi fulmen, var. c.-f. himlischer 
blieken (75). 

*Celim (7. partim) taylich (74). 





CEL 


*COelindr-a, -iaà (68, Gl. m.), eilindr-a 
(76), ia, (75) (cf. eelox., Gl m. v. che- 
landium. Dz. Wib. 588 v. chaland) esf 
magnum vehiculum (16). raub- (110), rouft- 
(132) -schiff. raifschlitten (75). 

*Che-, ce-lindrum v. Cilindrum. 

*Chelindros hasilin; eelyndros hesi- 
lina staba; krapfilin (Gf. 4, 1060); aus 
eolurnus »« oylindrus? 

*Celiola v. Cellula memoratiua. 

*Oeliphonia v. Colophonia. 

Chel-ys, gew. -is sehneck (s8). lut 
(88), laut (91, 126) o. harpff. eyne feddel 
?. vigella; ch. magna eyne geygen (125). 

*Celisterium (aws cl.?9) celister (74). 

*Oelitus v. Cele-bs, -stis. 

Ce-, ci- (9) -Hium, eelum (644) 7. 
celtes (Br). grab-eysen (9), -stickel (64). 

*Celium v. Cela. 

Cella Ad. nd. celle. Ad. cel. nd. tzelle. 
Ad. kam-mer, -erlin (68). cleyn kammer 
(47). keller (91). káler (111). stadel (125). 
— *C. canaria (st. carn.) fleischgaden (91). 

C. lignaria ags. fin (1369, 145). 

Cel-, ce-, ca- (q v.) -larium Ad. nd. 
keller, kelre (6, 11). cheller (104). Ad. 
keler. speifkast (91). spiBkamer (65). 

Cell-, celler-, celer-arius kelnari 
Sim.; puur (Gt.). Ad. nd. kelner. hd. keller. 
kelder (18). kelrewerdre (99). 

*Oell-, cel-, celler-, celer-, cellar- 
atrix, celeraria (76) kelner- Ad. -yune 
(5b), -in, -n (5), nd. -sche. che- (1, 71), 
ce- (3) -Inerin (des Klosters 1). keller- 
hd. -in, -n (21), nd. -sche. kelderin (18). 
Schaffnerin (75). 

Cellere qi cillere) slahen; regen Z 
ezwinczern (9). slan; regin o. zwincern 
(8. cf. Sm. 4, 307). 

Cellula ain zellin (76).kálterlein (Kia.). 

C. cerebri hirnschidung (93). 

C., cella (55) memoratiua (?» capite 
110) die, eyn gedenkende (1 szm.), ge- 
denck- (5, 6, 68), ghedenke- (22), denk- 
(18, 74) kamer. gedencken der k.im heufft 
(132). eyn k. der gedechtnif) (17). celiola 
?. memoria gedechtnyf) (67). 

*Ce-, che-lnidrum v. Chelydrus. 

*Celocasia v. Coloeasia. 

*Oelonis &e. v. Celox. 

*Celophium v. Coliphium. 

Ce-, eae- (136) -lox, 7 cel-otis -onis 
4 onix 4 -undria 4 -untria (147. »« 
-indra &oc. q. v.) snelle schiff (9 szm.). 
snel scheep (147). jageschip, pinke, snicke 

109). chiol 7 varm (141, Gf.). kyl Z uarin 
Gf. 9, 574). ags. ceol (94), geol (136). 
cel-ices 7 -ecra herikochumn (130). 

*Celsa keysers- (16, 17, 74), keyser- 
8, 9) -hoff. keyserDhoffe o. scgelpawm 
74). mastbaum (10 &e.). Z. musculus vitae 

as ferg (113, 123). 

*Cels-fal -far v. Cleffal. 

Celsitudo hoch-keyt (7), -eit (68). 
hohe (17, 1102€). hohy (110^). 

*Celsitus (cf. celtieus) edler o. hoch- 
geporner (74). 

Celsum ein hóge (2). hoch (9 &e.). 

Celsus Ad. hoch. vber-h. (7. excel- 
sus 1). 

Celt-es, -is, -e (93) gall. cisel (17 &c.). 

^d. mei-Bel, -ssel. Ad. (3, 17, 4) nd. mey- 


CEN 


sel. stain maissel o. kramppen (1, $m. 2, 
USE stein-meissel, -biekel (75). bick (18). 
bicke (22). biekel (19 &c.). beitel (109). 
beizel (132). grabestichel (3). grab- 
Stickel (64, 75, 110), -ysen (76) zu den 
steinen (75). viela (93). 

Celtiber nomen populi (Br.).celltiber 
i. populus volek (V). eeleiber 2. populus 
hispamnie (132). 

*Celtiea (herba) hertestunge (41). 

Celtieus 7. nobilis, a celsus (Br.). 
ume (16). edel, edlung, furnemer 
14). 

*Celtrum 2znstr. sculpend? (3), diuidendi 
49); 7. eeltes, molatum (75). pick-e 
9), -el (15). weeken (49). 

*Celtulus meif)el (85).schrot eysen(15). 

Celu-m, -s (8, 9, 17, 99), coelum 
(91) (cf. eelium) grafhisarn (86). grab- 
-ysen (8), -eysen (91). greysin (s2c 9). 
howiser (99) meissel (8, 110). m.-chen 
(125). meisell (17). beyzell (132). sehaber 
(7. sealprum 858). 

Celum Ad. nd. hi-, (93, 99), he- (22, 
132), hd. hym-, hye- (5), hüm- (1, 19), 
hom- (21) -mel. 

Celum eapitis dat hemelse boeuen 
in dem monde (132. 4. q. hemelte pala- 
tum Kil. mAd. himelze laquear). 

*Cel]un-dria, -tria v. Celox. 

Celus v. Celum. 

Cema v. Scema. 

*Cemedreos v. Chameedrys. 

*Cementare tunchen (75).t. mit morte! ; 
polen kelehen (71). m. abruren (75). 

*Cement-arium, -ifodina (8b, 75) 
kalk- (17), kole- (sze 8^») -grube. mortel- 
hauen, var. morterhaw (75). 

Cemen-, cem- (Sum.) -tarius 7. ealx 
kalek (5). kalek-, kaleh- (4), kalg- (8) 
-sieder (7), Ad. -burner, -bernre (11), 
-mecher (85), -meker (23), -maker (22), 
-menger (4). muren mecher (19). mórter-, 
merter- (110€) -macher (6), -knecht (110). 
mur-are (121, Sum. s2m.), -er (10, 6). 
mawrer (9) myrer (13). stein-metzler 
(132), -mecce (100). stenbiecre (99). mort- 
rer Z -elrurer (75). 

*Cementifodina v. Cementarium. 

*Cementilinire kellen (22^). 

*Cementor eyn murer (7). 

Ce-, ci- (74) -mentum Ad. nd. kal-ck, 
-eh (75), -t (13), -g (85, 76, 110). chalk 
(95). mórt-er (6), -rer (3), -el (110b). 
mort-er (l, v4, 75, 110), -re (99). mertel 
(16, 88). mortel (75). m. von kalg (68s). 
Spis (76). 

*Ceme-ntum /i/mphidium; -tum ags. 
merise, spüfer ealmetum  merix (136), 
aus calamenta? cf. merie mint (Bosw.). 

*Cemeria v. Caemeria. Gagio. 

*Keminada v. Caminata. 

*Ceminodia, v. Centinodia. 

*Cemtarius v. Cementarius. 


Cena Ad. abent-, abint-, obent- (5b, 
4), aubent- (76), naht- (6) -eDBen. md. 
auent-etten (22), -maell (132). auens 
mael (11). ^d. nachtmal. coena saliaris, 
opipara ain kostlich mal (91). 

*Cenabates v. Scenobates. 

Cena-culum, -torium, -tio (91), ceno- 
culium(75) (2«seena?) cena-culum 2n su- 
periori, -torium Zn Znferiori parte domus 
(76); -culum 2. vaporarium (91); sola- 


CEN 111 


rium, palacium, lobium, architricli- 
nium, accubitus, refectorium (75); 
comessarium (Sum.); gentaeulum (b^). 
Ad. ef)-, ee- (8^), essen- (9, 75), ete- 
(11), muos- (Gt, BM.), mues- (23), mus- 
(1, 10, 22, 71, 99), muf- (4, 75), nd. mos-, 
hd. sommer- szm. -hus szm. ein herlich 
esshus (93). muosgadem (119). ef) leube 
(17). stube eenatio énferior; eyn som- 
merleuben eenae. superius (125). lóbe 
(95). lauben Z soler (2, 75) dar vff man 
gewonlich iot (75). hutte; ein fletz (75). 
stub (91). morgen esDen (b^). heimlichs 
red- 4 sprach-huf (75). re- (133), reb- 
(19) -bender. Ad. nd. reuent-er, -eer (11). 
eloster (17). 

*Cenaeulum (si. tenaeculum! q. cf.) 
krampe, clamme (22). 

*Chenalop-es, -eces (126, Ki^.), -leces 
(Ki*.) pl. stoppelgenf)e (125). 

Cenapenum v. Conopeum. 

*Cenapolium v. Cenopolium. 

Cenare, ecoenare (106), conari (1) 
Ad. abent-, zu a.-, des auentz (132), zu 
naht- (6), zu mnacht-essen. eten (99). 
bruden (106). 

*Cenarga v. Cianga. 
*Cenarophalus v. Cenorephalus. 

Cenat-orium, -io v. Cenaeulum. 

*Cendere Ad. an- (76, 110), en-, ent- 
ezünden (3, 1109), -zunden, -zinden (68, 
76, 110). ent-, en- (23) -phengen (5, 21), 
-fengen (22, 23). liechten (15). 

*Cenebubula veltquenel (Sum.). 

*Cen-ecla, -omia vlyeghe (147). 

*Cenedela sayt (8). 

*Cenedonia v. Chelidonia. 

*Cenic-us, -os v. Scenieus. 

*Ceno (ceenon Br.) grece commune 
ydelezel (19. aus xotwóc 2€ xevóc). 

Ce-, sce- (8, 9, 68), ci- (76) -nobita, 
cenobiea. Ad. closter-man, o. -wyb (110), 
-wyb (68), -mónsche (93), leüt (p. 91). 
mon-nieh (8), -eh (9). conuent bruoder 
o. schwester (64). 

Ceno-, sceno- (68, Br.), eaenu- (136^) 
-bium, 7 -dochium (53», 21) Ad. clo-, 
chlo- (95), kloi- (132) -ster. Ad. felt- (16), 
iunckfrau-, iunfrauwen- s/m., liunfi- (or ; 
nd. iunevrowen-closter, -clauster (67). 
refental (33, 64. 2« cenaculum). 

*Cenobium v. Cenobrium. 

*Cenobodes v. Scenobates. 

*Cenob-rium, -ium (95^, 68), cin- 
obrium (1, 22), -obrum (64), -aberis 
(110) Ad. ze-, ce-, zi, md. ci-, sy- (23) 
-nober. cen-obir (55), -abre (14), -eber 
(B). rate dinte (6). 

Cenocephalus v. Cynocephalus. 

*Cenocitato- (1) tenocita- (9), tena- 
eito- (17), cenotato- (16) -rium, 2. q. 
cinociclo-, cinocieloco- , cinogloti-, 
anocicloti-torium , cinociclocutorum 
(n m. 2, 429), afrz. esclot-overe, -oure 

escluse du moulin) schoss prett (1l). 
schof) bredt 90; schutz- (16), schueze- 
(9) -bret (mole 16. cf. Fr. 2, 238€. Sm. 3, 
424, 410. Schief)- versch. von schutz-bret). 

*Cenoeculium v: Cenaculum. 

*Cenodoch- v. Xenodoch-. Cenacu- 
hum. Cenodoxia. 

*Cenodoria (7. factum ex ceno) hafen 
werck (75). 


112 CEN 


Ceno-, zeno- (15), sceno-, cono- (22) 
-doxia (22, 15 &e.), -doxa,-duxa,-doxium, 
-dochia (75),^cenoduxium (3),scenoduxa 
(8, 17) ydel (8, 17, 22), ytel (110), Ad. 
vnnutz o.eitel, eitellieh 2 eitel weltlich 
(75), oppeche (8) ere. 

Cenodoxus eer-gytig, var. -geyttig 
(110). ghijrieh van ydell glorien (132). 
gyer (133). 

*Cenofaetorium &oe. v. Cenouecto- 
rium. 

Ceno-faetorius, -fectorius (76) (aus 
coenum »« sehoenos »« cenobrium!) 
i. qui operatur in 0 cum ceno (16). eyn 
seyl mecher 7 cleyber (9). ein dinten- 
macher vf) eynober (68). 

*Cenofegi v. Cyniphei. 

*Cenofertorium v. Cenouectorium. 

*Ce-, sce-nolentia kotig gestanck (75). 

*Ceno-, cenu- (99, Br.), seeno- (15), 
7 scelo- (76) -lentus quo- (8), ko- (75), 
kot- (9) -tig. sliclecteg (99). 

Ceno- 7 cenu- (Gl. m.), coeno- (Pap.), 
eeto- (7:4) -lentus (7. renouatus, aus 
XQtyÓC) vernewter (74). 

*Cenolobium (aus cenobium »« scena 
2« lobium?) abside (100). 

*Cenomia v. Cynomyia. Cenecla. 

*Cenonia v. Cynomyia. 

*Cenonoetorium v. Cenouectorium. 

Chenonomus v. Anetarius. 

*Qe-, soee-nopleetrum  mist-kreul, 
-hacke (15). 

*Ceno-, coeno- (Gl. m.) cena- (19) 
-polium, -palum (11), -porium (75) (2. 
celarium 45, 76 ; aus X0'y0T0At0V ) trisor 
(19). keller (75). riechte- (11), richt- 7 
koch- (19) -banck. 

*Cenophagium v. Seenotaphium. 

*Cenophali &c. v. Cynocephalus. 

*Cenophegia &oc. v. Scenophegia. 

*Cenophegium &oc.v.Cenouectorium. 

*Cenore-, cenaro-phalus, -falus, 
cenosopalus (7:6) (»« eynocephalus) 
i. stabulum t homo habens caput caninum 
dc. (16). hundis- 7 huntz- (9), hunt- (8, 
17) -stalle (11). 

*Ce-, sce-nosus kotig (75). 

Cenotaphium &oc. v. Sceno-, epi- 
taphium. 

Ceno-, sceno- (1, 8, 9, 4, 14) -veeto- 
rium, -fectorium, -factorium (1, 5, 4, 
74), -vegium (110b, 132), -vegum (1102), 
-vehum (66 &e), -veum (147, Gl. m.), 
-phegium (5, 76), -pheigium 7 -phium 
1-plectorium (75), -pheium (74), -pheum 
(74, 134) -fertorium (16. »« ferre), 
cenono- (9), eonfe- (649) -etorium (est 
instr. quo portatur cenum ; cf. basterna. 
portentula. gerula. Gi. m. 2, 232, 503. 
Sm. l, 189. BM. 145) trag- (74), mist- (5, 
17, 74, 75, 76), rade- (1, b^, 16, 4), rode- 
(8) -ber (8, 74 &e.), -bere (8), -bern (11), 
-beren (1), -per (74), -trag (75). mist- (s 
kat- 4 dreck- (1102), kot- £ treck- (110), 
slije- (132) -karr. 

*Cenozefano &e. v. Cynocephalus. 

Cens-arius, -erius (76, Gl. m.) £ 
-uarius, var. -arinus (15) -ualis zins- 
man (75) der zynb) gibt (68, v6), z. o. 
schatz enpfahet, var. entpfacht (110). 
censualis 7. dans censum zinDbar (65). 

*Oensatio (v. estimatio 36) achte 4 
beradinghe (22), beregunge (71). 











CEN 


Censere Ad. ezelen, é ezeygen (9). 
zeln, zegin, nemen (8). nennen (8, 9 
schatzen (1, 65). schetzen (64, 71). achten 
(1, bb, 65, 71). orteilen (19 szm.). ordelen 
(99, 132). ordnen (110). ordinieren (68). 
gebieten (68, 110). globen, halten (65). 
Censerius v. Censarius. 
Censio, f. -ire, -ere rein-igen (21, 
23), -gen (5). reneghen (22). 
Censi-tus, -cus zinman 
rich (8). reych (9). 
*Censius v. Cesia. ': mo 
Censor (4. rim- 7 preti-ator 145) 
riehter (Y &c.). reycher (9. cf. censitus). 
erteiler (93). straffer der sitten (91). 
berisper van quaden seden (132). sch 
heyf) (125). ags. echtheri (145). — 
Censua-lis, -rius v. Censarius. 
Censura gerieht (9, 65). gewalt (8, 
9). macht (110, 132). ordeel (99). vrteil, 
banne &c. (65). de bam (22. cf. bamus). 
wreetheit (132). 
Census (píc. ?. decl eyghen man 


(10. sim.). 


Census (4. decl) Ad. zin-se (bh, 7), 
-Be (85), -s, -D. ezens (13). eeyns (91). 
tyns (22). gelt (8, 9, 77). gilt, rent &c. 
ds rente (77). sehaez (19, 110). scehat 

Je 


*Centamen aventmail dair men aever 
kijft ind schyld (147). 

*Centarius v. Centenarius. 

*Centharus v. Centaurus. 

Cent-aurea,-auria, -ausia (6), -aurica 
(104), -uaria (76), -aria (1, 21, 22), -agria 
(9), zentauria (87, 146), certaurea (149) 
(7. ehironia, anopelos 125) Ad. nd. wunt-, 
wuntt- (1) wnt- (22), Ad. wund-, wont- 
(17, 67) -krut, Ad. -kraut, -chrawtt (1). 
wints brud (sc 6!). guth erut (bb). vn- 
kraut (74). Ad. fiber-, biber- (73 Mrg.), 
biefer- (74), beuer- (17) -krut, -kraut. 
tusent- (45), tausent- (75, 125), dusent- 
(10) -guldin. hundert g.-krut (91). gold- 
wriz (87, 146). golt-plum (74), -heit (49). 
gart-heyd (13, 74), -hayde £ -heyd? (14), 
-enheyde (73). ryder- (rydel- auwsgestr.) 
-blom (13). ringelblüm (centaurea maior 
149). wutscherling (5). Ad. ertgall-a (87 &e.), 
-e. erdgall (64, 74). ergal (125). engal (sec 
114). eertgalle (11). boh. zemyzlucz (4. 
i. e. zemeZzlué erd-galle). landaw (73). 
cent-auren (132, gen. 4), -aur (74), -er 
(Gf.). auri-n (12), -ne (85, 96, 149, Sum.), 
-nie (41), -nkraut (73). crateme (93). matreia 
(c. minor 95). meter-n (17), -e (7. febri- 
fuga Sum. V). herez span (21). 

*Centauria (4 q. centuria 66 &c.) est 
turba, centum. hominum. (67, 68). 

Centaurus, ecentharus (76) halfwijf 
halfvie (11). 

*Centausia v. Centaurea. 

Centenari-us, -a (15, 93) Ád. cente- 
ner. ce- (93), ze- (75) -ntner. 

Centen-, cent- (76) -arius hundert- 
hd. -zale, nd. -tal. 

*Gentenodia v. Centinodia. 

Cente-nus, -simus der, nd. de hund- 
erste, hd. irste (D^), -erzte, -ertst (1), 
-erdest (134). 

Centenus hund-irstig (bD*), -erstich 
22). 
| dee -us 4 recenteus (74) ein 
sneck (6). sneckenhauDe (74). windelsten 
(22). 





CEN 


Cen-tesies, -tesis, -ties, -eies d. 
nd. hundert-, hunder- (99), hondert- (1, 
2) -werbe (17), -werp (21), -werve (11, 
22), -worve (23), -waruen (99), Ad. -male 
(5, 7), -mal, -mol (6). 

Centesimus v. Centenus. 

*Centeus v. Centes. 

*Centicosus v. Centus. 

*Centidonia v. Centinodia. 

*Centi-, centum- (143) -grana kobif)- 
wurtz (74). ingernágelkraut (143). 

*Centimana (herba) ribba (ar.). 

*Centi-, centum- (143, Ki), centu- 
(Fr. -morbia, / -morbium (143), -mor- 


.|bida 7 -trabida (47), -livorbia (96), 
|-terbura (149) igel- (Sum.), egel- 


(n 96, 
143, 149, Er.), engel- (Ki2b.), eyl- (rFr.) 


-gras, -kraut (143, Ki.) schlangen-, pfens . 


nig-kraut (143). dusent eraft (47) drus- 
wort (85). 

*Centina v. Sentina. 

Centi-, cente- 4 cemi- (Sum.), 
tum- (143, 144, Ki., eento- (Gf. 4, 582). 
eyco- (q. v.) -nodia, -donia (4) (7. corri 
giola 143, -ola 1, Y. cf. plantago) 
nd. wege-, wega- (G£.), weg- q. 9, 143, 
144) -breita (95, G£.), hd. -breide.,.. -prait 
(3), -breten (105), -treta (105, Gf.), -trede 
12, 47), -tede (sc 85), -drede (13), -trit 
(5 143), -dritt (144), -gra) (73, 143, 144), 
-rute (Sum.), -roeh (1). spori- (Sum.), denn- 
(143) -gras. dnetreht (szc Gf. 4, 582). blut- 
kraut (143).-hertze-wurtz (6), -gespan (11). 
hertz-gespanne (4), -bone (5). herte-spon . 
(22), -span (23). 

Centi-, centu- (76) 
(Fr.. na- (114, Ki), no- £ o 

*Centiramia (8), ceteram 
katzen zal. LORS 

*Centis (sí. sentis) eyn 

*Centiterbura v. Centimorbia. 

*Cent-o, -on (141, Sum.), -rum (Gl. 
Aelfr.), 4 cantor (9) (7. pannus cum quo 
lupanatrices semundant dc. 15 sim.) vrawen : 
wische- (9), frauwen wif- (11), wusch- (75), 
fuB- (17), basen- (6) -tuch, -duch (17), oder 
selden reyn (8). fotzentuchlein (74). ein 
stinekend kleid (110^). ein vuyl stinckende 
cleyt; vilt (132). vylte (147). filtz (68, 141, 
Sum.). ags. felt (Gl. Aelfr.). geuiltz uf der 
sehribschindel (93). kuss-in (1102), -en (132). 
kolter &e. (Fr.). ein gacke (125. n/d. jacke). 
meister gesanck (75). 

*Gentones sg. (cf. prc.) viltz mecher 
(6). gefilt schoppen o. golter (one gefut- 
tert schalaun (125 Mrg. cf. Fr.2, 158€. Sm. 
9, 342). 

Cehtonia v. Santolina. 

*Centonic-a, -um (Ki.) (7. santonic-a, 
-um 143, absinthium ponticum 47) 
worm- (8), wrm- (47), wunt- (149) -crut. 
wurm- (143), wundt- (74) -kraut. worme- 
rije (85). meer- (Ki.), santonisch- (143) 
-wermuth. 27. alssen van Xantoigne (143). 

Centoni-zare, -sare (7. tonos compo- 
nere 16) hd. gesanek anheben szm. 


*Gentonodia v. Centinodia. 

*CGentor v. Filtor. 

*Oentra v. Exentera. 

*Centrare (7. punctare 16, cf. centrum, 
Xeyvày) stapfen (9). stopfin (8). stoppen ; 
ader eyn stappen (17). 

*Gentrias (aus eencehri-as, -s Ki. cf. . 


-peda asselwurm 
- 2 0- (114) -ssel . 



















CEN 


eent-, cene-ris Gl. m. w. v. miliaris) v. 
.Amindutus. 

Centrin-a, -es ( pl. Ki.) (piscis G1. m. 
cf. xevvpivrc) wefftz (91) würm mit 
flàgeln &c. (Ki.). 

*Centriplex v. Centuplex. 

Centrix (7. lupa dio- Gi. m. dia- 
76 -bolaris, meretriz) hur (74, 75). 

*Centrix galli v. Centrum g. 

*Centrosus v. Filtrosus. 

Centr-um, / -o (76, Br., Gl. m.) (et. ?. 
terra 16, Br., fungus 7? patella 125) tupf- 
fel (15). tüpfle (Fr.). ein punekt 7 dippfel 
mitten im kreifó (65). der p var. punt, 
$ lochel im kreif des cirkels (75). mitten 
in dem zirkel (8, 9). m. in (64). m.-ynnen 
o. puntloeh (74). ein. mittel ynne (15). 
mittirhimil (127). ein ast (125). ein harter 
ast o. knorn im holtz (Ki.). 

*Centrum v». Cento. Crooola. 

Centr-um, -ix (149) galli (7.g.-trieum 
143, verbena &oe. 13) han- (Sum.), hanen- 
kamp (8, 85, Sum.), -cam (47). hannen- 
kranp (74). scharlen (149). 

*Centuaria v. Centaurea. 

Centum Ad. nd. hundert; v/g., zenten 
comster (15). 

Centum eapita (7. eryngium, ingui- 
nalis, aster atticus 143) golde 7 wercol 
(41). gelde (149). mannstreuw, bracken-, 
wallen-, raden-, krau-, nl. eruy5- (143), 
brach-, roden- (Ki.) -distel. 

*Centum- v. Centi-. 

Centuneul-us, -um / -aris herba 
(144) rür- (144) ruhr- (148), rohr- (ki.) 
-kraut. ror (144). mattenflachs (Ki., Fris.). 

Centuneulus hodder; kolte, decke 

126). 

Centu-, eentri- (D^) -plex hundirt-, 
hunder- (17, 21) -falt (5), -volt (22), 
-valtig (6), -feldig (55, 11), -male (1), 
-warp (21). 

Centuplieare hundirt- machen (8), 
-vach (szc 9). hundertfaltigen (64). 

*Centu-plus, 4 -plex (66 &e.) Ad. nd. 
hundert-, hunder- (21, 67, 110) Ad. -zale 

Mss. mog.), -falt, -faltig (69, 134), -voldich 
(29). -warp (21). 

Centurio eyn herre vbir hundirt 
rytter (5b). hundert r. herr (1). ein 
hundert r. messiger (65). gewaltiger vber 
h. r. (64). der h. r. hat sub se (8). ein 
her, hauptman (88), o. capiten-er (88), 
-ger (110), ig (1105), -g (1104) vber 
hundert man, krieger C. eim hoptman 
der vnder im hat hundert knecht (68). 
rotmaister (91). scoltheiza (Gi. Mar.). 

*Centurire hirschin uber hundirt (8). 
vber hundert herschen (9). 

*Centus (2. turba, aus centuria 2» 
eoetus? eher cf. sq.) schar (6, 99. aus 
sceharp ?). 
od -ieosus (aus sent.) scharp 

147). 

*Cenudochium v. Xenodochium. 

Cenulentus v. Cenolentus. 

Ce-, see-num (2. sporcicies, pro- 
luuies, labes, limia, voluptabrum 1, 
75) vnfla-t (1), -et, vbelhuef, strunt (20). 
quayt (66, 70), bof (66 Mrg. nl. quayt, 
quát malus) qwat (14, 69). qwadt 
(134). quot (8). woyt (5). kaat (68). kaut 
(67). kait (7). koet pfiel (125). kot, kot- 


DxeresBAcH Grossamium, 


CEPH 


pfutzen Z -lechen, var. -lachen (75). 
wuest (64). ful (8). wlnisse (11, 19). eyn 
phul (5). pol, hor, slam (22). ghoer (108. 
Cf. Gth. Wtb. 1, 215). slym (11). slie (99, 100). 
slije (106, 108). bruch (85). brue (99). bru 
(106). dreck (11, 132). ein pfitz (65). 
adel, sump, poil, onreyn (147). 

*Ceo v. Ciere. 

*Ceolech v. Celech. 

Cep-a, -e, -is (87, 146), sepa (q. v.) 
louh (141). laueh (110). louck (132). sniti- 
louh (104). asehlóeh (105). ci- (85, 96), 
tzi- (23), si- (22) -polle. ci- (47), si- (85); 
ezwip- (4) -pol, 4 -polle (sg. pé. 4). 
ezipell (9). zypel (132). zib-, zyb-ólle (95), 
-ol (6), -uel (4), -el (110, 134), -eln (64). 
tzibal (125). cib-üll (93), -el (87). zübül 
(87, 146). scebel (13). zwi-ppvll (4), -uulle 
(105), -fal (1, 509), -fel (66, 91), -bel (bb, 
10, 111), -blen (73, 126). swibel (5). zwebe-l 
(4, 85), -Il (11). cyn ezuebeln (21). zwo- 
bel (8 &c.). bóllen (126, 144). olich (73). 
oyllieh (V. a. 1477). ulk, uleh (Kit.). uiek, 
uich (a/£nl. Nmn.). oinjun (99). oi-, a-juyn 
(Kil). ozwn hos 

*Cepa v. Sepum. 

Ce-, ca-parium zibolmüf) (6). zwobel- 
müf) (8). zwippelmus (9). zwebelmub 
(11). eyn zwy-, var. zy-belgarten (110). 
eyn hoiff dair louck of vllich (cf. eepa) 
in wat (132). 

Ceparius zwybel-gártner (Ki.). eyner 
der z. verkoft (68), pllantzt o. verkoutft 
(110 sm. 132). 

Cepe v. Cepa. 

*Cepe-, 7 cephe- (8) -tonium (8, 74), 
-conum (85), cep-lecomium (Sum.) -rito- 
rium (47) holl-ouch (Sum.), -auch (8, 74), 
-euch (85). alloue (47). 

Cepi haben gefangen, var. hab an-g. 
(65). 

*Cepiacum 7v. Apiacum. 

Cepina zwiebel- (Ki), bóllen- (126, 
Fris.) -garten. 

*Ce- 4 se-pire tuynen (14:). 

*Cepis v. Cepa. 

*Cep-lecomium, -ritorium v. Cepe- 
tonium. ; 

Cepphus (xemQoc i126, auis) kepff, 
wismar (114). weibmeyer (Ki). wei- Z 
wif)b-zmewe (126). 

*Ceps (7. sepes) tuyn (141). 

*Cepta-le, -re (9) pigrot(9). bopgerot 
(8). Formell vgl. pogret antela; pogra- 
ten pergula. 

*Ceptrum (7 septum Gl. m.) v. Seep- 
trum. 

*Cepula &oc. v. Cepulla. Kebuli. 

Cepul-la, 7 -a (Ki.), -e (99) biestlóck 
(85). zwibel-sehalotten, var. (wetterau.? 
Cf. Wà. Nr. 1509) -schlotten £ -sehnittlein 
(Ki.. schalomes (99). 

*Cepul-lo, -o (76) (aws epulo?) (i. 
vorax t gulosus (14, 16). 

*Cepum v. Sepum. 

Cepus v. Cippa. 

Cephal-algia, -argia, -aea, -ea, -ia, 
-a (67), ceph-argia (67), -aria (74), -ula 
(68) haupt-wee (111), -we (91), -wetag 
0. siechtag (74). 

*Ceph-, cef-, ceu-aliea , cefalcia (1) 


Ad. houbt-, haubt-, haub- (1) houpt- 
(76), heupt-, hauft- D nd. houet-ader, 
-auder (76), -odir (8, 9), -oder (6). 





CER 113 


Cephal-us, -um (66, 70, 134), -e (110), 
-en (Pap. -im 4 eephas (74, Br.) haupt 
(74). hawbt (9). 

*Cephalus 7. alquós qui habet caput 

sepultum; prodium ex eepis 7 bipere et 
alys speciebus aromatibus ad carnem (16). 
stultus (gr. XSQ909Y Gl. m.). hauptloser 
14). 
'Ce-, ze- (87) -phalus, ce- (136), cae- 
(Hpt. 5, 197) -falus (psczs) kar-pho (87), 
-pe (6, 22). meerásche (Ki). ags. heardh- 
ara (136), haerdhera (Hpt.), heardra 
(942. mullet Bosw.). 

*Cephar-gia, -ia v. Cephalalgia. 

*Cephetonium v. Cepetonium. 

*Cephilaeium (vestis) gall. amuche 
(122. cf. almucium &o.). 

*Cephirus v. Zephyrus. 

*Cephula v. Cephalalgia. 

*Cera v. Sera. 

*Cera Ad. wahs (6), wach-s (4, *6, 
134), -D; wasch (5), wasehs (1109), waz 
(s waD (21). nd. was, vas (23), wais 

132). cera non liquefacta unge-nodiget 
$ -uettet was (85). 

*Cera (cf. coxa) diech (Gf. 5, 118). 

*Cera (instr. aus serra?) en riue (11). 

*Cerac-ita, (104), -ulum (anders G1. 
m.), -ula cha-, ke-rzili (131, Gt.). charehi- 
lin (104. cf. carehlieh Llyechnus Gf.) 

Ceragium  wachsgeld (Ki). angl. 
waxseotts (pl. Spelm.). 

Ceragius v. Cerealium. 

*Ceralis v. Cappa choralis. 

*Cera-mina, -nnia &e. v. Ceraunia. 

Cerare uuahsen (86). wech-sen, varr. 
-Den, wycehf»en (110). 

*Cerarium v. Cerealium. 

Cerarius ein wach) verkauffer (110). 
wal) verkoffer (68). liet mecher (49). 

Cerasa purpurea brunnekersen; 
precotia amareln o. wei kersfen (125). 

*Cerasco-mium, -nia (Ki.) rother 
steinbrech (143). wild pastney o. pest- 
nachen (Ki.). 

*Ceraseum v. Cerasum. 

*Ceraseus (color; arbor v. cerasus) 
prun (Sum.). 

*Ceraster v. Cerealium. 

Cera-stes, 4 -tes (74) horn-uurm (86, 
Gf), -slanng (1), -slang (53). gehorne 
wrn (93). eyn slange mit horn-e (22), 
-en (23), -ern (b, 21), hórnern (6). horn- 
echt (8), -icht (9), gehurnde (74) slange. 
sehlang (76). 

Cera-, ceru- (8) -sinus kirsbamen (8). 
kirsch-farb, -roth (Ki.). 

*Cerasium v. Cerasum. 

*Cera-, cero-, ceru- (3, 4, 75), ciro- 
(5b) -stinus, eerestinum (21), cerosi- 
mus (? 1T) Ad. eyn hornieht (3), horen- 
(1), horn-, har- (Y), nd. horne-visch, 
-fische (7), -fi&e (21), -slange (b^, 17). 
stur (Z. sturio &oc. 75). 

*Cerastur v. Cerealium. 

*Ceras-um (110 &e.), -eum (68), ium 
(125), én. den .Hss. steís, in den Druck- 
werken gew. (alph. auch in 68, 110) 
cerus-um, /issw. -à cherseperi (Gf.). en 
kertze ber (22). cerseberen bom (-um 
sic 22^). ker-se (D), -s (18), -B (5). 
cherf)en (1). kir-se (11, 67), Ad. -s (8), 
-D (21, 69, 75, 134), -sche (17, 70), -sch. 
kries (93). krief (68). wysselbere (22b). 

15 


114 CER 


Ceras-us, -eus (68), caerassius (136), 
cerusus (v. prc.) ehers- (1), kers- (18, 
97) kerfb- (75), kerse- (99), cerse- (22b), 
kerseber- (22), kertzebern- (293), kasse- 
beren- (109), kirse- (6, 11), Ad. kirs-, 
kirD- (b, 21, 76), kirsen-, kursen- (134), 
kirse- (102), kirschen-, kersschen- c 
kerschen- (111), kries- (93, 95), krief- 
(68) -bom, Ad. -baum szm., -pawm (1, 2), 
-bovn (93), -bün (95), -baym (55), -ber 
(sic 22b). ags. cisirbeam (94), cysirbean 
(136). 

*Cerates v. Cerastes. 

Cer-, eaer- (91) -atum (124) (cf- 
ceroma, malagma) zugpflaster (Ki). 
tzoch (125. 4. q. zug Fr., $m.). 

Cer-aunia, -annia (108), -amma (g. 
orum 4147), gew. -amina, -tamia (67) 
(cf aeroceraunia) 2. exaltati-ones vnda 
vum, -o aquarum n tempestate, alti montes 
ad 4qare. stevnrutzen (132). zeebaren 
(108). der ghelven stygynge (147). cera- 
unie pl. (147, Br. -mma (147) ?. rubi- 
liana wyndruyff die roit is, p/. want sy 
glymmen als vuyr (147). 

Ceraunos ein fáleuuer stein (Gf.). 

*Gere-ylus, -illus (147), -ielus (136) 
(cf. -urus, -uron?) mavis ags. aese (94, 
136). scheep dat eleyn is (147). 

Cer-, cero- (74) -ecopa 7. certator (141, 
Br). kijver (147). krieger, streyter (74). 

Ceroco-, certho- (110) -pithecus, -phy- 
tecus (110, Pap.), eyreopetitus (147) (7. 
ioainon Pap. Cf. ngr. pO*48 &c.) mer- 
(111), mór- (91) -katz. eircopediti habent 
cadas (st. eaudas) quas simplices simee 
mon habent; curra 10 tricopedi swnt 
simee (16). elur-a, 4 -us (Gl. Plae.), -ia 
(Gl. m. q. v., Ki.) 7. sim?us, cercopithecus 
(Gl. Plae.); szméa, (145); aff (Ki.). 

*Gerdare gerwen, loen (11). 
*OGerdinum eyn lo stanp (staup? 5^). 

Cerdo, eredo (122), eardo (16) Ad. 
lou- (77), lau-, lo-wer. lo-ber (55), -her 
(b, 91), -er (132), -erre (11), -gherwer 
(295, 93). hd. md. ger-wer, -weer (11), 
-uer (132), Ad. -ber. garber (4). Ad. leder- 
gerwer, -gerbe, -gerwe (93), -reyder 
(132). ledrer (110). altreif) (Ki2.). 

*Cerdoleum (7. cespes) lokese (mocA 
jetzt am. Man), loeklofó (14). 

*Oerdonium (7. aluta) lowe (11). 

*Cerdonius ledrerhundt (74). 

*OCereaecas v. Cunieulus. 

Cereali-um, 7 -s (147) 7. locus vbi 
panis et cibus paratur a ceres (Br.). bach-, 
brot-huf (110). beckerye (132). pfistry 
(68). broit-, spyse-stede (147). erealium 
gall. grenier (Gl. m.) cere-, ceri-alia 
pach- (130), part- (sc Gt.) -geschirre. 
cer-alia 7. arma. pastorum. (16 st. pist.); 
-alius 4. pistor (68 &e. cf. G1. m. 2, 351); 
-agius (Gl. m.), -eagius (a eera Br.), 
-easius (129), -easeus (147), -aster (16), 
-astur (74) ?. pistor qui ad modum cere 
(2« ceres) pastam deducit (v6 siüm.). 
becker (147). kneter o. wurcker eins 
taygs (74). cerarium 4. domus vbi panis 
inscinditur (16). 

*Cerebellum v. ''erebellum. 


Cere-bellum, -bella, -uella, -fella 
(76), -sella (1), -brellum, -11um, ceruella 
(Gl. m., Gf.) (7. cerebrum 6s, earnellum 
75, eranium 76, erineum s?c 1, caluaria 


CER 


&c. 93, msenia 100 cf. memica) Ad. nd. 
hirne- (119, 120 &c.) hirni- (104, Gf. 
gew. hd. hirn-, hiren- (1), gehiren- e 
gehirn- (5), breghen- (22) hd. -schale, 
-sehal (1 &e.), -reba. (119 &e.), -rebe (104), 
-reuo Z -reue (Gt.), -ereba (120), -schedel 
(5, 9, 21, 93), -scheidel (4), -scheyde (3), 
nd. -cop. hernevel (100). herseken (99). 
hopschudel (93). 

FOerebineus (sí. terebinthus) eyn 
wirachsbaum (11). 

*Cerebrellum (7« crinea,wiecrineum 
2« eranium) die swaerde (11). 

*Cerebrellum v. Cerebellum. 

*Cerebrina hirn worst (9 &e.). 

Cerebrosus vol hyrn (68). quait van 
h., onsinnieh (132). boBhirnig, dol (110). 
hirnwistiek (49. s s£. e). 

Cere-, cero- (76) -brum Ad. nd. hirne, 
ge-h. (52^), herne (142, 109), ghe-h. (109), 
heren (22b), hersene (99), breghen (2925, 
23). hd. hiren (4), hirn. die, a7. dat h. (132). 

*Ceredo (7. vermis ligni 122, st. teredo) 
holtworm (11). 

*Cerefegia v. Xerophagia. 

*Cerefella v. Cerebellum. 

*Cereferarius v. Ceroferarius. 

Cerefolium &oc. v. Chserephyllon. 

Ceremonia v. Cerimonia. 

Cereolus stapel (149). 

Chzare-, chsro-phyllon, -folium 
jew. ceri-, cere-, cero-, eerui- (131), 
ciro- (76), thero- (5^), teri-, tere-, terri- 
(759), peri- (74) -folium cheru-illa (121), 
ille (104), -el On hd. nd. keru-ole (23), 
ila (131), -ella (86), -ele (22, 47), -el.-Ad. 
kerb-ele (4, 96, 149), -le f. (4), -ol 
(3), -el, -eln (21), -elkrut sm.; kirbe-l, 
-e £ -In (17); ko- (3, 4), ku- (69, 134) 
-rbel. caruel (11). kertzenblat (75). ger- 
wella, glise, fünfblettir (87). klee (r6, 
cerif. —— trifolium). córbis (sic cerif. 3). 
konele (149). ags. cunillae (ceref. 94, 156). 

Ceres korn (100). fullerij in spiDen (65). 

*Oere-sella, -uella v. Cerebellum. 
Cranium. 

Cerethi ags. hleaperes, rs;deherre 
(945). eerethi e£ pheleti (cf. felechus; 
nhd. crveti und pleti) ?ndecl. erant cohortes 
dc. Reg. 2, 8 (Br.). : 

*Cereuilla v. INonoculus. 

Cereuisia &oc. v. Ceruisia. 

Cer-eus, -us (7), 4 -inus (125), -ulus 
(v. eeruleus) das von wahs ist gemaht 
(6). we- (142), wes- (22), wees- (11) -sen. 
wachf-farb (125), -stock (110). Ad. eyn 
wechsen, wassen (132), bewunden (12) 
kertze, kertz, liecht (91), osterstock (110). 
o.-kertzen (e. paschalis 125): kertz-, 
var. kretz-liecht von wachf (64). waslicht 
(11). Ad. kertze, kersche (22). tortyse 
(108, Kil. SZm.) 

*Cerex v. Ceyx. 

*Cerica wige (85. sí. cariea vige). 

*Cerida horn-bloser (8, 9), -bla (8), 
oz vih (sic 9), aus x5pac »« XTjpu&, 
ceryca 2. buccinator sim. (Gl. m.). 

*OCerifolium v. Chaerephyllon. 

Cerillxum (/nmi Gl m. Gf), -a (i. 
tradula 104, Sum.) (aus ystp9ooc) rist-a, 
4 (104), -e (Sum.). 

Ceri-, cere-monia, -monie pl. (a 
XÉpOC, cera, cere-re, -is, -te oppido) hd. 
nd. geistlich, gest-elich (21), -he (22) Ad. 


5 





CER 

gesetz, nd. ghesette, recht (17), gebot 

ader opfer (4), feirtag (134), wise £ ge- 

wonheit godis dinstes (12). Ad. pl. geist- 
liche gesetz-e (66), -te (61). heilige zeit 

(15). kirehen zerunge (17) oppher (9). 

oppir (8). vihe opfer o. was oppfer t6 

vee- (22), ve- £ vas- (sic 23) -opper. 
wechsne opffer 7 sunst ein o. (88). eorn 

oppher (100). horn-leym (8, 9), -salbe (8). 

pl. klainet (v. a. 1418 Sm.). heyltum MU 

( A NE sunderliche gemeynheit 

74). 

*Cerimoniare d. oppf-irn, -ern. opph- 
(7), off- (85), opp- (5, 21, 23) -ern. 

*Cerinus v. Cereus. 

*Cerisiola v. Crinacula. 

*Kerkesis (4 pennula) spuele dair 
men op spynnet (141). 

*Cerna (9. //al.), erena (2« erema ?) 
(cf. Gl. m. ve. eer-mea, -nea) lap (8, 9). 
laipe (17). 

*Cernea v. Crinea. 

Cernere hd. sehen. zen (22). besien 
(99). schauen (8). sichten, rháden (114). 
pro-fen (5), -uen (22). 

*Cernieose v. Ceruicose. 

*Cernicula v. Cernoides. 

*Cernieulata v. Canieulata. 

Cernida meelbudel (147). 

*Cernnalum v. Cecumalum. Clepa. 

*Cernoides (7. vermés 9n vrina, cf. 
cernieula 7. zinzala Br.; ciplex) harn-, 
var. harm-wurm (75). 

Cernulus (7. argutulus, calliphones, 
lux mundi &c. cf. fastuosus) ein dunekel 
gued (125). 

Cernu-lus, -us (£. adinuentiuus, 
decentarius, polisenus &oc.) abel, sub- 
tijl, rijeksinnich, nauvundich, cloick (147). 

Cer-nuus, -uus (76, 109) sienlee (99. 
cf. cernere). ót- (109), oit- (132) -modich. 
demietig (68). nidergeschlagen (65). am- 
dechtig (110). deuoit (132). 

Cernu-us sock an den voit (147); -i 
soln (Sum. cf. Gf. 6, 185); soeci sunt sinc 
Sola (Br. Gl.m., s. solea). certius 7. Zn- 
clinacio capitis in (st. en) nieh Z décitur 
soceus 7 soleus en zok eder zoke (23). . 

*Cherobin v. Cherubin. 

*Cerobrum v. Cer-ebrum, -oma. 

*Cerocensu-ralis, -alis (147, Gl. m.) 
wastinsich (11, 147). 

Cerocensus wastins (11). 

*Cerocopa v. Cercopa. 

Cero-, cere-ferarius, cerophirarius 
(Z. aeolythus sim.) Ad. nd. kertzen-, ker- 
sen- (22), kirtzen- (17) -dreger (bb, 17, 22), 
-dreghere (23), Ad. -treger, -trager. bren- 
der (93). 

*Cerofolium &oc. v. Cheerephyllon. 

*Cerolaphus v. Xerolaphon. 

Ceroma, c. saerum (125),  eero-tum 
(16, Br), -brum (76) (of. ceratum) 4. 
comumictio herbarum 1 wvngentorum, sim. 
kempffer- o. ringer-salb (74). dy olgunge 
125). 

TUM g.-onis (?. ineptus) onge acht 

147). 

AO scitum v. Ceratum. 
*OCerophagia v. Xerophagia. 
*Cerophirarius v. Ceroferarius. 

Cerostatum (Gl. m. 2, 352) stalkeerse 
(11. cf. ad. kerzistal sem.). 


*Cerostinus v. Cerastinus. 


CER 


Cerotum v. Ceratum. 

*Cerpallus v. Serpillum. 

*Cerpe v. Credites. 

*Cerpillum (cf. serpillum) velt kole 
AT). 

JOAMDA v. Crinacula. 

Cer-ritus, -utus (23), ? -ebrosus (125) 
vnsinnig (91 &e.). dob-ieht (110), -eneht, 
thul, thorich, raDenieht (125). douendich 
23). 

Qasus Zirren- (Fris, Ki.), zirmen- 
(Das.) -baum. 

*Kerso v. Carista. 

Certamen (7. lis 5^) Ad. nd. strit. hd. 
streit, strijt (17), kampf, kemph (1), 
kamp (21). ein k.-vechtinghe (22). kryg 
(Db.). ehrieg (1). 

*Certamia v. Ceraunia. 

Certare Ad. nd. striden; kem-, ken- 
(12), kym- i -pen. Ad. stri-, strei-ten ; 
kem-phen (4), -pfen; fechten. befesten 
(b, 21, 22, 28. 2« certus). 

Certatim strteliche (se 100). 

*OQertaurea v. Centaurea. 

Certe Ad. wer-, war- (16), sicher- 
(De, 6, 65), gewiB- (17), wisseng- (76), 
wibec- (V), wisch- (5) -lich; willichen 
(21); fur-, vor-war; vorwair (5). nd. wer-, 
wis-liken. 

*CQertereulis (aus eratereulus) cleyn 
cop (141). 

Certifieare Ad. sicher, ge-wisse (1), 
-wiD, -wis (1) machen. md. wisse, wis, 
war maken. 

Certifieatus war 7 wis ghemaket (22). 

*Certilago v. Opilago. 

*Certis v. Cirtis. 

Certitudo gewib- (Db, 17), wis- (11) 
-heyt, -keit (11). 

Certhi-us,' 7 -a (140), -as (Ki.) (aus) 
rinnenkleber, baum-heckel, -kletterlein 
140). 

NS v. Cernuus. 

*Certhophytecus v. Cercopithecus. 
' *Oert-, rix-osus kriegi-sch, -ger (75). 

Certus Ad. ge-wiD, -wys (12), -wisch 
(D, 10); sicher (68, 110), warhafftig (17). 
nd. wisse, wis, secker. 

. QCerua Ad. nd. hinde. Ad. hin-da (93), 
-den, -d, -ne, -te (104), -denkalb (11). 
hünd (91). 

*Kerua, kiki (73), kici (Ki), 7 cici 
(étal. tica, 144) (Z. rieinus, cataputia 
maior, sesamum agreste, spargula &o.) 
zecken-, ereutz-, wunder- (73), wundel- 
(144) -baum. 

Ceru-aria, -iocellus (7. elaphicum 
&oe.) hirtz-aug, -morellen, -pastenach, 
-kraut (143). 

Cherub eyn engel (5, 6, Y, 23 &e.) 
vf dem kore cherubin (1). 

Cherubim eyn engel vz dé kore 
(D, 291 sim.) vs de€ chor (6), auÓ dem 
kor cherubin (134 s/z.), vsser dem hymel 
ch. (110). en engelseh chor (23). 

Cherv-, ceru-, chero-bin eyn engels- 
o 21) engel- (V, 22) -kore, -kol (sc 

2). hd. ein kor (18, 134 &e.), chor, eore 
(bb) der engel en e. vt deme chore 
(23). eyn engelseh sehar (6). 

Ceru-chus (Gl. m., Schwenck), -chius 


AP -tus (93, 64), -ea. (23), cheru-cus| 


Br. &c.), -tus (6, 147), -lus (74), -ehi (p/. 
1365), -ea (Gf.), keruea £4 seerueh (74), 















m. 





CER 


eaeruee (pi. 1362), soriea (g. v.) (aus 
XSp8X0GC; cf. Gl. m. 9, 348, 359, 391) 4. 
summitas $ funis mali 0 i. q. secundum 
ventum mouetur (Br.); 
artemon (93); venti-, vento- (64^) -lo- 
gium (64, 74, 93, 147), -nabulum (94); 
remuleus (Gf); lin-eae (1362), -ieae 
(136b) Zn arbore nauis. wintmerki (93). 


arthemo (64); 


wynd-gemerck (64, 74), -fanck (74). weter-, 
wetter- (6) -hano (Gf.), -han (6, 74). we- 
derhane (28, 141). lina (&Gt.). 

*Cerveliera slappe (Sm. 3, 454). Cf. 
ital. cervelliera (Kopfbedeckung cf. G1. 
vv. eervelleri-a, -um), aber auch 
ceruiea. 

Ceruella v. Cerebellum. 

*OCeruiboletu-m, -s (Anz. 1854, Nr. 8) 
hirtz- (4, 17, Anz), hirs-, hir-, hyrsis- (4) 
-swam. 

*Ceruiea v. Ceruical. 

Ceruica :;. alapa, colaphus gall. colée, 
brisée (129). backen- (22), halss- (147), hal- 
(11) -slach. half-schlag (16), -streich (74). 

Cerui-eal, -ealis (18), -calia (7), -tal 
(8), -ea (649) uuanchuissin, petti (104). 
hd. (18) nd. wangen-, Ad. wange- (21), 
wangel- (Y), heubit- (5^), heubt- (7, 10), 
heub- (13), heupt- (1€ &e.), houpt- (49), 
haupt-, haubt-, hopt- (76), schulter- 7 or- 
(110), der- (58) -cussen (7, 22 &e.), -cussin 
(7, 18, 134), -kissen (49, 91), -kysen (13), 
-kossin (59), -kossen (17), -kuschen (10), 
-chüss (58), -kuDlin, var. -kyfMin (64). 
küss-i (93), -in (6 szm.). kuschen (133). 
polster (3 Mrg.). pulewe (99). eyn heubet 
polbe (18 wrg.). hoeft, poln (11). 

Ceruiearia hals- (145, Ki), zápfflein- 
(Ki) -kraut. 

*Oeruieatus v. Ceruicosus. 

*Ceruieorn-u, -ia (herba) v. Cornu 
cerui. Silago. 

Cerui-, cerni- (76)-cose (7. arroganter 
16, Br., celer-atim, -iter (76) fierleken (99). 

Cerui-eosus, 4 -eatus (68, 75, 110), 
-tatus (16) hd. hals starck, halsch stareke 
(17). hart (11). hart- (110), hert- (68) 
-nackig. hoch-mutig (75), -uertig 7 freuel 
(9). fier (99). 

*Oeruifolium v. Chaerephyllon. 

Ceruiglossa (herba) hd. hirtz-, hirt-, 
var. hert- (110), hirs- (3), hyrsch-, hir- 
ezen- (bb), hirBen- (1) -zunge, -zung. hercz 
ezongen (21) md. hertes-, hertze- (29) 
-tunge. ; 

*Cheruillum, seruill-um, -a (/sp. 
cherivias; cf. echeerephyllon) n/.serillen; 
Ad. girgele; gi-, gei-erlein; ge-, go-rlin; 
klingel-, kritzel-móhren &e. (143). 

*Ceruineula v. Crinacula. 

Ceruinu-s, -m (104) hirzi-n (100), -niz 
(104). herten (99). 

*Ceruiocellus v. Ceruaria. 

*Oeruip-a, -pa (75), coruipa (b^) (aus 
ceruisia »- vippa) eingedunckt in bier 
(75). b. vnd: prot ein kost (74). beyt (aus 
beyr?)merrung (5^). bijr-sop, -broit (147). 

Cer-, ser-(20), cere-uisia, ceruisea 
(67) Ad. nd. bier, biere (V), ber (22), 
byr (4) beyr (85), pier (104, 111). ceruz- 
se genera sluntza, hintzmannus, ra- 
strum (125). 

*C. batauiea keute (109). kuyte (Ki. 
Cf. Br. Wtb. 2, 165). 

C. erassa dickebier (125). 


CES 


C. lora kofent (Ki.). 

*C. monasteriensis gruyssinck (109). 
Cf. gruss-, gruysen-bier c. ex f'urfuribus 
(gruys) cocta (Ki). 

C. pineernarum schenk-, schinke- 
bier (85). 

C.seeundaria(cf-eeruisiola)scherpe-n 
(Fr. 2, 175), -nt (114). 

*Ceruisi-à (110), -ana (68), -ale (11, 
75) bier-wisch (1l, 110, 132), -staet m 
pierzeiehen (vàz venditur ceruisia, 15). 

*Geruisianum byer, vnd brot (110), 
mit brot gesotten (68), ind broet geso- 
den (132). 

*Ceruisiaria pruhus (11:). 

*Ceruisiarius pierprew (y 

*Ceruisiola scherber, dunbier (109). 

*Ceruital v. Ceruical. 

*Ceruitatus v. Ceruicosus. 

*Ceruix v. Cimex. 

Ceruix (/. polsus D^) Ad. nd. hals- 
adere (22, G£.), Ad. -ader. Ad. half-, der 
halz- (b^), hal- (93) -ader; hinder hals 
(64, 125); der nack. nacke, ge-nack, 
-nacken, gniek (75). ags. hnecca (145). eyn 
heubt (17). starekhalsig-, widerspenni- 
keit &c. (65). 

*Ceru-la, 7 -sa (100) (cf. ceruleus &oe.) 
erunti (Gf. 4, 332). zitvarwe (100). spaens 
wyt (132). ags. haui (136), haeuui (»4). 

Cerul-eus, -ius (6, 18), -us (7. glaucus 
pannus 6 &c.) hd. gel. gele (99). geel als 
das wach) (110. 2« eera). wechssin (-us 
76). grau geel als die zee (132). dunckel 
grune (65). Ad. ein gel, gelb tuch, duch. 
nd. en gel dok. 

*Ce-, 4 ge- (Gf.) -ruleus (cf. gorillus) 
brachvogel, ehlàn («wis 112). eharpho 
sim. (piscis Gt.). 

*Cerum (st. serum) wacke, hoy (11. 
Gf. Goth. Wtb. l, 243. 2, 741). 

*Cerunalum v. Cecumalum. 

*Ceruneul-à, -um v. Crinaeula. 

*Cerus v. Cereus. 

*Cerus (aus ceruus »« ceros, ceras?) 
ags. eleh (136). 

*Cerus- v. Ceras-. 

Ceru-sa, -ssa (85, 91, 105), -la (q. v.), 
serusa (74) (cf. stibium) Ad. nd. bly-, 
bli- (149), blyg- (85), Ad. bliwe- (17), blye- 
(21), bley-, pli, pleyh- (3), pley- (1) ^. 
-Wiz (47, 105, 149), -wiD, Pe (110), -fifj 
(8), -wis (13), -weyB (1, 134), -weys (3, 
9), -wit (22, 85), -varwe (Gf.). weisser 
anstrieh (vultus 91). 

*Cerusio (7. glutinosus) camecht (77). 
Cf. cerussia (vrina) i. alba ut cerussa 
(Parae. 12). 

*Cerustinus v. Cerastinus. 

*Cerutus v. Ceruchus. Cerritus. 

*Ceruueula v. Crinaeula. 

*Ceruus v. Cernuus. 

Ceruus Ad. hir-tz, -tze, -BD, -s (1, 9), 
-sch (66), o. hind (1). her-tz (13) -tze (23), 
-[) (125), -t (22ab), 

*Cesania v. Cesonia. 


Cesar (cf. augustus, ceso) ein merer 
hd. des, dez riches, nd. des rikes, 7 eyn 
keyser. ainer def) rychs (16). 

*Cesaraugusta (auch getrennt) keise- 
rin (75). 
*Cesaria (aus cetaria; cf. cessaria 
Gl. m.?) taverniersche (141). 
15 * 


115 


116 CES 


Cesaries (7. coma 74; cf. cirrus) har 
(1. abge- 7 be- (75), kurtz be- (65) 
-schnitten, raid (1), span- (275, 63), mannes 
(8) manes (9), manss (91) har szm., 
haz (8), hor (9). ein ba- (6), wa- (74) 
-tzer. uahs (104). schopff, lock, laub, 
paltrà (74). schopffe 7 ein locken har, 
var. haers (15). 

Cesia, ecaesia (97) (7. lenticula) 
spruetele (11). sproittel (147). ein sproet 
(68, 132). lynB (lent. 1105). luy (2«1ens, 
g. -dis?! 110). styp onder ogen (97). Cf. 
eesseos vario oculos (136?); eaessios 
variopoeulus; eensius gíauczs oculis t 
lentiginosus (136b). 

*Cesicium v, Castula. 

Cesius (cesseos &o. v. cesia) sproit- 
achtieh (132). eessius (7. glaucus) ags. 
uald& negi (1369. ,wealhen ége* Leo; 
eher aus guald-u, -a glastum); ualdenez 
(145). 

Ces-o, 7 -ar (7. postumus) geschnit- 
ten kint von der muter (75). ausgesniten- 
kinde (74). 

Ceso-, eesa- (75) -nia (?. crista 75, 
earuneula im fronte equimi pulli Br. p. 
4 caballi 16, polli 3) em. kamp (3). k. 
der hanen, h.-k. (75). 

Cesp-es, -is ^d. was-um (12), -em,-sem 
(5), -en Ad.nd. -e. was (64€, 76). wab (64b, 
91) hd. waDe. wahse (6). wrase (225, 
93). wrose, sode (109). grase (10). rase 
(8, b», 8», 17, 22b). rasen (4, 15). resche 
(107). resch (99, 108). en torf (22 &e.). 
durf (8). lokese (74. cf. eerdoleum). 

*Cespieator torfgreuer (11). 
Cespi-tare, -care (8, 11) (7. fodere, ca- 

dere, offendere Br. cf. procidere, reci- 
diuare) resken (99. cf. prc.). grasen (10. 
cf. prc.). graben (17, 68). toruen(11). vallen 
6 &e.). valen (I). wanckeln (5). sna-ppen 
i -ben (2 &e.), -uen (13, 2225), -velen 
i strumpelen (109). Ad. stru-ben (18), 
-chen (9, 69, 76), -cheln, -chelen, -chellen 
(0); strauchen (4, 70, 74, 174). gletten (7. 
labi 77). stamlen (76). herzornen (offen- 
dere! l1). 

Cespitato-r, -rius (2. sternax, suf- 
fossus &oc. 125) zelter (10). zelder (12). 
strucher (125). ! 

*Cessabilis off herlich (18). 

Cessare Ad. uff, off, auf-, nd. vp- 
horen, -hóren (6, 14, 67), -heren (13, 16), 
-hern (8). wiehen (18 Mrg., 110). teissen 
(99. t st. c; oder: tzsig Br. Wtb.? ?). ml. 
cesseren (Binn.). verlauDen (68). 

Cessatio teissinge (99). (V. saeristi- 
tium) cesse (Kil.). 

*Cess-eos, -ius v. Cesi-a, -us. 
Cessodium (Gl. m.) v'swerunge (12). 
Cest-iculus, -icillus (91, Alb.), -illus 

(Al».), -uellus (76) (cf. eestus) ein ring 
in coquina (91) qu superpomitur capiti 
ad portandum al. (110). haubtring (Fris. 
sim.) bausch (91). wisch (132). kützel 
(Alberus, noch, jetzt wetterau.). 

Cestreus (7. mugil) meer-, pfeil-alet, 
-harderen (140). 

*Cestrum grabestickel (125). grab- 
meissel (126). bremese (11. aus oestrum). 

Cestron, xéoctpov (4. serratula &o.) 
betonien, braun bathengen (73). 

*Cestuellus v. Cesticulus. 

Cest-us, 4 -ieulus (74) 4. secutum 





CEU 


rotundum (3); claua 7 contus (64) ; ancile 
(15). gall. targie (Gl. m.). eyn bliecule 
(85). ein strit- (110), yD-, var. eysen-ner 
(64) kolb. kempfkolben (74). wapper (107 
&c.). bókeler (3). puckler (75). prawtgurtel 
(nulierum 14). gestickt werck, Ds WEE 
(7. aeupictum &o. 125). 

Cesus, cessus (10, 22. a, eecidi ces- 
sum 10) ge-dodet (17, 21, 22), -doet 
(18), -doyt (5), -toedt (76), -tot (4), -sla- 
gen (17 sm.), -snydden (12), -sneden (13), 
-snitzte, -hawen (125). besniden (10). 

Cet-a, -e, -i E -us, set-a (q. v.), 
-ta, zeta (110 &e.) hd. nd. wal-, hd. wale-, 
walle- (6), wael- 7 groB- (125), walt- (1, 
10, 110), walde- (18), wald- (77), walch- 
(8) -visch, -fi& (8, 18, 77), -fis (93). wail 
fische (5). 

*Cetha v. Sarcimen. 

*Ceta (sí. seta) burste (10). borste 
(12, 22). birst (13). 

*Cetabulum v. Oxiphalus. 

*Cetacium (aus set. q. cf.) meelbudel, 
Seve, tempse (147). 

*Oetanea v. Cetaria. 

Ceta-, cete- (143, 144) -raeh steinfarn 
(144, Ki.) miltzkraut (143, Ki.). Cf. Gl. m. 
v. ceterah. 

Ceta-ria, / -nea (76) (Z. taberna, a 
eeto) tab-, taf-ern (74). fisehlaeche &oc. 
(Ki.) eetarium 7. macellum (16); flaisch- 
panck o. metzg (74); locus vbi cete ven- 
duntur &c. (Br.); pl. fischkrahn (Fr.). 

Cet-, cip- (a/ph. cep- 76) -arius 7. 
piseator (76. —« eapareus 2. pistor Gl. 
m.?). fischhándler (126). 

*Cetauea tah-a (Gf.), -e (Sum.). 

*Ceterach v. Cetarach. 

*Ceteramina v. Centiramia. 

Ceteri dye (17), de (18), den (76) 
andern. 

Ceterum mer (110). vort- (22), ffor- 
(Db) -mer. aber (68). ob ir (sé. obir) das 
(9). voert (11). 

*CGete-rum (si. Cris) paribus mit dé 
andern glich (7), mit a. glichen (15) 
gezuge (? 15) ob daz ander, auch (7), 
alles (15), glich ist. 

Ceterus 7. reliquis (1); alius (110). 
ander (1). Ad. nd. eyn a. 

*Oeti v. Ceu. 

Cethi 7. lignum. album. (im Spingeri 
itin. Ind. G1. m.). eethim (22), cetin (6), 
cetun (5b), sethim, lignosechin (76) 
arbor imputribilis (125. 2 cedrus :d. 
66 sim.); ligna, £c. (16). vngeful-ith (5^), 
-t (6) holtz. vn vület holt (22). 

*Oetison facis (aws eytisus) galla 
(Sum. VI). 

*Oetolentus v. Cenolentus. 

*Getra-, tetra- (74), cetar- (76), cetu- 
148) -mentum blacha (117, 120). bláche 
Sum.). plagacha (127). dinten (74). dynte 
(8 &e.). tint (9). 

Cetus (7. agmen &oc.) menig (1). schar 
(9). schaer (11). schar folk (8). eyn ge- 
meyn sammenunge (5b). s. der leute (9). 

Ceu (6, 22), cete (1), ceti (5, 18, 21) 
(cf. seu) Ad. nd. also, abso (sic 7). 
rechtsam (74). 

*Ceualiea v. Cephalica. 

Ceuere ruckersen, ketteren (108). 

*Ceues v. Cillo. 

*Ceulesma v. Celeuma. 


CIB 


*Cia (st. ischias sim. ?) frz. hance (122). 
Cianeus graw o. gryD wasser " 
als i) (132). blaualwer (Sum.). plauarwer 
(141). 


*Cian-ga (06), pl. -ge (117, 120, 127, G£.), 


-yae, tzangae &o. (Gl. m. 6, 696), zangae 
(ib., Ki.) ngr. sg. coat, t Caxt n. (Stiefel ; 
t Gor xaps , tCayyaptoc, bei Hesych. 
caraptoe Schuster vgl. u. a. Theocharopulos 
Vocab. 251), eialonga (76), eyolanga (74), 
clangie (p/. 1), cenarga (141, Sm. 2, 250. 
Gf, genarga (104) (V. ealiga &c.) ein 
hose (6, 74). hosun (120 &e.). hosen (1). 
lederhos-a (141), -e sm. (104, Sm., Gf.). 

*Ciar v. Ceyx. 

*Ciara &e. v. Tara. 

*Cyare v. Cieo. 

*Cyarga ein korp (6), s£. torb, torf 
nach ciaria?. cespis que potest conbur? (16). 

Ciatica v. Ischias. ; 

Cyathissat er ryst (v cum bibimus 
125. 4. €. rorat cf. Fr. 2, 120). 


Cyathus, ciatus, ecietas 7 chyatus 
7 eutus (136)  eratus (9. »« crater?) 
eyn nappff der da ist gemacht als eyn 
horn ader als eyn fische (17). naph (bb, 
10). napph o. chopf (1). nap (13). koph 
m choph (3). kópfh (93). trinckopff 
110). drinek-geschyr (68), -pot (132). 
mez (Sum.) ags. bol-a (94), -ae (cutus 
136). stovf (120). stuzen (75). stotz (7. 
calix 76. cf. $m. 4, 674), daraus missverst. 
schof (8); (7 sagittaria) schos (9).backeh- 
lygen (125 Mrg. vgl. die folg. Whw.). 
mviol (Gf. 2, 720. Sum.) magólla (111). 
magele (91, Voce. a. 1532, 1618 Sm.). Of. 
magellel, makhóllein, schweiz. mayel, 
myhel, »Ahd. myol &e. (Sm. 2, 556. St. 2, 
205). migale mygelin (64. v. enistis). 
migel vv. fiala, micili. m/f. miolium 
lombard. miolo rhaetor. majol St. [. c. 
cyathus, bei Cariseh majola, migiola, 
mijola Steingut, Schüssel davon, das 
ital. maioliea, maiorica, nach der Insel 
(cf. Gl. m., Ferrari, Menage A. v.) benamt. 

Cibare hd. nd. spisen. Ad. speysen, 
spiBen (b^), essen, neren (17). 

Cibaria uueganest (Gf.). Ad. spise £ 
koste. spyBschiff (64). 

Cibarium (7. cibus Br.) spise (7, 11). 
grop sp. (9 speif (76). kost (7). grobe 
k. (9). riehtebance (11, Br. Wb. 2, 451. nAd. 
anrichte f.). 

Cibarius spyeb brot (seruorum. 64). 

*Cibator-ium, -a 7 ciba (7. mensa que 
et assideba dicitur 16. cf. cibe Gl. m., Br.) 
spib gaden (75). 


Cybiste-r (Ki, Kil.),-terZeymbaehus ' 


hille-biller, tuymeler; coymbachum &oc. 
agere tuymelen, hille- Z hiele-billen (kii). 
Cibolum v. Ciborium. Croeula. 
Ci-, co- (93) -borium, 7 cibo-mium 
(76), -Ium (Gl. m.) vnsers hern lichams 
bue (5), fronleichnamspuchs, 4 keffs 
(74). vnses hern hilghen licha-mmes (22), 
-m (93) busse. eyn sacraments buf; 
czerheyd (17). hellegtam unfref herrn 
(bb). kriste-Ibüchse (93), -n byehs (64*). 
crismen buchf) (645). ain krist bichs (76). 
otz lichnam haws (1), hu (75). zibori 
o». gehuse (8 &c.). gehewse (9). getorneze 


von gehauwen steyne(12), cf. ciburneum 


i. epistilium stoffel (75); cf. v. conopeum. 
Cibus, cilius t hd. nd. spise 4 kost. 
hd. speise, chost (1). 





CIB 


CYC 


Ci-, ti- (64) -butum (7. archa 64 sim., | -rillus 7. ligumen ír. ad modum pise 


arca, cib-aria Gl. m., -iaria Br., c?stella 


GL Aeltr. aus X(BeOc »« cibus) ein 
iet, var. datin (64). ags. cofe 4 capi 
- (L. c). dair men spijse in sett (147). 

*Ciea (/. dolon; aus sica) stock of 
staff dair eyn steckpryem of mess ver- 
borgen in is (147). 

Ciec-ada, -lada (134), -ade bu Ad. 
grill krikel (99 &e.). krekel (97, 107). 
heim-o (s4), -e (3, 9, 102), -lin 7 -chin 
(8), -ilin (104), -elin (10, 12), -iehin (1), 
-gin (5D), -eke (225), -el (6 &c), -eldyn- 
gen (133), -elmuf) (1. wett. hammelmaus), 
-och (67. s&. -moch), -uch (V. a. 1477). 
heumchin (18). hemeke (22). hiemek (11). 
mucheim (s:). Ad. treck-, dreck-wibel, 
-wobel (133, V. a. 1477. Sm. 4, 3). 
hoistaffel (93). stapel, welsche housprink 
(109). Ad. hew-, ho- (68) -schreck, -sehrickel 
(64€). cigalen (91) ags. human (136). 

*Cicamus (cf. citamus, cieidon) ror- 
apffel (74). 

*Ciea-, tica- (75) -marica (1), -merita 
(8b, 75) (4. lignum. super quo sedent gal 
line 15) hanpawm (1) hanenbaum (75). 
hunrehort (89). Cf. aueamatuta. crista. 
Sm. 2, 198. Ziem. 714?. BM. 227. 

Cieatrix lih-loi (nom.), -laoa, -lauui 
(acc. Gf. 2, 163 sq.). lijek-klauwe (vngut- 
wm. vestigium, sic! Ki). (fries.) licklave 
(Riehth. 901. Br. Wtb. 2, 71). liclauer (11). 

lykteiken (c., signetum, stigma 109, 
Pr. Wtb. L c. nd. liekteken. nl. lick-, 

lijek-, lit-, lid-, wond-teecken, lijeksene 
(eie., nota Kil). lijtizeychen (132) eyn 
lyne- (10, 12), lin- (18) -zeichen, -z. 
er wonden (12). hd. nd. wunden-, Ad 
wonden- Ad. -zeichen, -zeigen (21), md. 
-teken. Ad. nar-we (12, 16, 71), -be, -b, -ben 
(21), -pe (9). narre (1). nare (13, 225, 23). 
vare (22). varbe (752356) are, also dar 
eyn heft gewundet wesen (22^). zeichen 
b) masen (2, 75, 111). mase (65). mas 
75). maf) (64, 75b, 110) einer wunden 
110). maDen (75). masel (1). schram (4, 65). 
schame (s?c 65 varr-). snatte (6, Fr. 2, 312. 
Goth. Wtb. 2, 282). an-, am-, wund-mal 
(126). ein wonde (67 &e.). 

*Cieea (instr. bellic.) frz. miséricorde 
(122). Cf. Citta? 

Ciccum appels coeren van granaten ; 
navel van en wolff (147). 

*Cyceda v. Cieuta. 

Cicend-ela, -ula &oe. v. Cicindela. 

Cicer, cyeer (63), citer (7, 76), ecier 
(95), eisser (Gl. m.) siser (q. cf. 14, 112), 
eisera (sg. 6, 293, pl. 3 &c.), eisara (pl. 
1, Gi. m.), eiseta (67), citru-, citri-llus 
&c. (q. v.) kiehe-r (8, 75), -ra (G£.), -rn 
(8, 91, 110). keche-r (7), -rn (12). kéchern 
(10). kirchernkraut (64). ezycke, Wrg. 
keyker(13). kekern (22). cisa (Gf.). cyser 
6, 93, 95, Gf.). Ad. zysern, ziseren, zyDern 
66). gisloch(at.). bone (eisera 23). smalsat 
11). rís (100). ry (68). rijs (132). ein 
puch-eeker (3), -acker (7. terph-, ters- 
inium 75). heiden-brein (7. q. polygonum 

Jagopyrum Nmn.), 4 -breinkicher (575), 
-korn (2. heidelkorn (125). kritzelmor 
7 morch (74. cf. cheruillum, pastinaca, 
morella) gritzelmeren (112. cf. Fr. 1, 
314b). eicer-o 7. cicer (Gl. m.); -on esf 
herba in mocte crescens; cicer 4. triam- 
gulum i genus ligni; cit-er 7 -rulli 4 


76), cf. ceiperus 4. éwncus íriangulus 
Vai m.)? 

Cicerbita v. Lactucella. 

Cicercula (tal. ecicerchia) cicererbis 
(91). p. ehieherrun (127). arauuiz (Gf.). 
eircircla arewurz (Sum. VI héZerher?). 

*Cicero v. Carue. 

Cici &c. v. Kerua. 

*Cieida (8, 16), eycida 7 cydida 7? 
cydula (9) (ub) holez- (8, 9), halez- 
(16) -meyse. 

*Ci-, cy- (74) -eidon (cf. cic-um, 
-amus?) eych appil (8). tannapffel (74). 

*Cicimus v. Citimus. 

*Cicina v. Cecula. 

Cicindela (Ki. &c., Gl. m. 2, 416, wo 
viele Formen), cinci-dela (Gt.), -ndula 
(Ki.), -ndalus (131), eicen-dela (118, ?. 
lusula genus scabronum Br.), -dula (1l, 
22, 84, 93, 100, 117, 121, 127, Sum., Gf.) 
-dulum (147. 7. thuribulum, licinus, 
eandela Br.) -eula (Gt. 4, 559), citen- 
(19), einee- (9, Gf.), cinci- (17), ceci- 
(8), uecicen- (102) -dula (7. nitela, ni- 
cedula, cleno sc Sum., virendula, glis 
glitis Gf. 4, ?289) gleimo szm., glimo (Gt.). 
glime (100). chlene (102). cleno (84, 117, 
121, 127, Gf.). golduuiuil (118). liechtmuk 
(Das.).lichunus (131). vlogendur (11. ur sf. 
vur?). eyn fonck (19). wyroicksvat (147). 
eincedulaest ferrum in quo pendit licmen 
?n lampade (66). lampen rad o. ror (9). rer 
(8). rorecam (14). zachen in der lampen 
? wiech (75). en krusel (herba sic 22! 
vielmehr .Hüngelampe cf. Br. Wtb. h. v., 
kruysel, krosel Kil. cf. v. erucibulum, 


"| wofür nach Gl.m. ob. thuribulum stet). 


cicindele (Z. candele) cicindalun, var. 
cieuntenne; (clesinu) leohtfaz (Gf. zys 
(eineedula Gf. 5, 711) cisli (93. cf. 
ceyx, fieedula). 

*Cieinus (anders Gl. m.) hundis-, hun- 
des- (8) -luf (8), -laus, -beys o. -lauf 
(sic 9), cf. acarus ricinus hundslaus 
(Nmn.); cici, cicinum -— ricinus &o. 
(Ki. cf. kerua). 

*Oyela gr., mimice / ludiere /af. 
schympfflich (74). 

*Cielad-e, -es v. Cyclas. 

Cielades sunt nsule (im egeo mari 
134 &e.) eyn wert 4 eyn insel Wa werde 
o. 1. (74). werden (99). eylant (110). ei- 
eula eyn were (17). 

*Cieladis (cf. eyelas, pigillus) churze 
bolt (Gf. 9, 113). e., eyelade hema (121, 
Gf.); chemis (Gf. 4, 946), aus camisia 7. q. 
cyelas, andromeda (endromis), oraus 
cedromeda o. v. eedria, so auch der 
Pflanzenname (?) hema »« hemidi, wenn 
micht eher — ags. hem 2. q. oplar (opl) 
ora, orarium, cyelas, wie auch chemis 
— ags. cemes (cf. Gth. Wtb. 2, 502, 526)? 

Cyclam-en (64, 74, 91 &e.), -inum, 
-ina (943), -imus, gr. XoXAa[uyOG (114), 
eytlamen (149) (7. vulgago i14, panis 
porcinus &o. 143) swein- (125), schwein- 
(64b, 91), schwim- (64*) -kraut. sehwein-, 
sauw-brodt (143). herdephele (Sum. v). 
ertnoz eu erdt-apfel (5 134, Sm. 1, 
104), -nabel (143), -nuf (74). ags. slite (942). 

Cyclas, ciela-s, -de (119), -des (23, 
104), -dis (g. v.), clidas (1) (7. trabea, 
stragul-ea, -um) got weppe (119 sém.). 


CIC 117 


eyn golt-w. (95), -wepp (1). Ad. (eyn) ge- 
bildet, billet (21, LA (1, 3» Edit 
(6) tuch, duch, 2d. ghebeldet doc. eyn 
wiltniü 7 eyn gebild ding (s?e 18). ber- 
lunz (109) mantel (9, 104). edel m. (8). 
ein kostlicher m. (68). ein m. kostlie 

geziert o. bestickt (110). gewant (9). sin- 
uuel eleid (93). vnterrock (111). kuers, 
koers, kiers (Kil. cof. andromeda, eul- 
citra). ags. oplar (7. oraria Gl. Aelfr.). 

Cyclopedium (v/g. pedagogium) ein 
pedagoch (125). 

*Ciclus (st. siclus) silber gewicht szm. 
(1, bb, 17, 4). 

Cielus, clieus (4. ecireus &oe. 121) ein 
zyrekel (68, 110). ring (121). rep (99). 

Cielus lun-, sol-aris ein zale des 
louffs des mones, der sunnen (65). 

*Ciconale v. Zeduarium. 

*Ciconia wotich (nach cireuta serline 
Sum. VI). : 

*Cieonia v. Cydonia. Citocacia., 

*Ciconia 7. eecitas « cecutior 7. obse- 
quor (16). 

Ciconia (7. ibis) Ad. nd. stor-ck, -ch, 
ich (4, at.), -eck (29^), Ad. -g. stóreh (45). 
starg (21). strore ( 108 stroch (zm storch 
verb. 3. storeh snabel (aus s?c 9). ode- 
bare (1), -uare (99 i oed-ber, -ver (147). 
ede-bar (28), -beer (22), -bere (22^), -fare 
(13). a- (13), oi- (132) -deber. heileba-te 
(109), -rt (nnd. um Braunschweig). 

Cieoni-a, -um (108) (7. tolleno &o.) 
born-haeke, -baum, Mrg. -stang (125). 
prunnenstang (91). brunnenschwengel 
(Ki). swank-róede (kii), rode am sode 
(109). een sixene (108. ?. q. sicksene £o£- 
lenon. Kil.). 

*Ci-, ki- (759), ri- (75^*) -econides (7. 
homines rostrati 3) menschen die schnab- 
len haben (75). sehnebliez (3, $m. 3, 481. 
cf. eimex, tinea; surrones snebiliz Gf. 
6, 838. Ziem. 405). 

*Cyconodia (cf. centinodia) sporgraf 
74 


Cieop-leum, -elum (Gl. m.) 7. sepe- 
dum tovlucht, ontwijek (147). adiutorio 
(G1. m.). 

*Cieor v. Cieur. 

*Cicorea v. Cichorium. 

*Cieotrinum v. Serophularia. 

*Ciecuea &oc. v. Cieuta. 

*Cieula v. Ciclades. 

*Cieunia v. Cecunia. 

Cic-ur, -urius (Br.) -or (76) (7. pru- 
dens dec. Pr.) wey (16). 

Cieurare kloiekliek wat doin (147). 

*Cyeuris chornwurm (Sum.). 

*Cieu- (68, 147), eicur- (110 &c.), Z cin- 
eur- (Gl. m.) -ris, cicurres (147) 4. por- 
cus maius ez apro siluestri et domestica, 
porca (Br. &e.). vereken gebairen van en 
wilden beer ind van eynre tamer soigh 

141). 

*Cieurit (123), eyeurrit (64) gallus. 

*Cieus v. Citus. 

Cieus kernháutle (111). das hetütle 
zwischen dem kern ts 

Cieu-ta, -ca (8), -ita (86), -da (1), 
eeeuta (14. s. 4.), eytuta (4, 110»), eituea 
(4), eiruta (85), ciconia (q. v.), cima 
(g. v.) Sceri- (Gf.), scere- (86), scer- (100), 
scher- (68, 74, 99, 1109), schir- (3, 74, 144), 
schar- (75, 110) -ling, -line (99, 100, ios 


118 CYD 


scerning (Gf. 6, 551). scher-nig (87), -ring 
(76), -lieh (1105). scharl-ach (1), -ey (11). 
rasende schirlynek (85). wótich £ serlich 
(Sum.). wutscer- (Sum.), wutscher- (4, 75), 
wotscher- (96), wutzer-(12, 74), wuntscher- 
(4), wuntzer- (91), wiD schir- (85), wi- 
seher- (4), weidscehar- (49) -line, -ling 
(85, 49, 91), -linge (75). werezling (8). 
wortheline (85). wüterich, wundscherletz, 
Ziegerkraut (144). wiet-terich (91), -erich 
(15), -trich (64), -riech (123). wót-erich 
(95), -rich (623). witrecht (125). widere- 
wispele (Sum. V). wode-vvspele 7 -skerne 
(Sum. VII), -scern (13). uuedeuuesle (of. 
eonsa) 7 storkesnauel (Sum. VII). ags. 
uuode-uuislae (136), -uislae (94); wode- 
wistle 7 hymelie (9423); hy- (94), huy- 
(136) -mblieae. wede-windel (85), -wene 
(85). huntescheruela (Sum.). kelbkernen 
(509). megdebonen (47). elbs (34. cf. eyg- 
nus). elviez (22). bueholder (100). buch- 
olter (Gf. 9, 43), -ile (Z. gentiana 104. 
cf. puchila sambueas Gt.?). boh. bolehlaw 
(4, 143). das knopflein an dem strohalm 
(64). pypkrut (68). pijfkruyt (132). pfiffen 
(110). sackpfeuf (1). eeeu-ta pfeif; -da 
sackpfeiff; licen. sackpfeiffer, pfeiffen 
(sic) ; eyeeda pf.-holtz (74). eecita v. genus 
Jfistule; cecuricen quz canit in tali [o 
(16) 4. q. ci- (Br.), ee- (129) -euticen 7. 
qui camit cum, ci- (Br.), ce- (129) -euta. 

Cieu-, em. Register euci-taria myrr- 
hen-, nappen-kórffel, n.-móhren (143). 

*Cicharba v. Lactucella. 

*Cichorgus geschrayiger o. loter (74). 

Ciehor-ium (Gf. &e.) -ea, cicorea 
(15, Sum.), ge- 7 go-coria (9), eytore 
(149), eita-ria (75, 76), -la (3), citro-, 
1 tro-ximum (143) (z. amarago, am- 
pulla, ambu-beia, -gia, sponsa solis 
143) hd. weg-wart -weise, rich (76), -lug 
(13, 143, Fris.). wegerein (75). weygebreit 
(9). morgram (75. cf. maiorana) hunt- 
(17), hint-loufte (Sum.), -louste (sze 85. 
neben -loute incilia 7. e. intyba q. cf.), 
-lofte (47), -loifte, -lophte, -lopht (Gr.), 
-luft (9), -leuffe (17, 143). hulpe (149). 
sunnenwürbel (64). sonnen-wirbel, -wend, 
-wendel, -kraut (73,143). eycorea maior 
hyndlauff, wegwart (74). 

Cida-, cido- (11), eeda- (110, 132) 
-ris, -rim (119),7 -raà (76, G1. m.) (4. pil-, 
pi- pel-leus, tiara, mitra), citiera (4. 
m. énmperialis 16. »— tiara) hube (8). 
haub, hüt (9). hótili (119 sZm.). bischofft- 
hut (8 sém.), -crovn (93). biscops crone 
(11). bischoffs-miter £ -hoet (132). 

*Cidere sniden (29). 

*Cydida v. Cicida. 

Cidima v. Cadmia. 

*Cyd-, cid-, cit-, cith- (75), ced- (74, 
75), eie- (32) -onia, eitania (117), citon- 
ius (fructus glatus 16), -ium, -eum, 
eum (-krut 10. neben -ia -krut 10, 19), 
(2« *X0tt0v0vy ficulus) cot-, eoth-, coct-, 
quoet- (75) -anum s/m., cotone-um, 
-aà (arbor 144), eota-mius (arbor Sum.), 
-na (pl. i. mala eocogna Pr. aus ital. 
cotogna), quot-anum (11), -anus (3, 
11, 283), -tanus (4), -tinus (134), -inus 
(19), -inum, co- (1), eoc- (?1) -tinus, 
eoccinum, cottanae (pl. 1x quit-ones 
à 4 (pl. 4), sidonus (Gi. ;. 2, 496), 
cinodo-meum (19), -nium (22), cinus 
(q. v. 11, 19), malum cidonium &oc. 


CYG 


(q 9.) m. eutognum (Gl. m.) (gew.-um | 


fructus, -us arbor, wornach Vorstehendes 
zu ergünzen; die deutschen Glossen für 
den Baum, führen wir mur als -b. auf, 
wo: sie von den Pruchtnamen abweichen) 
chotin; chutina (Marg. zu eoropodion 
sí. eoronopodion? 117. cf. Gf. 4, 367). 
chutim- (117), ehuten- (Sum.), kutin- (84), 
küttinen- (144), coten- (BM. 228), kyten- 
(134) -b. Ad. kut-inna (95), -tenne (93), 
-ten, -en, -e, -te (74, 75); küttin (6), 
kütten (73, 93), küten (3, 32, 87), kyt- 
ten, kittin (76), kyeden (13), kuthe, 
kutt (74), kitte (69), kyt (134), kiet 
(49). eyn quedem-e (19, 22), -mebaum 
(19). qued-am (21), -en (17), -enbaum 
(5, 7, 19), -enboem (11), -enbóm (23), 
-ten (125), -e (11, 13, 23, 47, 85), -eboem 
(11), -de (22). quit-dam neben -tebaum 
(67), -tem (8), -ten (D), -tenbaum (8, 115), 
-enbaum (4,,102). quid-dum (12), -am- 
baum (5), -ichem (73), -e (18), -de (10), 
-den (12), -denbaum (5, 19), -denkrut 
(ia 10), -te (10), -ein neben queddein-b. 
(Db) queten (96). qvette (75). cuydden 
krut (-ia 12). 

*OCidoris v. Cidaris. 

*Cidrax v. Storax. 

*Cidrinum v. Citerum. 

*Ciduea (aus cicuta) v. Cyma. 

*Cydula v. Cicida. 

*Cidula (cf. seidula) leiterbon (93). 

*Cidus(7.sueus; aus zythus?) drieide 
(Sum. VI). 

Cieo prs. ciere /nf., ceo cere, cio 
cire, cihare (G1. m.), eyare (6) (?. vocare, 
mouere, pep bewegen (110). ylen 


^d. nd. laden, in-l. (b), schnell l. (66). 
vore l £ eschen (22). hei-schen (17), 
-Den (21), -sen (5). Ad. ru-, rie- (76), 
roe- (132) -ffen. ruepen (11). dagen (122.) 

*Cier v. Cicer. 

*Cyera v. Tiara. 

*Cietas v. Cyathus. 

*Cif- v. Seyph-. 

*Cifatrillium v. Cifraculum. 

*Ciffra- v. Cifra-. 

*Oifieina v. Ceyx. 

*Ciforus v. Afforus. 

Cifra (/ tipus &c. 15) Ad. nd. cit-er, 
-re (b^). zif- (134), zyf- (110), zijf- (V), 
cey- (67) -fer. figur (75). 

*Oifra-, ciffra-, cifro- (7, 16), cista- 
(1) -eulum (66, 69, 70, 134), -tieulum 
67, 133), -eilium, -cillum (22), -tilium 
u ( &c), -tilum (76), -pilium (75), 
cifatrillium (147), eiphatrillum (22b), 
safatrilium (q. v.) (cf. diea, linipilus) 
har- o. flachB-schwingen (75). eyn zwimg 
t eynzifern breth (V). cifer- (76), smytz- 
(133), sehmitz- (66, 69, 70, 134), schnyt- 
(67), swinge- (3, 5, 22), swing- (1, 74, 
147), swynghel- (225), swinnen- (18) -bret 
sim. -pret (1), -preth (14), -breit (3), 
-brod (18), -block (22V). 

Ci- (G1,m.), ey-(129, Br.) -gnitus voc 
eygni. 

Cy- (Br), ei-, ein- (9) -gnus,cin-nus 
(Gl. m.), -us (s7, 122. cf. frz. cyne Dz. 
Wtb. 96) (£. olor, eolor 9. cf. cicuta) 
elb-iz (84, 103), -i (4), -z (84), -S (34, 
93), -sch (Fris., Pict.). elviez (32). Ad. nd. 
swane, zwaen (11), zuan (97). Ad. swan, 
schwan. 








(o. 22). hd. eylen. haesten (11). snellen (22). ( 


CIL 


Cihare v. Cieo. 

Ci-, spici-lega junger spatz (Ki.). 

*Cilerea v. Silerca. 

- *Oilex lapis 4 herba (16); cf. Ciliees. 
Silex. 

*Cyliaea v. Dysenteria. Cf. cili-a 
(xoUMa) i. venter; -aeus qui in ventre 
habet passionem. (Br.); -aeisis 2. ventris 
solutio nimia, (148). 

*Ciliada (cf. eilias) zal-a (141), -e (Sum.). 

*Ci-, chi- (Br.) -liarcha (cf. eille gr. 
mille /a4. 17) der gewalt hat vber tu- 
send (93). gewaltiger yber tausent ritter 
s fürst über dusent (8), vber tawsent. 

) 
Cilices (sg. eilex) seereuber (110). zee- 
rouers (68, 132). 

Cil-, 4 sil- (4, 74, 15, 76), ein- (14) 
-ieium, camisia cilicina, elizana (Gf. 
4, 290) hd. nd. eyn haren, Ad. herein 
(74), heren, herren (1, 4), hóren (67) kleit, 
klet (22), claidt (1), gewant (8, 9), hemde 
(6, 14). harra szm. (Gt. 4, 982). 

*Kilider v. Cylindrum. 

*Cylydros v. Chelydrus.. 

Cilindr-a, -ia v. Celindra. 

*COy- (Sm.), ei- (2, 3, 110 &c.), chi-, ce- 
(9, Hpt. 5, 209), che-lindrum, cilin-drium, 
-orum (69, 134), chilendrium (49), ey- 
(2, 110, 114, 132, Das.), chi- (91) -lindrus, ce- 
7 chel-nidrum (16), silindria ( p/. 7. sein- 
dula 75) kilider (104) (7. vectis; lignum 
nauis per quod dependet velum; lapis € 
instr. quo terra arata equatur; tribula 
23. cf. ecinendrium, chel-indros, -ydrus) 
hd. schindel, hultzen sch. (75). seindel 
134). schin-dele (28, 147), -tel (2), -dern 
(bb), -deck (22). schit (49). welle (Fr.). 
welli-stein Z -boum (127). w.-, welle-blech 
(121, Sum.), -blec (120), -bloe (117). uuellee 
alopche (52e Hpt. /. c.). wal-ploch (e. igneus 
114), -stein (Das.). egt (76). eyde (4). ein 
eygen (3). uuagenreide (8m.3, 157). Schlach- 
? ber-scheit (2). blewel (91). slegil (104). 
vleghel (23). gryndel (132). mastboum im 
schiff (110, 132). 

*Kilis quedam vena (16). leberader (93). 

*Cilium v. Celium. 

Cilium, bissw. cilum braw (93). Ad. 
augen-, ougen- (3, 6), auge- (8, 12), aug- 
(1, 9, 66 &e.), oug- (49, 68, 76), au- (18, 
17) heubt- (v) -braw £ -brau (66 &e.), 
-brawen (91, 110), -brauwen ( p/. 68), -broug 
(49). -brage (6), -brahe (8), -prahe (7), 
-prahen (17), -brade (5), -bra (21, 3), -pra 
1) -braen (10, 12), -bran (3), -broe (18), 
-proe Z -lijt (9), -brum (5^5). nd. oghen 
bran, oghe branen. 

*Cilius v. Cibus. 

*Cilix (v. capsella G1. m.) v. Silex. 

*Cilla v. Scylla. 

Cillaba v. Cilliba. 

Cil-lere, -ere (v, 76), -lire (8) (z. 
mouere 110 &ec. cf. cellere) bewegen (T, 
18). rieren (68). rueren, wenchen (132). 
weneken (68, 110). ezwinezern (8. »« 
eilium?). 

*Cillia v. TTilia. 

Cill-iba, 4 -aba 2. mensa cibatoria 
(Br.); m. rotunda, à quadrata (110, Gl. m.). 
ein sehrybtisch (Gl. m.). dysch, eet taif- 
fel (147). 

Cillo (cf. silo, tillo) 7. catamytus, 
ceues, cinedus &oc. ketzerbube (125). 4. 


—. 








CYM 


cui superius cilium plusquam celleret, 
à cilone 7 ehilone ron cil- (Br., G1. m.), 
ci- (125) -lones ?. homines angusti capi- 
tis. cilo mpoxéqad.oc, Ao&óc (125). spitz- 
kopf (Fris., Ki.. chilo, Ys!AOv 7. labeo 
(125). lanebecho (Gf.) eyllo, eylon ge- 
stümmelter &c. (Kki.). 

Cilum v». Cilium. 

*Cyma (cf. stima) putterscheib domit 
man aufputtert (74). 

Cyme, cima, zima (93), cinna (87) 
ein [pag (3). schinne o. wipfel 7 knyspel 
2 plok 7 wipfel an ruten o. an blumen 
(9). wepen (85. cf. wepe cornus Kil., »« 
wipfel ?). hyfen (96. 7. e. cornum). wyspel 
(8, 16). dy wuDpen (7. flagella p. 125). 
eyn dolie uff eym baum (17). tolden-, 
var. toldel-spitze (64). tolde 7 sp. (123). 
estenspitz (93). (2« eieuta?) scher-line 
(41), -ning (87). scernig (cima 7. ciduca 
149). ein káum- 7 spróf-lein am kohl (Ki2.). 

*Kyma v. Kymus. 

*Cymabulum v. Cymbalum. 

Cim-alia, 4 -eyae (Gl. m.), 7? -oba 
(Gf), 4 rimalia (Ssum.) (7. bolbo at.; cf. 
cima, eimoleya?) ból (Sum., Gt. 3, 96.) 
der wipfelfall (G1. m.). 

*Cimalio scatahuot (Gr.). 

*Cimarum sambuci, cymex s. (74) 
(cf. eyma) holundernknoph un hol- 
derknopf (74). eunarum rubus hagen- 
dornerknoph (Sum. v). 

Cymatilis (7 vndulata vestis 91) was- 
serblaw (114). schamlot (91). 

Cymba, cim-ba, -ina (17), cum-ba 
(9, 76, Br.), -a. (76) (cf. earina) nach-e 
8), -en (12). farm (75). kane (10). kan 
12). .kaan (9) kahne, weidling (rris.). 
kauwe (11). boet (11). zull (74). züll (2). 
zülk (32). eyn cleyn schaepken (132). flat 
scip (86). ags. scip-faet (Gl. Aelfr.). 

*Cimba (4. membranum, commis- 
sura) flech (Sum.). 

*Cimba (i. campana monachorum dc. 
cf. eymbalum) tischglocken (75). 

*Cymbachus v. Cybister. 


Cym-balum, -ballum (47), -alum 
(18), -abulum (6. 2 nabulum?), zym- 
balum (16), cimb-alum, -ulum (6:), 
-olum (prov. ecimboul Gl. m.), einbol- 
um (Gl. m.), -to 7 ecinolum (6) (pi. 2. 
acitabula Pap., eitabula que cum belle- 
matia simul percutiuntur Br.) zymbon, 
ceymb-alom, -olon (d. pl. Gt.). hd. cym-, 
zim-, zyn- (i105) -bal; zimbel, eim-bel 
(93), -mel (21); zymmel (16, 66, 70); cym- 
el (18), -bilge (5^); timbelgen (5). nd. 
Sim-, cin-bel. Ad. schelle, cleyn sch. (11). 
sehel (13). scellikin (Gi. Marienf.). kling- 
21) klingen- (18, 65), klüpff- (6) -ysen, 

az die goltsmíde habent (6). clingel- 
(23), kregel- (22) -yseren. 

Cymbium (vas) galeen (112). 
*Cymbolum v. Symbolum. 
*Cimbria (7. ciphus 75, 76, 4 vas 

peregrinorum, vlg. nappa) napff (75). 
kopíf, fab o. geschirre domit man das 
getranek teylt (74). 

*Cimbulum v. Cymbalum. 

Cimeyae v. Cimalia. 

*Cimentum v. Cementum. 
*Chymera hur (74). 

*Cimes (7. letus) frolicher (74). 
*Cymex sambuci v. Cimarum s. 





CYM 


Ci-, ey- (120), si- (1T) -mex, cin-ex 
(121), -inifex, -inifes, -eues, ginfex 
(33), eeruix (9) Ad. nd. want-, vant- (91), 
wan- (121) -lus, -lues (97), -lusch (5), Ad. 
-luD. Ad. wantz (9 &e.), wantz-e, -en (1, 
2, 64), -ke (125); wentel. ecimex (11), 
cim- (75), cini- (14), eine- (3) -pes (r7. 
tarmus 75) mott-e (3, 11), -en (74). mad-e 
(11), -en (15). rupe (11). sehab (74). Mit 
diesen Formen zusammen fliessen folgende; 
in welchen sich zugleich Mischung zeigt 
mit OXWUU, wie (nach dem Rr. ausdrück- 
lich) mit eynomia ,« ecynos canis", 
sowie (sicher in conopis) mit x&b, 
ngr. *8y8Tw: eyni- 4 scyni- (Br.), cini-, 
seini-, 4 sini- (74), cino- (76), 4 sciri- 
(Gf. D, 690), seni- (94, 136) -fes (g. -fis 
Br), eyniphes (7c. Das.), cini-, seini- 
phes, -pes, -fex, cineues, ciplex (q. v.), 
eon-iex (76), -opis (Gf.) (7. eul-ex, -ices, 
parue musce; zinzala 7 cernicula Br. 
Cf. Gl. m. 2, 427, 865. 6, 120) snacken (7) 
cleyn fliege (8). schnacken 7 seer klein 
flugen (110). scline-cken, earr. 7« -ggen, 
schnock (eini-fes, g. -fis 64). schnack (74). 
mueea $7m. (scini-fex, -fes, -pes, cono- 
pis, cinomia &oec. Gf. 9, 654). mücken 
(3). muek (76, MA ags. myeg (136), 
mygg (94); gnaet (seinifes 4 tudo Gl. 
Aelfr.). elein much (102). kleine mucklin 
68). wassermuck (Das.) eyn rot (5, 21, 
22, 28), roit (1), rode (17) muck (5, 1), 
muke (17), mugge (23), mughe (22), 
fliehen (21). hunt-flivgma (121), -fliega 
(Gf.). hundes flige (16). honf) fliegen (11). 
hundDmuck (74). hutmug (se 93). milben 
(cinofes 76). scinifes snebilazir (127. cf. 
eiconides). knellizze (86. as sneblizze? ). 

*Kymfea v. Kympha. 

*Kymi v. Kymus. 

*Cimiare (;0« cimex* made) maden 
(1l) Cf. eimieare wanzen haben (ki.); 
von w. reinigen (Freund); X0píesty (G1. m. 
von XOp'c, nicht blandiri, wie es dort 
gedeutet wird). 

*Cimiym v. Cinum. 

Cimiline v. Ciminile. 

*Oimina v. Cymba. 

*Kimina v. Kymus. 

*Oy-, eu-, ea-minella (7. muriola, 
ammium) ammey (143). 

Cimi-nile (11, 147, Br., Gl. m.), -line 
(Gl. m., Ki.) (4. bae-, bat-inum) hant- 
11, 147), water- (147) -vat. 

Ci-, var. eri-minium (c/w.) herman- 
stat (75). 

Cy-, gew. ci-, bissw. cu-, ku-minum 
(£. earuij 4 cumin (47) chumd, in, -il 
sim. (Gt.), -e (105), -ich (141). chüme (49). 
cume (100). eom-in (99, 100), -en (Sum. 
vir), -e (225). eamijn (132). cymmin rór 
(6). kümr (87) rómsche kümi (93, 95). 
kyme (13). cómi; karden (cumin 47. sf. 
karben?). korue (22). peper-k. (22), 
-come (22b). ezymey, kvmel, boh. kmyn 
(4). hd. ku- (134, Sum. v), kum- (7, 66), 
küm- (111), eü- (3), ky- (67 Mrg., 110), 
kym-, kye- (18), kó- (21 Mrg.) -mel. kom- 
el (17, 21, 23, 96), -mel (b23b), -mil (8). 
pfefferkumel (74). pefferkummel (12). 
ku- (74, 75), kü- (87, 146), ki- (76, 91), 
kym- (68) -mich. 

Cyminum Aethiopum raden (47). 


CIN 119 


Ci-, coe- (91) -miterium Ad. kirch-, 
nd. kerck-hoff. kivch- Ad. nd. (11) -of, 
hd. -offe (8^), -off. kirgoff (21). kerchof (23). 

*Cimoba v. Cimalia, 

*Cimoleya (cf. prc.?) steenslip (85). 

*Cimonia v. Cynomyia. 

*"Kym-pha (74), -fea (9), kyn- (47), 
ku- (17) -phen, cinifen (74) (herba aus 
nymphaea?) grensing (//. c.). 

*"Kym-us (2. faba 94), -i pon (4). 
bonen (9, 471). kyma lepra, kimina 1. 
(47), kinta-l. (85) bonen puluer (8, 9). 
gepuluerte b. (47). gepliezebome (se P 

*Cinaberis v. Cenobrium. 

*Cinadul-us, -a (aus 
ebreche-r, -rin (74). 

*Cynaglossa v. Cynoglossa. 

*Cinagulator v. Cingulator. 

Cinamol-gon, -ogus &e. v. Cyno- 
molgus. ! 

Ci-, ey-, cin- (123) -namomum, 
eynamonium (4), cinomo-mum (64), 
-nium (1€), ci- (108), ecin-namum ozy- 
nam-omoy, -yn, -in, cynemein, czinimem, 
ezymayn, cym-ey, -in zc. (4). cinnamo- 
men (96). cinam-on (65), -ayn (5). sina- 
min (Gf.). ein-eimen (Sum. V), -ment (87). 
Zinmen-t, -d (93). eymin Z minte (47). 
zimei (649). zymet (645, 123). zeygin (8) 
kommel Z zungen reude (sc 10). cyment- 
2 zimmant- (05) ezimat- (1), zimmet- 
91), eymías- (12), zimmy- (75) -rinden 
sim. cimerinten (509). eymetrenen, Mrg. 
rindeke (13). ryndeken, eyn edel rinde 
(22b). kanneyl (132). caneel (22b, 108). 
kneel (11). sceorse van canele (108). 
scortsule (99). 

*Cinamomus zimmendbovn (93). 

Cinamulgum 7. Cynomolgus. 

*Cyn-apium, -oselinum hunds-, gleif- 
peterlein (143). 


cinaedus ) 





Cinara (7. carduus) artischo-ck (ki.), 
-b 7 strobildorn (143). 

Cin-araà (Br., Gl. m. -era 7 -ia (76) 
(aus hebr. kinnor) nstr. musicum; -era 
et euigies Judi im foro allata, (16). 

*Cinbolto &e. v. Cymbalum. 

*Cinecio v. Cinetus. 

*Cincedula v. Cicindela. 

*Oineia (cf. eincinnus) meny als an 
den pferde (74). 

Cine-, tinc- 7 tinet- (147) -iare (of. 
tintiare, tirticare) passerum voz (C1.m.). 
schrien als die spercken (75). der muy- 
schen of luynyneks geluyt (147). 

*Cinciber v. Zingiber. 
*Cineidela &e. v. Cieindela. 
*Cincillare v. Scintillare. 
*Oineilluat regulus; 
irundo (123. cf. zinzulare). 
*Oincin-alis (143), -nalis herba SS) 
(é. verbena minor 143. cf. cincumalis 
welsch eisenkraut &ec. (143). krauses kraut 
Ki.). 
*Cineind-alus, -ula v. Cicindela. 

Cinein-, cinci- (147), 7 tunic-, pann- 
osus (147, Br., anders Gl. m.; cf. sq.) die 
bloit ind oevel gecleydt is (147). 

Cincinnus 7. panniculus (Br.). plaggen 
(v. vestes attrite 141). l 

Cin-cinnus, -cinus, -cionus (11), 
-tinnus (1, 6), -thinus (76), -tinus (8) 
|-tillus (1), -nus (125, Ki. cf. Dz. Wtb. 96) 
! (7. eapillus) loe (13). lock (1). loch (104). 


zinzillulat 





120 CIN 


nd. locke. grawslock (9). eruslog (8). 
laneloueh (100). ghespe (106. orbéculus 
&e. Kil). gepel- (99), rüspel- (93), erüspel- 
1), bispel- (275) -har. dwerl (22). wirueltop 
ih. rof isen (6. Azerher?). 
*Cineinosus v. Cincinnosus. 

Cinelus ue) lyBklicker (140). stein- 
picker, -beifjer (140), -bicker 7 wasser- 
steltz (126). 

*Cinetilio v. Scintillare, 

Cine-, cin-torium (7. cingulus; cf. 
anaboladium) gurtel (11). hd. schurez-, 
schirez- (10) -tueh (9, 16), -duch. 

Cinetura senckel (74, 16). 

Cine-tus, -cio (11) gurdinge (11). prait 
gürtel (91). ain braitte nachthub (76). 

*Cineumalis v. 'Triehomanes. Cin- 
cinalis. 

Cineurris v. Cieuris. 

*Cinda kanne (9). 


Cindalismus das spicken, ficken, 
pfutzern (Ki*.) w4.fijeken (116). 
*Cindatu-m, -s (9, G1. m.) (cf. sindo. 


Gl. m. 2, 329 sq., 425) zindel (8). ezendel (9). 
*Cindere (cf. ci-, scin-dere sniden (22). 
*Cindula v. Seindula. 

*Ojne-, eini- (93) -ndrium (7. £orris, 
ticio 93. cf. eylindrum) brant (1, 93). 
schijt (1). 

*Cinenos v. Canina. 

*Cinepes &e. v. Cimex. 

*Ciner v. Cinis. 

*Cinera v. Cinara. 

Cinerarius v. Calamistrum. 

*Cineratio (agr?, i. éncensio stipularum) 
rutte prunst, daraus varr. rütte bluost, 
ruetblust; quZa cinis saginat fayst macht 
den acker (62) 

*Cinere, prs. 
singen. 

Ciner-eus, -ius, 7 -itius (7. henetus, 
griseus 125) aschig (68). eschig (110, 
132). aschenfarb (111). graw (125). 

*Cinerieca ouis eyn grau scaep (9:7). 
e. auis esí cinereum habens colorem 
p cineriee oues cineris colorem 

abentes (Pap.). 

Cineric-ius, -eus (cf. cinereus, 
Subceinericius) Ad. eyn ding von aschen 
gemacht sm. eyn brot von eschen ge- 
backen (17). ascherich (22). escich (6). 
eDen (18). eyn eDsen koch (21). cinereus 
7. dos-inus 7 -ninus equus (Pap.). 

*Cinerulentus vol aschen (11, 110), 
esscehen (132). 

*Cineus v. Cinicus. 

*Cinex v. Cimex. 

Cingere Ad. gu-, go-, gy-, gi-rten. 
vmbegürten (3) gurden (11). Ad. zusa- 
men-gurten s;m., -rucken (17), -drucken 
(21). nd. tozame-n, -de dr. 7 gorden. 
schirtzen (49). 

*Cinglare gorten (bh). 

*Cinglossa v. Cynoglossa. 

*Cingnus v. Cygnus. 

Cing-ula, -ola (Gt.) (equi, selle) gurt 
(75, 91). gorte (85). gegurte (8, 9). rofà- 
gurt (75) en perde gorde (22). ain pfert 
girtel (76). darm- (Sum.), darn- (93) -gurtel, 
daraus entstellt daz in gultel(100); daren- 
garde (99). stegereif (Gf.). sattelriem (75). 

*Cin-, cina- (1) -gulator Ad. gurtel., 
gyrtel-maeher, -mecher.nd. gordel maker. 
gurte- (17), g'te- (5), gorte- (18, 21), 


cinno (17) Ad. md. 








CIN 


gorde- (23), gurt- (1, 66, 134), girt- (76) 
-ler. 

*Cingultare v. Singultare. 

Cingulum eyn perdef) ader eyns 
andern diers gortel (17). gurdel (99). 
gordel (11). darngurtili (104). vrowen- 
gurtel (6 szm.), -gordel (22). 

Cingulus (cf. cinetorium) Ad. gur- 
tel, mannes-g. (6 scm.). gürtel (64). gortel 
(10). g. hominis (8^). eyn menschen-g. 
d girte-l (21), -ll (16). g'tel (55). gur- 

el (5). gordel (22). cyn vorgurthe (5^). 
gurt, schurtz (65). 

*Cinia v. Cinara. 

*Cinicium v. Cilicium. 

Cini-eus, /'-dus 7 -fes 4 cineus (14) 
hu- (74, 110), ho- (74) -ndisch. 

*Cinifen v. Kympha. Potentilla. 

Cinife-s, -x &c. v. Cinieus. Cimex. 
Canina. 

Cinifii v. Cyniphei. 

Ciniflo (ga//. souflet Gl. m.;. 2, orna- 
mentum mortuorum i mulierum 145) 
krauDhar-macher;  fewr-m.,  -plaser, 
-plauser (74). vuyrbleser (147). 

*Cinindrium v. Cinendrium. 

Cyn-iphei (Pap. Br.), -ifii (Gl. m.), 
-ubii (Gl. S. Germ.), eenofegi (76) sunt 
hirci ma£ores (a fluuio africe eyniphis 
Br. $/7.). einiphe-s, -us groit buck (147). 

*Ciniphes wanuthuyss (s/c 147. Cf. ci- 
mex). 

Cines, ciner asche (b*, 29, 4, 104). 
ouer 4 assche (22). asge (99). hd. asch, 
esche, esch (76, 93, 110), esse (12), essen 
(21). 

*Cinis prionei (heróa, ?. q. eusole, 
titimalium) brachwrz (G1. 1, 1050). liola 
(101, 130. cf. Gl. Z2, 210). 

*Cinna v. Cyma. 

Cinnabaris v. Cenobrium. 
*Cinnamum &c. v. Cinamomum. 
*Cinno v. Cinere. 

*Oynnomulgus (aus cinnamolegus 
Br. »« eynomolgus) die den knele ver- 
Ssament (147). 

*Cinnura (cf. eumera) korpp dorin 
die armen ir korn behalten (74). 

Cinnus v. Cincinnus. Cygnus. 

Cinnus (?. torto oris Br., fort 0. Gl. 
m.; commixtio rerum, proportionabilis 16. 
Br. cf. eoncinnus, cinere) glich cezwo 
ezungen in gesange 7 eines anders din- 
ges (9). glich zu genge (sc) in dem 
sange o. eynus iglichen dingis (8). des 
munts toedruckyng (14:). 

*Cino (cf. lino. buleio.) zein (Sum.). 

*Oinobatus v. Cynosbatus. 

*Cinobita v. Cenobita. 

*Cinobrium &oc. v. Cenobrium. 

Cyno-, cino-, ceno-, zeno-, coeno- 
(120) -eephalus, -zephalus /(Gf.), cino- 
chephalus (11), -eefalsus (127), ceno- 
zefano (Gf.) (animal dec. cf. Gf. 4, 759) 
halffhunt (19). halfhont (11). hunt-hobito 
(121), -hoboto (119), -hobite (104), -houbet 
(121), -houbte (Sum.), -hobet (100). hun- 
hovbeto (120). hundshauptiger (74). hun- 
discher menseh (75) pavian (Ki.) ceno- 
phali séméarum specs (Gl. m.). eheno- 
palisgenus monstr? dicti qr canina capita, 
habeant (sic Pap.). 

Cinocielotorium &ce. v. Cenocita- 
torium. 








CIN 


*Cinoch v. Cinoth. 
*Cinochephalus v. Cynocephalus. 
*Cinodomeum &oe. v. Cydonia. 
Cyno-, gew. cino-, eyna- (149), cin- 
(69, 133, 134), eion- (47) -glossa, quino- 
elosa (7. lapella 140) (herba, cf. bugula) 
hd. nd. hundes-, Ad. hundfÜ-, hunez-, 
huntze- (133), hon- (17), hunde- (105), 
hunt-, hund-, hirf)- (76) Ad. -zunge, -zung, 
nd. -tuuge. hundes rip (8). ags. ribb-e 
(942), -ae (136). 
Cinoglotitorium v. Cenocitatorium. 
*Cynoia v. Cintilla. 


*Cinolum v. Cymbalum. Nabulum. 


Cyno-, cino-, ceno- (& cenon Z. 
commune 64) -myia, gew. -mia, cino- 
meya (9), -migia (136), cenonia (64€), 
eimonia (i1), eanimia (75) (cf. cimex) 
hd. nd. hundes- (5, 22 &e.), hundif)- (55), 
hundef- (18), hondes- (21), honts- (11), 
hons- (Y), hd. hunds-, huntz- (1 sem.), 
hunde- (3), hunt- (121 &c.), hund-, gemeyn 
(8, gemeyne (9) -fliege, Ad. -fliega (93, 
121), -flieg, poc -fleige (1), -flege 
(D), -vleghe (22), Ad. -fligen (Db, 9 szm.), 
-Huig (76), -luige (104), -flüge (95), -flew- 
gen (1), -muck (64, 76, 91), 7 -lIufà. (18). 
snákl (1). 

*Cyno- (Pap.), cino-, cyna- (Ki.) -mol- 
gus, -molus (19), -mulus) (11), eina- 
mologus 4 -molgon 7 -mulgum (Ki.) 
(auis) marckolff (19). kalander (11). 

*Cinomo-mum, -nium v. Cinamo- 
mum. 

*Cinon v. Cinum. 

*Cinopedus v. Chytropus. 

Cynos-, cino- (117) -batus, ? -baton 
(Ki. hundisberi (117). saur-ach, -auch, 
hagdorn (143). eglentier (109). baeeae 
eynosbati hagebutzen, hahnbutten, hie- 
fen (Ki?) 

*Cynoselinum v. Cynapium. 

Cino-th, -ch (ll, 19, 76) (hebr. $. 
lamentatio lat., threnz gr. (Br., àt., sem. Pap.) 
hantslag-inge (11), -ynge JAe'o (19. 7. e. 
Aierem&c Pap.) trinson (Gf. D, 542. 4. q. 
mnhd. trensen stóhnen  keichen, besonders 
— nicht ausschliesslich, wie nach Sm. 1, 
496 — von Tieren gbr.). 

*Kynphen v. Kympha. 

*Cinsorium v. Scissorium. 

*Cinta v. Citta. 

*Kintalepra v. Kymus. 

*Cintilla &e. v. Scintilla &oc. 

*Cintilla, eynoia (14) (herba) sindouwe 
(96). synnaw (74). Cf. alehimilla sin-dau, 
-nau (Nmn.). 

*Cintillo (cf. pre.? scintillare?) syn- 
den (11). 

*Cin-tillus, -tinnus, -thinus &oc. v. 
Cinceinnus. 

Cintorium v. Cinctorium. 

*Cintra schon weder (17). slufel ve- 
der (55). 

*Cinturnium v. Gutturnium. 

Cinubii v. Cyniphei. 

*Oinulus (sé. seindulus?) dil (Gf.). 

*Oin-um, -on(75), eynum (74), cimiym 
(96) kriecha (93). krichen (8). kriech (75, 
76). pflum (76). eyn prum baum se ginse- 
bare (85). ziegenpart (74). cigen- (Sum. V); 
cegen- (47, 96), czyge- (149) -bart. 

Cinus, eynus (102, Gl. m.) (4. lentis- 
eus, gall. aubespine; fraxinus, esche 2« 


ws 


ARRA 


DES TERR 





CYP 


einis?! earasus Gf. 3, 120. 4, 592. of. 


BM. 228) Ad. chriech- (121, Anz. 8, 97. Gf.), | 


kriech- (84, 93), kriechen-, chrich- (104), 
krich- (8), krychen-, kyrchen- (16, 70), 
kriken-(47), kreken- (13 Mrz., 22), Ad. pru- 
men-, plumen- (18), mel- (95), quidden- 
(19), queden- (11), esche- (5^, 21), eschen- 
4), een- (18) -baum, -bom sem. eyn asche 
(5) esch (17). esehe (23). achs (1). ein 
bireke (3). 

*Cinus v. Cygnus. 

*Cinzala v. Zinzala. 

*Cyolanga v. Cianga. 

*Cionglossa v. Cynoglossa. 

Cyparissa nacht bild (147). ciprasse 
sunt nocturne $magines (16). 

Cyp-erus (73, 125, 149, Ki.), -eris (73), 
-irus (125), -rus (110), cip-erus, -erum 
(4), -arus (47, 96, Sum. V), -aris (16, 96), 
-perus (3), -rus (Sum. VI) 7. radix iuncti 
(149). uuizgaligan (Sum. VII). wilder galg- 
an 


» piperboum (Sum. VI). cipern d. p&., boh. 


. plany zel (? 4). zyp 


erbaum (110). schaf- 
fenhew (3). riet (95). detle 7 (sc) semede 
(41). (2. uncus triangulus G1. m.) driekesem- 
ede (Sum. V), -de, (andre Hand) trukesenke 
(sc); papavi (96). zitewar (87). glocken- 
blumen (7. gladiolus, ligustrum 125). 
eipro (sé. eino?) prumboum (Gt. 3, 122 

*Cipio v. Cippa. Scipio. 

*Kipioe (X0ptoc) v. Adonai. 

*Cypirus v. Cyp-erus, -rius. 

*Ciplex (vermis cf. cimex) ein melen 
(2. (Z. virea, erugo) milb-e (74), -en 
75). harnwurm (76. cf. cernoides). 

*Cippa klobe (8, 9). cobe (sic 16). 
cippus, cepus 7. rete (Gl. m.). cipio (2 
seipio q. v.) z. baculus ad capiendum 
aues aptus vogel klob (76). eyppus ( pe- 
dum reorum. s. wu.) cloben (13). 

*Cippare stócken captiuos (1). stocken 
(5b, 9). stogkin (8). stoken 2 blogern (13 
Mrg: ). 

*Cippicustos stock-warter o. -scherge, 
var. -schirge (15). 

*Cippo v. Gibber. 

*Cippria v. Cipria. 

*Cippus v. Gibber. Scirpus. 

Cip-, cyp-, ci- (d eu- (85, 11, 19), 
sip- (147), stip- (b^) -pus (v. neruus, 
truneus, cumulus (erre; cf. cippa, gib- 
ber) hd. stock. stock in einer gefang- 
nuf) (68), der gefangen (75). ein fangen 
Stock (125). stok (22, 95). stoch (95, 141). 
sthok (13). stog (835). stack (b^). stoech 
(99). hauff erden 7 kirchuff 7 stocke 7 
bloch da man gefangen lude ynne seczette 
19). erden hoep £ kirchof 7 stock £ bluec 
laer men die gheuangen in seetten 7 
Hittien (11). diep- (v, 8b, 19, 93), dieb- 
(15, v6), dief- (11), dum- (15) -stock, -stog 
E^ bloek (49). pyngereytschap (141). 
d. sarch. sarck (110b, 132). sarg (67, 
134). dotengrab (110). dodengraff i 

*Ciprasse v. Cyparissa. 

*Ciprassus v. Chrysoprasus. 


*Cipress-inum (8), -issimum (7), -um | (9 


(93) eipressen-, eipres- (93) -holtz. 

Cy-, ci- pressus Ad. nd. cypressen-, 
hd. cypressin-, cippresse- (76), cypref- 
(1), eypres- (93), zipres- (75) -baum, -bom. 
t b adj. cipress-in (8, 759), -en (75), -e 
105). 


DxerzwBACcH GLossaRriUM. 





(74, 93, 125), -en (73), -ant (Ki.). 11) 





CIR 


*Cip-ria, -pria (16) cipren (1). Ad. nd. 
cipern-, cyperen- (22), zippern- (67), zip- 
per- (134), zyper- (69) -lant. 

Cy-, ,cap- (136) -prinus ags. forn- 
aeticli (91), -eticali (136); cf. forn tur- 
nus (péscis Lye)? 

Cipris vnkeuscheit (74). 

Ciprius Ad. eyner vz dem lande 
(cipria) sem. virgo cypria, lemnia 
hohrmedichen (125). 

*Ciprius (herba, cf. eyperus) meyde 
blomen 17) eyp-rius, -irus, XUTst0OG, 
iuneus ciper-oides / -inus cyper., 
bintzen-schwertel, n4. waterbloembiese 
(143). 

Cy-, ci-pselus (7. apos 125, apus) 
steyr (91). speir (Fris.). mauer-, rhein- 
(Ki), haus- (Fr.) -sehwalbe. 

*Cipus (aus cepe?) camór. cennin 
(Zeuss). 

*Cipharium en burge of buere(vuere? 


*Cipharius naep mecher (19). en nap 
maker (11). 
*Ciphatrillum v. Cifraeulum. 

Ciphus v. Seyphus. 

*Chira v. Hirna. 

Chiragra, gew. cir-ogra, -agia (8), 
-egia (2) hd. nd. hant-sucht, -zucht (22, 
2), -sigt (17), -lidsuht (93). Ad. kramph 
(10), kramp. der kramp in der hant (5, 
68). hende-krampf (8), -kramp (17). hend? 
kráph (9) das podagra in der handt 
(91). daB czipperlein ader gesicht in 
henden (125 Mrg.) hend zipperla (111). 

*Cirbus (cf. Dz. Wtb. 448) ?. seruti- 
num (74); omasum, omentum (74, 93); 
reticulum (75); büdmig (93). zir-bus, 
-bum (6 Anh.) 4 -ibum (76) 4. omentum 
(14, Gl. m.); intestinum (6 Anh, 76); 
wamp, netzlein; sirbus schmer-n. (74). 
netz (6 Anh., 74, Ki.); netz am thier (75); 
noetz 7 instrumentum strick (76). 
earbus v. omasum. sceirbum arab. ven- 
éris pinguedo (Gl. m.). 

Cirea hd. nd. by. bey (134). alumbe 
(99). 

*Circe v. Carue. 

*Cireenare v. Circinare. 

*Circillio v. Circumcellio. 

*Cireinna v. Circinus. 

Circ-inare, -enare, -inire (67), -itare 
(Gl. m.) (cf. eireuire. eambire.) Ad. zir- 
keln. vmezirkelen 7 vm -*reyssen (9. 
kreif 2 reif cf. circinus). vmb-gen 
(10), -gon (e). 

*Circiner v. Circius. 

*Cireinna v. Circinus. 

*Cireino (cf. circulator) rizziri (Gf. 
2, 559). 

Cirein-us, -um (121) -na (141) (7. 
machinula apud carpentarios dc. Br. cf. 
eireulus) Ad. ci-, Zzi-rckel. cir-kil, -cil 
(Gt.) zirzel (6). ezirezel (2). &k-yl (5*), 
-el (23). erikel (22). cirke, eyn tange 
dar men cirkele mede maket (22b). riz- 
za (119). riza (121). ryfà (64€). riss (93). 
reyf (8). passe-r (109), -re (108). pesser 

9 


*Circ-inus, -Ínus (75), -ina (Gl. m.), 
-ius (g. v.), eurcilla (v. opilago) ?. ven- 
tus (18, 75); v. qui déuerse et acriter 
circustum. faciendo volat (66 &e.); ?tal. la 
aura, ventesello (Gi m.); terrifieium 
1 opilago wint-sprieD, var. -spreis (cf. 


CIR 121 


-sprewl v. turbo), v/g. sturmwindt (75) ; 
sut westen wint (18. cf. circius). 
*Circircla v. Cicereula. 
*Circis v. Cirtis. 
*Circitare v. Circinare. 

Circiter Ad. durch. durg (18). dorch 
(17, 92). by (17). alumbeeh (92). 

Cireiter annos dorch de iar (22). 

Cireitor v. Cireulator. 

Circi-us, -ner (15) sude- (5), sud- (1), 
süt- (13), zut- (23), suden- (b^, 17), sust- 
(22), mittag- (75) -wint (17, 15), -west, 
-vvyest (55). schwirbel- iu drayende 
(132), dryerhand (68!) wynd. 

*Cireopediti &c. v. Cercopitheeus. 

Circu-ire, -ere, -rie (21), -mire (11, 
110, 134) (7. ambire) hd. vmbe- (1), vmb-, 
vm-, vmme- (8, 22), oe i om- era 
-gen, -gene (1), -geen (9, 69, 134), -gehen 
(18), pou n (1, 2 -gaen i 

Cireuitores, cirecumforanei knapp- 
secke (125). 

Cireu-, cirecum- (110) -itura (68), 
-itus (é ambitus) Ad. eim vmb-, md. 
vmme-ganek, des spacierens (75). 

*Cireula (V. visitatio G1.) 4. énstr. fer- 
rewm $c. (16), fabrorum (14), sperr-hack 
(76), -hoek (74). 

Cireulare bedregen (11). 

Cireular-is, 4 -iter (68), -e (6) rin- 

ele-echt (1105), -t (17). vmbge-ringelt 
(E &e.), -riglet (sic 69), -rigelt (134). rond 
vmb (68). rynk £ runt (13). ront (18). r. 
-om e schibele-st (6), -t (65). eirkel- 
echt (5), -ieh (5^, 21,23), -ert (11), -echtich 
io trunt also en seive (22^). senewelt 


(2 
Cireu-, 4 cireum- (einmal Gt. 2, 559) 
-lator ein zirck-ler (110), -er 2 vmbkrey Ber 
(74) 4. qui famam portat (Br, Gl. m., 
eireuml. Gf.; gr. &(0pTT)c, gall. herault 
Gl. m.; Cf. cireino) ri-, riz-zari, reizare, 
malari (Gf. 2, 559). gauckler, zanbrecher 
(91, 126). spinnenfresser (91). stat-, lant- 
knecht 2. circitor, lietor, lorarius; 
leuffer, wiltfange, bliebhirnieht 2. cir- 
eumforaneus &o, ; p/. hippentreger (125). 
Cireulatorius. qué lect-ulos (G1. m.), 
-0s (Br.) tornatiles facit. 2. ludus puerorum, 
sedentium in circulo (( &c.), post quorum 
tergum. discurrit puer unus, portans ali- 
quid in manu, quod ponit retro aliquem 
sedentium ignorantem (95, sim. 16), hoc 
ponit Hieronymus in quodam prologo (t, 
76), vulg. gürtulli trag ich dieh (95), 
gurtelin drage ich dich (1). 
*Cireulea (7. brixa; cf. erustula) 
brytzel, wyndeling, krekeligh (147). 
*Cireulio v. Cireumcellio. 
*Cireulium nebigers dro (9). eirieu- 
Ium neb begers (sc) dree (à 
*Cireulum 4. erinis 4 ornamentum 
capitis (16). $. o. crin um harpant (74). 
Cireulus (4. circus q. v.; énstr. car- 
pentariorum dc. cf. cireinus) Ad. nd. 
circk-el, il (9). rinek (7, 65). ring (110). 
schüssel-r. (111). sehibelecht o. reyf (8, 
65). rayff (111). rep (99). rissa (95). rif 
(64). krengel (pames 125). 
Circum Ad. vmb. vmme (22). by (11). 
Cireumamic-ire, -tari (76) vmb 
cleyden (19). om kleden (11). 
Cireumamictus vmb cleyd (19).0mme 
cleet (11). 
) 16 


122 CIR 


*Cireumoeap-ere, prs. -jo nemen (68). 
off- 7 in-n. (18). pey-n. (4). Ad. vmb-n., 
-neymen (3), -griffen (17, 75), -phaen (1T), 
-fangen (110). prs. ich vmb-, allum- (5), 
alumme- (23)-neme, -nemen (21), -nym (16). 

Cireum-cellio, -tellio (74), circ-ulio 
(9), -illio (8) ain munch der allweg vor 
der cell spaciert (76). vmbswayffiger m. 
(74). vnstete munich (83), mensch (sc 9). 

*Cireum-ceptus,-cerptus(3),-septum 
(8) hd. vmbe-, ym be- (se 18), vmb-, 
vm- (76)-fangen (8), -griffen, -grifen (16). 
nd. vmme-, be-grepen. 

Cireumceidere (cf. -scindere) vmb 
sneyden (3). beschnyden als die iuden 
thun (75). 

*Cirecumcindere v. Cireumscindere. 

Cireumcingere vmme gorten (14). 

Cireumcirea Ad. vmb vnd vmb. 
vmme vnde vmme (22). vmbendum (5). 
yn und yn (18) aller- (19), alre- (11) 
-wegen. 

Cireumoeisio beschnyden der iuden 
(15). 

Cireumceisus beschnitten iuden (75). 

Cireumeurrere /d. vmb- sém., yn- 
(18) -lauffen, -lóffen, -loffen (6s), -lofen 
(76). nd. vmme lopen. 

Cireumdare d. vmbe- szm., yn- (18); 
^d. vimme-, om- Ad. -geben, -greiffen 
(3), -vahen (9), -dun. (19), -done (18), 
-don (21, 22), -doen (11). eireondo ik 
vmme do (23). 

Cireumducere vmme furen (8 sé.). 

*Cireumfallere (»« -vallare q. v. cf. 
constipare) beliegen (8). 

Circumferentia (7. perifera 7 girum 
75) das vssertheil ems dings (110). dz 
wasser (sic/) von einem ding (68). Ad. 
eyn vmb-schranck (3, 74), gang, -hange 
(4), -tragunge sZm., -wesen (15), -went- 
lieh (8), -sweyf (8, 9), -sweiffe (v5), 
-schweiffe (752), -weiffe ox -waiffe Qaa). 
nd. vme draginge. bort (D). 4. paries .. 
ut mons eyn bergk bart, eyn ende (17). 
bor rant (neben bort-r. ripa 22). c. rote 
fellg (649). ein felge (64^), velg (v4, 93) 
àn einem rade (64, 74). 

Cireumferentiale daz usserst an eim 
kreifb (6). vmb-dragung, -gang (11). eyn 
borte (5b). bort (7, 22). bore (18). 

Cireumferre hd. vmbe-, vmb-, nd. 
vme-dragen, Ad. -tragen, -geben (nach 
-dare 21), -furen (65). betriegen (65). 

Cireumfodere vm grabin (8). 

*Cirecumfolare v. Cireumuolare. 


Cireumforaneus v. Circu-itores, 
-lator. 


Cireumfulgere vmscheinen (65). 

*Cireum-fulsus, -wlsus, -uulsus (von 
-fuleire —— -fulgere) vmbe- (3, 5), vmb-, 
vm- (76), nd. vmme-festet (10), -festiget 
(21), -ge-f. (3, 1), -be-f. (18, 92), -beschi- 
nen (76), -geschmnen (6). 

Cireumfundere vmb giiDen (19). 
omgieten (11). 

Cireumgirare rum-, kugelet rumher- 
keren (65). 

.Cireumince-ssio, var. -nsio (in 
diuinis) eim vmgang der drien person 
&c. (65). 

Cireumire v. Circuire. 

*Cireumitu-ra, -s v. Circuitus. 

*Cireumlator v. Cireulator. 








CIR 


Cireumligare vm binden (9). 

Cireumlinire vmme-, vm-smern (8), 
-smyren (9 sém.). 

Cireumluere vmme waschin (8 szm.). 
vmb wechsschen (11). 

Cireumluuium /ocus quem aqua cir- 
cumfluit als die maynaw, var. maien 
awe (64). 

Cireum-pedes, 7 -pedilis (76), -pes 
(74) (7. sandali-a 74, -ci, calcei fratrum 
minorum 16, scandalia 74 serui dc. Br.) 
bischoffschuch (74). sockel (76). traban- 
ten (126 &c.). 

.*Cireumpellis ein rok der vff die 
füsse gat (6). 

Cireumponere Ad. vmb-, in- (18) 
-setzen, -sitzen (21), -legen. nd. vm-leggen 
(23), -ichen (22). 

Cireumquaque (cf. -eirea) vmb vnd 
vmb (7), vm (68). allenthal-b (76, 110), 
-ben (6, *, 110b). vmbendum von (5), 
vinb von (21), vmb vnd (4), yn vnd (18) 
allent halben. vmme van allent haluen 
(22). umbedude (99). om en tom (szc 107). 
om vnd om (132). 

*Cirecumse'ptum v. Cireumceptus. 

Circum-sceindere (19), -ecindere (11) 
vmb- (19), om- (11) -snyden. 

Cireumseribere beschuldigen, be- 
strafen, mercken, vDdylgen, besliibin, 
vmb kommen (19). bestraffen, marken, 
wt delegen, besluten, om comen (11). 

*Cireumseriptorie klükelieh (11). 
kluekelicke (11). 

Cireumseriptus beschuldicht (11). 

Cireum-sepire, -sipere (8) vmme 
zunen (8). vin czewnen (9). vmbzynen 
(76). 

Circum-septus, -spectus(17,63) vmb-, 
vm-zunt (17, 110b), -zynt (110), -gezint 
(76), -setzt (68, 110). vmbeschlossen (65). 
be-slossen, -fangen (63). 

Cireumsilire (7. invadere) Ad. vmb- 
sim., in- (18), nd. vme- springen. Ad. an-, 
ent- (7), vmb- (17), vm- (110) -lautffen. nd. 
anlopen. 

*Cireumsipere v. Cireumsepire. 

*Cireumspargere vmfaren (76). 

*Cireumspectaeulum v. Amphithea- 
trum. 

Cireumspeetio wisheyt (22). fur- 
sichtikeit (65). 

Cireumspeetus d. vmb- sém., vmme- 
(23), vor- (10, 15, 22), fur- (68, 110), für- 
(6) Ad. -siehtig sim., -sihtiger (6), -siechtig 
(10), nd. -zichtich. ysythic (13). voersienlie 
(11). veskopeet (?22). 

*Cireumspectus v. Cireumseptus. 

Cireumspieere vor- vmb-sehen, be- 
huden (19) capen, vmme zen (222*). 
vor-, om-sien (11). 

Circumstantia Ad. eyn vmb-standung 
(b, 6), -stendunge, -stennunge (67, 133), 
-stendigkeit n TREE -stant des 
wercks (65),-stende das die ding erlicht 
werden (76), -wesen daz die ding er- 
luchtet ((). nd. vme standinge. daz die 
dinge. besweret o. lichtet; der wybe 
sogetanheit (1D). beswern-usse, if (8) 
der sund-e (8), -en (9). vmb-fang (1*), 
-sichtick (vor c.-spectus 18). die gele- 
genheit (68). belegenkeit (18b). 

Cireumstare vmb- vm-sten (8, 9,75), 
-stain (19). om staen (11). 


KYR 


*Cireumtellio v. Cireumcellio. 

Cireumtextu-s, -m (76) (cf. eireum- 
uestium) 7. pal- (Gl. m.), fo- (76) -lium 
rotundum, gr. eyclas (Gl. us ciclum 
(acc. 16). 

Cireumtueri vm sehen (9). 

*Cireumvagari vmb lauffen (19). om 
lopen (11). 

Cireumuallare be- (9), um-legen (9, 
64), -fallen; -geben mit nacht Z mit einem 
geleger (75). 

Cireumuehere vm-furen, -sleiffen (9). 
vmme sleiffin (8). 

Cireumuenire betrieg-in (8), -en (65). 
listiclich bey eynem komen £ eynen be- 
trigen (9). besehuldigen 7 bynden (11, 19). 
vmbdun (19). omdoen (11) ver-, vor- 
(109) -schelcken ne -schalken (68, 109, 
132), -rassen (132). 

Cireumuentio schalckheit (110). ver- 
Schalckung, -radtnuf) (68). betruchlicheit 
(65). barat (99). 

*Cireum-uestium, -textum (64*. of. 
-textus) 7. ciclas eyn sywel o. gestept, 
var. sinwelles o. gestefft, kleyd (64). 

Cireum-uolare, -folare vm- fliegen 
(8), -fligen (9). 

Cireumuoluere vm welczin (9). vmme 
roren (22). 

*Cireumuulsus v. Cireumfulsus. 

*Cireurie v. Circuire. 

Circu-s, 7 -lus (q. cf.) schebelich 
vmbgank (9). SeRTBeISCRUY vmbgang (17). 
rin-ck (7), -ekt (132), -g o. kreyD (110 
kr. des cirkels (75). waterrine (99). 

*Kirchia v. Kyrica. 

*Cire (sf. seire) wiBen; eiokenden (18). 

*Cire v. Ciere. 

*Cire (st. cireinus sm. ?) rize (zwischen 
piseator und sedile 104). 

*COiregia v. Chir-, cre-agra. 

*Ciren v. Siren. 

*Ciren-eus (me. corr. 14), -us ( pe. acuta 
Br.) -ea (me. corr. 16), eyrenseus (Pap.), 
erepta (alph. cir- 21. aus cireneus »« 
correpta!) 4. heres (Il. c.). eyn herbeling 
(21). erbekind (74). 

*Cireo v. Carue. 

*Oyreps v. Cirips. 

*Ciriaeus (V. erimitus) die vele hairs 
heft (147). 

*Ciriandrum v. Coriandrum. 

*Ky- (19) kyr- (74) -rica, kirri-ka 
(11), -ea (76), kirchia (65) 7. domus regalis 
76). kunigeDhaufe (74). kir-ch (85), -che 
H9, -ke (11). 

*Cirieulum v. Cireulium. 

Chir-idota, -odota (Das.), -odita 
(111, Pap.) (aus X&tplOmtoG cf. Gl. m. 2, 
395) ermelrock (111 sZm.). 1 

Kyrie, ele-, le-yson erbarme (9). 
herre erb. dich (8, 64, 75). 

*Cy-, ci-, ti- (74) -rillus (7. surio 75. 
cf. eiro, siro, saturassis, cantharis) 
sur, lyef (74) hantwurm, wasser sure 
(75). hand-sury, varr. -süry, -seyrin (64). 
czigenbart (9. cf. spirillum, einum). 

*Cirigieus v. Chirurgus. 

*Cirips ein wirtil (9). eyreps wir teyl 
(sic 8). eirops ein fordeyl (sZe 17). 

*Cyris &c. v. Cirres. 

*Ky-, kyr- (74, 110 &c.) -rius, 7 -reos 
(74), Kyrri (147), kirr-i (129, Gl. m.), -ios 


CIR 


' -us (76) (aus X0tpoc, ital. ciro) ?. por- 

"us (ll. c.). eyn swin (8). swein 7 parck 

14). eryme, soege, mutte (147). Ne dicas 

kirrie eleison (76). 

*Cirmenta est ?/llud quod natat super 
iquore-s (3), -m ?n (76) vase ut recens 
naneat potus. ein wolger (3. cf. wo-, 
yu-lger turunda Fr., Ki., Sm. 4, 69). 

*Kirmindaetila v. Hermodaetylus. 

*Ciro i. sanccio ik hilghe (22). 

Ci-, ? ey- (74), chi- (Br.) -rocopus, 
roeupus (68) (v. onguentarius; aus my- 
"ocopus q. cf.» ceroma? cf. eirobalsa- 
mus 2. vngentum dc. 16; ciron?) salben- 
nacher, -verkauffer (74). ein apotecker 
68). 

, edat -ota v. Chiridota. 
*Cirofolium v, Cherephyllon. 
*Cirog-ellus, -illus, -inus v. Chiro- 

»rillus. 

Cirogia repe, seyl, touwe (14). 

*Cirogillum v. Cirres. 

*Oirog-ra, -a &oe. v. Chir-agra, 
-otheea. Creagra. 

Cyrographare mit der handt sehrey- 
ben (64). 

*Oyrographia v. Chirographus. 

Chirographum handfesti (25, 93, G£.). 

Chi-, gew. ci-rographus, eyrogra- 
9hia (64b) hant- Ad. -feste, -vest, -festung 
5, 18), -schrifft, (land- sc 649) -geschrifft, 
festin sehryber (Db), nd. -vestinge. Ad. 
;chuld-, seheffen- (6) -brieff. 

Chiro- (110, Gl. m.), ciro-, tiro- (11, 
[9), siro- (Gl. m.), euri- (1) -grillus, 
?^hoe- (Ki.), ehae- (Fr. 1, 3809) -rogryllus, 
'ro-, eyro-gillus (76, 141 &e.), -gellus 
6), -gvillus 7 -grissus (Gl. m.), -grinus 
66, 70), -ginus (69, 134), Gi- (Gl. m.), o- 
77) -rogullus, sirogalus (7. cuniculus 
3l. m.), ehe-, .Mrg. chi-rogylius (9. echi- 
wis terrestris 125) (aus yotpoypoAA«oc sim.) 
4d. nd. egel(?. erinaceus Mss. mog.). igel 
95). ygel (6, 4, BM-). yggel (1). gresinck 
/ erieius grise-grat (-grant) 4 yle (10). 
orebin-ek (5b), -g (z. gryllus 74. of. Fr. 
|, 369b, 372. BM. 562). grefyng (13). gre- 
vn-ck (9 Ann, 93), -gh (7. grillus 22»). 
?robing Z7 mulwerck (71). gro vink (sc 9). 
pad (50€), Wc ip grénuek (gré- 
nick? 8). grafümuek (sie 76) chrenich 
Sic l. »« grus). grutzer m. (Bibl. a. 1583 
Fr. 1, 380). hermel cir., eychhorn tir. 
19). eykorn (11). ecorn (99). caninicehen 
Ki.) Ad. (Voee. ex quo) mer-katze, -katz, 
kartz (69). 

*Ciro-gus, -llus v. Chirurgus. 

*Ciro-logia 7 -mantia (75), -mansia 
(6) hantkunst (75). 

*Cirolog-ia, -us v. Cirurg-ia, -us. 

*Ciroma &oc. v. Chironomus. 

*Ciroman-sia, -tia v. Cirologia. 

*Ciromant-a (68), -ia (132), ehirono- 
man-ta 4 -s (or) -tia (110) (2« ehiro- 
20mus) hant-spiler (68, 110), -speler (132). 

Chi- (110), ci- (132), ey- (68) -roman- 
ja warsagung (110), goickelye (132) in 
ler hant. 

Chi-, ei-romanticus warsager vf 
ler hant (110). wissage durch bescha- 
wung der hende (75). hantbesyer (132). 

*Ciromomon v. Chironomus. 

*Ciron der dye macht der krude zu 
erste fant (19). chiron qd. grecus fuit 
nedicinam mentorum inuenit (Pap.). 


CIR 


Chirones v. Siro. 

Chironia v. Centaurea. 

Chironomanta &oc. v. Ciromanta. 
Chironomus. 

Chi-, ehy- (125), ci-Cronomus, chi-, 
cei-Cronomas, chironimus (Fris.), chi-, 
ei-, sehi-Cronomon, -romomon, ciro- 
nomum (132), nomen (175. v. paniseca), 
-mon 7 -nomans 4 -nomanta (14!), 
-maneus (»« -mantes) 4 -ma (176) (aus 
Xs*p0vó|.0c) schirmel 4. timicator; sprin- 
ger (93). ein morischger o. kochersper- 
gertántzer (Fris.. en speler (7. ioeula- 
tor 93). loterbub , gauckler (88 s?m.). 
netteboeue, coechler, varende man (141). 

*Ci-, ey- (74) -ropes est vestis de serico 
4 canapo (16). seydenklayde (74). 

*Cirops v. Cirips. 

*Oyrophus (péscés, 4. turonilla; cf. 
sirolus? serra) stecheling (b^). 

*Ciror v. Carue. 

*Cirorgieus v. Chirurgus. 

Chiros v. Cyrus. 

*Chi- (130, Ziem.), ci-rostringa (cf. 
lubripellium) hant-wineh (Sum.), -wine 
7 -wie (Gf. l, 720), -winga (130), -wing 
(100), -winde (V), -zwinge (74), -twine 
(Ziem.). 

Chi-, gew. ci-rotheea, -roteca, cirog- 
a, -rà Àd. hant-, hent-, henc- (6), hen- 
(69) -schuch. hend-schueeh (76), -sehug 
(10). hant-sehw (9), -zhowe (5), -eze (5*). 
hinschug (11). hansehe (222^). henfag (21). 
m Ciroteca ferrea eyn ysern hantschu 
(9b). 

Ciroteearius hantschuchmacher (15). 
hanschemeker (11). 

*Cirotraphus v. Giruneula. 

Cirp- v. Scirp-. 

*Cirpus v. Scirpus. Veredus. 

Cirr-atus, -itus (68) vol har, ein 
Zopffe-ehter, var. -ter (i10). einer der 
vil (68), gezupfft o. kraus (Fris.) haar 
hat. 

*Cirrepta v. Cireneus. 

*Cirr-es (114), -is (76), -his 7 ciris 
(Ki., eyris (74), gr. Xetptc & Xppis (114) 
leriech (19). lerche (74, Ki.) en lewerieh 
(11). wifalter (awis 76. vor cirogillum 
est genus pupilionis. »« chirogrillus). 

*Kyrriea &c. v. Kyrica. 

*Oirris stein auff dem schachtzabel 
(74) 

" *Cirritus v. Cirratus. 

*Kyrrius &c. v. Kyrius. 

*Cirrorg-ituus, -us v. Chirurgus. 

Cir-rus, -us (75 varr.), -tus (5, 1), 
eurrus (9) (cf. eesaries, coma) bal-zer 
(BM.), -tzan (93). Ad. ein krol. krul coppe 
(8). eyn kop (18). kopph (17). zopph 
(10). zoph (Y). zopf (6, 76). z. von dem 
har (110). z. von haar gemacht (68). Ad. 
Zop, ezopp, lock. md. top, toep ($5). 
D. (64), -züpffen (Fris.), -flechten 
15). 
pir (aus scirpus) risch ader schilp 
109). 

Cirsum (7. moniga) craidwagen (14). 

*Cirsterna v. Cisterna. 

*Cirte v. Carue. 

*Cirtella v. Clitella. 

*Cirtilla sper-haek (8), -hogk (17 
Sora n p (8), gk (17), 


CIS 123 


*Cirtis, circis, certis (23) (pescis) hd. 
nd. bricke, prijck (132), prie (107), pryecke 
133). Ad. brick, prexe (66, 69), bráxe 
s preceh6 (1109) prehf) (1103), prete 
70), brief (1), certe (3). 

*Cirtis, c. tabula (147) 2. 2nstr. ludendé 
in alea (12, 97 &e.). bricken, scehyven 
cf. Kil. À. v.), taiflen in den brede to 
spelen (147). ein stiue (sc 97). 

*Cirtus v. Cirrus. 

*Cirugitus v. Chirurgus. 

*Ciruinea trackenwurtz (74). 

*Cirundras (aus turunda cf. cir- 
menta? eylindrus?) en walte (22). 

*Cir-urgia, -ologia (74) wundtartzney 
(74). ersetrie (99). i 

Chirurg-us, -ieus, chi-, ey-, gew. 
ci-rologus, cir-urgus (9, 13), -urgieus 
(74), -rurgicus (99), -rorgus, gew. -ogus, 
-orgieus (76), -rorgituus (1), -ugitus 
(8), -igieus (10), -ollus (18) Ad. wunt- 
(1, 6), wund- (68 &e.), wond-, wonde- (1), 
wonden- (77 &c.) -artzet, -artzt, -artzen (17). 
wunden-artzet (65), -arezt (9),-arez (Db, 66)- 
-arste (23). einer der w. heilen kan (ci) 
rurgieus 68). w.- (10), wundend- (13, 
-arcze. ersetre van wonden (99). lyb- (65), 
leib- (64) -artzet. 

*OCyrus, ehiros (129, Br.) (aus y&íp) 
handt (64). 

*Cyrus . strango (Pap.). cirus?. stran- 
ge 4 -bo, 2f. arbor nucis (G1. m.). 

*Ciruta v. Cieuta. 

Cis Ad. nd. by. bey (16, 134). dabey, 
bey dem, enhalb (75). an diser seyt (110), 
syten (68). dis side (99). 

Cisalpinus albner (z. homo habitans 
in alpibus 15). 

*Cysania v. Zizania. 

*Cisara v. Cicer. 

Cisar-cinare, -tinare (6) (aus cis 
2X dis ]- sarcina) ent- (6), vnt- (22) 
-laden. 

*Cis-cillus, -ellus (Gl. m.) ags. heard- 
heui (136), -heawa (Bosw.); haerdhaeu 
(Hpt. 5, 191). 

"Kyser rynt- (19), runt- (ruuc-? 11) 
-vleisch. 

*Cisera sim. v. Cicer. 

Cisiarius karrenman (135). kár-cher, 
-ner (Ki.). 

Cis-imus (11, G1. m.), -inus (G1. m.), 
-mus (75, 76) 7. pellicium t animal pelli- 
tum -mus, «an. fetens gall. vers, et. quis 
(Gl. m.). an. paruum. pilmuf) (75. cf. glis). 
an. de cuius pelle fit subductura vestium, 
t mus latens iuxta viam (16). en rette 
(1l. aus ratte »« cismos 6. scésszo Pap. iy 
Cf. zisi-, zise-, cis-, sise-mus glis (Sm.4, 289. 
Gf. 2, 873). mus citellus 7 norieus zysel 
(140). ericetus z.-maus (V. a. 1618. cf. 
hamester). cist-ella, -rolla (8, 11) 4. 
mus siluestris (16 &c.). walt- (8, 9, 17, 74), 
feld- (16) -mus, -muf, -mauf. clissemus 
(»« glis?) é. mus, sorex corn. logoden 
(Zeuss). 

*Chisinaria v. Ptisanarium. 

Cisiumlauffkarn (Agr.). gutschen(135). 

. Cisma  &e. v. Schisma &oc. 

*Cysole v. Eusole. 

"*Ois-or, -sor, -sura v. Sciss-or, -ura. 

*Cisser v. Cicer. . 

*Cisserna v. Cisterna. 

Cista, seista (D^) Ad. kist. kisth (18). 
kyste (22). chisten (1) kisten, v/g. ar-, 

16 * 


124 CITH 


CHYT 


al-merien (75). Ad. nd. (14) caste. ags.|f. (18), -schlaher (1102), -schlaer (110b) 


cest (145). uas (93). 

*Cistafellis v. Cistifellis. 

Cistar-ea, -tium, -tus &c.v.Sistarcia. 
*Cistarciensis v. Cisterciensis. 
*Cistarna v. Cisterna. 

*Cistatilium v. Cifraeulum. 

*Cistella v. Cisimus. 

Cistella meisa (Gf.) meissa Z7. eli- 
tella, tasca 7. eapsella (120). 

*Cistercia v. Cistrictia. 

*Cister-, eistar- (5^), eistri- (f. l) 
-eciensis Ad. nd. grawe, graw (76), gro- 
wer (6), graer (Y), grab m. grabe f. 
(1) munieh (1), muneh (76), münch (6), 
mon-ich (1), ik. (23), -nik (22), Ad. nonne, 
num (1). Ad. ein munch des selben orde-n, 
-ns, o. Bernardi (110). 

Ci-, eir- (Sum.) -sterna, cis-tarna 
(91), -serna (18) santprun (Sum. »« sir- 
tis?) brunn (110) born, putze e 
putzi, butza, phrozze (Gf. 3, 355 sq. 
eyn kule (11, 17). ein vor wallen (sc) 
schacht (9). Ad. cis-tern, -tarn (21), -sern 
(18). zistern (6). eisterne dar water inne 
is (22). 

*Cisticia v. Cistrictia. 

*Cisti-, eista- (74) -fellis, scistiuellis 
(93), eistis (76, Gl. m.), ?ta/. cistifellea, 
(bilis eystica, fel Nmn.) (cf. bilis fel, 
vesiea) 7. receptaculum dor (Gl. m.); 
repagulum (76). gallen-blater (64, 75), 
-balg (93), -palg (74). 

*Cistifex Ad. chist- (1), kisti- (18), 
kist-, keste- (D^), schri- (76) -ner. ein 
kisten-macher (7), -mecher (6), -maker 
(22), -meker (23). 

Cistis v. Cistifellis. 

*Cistor v. Scissor. 

*Cistriciensis v. Cisterciensis. 

*Cist-rietia (110), -rieta (70), -ricia 
iS 74, 16), -icia (67, 76, 132, 134), -ercia 
75) 2. fouea, ad. capiendum lupos (Il. c.). 
wolffgru-b (76), -be (v4, 15). 

*Cistrolla v. Cisimus. 

*Cistrum (sí. sistrum) taben, eyn 
cleyne bunghe (22). 

*Cita v. Citta. 

Citabula v. Cymbalum. 

*Citala v. Cichorium. 

*Cit-amus, -omus (Ziem.) citelosa 
(Sum. V1). 

*Citania v. Cydonia. 

Cithara, 7 citara (16), citera (3, 13) 
i. vana gloria, lez, instrumentum, gaudium, 
tribulatio (16). hd. har-pha (95), -ph S 
-pff, -ff, -fe (1), -fen (4). harpe (13, 22). 
harp (21). herpf (93). herp (82). hd. ge- 
setze o. frewde (66 sm.). 

Citare Ld. nd. laden. l zü geriht 
(6), vor gherichte (22), zu recht (110), 
zum rechten (75). vorbitten vor gerith 
(17). tagen zu recht (68). dagen (99). 

*Citharea (aus citherea) lieb, wollust 
dc. (14). 

*Citaria v. Cichorium. 

*Citaricus (auscithereus)v. Rutuba. 

Cith-arista, -rista, -areda (Sum.), 
-aredus, -aridus, -arus herpfer (93). 
herpher (1). harffer (55, 19). harper (29). 
einer der vff der harpffen schlecht (68). 
Ad nd. eyn harpen-, Ad. harpffen-, harf- 
fen- (19), harft- a -Speler (19, 21, 23), 
Ad. -spiler, -spiller (17), -spieler, -spielen 


roddare (Sum.). 

Cithari-zare, -sare, catharisare (1) 
harpften (6). herpfen (1). harpen (23). 
h. splen (sc 22). 

*Citharus v. Citharista. 
*Citharus (piscis) mullen, páwst (109). 

Citatio d. nd. lad-ung, -inge. l. zum 
rechten (75). l. (110), tagung (68 sm.) 
vor gericht. lade- (17), lad- m -brieff. 

Citatus hd. nd. ge-laden, -daget (99, 
132), -rufft (1109). angerufft (110b). 

*Cite v. Cito.: 

*Citella v. Clitella. 

*Citellus v. Cisimus. 

*Citendula v. Ciecindela. 

*Citer v. Cicer. 

*Citera v. Cithara. 

*Citeria (7. mascara &oc.) budde, 
spoick, mom, scehoeduvel, hailars (147). 

*Cithern-are, -us v. Cithrinare. Ci- 
trinus. 

*Citerum/ cidrinum zedrin holtz (1). 

*Citieum v. Cytisus. 

*Citiera v. Tiara. Cidaris. 

Citimus 2. prozimus (Br; wltmus 

(76). eieimus der letzte (9). 
*Citiprion (aus septemtrio!) das 
siebent gestirn (176). 
*Kitire 7. dragantum (24). 

Cyt- (127, 143), eyth- (Ki.), eith- (Br. 
Gl. m.) -isus, cithisis (Sum.), citicum 
(Sm. 4, 278) (frumentum, genus fruticis) 
gebroz 7 zepfe (Sum.). zepphe (Sm.). cep- 
phin (acc. 127). geiDklee (143). 

*Cytlamen v. Cyclamen. 

Cito, seltencite hd.balde, bald, schnell. 
nd. bolde. Ad. nd. snell, snel. snell-ich 
(19), -iken (295), -eke (99). zu- (5b), tho- 
(29b) -hant. ringe (adv. Br. Wtb.). ge-r. 
(109, 132), ring (68, 110). gheringh (Kil). 
drade, schere, van stunt an, van stundes 
(29b). trad (134). tradt (69). drath (69, 70). 

*Citoca-cia (130), -cium (Ki.) -ria Z 
eitocia (Gl.m.), cithocacia, vig. ciconia 
(Pap.) (cf. eoccognidium, cataputia) ?. 
herba qua cito ventrem purgat (Pap., Gl.m.). 
i.laetaridia sprinewrz (130). seydelbast 
Ki.). 

*Citomus v. Citamus. 

Chiton kith, kithen, kuth (49*). 

*Citonasmus (cf. ciconia) prunnen- 
stang (74). 3 

*Citonidium v. Coeccognidium. 

*Citor 4. foawilla, fumus, vapor (141, 
148). ameren, asch; roick; swadem (147). 

*Cytore v. Cichorium. 

Citra (V. eis) by (6, 22, 16). bij (17, 
18) bey (66 &e). an diesem ort (110). 
disehalb (100). hie-, var. hier-dissent, 
neher (65). ben$.dén (12). beneden, wrg. 
nedewich (13). 

Citr-ago, -eago (7. apiastrum  &o.) 
mutter-, melissen-, hertz-, frawen-, byn-, 
pfaffen-kraut (73). 

*Citralla v. Clitella. 

*Citrangula citronenbaum (143). 

*Gitrap-ida, -us &e. v. Chytropus. 

*CGitr-ella, -illa v. Clitella. 

*Citrillus v. Citrullus. 

*Cithri-, cither-nare geilemachen(10). 

Chytrinda /udus def rupfflins o. 
byrenschüttelins, dóppfschlagens (112. cf. 


CIT 


Fr. 2, 923), nl. bierkensoet 7 pruymen 
eeten, (135). 

D ERME reinblumen, morenkraut 
125). 

Citri-, cithri- 7 cither- (10) -nus 
gelwe- (65), dotter- (140), toter- (125) 
-farb. geile (10). 1 

*Citri semen róbesame (Sum. VI). 

*Cithrista v. Citharista. 

Citro vntbuten, vtwendieh (22). 

*Citrol-lus, -us v. Citrullus. 

Chytropus, chy-, ey- (88), ci- (132) 
-trapus, gr. XUTpOT8G, gew. (Mss. mog., 
Voce. ex quo, 110 &c.) sitropes (sg., nur 
76 pl.), siccopes (75), ei- (94, 136, Br.), 
Si- (Br.) sey- (Gf. 4, 361. cf. 2, 819) 
-tropodes, 7 -tropedes (Br.), 7 -dropodes 
(Gf.), seir- (74), sie- (76) -opedes, citr- 
opida (148), -apida (88) 7. mactra, (148). 
i. vas € olla cum tribus pedibus (66 &c., 
110 &e.). sunt coquend? causa, vasa, fictilia. 
€. ír. p. (Br.). sunt vnsa (sic) tres pedes 
Aabentia ad coquendum apta (6). est 
ehroea (136), erocha (94. nach Mone 
ags.) super XII (136), IV (94) pedes. mara 
7. truta, sí. trulla, daher müssverst. 
chuchmara  szm. (Gf). Ad. mit drin 
fuben; eyn ding (10), fa (18) mit, drin 
fuDen. eyn fat mit trien futen (23), dren 
voten (22). dry- (75), trei- (126), drei- 
(114) -fuD. trefft (Fr.). haff SE Sico-, 
Sitri-pes dreyfussiger kochafen; seiro- 
pedes irdinefaf) mit dreyen o.vier fussen 
(74). si-, a-tropes eren haffen (7. lebes 
75). citropes ein erin vas (?. vas fictile 6). 
ein erden vat (23). degel (17). eyr-tegel 
(9), -egel (sec 8). eitropida, eytropeda, 
einopedus (100) teyc- (8, 100), deyg- (11 
&c.), deech- (11) -drog, -drock (8), -troch 
(11, 100). teyg trog 7 multer (9). 

*Citrositas (cf. sq.) schoenheyt, cru- 
sicheyt (147). 

*Citrosus (7. pulcher, choruscus, cris- 
pus &c.; nach Ctrus duftend Freund) abel, 
huypsch, moy, wey-, ghe-deliek &e.; 
cruyss (147). 

*Citroximum v. Ciehorium. 

Citr-ullus, -ullum (22»), -illus (16), 
-olus (Gl. m.) gew. pl. -ulli, -olli, sg. 
eurullus (1) (cf. eieer) Ad. chi- (1), ki-, 
ke- (1) -eher; kichern sg. p/. kech-ir (5^), 
-ern (21). keichern (10). kircheren (4 
kyechirn (19). secker, kichern (tegumen 
eitrolli 77). kekern (22). sekeren (22). 
erdapfel (64). hd. nd. wicken. 

Citrum malang (93). 

Citrus malang bovn (93). citer (91). 
eitrinatbaum (114). , 

*Citta,cita(74)(7«eybae, cibaetesserae 
129, Gl. m.? cf. sordissa) /udus $n (9), 
pickel super (8^) glacie. radper; schlitt; 
schleyffung o. heltzung (cf. háliezen labi) 
auff einem eyse; scheibe (74). 

*Citta, atta (Gt. 2, 532), cinta (127) 
(€. cortex; cf. eieus?) rinda (117, 120, 
127). rinta (Gt.). 

*Cittim. 7. struetim (76) aus citatim 
i. statim (Br. s?m.). | 

*Cittus v. Citus. 

*Cituea v. Cieuta. 

*Citula sm. v.Situla. Farricaptio. 

Ci-, ey- (100), eit- (76) -tus, cieus 
(8) Ad. snell sim. slen (aus slien, mAd. 
sliuno), ghae (100). gech, var. geech, £ 


CLA 


gerad (110). haestende (132). balde vnd 
gemirkt (17). behender (6s). 

*Cytuta v. Cieuta. 

*Ciu-alis (66 &c.) -ilis (66 &e., 110), 
-ilitas (66 &c.) ?. ad. ciuem. perténens (ll. 
€.). burgerisch (110). 

*Ciu-alis (68) -ilitas burgerschaft 
(68, 15, 110). , 

*Ciuibia(/.ecuperadolium, sinum &o.) 
melekvat (147). 

Ciuis Ad. nd. burge-r, Z -rin (1), -rsen 
(5, 21), -r in stat (93). purger (1). borgher 
(22). pl. ciues eelute (65). 

*Ciuissa Ad, burger-Cin, -ynne (55), 
-sin (21), -schin (17), -sch (19). burgessen 
(18). nd. bu-, bo-rghersche. 

Ciuitas Ad. stat sim. nd. stad (14). 

*Cium tille (Sum. VI). 

*COiuos v. Seyphus. 

*Ciupella ags. hulfestran (f oder s 94. 
cf. hulfestre rainy Bosw.). 

*Clabatum ags. ge- (136) gy- (94) 
-byrdid (bearded Bosw.). 

*Clab-er, -rio (cf. glab-) gryndt, 
scharpffer gr., iuckung, kretz, rawde (74). 
a ru (st. fl.) wan (19). en wanne 
*Clabula (7. talea) knebel (v. a. 1618). 

Clac-endix, -index &c. v. Claxendix. 
Clades, glades (1l. cf. cl. a gladius 
quas? glades Br. &c.) cades (8. »« 
eadere ?), caldes (9), eladen- (74), clade- 
1 clande- (147) -eula (7. strages) gach 
tod (1) der geende doth (5^). hunger 
(19). sterbe vor h. (74). h. o. durzit (8), 
daraus hwir twirschit (sc 9). plage (85, 
68, 75). ein pl. (5, 18, 22), plag (76), 
pao (921), Dom (s?c 6), hd. schlag 
es dodes, Ad. tods. blage der nat (v52bc), 
not (759). ein todtschlag (110), dotschla- 
hung (68) per gladium. schelm (74). ein 
Sterbet (110). sterfte (147). pestilen-z (68, 
110), -ci (141). 

*Cladia ags. wefl (94). 

*Clado v. Clauare. 

*Claerus (cf. clatru-m, -s) gater (1). 

*Clafter clafter 7. lenghe (99). 

*Clagiaeula v. Claneulum. 

Clam, 7 clan (66 &c.) Ad. heyme- (T, 
18), heym-, hemi- (6), hem- (9), nd. heme- 
(22, 23) -lich, -lichen (18), -lick (23). Ad. 
v-, vor, ver-heln, -helen (8^), -helle 
(21), -holn (5). vórholen (29). 

*Clama (piscis, cf. eluma) ac (ar.). 

Clamare /Ad. rü- (19), ruf, rof- (5, 
18) -fen. nd. ro- (22), rue- (11), vu- (99) 
-pen; serien (225). schryen (16, 110). 
schrigen (6). schreyen (9). 

*Clamd- v. Cland-. 

*Clamieulum v. Claneulum, 

*Chla-, gew. cla-midare cleyden SS 
9). decken (11, 68, 110). yn weysen (9). 

Chlamys, cla-mis, 7 -nus (9), eala- 
mida (1366, 145), -nus (8) (2« elauus 
Ad. nd. mantel. eyn cleyt (85). waldklai 
(sic v6). hd. ein ge-waldet (sic. 21), 
-falden, -falten, -felten (1102), vnge-neet, 
-nát (134), -neyt (67), nd. gheuoldet cleit 
sim. vele (93). veyle (7. cadon 9). feyle 
(8). kittel (1). - 

*Clamis v. Clauus. 

*Clamistrum v. Calamistrum. 

Clamitare schrien (8). 

*Clamitas v. Calamitas. 


CLA 

Clamor Ad. ruffe, ruff, roffe (18), 
roff (D) geruff (68), ruffung (19), ge- 
schrey sim. nd. rop, ruepinge (1i), ge- 
COM (99), sehrgh (sc 22). doe, ruschen 
88). 

Clamo-rosus, -sus voll geruff (68). 
volgerochs (132). sehraik (77). lutsechryen- 
der (110). vil red vnd geschrey (64). 

*Clan v. Clam. 

*Clanare verhelen (67). 

*Claneoni-a, -atis, var. clauconia 
(aus glaucoma) mackel o. mal o. mase 
o. weysserfleck in augen (74). 

Claneulare Ad. nd. decken, be-, ver- 
(16) -d.; helen. Ad. vh., -bergen (17), 
-pergen (64). 

*Clan-, clami- (85), con- (7) -eulum, 
elagiacula (21) sbst. Ad. heim-lichkeit, 
-likeit, -elichheit. hemili- (6), hemel- (22) 
-cheit. Ad. nd. v'holen-, £ verhelen- (14), 
verhaylen- (133) -heit. vhel-ekeit (85), 
-en(17), -ung (6). 

*Claneulum (7« elangor) gedone (74). 

Cla-, co- (1) -neulus Ad. heym-elich, 
-ieh, -liehen (9). v'borge-n (17), -nen 
(9). hemeli-ch (22), -ck (23), -cher (7). 

*Clanculus leythundt (74). 

*Cland-, ofi clamd-. 

*Clandecula v. Clades. 

Clandestinare /d. nd. helen. hd. v?-h., 
-heln. halden (18). heimlich machen (4), 
dun (8), senden (9. »« üehtiren 
zu-s. (75). 

*Clandestine Ad. heim-lich, -lichen 
(17, 68). hemeliken (22). verborg-enlich, 
varr. -lich (65). 

Clandestinum  hemelicheyt (22). 
heimlich tat (75). verheln geton (9). 

Clandestinus Ad. heym-lich, -lichen 
(68) haymleieher (1). hemelich (22). 

*Clanga (4. phalanga) slach- 7 ren- 
boem (147). 

*Clanga (cf. elang-or, -ere) wildge- 
schrey (74). 

Clangere Mun ; aquila clangit 141 
&c.) hd. nd. schel-len, -n (18, 21); kling- 
en, -len (68). Ad. schallen. trummeten &c. 
(Fris.). tuten (99). 

*Clangie v. Cianga. 

*Clango (cf. prc.?) struppe (9). 

Clangor (voz tube 0 anseris 141) Ad. 
nd. klang, schal. Ad. klanck, bosawmen- 
kl. (9), schalle. ge-sch. (110, 132). hall 
(6). galme (22). 

*Clanus v. Chlamys. 

*Clapsillus v. Cubalus. 

Clara, elaura (1) adj. n. pr. mulieris 
clar (18, 21, 22). klair (5). claure (7). 
pur (5, 22). puer (21). reyne (22). Ad. 
reyn, lu-, lau-ter. 

Clara eontemplacio diuine pulehri- 
tudinis lauter bekentnisse glotlicher 
(sc) elarheit (9 Ann.). 

*Olaratum v. Clepa. Claretum. 

Clare (»« clam) Ad. clar-, cler-, 
klár- (134), schon- £ heim- (110) -lich; 
lauter. luter-, cleyr-liche (132). 

*Clarea v. Glarea. 

*Clarefae-tio, var. -cio leuterung (15). 

Cla-, clau- (7) -rere Ad. nd. clar, Ad. 
clair, klor (6) sin, nd. zyn. schynen (10, 
12). er-sch. (65). offenbaren (9). 

*Clares (f. n Carinthia) die glan (135). 


, 


CLA 125 


Clarescere clar (22), erclert (65) 
werden. leutern (75). offenbaren (8). 
Clar-etum, -eta 4 -ida (74) -atum 
(127, Gl. m.) (cf. pigmentum, melliecra- 
tum, mulsum, merum, vinum oc. Br- 
Wtb. 3, 422) Ad. luter-, lauter-, nd. lutter) 
(22, 23), lotter- (11), chlar- (1), soif- (132. 
-dranek, Ad. -tranck, -trang (6), -drang. 
klaret (64). 
Clarificare lutern (8). claremaken (99). 
Clarissimus der von sim eigen werk 
eedelt wirt (93). der aller schinbarst 


65). 

Claritas Ad. nd. clare- (19), clar-, 
clair- (5) -heit. schóne- (12), schinbar- 
&c. (65) -keit. 

Claritudo edel-heit, var. -keit (110), 
-dom (132). 

Clarus hd. nd. clar, claer (11), clayre 
(133). luter (10, 12, 110). schen (76). er- 
leycht (64). 

*Clasendix v. Claxendix. 

*Clasina (aus clasma) ags. pace, mal 
(94b). 

*Clasitum v. Classicum. 
Clasmatarius ags. husburucel (G1. m.). 
Classarius (7. tubicen pr. militum Br.) 

ein trometer (68), ritters tr. (110). 

*Classen v. Classis. 

Classendis v. Claxendix. 

*Classes &oc. v. Classicum. 
Classiearius (7. proreta Br., tubicen 

Gl. m.) ein steur- (110), stur- (68) -man. 

*Classieularius zerouer (97). 

Clas-sicum, -sicon (3), -situm (Br.), 
-itum (76), -sica, -ses (Sum.) horn (68, 
110) eyn here- (7), her wie- (Sum.) 
-horne (Y), -horn (9, 76, Sum.), -horen 
(3). trom-et (68), -met (1103), -pet (1109), 
-pt (110b). busine (99). 

Class-is, -en (18) (£. sonus navium 6 
sim. FA XA&G'c) wasser platzung (1, 2, 
75). der lut an dem schiff (b), der von 
dem sch. kommet (21), von den schiffen 
(18, 133). laut von dem schiffe (74). dat 
lud in deme schepe alse dat water Seyt 
(23). de lut an deme scheppe 7 eyn bulghe 
(22). schiff-Iut (75), -clang (67), samnunge 
(15), menge (67, 76), -menig (74). strit- 
schifmengi (93). ein schiff o. vil sch. (66 
&c.). do fil sch. stent (8). vergaderinge 
(132), samlung (68), ver-s. (110), zulend 
(15) der schiff. scheepinge (99). ein rotte 
(£m. collegio 125). 

Classitum v. Classicum. 

*Clastrum (aus clathrum Q. v. »« 
claustrum d. Gil. 1..?) ein gatter 4 ein 
gehüleze (3). 

*Clater (z. vectis, repagulum of. cla- 
tru-m, -s) rigel (93). 

*Clateria v. Clatria. 

Clatire caíulorum. (Gl. m.). 

*Clatrare (cf. clatr-ia, um) clappe- 
ren (9). cleppern (8). ver-rigelu, -sper- 
ren, beschliessen (88). 

Clat-ria, -eria (16) (v. Zmstr. ligneum 
loco campanarum cf. clotoria) ein clap- 
per (3). tafel (76). 2 

*Clatr-o, -us (cf. ealeatus?) waycher- 
mensch (74). 

Cla-, clau- (76), elea- (136) -trum 
(cf. elotoria, clautrus) Ad. gade-r (5, 
18), -rn (17); gattecr, -rn (6); getter. 


126 CLA 


gadde-r (21), -re (22). en gadden schre- 
ghel (23. cf. sehraghe fulerum). regel £ 
schranck (125). eyn, en hilde (cf. Gth. 
Wtb. 9, 516) ouer der krubben (23), oben 
der krippen(74), dequo bestie comedunt (12). 
Aus hilde mésseerst, hilez (glad 13); 
ge-hiltz (5), -heilez (21), -holtz (1), (-hüleze 
elastrum). krippe SAC rauff Vequomune 
13 wrg.) rauffe (b^) en rope (23). (7. 
vectis) grundel (85) grindel von der 
thuren (68), van der doeren ja ein 
rigel (9, 88, 110, 134) vor einer thur (110). 
rigell (6). riegel (1). ain glender an der 
stieg. (91). 4. loriea glenter, ofen-gl., 
fenstereysen (111). ags. pearro-c (94), -e 
(sic 136). 

Cla-thrus, -trus rigel (1, 13) von 
holtz (189 Mrg.). riegel (10). een hameyde 
(108, Kil. sim.). parnlaiter (71). pawren- 
(sic!) -laitter (nach presepe 1). elathri 
t chataraete pensiles schutzgitter (125 
Mrg.). 

*Clatrus v. Clatro. 

Claua Ad. nd. kule, kuele (125). kevle 
(8). keul; ezenkichte kewle (9). kyle (18). 
stanga 7 cholb (141). eholbe (95). Ad. 
kol-b, -be, -ben (13). nd. kolue. streyt- 
kolb (111). en kuse (Znstr. defendendi 11, 
109, 132; cf. Br. Wtb. h. v. als Stockeisen). 
kuyse (147, Kil.). kudse (Kii.). staff (132 

*Clauare v. Cluere. 

Cla-uare, -do (17), -uerare (8) ER 
eln (5), -elen (8, 22), -len (6). nalen (1T). 
nelen (21). Ad. ver-nageln, -naglen, -negeln 
(67), -negellen (7). mit keulen (clauis) 
slahen (9). mit kulen slan (8). mit kolben 
schlahen (75). koluen, spykeren, nagelen 
(132). 

*Clauatria v. Clotoria. 

Clauatus genichgelt (99). sóst. rinek-; 
var. ringgen-schuoch (64). 

*Clauea (fructus; aus carica? cf. sq.?) 
fige (19). 

*Claue-les, -ulus (Gf.) wihe (Gf.), wize 
(Sum.) vische. 

*Clauconia v. Claneonia. 

*Claudeneula v. Cadentula. 

Claudere sliezsen (4). sleBen (5). sly- 
Din (19). schliben (21). sluten (22). be- 
slieben £ zu thun (Y). Ad. schliessen, 
be-schl. zu-don (13), -schlieBen (11). 

Claudieare hinchin (Db). Ad. nd. hin- 
ken. henken (21). halten (99, G. wtb. 2, 
524). scheyff gaen (132). 

*Claudie-orius (76), -arius qué cito 
claudicat £ saepe (Br.). serhinckender (76). 

*Claudieus v. Claudus. 

*Claudimentum v. Plaudamentum. 

Claudulus hinekend-e (11), -er (16). 


*Claudum zwey pfyfflin an einánder 
ER vbi alterum | altero longius est 
64). 

Claud-us, -icus (18), 7? elodus (22) 
hd. nd. hinekende. hinket (64). hynken 
(19). Ad. eyn hinckender, heynkener (21); 
lame. nd. lam, halt (99). krop- (19), kro- 
(11), kre- (107), kry- (11059), kryp- (68, 
11023) -pel. 

Clauellati cineres weedasch (14:7). 
Hrsssecuen (Ki.). elauillatum weyd asse 
(12). 


*Clauerare v. Clauare. 


*Clauia i. borda (sí. cloaca ?. burea 
Gl. m.), cella (76. »« clausa ?). 








CLA 


*Clauiearius v. Clauiger. 

Clauici-mbalum, -mbolum (67, 76), 
-nabulum (1) eyn claui- (1, 55), klaff- 
(D)-eimbel, -cinabel (1). 

Clauicordiu-m, -s (76) clauicordi (1). 

Clauieularius (7. elauiger 110) eyn 
hyezil (9). 

Clauieulus (?. clauillus q. v. 16) 
kneuff-, pfloc-, negel-, fphui- (sc. pactilis 
i. €. kleine fuge) -chen (126). 

Claui-ger, 4 -cularius (110), -earius 
(68) sluDeltreger e sim.). schlüsseltrager 
(110 sZm.). slosBeldreger (19). slusser (9). 
sluter (11). keller 7 schaffner (75). 

*Clauillatum v. Clauellati. 

*Olauillus (£. elauieulus, primus 
clauis) firnagel (76). nagelin (75). 

Clauis sluDel (b^, 7). slussel (8^). 
slüssel (93). slüsel (7). slysel (13). slusel 
(b). slosseln (21). sleisel (14). Ad. schlu-, 
schlo- (4), schli- (76) -ssel. slotel (11, 23). 
slottel (22). 

*Claur-a, -ere v. Clar-a,-ere. 

*Claus (textoris?) ags. te bere (942). 
Clausa eyn cluse (5). (aque) uuori 

(Sm. 4, 137). tock (91) 7. q. docke obtu- 
ramentum piscinae (Fr.2, 3159), nauale 
(Kil), engl. dock. 

*Clausare, -ri (6) (cf. elausor obsi- 
dione claudens Gl.m.) stormen eder an 
lopen (22). (z. sulcari, inuadere) stürmen 
t in lóffen (6). 

*Claustella v. Clustella. 
Claustrarius(Z.serarius) slosDer(125). 
Claustrum Ad. nd. kloster. kloester 

(11). hulzinselos (93). pl. sehlege (mon- 
tum, vicorum. dic. 125). 

Clausu-ra, -la (bb, 65, 74, Sum., Alber.) 
(cf. eul-, eonelu-sura) pizivne (Sum.). 
slibung (bb sZm.).slutinge(22). sluyssinghe 
(132). Ad.schliessung, be-schl., -selisüung 
(18), -slesunge (55). slof (17). schlink 
(74, Alb. cf. Fr. 2, 2009. Sm. 3,454). gren- 
del (74). piunte (elausuras Sm. 1, 288. 
cluasara Gf. 9, 342). 

*Clautrum v. Clatrum. 

*Olautrus (7. eclatrum, eancellus) 
gatter o. schranek (74). 

Clauus, clamis (80) nagul (95). Ad. 
nd. nagel. nayl iR nale (18). E 
(19). jsen negel (p/. 1). luten o. harptfen 
nagel; nachschalt ruder (64). steuer-, 
var. stur- (64), stewrfruder- (74), stür- 
ruoders- (93), stürrüdel- (80), luten- Z 
harpffen- (64) -nagel lyckdorn (85). 
agersten- (Fris.), Ágersten- (Das.), hüner- 
(111, Das.), hiener- (91) -aug. kule; 
stange (23. 2« claua). knauff; ?. tumor 
inguinum tzacke; el. morticinii tz. im 
wilden fleische (125). 

*Clauus asseralis bret nagel (16). 
Cl. axis leine (112). lan £ leuchse £ 

rungnagel (74). 

Cl. tabernaculi hameie (109, 132. cf. 
elatrus). nagal, chegil, zelt-ch. (Gf. 4, 
362). 

*Cl. tegularis lat nagel (16). 

*Cl. tignalis spar nagel (16). 

*Cl. veneris (herba) grenDig (17). 

Clax-, clas- (88), clac- '(Fest.), eal- 
(alph. clax- Pap.) -endix, classendis 
(G1. Aelfr.), elac-endex (1365, 141), -index 
(1362, Gl. m.), elae index (sic 94), 
ealsedix (88 Mrg.) 7. con-cha, -ea, eocta 


CLE 


(94, 1362. ags. sic Mone) sperfóter (? a£.). 
ags. sweorder sceath (G1. Aeifr.). ein sigel 
nora (88). wympels &c. oeverdecksel 
147). 

*Cleatrum v. Clatrum. 

*Clebia v. Dobula. 

*Olebs (cf. eleps) dieb (75). 

*Clebsedra v. Clepsydra. 

*Clef- (119, 120), celif- (117), eel- (104), 
cels- (141) -fal, eels far (127), elessal 
(bal, ir, vola Gf. 4, 566) ten-ar (104, 
127), -er (141), -ir (104), Cf.ir, yr ten-ar, 
rà, re (Gf. 5, 437). vola 4. ir (q. v.) 
tener (9, Ziem. 406). bal (100). ir, vola 
irhende (bb). Aber tenar &e. scheint früh 
müssverst. aus mlt. tenar 4. e. 9&yap i. q. 
vola manus, ir, hir (Gl. m.). Nach 
Kuhn eníspricht deutsch done. Für das 
von Sm. 1, 397 verglichene thern s. o. v. 
eallus. bal seAeent das mhd. ballen (2m 
der Hand) zu sein. ir das mittel der hand. 
(91 sim.). 

*Clematus qui eonori non infunditur 
(16). besche-mpter, -nter, geschendter 
mit geschrey (74. »« clamatus). 

*Clemax scema (94, 136. ags. 
Mone) sé. climax 7. schema. 

Clemens barmhertzig (1). gnadig (1). 
gnedig (10, 12). genedi-g (55), -k (13). 

utig (8). guttig (9). luter g. (65). gietig 
[m 110). gutwillie, suze (100). sute (99). 
milt (68). goedertyren (132). 

Clementia genediekeit (5^). gnede- 
keit (10). gute (8). gutte (9). gietikeit 
(110). elarmutikeit, luter guttigkeit &c. 
(65). sachtheit (99). miltigkeit (68). goe- 
dertyrenheit (132). 

*Clemis v. Clenus. 

*Olemsedra v. Clepsydra. 

*Olenit-a, -us v. Clinieus. 

*COleno v. Cicindela. 

*Clenodarius ein iubilie-r (110), -rer 
(68). iuwelier (132). 

Clen-, gew. clin-, alm- (q.v.) -odium 
(én 110, 132 untersch. clin. klein-ot, -et 
von elen. -heit) Ad. klein-ot (6, 69, m 
-at (75, 134), -et, -id (D^), -heit, -het (17 
clen-ode (23), -ade (22), -et (132). ge- 
smeid (1). geschmeide (175). ein iubel 
(68). iuweel (132). 

*Cle-nus, -uus (a/ph. -nus (134), -mis 
(22, 23), -ophus (18), elenus (75) 
(1Aetvoc, TXiyog, 8glinon; slav. klen; 
cf. ebenus. Popowitseh 355. Sm. 1, 585. 
Nmn. vv. acer eampestre, flader) flader 
(15). fl.- (1, 5b, 93, 74, G£.), clader- (18) 
fleder- (992b), federn- (6) -bom, Ad. 
-baum sm. 

Cleo-, / cle- (Gl. m.) -pare ge-schyen, 
-vallen (147). 

*Cleorcium (nomen amasie, i. gloria, 
meo, aus eleos 7« philoreium) meynere 


sic 


74). 

V tati (22, 74), cleppa (22^), klepa £ 
elaratum (77) (/. eernnalum 74) klin-ck 
(11), -eke (09a -g (14). eleppe (22b; £ 
klippe erepitaeculum, ecrotalum Kil.). 

*Clepare (cf. eclepere) v. Manticu- 
lari. Cleopare. 

*Clepea (: clypeus?) eyn scherbret 
(85. cf. anticipa). 

Clep-ere, -pere (9) Ad. steln, stelen, 
heimlich st. (68, 110). nd. stellen. 

*Clepius v, Clypeus. 

*Cleppa v. Clepa. 


CLI 


Clep-s, -us (93), -sor (8), elebs (q..) 
hd. diep, dieb, dewp (1), dip (3, 55, 8). 

Clepsammi-um, -dium, -dion sand- 
uhr (Fris. &c.). reisur (V.a. 1618, $m. 3, 130). 

*Clepsedr-ia, -aria (74, Gl.m 27. tabern-a 
(16), -aria (G1. m.). schenekhauD (74). ele- 
sedraria taverniersche (147). 

Cleps-ydra, -idra, -hydra (71), gew. 
-edra, cleb- (Sum. &e.), clop- (b5) -sedra, 
elemse- 7 clypsi-dra (7. onelogium &oc. 
' 136b) Ad. nd. tre-, Ad. dre-, tri-, tra-chter. 
dre-hter (6), -gter (17), -cther (13), -ther 
(85). Ad. zapff. ezap (19). tappe (99). han 
i bipp i: Cf. Sm. 1,291). wasser- 2 sand- 
seyger (125). spruzze (Sum.). 

*Clepsor v. Cleps. 

Cleptus verstolener (74). 
*Clephancyasis v. Elephantia. 
*Clere (cf. Gl. m. ^. v.) &. (énde cliens) 

dienen o. buckin (8) dinen (9). B. (i. 
vetere 17. st. fetere, /nde cloaca) stinken 
(8, 9, 17, 147). T- (inde clauis) uf sliBin 
(8). auf slissen (9). 9. (inde coclea 9; 
clima leyter 8) stigin (8). steigen (9). 
&. (inde elaua) slahen (9). slan (8). C. (inde 
elauus) in gen (8). yngen 7 fugen (9). 
7. (énde gloria) herschen (9). heitschin 
(sic 8). 9. (inde eoclear) suffin (8). 
sawíffen (9). 

*COleriealitas pfaffhait (6). 

Clerieatus ein stant 7 stat der ge- 
wichten &c. (65). 

*Clericia pfafheyt (9). 

Clerieulus cleyn paff (8). synn in 
einer lere (74). 

Cle-, cole- (22^) -rieus, 7 elerus (64) 
Ad. prister. pfaffe (6). phaff (Y). patfe 
(5^). pape (2225). clere (99). vDerwelter 
zu der geistlicheit (88). eyner der do 
dy erste wyhung hat vnd helt sich als 
ein schuler (17). priester o. sch. (64). 
ein gewichte person (65). 

Clerimoni-a, -um (66 &c) Ad. pfaff-, 
m (5) -heit. papscap (29). klerckschaff 
132). 

Cleronomus erbe- (19), arf- (11)-kint. 

Cler-us, -os (cf. -ieus) Ad. phatt- (8), 
pfaff (1, 6), paff, nd. pap- heit. Ad. 

risterschaft. vergaderinge van klercken 
no. eyn phaff (7), paff (18). 

*Clesedraria v. Clepsedria. 

Cletella v. Clitella. 

*Cleticon (7. benedicta, saxifraga; cf. 
celeucon, gliconus?) stainbreche (Sum.). 

Cleto (cf. eliton?) clemer (8^). 
*Cletula (: eleta craíes) eyn honckeln 

stireze (5b). 

*Cleucon v. Glieonus. 

*Cleuus v. Clenus. 

*Cli muri-oth, -got diech (Gf. 2, 846). 

Cliba-narius (74 &e.) -rius (9, 74) 
'offen-, (8), ofen- (74, 1105), owen- (9), ouen- 
(132) -mecher ,-macher.protpeck,ofner(14). 

Cliban-icius (645, 110, Br.), -icus (645, 
14, 130, Gl. m.), -ites (Gl. m.), -aeius (74), 
-eius M cpu das in dem ofen gesotten 
ist (76). brot gebachen in dem ofen (64). 
ofenprot (74). eanstella (130). 

Clybanum testaisin, seartisarin (Gf. 
1, 490). 

*Clibanus (»« eliens) 7. seruus nobilis 


Clibanus (4. fornax, furnus; tumu- 
lus; eumulus fen?) oeuen (97). off (68). 








CLI 


hd. backe- (5), back-, bach- (9, e4, v6, 
93, 11059), pach- (1), furge- (8), prot- (75) 
-offen, -ofen, -offe e» -oben (5b), -ouen 
(93), -hoff (1105). nd. vak auen (sic 22). 
ein hev-schober (3), -huff, var. -huffe (es) 

*Clibarius.v. Clibanarius. 

. *Olibetus (si. clinieus?) ainer dem 
in dem bauch we ist (v6). 

*Olib-is, -us v. COliuus. 

*Cliconum v. Gliconus. 

*Clieus v. Ciclus. 

*Clidas v. Ciclas. 

*Olieneul-a, -us v. Clientula, -us. 

Cliens (cf. seutifer) diener (68, 110). 
knecht (68). knegt (99). knech (14). edel- 
(1, 71), schilt- (3, 1), schild- (1), schul- 
(stc 17), hoff- (75), heren- (132), dienst- 
7 herren- (110) -knecht, -chnecht (71), 
-dreger (7). dinst-bote (9), -bode (8). 
dienist- (104), hoff- (65) -man. reuter, 
reiter (75). clientes sunt pedites ainer 
der aim dient mit gan; ministrales 
vero equites ainer der da reytet (v6). 

Clienta dinst (8, 9). dinste (8b). 

*Clientare Ad. die-, dye-, (9, 21, 4), 
nd. de-nen. rennen die pfert (75). 

Clientel-a, -la (Gf.) dinst (b, 18). d.- 
lude (7). denst (22). d.-maghet (23). gi- 
diginu (Gf. 3, 108. cf. sq.). 

Clien-tula, gew. -cula (7. famula 4) 
dinst (4. cf. clienta). Ad. d.-, dinst-, 
hoff (75) -maget (18), -magt, -meyt 
(17, 21), -dirn, meid o. jungfrauw (75). nd. 
denst machet (22). 

Clien-tulus, gew. -culus (7. q. cliens) 
der fur den der fursprech redet (93). 

Clima, g. -atis ein lant (6, 19, Mrg. 
scop 13). hd. nd. eyn lant-schatft, -schaff 
(5, 21), -schap (22). saffe (? 1V. aus 
lant-?). gemerke (100). vichbilde (szc 9). 
eyn groiD deil der werlt (b^). ein gró 
tail der welt (1). elimatra nostra vnser 
lant (15). 

*Clima ef. est scala (16). gen. -e eyn 
leyter (8, 9). laiter (130). 

Clima-bulum, -culum &eoe. v. Cluni- 
eulum. 

*Climatius (7. clibanus) back aven 
(147). 

*Oli-, ehli-mia v. Cadmia. 

*Climitum (7. gladiolus cf. climictum 
i. gladius 4 spata 76. v. elunieulum) 
swertel, schnydtriedt (74). 

*Climus 7. sol (16). 

Clinare Ad. neygen. nd. nighen. by- 
gen (4). bocken (13). 

*Clinatica v. Crinaeula. 

*Olingere (anserum est 9. cf. clangor 
&oc.) hd. nd. clingen, luden. Ad. lutin 
(8), lu-, lau-, ly- (26) -ten. klinglen (65). 
clineken (132, Gl. m. q. v.). .Aus klingen, 
clangere -« clingit — e-, ex-, c-ludit 
(Gl. m.) 2« luden ? 

Clin-ieus, -itus, -cus (76), clenitus 
(74, 76) (V. paralyticus dc.) crump man 
vr lamer (76) (-us, -à, -um) daz ge- 
gicht (1€ Mrg.). pett-ryser (74), -ris (2). 
bettrief) (Ki). elenita 2. lectus énfirmo- 
vum (16). siechpett (14). 

Clinodium v. Clenodium. 

*Clin-, anaclin-terium, lotterbette 
125). 

*Clinus ein ruog- (110), rust- (68) -bet. 

restbedde (132). 





CLI 127 


*Cliotropia v. Elitropium. 

Clipeola ryncek (147). 

*Cliperia v. Clotoria. 

CLly-, cli-, clip-, cle-peus, clip-, cip- 
(0), ele-pius Ad. nd. schilt. scylt (13). 
buckeler (8b). profeuf?e, wrg. pafeüDe 
(125. vgl. uw. a. Sm. 1, 278). pauesen (15). 
clipeum helüm (38). 

*Clippi- (8), gliffe- (16) -fer schilt- 
furer (8), -knecht (16). 

*Clypsidra v. Clepsydra. 

*COliptella v. Clitella. 

*Olyron v. Cliton. 

*Oliseo (frz. glisser) creso (117. of. 
Gf. 4, 615). 

*Olissemus v. Cisimus. 

Cly-, eli-, eri-ster, -stere, -sterium, 
elistrum (s. 4.) kliestier (93). cliste-r 
(225), -rye (132). cristeín (1). kristier (74, 
91. bagr., üst., oberlaus.). kristier-ung (110), 
-ysen (76), -zeug (elist-er 75, -rum 74, 
15), -er (-er, -ere 75), -sack (-erium 75). 

*Olister-izare, -isare, -e (74) krist- 
lern (74), eren (110), -er machen (68). 
clist-ieren (110), -yer setzen (132). 

*Clistibio (/. a«gur) wairseger (147). 

Cli-, elit- (1), elip- (147), ele- 7 ere- 
(G1. m.), eri- (8, 76), eir- (9), ci- (1) -tella, 
citr-alla (a/ph. cli- 10), -ella (17), -illa 
(16) (Z. sella asimi; $. q. superponitur 
asino; pondus mimis graue sim.; macula, 
in libro 16; sporía cf. elita &e. crates 
Gth. Wtb. 2, 536. eletella Gl. m.; Dz. Wtb. 
595) meis-a (121), -ichar (Gf.), -enkar (74, 
75). hd. ein reff. reffe (10, 75). greffe, 
greff; reff 7 gercff dar vff man tregt (75). 
reyff (3). raiff (D). reuff (17). raff (55). tragreff 
(67). ain reff do man etwas vf tregt (76). 
eyn reffe (5), riffe (21) da man off dreit. 
en ref dar men vppe drecht (22), dreget 
(109). purdin, krentze (74). kótze (7. sporta 
1). hort (8, 9, 11). ort (9). esel-sattel (75), 
-satel (74), -satil (8, 9). eyn esels sadeln 
(17), -stal (16). schwer (68), ein sehwerer 
(88, 110) last. l. der perde (147). waut- 
seck, buntel, feleisen (4. 88). brieftasch 
(64). 

Clito kuniges o. kayssers sun (74). 
ags. aedeling (61. Aelfr.). 

*COliton, 7 eriton (Sum. V), eliron (74), 
elyron (8) (herba) klehe (11). klee (74). 
cle (8, 47, 85, 96, Sum.). ags. clate (942). 

*Clitonium v. Gliconus. 

*Cliua lappe (11). lapp (19). Aus lappa 
cliue missverst.? 

*Cliuare (calceos, cf. prc.) lappen (11, 
3)- 


Cliuatius v. Clunax. 

*Cliuis v. Cliuus. 

*Cluitas 7. fluxuositas (76) lein-, ni- 
der-, nidertruck-, varr. len-, laim-, nider- 
duck-ung (65). halt veé clientes solent 
morari (15). 

Cliuosus hald-echtig (135, Fris.), -icht 
o. stickel (Ki?.). 

Cli-uus, -uis, -bus £ -bis (1), -wus 
(100) s. adj. (z. eoll-is, -um 47, paruus 
mons, ascensus montis) hal-da, -a (Gt. 4, 
854), -de (95), -le (7), -d (93). berghalde 
(135). afhalt (99). flach (1). vlak, flot, 
eyn schotel dey nicht dep eyn is (22b). 
nideriek (3. cf. decliuis). stigel (49. cf. 
aecliuis). stiger (10). stecket (78). stigke- 
lich dé berg vff (17). staig (91). ein staige, 


128 CLU 


varr. stige, steig, an eim berg ? ein hoge, 
var. hohe (eliuus 65). gang víf o. ab 
einen berg 7 gestaig (75). amberch, so 
nit sér hóch is (Chytr.). steinwerch (100). 
steyge 4 gege, gee wecke (13). gehe (5^). 
Ad. ein auff-, auf)- (67) -gang (aeccliuus 
id., decl. abgang Voce. ex quo). 

*CInuus v. Cluma. 

Cloaea, eluaca (cf. latrina, triste- 
gum, priueta) Ad. sch1f-, schis-(6), schei- 
(134), seheis- (4, 77), sehüD- (11), nd. schit-, 
sprach- (65, 75) -hus, Ad. -hau( sm. en 
schijt graue (23). sprach- (Ziem.), heimel- 
(106) -camere. heimlieh zu der natur; 
secret o. h. gemach; s. des heimlichen 
gemachs (75). eyn heymelich gemach (1). 
eyn h.- (21), hynlich- (5) -keit. secret (68, 
132). agetucht (109. aus aquaeductus). 
anzucht fem. (114, 126, Gr. Wtb. 530). ehe- 
grube (Fris.). wasserlauf (64). lewblin scm. 
(0».). die hundsgreben (vnder der erd 
91). eule (225). ganc (99). 

*Cloaea (2« coclea) eyn wildel sten 
(22. aus windelsten). 

Cloaeare vn-rein, -suber, -fletig ma- 
chen; vermasgen (88). 

Cloaearius ein sehyfhuffeger (110 
&e.). racker, viller (109). 

*Cloa-, elo-ceria v. Clotoria. 

*Oloeer-tum, -ium (Gl. m.) en half 
pennyng (147). 

*Clocitatus cervé voz (129). 

Clodus v. Claudus. 

Cloes regan (Gf.) 7. folles t plu-uia 
(Gl. m.), -ma (Pap.); nauégium (G1. m.). 

*Clonis (104), elunis (7. conglutinatio 
filorum. 109) (aus glomus) klawen (109). 
claufe (104). 

*Clopsedra v. Clepsydra. 

*Clophus v. Gophus. 

Chloris grünfinck o. kuttvogel (135). 

Chlorion (aus) wonitz, zeisel, wide- 
wal (114, 126). witenwal (Fris.). wietenwahl 
(Ki*.). zei-, hirs-sing (126). 

*Clorosphis v. Glorophis. 

*Clos v. Gdlossus. 

*Cloto- (D, 7, 22, 74, 16), elote- ed) 
eloce- (66, 67, 70, 110), eloace- (68, 132), 
eluto- (6), elipe- (a/ph. clo- 69, 134) 
-ria, elauatria (21) (cf. elatr-ia, -um, 
elepa) Ad. eyn valle- (5, 7), fal-, fall-, 
falt- (74) -ysen, -eysen (74, 134), -messer 
(74) an eyner tore (V), thur (66 &e.), 
thuren o. laden (110). ein fall vssen (sc) 
an einem thor (68). fellslofó (74). eling 
(02) klinek (66, v0). klóffel (6). kleppe 

*Cluaea v. Cloaea. 

*Cluare v. Cluere. 

*Cluasara v. Clausura. 

*Clucieulus v. Duciculum. 


*Cludere (prs. claudo, alph. eludo 
76) be- (6, 18), zu- (17, v6) -slieBen (17), 
CORR (6, 76), -sliBen (18). to sluten 

*Cludieulum v. Clunieulum. 

, Cluere, 7 cluare (74), ? clauare (76) 
(4. splendere, re-spl., defendere) schinen 
(22). sehin (21). scheinen, schirmen, be- 
schlissen, duncken (74). hengen Z horen 
(9). zesamen fiegen (64). 

Cluinabulum v. Clunieulum. 

*Cluma, elunis (2), eclnuus (sic 74) 











COA 


(piscis, cf. clama, silurus) hecche (104). 
barbe (Anz. 8, 98). barm (2, 74). 

Cluma v. Gluma. 

*Cluminator (aus ealummiator) v. 
Sycophanta. 

Cluna-bulum, -eulum &e. v. Clu- 
nieulum. 

Clunagitare (cf. Gl. m. h. v.) in coitu 
quando se mouent vir et mulier inuicem 
(76). mannesunkeuschen (74). 

*Clunax 7. fornax (16. aus clibanus, 
wie cliuatius Gl. m.?). 

*Clunedulum en hodensae (11). 

Cluni-, eluna- (Gl. m.), cludi- (132) 
-eulum, 2 -clum / -dum (Gl. m.), -eulus 
(74, 93), clu- 7 elui-nabulum (Gl. m.), 
elim -aeulum (Gl. m.), -abulum (8, 9), 
-ietum (16. cf. -itum) (7. spa-tha, -ta, 
-da, pugio 93, splendona &c.; foramen 
in pannis circa latus & in camüsiis mu- 
lierum; aus elunis atus) ein klein schwert- 
lin (110 szm.). swert (9). swert cussen (8). 
stich- (93), stech- (74, Das.), seyten- (14), 
metzger- (Das.), sehlacht- (rr.) -messer. 
fautsoen (109. afrz. fauchon, cf. framea). 
hant-gat (68), -vat (sic 11, daraus :), -fail 
(19), -loch, en vestibus, an einem rock 
(19, 110 &e.). ein slip (132), sehlupff (110). 
sijtgat an der vrouwen cleider (147). 

Clunieulus (cf. prc. dy kule (125. 
cf. Fr. l, 548). hüner hindertail (Das.). 

*Clunior v. Cluones. 

Clunis, p/. clunes, glunes (127) (7. 
renes 0 toxe 76. cf. coxa, nates, pyge) 
coffa (Gf.) goff-a (120 &e.), -e (93, BM.). 
huiffe (104). Ad. nd. eyn lende, ende (sc 
17). Ad. lenden sg. pl., lynden (13). Ad. 
nd. ars-, hd. ers-bille (16, 23, 132), -belle 
9, 92, BM.), -pel (4), -ball (6), -pal m 

d. -packh (1), -baeke, -back, -krin (75 
krin, varr. krun, krum (75). 

*Olunis v. Clonis. Cluma. 

*Cluones (cf. eluis Gil. m., elito) sunt 
filii regum 1 nobiles (16). elunior 2. no- 
bilior (Pap.). 

Clura v. Cereopithecus. 

Clus-a, -orium Ad. cluse (18), cluf), 
klau-se, -s, -D. nd. clus. 

*Cluslamentum v. Calamintha. 

*COlu-, elau- (949) -stella (7. serra 
943, anders Gl. m. 2, 488?) ags. clust-or 
(94), -er (136) 4 locae; hepse £ loca; -o 
loce £ festene (94b). 

*Clutoria v. Clotoria. 

*Co-, eon- mit- i» vielen meuen Zu- 
setzungen in 15, wovon im Folgenden nur 
wenige Proben. 

*Qoac-ere, -uare (Gf.) (7. aeitare) ir- 
(121), gi- (Gf.) -süren. essich machen £ 
werden (76). 

Coa-eeruare, -dseruare (76), -curare 
(1) Ad. hu-, hau-, hri- (sic 21) -ffen. nd. 
hu-, ho-pen. hu- (5, 8), hew- (1) -ffeln. 
zusamen-huffen (65, 110), -heuffen (18), 
-bringen 7 zu beruffen (65). 

*Coaceruus, g. -ui hauff (19). hope (11). 

*CQoacies 7. locus vbi omnes merui et 
vene concurrunt (16). stat do die adern 
zusamenlauffen (74). 

Coaete bezwunglich (75). 

Coaetio bezwingung (75). 

Coaetor vngelter (135). 

Coactum (7. q. quaetum, coagula- 
tum Gl. m.) rennisal (Gt.). 


COA 


*Coaetura v. Stigma. 

Coaetus be- (75), zu vil ge- (65) 
*zwungen. ghedwongen (11). 

*Coaeuare v. Coacere. 

*Coad-, co-herere zu anhangen (15). 

*Coadseruare v. Coaceruare. 

Coadunare Ad. zusamen-, zuhauff- 
(17) -fugen, -fuchen (5), -eynegen (21), 
-veynigen (6), -pallen 7 -kuglen (74). 
zusam ainigen (1). tosamen-voghen, -eni- 
ghen (22). to samede eneghen (23). kles- 
sen (74). 

*Ooagitare v. Cogitare. 

Coagitare Ad. zusamen-, nd. tosa- 
mede-iagen, -yagen (6), -gagen (5, 21), 
Ad. -hauffen, -trucken (68, 76), -tragen 
(134), -tryben (110), -rittlen (76). 

*Ooagitator (?. fullo) wa-, we-leker 
(15). 
Coagitatus ge-ruttilt (9), -rottelt (8). 
*Coagniendo v. Coaugmentare. 

Coagulare Ad. rynnen (13, 18), ge-r., 
be-r. (5), reymen (21), sihen (76), gew. 
mit dem. Zusatze als milch, alzo m. (3), 
als die m. rennen (99). kef)-r. 7 zusamen-r. 


als die mileh (75). ronnen als m. (132) . 


also mele to sammde lopet (22). runnen 
(23), ge-r. (68) alse mele runnet (23), 
als moleken (68). berynden, leben (17). 
lippen (6). be-liberen (133), -lichberen 
(66, 70), -leberen &c. (Gth. wt». 2, 152). 
lab machen (Fris.). laf magen (14). 
Coagulatum lae renne (95). 
Coagulum gerunnen milch (8, 9). 
kef)-rynne;varr. rynn, -rin (110),-renn (is) 
renn-y (64), -a 4 keslupp (93). renn (1, 


71) ren (75). rinsel (22). rintzel (93). | i 
rense-] (99), Is (132). spinrust (Sum. VI). . 


lap (5235, 9, 85). làp 7 lebesal (12). liebsal 
(21). labe (17). lab (1, 71, 77). lob (74). 
layp (19). lyppe (13, 18). lipp (6, 110). 
laff (22ab, 47). lae (93). quagel (11, 109 

Coale-seere, -re (7. crescere, nutrire) 
waschen (8, 9). futern (9). futin (8). eoali- 
eus 4. mutritus (6). 

*Coangulare v. Congelare. 

Coangustare zu twingen (8b). zwin- 
gen (68). hd. eng (16), bange machen. 
persen (99). zusamen-, md. tosamede- 
pressen (6,22), -pertzen (23), Ad.-trucken, 
-drucken, -drieken (18), -dringen (21), 
-notigen (110). 

*Coantrum v. Coriandrum. 

Coaptare beqwemelich machen (6). 

*Coarduere v. Coarguere. 

Coare (2. inclinare &c.) bucken (141). 

Coar-guere, -duere (76) straffen (9). 
stroffen (8). mit strafen (14). 

*Coarstes wagenspurck (3 Wrg.) Cf. 
eoarsare (Fr. — coassare? oder aus 
eastra? 

Coartare Ad. nd. e-, dwe- (22), dwi- 
(11), Ad. twi-, zwi- (6, 68, 110), betwi- 
(9), dri- (85) -ngen. enge machen (5^). 
zusamen-zwingen (18), -noten (75). persen 
99). 
; Coartatus getwungen (4). gezwun- 
gen, getrungen &c. (65). 

Coassare beschiessen (11036, 132), be- 
schliessen (1105) mit breden (132), brit- 
teren, teferen (110). plancken (110, 132). 
zusamentáfeln (Fris.). 

Coas-, coar- (Fr.) -satio (7. contabu- 
latio) ein be-sehytz (1108€), -schutz (1105), 


"- 


COC 


-gchotz (132), -schliessung (Fr.). zusammen 
tüfferung (126). táffer £ büne (135). 

Coaugment-are (Ki.), -ire (9), coauc- 
mentare (8), eoagniendo (76) meren 
(8, 9). 

Coa-, qua- (11, 76), quo- (1, 2) -xare 
frosch-quaken(21),-geschray (16),-gsehray 
(1) schrien (75), rochtzen (74) als die 
frosch. v/g. heckatzen (752. cf. hechezen 
&c. Sm. 2, 143), bekatzen (75b. cf. beckitzen 
&c. Sm. 1, 150). quacken ader schrihen 
als eyn froB (17). quaxen wie die fró- 
Schen (Fris.). gwaxen (126). 

Cobaltum v. Cadmia. 

*Cober (Z. grauis) swere (74). eobar 
i. onus dc. (147, 148). borden, last, pack 
(147). eobor 4. exuberans (148. hierher ?). 
ehobar fü. im babylonza interpr. onus € 
grauitas (Pap.). 

*Cobia (Z trinta sic; piscis; cf. ecubio 
v. earabus; gubea) forinna (121). cobio 
meerkrappe (Ki.). 

*Cobillus (aus globulus?) spiel balle 
(8). spiel bal (9). 

*Cobium (cf. eolobium. cubrum.) 
kittel (8). ketil (9). 

*Cobor v. Cober. 

*Coborina (?. colma, fuli-na, -gena) 
kuchen (74). 

Coearius ags. cocsed (Gl. m.). 
*Coecanus v. Coccineus. 
*Coecenium v. Coccinum. 

Cocceus v. Coccineus. 
*Coecimum. v. Coccinum. 

Coccina v. Coccineus. 

Coee-, eoct-inea, rot purper (25). 

rott kleyd (64). 

Coec-ineus (99, eolor e. 22), -inus 
(21), -anus £ -us (125), -eus (68, 125), -ina 
(91) rot (21, 99). rotfarbe (68). sammet- 
farb (125). gelbfar (91). geel uar (22). 

*Coccineta (cf. cocula) ein kelle (6). 

*Coceinum v. Cydonia. 

Cocein-um, -eum (1, Gf.), -ium (Gf.), 
-us (64, 97), -eus (98), coxinum (22), 
eoetonum (125) coccimum (74), coc- 
eenium (8), -umum (136) (7. coctus, 
purpura, rubeum, fenicium) reizza, 
rezz-a, -e (Gf.). rotez (120). die rótti SIRE 
rot tuch (9), duch (8), duche (85), pfellel 
Sim. (Gf). ein rotter pfeller (64). gode- 
uuebbi (86). purpertuch (74) purpurn 
duch (17). purpurgwant (1). p'purgewant, 
semit (6). semmit (46). sammut 2 duch (5). 
.sam-yt (222b) -it (98), idt (17), -et (18, 
74, 110), -met (21 &e.), mat (67, 74), -at 
(134). seyden (74), edel (18) gewant. 
want (23). syden w. (22). flühel (19). flue-l 
(22 &c.), -el (97), -le (13). bursat (68, 69, 
134) burschat (67), borsehat (66, *0) 
(Formen bei Fr. l, 1479. Sm. 4, 158) aus 
mhd. bortside? 

Coceinus v. Cocein-eus, -um. Cy- 
donia. 

*Coccysare (gallz, 4. gloci-re, -dare, 
eueurrire; cf. sq.) kockeloeren (kil.). 

Coecix, cocy-x, var. -r (110) guck- 


er 4 -auch (Fris., -gouch (110). kuekuck | 


(132). ; 

Coeco- (Sum. Ki.) coccum- (73), 
Coco-, eoto- (105), eito- (47) -gnidium, 
. -nidium (47, Sum., Gf.), -nidum (86, Sm.), 
-nidrium 7 -nodium (74), conconideon 
(125), cocti lidion (7. vmbilieum veneri 


DirreNBACH GLOSSARIUM, 








: COC 


141) (7. thymelea 7 linon 7 mezerea &oc. 
13. cf. eitocacia.laureola. alypum. Sm.4, 
2326, 251) cCit- (105), ci- (Sum., Gf.), zei- 
(13) -lant. cingenlindenbern (47). zege- 
ling, springkorn (74). zuiln beri (86, Sm.). 
zeilerber (2). zeidelpast (73). hitz- (2), 
sprinc- (73) -kórner. spring-, spin-wrz 
(e. kellers- (73), keller- (125) -half. 
kelrühalüsame (Z£. semen aureole 74). 

*Coccola (cf. eoecula) eyn erden dop- 
pen (21). 

*Coceula (cf. eoeula. eogo Gl. m.) 

kagleffel 7 eyn schiff (?1). 
*Coceular v. Coclear. 
*Coceulea v. Coculla. 
*Coceum gnidium v. Coecognidium. 

Coc-eus, -ecum (Gf.) gew. -tus, cot- 
tus (4. eoccineum, tinetu-ra, -s, pur- 
pura,ostrum oe.) hd.nd. rot snor, snuer 
(85), garen (99), phell-o (121), -ol (Gt.), -il 
(8, Gt.), pfeller (9), farbe (110 &e.), samet 
(65). roit snore (18). Ad. sam-at, -mat, 
-mut (5), -yt (5^5), -et (13), -met (21), 
-mit (68). semyt (6). zamit (22), pfello- 
tüch (93). want (6). edel w. (92), Ad. 
gewant. goltroet (11). gelfar (67 Mrg.). 
kruago sem. (Gf. 4, 593. aus erocus). 
krilago (86). mer-snegge (95), -sehneck 
(16). eoccum bis tinctum ags. uuiloc 
read (94), uuslue reud (sec 136). 

*Coceus v. Coccineus. 
*Cocilla v. Cocula. 
*OCoecy-r, -x v. Cococyx. 
*Coclea v. Coclear. 

Coclea se/ten coehl-ea, 4 -eum £ -is 
(125), colehea (1105), cloaca (q. v.) Ad. 
nd. windel- (17, Gf. &e.), Ad. wendil- 
(117), wendel- (18, 67 Mrg. &e.), wedil- 
(119) -sten (55, 22, 117, Gf.), -stehen (11), 
-stein, -stain (46, 134), -stan (Gf.), -steym 
(18), -stieg (67 Mrg.). krumpstiegel, var. 
krumm stieglin, an einem thurn; schi- 
belichter thurn (74). sehijbelieht torn; 
gewelm; snegel huf) (17). vmbegane 2» 
turri (100). kirchthurn (74). hd. snecke, 
sneck; scehneck-, sehnecken- (68, 134) 
-hauf. snegken- (21), snighen- (22), snig- 
ges- (23), slecken- (132), egel- (5, 56) 
-hus szm. mer mosschele (100). tro- (Fris.), 
dro- (Das.) -ttenspindel. dorgel spillen, 
dorckel spülle (Das.). 

*Coclea-bolum, -bulum, -le v. Co- 
clearium. 

Cocl-ear, -eare,-iar,-iare, -ea (22b, 
46), -earium (91), selten cochlear, coc- 
eular (75) (v. mensura, c.) hd. lef-fel, -il 
(104) -el (16), -fen (18); seltner lo-, 16-ffel. 
nd. lep-el, -ell, -pel; grod lepel (22b). 

Cocleare snecken hus o. sneck (6). 

*Coclea-rium, 4 -r (22), -le (22b, 74, 
71), 4 -bulum (74, 75), -bolum (77), eo- 
eliarium (11) Ad. leffel-, lefel-, loffel- 
(v4, 75), lóffel-, sliffel- (49. cf. nd. slyf 
eoeula), nd. lepel-bret, -korbel (75), 4 
-kreb (74), lad (46, 176), -fafó (68, 110), 
-faif) (19), -vat (11), -futer (74, 75). 

*Coeclearius loe-, le-ffelmacher (68, 
110). loef-, var. le-fler auis (110). 

*Cocleum (cf. eoeula) 2. omme vas 
causa, coquend? paratum. (16). 

*Coclia (7. emna; aus eoehlear Br., 
Gl. m.) mate van en halven eymer (147). 

*Coclia-r, -re v. Coclear. 


*Cocliarium v. Coclearium. 





COC 129 


*Coc-lidium (3, 74), -tilidum (575), 
-tilidus (74) (2. pes pomi & peri 3) stil 
m apffel (75). ein aphel- (3), obü- (74) 
stil. 

*Cocli-men, -num (11, 19) cf. eoclea- 
rium) leffel-futer (10), -foder (19), -bred 
(19). lepelbret (11). lefelfas (13). 

*Cochlis v. Coclea. 

Coco v. Coquere. 

Coco- (6/ssw. alph. eroco-), coce- 
(1) eorco- (104, 141, Gf.) -drillus, 4 
-dillus 2 -drilla (Gt.), selten eroco- (a/ph. 
eoco- 110) -dilus, -dylus, -dillus £ 
-drillos (Gf.), -drillus (Hpt. 5, 201), codi- 
0 eoetril- (76)  eroco- (22), erocu- 

10) -lus 4. mala bestia ?n terra et àm 
aquis volans dc. (16). en der (22). nich- 
us (121, 127, Gf.), -is 7 nihhus (104). Ad. 
lint-, linth-, lincthe- (13) -wurm, -worme 
(10, 12), -worm (55, 13), -wurmlin ( 75 
varr.. wassertrach (975). ceodrill (93). 
kutsch-, kucz-, kut- (77), koko-, kochel- 
(Ziem.) -drille sm. allegarden (a5 hisp. 
lagarto Hen.). 

*Cocolla v. Coeulla. 

*Coeonid-rium, -um &oe. v. Coceo- 
gnidium. - 

*Coeta (anders Gl. m.) v. Claxendix. 

Coctanum &oc. v. Cydonia. 

*Coeti lidion v. Coeccognidium. 

*CGoetilidu-m, -s v. Coeclidium. 

*Coctinea v. Coccinea. 

Coct-io, -ura Ad. koch-ung, -ene (5), 
-erij (17), -erey, -erin (18). kogeri o 
gekóchde (6). kokerige (22). wellinge (85). 

*Coctonum v. Coecinum. 

*Coctrillus v. Cocodrillus. 

*Coectula 7. coquinatrix (76). 

*Coetulum kochen gefef?e (17). 

Coectura v. Coctio. Stigma. 

*Coctus v. Coceus. 

Coetus Ad. gekocht; g. o. ryff ding 
(110). gekachet (21). md. ge-kocket, 
-kecket (23). y 

Coeul-a, -la (755), £ -ta (75) sg. pl. 
(£. vasa omnza coquendi causa parata pl., 
von, dem deutsch glossierten sg. untersch. 
in. 66 &e.; énstrumenta coquine 15. cf. 
coc-leum, -eula, -cola) des koeks vasser 
(132). erden vase (5). hd. koch-leffel, 
-loffel. kolleffel (134). kocke leppel; slef 
(23). koken lepel (22). sleff (2935). slyf 
(109). Ad. eyn schif (69, 134), schyffe. 
kuchen geschyrr(75, 110).aàin grosser haf 
(91). nuschil (af. 2, 1106). ags. olfata (c1. 
Aelfr.). | ; 

*Coc-ulla, -illa (66 &e., 107, 110 &o.), 
-olla 4 -eulea (3), -ulea (4), -ulea (22), 
coehlear (112) (émstr. coquine 3, murato- 
toris 4, apud, excoctores metallicos 112. 
cf. Fr. l, 338, 509) hd. nd. kelle (3, 5, 
22, 4), gelte (66 &c., 107, 112). Ad. kell 
o. gelt (134 &e.) geelt (110) goellt £ 
schaf (76). eyn scheppel (921), keller 
bolle (18). 

*Coeulla gentorseh. von coeula q. v.) 
eyn koch leffel (5). 

*Coculta v. Cocula. 

COSI laide, sprute van em boem 
141). 

*Coeulus v. Cuculus. 

*Cocumer v. Cueumer. 

*Coeumum v. Coecinum. Fenicium. 

*Cocurrex v. Curex. 


17 


130 COE 


Coeus hd. koch, kach (21), choich|  *Coeuitas glich alder (17), altheit 


(104). nd. kock, kok. 
*Cochen v. Conchis. 
*Cochina (m Gl. m. 

Cadmia. 

*Cochi-rus, var. -tus (7. achiron, »« 

eoeytus) helflufó (75). 

*Oochis v. Conchis. 

Cochl- v. Cocl-. 

Coehlear v. Coc-lear, -ulla. 
Coehles eineugig (88). 
Codatremula v. Caudatremula. 
*Codax zapfe (Agr.). 

Codex buch (110). boge (14). eodex 

puch (1). 

*Codia v. Codion. Cadia. 
*Codia-minum, 7 -num (144) hor- 

nungsblümen (143, 144). 

*Codicellus v. Codicillus. 
*Codicillarium 7. bibliotheca (76). 
Codicill-i p/.,-us sg. versigelt-schrifft, 

-notel (74). instrument (91) gemáehts- 

brief (Fris.). 

Codic-illus, -ellus, -ulus buch-lin 

(8), -lein (9). ein eleyn boichsgyn (132). 
*Codilus v. Cocodrillus. 

Codi-on, -nus (16), eadi-on (85), -a 

(q. v.) (herba ; a codia papauer 10) man-, 


manen- (85) -coph (Sum. V), -cop (47, 85, 


96). masemheupt (10). wachzheid (s?c 

16). wilder lattuckisalat o. lattichkraut 

Ki.). 

Godria (cf. sq. Codro pauperior Juven.) 

hauBe der armen, kodrey (74). 
*Codru-s, -p (sie (15b) koder, og. 

der nitgernsicht essen vnd trincken (75). 
*Codum (fextoris) sper-ysen (8) -eysen 


Coe- v. Ce-. 

Coedulium ein zuspyf) (110), zusamen 
spysung (68). 

*Coelentes v. Calentes. 

Coemere mit-kauffen (9), -keuffin (8). 

Coequalis gelich (68). glich (19, 6, 
1105). lick (22). ghelijek (11). eben (es, 
110). euene (22). eben- (1,65, 110), mit- 
(8, 9) -gelich, -glich, -gleieh (1). glich- 
mefliig; gotlich vnmeBunge (15). 

Coequare Ad. glich, gelich (68), 
gleych, eben (17) machen. gelichen (5). 
glichen (19, 76). liken, euenen (23). glich 
eben (21). gheliken (11). eue-gh. (22). 

*Coequeuus (7. ecoetaneus, coeuus) 
geleichaltig (1). gleieh (134 szm.). 

Coequus glicher (6). 

Co-, ecoh-ereere Ad. twi, zwi-, ezwi- 
Cu betwi- (17), bezwi-, md. dwi-, spe- 
109) -ngen. vben (110). v^bieten (8). 
gurtten (65). 

*Coerc-, cohert- (19) -ibilis betwinge- 
(19), bezwing-, var. bezwenck- (110), 
bezwingen- (68), dwinge- (11) -lieh, -lich 
vbung, varr. vbig, yebig, vben (110). 

*Choeres v. Coheres. 

Choerogryllus v. Chirogrillus. 

Coetaneus (cf. coequeuus) Ad. glich-, 
eben-alt. glich-alter (8b), -aldirs (8), 
-es alder (9). even (11, 93), euegelike 
(22) olt, aelt (11). mit zeitig (15). 

Coeternitas ewigkeit (65). 

,Coeternus ewick (19). ewich (11). 
glich-ewiek (10), -ebig (76), -mit ewigk 
(65). mit- (12), glich mit- (15) -ewigkeit. 


müissverst.?) v.  —( 
| gleich (3, 4), nd. euen (99) alt, alter (6), |. 


COG 


(18, 76). 
*Coeuiternitas mit ewickeyd (19). 
Coeuu-s, -m Ad. gelieh (19), glich, 


|ewig Z an ewigkeit Z eben alte (15). 
| ghelije olt (22). 
Co-, cof-finus v. Cophinus. 
*Coga puttenslegel o. kog domit man 
| die rayff treibt (74). 
|  *Cogaria, cogorea (19) garuen bant 
| (11). eyn garben band (19). Aus garba 
»« eogera 7. corrigia (Gl. m.)? cf. eogo- 
| Ius, ecogrerium (aceruus fenz, bladi 1b.) ? 
*Cogelare v. Congelare. 
| Cogere d. twi-, zwi-, betwi-, bezwi- 
(21) -ngen. zwinen (13). dwinghen (11). 
be-dw. (23), -dwenghen (22). dE (8). 
vergaderen (132). 
| *Cogilla v. 'Togilla. 
| *Cogillatim v. 'T'ogillatim. 
*Cogillum (2« coagulum) keym o. 
lap (74). 
*Cogiralis v. Congirare. 

Co-, eoa- (76) -gitare dencken (10, 
21, 28, 68). hd. ge-, be- (6), hinder- (65) 
-deneken. besynnen (22). pensen (99). 

Cogitat-io, -us gedachtnufs (1). Ad. 
nd. gedecht-, gedech- m -eniBe (11), 
-enes (21), -nis (D), -nuB (66 sZm.), nd. 
-nisse. bedechtnisf) (6). p enD 
(D^), -enisse (11), -nes (18), -nuD (68). 
betrachtung (65). bedrachunge (8). be- 
denckunge von des wilden mutes be- 
kumernisse (9). 

Cogitatus s. píc. ge-danek (65, 69, 
134), -decht (17). 

Cogn- bissw. econgn-. 

Cognata medder, weseke (109). mome, 
var. mum, geborn frundin (65). 

A Co-, con- (D Enete hd. nd. mage- 

. mag-, mog- (6), sypp-, syp-, gesyp- 
(64), eno (110 &e.) bes -Sehaft (5, 19, 
nd. -scap (11),-scop (22) uB geburt (110), 
vom vatter (agnatio von der mutter, 
var. mater; affinitas von v. vnd m. 64). 
syptel (12). fründ (46). 

Cognatio adoptiua ein angenomen 
fruntschaft (63). 

Co-, con- (76) -gnatus hd. mag, maig 
(17, 19), mog 2 frünt (6); frund, freund. 
hd. nd. vrunt. nd. mach (22), maech (11), 
wrunt (sic 23). muotermag (93). kibornir, 
chumilne (104). sehwager, schwiger, 
geschwij, schweher (65). 

Co-, con- (76) -gnitio Ad. bekente- 
(b), bekent-, bekende- (18), Ad. nd. be- 
oW erkant- (76)-nisse sm. erkennung 
(Db). 

Cognitus Ad. nd. be-, hd. er-kant. 
erkent (16). 

Cognomen (a parentela vt lindern 
75. cf. agnomen) Ad. zu-, nd. to-name, 
hd. -namen, -nam. 

*Cognomi-nalis, -nis (132), -us (147) 
genanne (132, 147). gnanne (Sum.). 

Co-, con- (76) -gnominare Ad. zu-, 
^d. to-namen, -n. geben (6), -samen (sic 
5), -nenden (11). 

*Cognominis &ec. v. Cognominalis. 

Cognoscere Ld. nd. be-, hd. er-ken- 
nen. Z bekende (17). erken (18). 

*Cognoscibiliter erkentlich (75). 


| 














COL 


Cohabitare Ad. mit eyn ander (21 &c.), 
by eyn. a., nd. mit eneme andern (23), 
mit- (8, 9), midde- (18), by- (6, 110) 
-wonen, -wonnen (18), -von (s?c 21). 

*Cohercere v. Coercere. 

*Cohercinus anhangender (74). 

Coher-, condepend-entia mit an- 
hangung (15). 

Coherere (7. condependere 75) hd. 
an-, mit an- (9, 75), zu- (18, 21, 67), nd. 
to-, zusamen- (6) -hangen. anhenckin 
(8). mede-kleuen (23), -eruen (22. »« 
heres). 

Coheres, choeres (9) Ad. mit-erbe, 
-erb, -erbeling, -erblinek (9), -herblinek 
(3), -erfgename (132). nd. mede erue. 

*Cohers v. Cohors. 
*Cohertibilis v. Coercibilis. 

Cohibere zu heben (18, 76). to heb: 
ben, dwingen (22). twingen, zu halden 
(b). tringen, ezeme machen (9). straffen, 
zwingen (64). be-zw. (68, 110). zemen (8). 
vorbiden (10, 14). v'beden (13). v'bye- 
den (12). 

Cohibitio dwanek (22). hindersich 
haltung &oc. (65) 

Cohors, cohers (19); eoars (67, 93) 
secare (100 sZm.). hd.md. schar, 500 orum 
(6 &c.), volek-s (110), -ef) (68). ritter sa- 
menunge (9). s. der r. (8). ein her zemen- 
gemant (93). die vsser gewer, var. ausser 
were (64). 

Cohortari trosten (85, 9). drostin (8). 
ermanen (110). zusamen vermanen (68). 

Cohum.spanseyl (110). - 

*Ooyes v. Ceyx. 

*Coinceessio eyner persone wesen in 
der andern (15). 

*Coinclinare mit neygin (8, 9). 

Coin-quinare, -quare (69) Ad. md. 
beflecken ; v'vn-reynigen, -renighen (22), 
-rengen (18), Ad. -reynen. beschissen (21). 

*OCoinquinatio sur, vnde déüciómus so 
bleib in diner sur (75) — mAd. (wetter.) 
»S0 bleib in deiner sófe (sauce)*; cf. 
sur muria, garum, salsura wnreine 
Flüssigkeit (Sm. 3, 281). 

*Koyo v. Keyo. 

Coire, coyre Ad. by- (21), heimlich 
bey-, h. be-schlaffen. nd. byslapen. heym- 
melich beslaffen (b). eeleych peyslatfen 
(1). mit en ander gen (17). mitt einn-a. 
geen (110). an gen (8). zusamen-geen (65), 
-gon (68). bruten (8, virorum 15). braw- 
ten (9, 4. futare 75). helsen, minnen, 
keien (si g'heien; 75). hiwen (99). on- 
kuuscheit doen (11): stigen als die pferd 
(15). 

Coitus vnkuschung (110b). liplieh 
vermischung (65). hiwelech (99). 

Col-a, ófters 4 -us, -um sihe (5, 6). 
hd. sich-, sych-, seich-, sige- (5), seig- 
o seyh- (66), sye-tuch, -duch; syhe 

oche (19); siech doch (49) ; sye. erbseppe 
(14). en zigge als men erwitte dor zig- 
get (23). eyn sighe 7 eyn teuel (22). zie 
(11). sib (6). sybe (11025). seist (17). 

*COolabi v. Collabi. 1 

*Colaeer v. Collateralis. 

*Golae-tula, -ulum v. Colatum. 

*Colafisa v. Colaphista. 

*Colandrum v. Coriandrum. 

*Colapsus v. Colaphus. Collapsus. 


CHOL 


Cola-, ealo- (147), eal- (67) -phista 
(16, Gl. m.), -uisa (66, 67, 10), -fisa. (69), 
-siua (134) 7. moneta (//|. c. aus eolly- 
bista 7. monetarius?). munte (141). 

Colaphium v. Coliphium. 


Colaphi-zare, -sare Ad. nd. hals sla- 
en. Ad. haló-, halssen- (85), an den 
alf (110), an h. (68) sla-, schla-hen, -gen. 

halz slagin (8). halfstreich geben (65). 

Cola-, kola- (Sum.) -phus, -pha (65), 
-psus (22), eala-phus (b^, 22), -fus (22v) 
hd. nd. hals-, hal- (11, 121), Ad. hal- Ad. 
-slae (121 sém.), -slag, -sclag (69), -slagk, 
-schlag, -slaeht (3), md. -slach, -streich 
(65, 110). halsslach (85. cf. pre.). e 
slach (922b). buf (92b. 4sett.). elnie (121). 

Colare, eollare (134) Ad. sihen, sei- 
hen, of? dureh ein tuch, d. ein dinck 
(125), als die mileh durch ein tuoch (110 
süm.). sichen (76). sygen (18, 14). seigen 
(9, 8, 17, 125). siggen, sichten (88). syen 
(13). zien (11). syeen (97). sighen, rene- 

hen (22). ziggen, reynigen (23). dorch 
(93), dor (22) enen dok wringhen. ringen 
(7) dureh eyn duch dringen (5). eyn durch 
dringen (21). durch-drueken (6), -siegen 
(Fris.). 

*Colare v. Colere. 

Colarium v. Collarium. 

*Colasiua v. Colaphista. 

*Oolastrum v. Colostrum. 

*Qolathea 2. vestis qui sub pedibus 
ponitur t ornamentum, lect? golter (61, 16). 

*Colatidis «gs. singrene (942). 

*Colatonia (aus colophonia?) siwrze 
105). 

*Co-, ea- (121) -latorium siha (121, 
&1.). 
*Colatorius rayniger, fegfewer (74). 
*Cola-tum, -eulum, -etula ainer der 
erst von acker gaut (76). 
*Colatus, ecolophinus (»« cophinus) 
bier syhe 7 krutsyge (v. qualus 75). 
*Colauisa v. Colaphista. 

Colax neyscher (3). lecker (68, 110). 
sehmeichler (110). 

Coleo-thar, -tar, 7 -har (Ki.) (7. ehalei- 
tis, vitriolum fizwm dc. 13, 124, Gl. m.) 
vitriol, vietril n. (73). rother vitriol (Ki.). 

*Colehea v. Coclea. 

Colehis mengreller land (112). min- 
grellien (Ki.). 

Chole v. Colus. 

*Coleandrum v. Coriandrum. 

*Coleferum ius (aus colifarium ?) 
cambr. iotum (Zeuss). 

*Colegeo v. Collegare. 

Colem-a, p/. -ata (76, Br.), -mata 
(129), -urata, (16) sunt miationes oley quo 
olim. pungnantes vngebantur (16 sim.). eo- 
lena salb der ringer (74). Cf. eollema 
à. glutinamentum. (G1...) ? 

B2 (z. eunilogaliea) weyfimintz 
74). 

Cho-, gew. eo-, col- (3), ea- (22) 
-lera, eol-ora (21), -ere (134) daz swarze 
c verbrent (91), verprent (76), vorprant 
3), hd. v-, ge- (15) -brant, erwermit (5), 
ver-, nd. vor-warmet, -wermet (923), 
vber- (93), in- (15) -hitzig, ynn hitzung 
(63), irhiezet (8), erhiezt 4 heys (9 Ann.), 
heifi (12, 15), durr (1), durre (55, 21), 
dorieh (23), dul (92) blot, Ad. bluot, 
bluet, blut, pluet (1), plut (3). koler o. 
inhiezig (9). vress-am 6», -em (22b). 


COL 


*Coleratus v. Coloratus. 

Col-ere, -are (1) vben (1, 8b). oben 
(Db). Ad. eren (est agrorum 9; für arare 
und adorare). zieren (8, 110). eziren 4 an 
beten (9). an betten (8, 65). heb han 
(110b). vonen (sc) o. lip habin (8). buwen 
(65, 16, 95). telen (99). 

*Coleriea (aus eolera »« eoliea) seuche 
douon einer ser vndewet o. zu stul geet 
(74). 

*Colerieus v. Clericus. 

Cho-, gew. co-lericus Ad. eyn trucken-, 
drueken- (5), drueker- (17) -hitziger. dur- 
rer h. (15), truekner gitziger (76) mensch. 


yn|trucken vnd hei (110). tr.-hitzig (66). 


droghe hetter (92). dracken hafftig (5^). 
droghenhaftigh (23). gezornig, geemütig, 
harmutig (65). 
Coles vnkrut (91). rebschofà (Ki.). 
Coleus nieren hod (91). 
*Ooli (7. dolores ventris Pap., Gf.; of. 
eoliea) cholorim sim. (Gf. 4, 390). 
Choli (cf. prc.) v. Colus. 
*Coliandrum &oc. v. Coriandrum. 


*Ooliandrum (cf. pre. »« seoria?) 
sinter (nach eroeus sintvarwe Sum.). 

*Ooliba en sehute (11); ?. q. eolim- 
pha navicula wrinatoria (Gl. m.)? oder 
4. q. eolis (surculus) scheute, schote (Kil.) 
cf. colima, &e.? 

*Oolibertia (»« ocollibentia) gunst, 
verheneknuf) (74). 

Colibertus v. Collibertus. 

*Colibi v. Collabi. 

*Colibium v. Collibium. 

Col-iea, -liea (6), -ita (76) (pestis, ?. 
q. tormen 111, Das.; cf. colci, -eriea) 
eyn sucht des nidersten darms da dye 
spiBe uB get vnd kommet von eym ge- 
$wer so ist vmb daz gemecht geswollen 
vnd hat groBen wetum vnd wiln von 
dem steyn daz der dye darm zu samen 
drocket das dye spise nit heruf kan 
kommen. etwa kommet if das dy nature 
also dorre wirt das dye spise nicht heruf 
mag (1T). Ad. daz, das krym- (6, 68), kry- 
(134), grim-men. grym (111). grymmet- 
siehtag (74). grimme müter (77).l. moeder 
(116, infirmitas, wie die folg. Namen; cf. 
uteri strangulatio das auffsteigen der 
bürmutter 115; die bermuetter wird stei- 
gend $m. 2, 658. Müitunter scheint kalt &c. 
qus kolt, koleke &c., déeses aus eolica, 





entstanden). hefemuter est coliea sed 
slemezig si& tbi lecta (3). heuemoder 
(85). heuen- (9), hef- (3, 8, 4), heb- (1, 
2, 3), hebe- (5), haff- (2, 3), ber- (15), 
bern- (76), per- (4, 2, 3) -muter, 
-mueter (2), muetter (4) -mutter (3, 3). 
die kalthefmuter (74). eyn kalde hebe 
muter (5b) heue muthir (5*). dy colde- 
pijs (97. cf. stranguria). daz kalde (18). 
en kolt (23). kolk f. (13, 109, en suke 
2295). kolek (22). koleke ein suchte (74). 
werwnt (93). darm-gieht (74, 91), -gegicht 
t -sucht (75). ein seuche ander seitin 
(4). lancevel (107. 7. q. lanck euel iliaca 
passio, chordapson &oc. aus lancke ilia 
Kil.). 

*Colieinthia v. Coloeynthis. 

*Colieum, eoloecus (942) ags. aebor- 
drotae (136), eofordhrote (94, «a squil 
Bosw.). 

*CGoli-folium, -pholium, -fium (75, 
76), eoloterum (? 16) (cf. eolus) ein 








COL 131 


roeken oder blat (sc 8). ein r.-blat (176), 


-plat (3), -blayd (19), -seil (75), -fel (4, 
74), -uel (9, 11). rackensnor (16). kunckel- 
sehnur (75). 
*OGoligale v. Caligale. 
*Coligeri-um, -atum gall. courge (122). 
*Col-ima (129)  -imia (67, 76), -oma 
(Br, Gl. m), -imus (q. v.) 7. ealamus 
cum sua spica (Ul. c.). 
Colimbus waterleyde (147). 
*Colim-, comel- C) -enta (cf. colima 
2« ealamenta?) louchvasen (96. cf. 
dipsane Gf. 3, 705). lonthenase (séc 85). 
*Colimidum ga//. cocque plumet (122). 
*Colimpha &oc. v. Coliphium. 
*Col-imus, -mus (7. ealamus; 
eolima) halm, schreibfeder (74). 
*Colion v. Coriandrum. 

Coli-, cola- (67, 76, G1. m.), eolo- (129), 
ceelo- (147) -phium, ooli-fium, -phia 
(Sum., G1. m.), -mpha (8, 19), -npha (11), 
-nifra (-mfra? 9), -mpia (19), gr. Mptay 
(114. cf. X0ÀA4&T) d. panis qui post meri- 
diem comeditur (129), pistus est (c6), 
laborantibus datur (Br.). chucehel (Sum.). 
hornaffe (8, 9. cf. artocopus &oc.). deifer 
(8. cf. deitscher, dátscher G'ebück in 
Giessen, henneb. tütscher?). eyn snede 
brots (19), broess (11). kempff- (74), 
keimpfen- (93), starek- 4 krafft- (114) 
-brot. broet ongegestet &e. (141). 

*Colipholium v. Colifolium. 

*Colyrium v. Collyrium. 

*Colist-a, -um (cf. drotheca, troclea 
&oc.) hd. runge (Mss. mog.). 

*Colistrum (cf. colum) hoppfen seich 
(1) sijduch (17). 

*Colistrum v. Colostrum. 

*Colistum v. Colostrum. Colista. 

*Oolita v. Colica. 

Col-labi, gew. -abi, -aby (23), -ibi, 
(22) Ad. zusamen-, zuhauff- (85), nd. to- 
samede-, tesamne- (99), tegader- (108) 
-gliden (hd. mur 8^), -vallen, Ad. -ghten, 
-glitten (66, 70), -glinden (18), -leyten 
(67), -glitschen (69, 134), -sliffen (6), -falden 
(21), -scifelen (108. cf. schij-, schuy-ffelen 
labi Kil). 

Collabus (xóAAafoc) i. spina, doli 
ap" (111). wir-bel, -tel; art des brotes 
(Ki.). 

*Collaeensis v. Collateralis. 

*Collacion-, colloc-, coll-2cio samen- 
eallyng, -spraicke (141). 

*Collaconnare (7. colloqui) callen to 
samen (141). 

Colla-, conla- (104), colle- (67, 76) 
-etaneus spunn-ibrodir szm. (Gf.), -ebro- 
ther (G1. Mar.). sbuinnibroider (104). ein 
mit-sugling (74), -soóugeling (6), -segling 
(16), midde sügeling (18). seglinek (9). 
mitge-seuget (D), -seigit (21). mede ghe- 
soghet (22). te zamen ghevodet (11). 
zusamen-genert (110)  -gesuget (19). tzo- 
Samen gevoyt (132). 

*Collaetare mit seugen (74, 110). zu- 
samen weiden (68. aus voden). 
*Collanus v. Colonus. 

Col-, co-lapsus zusamen gefallen 
(110). bevallen (22). 

*Collare v. Colare. Colus, 
*Collarium v. Collyrium. 

Colla-, cola- (10, G1. m.), eala- (q. v.), 

eollo- (19), eolli- (75, 147), colle-, 
17 * 


of. 


132 COL 


(cf. eolly-) -rium Ad. hals-bant, -thug 
(100), -eysen (74); binde tuch zm» collo 
(3); gollir, er; co-, ku- (17) ler. col- 
leer (11), -yer (132), -ner (109). elyeer 
(147). keller (22). keelberch (19). krag-e 
(18, 22, 147), -en (10). 

*Collathasia v. Collatio. 

Colla-teralis, 7 -eensis (76) -ter (8, 
148), eolacer (9) (2« latere! »« eolax?) 
i. adulter (148); socius (16). seitwertig 
(Fris.). schuler (22, 109) tuscher (6, 22, 
109). falsche (8). vlsache (sze (9). 

Collaterare zu sitin (8), czu der 
seyten (9) siezen. 

*Collatinentia 2. conferentia (16). mit- 
einanderredung (74). 

Collatinus v. Collatiuus. 

Colla-tio, 7 -tura 7 -thasia (14) (6f. 
collaeionacio) gelich- (5, 6 sim.), licke- 
(92), lut- (23. aus liie-) -nisse. geleichnus 
(74). glichen-is (21), -nesse (18). gleyehnyb 
(67). sprache (12). abent-gespreche (15), 
-dranek (12). to sprake (22) ein schon 
rede (110), schoen sermoen (132). colla- 
tion (c9, -eie (99), -ey (132). lihung &c. 
(65). belenung (3). lehenschafft der geist- 
lichen (75). hofel (8. 2« collis? dola- 
tura? cf.colli-culum ? -bium ?). conlat- 
io, -i (136). ags. ambechtae (94, 136). 

*Collatio patrum der altfader spruche 


*Collatiue colatz-elich (68 &e.), -lich 
110). 
Collatisdus (126, Br., Ki.) -nus (16; 
Ki) 4. capax, largus. e. venter eim 
rosser bütterich (126). dicker wanst 
-nus v. Ki). 

Collator hher (75). 

*Collatura v. Collatio. Colligatura. 

Collatus virlehennet (19). v'leent (11). 

*Oollaustrum v. Colostrum. 

*Collebia v. Collobia. 

*Oolleeasia v. Colocasia. 

Colleeta sam-enung (5, 18), -enong 
(21) -lung (76), inge (22). zameninge 
(23) gute samnung (1) gud samenung 
(D^) gesammelt gebet (65). gebet (68, 
110). oratz (68). Ad. nd. collecte. zupus 
(Agr.). pl. sehudte (vi. stipule que colli- 
guntur 125. cf. coliba?). : 

Colleetaculum (7. alue-us, -olus)troch 
(E 
KOolloctaheus v. Collactaneus. 

*QGolleet-aneus, -anius 7 -anus £ 
-ieus (14) (7. eonturalis b^; aus collega 
»« leetus) slaff- (D3b, v4), schlaff- (18, 
91), sloff- (17), schloff- (6), schaf- (sc 
76) -geselle, -gesell (6), -gesel (76). slap 
ghezelle (22). 

*OQolleetare (aus delectare »— lae- 
tari?) vrowen (22). 

*Colleetieus v. Colleetaneus. 

Collectio virsamenunge(19).ver- (110), 
zusamen- (68) -samlung. v'gaderinge (11). 
ein tzosammen v?g. (132). 

Colleetus Ad. zusamen-, zuhauff- (5), 
nd. tohope-gelesen, -gelessen (29). 

Collega, b/ssw. colliga geselle (5, 
18). g.schaft (8^). ghezelle (92). mit- 
(110), mede- (17), sende- (b^), sent- (3), 
sennt- (1) -gesell sem. mit-, mite- (9), 
mete- (8), midde- (17) -botte (9), -bode. 
eumpan (74). 

*Collegare gesellen (8, 9), -schafft 
machen (68, 110). colegeo ?. socio &oc. (16). 





COL 


Collegium Ad. stifft; geselle-, gesel- 
schafft (der stifft 75). nd. stichte; zel., 
ghesel-scop. eyn dommerij ader eyn 
hohe schule (17). colley (55). gotz huj, 
closter (75). kirch &c. (65). samlung 
(64, 65). zunft (64). e. canonicorum eyn 
thum (125). 

*Collera v. Cholera. 

Collerium v. Collarium. Collyrium. 

*Oollerium (cf.aealentum?) einsuer- 
krut (85). 

*Colleuies v. Collimies. 

*Collibare (7. mordere 17) v'beyssen 
(9 vormuortin o. virbisin (8). mit oppern 
(14) 

*Oolliber (7.columbar) hals ysen (11). 

Collibere zusamen gelusten, willig 
sein (110 &e.). tzosamen gelieuen (132). 

Colliberta ein gefryet weib (110), 
wyb (68). ein gehuert wyff extra serut- 
tutem posita, (132). 

Colli-, eoli-, eolo- (9) -bertus es 
(schweiz. fry gelassen sun (93). mit 
einem anderen gefryet (68). ein ge 
freyt (110), -huert (132) man qué est liber 
factus. aigener mensch (75). eygener (9). 

Colly- (Gi. m.), eolli-, colo- (130) 
-bista, 4 -vista (Gl. m.), -nista (110c), 
-besta (76) (cf. eolaphista) munizari 
(130). gab-geber o. -nemer (74). ein pfen-, 
varr. pfenb-, pfennig-wert kremer (110). 

Collib-ium, -rum (68, 132), colibium 
(19) (Z bellarium; mun-, tom- 19 
-useulum pomorum i pirorum; clino- 
dium 75; aus X0AAopoc 2X xoAópuov cf. 
eollybista) clein pennincks wair (132). 
klein pfen-, varr. pfenb-, pfenning-wert, 

f-werck, o. ware, war (110). cleinat (15). 
muüdeche (19). kor rock (3, 9). eyn kare 
ruke (17). 

*Collibium (cf. eollieulum) hert hobel 
(9 cf. erden bohel collis ?). 

Collibrare zusamen wegen (110). 

*Colliea v. Colica. 

*OQollieerare (: litera) buchstab-en; 
-en zuzamensetzen (74). * 

*CGollieium 2. torus halspein (Gf. 3, 
129). 

*Collicium v. Collyrium. 

*Oollieulum (st. -us; cf. eoll-atio, 
-ibium) houel, hobel (14). 

Collidere letzen (19). mit v^-l. (17). 
hd. zusamen-l. (5, 6), -trucken, -drucken, 
-brechen (68), -stossen (110), -riben (5); 
zu-r.; zZereyben (1) verseren, letzigen, 
schedigen, zerkni-tschen, varr. -schen, 
züknüschen (65). nidder slahen, zu scho- 
den (1V). to zamede zereghen (28). to 
samen seren, riuen (22). tesamne hurten 
(99). que-ssen (11), -tzen off stoissen (132). 

*Colliga v. Collega. 

*Colliga hantzwehel (75). 

Collig-are, -ere (22) hd. zusamen-, 
nd. tosamede-binden. 

Coll-igatura, -atura (109) Ad. eyn 
zu hauff-, zusamen-, zemen- (67) -bin- 
dung, -pinden (4). »d. en to hope bin- 
dinghe. Ad. ein zusam-nunge, -ment (69), 
-enbindung (76) als eingepunt flachf o. 
als ein garbe kornD sm., alf die garben 
(16). zu haff bindin als eyn boBen sla 
(sic 91). ein burde flachs o. ein garb 
korns (134) en bote vlasses (22b, 28, 
109, 147). bose flaD (55). eyn bue flasch 


COL 


(9). bofflachse, var. ein pof flaehs (74). 

ein büchschlof (sc 6). bofje, balle (17). 

gebunt (17, 110). gebont (132). pall (1). 

palle (at. palla), saum, altertuch (i8) 
*Colligere v. Colligare. 

Colligere Ad. zusamen-,nd. tosamede- 
lesen, -lesein (8), -leysen (21), -samlen 
(68). hd. samme-n, -In (10). v'gaderen 
(1l. tzosamen v'g. (132). abwysin, ir- 
kriegin (8). abweysen, erkrigen (9). 

*Colli-gium, 7 -rium (66 &c.) (aus 
eollyrium »«. colligatura) ein bindung 
alb ein pflaster (66 &e.), als mit einem 
pf.(110), als man pfl. leit (68, sem. 132). 

*Collimi-es, -o, allimies, collubium 
i. sorditas (16). coll-ubies, -euies, allu- 
uies pfaffheit (74). 

*Oollincire v. Collinire. 

Collinere vlecken (23). Ad. md. be-, 
de- (sc (22) -vl. vermasen (110). be-smiren 
(6), -smeren (17), -scheysen (21). 

Collin-ire, -cire (76) -ire Ad. nd. be- 
smeren. Ad. be-schmyren, -schmyeren. 
besymeren (y ausgestr.) mit neyden (9). 
schmirben (76). salben (6, 67). 

*Collinista v. Collybista. 

*Collipendium (cf. eattula, rhedale, 
foeale) halspant, komat (74). 

Collyri-da, -s (Ki), gew. collirida 
(xoXXÓpa. 114, Hesyen., xoAAup(óm dpr8B, 
ngr. X8A8pt Bretzel) brecita (Gt.). bret- 
stellen (110). preczl (4). snede brots (99). 
drieckecht brot (8). weck o. krapffen in 
dem ofen o. in der eschen gebachen 
(110, sm. 132). weg, semelrucke (-incke?), 
moycz (— nhd. mütze? oder: mutschel 
spira sim? 1). zelte (75). phannenkuoch 
We crakeline (107). krekelen, britzelen 
(132). 

Coll-yrium, gew. -irium, Óbssw. 
-arium eii &c.), -erium (19, 22 &c.), 
-ieium (8), -igium (q. v.), eullirium (55), 
eolyrium (91) (aus X0ÀA-0ptoy, -Bptov 
114. »« eollarium) ein bind o. pflaster 
zü den ougen (67, 76). binde (18). Ad. 
b.-duch 7 pla-, bla-ster. pint- (1), binth- 
(3) -tuch. bindueh (21). swede (b^ &c. 
cf. emplastrum; Fr. 2, 244. Sm. 3, 529). 
sweb (1. cf. swebe-duch, -pflaster; &c. 
Sm. 3, 527). Ad. oug-kiselbi (127), -mal 
(127, Gf.); ouesalba scm. (Gt.); augen (sc 
b^); augen-plaster (15), -salbe, -salbunge 
(11), -waDer (19). oghen zalue (22). 

*Collirium v. Collarium. 

Collis Ad. kleyne'hoge (10); ein klein 
berg, berglin (68). berg (17). berglij (46 
sim.). hobel (523^). hobelgen (13). hubbel 
(12). hübel (3). hewffel (1, 3). hoppel 
(17). hüebel, huovel sm. (BM. 647). hüvel, 
breug (100). houel, brink (29). bühel (6 
sim.). büchel (93). erden bohel (16). pühel ' 
(111). byhel (76, 110). horst (125). 

Coll-isio, -esio (8) stosunge (8, 9). 
stotinge (99). c. confusa swatten vnd 
toben (fluuiorum der wasser 62). 

Collistrigium (7. columbar) pilorijn, 
pellarin (Kil). pranger (Ki.). 

*Collistrum v. Colostrum. 

Collyvista v. Collybista. 

*Collobia brut gabe (9). collebia 
fronte gate (sc 8). Cf. Collibium. Co- 
lobia (Gl. m.). 

Collobium v. Colobium. 

*Colloeacio v. Collacionacio. 














COL 


Collocare seczin (19). mit-s. (8). seez- 
sen (9). setten (99). 

*Colloeasia v. Colocasia. 
*COolloetari v. Colluetari. 
*Colloecusium v. Chameedrys. 

Colloeutio v. Colloquium. 

*Collogeveida v. Colocynthis. 

*Collo-pendium, -pedium (67), -pa- 
dium (9, 109) (equi) commot (8, 9). kom- 
moch (sc 109). hals syl (6). 

Colloqui zu sprechen o. reden (110). 

*Colloquincida ée. v. Coloeynthis. 

Collo-quium, -eutio (99) Ad. zusa- 
men-sprechunge, -sprache (b), -redung 
(67, 16). nd. tosamen-, tosamede-spre- 
kinge; te samne spraginge (99). Ad. ge- 
prec. zu hauff kosunge ader eyn uber- 

acht der rede (17). 

*Collorium v. Collarium. 
*Collosus v. Colossus. 
*OGollosus (7. pzngués) vet (147). 
*Collubi-es, -um v. Collimies. 

Colluetari, colloctari, -re ringen 
(9). mit-r. o. schirmen (17). worstelen (99). 

Colluetatio Ad. mit-ringunge, -ryn- 
gen (21), -ranung (18). nd. mede- wran- 
ginge (23), -vraginge (22). 

Colludium spil (121, Sum.) offen- 
0. snod-spil (74). schemp (100). 

*Colludium (»« collum) hal-tuch 
(76), -düch (e7). 

Colluere reynigen (17). beflecken 
(15. 2« collinere?). 

Collum Ad. nd. hals. halb (5^, 17, 110). 

Collumbar v. Columbar. 

*Collumbinus v. Columbinus. 

*Oollurio, xoAAÓptov drostel (112). 

*Collus (sz. tholus q. v., anders Gl.m.) 
first- (8,9), wollen- (9)-bawm (9), -bam (8). 

*Collus v. Colus. 

*Collustrum v. Colostrum. 

*Colma v. Coborina. 

*Colmus v. Colimus. 

*Colobalsamum v. Silium. 

*Colobertus v. Collibertus. 

*Colobista v. Collybista. 

Colo-, gew. collo-, colli- (Qg. v.) -bium, 
eolobum (136) ein kleyt (8). cleet (99). 
vnder- (68, $8, 110), onder- (107), leib- 
(88), wit (8), weyt nenis (9. aus sugne- 
nie sm.?) -rock. sugnenie (7. toga 95), 
cf. sugenie, suggeny , suckenige, succa- 
ney, sukney sucea, vestis monialis, socke- 
ney toga, stola (Ob.) 7. g. socca, socha, 
suecama, soscania, mgr. O8X0Y(X, fra. 
sousquenie, souqueni-e, -lle (Gl. m., 
Ziem. 444). (kirsat surkolt o.) sukeney 
surcatus (74). suken (Fr.2, 3562). — sorket 
un. soercoet (108). ein sele (fele?) die 

y dutsche hern hon (17). ein leube (8. 
Gus -lobium? »« leib, weff. l.-chen, 
ein exomis, amieulum rr. 1, 600b?) 
mantel (93). gestimblet (x«ofov) klaid 
0. m. (88). iunckfrawen-m. ; kuehirtenkapp 
dE gottwebbi (121). ags. ham (94), hom 

136). 


*Colobostrum v. Colostrum. 

Colo-, collo- (47, 93), ealo- (11, 17, 
104), eelo- (121), 7 colle- (74) -casia, 
-eassia (47), -casium (125. v. calamintha), 
-cassium (93), -tasma (67, 76), -cissia 
(11) Ad. nd. wild-iu (121, G£.), -à (95), 
-e, wilt, felt- (Gt.) Ad. minza (120 &e.), 
mincze, méntze (8), mintz (67, 74, 76), 























COL 


mensch (szc/ 9), münz (95), munze (104), 


nd. minte (47, 85), meente (11). wasser- 


bohnen (ki.). 

Colo-cynthis (115, 143), -eynta (Pap.), 
-quintis (143, Br.), -quintida, -chintida 
(101) -quintidis, -quincidis, -cincias 
(121), -quintula (3), -eintula (Sum.), 
colo-, collo- (3, 283, 76), ealo- (1) -quin- 
eida, collo-quinstis (76), -quintinda 
(107), -quicida (4, 67, 76), -geScida (3), 
eolieinthia (Gf.) ein korbes (17). Ad. nd. 
wilde, wild (1, 3, 76) curbiz (101), ku- 
? kü-rbiez (3) kurbi-D (115), -s (l, 9), 
kürbs (6 szm.), kirbs (76), corb-iez (4), 
-ef5 (12), -s (8 korn (sc bb), nd. carues. 
wildiu churbez (121). wilkirbes (13). lüb- 
(67), lieb- (76) -stickel. wilder lubstockel 
(74), lusteck (75). apffel von alexandria 
(74). nl. quintappel (143). scherlinck (132). 
scaerline (107). scharling (110). seitwrz 
(Gf.). sprine-woreze (19), -wort (47). 
ezegelick (3). smir-uwa (Sum. -iwa £ 


colgerste (Gf). roruette (47. cf. róhr-|P 


weide ligustrum vulgare Nmm.). 
*Coloeus v. Colieum. 
*Colomatieus (cibus) 
(Zeuss). 
*Colomis v. Columis. 
*Colon v. Colonus. 

Colon (cf. eolus) der grof)- (64, Fris.), 
grimmen- (Fris.) -darm. weckerling (Fris.). 
bodler (64). stroubschaaff (140). 

Colona (7. rustica, vill-iea, -ana) 
meyerin (75). 

*Colones v. Calo. 

Colonia huobi (Z. mansus, oriola 
104). ain new besetzte stat (91). ain newe, 
var. n. b., ynwonung (64). 

Colonia (cw.) hd. koln. koeln (68). 
koll (1105). ehol- (71), eho- (1), eol- (55, 
15, 110€), kó- (67) -len. colne (17, 29). 

*Colonius v. Columis. 

Col-onus, -on (100), -lanus (21) (. 
rusti- 4 villi-eus (75, £erre cultor) Ad. 
nd. acker-, artwinne- (106), houe- (9, 23), 
Ad. hof-, hoff-, bu- (100), bau- 7 paw- 
(73), reb- (64) -man. houiscal (104. hove- 
Schale Ziem.). hd. mayr, mayer o. holden 
(1), meyer (5), maiger (47). nd. meyger. 
bulüte (p. 25). 

*Colop-es, -edium, -ifex, -oda, -odius 
v. Calop-es, -odium, -ifex. 

*Colophinus v. Colatus. 

*Colophium v. Coliphium. 

Colo-, ealo- (93), celi- (Sum.V)-phonia, 
-fonia (herba 103 &e. i. resina, frixa 131, 
pis greca 93) harz-uch (103, Gf), -Óch 
(101). gesedan harz (i31). krikenspech 
(47). erisbe-ch £ -th (Sum V), -t (85). 

*Color (aus olor) v. Cygnus. 

*Color ags. aac (94, 136). arbor (v6 
v. eorallus) ceorallus, occ?t. coral 4. 
quercus (Gl. m.). 

Color Ad.nd.varwe, varbe. Ad. farb, 
verbe (18). gestalt, be-schonung, var. 
-schónung (65). 

*Colora v. Cholera. Coloria. 

Colorare Ad. ferben. nd. varwen. 
verbinn (9). wetbin (8, 18). be-schónen, 
var. -8chonen (65). 

Colo-, cole-ratus Ad. gefer-wet (6, 
18), -bet, -bt. nd. ghe-varwt, -verwet. 

*Coloria (a colora gr. ?. c?rculus lat. 
19. aus eolurus) vmbsnid (19). vmme- 
snede (11). 


cambr. barr 


COL 133 


*Colorus (7. coloratus Gl. m.) mans- 
lieh (11. aus eolosus cf. sq. — statuo 
manlich at. ?). 

Colos v. Colus. 


Col-ossus, -osus (67, 76, Br.), -losus 
(110), lossus (s?c Gf.) (cf. colorus) irminsvl 
(120, sim. Gf.). ein ruland (114). des men 
doden luyden nae mact als grave. sarken. 
bilde. (147). 


Col-ostrum,-ustrum,-lustrum (Das.), 
-astrum (4, 46), -istrum, -istum (74), 
-listrum (1, 71), -laustrum (8), -usterium 
(11, 19), -obostrum (136), ealustr-um 
(19), -ium (7./ac; lae nouum t coagulatum 
sim.; biblimen 75; grossum. quod 
reperitur in cero — st. sero — post con- 
coxzionem 19. Viele deutsche Formen s. ?n 
Gth. Wtb. B. 30) biist (19). biest (6; 11). 

yst (8). piest (1, 4). beest (97, 98). best 
22y Ad. (Mss. mog.) bist, binst. bienst 
93). bist- (17), sur- 7 herbst- (75) -milch. 
riest o. newnnlich (sie 74). das feifte 
an der küge (6). ags. beost (136). milehram 
(111) ain, der pfaff (46, 76, Sm. 1l, 306). 
matte (19, 75), 7 hotte (eal. 19. 7. q. lae 
seyston Kil. cf. biblimen). hoy 7 wey 
(11. hoy — hotte : hotten coagulare Kil., 
schweiz. concutere, cf. hotzlen succutere 
Piet, oberd. corrugari sim. wu. s. m. wey 
würe demnach ganz von hoy zu trennen- 
gegen Goth. Wtb. 1, 243). 

*Colotasma v. Colocasia. 

*Coloterum v. Colifolium. 

*Colpar v. Culpar. 

Coltax lam, manck (147). 

*Colubar v. Columbar. 

Coluber walt- (6, 65), holez- (5), 
wasser- (65) -slange szm. wald nater (1). 
eyn slange; eyn bocke; der tuffel (17). 
unkh (53). 


Colubri-na, -a (67, 93), ceolumb-rina 
(3, 4), -ina (47), -aria (96, Sum. V), co- 
tumbaria (85), colu-burnia (76), -caria 
(41), eorobrina (5^), colibus (3) (7. 
seabiosa, serpentaria 93, conthea $87, 
draeoniea Sum. VII, draguntea, bistorta 
&o. 13. »« eolumbaria) Ad. nater-,natir- 
(4), natter- (76), notter- (3 sim.), nottir- 
(3) noter- (6), nother- (5b), brach- (87) 
-wurtz sim., -wurcel (18), nater-zungen 
(1) -krut (110). nd. nader- (23, 47), ader- 
(22), nadel- (coluec. 47), flater- (85) -wort. 
serpentin u9 ) wechdistil (Sum. vir). 
luchen, schlippen &c. (13). bo^. hadowka 
(4. hadinee Kon.). 

Colum (cf. cola) ein hopphen seygen 
(8). seych tuch (4) seyher (111, Ki.) 
trotten- Z wein-seyhe (74). seef, teems 
(107). ags. lorg couel (1368, 145. cf. colus). 


Columba d. tub-a (84, 93 &c.), -e 
(6), -in (64, 68); tub (76), taube (9, 66), 
taub (69, 134)  daube (67, Fris.), dube 
Mss. mog.); du- (17, 21), dàu- (111), teu- 
70, 91,110), tey-, var. tu- (64) -bin. chüttin 
Piet.). nd. duue. 
Columba-r, -re, -rium tub- (68, 93, 

Gf), dub-, ear. dup- (65), duppe- 
11); duyff- (132) -hus szm. tuben nest 
t5) daubensehlag (111). tawbhauD, t. 
-loch (74). 

Co-, col-, ca- (66) -Iumbar, colubar 
(Gf.), 7 eolliber (1T. q. v.) (é. vinculum; 
vugum bouis, i equi 132; pl. 4. loca, con- 
caua in nawi &c.) hd. hals-, halD-ysen, 
-eysen (9, 66, 134), -band (110), -ring (74, 


110 


134 COL 


93). kommet (17, 110). gabareyl (132). 
chriebel, knebel, Rene (equorum. Sum. 
Cf. Gf. 4, 576). knebil (121). koebil (ar.). 
nabenloch (93). lanenloch in einer echf; 
rymenloch in einem schiffe (74). riem- 
loveher (nau£s pl. 130). 

*Columbare (7. pullos producere) tu-, 
tau-beln (75). 

*Columbaria, g. -ie (147) nuet (112). 
roeyriem gaten in dem scehyp (i147. of. 
columbar). 

*Columbaria (cf. verbena, colubrina) 
eysenkraut (74). 

Columbaria (céw.) kolmar ein reich- 
stat in elsafó (74). 
*Columbarius v. Columbus. 


Columbarius dáubler (rris.). t&ubler, 
taubenvoigt (Ki.). 

*Columbina (cf. colubrina, aquile- 
gia) vogelkraut (74). 

Co-, eol- (100) -Iumbinus, colum- 
brinus (3) Ad. eyn-valtig (6), -veldie 
(100), -feltig, -feldig, -veltiglieh (75) 
sicut columba. ainfaltigat (46). eyvo- (29), 
entva- (23) -ldich. schlechtiglieh (75). 

*Columbrina v. Colubria. 

*Columbrinus v. Columbinus. 


Columb-us / -arius (74, 75) duphorn 
(D^). dubern (5). duve aren (22b). duvar 
(23). hd. tu- (6), du- , taw-, tew-, dàáu- 
(111), deu- (67) -ber. taw-ber Z -bler (74), 
-per (759), -ben haws (9). duffer (29). 
duverine (107, 109). tub kuto (93). tau- 
ber kutter, var. tuben-k. (64). chut-(Piet.), 
ku- (68), kau- (Das.), keüt- (135) -ter. 
kutt (46). 

*Columbus (pzscs) stichling (135). 


Columen (fextoris: 2. sustentaculum ; 
alacritas 129, Br. cf. sq.) ráma (Gt.). gratt 
(112). graat (115). oberster balck (112). 
E s hauptseul (88). dapperheit 
141). 


j Col-umis, -omis, var. -onius (64) 
(4. ineolumis 68, 110; sanus, alacer, 
hinc ine. 4. infirmus x.) gesund t(64, 6, 
110). starck (110). 

. QColum-na, gew. -pna, 4 calumpnia 
(76) Ad. nd. sule, sul. Ad. suel (17), saule 
(67), sauel Z siel (77), saul (76, 91, 134), 
seul, sewln (111), suyl (1105). eyn eysule 
(5^). ein furst sul (75. »— eulmen). brifsul 
e Me IDA EeAMIdt : breif later ?). Ad. 
phey- (3, 9), pfey-, pfy-, pfil- (77), pi- 
(8, 17, 18) -ler. pilerne (11). eyn ud 
haltung (65). 

Columna diffamatorum 7 ignomi- 
niosa der karcke (125. aus kake). 
Columpna libri colümen (5). 

*Colum-nare, gew. -pnare (7. statuas 
facere) zulen (23). syeln seezen (18). 
suln (21), sülen (6), colum-nen (68,1105) 
-en (1102) machen. 

Colum-naris, -pnaris, -pnalis (2), 
-pniacus (16) Ad. sulen- (5), sül-, (6), 
suel- (5^), sul- (46), sull- (67, 69, d 


9 


seul-formig.nd. zul forme. eyn suln-f. (21 


*Columnarius eyn sul-, varr. suyl., 
saul-, seul-, o. pfyler-macher (68, 110) 
Columnelli hunds tande (14:7). 
Columpna &oc. v. Columna &c. 
*Columpniaeus v. Columnaris. 
*Columpniari v. Calumniari. 
*Colunces reichgeitiger (74). 


COM 


*Colupe-dium, -s v. Calo-podium, 
-pes. 

Colurnus v. Corulinus. 

Colurus ein ochsen sehwantz (110), 
ossen stertz (132). 

*Col-us, -tus 7 -lare (125) (cf. eol-a, 
-um) hoppen sij (17). seichtuch (134 WE 
siduche (8). sytuech (125). en zige do 


99) 


-- 


*Colus (cf. eolum) ags. lorg (1369, 
145); uuilmod (1362). 

*Col-us, -os 4 -on gr. 4 chol-us /at., 
-e 4 -i gr. (?. fel 4 aliud. intestinum, dn 
physica dic. int. eulare Br.) (cf. colon) 
mitteldarn (93). after- (6), arO- (175), 
krumer (64) -darm. kalek (intestinum 10. 
cf. eoliea). bud-, var. kutt-ler (64). 

Colus(auws tholus,tolus) ga//.pomme-l 
(122), -t (Gl. m.). 

*Colus (cf. prc, sq.  colifolium; 
missv. aus cholus &e. ?.fel Br. ?) rucke 
(19), en rocken (11) £ fel. 

Colus (cf. prc.) hd. cunela sm. (at.); 
ku-, gu- (74, 91) -neckel; gunggel (649); 
rock-e (9, 74), -en, -ensteck, var.-enstecken 
(65); rock (8, 76), rogke (85), roeh (104), 
racke (55), rack (21), rucken (17). wocke 
(222b, 98, 109). eweke (sc ? 98). 

*Colus columbina v. Equisetum. 

*Colust-erium, -rum v. Colostrum. 

Colutea senet; welsche linsen (114 
sim.). sehaaf-l. (143). 

Com- vor Lippenlauten oft con-. 

Coma (7. Zuba 175, trica D^, crinis 
equi 4. cf. cesaries, cirrus) vahs (7, 21, 
93). Ad. tlecht, ge-flecht, -flocht (sc? 10) ; 
zopff. vlechte (23). top, vlecte (22). 
vlescht (132). ezoph (Db, 132). zop 0 
schopff (6, 68, 75) am pferd (75). schop 
(5, 8). schup an der stiren (4). kalues- 
erop (47). baltzer (6) 

*Comandere 2. simul mandere t man- 
ducare (16). mid eBen (11 

*Comanexus magtzopff (74). 

Comare, camare (649) (cf. comere) 
hd. nd. schinen sim. glintzen (22). glin- 





cern, sehmucken (D^). zieren (64). strelen 
(64, 110). flechten (68, 110). 

*Comaseulus (cf. commaseulare ) 2. 
fortis $ virtuosus (16). 

Comatice (7. breuiter dc. Br.) uf 
kurtzisch (11023). aufffükürtzest (110€). 
víffükurtscht (1105). 

Comatieus (7. versificator £ diuisus 
$ abbreuiator compendiosus Br.) vers- 
diehter, -macher (74). 

Comatium v. Calyptra. 

Comatulus der hangend har hat 
(110 sZm.). 

Comatus wol ge-heret (88), -haret 
(68, 1102), -horet, varr. -hoert, -hóret, 4 
-flochten (110). wailgehairt off ghevleecht 
(132). schopfficht (75). 

*Combastus v. Compasceuus. 

Combibere mit-trinecken (9),-drincken 
(8, 14). 

*Combiga karre (9, 17). kart (11). 

*Combiliator v. Compilator. 
| | Combinare Ad. zusamen-fugen,-fügen 
i (21), -fiegen, -fuchen (5). zesamen fuegen 
s ) nd. to samede voghen, samenen 
85). sameln (9). v'anderen (8,9). zwirn (?) 
machen (17). enighen (22). 








COM 


Comburere Ad. v^bornen, -burnen 
(8), -bürnen (6), -brennen (nécht im Hss.), 
-pruen (9). nd. v^-bernen (22, 99), -bar- 
nen (11). bernen, bruen (132). burnen (19). 

Combustio burnung (19). vorbar- 
ninge (11). prunst (75). 

*Comeentus v. Concentus. 

*Comeare v. Commeare. 


Comedere Ld. efen. in essen ent- 
pfahen (varr. inessen. entpfahen.) vf. e. 
christum (65). mit essen (61, 3). mit ej 
ef)en (10). eschen (5). nd. eten, etten. 

Comedi-a, -um (11), commodia (23) 
vnueze gesanck £ ge vreDe (9). vnnucz- 
liche gefref (17). burghe- (22), dorp- (23) 
-sank. paurisch gesang (75). versinge 
(99). comed-i (91), bie (68). 

*Comedieus (/. medieus) medieijnre 
(147). 

Comedus v. Comieus. 

Comedo, commendo (132) fraf, gyti- 
ger (110). frauf) (68). vraes off gijrlich 
(132). prass, guotverzerer (91). 

*Comelenta v. Colimenta. 

*Comerare v. Commeare. 


Comere (cf. comare) Ad. zie-, ezy-, 
cZe-, ce-ren, -rn. smocken (11). hor 
flechten Z hor ezyren (9). har slichten 
o. Zieren (8). z. o. zemen (6). Ad. nd. 
kemmen. kennen (76). kommen (22). 
kimben (99). strelen (64). eomo ick 
kemme £ borste (23). 

Comes /Ad. nd. geselle. wander- (1, 
Db, 11), weg- (9) -g. g. o. gespan vff 
dem weg, der reif) o. fart (75). gevert-e 
(8), -te (9). hd. nd. greue, graue (18, er, 
93, 99). hd. grefe, greffe, greff (17), graffe 
(66), graff (1), graf (4, 134), grauf (76), 
grofe-(6), grof (9). 

*Comesat-io, -rix v. Comessat-io, 
-rix. 

Com-essari, -messari (76), -messare, 
-esare (110, Br.), -mesari (21) (2« com- 
mensari q. cf.) hd. wol, kostlieh (68) 
leben. gierlichen efen (17). freDsen (21). 
vnmessiglieh fressen in geselsehaft (110). 
vorasen, Mrg. wertscaffen (13). werseapen 
(99). qwassen (17, 22). 


Com-essatio, -esatio, -mensatio (22, 


1102) (. simul comestio 10, 12. cf. comi- 
tatio) hd. wirtschafft, nd. wer-schop (22), 
-scap (99). vro (9). gefrefe (8). fraBheit 
(25). vbergefresserij, quafó (17). vnmes- 
sigkeit (110). ein eollatz (125) zu hauf 
gedragen w£ socéz faciunt (12. unser plque- 
nique). hauff drack (10). 

Comessator freBer (8, 9, 110). pra-, 
var. bra-sser (110). 

*Comes-, come- (110) -satrix fre- 4 
pra-, ear. bra-sserin (110). 
*Comessor v. Comestor. 

Comestio spisen (22). 

Comes-tor 7 -sor, commessor (64) 
(é. eomedo, vorator 76) esser (75). müt- 
e. (64). 

Comet-a, -es Ad. nd. not-, hd. note- 
(21), noit, mit harschinnender (93), ge- 
sehópfte (77: schopf), comeet- (68) -sterne 
(7, 99), Ad. -steren (1, 2), -sterem (5b), 


-stern. ein stern dereynzal(caudam) hat? : 


mit eim pfogen swantz (19). pf.-zwast (49). 
pfawenschwantz (91). pfaben-, varr. pfaz 
hen-, pfeben-schwantz an dem hymel (64). 
comet (65, 91). 








| 





| COM 


*Cometei v. Comitei. 

*Cometissa v. Comitissa. 

*Cometiua v. Comitiua. 

Com-ieus, 4 -edus (74, 93) (cf. ceo- 
mitus) pawrischer getat (74), geburscher 
etad (rerum rusticanarum 93) dichter 
(orbus richter 93). hoff- o. manier-lich 
68). 

*Comin-eta, -ota v. Caminata.- 

Cominus (7. eum manu 12 &ce.) Ad. 
nah. nah-e (85), -en (7), -et dabei (73). 
nohet 7 ley (sc 9). by (825), van bj (99). 
tzu hant (19). 

*Com-ire, -eo (prs. 1T) (cf. ecom- 
itari, -meare) mit gen (17). mede wan- 
dern (11). 

Comis hupsche (8^). wissenhaft, ma- 
nyrlieh (110). 

Comi-, commen- (8) -tari Ad. mit- 
(110), naeh-, noch-, nae- (18), md. na- 
volgen. fulgen (19). nach-f. (5D). zu ge- 
9. (1€). mit-geen (55), -wanderen 

29): 

*Comitatio (2« comessatio) eyn zu 
semen dragt (17). 

*Comitatitia geselleschafft (8^). 

Comitatus gesel- (65, 75, 110), ge- 
selt- (17), geschel- (4), hd. graue-, graf., 
graff-, grofe- (6), grab- (17), grebe- (b^) 
-sehafft (des wegs 75). nd. greuescop. 
nach- (68), noch- (6), mit- (110) -volgung. 
nach gefulgt (píc. 17). in comitatu in 
geferte (25). 

*Comi- (67), come- (76) -tei (aus com- 
-iei »« -edi) sunt poete qui fabulose gesta 
hominum exprimunt. 

*Comiter v. Commendator. 

Comitia sg. greue- (19), grauff- (16) 
-sehafft. 

Comitia p/. wal der oberung (88). 

Comi-, come- (69, 134) -tissaà gra- 
finna (93). Ad. gref-finne (D^), -finde (18), 
-fin, -in (6, 68). greuinne (5, 22). 

Comit-, comet- (5^, 17) -iua, -ina 
(16), -ura (1l, 6, 18) Ad. geselschaft szm., 
O. wonung (66, 69, 70, 134), wandel-ung 
(18), -long (21). eyn wande-r (1, 7, 14), 
znde (28), -rne (5^, 22), -rn (5, 17), 
-Ibere (76) Ad. pechechai -le o. gefert 
(14), nd. sel- (22), ghezel-scop. 

*Comittere v. Conjicere. 


*Comitus (7. comedus 76, fac-etus, 
-undus, vrbamus ; cf. com-is, -icus, -ptus) 
hubesche (19). houesch (11). ain burister 
(16. aus burischer ... dichter). 

Comixius v. Camixius. 
( Commanere mit-bliben (8), -wonen 
Commanipul-aris (121, Ki.), -o (Ki.), 
-us 7 commonipolarius (76) (cf. com- 
milito) hergesello (121). spieBgesell (Ki.). 

,Commassata zusamen ge-mischt, var. 
-müscht durch einander als ein teigk (65). 

Commater (/j. patrina 5^) eyn mit- 
e mittel- (21) -muder; midde mutter 
18); nd. mede moder. geua-tra e 
-dersehe (132), -ter (1, 7, 76), -der (8^ 
gevadir frauwe (5^). gefadir (8). goetel 


-(110). góttel (6). amme (21). 


*Commatrinus mumenkindt (74). 

Com-meare, -meari, -eare, -erare 
(18) Ad. zusamen-, mit- (8, 9), mid- (19), 
^d. tosamede-, tegader- (99) -gan, Ad. 





COM 


-geen, -gen, -gon (6), -ieen (18), -wan- 
dom qo D i 

*Commeatos, conmeatus (136) sondae 
(136), sandae (verb. aws sea- 94). 

Commemorari dencken (19,92). Ad. 
ge-, dran ge- 7 hinder- (65) -dencken. 

Commendare /d. loben, gelaben (21). 
nd. louen. Ad. nd. be-, ent- (9), em- (76) 
-velen, Ad. -phelhen (9, 76 sem.), -vellen 
(9, 21), -feln. brysen (65, 68, 75b, 110). 
brycen (175). 

*Commendar-e, -i, -iensis, -ium v. 
Commentar-i, -iensis, -ium. 

Commendatitia lobe briff (8). lob 
brif (9). 

Commen-dator, -tator (5, 66 &e.), 
com-ptor (5), -iter (66 &e.) (»« ecom- 
mentator) beuelher (68, 110). befeldener 
(19). hauptman (10). commen-derer (17), 
-ter (75), -dyr in eynem orden (110). 
comen-dur (93), -ther (74), -tewr (1). 
kummen-durer (22), -thur (55) kumpt- 
ür (129), -er (23). commelduer (11). kam- 
meter (21). comi-ter (66 &e.), -ther (134 
&e.), -tter (76), -tewr £ chummotewr (Fr. 
1, 172). eyn kommer tuher (sic 5). Ad. 
vB-, auD-leger. duder (22, 23). be-d. (21), 
-dyder (18). 

*Commendatorium v. Commentato- 
rium. 

Commendatus ge-lobt, -breist, varr. 
-breisset, -bryset (75). 

*Commendo v. Comedo. 

Comme-nsalis, -nsales (22), -ssalis 
(91. 2-« comessari) d. tisch-, tusch- 
(68), dische-, diBhe- (21), disse- (18), nd. 
tafel-geselle, Ad. -gesell kostgenger, 
mitesser (110). commensaill (132). 

*Commensari (cf. eomessari) wirt- 
schaff-te n(9), -in (8), -en (85). wole leben 
1). quaYssen (5). mit einander efjen vnd 

rincken (18). 

*Commensatio v. Commessatio. 

*Commenta (anders Gl. m.) solt als 
man den reutern gibt (74). 

Commentaeulum ein heylgen stab 
(125). 

*Commentari v. Comitari. 

Commen-tari, -dari (1109), -dare 
(21) hd. nd. glosern 7 dichten, 4 maken 
(92). glozieren (11). Ad. glos-eren (21), 
-eren, -iern, -yren (9), -en (8b), -en 
machen (6); vllegen. exponern (14). 

Commen-tariensis, -turiensis (136), 
-dariensis (94) ags. ge-, gi- (94) -refa 
(Gl. Aelfr.)| -roefa (94, 136). 

*Commentarii cantzeler (1). 

Commen-tarium, -darium (1102), 
-torium Z -tum (22) (v. armarium com- 
mentorum. Br., carcer Gl. m.) vrdaht (Sum.). 
dichtung (5). Ad. be-dutung, -deutunge 
(66), "Esos (134), -teutunge i 
-dudung, varr. -dytung, -dydung (110), 
deudunge (67); glos-e, -unge (85), -erung 
(19). nd. gloz-, glozer-inge. 

Commenta-rius, -tor ausleger (9). 
eyn meyster der vBlegunge (8). gloser 

8b). 
GONE aide rechenbuch (88). 

Commentator (cf. commen-dator, 
-tarius) betütter (6). vDleger o. gloD-, 
var. grof-macher (110). der. eyn glose 
macht (8). gloserer (19). 


COM 135 


*Commentator (5»« commentum?) 
rztersche (7). 


*Commen-tatorium, -datorium (18), 
-tatorius (76) (4. expos?cio) tichtung (3). 
betytung £ glose (18). bedeijtung £ 
glosierung (E 

*Commentium v. Commentum. 

Commentor ufMeger (11). 


*Commentorium v.Comm-entorium, 
-onitorium. 

Comment-um, -ium (5Sum.) Ad. nd. 

lose. Ad. glos. uDleginge (14). schof 
Sum. cf. Gf. h. eR com-ment (65), -ent 
t nue gedicht (18). eyn gedichte ding 
(21). en nighe (22), nigge (23) dichtet 
dink. eyn nuwe dichtung (5). eyn bij- 
gerichte; eyn uberdracht merunge (1i. 

*Comenturiensis v. Commentarien- 
sis. 

*Commerea v. Cumera. 

Commereari zu samen kauffen ; glich 
weDeln, glich v'wandeln (17). kauffman- 
schafft triben, kauffen (110). koffman- 
schafften (68). sonderlinge kopmenschaff 
doen (132). 

Commer-cium, -tium (134) (7. com- 
mutatio, mercipotus &c.) vnder eyn 
ander fodunge (5). v. en a. vodinge (23). 
mit-fogunge (8), -wonunge (9). wesse- 
linghe (22). vmme-w. (23). wesselong Z 
eyn vmbkeyff (21). weschel, kovfschatz 
(93). eyn wechslel (se 4). wechselkauf 
(12). hd. wirtschafft. werscop (13 Mrg.). 
v'dmmgung 7 losung (18). tausch-, varr. 
keufl-, kaufl-ery (110).ver-mangelinge(132), 
-mengunge (66 &e.), -machlung (68). hd. 
kauff-tranck (1), -drang (11), -manschaez, 
-wesel (7). kouf (100). win- Ad. -kóff (6), 
-kauff, -kop (22). 

*Commesari &e. v. Comessari. 
*Commessalis v. Commensalis. 
*Commessor v. Comestor. 
*Commili-tari, -ari (s/c 1102), 7 -tare 
(76, 110) rittern (9). ridden (99). ritter- 
schafft triben (69), treiben (134) uben 
(11), erholen (110). herschen (66 &e.). Ad. 
nd. torn-en (22), -eren, -ieren (85, 10, 
11), Ad. -iren, -eyen (18), -eij (s2c 21). tu- 
6, 68, 1109), thu- (1102), du- (76) -rnieren. 
orniren (3). 

Commé-ilito, 4 -olipola Z -anipulus 
i -onipolarius (76) mit ritter (8, 9). die 
tzamen ridder sinnt (? 11). p4. -ones 
torniringe (99). rott- 4 bursch-gesellen 
135). 
onn en Àd. md. ex-, hd. her- 
schrecken, -serecken (5). vorscehricken 
(92). drauwen (17). dreuwen (132). tro- 
wen (76). dreigen (99). zusamen - dragen 
132), -trewen (110b) tr. mit worten 
1103€). ver- (132), er- (28) -veren. 

*Comminiscere v. Commiscere. 

Comminisci denken (22). ge-d. (8, vs 
welt-, wijt-, wit-d., visieren (110, 132 
glotzin (8). ratiscon (prs. 141). 

Comminuere Ad. laden (1), mit l. 
(68), mit ader l. (75), blut- Ll, vor-l. (3). 
nd. blot laten. minren (99). minderen, in 
klein stucken brechen (110). zerknischen 
&e. (65). zu-ribin? -malin (8), -reyben (9). 

*Comminutor mit lasser (75). 

*Commirari v'wundern (6). 

Commi-scere, -niscere mischen (8, 
9). ver- (110), zuhauff- (17), zusamen- 


136 COM 


(68) -mischen. mingen (n. mengen (8). 
zu-, nd. to-samen m. (11, 

Commissum sunde (5, 21, 22). mysse 
dath (b^). beueleh (68, 110). befollen (65). 

Commissura (/abularum; cf. com- 
pago. cimba.) zufugunge (64). nát 
(vestium 104. mssv. ous nuot?). naeth 
(125). ags. cimbing (136). 

*Commissura (aws -stura) v. Com- 
mixtio. 

Commissus Ad. befol-hen, -en (18). 
hd. nd. beuolen. bevalen (11). enpfolhen 
(1€). beschuldighet (22). beschildiget (18). 
bestediget (5). gesant (19). 

Committere Ad. nd. befel-en, Ad. 
-hen, -len (19, 21). enphel-hen (9, 76), 
-len (8). ieh enphile (prs. 95). schuldi- 
ghen (22). vor-sch. (23). schildigen (18). 
beschul-digen (5), -ligen (21). Ad. v?-schul- 
den, -schuldigen. ezu samen fugen; sun- 
den (9). mit lassen (67). 

Commi-xtio, -xtura, -ssura (99) 
mischunge (17). v-m. (1T, 110). ein zu- 
samen-m. (68), -mengung (110). minginge 
(99). 

Commixtus gemixte (11). 

*Commodabilis (sí. commend., v//. 
loben 2«lihen) lobelich (8). loblieh (9). 

Com-, co-modare geben (17). lihen 
(17, 110). gemach haben (17), lihen (5. 
2« leben!) ghemak leuen 2 lyen (23). 
ghemakeliken (22). lenen (99, 132). mit- 
teylen (110). entlehen (7). baten (132). 
fugen (15). 

Commodatarius dem man licht o. 
der entlehnet etwas (88). 

Commode nuzlich (69 Mrg.). bequem- 
lieh (55). 

*Commodia v. Comedia. 

Commoditas (cf.-dum) bequemlich- 
keit (17). frucht, nutzbarkeit (65). 

*Commodolus v. Commodus. 

*Commodositas gemachsamkeit (68). 

Commod-um, £ -itas (147) mach (77). 
hd. nutz, eyn gemach, g. des nutz 4 fug 
(15). nd. Blond kammer (17, 77). baet 

132). bate, orber &c. (147). profijt 
(1, 141). 

Commod-us, (oft £) -osus, -osius (1, 
5^), -olus (110), &issw. comodosus /d. ge- 
mach-sam, -lich, -lichen (21). genugsam 
(5^). ghemak-ich (23), -sam (292b). Ad. 
beqwem 7 gemeche- (17), gemách- (134), 
gemech-lich. gemeinlichen (sc 18). orber-, 
profijt-lieh, nutz (132). 

Commolere zu hauff malen; hunger 
sterben (11). 

*Commolipola v. Commilito. 

*Com- 7 de-molire zu mischen (75). 

Commolitus (7. contritus, conteri- 
tus 23) zu, zer- (6, 76) -riben (3, 5, 18), 
-ribben (7), -reben (21), -künezet (6. st. 
knüezet? cf. uw. a. Sm. 9, 377) md. to- 
wreuen, -vrewen (szc 93). 

Common-ere, -ire (11) manen (8, 9, 
11) zusamen (19), tosamen- (11) -m. 

*Commonipolarius v. Comm-anipu- 
laris, -ilito. 

Commoni-, communi- (76), com- 
men- (8) -torium (7 locus vbi predica- 
tur i epistola legitur 16; epistola € qpic- 
taciwm Gl. Aelfr, analogíwum  Twinger) 
lettener 74 berfrit (Tw.). ein predig-stule 


COM 


(17), -stul (8, 9). ags. aerend... geserit 
(Gl. Aelfr.). 

Commorari wonen (65). mit-w. (8, 9). 
rasten, bliblich sin &c. (65). 

Commori Ad. mit sterben. 

Commotio bewegung, drurichkeid 
(17). berurnisse (99). 

Commotus bewegunge, czorn; be- 
wegt, herezornt (17). v'tornet, vmmo- 
dieh (22). 

Commouere, -ri (8) Ad. bewegen; 
mit-, nd. mede-b. ezotu (17). erezornen 
(9). riüin (8). grammachen (132). 

.Commuleere, -ri (9) weichen (8). 
wàichen (9). mit weich machen, mid zu 
smelezen (11). 

Commmunieans gotz leichna-m (1), 
-ms (2) nemer. 

Communieare Ad. gemeynschaft ha- 
ben, mit-h. (9), halden, machen (65). 
ghemenscop hebben (23). monegen (99). 
vbertrag, einlichkeit, glichnufó haben 
&c. (65). Ad. nd. be-richten, -rechten (55, 
18) mit den sacramenten der gots recht, 
varr. ge-r. (75), cum corpore (D &c.), mit 
godes lichem (21), m. g. licham (22), m. 
goddes lichenam ie m. gode (23), m. 
dem sacrament (65). sacer. enphahen; 
mit einander teilen (68). 

Communieatio moneginge (99). 

Com-, eo-munio (?. -itas q. v.) Ad. 
eyn gemey-ne (67), -n (69, 134), -nschafft. 
mit teilte geselschafft (652 Mrg.). hd. nd. 
eyn commu-ne, -nie (23), -nien (55), 
nd. -n. 

Communis Ad. nd. meyne (11), ge-m. 

Communitas gemeyn-eheit (11), -et 
(92), Ad. -heit, -schafft, -burgschaff (65). 

*Communitorium v. Comonitorium. 

Commutare Ad. v^-wandeln, -wech- 
seln. zu samen dragen (11). 

Commutatio virwandelunge " sém.). 
zu Samen trachte, gedechtnife (17). 

C. ydeomat-is, -um der sproch zu- 
samen tracht o. vorwandelunge (9). 
der sprechesamen craft (9 Anh.). der 
sprache zu sammen treffde (15). 

*Comod-are, -osus v. Commod-are, 
-osus. 

*Comocion v. Camacion. 

*Chomomilla v. Chamseemelum. 

*Compacio v. Comparatio. 

Compactio yep dunE (110). zu- 
samen-v. (68), -drickung (19). 

Compaetus Ad. zusamen-, zesamen- 
(1), nd. tosamen-drueht (22), -gedrucht 
(21, 93), Ad. -gedruckt, -getruekt Z ver- 
bunden (110), -gedrockit (55), -geton (6), 
-gelobt (ó &c. cf. pangere), -gelobent 
(18), -geloben (68), -geleyt (21), -gelet 
(b). tosamen- (23), mede- (22) -ghelouet. 
dieke (10, 12). dijeh (13). 

*Compadium v. Copadium. 

*Compagare vugen (19). vogen (11). 

*Compagere v. Compangere. 

*Compages v. Compunetio. 

Compag-es, -o,£ -e (67) (-o 2. oracio, 
combinatio, 4unctura; -es iu. membrorum 
66 &c., 110 &e. -eS ?. 2w., (ngressus; -o 
4. conzunctio Pap. -es 4: commáissura 125. 
-es, -i genus calceamenti Gl. m.) fuege, 
fuge, spundung (125). glid fugung zu- 
samen (75). z.-f., var. -fugund, der glider 


COM 


(110). lidfuegi (93). leet geuognisse (99). 
vingenge (sic) der gelit (9). futunge (sec) 
der glidder (8). v'gadernisse der leden 
(132). glid (1,2). em geleych (68), gleych 
(69, 110), glaich (134) -es. werb (1). ge- 
werb (2). weruel, grindel (28. 2« re-, 
pro-pagulum gryndel 147). sandale (17). 

*Compaginale 2. /nstr. valens organicis 
(16). loch boltz (8, 9). 

Compaginare (cf. compangere) fu- 
gin (8, 9). zuhauff vugen (19). to hope 
vogen (11) zusamen-fugen (65, 110), 
-fahen (sic 68). eynigen, verbichemn (65). 

Compago v. Compages. 

*Companandium (aus 
dium »« -panatieum) zümóse (Sum.). 

*Compa-ngere, 4 -ginare (75) Zzu- 
samen drocken (11). z.-fugen das geader 
gebein vnd fleisch ; fl. vnd Mi vff ein- 
ander fugen (75). mit singen (6. cf. 
pangere). mede gheliken (22). 

Compa-r, -re (17) Ad. glich, gleich, 
gelich (68); mit-g. (5), -glieh (1T, 16), 
-gleich (1), -ebin (5^). nd. mede-ghelick, 
-gheraden. 

Comparabilis zugelychen o. zuuer- 
koffen (68), daraus gebMdet zu-glichig, 
-kauffig, var. -gleichig, -keuffig (110). 

Com-parare, -perare (»« -parere, 
-perire) hd. zugen, czeugen (9, 76); 
geli- (5), gelei-, gli-, glei-chen; kau-, 
ko- (68, 76), keu- (11), sho- (100) -ffen; 
gelten; schicken 7 machen (17). glich 
m. (68), achten (21). gheli- (22, 23), gli- 
(100), glic- (13) -ken. chepen (85). kopen 
(22, 99). entscheinen (1) horsam wesen 
(92). ge-h. halten (6). vberkumen (6, 65). 

Compa-ratio, -cio (9) Ad. glich-unge, 
-niü sm. geleichunge (9). gleiehunge 
gegen mas glich (9 Anh.) geyn maf 
11). gegenwage, züglichung, vnderscheit 
t9. lieknisse (22). ver-kauffung (110), 
-koffung (68). 

*Compare v. Compar. 

Com-parere, -perere (7« -parare) 
er-, ent- (2) -schynen (68, 110), -scheinen 
2, 15) mit der person gegenwirtiglich 
15). vor augen sin (i110). bewisin £ ge- 
Steen (8). sich bewisen 47 ertzeigen; 
furkummen (65). vertoenen (147). tzounen 
(132). gesten (9). gheliken; horsam holden 
(22). hd. gehorsam hal-ten, -den, sin, sein. 

*Compariri v. Comperire. 

*Compartiri v. Compertiri. 

Com-paseuus, -bastus (76) ager 
wyt land (110). verlaBner aeker (64). 

*Compassare (cf. ceom-parare, -pen- 
sare; anders Gl. m.) ghelden (106). 

Compa-ssio, -tio (11) 4d. mitleydunge. 

nd. medelidinge (11), entfarmnisse (99). 
*Compatens v. Compatiens. 
Compater Ad. vatter 


-vadre (99). mit-fatter (5), -gefater (21), 
-geuatter (66, 134). vadder 7 mede vader 
9, 93). petter of. vader (11). ein pfettern 
6) 


Compati hd. mit-, nd. mede-liden, 
Ad. leiden. entfarmen (99). 

Compat-iens, 7 -ens (66 &c.) hd. mit-, 
midde- (18), nd. mede-lidende, -lidig. 
(6, 92), -leidig (1), lideng (21), -lidinghe 
(92), -iden (b, 18, 21, 110), Ad. -leydent 
(627), -leydender. gedul-tig (6), -dig (17). 

*Compatio v. Compassio. 


(or) ge-v. . 
-vater. ge-vader (, 85, 132), -vadere n 


com-pran- . 


zv 


RD ERE € M À— I: s 
ÉD PÓMÓ SA 


EL 




















COM 


Compatr-iota, -ata (9) (£. eon- 
terraneus 7 lantzmannus 125) Ad. nd. 
lant-, lants- (11, 18, 99), Ad. lannd- (1), 
landes-, lands- (67), land6-, lantf- "m 
lantz-, lan- (7) -man. 

*Compatrix v. Greeula. 
*Compauperari mit arm sin (65). 

Com-pedire, -pidre (6), -perere C) 
fesse-crn (1), -In (65). fesBern (bb). in f. 
slieBen (1). sl: m. £. (19). fahen (17). 
in die ysen halten 7 bringen (65). Ad. 
nd. bestri-cken, -chen (21). hindern (6, 
18). spannen (11, 19) mit holden (11). 
neghelen (22). in den stock schlahen, 
eompedibus mit fufjbanden (110). 

Compeditus Ad. gefefye-rt (Mss. mog.), 
-]t in dye fesser (5, 6) de helden (22) 
geslagen. gefangen (18, 75) mit den fussen, 
var. fiessen (75). genegelt (6, 22). genelt 
i eyn fesser geslan (21). gespan-nen 
(11, 19), -en (99). 

Compellare Ad. sprechen (6), zu-spr. 
nd. to sprecken. 

Compellere Ad. driben, treiben; zu-, 
zusamen-driben, -triben, -treyben (9). 
nd. driuen, vor-dr. Ad. twi-, zwi-, betwi-, 
bezwi- tri var. dri- (65), nd. dwi-, 
bedwi-ngen. 

Compendia korez vnd nuez (11). 
notz lere vnd korez (8). 

Compend-iosus, -osus (1) Ad. churtz 
(1, 2), kurtz, kurtze, korez (18,91) vnd, 
.oder nutze, nutzen (1), nutz, nüez (6), 
noez (18, 21)  nutzesam (b^) nd. kort 
(23), langk (22) vnd nütte. noch by, var. 
nach bey, einander (7) kurtz (110). 

Compendium kurtz vnd nutze (9). 

*Compendosus v. Compendiosus. 

Compensare (7. érutinare t reddere) 
Ad. nd. gelden. gelten (6, 7, 8"). ver-g. 
OX 110). gulden (99). wegen (110). wiegen 
1). sehetzen (1, 67, 76). acht-en (7, 67), 
-nen (76). glichin (8, 9). 

Comperare v. Comparare. 

Comperendinare erstrecken, 
lengen (110). 

.Comperere v. Comparere. Compe- 

e. 

Com-perire, -periri, -pariri (8) (cf. 
eom-parare, -portari) Ad. nd. finden. 
erbinden (sc), ervaren (9). ir- (8), her- 
(1) -farn. becoren (99). vberkommen (110). 

*Com-pertiri, -partiri (68) zusamen- 
(68), mit- (110) -teilen. 
*Compertor erfinder (75). 

Compes fuf)-band (64, 67, 110), -fessel 
(16). ein ringk an fussen (65). Ad. fefje-r, 
re (8) -rn (17, 21). nd. veter (101), 
vetre (99). Ad. eyn ysen-, eysen- (1, uj 
eysnin- (134), ysern- (69), eisern- (66, 70) 
-feDer, -fessel (69, 134), -halffter " 16), 
-halt (65, 74), -halte (92, 95). helde (138, 
222»). heilte (6). boye (107). ein stack 
meister (5). gewaltiger seiner fuf) (75). 

*Compeseere v. Capessere. 
Compesceere stiln (18). Ad. stillen. 
e-st. (76). zwingen (68, 110). betwingen 
(19). bedwingen (11). sik sturen (109). 
sich enthalten &e. (65). swegen (3) 
sweigen (99). 
*Competanea &c. v. Compitum. 

Competens Ad. mit- (7, 21), mittel- 
meg (7 &c.), -messig, -mesig, -messick 
UN 6), -menfjig (18), -massig (1), -maffing 
21). nd. middel -metich (95); -meehtich 


DursxsBACcH GLOSSARIUM. 


? 


ver- 


? 





COM 


(22). bequem (68). b.-lich (17). eben (6). 
zimlich (110). 

Competenter messeclich (6). beqwem- 
li-ch. (17, 68), -chen (65). 

Competentia Ad. mittel- messikeit, 
-mesigkeit, -mifkeit (21) md. middel- 
meticheyt (23), -mechticheyt (22). be- 
qwemlichkeid (17). gnugsamme-, genug- 
sam-keit, v-komung, -kommens, -kum- 
menf) versehung (65 varr.). 

Competere Ad. eben, glich, eben 
glieh (6), zymlieh (67), zusammen (12), 
bequem, nd. even, ghelijk, vel-gh., be- 
quen.e sin. Ad. eben-, ober eyn- (8), be- 
(3) -komen sZzm. zymen (110). geberen, 
var. begeren, zugchorn &ec. (65). gevallin 
(8 sim.) mede bydden (22). 

*Compicium &c. Compitum. 

*Compidre v. Compedire. 

Compilare Ad. sam-en, -enen (85), 
-eln. (55, 1), -len (46); zusamen-lesen, 
-setzen, -stellen (110); ver- (46, 76), vol- 
bringen; obbeln (4). nd. sammen; ver- 
gaderen off stelen (132). 

Compilatio (im ludo) ein hortzibe 
(125). 

Com-pilator, -biliator (76) semme- 
ler (f). zusammen leser (8, 9). dichter 
(22). zemen setzer (64). 

*Com-, var. ca- (alph. com-; q. cf.) 
-pitium hauptloeh (65). 

Com-pitum, -picium, -petum, -pieta 
(pl. Pap.), eon-petum (136), -pit (100), 
darneben in denm Voce. ex quo wnd den 
Gemmen ur laé. glossiert (est. vbi multe 
vie conueniunt) compet-a 4 -anea, -ania, 
-enia (67) Ad. ein wege scheide, weg- 
scheid, weyge scheydunge (3). ein weich 
schyd (134), schid (69). wege-schede (23, 
99), -stede (8b), -steide (6, 22). wechge- 
scheyt (132). heingarte (7. locus vb rustici 
diebus festivis conveniunt ad jocandum 
95. cf. Sm. 2, 67). haingart (2). dinestule 
(100. 2—comitium? mallum?n compito ?). 
àgs. tuun, dhrop (136). 

Compla-, compli- (Gl. m.), comple- 
(16) -eentia behage- (8), beheg- (9, 19), 
beheghe- (11) -licheit szm. gefallung (16). 

Complac-ere, -are (46) Ad. gefallen 
(134); mit-, mit einander (68), wol-gefal- 
len (68 &e.), -behagen. mede beghagen 
(23). mit smecheln (8). beheglich seyn 
(9), machen (19). beheghelie maken (11). 
he$lieh sin (17). 

Com-plaudere, -plodere, -pledere 
(6, 291), eoneladere (18. »« claudere 
manus 4. ceomplodere Br.? cf. complec- 
tere) Ad. nd. hantslagen (complaudere 
5, 28 &e.). handsehlahen (46). Ad. hende, 
die hend (6, 68, 110) zusamen-slahen 
sim.,-slan (8), -schlagen von freuden 
(110), ? haben (6). 4n folgenden Glossen 
die Form eomplaudere mur in 176: Zu- 
samen slagen (85). Ad. nd. mit den hen- 
den, hennen (18) bletzen (5b), Ad. zu- 


COM 137 


-knyffen (69), -binden. vmme fahin (8). 
vmbfahen (169). vmfen (9). 


*Compleetere (untersch. von com- 

plaudere) 4. manus concutere (66, 67, 10). 

Compleeti betwingen; mit armen 
vmbfahen; lijden (11). begriffen (65). 
vmme grifen (14). vmb gene (19). helsen 
(100). pine lidin (8). peyn leyden (9). 

*Compledere v. Complaudere. 

Com.-, / sup- (75) -plementum vol- 
bringunge (75), -kummenheit o. merung 
(65). 

Complere Ad. ir- (8), er-, ganez er- 
(D, g. her- (55, nd. vor-vullen, -füllen 
(6), -fillen (6, 16), -fuln (b*). herfollen 
(17). Ad. nd. vullen- (23), follen- (19), folle- 
(1), vol-, Ad. voln-bringen, -brengen. 

Completorium /d. vor- (3), vol. 
fol-, foln-brengunge, -bringunge. vol-br. 
der complet (68), oder c. (110), der tag 
Zzijt gebet (75). wllenbrenghinge (22). 
hd. nd. ein comple-t, -te, -de (5^). nacht 
sanck (22). 

Complex (cf. compos) ein beser ge- 
sel (64). bose geselle (85). Ad. nd. g., 
gsell (76), gunner (75) 2n malo (21), n 
malicia, ((), in bosem (5), in bosen (23), 
eyn boseme (22), ym pofen (1), yn dé 
bossen (5b), m bofbheit (46, 75, 76), vnd 
in vbel (75), zu posen dingen (9), zu 
besen d. (8). helpe (99). 

*Complexari vmbfahen (110). 

Complexio art, nature (77). art o. 
eygene natur vf) der fier element eygen- 
schafft (64). eyn comple-x (1, 1, 76), -xe 
(bb), -xie (5b, 22). : 

*Complexionari (/n Vocc. ex quo ausser 
67, 76 nur lat. glossiert 4. complexionem 
formare 6 cognoscere; vn Br. Gl. m. mur 
píc. -atus) Ad. arten. arden (22, 239, 46). 
erten (76). hd. dyhen, deybhen (74). digen 
(23, 74). dyen (22). ge-dyen (5), -deren 
(sic 76). quinen (23). be-qu. (22), -quem 
(sie 5), -eleyben (74). vmbfahen (67). 

Complicare vallden (9 sém.). mit 
faldin (8). zu-fugen, -zelen (17). 

Complieentia v. Complacentia. 

*Complieium (aus eompluuium 
eolliciae?) dachtreuff o. trauff o. trupff 
(14). 

Complodere v. Complaudere. 

Complosis manibus (cf. compos) 
mit gevalden henden (9). 

Complosus gefalden (10). 

Compluere be- (65), mit- (16) -regnen. 

Complutus Ld. be-regnat (46), -reg- 
net, regent, -reynet, -renet (21), -reget 
(67), -ren als eyn deyg o. mortel (12). 
nd. bereghenet. gefuchtet (110). 

*Compluuialis slage finster (8). slag 





samen- (21 &c.), nd. tosamede-, tohope-: 


klopfen (76), -kofen (46), -cloppen (18, 


venster (9). ain trieffen tuch (176). 
Compluuium (;.latrina 125) trouf 
(104). drauff (17). dach-drauff (7, 8), -tróf 
CU -triffe (9). lóvink (109. cf. Br. Wtv. 
, 19). ein snufe (125). ein lant reyen 
3). landregen £ est cisterna n qua pluuie 


92, 93), -hacken (22, 23), Ad. -slagen EAD EC (16). 


sim. hd. fal-ten, -den. virsellen congr. 
sociorum. (19). tozamen zeillen (11). 
*Complecentia v. Complacentia. 


*Compodium («ws eompositum) v. 
Frigidarium. 


Componere Ad. zusamen-, zuhauf- 


*Compleetare (aus complacare) 4. setzen, legen (9), -bringen (65). nd. to 


mitigare (16). 


hope zetten. begrabin o. zieren o. diech- 


Complectere Ad. zusamen-knupffen,|tin o. sach beriechtin (8). begraben £ 


138 COM 


CON 


zu machen 4. ornare 7 tichten; sachen hauffen- (3), nd. tohope-, v- (11, 19, 110), 


berichten (9). 

*Compongere v. Compungere. 

*Comportari (aus eomperiri) frogin 
(3). vrogen (9). 

*Comportor (cf. prc.) ?. inventor (16). 

*Comporus v. Computus. 

Comp-os, -us (bb, 8), 7 -otens (66 
&c., 110 &e.), coneopus (8) (-« complex) 
hd. nd. vngebunden. eyn vng. gesele o. 
mayte (133), gesell o. magt (69, 134), bof 
g. (6), bose gesel (18). ein gebund gesell 
(sic 61). eyn bose geselle Z7 eyn mag (sc 
b. »« magd »« macht). en boze ghezelle 
7 mechich (23), machlicek (52022). mechti-g 
(17), -ch (13). mit mechtig (T). weldech 
(99). geweld-ec (100), -ig (9). weldig sinis 
selbis henden (nach wnd »« complosis 
manibus 8). erlanger 7 erwerber das 
er begert (88). 

Compositio zusamen- (21, 65), zu- 
hauff- (5, 6) -setzung, -satzung. nd. en 
to hope settinge. 

Compositor ze samen setzer (76). 

*Compos-itum, -tus (Ki.), conpostum 
(Kit) (7. frigidarium &e.) gumpist (Ki.). 
compost (65, Ki., Kil.). c.-ehrautt (1). kum- 
post (2, 3, 65, 74, 77), -pst (6),. -ost (2, 
3), -ppes, kappes, haubt 7 stinkend kraudt 
(65 varr.). chümmost (2). kapp-is (8), -uB 
(4). 

Compositum ein gesamit (Db), ge- 
form-et (1), -rt (6, 23) ding, nd. dink. 

Compositu-m, -s Ad. zusamen-, zu- 
hauff- (5) -gesetzt, -gesecz (15), -gesatzet 
(5 &e.), -gesatzt, -gesast (17), -gesatz (20). 
nd.tho hope sat. ge-stucket (12, 11), -stickt 
(10), -stacket (9), -lappet (10, 12). frit- 
sam (17). be-scheyden (77), -rieht (17), 
-queme (12). 

Compostus v. Compositum. 

Compot-ista, -us v. Comput-ista, 
-us. 

*Compotus (7. q. prc.? aus compos- 
tus?) compot (99). 

*Com-prandinare 7. comedere (16); 
-prendinare essin (8, 9); -prendio eDen 
(11). 

*Comprandium (cf. companandium) 
zümóse (Gf.). 

Comprehendere Zd. zusamen-halden, 
-griffen (19); be-gr., -greyffen. nd. tosa- 
mede holden; begripen. vmfahen (65). 
nemen (17). der grunden (23. cf. sq.). 

Comprehensio begriffunge (8). vol- 
Eme (9). durch-gründung (63), -grun- 

unge (9 Ann., 15). 

*Comprehensor ein begriffer alicuius 


véi; b. gots 7 der seligkeit; ein niesser | 


ots (fruitur deo 65). de bestett in den 
'euden ist 7 gots niefer 7 ein durch- 
grunder 7 ein. begriffer des ewigen richs 
(15). ein gebrücher gótz und der ewigen 
fróden (63). 

*Compremere v. Comprimere. 

*Comprendi-nare, -o v. Compran- 
dinare. 

1: Comprendo (cf. prendere) mitfischen 
(10). 

Compressum zusammen gewugkelt 
(15). 
*Comprestare leyhen (1). 

Com-primere, -premere /Ad. zusa- 
men schmueken (65); z., zuhauff-, czu 














vndersich- (65) -drucken, Ad. -trucken, 
-trücken (3), -truken (6), -drocken (19, 
21), -dringen, -drengen (18). 

*Comptor v. Commendator. 

*Comptus s. v. Contus. 

Comptus pic. hd. ge-czyeret, -zierd 
(64), -ezyrt 4 hoch (9). wol geschickt in 
s sitten; g. in gutens.; geschmeidig 
(15). 

C. sermo goezerte rede o. sermone 
(69 spüteres Mrg.). 

*Compuleio (sé. -Isio) dwanck (11). 
Compulsor noter (62). 
Com-punetio, -pages (21) ruwe. (8). 

beru-wenisse (85, 93), -wenif (5), -enisse 
(22), -enes (21), -wunge (17), -runge (9), 
-ung (18). berüwnüst (46). schmertz ruwes 
vnd leids; knisch- Z piennig- Z stippf- 
vnd trib-ung, varr. stupffund &c. des 
hertzens; vn wirschkeit &c. (65). knistunge 
(Reg. Ben.). pin o. yferung (6). stechung 
(18, 21). borung (76). 

Com-pungere, -pongere (8) (Z. sti- 
mulare 3) Ad. nd. ruwen (13 Mrg.), be- 
r, rwen (13), -rüuuen (46), -ruhen (21). 
Ad. ruen (8, 9), ruunge (szc 5b), berewen, 
geroren (1), stechen, boren (76), bricke- 
len (3), zü stupffen (6). st. zu leidung o. 
leyt bif) vff die treheren (65). trurig ma- 
chen o. vnmutig (110). nd. steken, be- 
stecken, stoten. 

*Compungitiu-m, var. -um das das 
stupfft, piniget, tribt zu etwas (65). 

Computare Ad. zelen, achten (17), 
rech-en, -nen. ad. rekenen. 

Computatio getal (99). 

*Computere &oe. v. Computrere. 
Compu-, compo-tista recher (8, 9). 

ezeler (z6., 16). 

Comput-rere, -rire, -rescere, -ere 
-escere hd. nd. fulen. Ad. faulen, v. 
-fulen; vor fulin (8). vmo- (8), v^mor- 
(9) -dern. 

Com-putus, -potus, -porus (7) Ad. 
rech- (5), rechen- (1), rechenn- (55), rechn-, 
berechen- (17, 21) -unge. nd. reken-inge, 
-schop (225): bereckinghe (22).zalpóh (at.). 

*Comum v. Consa. 

*Comunio v. Communio. 

*Comus v. Conus. 

*Con- v. Com-. Co-. 

*Conab-ila, -ula v. Cunabula. 


*Conabitator (sí. conhab.) v. Contu- 
bernalis. : 

Conamen pine (99). 

Cona-ri, -re (69) (»« elamare? con- 
eionari? concire 7. comuocare Br.?) hü- 

en etwaz zu dün (19). Ad. (1T) md. ar- 
boues hd. arb-eiten, -ayten (9); erb- 
eyten (7, 8, 66), -yten (69), -eden (19). 
fliBin (8). pinen (99). rof-fen (5, 21), -en 
(18). rouen (22). rupen (23). 

*Conari v. Cenare. 

Conatus (cf. eonari) Ad. nd. arb-eit, 
-ait (1, 76). erbeyd (19). ertbech (s2c21Y). 
zwingnuD sien selbs &c. ee flysse 62) 
rüf Eos ruff (5, 21). rofung (18). rof (29 
rup (29). 

*Conbuea v. Cambuca. 

Conea v. Coneha. 

*Conealeare v. Conculeare. 

Conealere ir- (8), er- (9) -warmen. 





CON 


Coneambium wechsel (Sum.). 
*Coneatenati-ea, -o v. Fibula. 
*Coneatenatura v. Vallum. 

. Conea-uitas, -nitas (134) hul-e (65), 
n (68). hole (65 var.). holig- (70), holi- 
(66, 69, 134), hole- (67) -keit. hol- (110), 
hael- (11) -heit. hoylheyd (19). 

Coneauu-m, -s Ad. nd. hol. Ad. hole, 
hoel (8) 2 hoyl (19). inge- (8, 9 Anh.), 
vm- (8) -bogen. in- Z vm-gepogen (9). 
dif (18) gae c 

Con-cedere, 7 -descendere 7 -sentire 
(75) (2« eonecidere) Ad. lehen, leyhen, 
v"-]. (9), -lihen (6, 65), -hengen 7 bescheren 
(65); geben. lien g. (17), ieben (18). zu- 
geben (65, 15) mit worten vnd willen 
(76). to gheuen, schaden (22). lenen (147, 
22). leenen (143). leynen (22). louen (99). 
virfallin (8). eoneesserim gihancta (5j 

Con-, com-centus (7. discantus 5) 
eyn einhellig, var. trechtiges (64), gut 
(110), mit- (6), czusamen- (5^) -gesang. 
mede sanck (22). zu sommung des ge- 
sanges (1). 

Conceptaeula p/. hülsen,schefen(140). 

Conceptio eyn em- (76), ent-pfahung 
(6, 110) -faung (18), -pfengnuf) (65), 
-pfaneknyf) (75). 

Conceptus entpfangnuf), schwanger- 
keit, var. -ichkeit (65). vermerkung (64). 
m Concernere besehin (8, 9). mit sehen 

Coneessio louinge (99). 

*Concessor ags. gised (145). 

Concidere (7. simul cadere € colorem 
vultus mutare; faciem m. l5; me. br. 
caret supino Br., sup. eoncasum (110 &e. ; 
cf. concedere) ver- (9), mit- (14), zu- 
hauff- (17), zusamen- (65) -vallen. ver- 
stellen, malen (15). 

Concidere zer- (110), zusamen- (68) 
-schniden. 

*Concientari (b/s) layd-, var. laydt- 

lachen (74). 

Conciliabulum v. Concilium. 

Conciliarever-sunen (100 s2m.),-sienen 
?-eynigen (110), -gaderen, insetzen, vrede 
machen (132). 

*Conciliastrum 7. consortium (16). 
Conciliatio ags. uaeg (145). 
Conciliatrix huormacherinna (131). 
Concili-um, Z7 -abulum (110 &e.) (2« 

consilium) rat (8, 110). rayd (19). boBe 
rot (9). rat samnung (1). ein sammelung 
des rats (65). 
*Concilla 27. operarius (16). 
*Concillerare (sí. econeelerare) mit 
ylen (11). j 

*Coneine v. Concinnus. 

Concin-ere, -nere, -nire, -are, -nare, 
concionare (65 var.) (7. sóimul concordare 
4 eanere -nire neben -ere; s.2 concorditer 
canere -nere 66 &e.) hd. nd. singen (gew. 
-are Mss. mog.). Ad. mit-, nd. mede-s. (gew. 
-ere ib.). mit en ander s. (-no 11). glich 
s. (-nare 8, 9). midde sengen (-ere n 
loben (-are (8, 9. cf. -ere predicere Pap. 
zusamen setzen (-nare 65). 

*Ooneingere mit gorten (14). 

*Coneinnabulum (7.fibula) ein hefft 
(125). 

*Coneinnare v. Concinere. 
Concinne beugelich, 7 eyntrechtlich 

(17) inder stymme (17), stime (5). bey- 




















CON 


.gelieh 7 myt drechlich in der steym (21). 
CERES stymmen (18). bachlieh 7 mede 
gheliken der sténe (22). mit deunlich 
mit der stim (76). hoff-, eintrechtig-lich 
64). 

E iura v. Concinere. 

Concin-nus, -e (1) (»« conein-ere, 
cf. -ne) hd. gleich- (4), heymlich gut 
(62), mit-, nd. mede-sank (21, 22), Ad. 
-gesang, -singiger (1), -sengick (5^), 
-helüg (110). midde gesanck (18). glich 
sang (1). 

*Concinus v. Coneiosus. 

Con-eio, -tio (88, 134, Sum.) -scio 
(80) (7. eantus 7 turba t conuocatio 4 
allocutio ad populum, a verbo conci-nno 
134 &e,, -O -S-re 110 &e.) gesemne (Sum.). 
ein menigiu zemen geruoft (93). schar 
E das volek an der predig; pr.-stul 
88). geselleschafft (8b). selschap (99). 

*Coneiona-lium, -bulum sampnung, 
gesprech; stat eins concils o. ein ge- 
sprechs (74). 

*Concionare v. Concinere. 

Coneionari mit (con!) redden (7). 
anspecken (100. cf. Sm. 3, 555. Goth. Wtb. 
1, 325). plaidiren (99), daraus blat dinen 
(sic 8b!). 

Concionator sprachare(120).speckere, 
rufere (100). reder (64). an r. (8, 9). plai- 
dirre (99). rotmeister (75). sónare (121), 
sonare, sounere (Gf.) »« conciliator. 

*Conciosus 2. clamor 4 clangor gra- 
cilis (16). Cf. concinus 7. cantus subtilis 
(Pap. 7. canticus Gl. m.)? 

Concipere Ad. ent-, en-, em-phahen, 
-phagen (3), -phaen, -phohen (6), phangen 
(10, 12), -pfahen, -faen. eyn fahen (18). 
entpfahen in muter leibe, var. mutter lyb 
(15). nd. vnt-, ent-fanghen. begrifen (14). 
begreyffen (1) genesen cwm pueris (1). 

Concipiones. s£elle eo quod secundum 
asitrologos coneipientibus adaptantur 
(v6, szm. 129, Br.). 

*Conceipo- 7 ceoneupi-dolus a/quá 
tubà compitus (16). 

Concitare hd. nd. er-, vor- (22), be- 
18) -wegen; erwecken (65); her-weygen 
21) -bergen (sc 6); laden. tagen (6s. 
€f. eitare). berüffen (8b). ermanen (65). 
reifen, ezornen (17). er-ez. (9). porren 
(cf. incitare), tzostechen (132). 

*Choncis ags. hebernum (Hpt. 5, 196). 

Concit-,congi-arium herrengabe(74). 

Coneitus hazlieh (8^). hefdich (8). 
haestich (11) hastech (99). snel (29). 
uo (6, 9). resch (9). gereche, gyeryche 


Conciuis mit burger (8, 76). gebur (99). 

*Concladere v. Complaudere. 

Conelamare ad arma ein tzeterge- 
schrey machen (125). 

*Conclarium (aus coclearium?) eyn 
kair, eyn mulde (19). 

*Conelauare negeln (19) neghelen 
11). Ad. zusamen-, nd. tozamede-negelen, 
d. -nagelen, -naglen, -nalen (17, 21), 
-fugen o. -schlahen mit negelen (75). 

Conelau-e, -à (1) heymlieh gemach 
(9), wonung (65). versehlofner g. (75). 
verspert g. (111) verslossenhaus (1). 
beschlo-ssen stat (65) -Bne kamer (91). 
kem-enade (5, 22), -menad (21), -pnat 
(1, 2). schornsteyn (T. 2« caminata). 








CON 


Conclau-is, 7 -us ? -e(16) beslofen 
(9), heymlieh b. (8) gemach. 

Conelau-um, -ium (67), -sum (68) 
(i. secretum t énterior pars clausa) heim- 
lich gemaeh (110). eyn eluf) (17). clause (4). 

*Conelauu-s, -m kemnat (4). 

*Conelobare v. Conglobare. 

*Conclodere (cf. eoncla-, complau- 
dere?) haeken (74). 

Conceludere Ad. zu-, zusamen- (21), 
be-slieBen,-sliDen,-slissin(8,9),-schlieDen, 
-sehliessen, -sehlisBen (55), -sluBen (10). 
nd. be-, to-sluten. binden (14). 

Conclusio Ad. zu-, be-slieDung sm. 
vor sluDunge (10). nd. to-, be-slutinghe. 

Conclusura (cf. clausura) punt (75). 

Conclusus beschlossen (75). 

Concomitantia nachvolgunge (15). 

*Concomitare zusammen gesellen vff 
dem wege (15). 

*Conceonideon v. Coecognidium. 

*Coneopus v. Compos. 

Coneoquere (cibos) ab deyen (88). 

Coneordalis v. Concordia. 

Coneordare Ad. vber eyn, iber ain 
(76), ober enander 95 nd. ouer en 
dragen, hd. tragen, dreden (17), dinchen 
(21), kumen (76). ein hellig werden (6), 
sin (65). 

Con-cordia, -eurdia (5^) mit-haldung 
(1), -heldung (21). Ad. eyn-, Ad. (b^, 18) 
nd. en-drechticheit sZm., Ad. -trechtikeit 
sim., -tretickeyd (19) -traehtikait (1), 
-drachtigkeit (68), -trechtung (110), -helli- 
keit (6, 65). sune vnd fridde (75). 

Conoeordia (herba, ?. eupatorium &c. 
143) odermeni-e (Sum. V), -g (143). mennig 
(Ki.) bruch- (143), bruck- (ac) -wurtz. 

Coneord-ia 7 -ialis (143), -alis Ki.) 
(i£. argemone ) argemoneróslein (143). 
bruekwurtz (Ki.). 

Coneorditer  ein-helliglich 
-drechtieklieh (17), -draehtig (68). 

Coneors Ad. nd. eyn-, en- (55, 18, 22) 
-drachtich, -drechtieh (213, 18, 23), Ad. 
-drechtig,-trechtig,-tráchtig (134), -drech- 
tekeit (8), -drieh (21), -hellig (6, 65, 67), 
-muttig (65). aintrachtig (1). 

*Conerapulans (é. eoepulans, eon- 
uescens) mitesser (75). 

*Concerapulari mit essen (75). 

*Qonereare zusamen-schaffen (110), 
-sehepffen (68). 

*Conoereatio(cf. sq.)gleich geformirt(93). 

*Conereat-us,-a, -um, eonerimatum 
(23) Ad. mit- (66, 110, 134), gelich-, glich- 
geborn (110, 134 &e.), -geporn (66), -ge- 
barn (5), -geschaffen. zusamen (110), 
glich mit (65) geschaffen, -t (110b). 
hjk geboren (22). formeret dink (23). 
-a glich-geborn, 7 -geschaffen (9) dinck, 
ding (8) gleich-alde 7 -geborne dinge 
(9 Anh.). 

Conerem-are, -ere (99) bernen e 
brennen (65). v^-br. 4 -zeren (65), -bur- 
nen (8). : 

Conerep-are, -ere (9) Ad. nd. singen. 
mit-s. (1, 9). zusamen-s. (68), -schryen 
(110). sehelden (9). vor angeste ruophen 
(19). entzwey brechen (69, 134). 

Conerescere zusamen- (68), mit vff- 
(110) -wachfen. 

Concretu-m, -s (68, 110) zu hangung 
(1). anhangende natur mit dem wesen; 


( 110), 


CON 139 


angewachsen (65). zusamen ge-runnen 
(1102), -ronnen (68, 110b). 
*Conerimatum v. Conereatus. 
*Conetari v. Cunetari. 
*Conetus v. Contus. 
*Coneub-are, -ere v. Coneumbere. 

Coneubina (7. pelex 75) ein buol 
(110 sim.), boyll (132). Ad. bey-weyp, 
-weib (134); zu-wip szm., -frawe (18). 
nd. en to wif. vnelich wijp (11). vnen- 
delich wipp (se Y). vnechte wif (99). 
kebis wip (8) kebs weyp (9). chebis 
(104). kefse (99). beysleifferin (3). by- 
sleferin (16), -sleuern (14), -slaperinne 
(23). enpeke (22. cf. ganea) i, hi- 
meril (75). pfaffenkellerin (91). 

*Coneubinare bysloffen (6). 

Coneubi-narius (65), -nus, -tor, -tus 
(68) buler (Go by-sehlaffer (68, 1102), 
-schloffer (110b). 

Coneubitus (cf. pre.) be- 4 bij- 
schlaffung (65). hiwelec (99). 

*Coneudere v. Coneutere. 

Con-euleare, -ealeare /d.tre-, tret-, 
dret- (67) -ten. Ad. nidder- szm., vnder- 
(10, 13, 4), zu-, nd. neder-, mit- (14) 
-treden, -dréden (7, 8^, 14, 11), Ad. -dre- 
ten, -dryeden (21), -tretten (6), -treiten 
3), -treyden (13). vnder die fief tretten 
ls). vndersich bringen vnd tretten (65). 

Coneula v. Conceh-a, -ula. 

*Coneulu-m, -s v. Claneulu-m, -s. 

Coneu-mbere, -bere, -bare Ad. by-, 
bey-, be-slaffen, -selaffen (18), -schlaffen, 
-slafen (14, 21), -schlafen (68), -sloffin 
(8); mit sloffen (6). nd. by slapen. 

*Coneundere v. Contundere. 

Coneup-ere, -iscere hd. nd. beger-en, 
-ent (13), Ad. -n. 

*Coneupidolus v. Coneipodolus. 

Coneupisc-ens, -ibilis begerlich (8, 
9). begirlieh (65, 68, 110). liplieh naeh- 
gend, verb. i» naigend, begird (93). 
lustig (8). 

*Coneupiseenter begherlike (11). 

Coneupiscentia beger-unge (19), 
nghe (22). begird (68, 110). 

Coneupisce-ibilis v. -ens. 

*Coneurbita v. Cueurbita. 

*Coneurdia v. Concordia. 

Coneurrere to hoep lopen (11). 

*Coneus (anders G1. m.) v. Concehus. 
Contus. 7. concauus (148). 

Coneussio schlag-, tresch-, quetsch-, 

druck-ung (65). sehuddinge (99). 
*Coneussor schu- (11), schü- (19) 
-dder. T 
Coneussus geschut (11, 19). 
*Coneuta (/nstr. sutoris 8, 16) grose 
(9), grofà (8) schene. 

Coneu-tere, -dere (66, 67, 68, 70) 
hd. zu-slahen (9), -schlahen (17), -slan 
(8), -brechin (8, 9), -sehuoden (19). sehud- 
den (11). zuo-slagen (14), -slaen (13). zu 
hauff slagen (21). zusamen (szc 18). Ad. 
z.-slahen (6), -slagen (5), -schlagen, £ 
-schmidden (68, 1102), -sehmyden (110^). 
nd. to samede slan. 

Con-eha, (-cha marina 654, 95), -ea, 
-gha, -chium (76),7 -chus (125), 4 -eula 
(121), £ -ehile (10) (7. ostreum, limax; 
et. pro ipso pisce; peluis 4 pacinum 
104; fabae tunica 109) snecke (3, b», 9, 

MES 


140 CON 


10). sneke (6). snechke (8). sneckh (1). 
snyk (13). snig (22). eyn mere schnec 
(65). mer- snegge (95), -Scherpli (93). merr 
schal (65€ wrg.). Ad. ein snecken-, sneck-, 
P ccm , Schneck.-, schnegen- (46), 
sencken- (6, 8b &e.) -hus sim.; mus- culla 
(121), -chell (65), -echel, -sel (4, 5, 7) 
mos-chel (10), -schale (133), ), -sel ; nuschell 
(65 var.); scha-la (95), -lMe (16), -l. nd. 
mus-chele (225), -schel (11); schelle (22), 
creuetscale (99), bonenpale (109). tzwerg- 
uab conch-a, -us; ein deckel $. eoch- 
lea, operculum  &c.; ein leth Z, apex 
(125). pechir (104). khorea eonea, lebe- 
tes (sic Gl. K. Gf. 4, 454). 

*Concehe v. Conchis. 

*Conche (/nstr. mus. cf. ehorus) pla- 
terspyel (125). 

*Conehen v. Conchis. 

Conehil-e, -ium (Sum.) eonquilium 
(94, 136) (Z. piscis 2n conchis, testudo) 
hd. snecken-, sneck- (1), ygel- (1), md. 
sniggen-, snighen- un sim. schnegg (2). 
sculp, mossel (107, szm. 132). schilt (Sum.). 
ags. scel 7 uuiluc (94), uurlue (136). 

*Conchis 7. piscis unde tingitur pur- 
pura (Pap.). 

Conch-is, -in (76), -en (5^), -e (12), 
coch-is (74), -en, eunehin (141) (herba, 
E L. maris 1431; bladum quod 
colligitur tempore veris, cf. swade in zwei 
Bedd.) swaden (1, 9, 17, 21, 4. ?. q. cap- 
paris 75, panieum Nmn., oryza minor, 
daetylon Fr.) swad-em (74), -e (58b, 23) 
de men EE (283. ?. g. foeni striga 
Kil. cf. Wa. 1693). swat (22). wedel (12. of. 
Sm. 4, 22). ein mat (6). 

Coneh-, cone-ula eyer- (64), 
(93) -schal. eiu schal (67 Mrg.). 

*Conehus C aus conthus) v. 'Trudes. 

*Conchus :;. /apis ón concha (76 &c.), 
mri (Pap.) perl-dim (110), -e (97, 132). 
coneus una pietra (Gl. m.). 

*Condal- v. Condil-. 

Condecentia zim-, 
licheit (65). 

Condecet geczemet (19). 

Condem-nare, /» allen Hss. -pnare 
Ad. nd. v?-tumen (9), -tomen (5), -dumen 
(8, 99), -doemen (12), -domen (29). hd. 

v'dam-en (6), -nen (68, 1105, 134), -men. 

*Condempnatio verdumenisse (99). 
Hypo DREEAEUSIUS ver-dumet, -ortelt 
Condensare Ad. dick machen, wer- 
den (1). dicke maken (92). dicken (85, 23). 

Condensatus dicke (8). 

*Condependenter mit anhenglich (15). 

Condependentia v. Coherentia. 

*Condependere (cf. coherere) Ad mit-, 
zuhauff- (17), zusamen-, md. tosamede- 
hangen, -hengen (5), -hencken (1). 

Condere Ad. nd. bede-cken, -ncken, 
(sic 4), buwen. Ad. buen cu bawen (9), 
pawen (1), zymmeren (568), machen, 
stifften, stisten (sic v6), Schyeken (Db). 
nd. maken £ stichten (93), schippen 


eiger- 


gebur-, quem- 


7 schichten (22). vmbseczen (11). bergen Z 


(85, 9). ver-b., -stossen (110). 
vig. in im, behalten (15). 
Condescendere (cf. SOR OENOKG) Ad. 
ab-, nyeder- (5), DE Pies 1), nider-, 
mit enander n.- (I9, nd. neder-, mede- 
stigen, -schigen (-sthigen? 21), Ad. -stei- 
gen. aff clymmen (132). nidern, neigen 


in sich, 














CON 
n zü naigen (46, 76). zü willen werden 
(67 . vOr 


mit-lyden (110), MU (9) 
gebin o. mit lidin habin (8). 
Condeseens-io, -um (63) zü- (63), 
zuge- (15) -neygunge. 
Condicere/d. sprechen ; zusamen-spr. 
(6, 85). nd. to samede spreken. seczin 
(8, 17). siezen 7 dynen (9). dienen (8). 
*Condieio (»« eontradietio) weder- 
sagunge (9b). 
Condictio (cf. condit:o) gedinge (65). 


Condietum (7. pactum) ein ver-buut 
(68), -bont (132), -bot (110). 
*Condigloma v. Condyloma. 


Condignu-s, -m wert (22). zusamen 

glieh 7 genugsam (65) wirdig. 
Cond-ilare, -olare (8, 9), -olo 7 -oleo 
(prs. 17) füsten slan (8). mit feusten 
(9), fuBen (sc 17) slahen. mit finsten 
schlahen (76). 


Condy-, 7 eondo- (Gl. m.), eondig- 
(148) -loma 2. glandula, (148). harte bla- 
ter, feigwartzen, st. fickards kranckheit 
(Ki.). truckblater (Das.). 

Cond-ilomatiea (15, passio Br.), -olo- 
matiea (8, est p. 76), -olamaticapasis 
(vna dict;o 76), -olunatiea (74), -olatina 
(4. nodositas verborum 16. sí. membro- 
rum) der kram-f (3), -pf (74, 15, 76). 


Cond-ilomatieus, -alomatieus (3), 


-olinatieus (16) (7. nod-, pustul -osus) knó- 
dieht (3). 


Cond-ylus, -ilus (74 &c.), -iolus (19), 
-olus (li, 68, 74), -alus (3), -olon (16), 
-us ul (4. nodus digiti 4 anulus 110 &c.) 
kno-gel (19), -kel (11), -rchel (110). knor- 
ren um die geláiche (Fris.), SIS (Ki?). 
ein knóchel dz an den fingeren wachft 
o. ein fingerknod (Das.). kunchel (125). 
kynf, ken, knuchel an den gelaichen -us; 
knoch -olus Z. nodus; knuchels der ge- 
lieder -ilus (74). knebel (68, Ki. cf. Fr. 1, 
258€. Sm. 1l, 368). 


Condimentum all gericht (1). eyn 
bij-g. (55, 17). byspise, biessen (65). nd. 
krode hd. gekrude (Mss. mog.); ge- -kraut 
(-kaut sc 70) 2 -wurtzt speyse s?m.(Vocc. 
ex quo). krut worez (21). spyB-wurtz (65, 
110), -kruyt (132). Ad. nd. (23) wortze. 
würez (46). wirtz (76). wor- 4 salc-cen 
18). ge-saltzen o. - wirtzet (68). salse 
lai): smace (100). ewnsel (108). ku-, kuy- 
ndsel (Kil.). 

*Oondiolus v. Condylus. 

*Condis-um (Sum. V), -à (74), -ia, -i 
(47) (herba) dic- (Sum.), dyp- o. dy- (v4) 
-tan. die- (96), dig- (47), dyo- (85) -dam, 

Condita fercula gewurtzt essen (75). 

Conditaneus gesultzt (125). 

Condi-tio, gew. -cio (q.cf-) Ad. eygen-, 
aygen- (1, 46, 76), gonth- (55. cf. Sm. 2, 
311) -schafft. egen-sch. (13), -schap (23), 
-schop o Ad. naturlich. schlacht (63), 
art (8, 9, 15); n.-keyd (1T szm.), -ait (1). 
nathuerlicheyt (bb). naturliche (9 Anh.), 
eyne n. (3), natyliken (18) art, 4 synne 


(68), 


(9). weltlich vnderscheid (65). gedinge 

(6, 65. cf. eond-iectio, -uctio). eyn vor- 

werde (132), -waerde (101). 
*Conditionalis by condicien (132). 
Conditionare vorwarden (1l). vir- 

waren (19). 

Conditor schepper (22). 


weys 4 vrkunde (9 Ann.). vndir scheit | ( 


CON 


Go qa (aus conductus) geleide 

Conditus behalden, verborgen, ge- 
buwet (17). 

Conditus bereit mit worezen (17). 
ge-wortzet (5), -wurtzt Z -saltzen (110), 
-krudet (125), -kruyt (132). 

Cond-o, 5. -onis, -oris (19), pl. -ones 
(129) (£. gladiator a eondo is Br. cf. 
eampio) sche- (147), schi- (19), scha- 
(11) -rmer. 

*Condoetorinus v. Conductitius. 


*Condola-matieapasis, -re v. Condil- 
omatiea, -are. 

*Condolare (7. conducere) my den (19). 

*Condolatina v. Condilomatica. 

*Condoleo v. Condilare. 

Condolere Ad. bedruben (17); mid- 
de-b. (19); mit-betrueben (48), -betruben 
(9), -betroben (5, 18), -bedroben (21), 
-truren (6, 8, 76), -trawren (9), -druren 
(0) -lyden (68, 110). nd. mede bedrouen. 

*Condolinatieus v. Condilomatieus. 

*Condolo-ma, -matiea, -n v. Condyl- 
oma, -omatiea, -us. 

*Condolum halssslach (141). 

*Condolu-natiea, -s v. Condil-oma- 
tiea, -us. 

Condonare (2. ignoscere) hd. mit-, 
v-geben. Ad. v-g., nd. vorgheuen ein 
dinck, Ad. ding. vergelten o. quitlassen 
(110). quijt sehelden (132). 

Condonatio mitgab (75). 

*Condonator mitgeber (75). 

Condormire beschlaffen (75). 

Chondrilla gele wegwart (140). 

*Condueator (-« caduceator) hyn- 
leger, sunmacher (74): 

Con-, / campi- (75) -ducere (cf. con- 
dolare) Ad. furen, mit-f; leyden, ge-l, 
-leytin (8), Jayten; be- (4, 15), ge-leiten; 
pleiten, vig. gleiten (15) ; dingen, ver-d., 
midde-d. (17); dynen (13), verdringen 
(68); verlyhen 7 nutzlieh seyn (110). 
huren 7 profijtlich sijn (132). mie- (6, 46), 
my- (8, 9), me- (5) -ten. mi- (b^), mei- 
(11), me- (22) -den. be-steen (5, 65), -stene 
(12), -stan (1, 46). 

*Con-, ecan- (74) -dueta (v. carmen; 
canti- 110 &e., candi- 76 -lena; ofrz. 
condui-t, -s) lied (74). eyn gedicht lyth 
(bb). eyn candue (21). 

Conductio ge-dinge, -leide (17), -leit 
(75). beste-eung, var. -nnung (65). ags. 
giuisa (145). 

Con-duetitius, 7 -doctorinus (16) 
myte- (8) mit- (9) -knecht. huyr- (132), 
hür- (109) -link; daraus fierling (68. »« 
ducere). zemet scale (GL., Mar.). verlylieh 
ding (110). 

*Conduetium inge; 
gimdi aus gimédi?). 

Conductor leyde- (8), leyt- (9), leyds- 
eh Rocyeens (19) -man. fürer (19). 
gleytfurer, var. gleytzfierer (64). be- 
standner, var. -stenner (65). vorhuerre 
11 

Moon E Z. im suo hospitio qd? 
sibi conduxerat (16). 

*Conductum ags. gearnwinde (949). 

Conduetus píc. hd. ge-furt, -fürt, 
-leitet (b, 6), -leyt, -leydt (110), -laytt 
(1); n d (18), -dinget, -müthet (Ki*.), 
-midt (10. glait (76). geleydet (21, 22). 


giindi (? 136b. 

















CON 


gehuyrt (132). daz vmbzins uermietet 
wirt (-um 93). 

Con-, 7 eampi- (75) -duetus, -ditus 
(g. v.) s. hd. nd. geleyde. Ad. geley-d, -t 
(15), -dt (110); beleyt-en, -ung (46). à 
eonduetu ein einrof?er (125). 

Conduleare sufen machen, suflichen 
reden (17). 

*Condus v. Condylus. 

Condus 7. ciphus (16, Br., Gl. m.). 

Condus eyn eynnemehr (125). 

Conestabulariusstal-meister,-knecht; 
haufwirt (74). 

*Confabula (7. socia quae confabula- 
fur Gl. m.) mere, gekleffe (74). 

Confabulari, gew. -re mit-kosin (8, 
9), -reden (17). fauelen (99). tzosamen 
proten, claffen, sprechen (132). 

Confabulatio mitredung (65). 

*Confalere v. Conualere. 

Confectio makade (99). 

Confectum Ad. nd. conf-ec (21), -ect, 
-eet? (23), -yt (110). 

Confectus gekrenck-it (8), -et (9). 
erhauen (gladZo 125). 

Con-federare, -federe (8^), -fiderare 
(22), -Siderare (76) Ad. geloben (17); zu- 
samen-g., -globen, -gluben (4), -geben 
(21), -sweren; mit-sw. (9); zusamene siche- 
ren (100); versichern, vir sychern (19), 
verbinden (110), zwingen (1T). ontseke- 
Em (11). vndersekern (99). tosamede louen 


Confederatio sekerheit (99). 
Confederatus eyd-, var. layd-genof 


(64). 
*Confedere v. Confederare. 
Confedustus (27. eoniuratus) ge- 


schworn (16). 
*Confentualis v. Conuentualis. 


Con-ferre, -tulere (168) hd. zusamen- 
tragen (6, 65), -sprechen, -reden (76). ko- 
sen (9). geben (6, 8, 9, 4). gheuen (23). 
glychen (110). verleichen (169). nd. toza- 
mede-draghen, -spreken. 

*Confertatus (7. faeundus cf. prc.) 
redezam (22). 
. Confertire fullen (68,110). confortio 
?. repleo, con-spissio 2 -süpo (16). 
*Confertorium  (fextoris) techsisen; 
ES €. dehsihisen (Gt. 1, 490). dehsile 
104). 

Confertus geful-it (8), -gich (-gith? 
9). gefilt (110). ver-volt (132), -fylt (68). 

Confessio Ad. bichte, bihte (6). hd. 
nd. bicht, bygte (99) ; beken-nung, -ninge, 
-dung (21), -tenis (5), -tnyDB (110 szm.). 
bekantnuD (76). veriehung &oc. (65). 

Confessor gotis beichtiger (9). bich- 
tiger, furweser der kirchen, vericher (65). 

*Oonfestare zins samln (6). den tins 
zacken (congregare 22). 

Confestim Ad. nd. ende-lich, -liken 
C. snel-lich (19), -like (11). snel Z ref) 

21). ezu hant (9). 

Confibulare (prs. 7. con-uallo, -fero 
Mieosdllo 76) zu hauff hefften o. spann 


Confi-cere, -tere (5^) Ad. machen. all 
m, (125). wider vnder im ander machen 
(1). mischen (9, 110). mengen (22). zu 


riben; voln brengen (b^). bereyten, vol-| g 


bringen (110). (consecrare) wandeln (1, 5"). 


CON 


dirmen (mAd., schow., wett. tirmen) ; sege- 
nen (65). gotes leychnam s.; toten (9). 
Ros licham senen; dodin (8). hilghen 
T od odus (Z. q. fietor 75 &c.) dichter 
Confida ;/. dubitator (142, G1. m.) ; qui 
eum alio fidem habet (16). 

Confidenter truweliken (22). 

Confidentia be- (68), ge- (110) -tru- 
wung. truwe (22). trowe (99). 

*Confiderare v. Confederare. 

Confidere gleubin (8). mit-gl. (17). 
gelauben (9). louen (22). Ad. nd. truwen 
(22), be-tr. (11) ; ge-tr., Ad. -trawen, -druen 
(19,.21). 

Configere stechen (17). sticken (11, 
19). hefften (65). zusamen-h. (68, 110). 
beste-ten (9), -digen (17), -gin (8). 

*Configurare gliehen (17). 

*Confilare tzusamen (binden auwsgestr.) 
brengen (19). 
*Confinalis gefreundet. (64). 

Confinis nahe (17). eyn nach-, noch- 
(6, 9) -gebur (6), -gebure (5), -gebuer 
(21), -gebaur (67, 70), -gebawer (66), 
-gebor (17), -bur (825), -buer (68), -buwer 
(69), -bawr (9, 134), -per (4). nagebuyr 
(132). nackebor (18). naber (22). gebur 
(99). moge (9). gefründt (64). 

Confinitas nach- (110), naege- (132) 
-burschafft. 

Confinium Ad. marcke. mark scheyde 
(8). moge scheyd (9. 2« -schafft, cf. eon- 
finis). greyniez 4 landes scheydung (3). 

*Confi-re, prs. -o (-eri Ki.) vümachen 
i gemacht werden (65). 

Confirma v. Consolida. 

Confirmans (sí. -are?) vermen (22b). 

Confirmare (2. configere, consti- 
tuere) firmen (1, Db, 17, 4, 75) als man 
die kint firmt (75). stedigen (11). Ad. nd. 
be-st., -stedeghen (23), Ad. -stetigen, 
-státigen (134), -steytigen (3), -stegin (8), 
-staten (75), -wern (11). hd. vestmachen. 
vermelen (23). 

*Confirmate mechtick, starck (69 Mrg.). 

Confirmatio firmung (1, 5^, 4, 64, 
75). vermelinge (225, 23). beste-tung (6), 
-ttung (67), -dung (5), -dinghe (283), Ad. 
-ydung (21), -digung, -tigung, -gung 
(46). bewerunge (17). vestigung (68). be- 
v. (110). vestinge (132). 

Confirmatus gestyrket, bewert, be- 
stediget, conf'mt (17). ghevermet (22). 

Confiseare (»« viseus!) limen £ rent 
samen (19). 

*Confitere v. Conficere. 

Confiteri Ad. nd. bekennen 7 bichten. 
mit wiin bek. (17). veriehen (65, 75) die 
sund (75). 

Conflages ort da vil wind hin wehend 
(88). à 
Conflare smelezen (17, 100). gisen 
(100 sim.). gieten (99). blasen (65, 99). 
zusamen bl. o. giessen o. sehmyden (110). 
zerfliessen als das ertz (75). 

Conflatile Ad. eyu gossen, Bop be- 
g. (4), gegaDen (21), geflossen, zertossen 
4 geschmeltzt (75), geblasen (110), md. 
gheghot-en, -ten dink, 4d. ding. 

Conflat-ilis, -us (9, 17), -um (125) 

ieDlieh, zusamen blaslich (110). gego- 
Ben (17), -sen (13). ytel gegossen (9. 


— 


CON 141 


ydel gegussen (8). zusamen blasen (19). 
gesmolezen (10 &e.). gesmultzen (125). ge- 
smelezt, zu geblasen (11). 


Conflatio czu blasunge (11). 


*Conflatolum (cf.-orium) blaessebalch 
(11). 
Conflator ezu bleser; smelezer (17). 
Schmeltzer (91). 


Conflatorium (7. q. suffl.) essa sim. 
(Gf) esse (8, 12, 4). ee (13). ess (1). 
ef (9, 46, 76). esche (5b, 12). eschen (17). 
ese (223b). heze (23). erBe (71). es in der 
schmit,sehmeltz hute(75).eef-.7 scehmeltz-, 
varr. eyt-ofen (65). ouen (99). hobel (19). 
hd. blais- (19), blal-balg. blaesbach (132). 

Conflatus v. Conflatilis. 

*Conflibo 2. colligo (16). 

Conflietare, -ri (68) kyfen (68). 
stryt-, varr. stry-, strei-ten (110), 

Conflietatio ein kyffstrit (110). keiff- 
Streit (1109). 

*Conflictor stirmer (76). 

Conflietus (4. bellum) Ad. sturem 
(1) sturm, storme. Ad. nd. storm. ein 
sturm red (46). strit (13). stridt (10). 
wechinghe (132). pinung (6). pynigung 
(110). péc. gestirmt (76). 

Confligere Ad. nd. sto-, stu- (4), stü- 
(46), sti- (76), ste- (Db), instü- (1) -rmen. 
stormen in warten (18), mit worten (5). 
pinigen (6, 110), m. w. (6). kiffeln (5). 
striten (8). streyten (9). stricken (sc 17). 

Confluetuari im) zwitzzwatz seyn, 
nit wissen was zu thun ist (Fris.). 

Confluentia cobeleneze (11). 

Confluges da vil bzech zusammen 
fliessen (91). 

Confodere Ad. graben; be- (110), 
mit- (6), durch- (8) -graben. stechen (8). 
er- (9), her- (17) -st. wnden (23). wonen 
(sie 29). wuo- (76)  wu- (75) wó- (2L), 
wól- (46) -len. foln (sc 18). 

*Confolare v. Conuolare. 

Confor-aneus (Gl. m., Ki.), -inus (96) 
i. vnius fori vicinus (16 sim.). 

Conformare d. gelichin (5), glichen; 
glieh, gleych, einlich (65) machen. 
prauchen (19). nd. gheliken. 

Conformis Ad.glich, gleich. nd. ghelijk 
(11), gh.-wesieh (22). einlich, ein-, glich- 
formig (65). 

Conformitas gelycheit (68). 

*Conformiter gliehliche (1v sém.). 

Confortare Ad. nd. ste-, sta- (11), 
sti- (17), beste- (4, 75) -reken. 

Confortatio besterckung (75). 

*Confortire v. Confertire. 
*Confossio durchgrabung (65). 

Con-fouere, -uouere (alph. -f. 134) 
hd. neren, nern, ge-n. (5, 21). fuden (5, 
89). foden (18, 22). futren S hegen 
(9 &c.. hégin (8). gonnen (21). gynnen 
Gu. verwermen (99). dorquecken (106. 

or- — oberd. der-.). 
*Confouere (4. simul fouere, 
conuouere) mit globen (110). 

Confractio broke (99). 

Con-fragum (74, 76 &e)), -fragium, 
-fregium (68) est locus vbi multe arbores 
sunt eonfracte (76 sim.); vbi flant mult 
venti (16. »« conflages; sm. Br., Gl. m.); 
in quo crescunt fraga, erber how (r6), i 
frage erpern (5). ertberen (22). bramber 
(110). pawmpruche (74). 


2« 


142 CON 


Confrag-us, -osus dunckel (68, 110) 
von diekem holtz Z finster (110). 


*OConfratro i. fratriso 7 fratri assi- 
milo (16). 

*Confregium v. Confragum. 

Confrieare, -ri (7. eonterere) /d. 
erau-, trau- (sze 5), kra-, kro- (76), md. 
klo-, cloe- (132) -wen. eraven (3). kraezen 
(6, 4, 110, 134). Ad. ri- rei-ben; zu-, 
zusamen- (17) -riben, -reyben (9), -treiben 
(s?c 4). nd. wri-, ri-, rey-uen. 

Confringere Ad. prechen (1); zu-, 
zer- (110) -brechen. breken (11). myt en 
ander to breken (22). 

*Confrixorium eyn roist 7 bradepan 
(19). roester 7 braetpanne (11). ein rost (4). 

Confugere /d. mit- (6), zu-fliehen, 
-fliechen (68), -flyeen (18), -Hehen (5, 21), 
-fligen (3), -flien (4). nd. to vlen. bidden 
17) 


*Confugitatio v. Confutacio. 

*Confulsa v. Conuulsa. 

*Confulsus (cf. prc.) gewortft (11). 

Confundere (4/4. confutare 8, 9, 
blasphemare 4 &e.) czusamen-gyssen 
(9), -fugen (8, 9). begiessen (110). vir- 
storen (19). vorstoeren (11). Ad. lestern, 
schenden. ge-sch. (6). seynen (st-? 13). 
besehemen (5^ mwrg.. bescheymen (3). 
beschamen (110 52m.) v^thumen (5) 
P p (8, 9), -dumen (99), -domen (?1, 

Confundi seham rot (76), betrubt, 

eschent, vneer-, varr. inner-, inder-lich, 
etrogen (65) werden. 

*Confurare v. Confutare. 

Confuse verscheyden gemeynde (15. 
aus gemengde). 

Confusio Ad. v'storunge. versturinge 
(11). E vn v'scheiden gemen- 
get vnderscheid (17). vnunderschidlich- 
keit (&. 65). mengung (110). schemede 
(19). sehand (68, 110). la- (68), le- (110) 
-sterung. 

*Confusor lesterer (4). 

Confusus bescham-et (68), -pt (110). 
betrogen (65). 

*Confuta 7. qui patitur verecundiam 
(16); cf. confutuare nothzüehtigen (ki.). 

Confu-tare, -rare (100) (cf. confun- 
dere) Ad. v-smahen, -smehen, -smegen 
(3), -smohen (6) sim. smehen (8, 9). 
vneren (100) schenden (17) vmb-tun 
5), -donen (21). nd. vorsman 7 vmme 

on (22); vndun (99). vinden (8b. aus 
de ze nicht machen (65). berispen 
132). 

Confu-tatio, -gitatio (108) verschme- 
hung (110). scofferture (99, 108. cf. schoffie- 
righeyd opprobrium dc. Ki.). 

*Confutisterium gijnge (99). 

Confutuare v. Confuta. 

Congaudere /id. mit-frauwen, -frewen 
(9). mede vrouwen (11). 

*Congelamen v. Congelumen. 

Congelare, -ri, cogelare, eoangu- 
lare (8, 1T. 2« eoag.) zuhaufen- (66 &c.), 
zuhuffen- (69), zuhauff- (17, 133), zusamen- 
(48, e8), ge-, zuge- (110) tzo- (182), 
samen ge- (67), ver- (99) Ad. -friesen, 
-friezen (4), -frieBen (1, 11), -frysen (69), 
-vrisen (9, 77, 99), -gefriesen (68), -frieren 
(6, 110) frisen (21)  vresen (99) zu 
samen gerynden (17). 


CON 

Congelatio vorst (99). 

*Congella v. Congerra. 

*Congel-umen, -amen (74) (cf. eon- 
gerra) 7. congregatio sim.(16). samelung 
(14). 

Congemere weynen (8). mit-w. (9). 
midde suffezen (19). mede zuchten (11). 

*Congena v. Congerra. 


Conger v. Congrus. 

*Congera v. Congerra. 

Congerere /,d. zusamen-, nd. tosa- 
mede-, zuhauff- (8), zuhaufen- (9) -drageu, 
-dreghen (13, 22), Ad. -tragen. 

Congeries sammelung (65)  hufen 
(13). hauf (12). steyn-h. (9), -huffe (8 
sim.) eyn huff (1T, 68), hufe (5) steyn. 
en hupe stene (22). zesam getragen 
hauff (1). 

*Conge-rra, -ra (76), -na 4 -la (74), 
-rro (114) (7. collect-or 4 -riz stipularum) 
stu-, sto-philare (Sm. 3, 651). stupf-ilari 
(Gf. 6, 659), -ler (74, 76). sam-pfler, -ler, 
eherer, halmleser (74).schwetzgesell (114). 

Congesta collaza (131). 

Conges-tio, -sio samenunge (8b). 
zusammen tragunge (9), -tauvnge (sic 8) 

hee c geheuffet (19). ghehopet 


Congiarium v. Concitarium. 


Congirare Ad. vmb- (18 &e.), mit- 
(6), mit vmb- (17 &e.), nd. mede vmme-, 
garn (110 &e.) -winden, -wenden (6, 17, 
18), -gen (17). eogiralis ?. rotundus (16). 

Congire 7. per augmentum crescere, 
congerere (Br.); equare (147, Br.). even 
maken; gaderen (147). 

Congiu-m, -s mezeimpri (&e. Gf. 3, 
149). sechDechtrigmef) (74). drey ma6 
(111). stübichen (114). zuber (131, 141). 


Con-globare, -gloare(67, 76),-eclobare 
(18) (£. q. econglomerare q. v.) baln, 
kuezlicht machen, elofó m. (11). kloBen 
(5, 91). klósen (6). cloten (292). zu sam- 
men windin (8 szm.). eluwen wennen (18). 
kiggel schiben (21). kewlicht machen 
(4. cf. kaulicht Fr. 1, 504). 

Conglobatus  gebalt; 
cloDe (17). kugelet (65). 

Con-glomerare, -glominare, -glo- 
mare, -glumerare (76) zu sammen ley- 
men (9. »« eonglutinare) garn (19), 
gaern (11), knilin garns (76), vff eyn 
eluen (17) winden. vff klingel (sc 8). 

Conglomeratio knoil von zwirn (75). 

*Conglumerare v. Conglomerare. 

Conglutinare (7. coniungere ; 2ceon- 
glutire) Ad. zusamen-fugen, -fogen (21), 
-seezen (17), -kleeken (6), -binden si 


sbst. balle, 


-limen, -slinden (5, 6), -sehlinden (66 &e. 
sluten. (23 


nd. tosamede-voghen £ 
-stueken (22). 
Conglutinatio zu sammenunge (8, 9). 
*Conglutio v. Displodere. 
*Conglutire Ad. md. v'slinden. ver- 
sehlinden (69, 134). vir slingen (8). vir- 
slüchen (19). 
*Congn- v. Cogn-. 

Congratulari Ad. frau-, fre-, fró- 
(67), freu- (68) -wen. frowen (6, 22). mit 
er-fr. (15). frolieh syn; sich frewen mit 
syné frund (110) verblyden van syns 
frunds geluck (132). 

Congratulatio 
-freud (75). 


? 


mit-erfrowung o. 











CON 


Congredi Ad. zu nd. to stride, Ad. 
strid, strit, streite (3), streyt gan, Ad. 
geen, gen, genen (21), gein (3), 1en (18), 
gon. in streyt geen (134). zu hauff gen 
(21). zu samen dreden (8^). ainfirtigen 
(19). aenveerdighen (11). aneverden (106). 
kyuen (22). 

Congregare samen (11, 21). zusamen-s. 
(15). zuhauff s. (19). zü s. lesen (6). Ad. 
sam-eln, -len; versamlen (110) ; zamsame 
nen (753); zusamen samlen (68). nd. sam- 
me-nen, en; te hope gaderen (11). 

Congregatio zamen-, var. zam-sam- 
nunge (15). 

Congressus (7. eonfiietus) zusamen- 
gen in die strit (8), -gefugen in dem 
strite (9). 

*Congros v. Congrus. 

Congrue Ad. gelich (9), glieh (8), 
fuglieh (75), zimlich, bequem. 

Congruere glichin (8, 9). glich (17, 
76), hd. nd. bequeme, beqweym (3), be- 
qwemlieh (17), genem (6, 110), czymlich 
(4) sin, Ad. sein. zymmen (110). temen, 
lympen (22v). 

*Congruitas fugliehkeit (75). 

Cong-rus, -ros, -er, -rum (Gft.) ( piss 
cis, cf. clebia) hasela, heseline (Gf. 4, 
1061). eyn eseling (19). heslink (109). 
hefling (125). helsemé (11). meeráel, 
seepaling, wels (114). wy-, ear. we-Ihyn 
(64). cunchin (af. 4, 454). 

Congruus Ad. nd. bequem-e, -elich, 
hd. -lich. kómliceh (Fris.). bekeme (9) 
orden-tlich S» lichen (9). eigent-lich 
(8), -lichen (9). zymlicher (110). 

*Congrux (cf. congrex?) ?. cetus 
cohors (16). ; 

*Oonicere v. Coniicere. 

*Coniculata v. Caniculata. 

Con-ieector, -nector (18, 76), -iectu- 
rator (68) eyn wener (5, 18, 22). meyner 
(68, 110). entwerffer (67, 67). veger oder 
eraw (aus traum, cf. sqq.). bescheyden 
(9). antprest (7. interpres s6. a. d. Lat.). 

*Conieetorare v. Conieeturare. 

Coniectura eyn vor-prufunge (19), 
-prouinge (22), -bruffung (5), -briun CIUA 
vb'vffung (sic 6). eyn fore proff (21 
wenung (18). vegunge oder craw be- 
scheydunge (9). trachte (99). Ad. dunckung, 
be-d. (110), prubunge (133) ?n malo. 

*Ooniecturaliter entwerfflich (75). 

Coniect-urare, -urari, -orare (76), 
conneeturare (18) entwer- Ad. -ffen, 
nd. -pen, mit worten willen o. gedencken 
(15). duncken (17). berumen, meynen 
oU v-m., wenen (68). erraten (65). trawm 
9) drawm (8), drumbe (sic 17) be- 
scheyden, Z -duden (11), -deuten (9). 

*CGoniect- 4 prefig-uratio entwerf- 
fung (15). 

*Conieeturator v. Coniector. 

Conji-, conij- (én den meisten Drucken), 
coni- (76, Mss.), eooni- ur -cere, co- 
mittere (6), prs. con-icio (21), -nicio 
(29, 93) Ad. nd. du-, do- (91), di- (13) 
-nceken; tinchen (76). raden (10 sem). 
wenen (9). moden uD- (8), aus- (9) 
legen o. vornemen. Ad. ent-, en- (21), 
mit-, zusamen- (68, 110) -werffen, er-w., 
verb..in. -werben (b). nd. ent-, eynt- (22) 
-werpen. prs. ieh, ick (22) aceht-e (22), - 
-en (21), echte (23) 7 wilko-re (23), -r 
(22),- -rn (21). 








CON 


Conila i. myrrh-a, -is wild kórffel, 
kelberkern (:3). eun-ila, -ela (Ki.) dosten, 
wolgemuth, costentz, bergmüntz (143). 
tosten (114). Z. thymbra, satureia josep- 


- len, hünerfüll, sergenkraut, eunel (73, 


143); saturon, Sa-, se-denei (73). künel, 
E (Fr.). eonuea quenel (Gt. 4, 454, 
618). 

*Conisa v. Conyza. 

Coniseat capra stutzt (125). 

*Coniua v. Canapus. 

*Coniubere folgen (8, 9). 

*Coniuere v. Conniuere. 

Coniugale animal ein gesel.lisch, 
var. -sch thire (65). 

Coniugalis hiberch (99). 

Coniugare Ad. zu nd. to der ee, E 
(6), hye (21) pinden (1), binden (3), v-b., 
griffen (76). zusamen-b. (110), geben man 
vnd wip mit ee der kont-, var. kundt- 
schafft (75). heilichen (132). 

*Coniugere v. Coniungere. 

Coniugium /d. dye nd. de ee, e 
bb 91). nd. dat echte (23), e. leuend 
23). hd. elieh leben; gesam-ent ee, 
-melt E (10). vermehelung (64). gemahel- 
Sehafft (75). bischlaffung (65). hiwelec 
(59). hilheh (132). 

Coniuium v. Conuiuium. 

Coniunetim to samde (22). 

Coniunectio zu hauff fügung (19). 

Coniu-ngere, -gere zusammyn fugin 
(8). hd. zusamen-, zuhauft-, nd. tohope- 
vogen, Ad. -fugen, -tun (65), -zetten (23). 
' Coniunx v. Coniux. 

Coniurare Ad. nd. be-, zuhauff- (17), 
zusammen- (8, 9) -swern sZm. 

Coniuratio Ad.nd.beswer-unge, -inge. 

Coniu-x, -nx Ld. hus-frauwe szm., 
-wirt (6, 76). ein huf frP (21). nd. hus- 
vrowe, -ghenote. wif of man (99). ein 

eheilieht man off wijff (132). gemahel 
joo, 110). elieh-g. (65), -menscho (93). 

Con-yza, -isa (cf. eunilago) flóh- 
kraut, gele müntz, grosse m., dür-, don- 
ner-wurtz (73). hundtsaug &e. (143). 

*Conlaetaneus v. Collaetaneus. 

*Conlat-i, -bio v. Collatio. 

*Conlimito (7. polio, »« lima) has-o, 
-inun (Gf. 4, 1048, cf. 800). 

Conm- v. Comm-. 

Connectere zusamen-küpfen (9), 
-kneppen (8). zu hauff knoppen (17). te 
zamen knuppen (11). 

*Connect-or, -urare v. Coniect-or, 
-urare. 

Connexum zusammen-gebunden (9), 
-knoppen (8). zugezwungen (15). 

Con-niuere, -iuere, -niuire (7:7), 7 
-ninuere (76) hd. wincken, w. mit den 
augen, nicken (77), achten (11), verwilli- 
gen (110). nd. wenken. 

*Connopium &oc. v. Conopeum. 

Connubere ver-hyren, var. -heüren 
(110). by sehlaffen (68). hyllichen (132). 

Connubium /4d. by-, bey-, pey- (1, 4), 
eyn by- (5^) -slaffunge, S lobuuec (6), 
-slaffen (55, 4), -schla/ff (10); eyn bislaf 
(12). nd. by-slapinge (23, i32), -slapen 
(22), -wesinghe (132). hoch-ziij (8, 110), 
-z1jd (17). brut-, var. braut-lauff (110). 

Connumerare midde zelen (19). mede 
tellen (11). 

*Conodoxia v. Cenodoxia. 


CON 


Conofigio, g. -onis 7. meta (147, Br. 
Cf. Gl. m. h.v.) ; obligatio in die nuptiarum 
vur den bruytschat off bruloft to vol- 
brengen dye gelayfte (141). 

*Conoilla v. Conueula.' 

*Cononia v. Canonia. 

Conopeum (gr. X«9V010y 114), con- 
nop-eum (Gl m.), -ium, gew. canop- 
ium, -eum, -oeum (91), - egium (75), 
-um, -ilum (76), eanipeum (60), eena- 
penum (5^) (Z. rethe muscarum 18 &c.; 
2« ean-opus, -apus) Ad. nd. vmme-, 
hd. vmb-, ym- (13), vber- (19) -hanck, 
hd. -hang. Ad. fliegen- (68 &c.), fligen-, 
tawben- Z vincken- (9, 60), dubin- (55), 
winter- (74) -netze, -netz, -garn (68). 
schnaken garne (10). spin-wepe (18), 
-wep (75). stovphüli (7. eiburnium, epi- 
cilium, laeunar 93. cf. ciborium Fr. 
3, 222. BM. 680). crone (100). hanffen- 
(19) hanf- (67) -dacht. hannepen dueck 
(11). 

*Conosatus v. Canonizare. 

Conp- v. Comp-. 

*Conpes v. Cornipés. 
*Conplacicior senftiger (9). 
*Conponula v. Cauponula. 
*Conpostum v. Compositum. 

Conquadrat se caritas vnbe-, var. 
vnb-weglich ist die liebe (65). 

Conquassare hd. zu-, zer- (6, 69, 76, 
134, Fris.), Zusamen- (68, 110), md. to- 
schudden (8^, 22), -scehoden (17), -schuten 
(9, 4), -schutten (1105), -schytten (1109), 
-sehuttelen (68), -schotteln (8), -quefen 
(18), -swingen (8, 22), Ad. -brechen, nd. 
-breeken. erschütten (Fris., Ki?.). 

Conquassatus ge-schutt, varr. -schut, 
-Sschüt (110), -schuttelt (68). 

Conquaternare quater-nieren (68,110), 








-n setzen (110). 

*Conq'uare meynen (8b. s, conqueri ?). 
Conquer-i, -ere Ad. nd. clagen. 
Conquestio clag-unge (19), inge (11), 

-e (65). 

do ed v. Coquester. 

Conquestus píc. hd. nd. geclaget. s. 
beclagung (110). 

*Conquieseere v. Conquiniscere. 

Conquiescere Ad. rasten. rosten (99). 
ruwen (8). ruen (9 &e.). lainen mit den 
elbogen vff (75). 

*Conquilium v. Conchile. 

Conqui-niscere, -escere (9) Ad. nd. 
nigen. mit dem heupt n. (17). Ad. ney- 

en, naygen (134), nieken (o wineken 
(8. 110). w. mit den augen (17). wenken 
(11). steuren, e/g. vffleinen (75). 

Conquinisium (herba? st. -sco?) nigo 

104). 

: MNT d hd. er-, her-werben. «d. 
vorweruen. erkrigen (9). irkriegin (8). 
winnen (99). er-forschen, -fragen (110). 

Conradus (oft?.consilium vatum dans) 
eunraed z. audaa consili; a castrensibus 
kuntze, « rusticis curd (125). 

Conregnare mit-hirschin (8), -her- 
schen (9). 

*Qonrogare (wntersch. von corrogare 
(8) mit bitten (8) i. congregare t inui- 
|tare (66 &ec.), iniuriari (110 &e.). 

*Consa, comum (Aerba, cf. cicuta) 





wedewsle (41). 


CON 143 


Consangwineus Ad. nd. eyn frunt, 
wrunt (sic 22). hd. freun-d, -t; -t vatter 
halben Z des bluts von geburt (75). eins 
frunds geblut (110). gesypte (16). sipbluot 
(93). eyn mag (17). maig (19). maeg (99). 
maech (11). maych (132). 

Consangwinitas kunne (21, 22). kun 
(5). hd. nd. mage-, mog- (6), hd. frunt-, 
freund-schafft, -scop. eyn geslicht (21). 

Conscendere d. mit- (17), vft-, vber- 
? mit vff- (65) -stigen. aufsteygen (9). 

*Conscica v. Caustica. 

Conscientia sam- (9, 19, 23), san- 
(b, 12, 19, 22), sin- (17) -wiezigkeyd (19), 
hd. -witzekeit, -wicikeyt (13), -wiezkeit(9), 
nd. -witticheit. witscap (11). gewyne (76, 
110) o. kentny (1105). gewisne o. kennisse 
VIDE wisse (8). ein gewissen (9, 4). Ad. 

ie wiB- (6), wys- (18), wissen-, gewis- 
sen- (65), weyssen- (66) -heit. bekente- 
nisse (85). erkantnuf) (65). sen (99). Ad. 
nd. vor-, hd. v-, ver-, vir-nunft, -nonfft 
(D, 18, 19), -nufft, -noft (21). vernyfthich 
(13). gotes vorchtikait (1). gdttuxehilioyt 
(955). kentnisse, conscientie (132). 

*Conscientiose gewissenlieh (75). 

Con-scientiosus, -senciosus (76) (7. 
timoratus 1) hd. got-, gots-, gotz- (110), 
ge- (67) -vorchtsam (1), -furchtig (68), 
-forehtig, -ferehtig (76), -fuchtig (18), 
-fochtig (17, 21), -fórtig (6). nd. gode 
vruchtiech. gewissender mensche (75). 

Conseindere auf reyssen (9). zu ri- 
sin (8). ze riBen (17). ze- (10), vBb- (19), 
vt- (11) -sniden. 

*Conscio v. Concio. 

Consceire mit wyssen (9 szm.). 

Conseius (7. reus) Ad. nd. schuldi-g, 
-ch. wyB- (68 &e.), -wisse- (67), misse- 
(sic 19) -lieh. wissen-d (110), -haftig, ge- 
wissener (65). wietlich (11). wethech (99). 

Conseribere weder seriuen (99). 

Conseriptio wederserift (99). 

*Consceutello 4. comedens cum vno de 
vna, scutella (6). 

Conseerare Ld. wy-, wey-hen. md. 
wygen, wyen. zu-eigen, -heilgen, dirmen 
dàz sacrament (65. cf. conficere). 

Consecratio wyhunge (19). kerm-isse 
(147), -eBe (125) 4. dedicatio templi. 

Conseer-etalis, -atalis (s/c?) ags. 
ge-hala 7 -rumma (7. symmistes Gl. Aeltr.). 

Conseeutio nachfolgung (4). Ad. er-, 
her- (17) -werbunge. zd. er-, v-weruinge. 

*Consecutiue nachfolgtieh (65). 

*Oonsedere (7. énmwadere Gl. m.) ?. 
Considere. 

*Qonsenciosus v. Consceientiosus. 

Consensus Ad. nd. (14?) vol-, md. 
wl-bort (11, 17, 29), -burt, ear. -bert 
(147), -bord (23), -wort (5, 9). Ad. mit- 
hellung, -hewung (sc 63), -hellig (8), 
-haltunge; v'-hengung (18), -hengnis (21); 
folgunge (8, 9), gehorchunge (9), will, 
willgung (68), verwilligung (65, 110), gu-, 
var. gy-nnung (110), gunst, zu-g. (7. ad- 
missio 65). consent (132). 

Consentaneus volgich (13). ge-v. (85, 
23). ghevolget (22). gefolgi-t (8 2 
-ek (9). volger (4) naeh fulger (17 
ful wortig (b). gewlbordet (22). vulbord- 
icheyt (sic 23). genoiehlieh (132). mi 
helfer (10). gutwillig (110). 


144 CON 


Consentire (é. assentire, adquies- 
eere, coneedere q. v.) vol, wl- (22) 
-worten (w aus b gedndert! 5), -wort 
geben (19), -borden (11, 22), -burden, 
var. -berden Ed. wolboren (13). fuel 
werden (71). Ad. gunnen (110b), gyn- 
nen, mit-halden, -halten, -holen (8), 
-hellen (25), -heln (17), -helfen (10). ad. 
mede holden. Ad. v'willigen (68, 134), 
-gen. hengen (Aventin.). vor-h. (8, 12, 4). 
fulgen (8). volgen (85, 9). v-v. (11). ge- 
horgen (11). 

Consequenter anheng- 2 nachfolg- 
lich (65). 

Consequi volgen (110). nach- (8, 4). 
mit- (17), er- (6, 17, 18) -folgen. erkrigen 
(9). erwerben (6 sm.) derberben (3). 
erweruen (22). vberkomen (110). 

Conser-ere, -e (8^) pflanezen (9, 6s). 
zusamen-pfl. 7 -seyen, var. -plantzen £ 
-sewen (110). planezin (8). seien (68). an 
eyn voigen (147). gevochen (85). geuegen 
(99). e. manum tzuhauffe tzyhn (125). 

*Consertim zu hauff (11). 

*Conserua v. Consolida. 

*Conserualis glichés weses (8). 

Conseruare halden (99). Ad. be-, 
hant- (65) -halten, -halden. bewaren 
(dps 

Conseruatorium kaste (22). 

Conseruire mid dienen (11). 

*Considerare v. Confederare. 

Considerare Ad. nd. merken. mirken 
17, 21). nieken (sc 5). vffnerckung hon 
ro prouen, liken (22). 

Consideratio merckunge der ge- 
dancken(9),in dem gedanck(8). merckung, 
vff-m., hinderdenekung (65). 

*Consideratiuus merck- (110), myrck- 
(132) -lieh. 

Con-sidere, gew. -sedere Ad. mit- 
(8) bey- (9), darby- (65), zuhauff- (11), 
zusamen-, zemen- (95) -sitzen (-sed. 11), 
-seezen (-sid.11). nd. tozamen-zitten (23), 
-setten (11, 22). 

*Consid-ium, -um v. Consilium. 

*Consi-dus, -tus (22, 23), -stus (4) 
(z. locatus, cf. consitus) ge-seczet (18), 
der (21), -satzt (5, 4), -set (23), -sat 
(22). 

Consiliari, -re (76) Ad. rat, rot (6), 
raut 9 geben, 4 nemen, niemen (76). 
ratz fragen (110). nd. rad gheuen. 

Consiliarius raat- (68), ratz- (110) 
-man. 

Consilia-rius, -tor Ad. nd. eyn rat- 
rad- (28), rath- (66), raat- (68), ratt- (67); 
rait- (18), rot- (6) Ad. -geber, nd. -gheuer. 
ain rautgeb (76). 

Consiligo (7. pes leonis 144, helle- 
borastrum / pedicularis 143) leüfkraut 
(135, 143, 144). schlangenwurtzel (144). 
schwartz niefbwurtz (143). 

Consi-lium, -dium (10), 7 -dum (16, 
Gl. m.) Ad. nd. rat, raet (11), rad (14, 
23). Ad. ràt (12), rayt, rayd (19), radt 
(10), raut (76), rot (6). eyn rat dez ful- 
ekis (bb). 

*Consimarga v. Cosmarcha. 

Consimilis glich (6, 65). en-, varr. 
ein-lich (65). Ad. mit-gelich, -geleich,-glich, 
-gleich. midde ghch (18). nd. mede 
ghelijck. 

*Consistanter von dé gestilte (8b). 


CON 


*Consistari («ws fistus sí. viseus? 

cf. assistere ancleven 147?)kleben (74). 

Consi-stere, -tare (19) bii stain (19). 
by steen (i10 szm.). bisten 7? wesen (5). 
w. & mitston (6). m. Z w. sin (76). mit 
sten in e$ w. (17) Ad. mit-w., -seyn 
(4) -stan, -ston, -stanen (21); midde 
sten Z sin (18); gruntlich setzen. nd. 
mede stan 7 wezen. 

Consist-orium, -erium (76) d. nd. 
rat-, raet- rca rad- (23), ratt- (65), rot- 
(D) raut- (76), rait- (18), rayd- (19), 

ineck- (9, 99, Gl. Mar.)  drine- (sec 121), 
ding- (82b), recht- (18), richte- (23), Ad. 
rieht-, gericht-hus scm. rumio (V. rupis 
alta Gf. 2, 510). 

*Consistus v. Considus. 

*Consitare v. Consistere. 

Consitus (7. ornatus diversimode plan- 
tatus t locatus 3. cf. considus) gimbe- 
tote (120, szm. Gf. l, 262). ge-pflanezt 
(9), -planezt (17), -peilezt (3. cf. Sm. 1, 
282 sq.). 

*Consobitus v. Consopitus. 

Consobrina ein sehwester dochter 
(68, 110). 

Consobri-, 4 sobri-, consubri- (94, 
136), eossofre- (Gf.) -nus gatuline (Gf.). 
Ad. eyner, e$r Swester son Z7 kint; eyn 
Sw.-, sehwester- (68, 76, 110 &c.), suetir- 
(sic 104), sister- (10), geswister-, geswi- 
stergid- (93), mümen- (95, Gf. 4, 457) 
-kint sim., -sun (68, 95, 104, 110), -son Z 
-kind (76). nd. en zuster kint. ags. gisuir- 
gi& (136), -ia (Bosw.); gesumgion (94). 
pl. mumen- £ hoemen-sune (100). swester 
kinder (9). tzweier sw. kint (66 Mrg.). 

*Consocialis mitgesellisch (75). 

*Consocialiter mitgeselliglich (75). 

Consociare masschop maken (11). 

*Consocietas mitgeselschafft (75). 

*Conso-dalia, -ladia v. -lida. 

Consodalis v. Consors. 

Consola-men, -tio Ad. nd. trost, 
troest (11) Ad. trüst (4), drost. 

Conso-, eonsu-lari hd. nd. tro-, Ad. 
dro-, tró- (6), tre- (76), dró- (67) -sten. 

*Consolarius trostliek (23). 

Consolatio (cf. consolamen) Ad. tro-, 
dro- stung. ergetzli-chkeit, var. -heit (65). 

Consolator troester (64), 

Consolatus getróstet (6). 

*Consoldi (cf. sq.; consiligo?) à. cor- 
tex t medulla ellebor (41). 

Conso-lida, 4 -ladia (maior 73), 
-dalia (47, 96), candida maior (85), 
gunsula (q. v.), ? solidago (73, 134, Ki.) 
eon-firma 4 -serua major (143) ( gf. 
lolium) gew. c. maior beyn-welle (96, 
Sum. e. minor cleine b. Sum.), -wel (73), 
-weil (143). beywene (85). beuenel (4r. 
»« pipinella). Ad. wal- wald- (75), 7 
waln- 4 walm- (14) -wurz, -wurt (93). n4. 
waelwortel (143). svarzwrze (105). swartz- 
(74), Schwartz-, schmeer- (143), schartz-, 
Schantz-, schmertz- (73), wiz- (87) -wurtz. 
hirschmangolt (143). consul (93). eunsele 
(87). gülden günsel (143), guldin guntzel 
73) e. media. singruone c. mediana 
131) wundeneruet eonsolida, bogula 
85). mazsebutz (sc) wuntkraut 2. bru- 
neta, bugl'a; gawchel e. minor (74) 
gottheil, braunnellen e. minor, bru-, 
pru-nella; maf)ieben, madlieblen &c. 





CON 


e. minor, solidago minima &oc. (143). 
merginblum (e. minor 8). ec. regalis 
ritersporn (91, 125, 143). 

Consolidare, -ri Ad. stercken. mit 
stirken (17). stricken (23). vestigen (6). 
hd. be-, mit- (18), mit be- (5), nd. mede 
be-vestigen. mit- ue 16), be- (3, 21). 
-festen. soldy-ren, (132),-eren, loeden (141). 

Consolidare ferrum ;jyseren loden 
(22). 

Consolidus starcker (74). 

*Consona geselle (9. aus gehelle?2« 
consors ?). 

Consonanti-a, -o (99) einhellikeit (65). 
undudragenisse (szc 99. cf. sq.). 

Consonare d. mit-, nd. mede-luden, 
hd. -luten, lauten, -lawtten (1), -hellen, 
uu (76). eintrechtig vbertrag hon &c. 
65). 

Consonum mit- (8), gliche- (85) -lu- 
den. glich lauten (9 

Consonus Ad. mit-, mittel- (2), nd. 
wal- (99) -Iudende, Ad. -Iuden (21), -Iutend, 
-luten (1105), -lautent scm., -ludig sém., 
lawtig (2 &e.), -laut (75), -hallig (4), -hellig 
(6, 67), -soner (16. cf. dissonus). nd. mede 
ludich. ein-hellig (68), -trechtig, var. 
-dreehtig (110). 

Consopire, -ri Ad. ent- (825, 9), mit-, 
zusamen-slaffen, -schlaffen, -sloffen (8, 9, 
17), o. slumen (8). nd. vnt- (99), to sa- 
mende- (23) -slapen. -re 2. sim € leni- 
ter dormire subD-, var. lief-lich mit. 
schlaffen (110). tzosamen-slaiffen £ 
-slumeren (132).7. facere d. ontslapen doen 
(132). entschlaffen (110). 

Conso-pitus, -bitus (76) ent-slummit 
(8), -slumet (9), -sehlaffen (65). 

Consors (2. sodalis, con-s.) Ad. nd. 
geselle. Ad. gesell; mit-, glich- (8), ge- 
luck- (1, 5b. 2« sors) -geselle. gefellig 
(s£e 64). medegheselle Z vennot (107. ?. 
q. vendit 147, -noot, veyn-out &c. Kil). 
gade (22b, 77). 

Consortium gesel- 
(17) -sehaft, -seop (22). 

*Consparsio v. Conspersio. 

Conspectus angesieht (65). aenghe- 
sicht (11). aingesechte (19). i 

Conspergere besprinken (99). 

*Conspernor v. Consternari. 

Con-spersio, -sparsio (76) 7. faróna 
per aquam conglutinata sine fermento 
(Br. &e.). pape (99). e. noua ein vermi- 
schung des melbes vnd wassers on heffel 
&c. (65). 

Conspicare, -ri (17) (7. spicas, aristas 
colligere) aheren von (110), aren van 
(132) korn lesen. erhoren (séc68!). eren 
(17). 

Conspic-ari, prs. -or, -ior (18) hd. 
ansehen. prs. ieh a. (b, 18, 21). ik anse 
29). inf. behendelichen (9), behentlieh 
(5 merken. 

Conspieator (i. speculator dc. G1. m.) 
ein verspeher (68). 

*Conspic-ellum, -illum (76), -ilium 
(Ki. -ulum (G1. m.) 2. Jocus ad, con- (15), 
in- (76) -spieiendum  apíus. aufbhang 
(15). besehawenstat (74). 

Conspicere schowen (141).be-sehawen. 
(Q -schauwin (8 sém.), -siehen (18 Mrg.). 
sehen (168, 75). mit sechen (13). anseen 
(22). gucken (15). 


(12, 22), geselt: 




















CON 


Conspicilia augenspiegel (91). 

Conspic-ilium, -illum, -ulum v. 
-ellum. 

Conspieuus Ad. nd. clar. klair (5). 
elor (6). luter (21). hd. doreh-, vor- (10) 
-siehtig, -syechtig (12). v'nemelich (9). 

Conspirare Ad. zusamen-, nd. tosa- 
men-blasen £ swern, hd. sweren, beswern 
(21). hd. z.-plasen (1, 3,4), -raten (3, 5), 
-raden (18), -geloben (76), -verbinden (65, 
110) in bof) o. gut (110), -stupffen, var. 
stipffen (65). mit einander vber eins 
werden (75). undersikeren (99). 

Conspiratio (i. speculatio in malo, 
alph. eonspie- 66 &e.) hd. eyn raut (16), 
zusamen-rat (5, 21), -rayd (18),zeu sammen 
in rat (4), nd. en to zamen rad Zn malo. 
eenradegheit (99 sZm.). geselschaf in 
bósem (6). parthy- o. ein verbunt-machen 
in bosem (110 szm.) p. m. 4& zusamen 
verbinden (s sprach der bedenckung 
75). 
eipiriior ein zusamen verbinder 
(110). v'spier (cf. eonspieator), meut- 
maker (107, sm. 132). pl. bel) ratgeber 
16). 
Edcoelimen 
behren, er-b. (Kia.). 

Consponsor mit gelober (9). 

*Consponsus(?.con-federatus,-spicu- 
us &o.; iamtriz Gl. m.) elaur (76). 

Conspuere spihen (18). speyen (4). 
spuwen (6). Ad. nd. be-, ain- 7 midde- 
(19), mede- (11) Ad. ver- (Voce. ex quo) 
-spyen, -spigen (22), -spuen (99, 132), Ad. 
-spihen (85, 19, 69), -speyhen (67), -speygen 
(8), -spuwen (68). 

Consputus bespuwet (68). verspeyet 
(110). bespyet (132). 

*Constabulare 7. ad stabulum ducere 
(76). stallin (8, 9). zu stalln (11). 
*Constagnare v. Stagnare. 

Constans /d. nd. stete. Ad. stát (134), 
stat (1), stete, stedt, stet (76), steet (110). 
gestadech (99). stanthafft (68). volstant- 
aftieh (132). 

Constanter stetlich (11). 

Constantia Ad. steti-, státi- (134), 
stetti- (67), stetig-, stede- (5), besteti- 
(e) -keit. nd. sted- (22), volstantaft- (132) 
-1eheit. 

Constantia (ciu.) constentz (752). cost- 
entz (752€, 76), -niiz (l, 753), -mes (754) 
an dem boden see (176). 

Co-, ea- (b^) -nstantinopolis con- 
stantinopil (5^). constant in opel (sc 1). 

Constare Ad. steen; zusamen -ston, 
-sten, -steen, -than (70). 4d. tozamen-stan, 
-blasen (29. st. eonspirare). Ad. offen-, 
nd. open-baren, Ad. -bar syn. vffenborn 
(21). offinbaren o. wisseclich sin o. stede 
sin an gude (8). wissenclich seyn an gut 
? an bose (9). wiflichen sin o. stede sin 
gudlieh ader bofMiche (17). Ad. nd. kost- 
en, -on (95). gestet (1). constat multum 
es gestat vill (65. cf. Sm. 3, 598). 

Constellatio (7. fatum &oe.) gestir- 
nung (74). 

Con-sternari, -spernor (a/ph. const- 
i. contristor i mente deficio 134) Ad. er- 
Schrecken (Mss. mog.), 7 omechtigen (9). 
verstocken 7 in laid verherten (76). nider- 
geschlagen in gemein (110). derneder- 
werpen (99). verveirt off verslagen werden 

Digresmacu GrossaniuM. 


-jio (v. eonfertire) 





CON 


ed hertzen (132). veruert o. verschlagen 
68). 

Consternans v. Conternans. 

Consternatus  erschrocken (8, 9). 
amechtig worden (9). ver-veirt 2 -slagen 
(132), -irret £ -schlagen (110) im hertzen. 

Consternere niderwerffen (68, 110). 
streyen, var. strewen (110). 

Con-stipare, -stipari (8, 75), -stir- 
pare (69, 134), -sipare (a/ph. const- 76) 
(à. simul sti-pare, -rpare 69, 134; replere 
€ condensare ( cireum-fallere £ -dare 16. 
2« -vallare, consepire?) Ad. in dem 
lybe, leyb (1, 9) ver-harten, -herten (1, 
6, 9, 75) im pauch der dreek (75). md. 
in deme, den (22) liue vharden. $ne 
liebe for haltin (s2c 8). bedecken ? stecken 
(9). hd. be- (8), vmb-stecken cum floribus. 
be-stopffen (110), -stoppen (19, 68, 99) 
-spotten (11). 

Constipatio hertung (64). 

Constipatus verhert (1l, 75) in dem 
leib (1). vorhart in dé libe (b^). hert in 
dem baueh (64). verstopfft (110). 

Constituere hd. nd. bestedigen. Ad. 
be-steydigen (21), -státigen (134), -stet- 
tigen (67), -stetigen. seczin (8, 9). in- 
(110), vft- (65) -seczen. setten (11). besieczen 
(11). bestellen o. zu wegen bringen (75). 
kusten (ad preciwm 19. cf. constare). 

Constitutio seczunge (19). settinge 
(1l). vff saczung (65). gesecz (10). be- 
steliung (75). 

Constitutus gesaczt (11). bestelt (15). 
*Constraet-a, -us v. Contract-a, -us. 
*Constrepare 4. fornicari (16) st. con- 

stuprare. 

Constringenter enge ader hyrtlich 
(11). à 

Constringere Ad. twingen (8, 4), be- 
tw.; zwingen (6, 18, 26). nd. dwingen. 
Ad. zusamen-, zuhaufft, zuhauffen- (66), 
nd. tehope-binden (11, 19, 68, 110), Ad. 
-twingen (835), -zwingen, -drucken (8, 9), 
-droeken (11), -tringen &c. (65). 

Construere buwen (19). bauwen (11). 
duden (11, 19). ezwingen (21. »« con- 
stringere). 

*Construx (apwm) v. Costrus. 
*Consubrinus v. Consobrinus. 

Consubstantialis gliehs (9, 15), eyns 

gliehen (17), ainfà (65, 67 Mrg.) wesens. 
*Consucia v. Consutura. 

Consu-ere, -are (8) nehen (5, 18, 4). 
náhen (21). negen (6, 8b, 22, 75). neggen 
(23). neien (3). neen (76). Ad, zu- (67, 68, 
110), zusamen-nehen (11), -neyen (68, 110), 
-náen (134), -newen (67). tzu hauff suen 
neben (19). »d. tehope nayen (11). bus- 
sen (6). 

Consue-, Zn den meisten Mss. conswe- 
re, -scere Ad. nd. wonen (229); ge-w., 
-won (18), -wanen (1); plegen. 

Consu-. eonsw -etudo Ad. nd. won- 
(71), gewon-, wonent- (85) -heit. gewaneit 
(b^). gewoente (132). plegesede (19). sede 
(99). ziede (11). 

Con-, 4 as-, a-, bissw. dis- (s?c/) 
-suetus, -swetus Ad. ge-wont, -want 
(4), -won (68, 110). nd. ghewonet. 

Consul Ad. rat- e rot- (6), ratif)- 
(D^) -herre. rad-here (22), -her (21). Ad. 
rat-, rats- (17, 134), ratz- (64, 110), raatl3- 
(68), nd. raets-man. rat-frauwe (11), -gebe 


? 


CON 145 


(18), -geb (4), -geber (65). der oberst 
gewalt zu rom (91) ein iar richter ze 
Rome (e. romanus 93). bürger- (111), 
am- (113) -mayster. oberster potestat 
(Fris.). ags. gerefa (Gl. Aeltr.). 

*Consulari v. Consolari. 

Consulere (7. consultare q. v. 9) 
raten (D, 4). raden (8, 22). Ad. rat fragen 
(18), haben, geben. rot g. (6). 

Consultare d. rat, rot (9), raits (147) 
oe. nemen (110). berait (132), beraat 
(68) n. 

Consultator die rait heist (132). 

Consult-e, -o Uo wiflich (17). mit 
rat (65. so wetterau). v betrachté gemute 
(125). 

Consultor rat frager (8). rot be geber 
(9). einer der raat szm. begert (68, 110). 

*Consultorium rat hus (22). 

Consultus rat geber (8, 68). rot fre- 
ger (9). wol beraten; der rat (110). ratt- 
lieh, wyef, vernunfftig (88). 

*Consuma-re, -tus v. Consumma-re, 
-tus. 

*OConsumax 7. vir potens (16). 

Consumere Ad. v'zeren. vnnüezlich 
v'ez. (3). wersceren (se 13). v'teren (22). 

Consum-mare, -are (Pap.; a//e Mss.) 
vollenden (1) voln endigen (5b). vollen 
(89). hd. vol- (8, 9 &e.), vollen- (19, 21), 
voln- (b, 18), wol-, wrg. zuo- (13), vor- 
(4), ver- (67), nd. wllen-bringen, -brengen, 
-prengen (4). 

Consum-matus, -atus vollen-, ear. 
vol- (65), voln- (11) -braeht. 

Consumptus ver- (lY, 75), ge- (75) 
-Zert. ' 

*Consura 4. ornatum sacerdotalis & 
capitis eyn korn (21. s. tonsura eyn 
kron). 

Consurgere vff stain (19). opstaen (11). 

Consus (76,129, Pap., Ki.), eosus (16) 
à. deus. consiliorum (ll. c.). gott der an- 
sehláge (Ki.). 

Consu-tura, -tio, -cia (67, 68) hd. nd. 
nat, naad (23). Ad. nath (21), naat (68), 
nayt, not (6), naut (16). 

*Conta v. Contus. 

Contabere abe nemen (8). ab-n., hin- 
vellig werden, erfawlen (9). virfulen (8). 

*Contabernium v. Conuiuium. 

*Contabrum v. Cantabrum. 

Contabulare beschiessen mit breteren 
(68, 110), blaneken (38), planeken (110^. 
132, Fr. 9, 119). besold-7 táff-eren (Hen.), 
teffelen (88). 

Contabulatio v. Coassatio. 

*Contacio v. Lis contestata. 

Contaetus bebastunge (sc 19). beta- 
stinge (11). ; 

*Contagia v. Contagio. 

*Contaginari (»« -taminare q. v.) 
v'vnreynigen (6). 

Contagi-o, -a, -um, eontegi-o 7 -um 
(16) Ad. be-, vfà- (D) -fleckunge, -flickung 
(1), -flechung (21), -fleckt (6). &d. be- 
vleekinge. vnreyn-isse (85), -nekeit (8). 
vnreniekeit 2 schorf (9). coke (99). koghe 
(147, Kil. vaccarum dc.). koge (9. cf. Sm. 
2, 287), cole (sc 8) £ schelm (-a, von -o, 
-um «wntersch., wie auch in den meisten 
Drucken, -a für Krankheit) anerben 
sucht o. suehtunge (75). -0, -a anhamn- 
gende sucht (110, 134), seucht (66 &e.), 

19 1 


146 CON 


CON 


sueg off befleckde, besmette krenckde|-sehmehung szm., -smeht 4 -smohung (6), 


(132), o. befleckte kranekheit, var. krang- 
keit(110). ein an hanget gesicht (67). -o, 
-um rudigk anrurung &c. (65). -um ein 
kranckheit die eyner von andern erbt 
als blateren (110). 

Contagiose anhenge-lich, varr. -clich, 
-tlieh (75). 

Contagiosus (bissw.est morbus) eyn 
ane- (18), an-hangender sühtiger (6), 
-hangen siech (18), -h. suchte (21), -han- 
gende sucht (5), -hengich suke (22), -hen- 
ger zuke (23), -haggung sichtum (4), 
-erben 7 -ding (75). erbsiechtag (110). 
vnreyne (10). coighs (147). kogisch o. 
schelmiseh (9). ancliuich, besmitlich (132). 

Contagium v. Contagio. 

*Contagium bedeckung (76.7« tegere). 

Contaminare, -ri v'vn-, v'on- (18, 
21) Ad. -reynen, -reynigen (21, 22, 68), 
-reyngen (18). hd. vnreynigen, 7 bemasen 
(110). vermasgen (88). beflecken (11, 19). 
virspotten (8, 9). 

Contari v. Cunetari. 

*Conthea («us draeontea?) v. Colu- 
brina. 

Contegere bedecken (11, 19). 

*Contegi-o, -um v. Contagio. 

Contem-nere, -pnere (/» allen Hss.) 
hd. v-smehen,-schmehen, -sehmáhen(134), 
-smohen (6), -sehmahen (68, 76). nd. v- 
smaen (11), -sman (22), -smeden (99). 

Contemplari, -re Ad. nd. be-, we- 
(1) -traehten, -sehen (9), -schowen, Ad. 
-schauwen, -schawen, -schauen (13), -sien 
(85), -sinnen (5). drachten (18). 

Contemplatio be-schauwenisse (5,85), 
-schawnyf (67), -sehowenisse (23), -schau- 
neez (21), -schawung (70), -schoung (76), 
-schowinghe (22). ande- (69, 110), andá- 
(134) -chtig beschawung. b. |ynwendig 
(4). traehtinge (225). himmeltrechtikeit 
(65). betraehtunge des obersten gotis 7 
ynnige andaeht 7 bewegung 7 des ynni- 
gen geistes andacht 7 bekentnisse de 
Brundelosen gotis 7 bek. der obersten 

inge; eyn ynnige beschawunge de 
obersten gutes 7 geistes (9 Anuh., sm. 
15). betrachtunge des oberisten gutes 7 
andaeht 7 bewegung in innersten geistes 
(9). betr. dez ubersten g. o. ynneclich and. 
o. beweunge dez geistes (8). ein be- 
trachtung dez Óbersten gutz, ein an- 
dechtig bekentnüb dez grundlosen gütz 
(63. Gleich mannigfach, aber anders vedi- 
giert ist 65). 

*Contemplativa, ars c. (ki.) 2. theo- 
rica, speculativa schuollichi kunst (93). 
spekulierkunst (ki.). 

C. vita schawlich leben (65). 

*Contemplatiue beschaülich (3). 

Contemplatiuus (4. speeulatiuus) 
hd. beschaulieh sim. ynnen b. (4). 
inwendig beschewlich (1). beschewelichen 
(sc 18). beschow-lieh (283 sim.), -emlich 
(68). Ad. betra-chtlicher, -htelich (6). 

*Contempnere v. Contemnere. 

Contemptibilis verschmechlieh (64). 

Contemptibiliter verschme- lich, 
-chentlich, -henglich, -henlich, schnódig-, 
schnodich-lieh (65 varr.). 

Contemptio v'smehung (6). 

Contem-tus (4), -ptus ptc. s. hd. v- 
smahet (5), -smatte (18), -smehet (bb, 
21), -smet (4), -smecht (9), -schmecht, 


-smahung (1, 19). nd. v'sma-t, -ginge (11). 
smahunge (10). 

Contendere Ad. kriegen. krigen (9, 
1105). stryden (85, 23). kyuen (11). myt 
worten k. (23). 

*Contenere v. Continere. 
*Contensi-0, -osus v. Contenti-o, 
-osus. 
Contentare kriegen 7 freydig, var. 
freüdig, sein (110). zufryden stellen (68). 
*Contentari Ad. ge- (l, 4, 68), be- 
(67), ver-nugen, -nügen (67, 1109), -niegen 
(68), -gnugen (70). ghenoghen (29). gnügen 
(5). gnungen (18). gnuengen (55). gnongen 
(21). genügen haben (6). pe- o. be-nugig 
(75), vredieh (132), zufryd (68) sin sim. 
*Contentatus ver-nugt varr. -nügt, 
-niegt (110). beniegt, zufryden gestelt (68). 

Conten-tio,-cio,-sio (76) (aus conten- 
tus »« -dere) Ad.genügung (6), gnugunge; 
gnogung 7 eyn czeymug (? 21). gheno- 
ginge (23). krieg (6, 76). krygunge (8 
sim.) brigunge (s2c?) 7 streytunge (9). 
strit mit unrede (Anz. 8, 1015). kyff (19). 
kijf (11). kyffung (68). 

Conten-tiosus, -ciosus, -siosus (cf. 
prc.) folle (10), fol (12) krieges. kriegig, 
strytig (110) ain kriegsamer (76). ein 
krieghaftiger (6). eyn kiefelnde mensche 
(b). en kiuernde mynsche (23). en kiuer 
(22). kibbelik, kyvich, strytsàm (109, s2m. 
132). streithaftich (4). wort-, var. wetter- 
licher (64). gelucbtliche menf) (18). Ad. 
genugsam (68), genügsam (67); ein genug- 
(66), gnug- (69, 134), gegnug- (70) -sam 
mensch o. krigsam. 

*Contentor (anders G1. m.) krieger (76), 

Contentus ge-, pe- (75), be- (68, 76) 
-nugsam (1l, 75), -nügig (6), -niegig (68, 
76), -nogich (283), -nug (v. sufficrens 4). 
gnugiek (5). gnonginck (21). gnogsam 
(18). grunthlich (5^). 

Conterere (7. eonfricare) hd. zu-, 
zer- (6 &e.), 4 hin- (65) -riben, -reyben, 
-triben (6), -broBmen (rris), -brechen 
(9), -knitschen (110, Fris), -knischen, 
-schlissen (65). ruen (13). nd. wriuen (99); 
to-wr. £ -riuen (22, 23). 

*Contermin-arius ein mit-ender; -us 
(2. confinis, vicinus) -ende, -end (Voce. ex 
quo). 

enter -minus (110), -mus 
(9), -nus, (8^), -ius (8) gebuer (8). gebawir 
9). nach-buwer (1105), -bur (68, 76), -baur 
eu nage-bur (5), -bor (15). nabere (23). 
nebur (22). naebur (8*). 

Conter-minium, -minum, -nium 

) -mum (9) bur- (5, 23), vor- (see 22), 
org- (sic 21), borger- on gebur- (8), 
gebuer- (8b), gebawr- (9), naehpawer- 
(4) machbur- (76) -sehaft, md. -sehop. 
lantmerke (100). 

Conterminus v. Conterminarius. 

Con-ternans, -sternans (Gl m. 2, 
686. Gf. 9, 216) Ad. dry yerig, drey jerig 
(9). bisindiu, brisentia (vacca, vitula Gt.). 
bizeende (100). 

Conternari in daz dritte iar gen 
(8 sém.). 

*Contern-ium,-usv. Contermin-ium, 
-arius. 

*Oonternix v. Conturnix. 

Conterrere hd. erschrecken. 


CON 


Conterritus veruart (99). 

*Contes, kontes (87, 146) (herba) 
hundeszung (87, 146). ga//. ronse (122). 

Contestari hd.be-, midde- (19) -zugen 
19 &c.), -czewgen, -ezigen(18,21),-zwingen 
sic 61). hd. nd. be-tughen (23), -weren 
8, 9), -sweren (8, 9, 19), -zweren (11), 
-Swerren (99). 

Contestatio bezug-ung (110), -nuf(68). 

Contexere hd. nd. stricken &c. zu- 
samen-str. Z -wurcken (75). striken (6, 
e sterken (18). wircken (5, 21, 4). ge-w. 
(18. Mrg.) werken (18, 23). Ad. webem, 
tzuhauff-w. (19). nd. weuen, tehope-w. 

Contextum 7. curuum (66 &e., 76, 
110 &e) krump (5, 18, 4). kromp (21). 
krum (23). 

Contextus gestricket (23). gestriket 
(6). gestrecket (18). geweb-t (110), -et 
(66, 69, v0, 134), -en (12, 18, 67, 68). zu- 
samenge-weben (65), -fueget (69 spátes 
Mrg.). gewonden (12). gewirk-et (10, 76), 
-eit (b). gewercket (21, 22) gewur-kt 
(6), -cht (4). geworck 2 gewirek (3). 
ghewroch (25). 

*Contieanum v. Conticinium. 

Conticere Ad. swi-, schwy-, schwei-, 
swin- (21) -gen; vir-swigen (8), -sweygen 
(9); stillen. nd. swyghen. 

Con-ticinium, -ticilium (76), -tica- 
num (67) -ticium (4), -tremum (9) Ad. 
nd. stilheit von (110), in (68) der nacht, 
gew. vi tempore noctis. hd. stillekeit sim. 
schillinge (see 99). swigendi naht (2. in- 
tempesta 99). 

Contigna-re, -ri sparren (19). sporen 
(11). huf& (8), haws (9) sperren. eyn huf) 
bespern d buenen off soller machen 
(132). latten (110). keperen (Kil. cf. antes 
contignare). tegader k. (108). zusamen 
wetten (Fris.). 

*Contignarius latten macher (110). die 
baleken off buenen macht (132). 

Contignatio sparre (12). ein gesperre 
(19). gaden (91, Fris.). boden (91, 125 Mrg.). 
buen, soller (132). büne (125 Mrg.). bine 


(91). soler (111).lattung, zusamen hefftung 


(110). 
Contignatus ghespoort (11). 
Contignum margarpache (Gf. 1, 29). 

*Contignus ein sparre (6). en spare 
23). 
: ipéudigus sunt eyns reichet an daz 
ander (12). 

*Contigua-re, -ri (Gl. m.) 7. esse £ fieri 
contiguum, contingere (66 &c.,110 &c.).ryeren 
(10). i 

Contiguitas vnmittelkeit (18). 

Contigu-um, 7 -a (18) vnmittel (18). 
naheit 7 bywesen (15). vnderscheiden (9 
Anh., 12, 15 &e.). nehe (12). nehende 9 
Anh.). zwey die sich nach rürend (63). 

Conti-guus, -nuus (verdruckt iiob) 
(í. confinis, vicinus, proximus; als vic. 
cum medio sim. von continuus vec. sine 
m. unterschieden, doch damwt gekreust) 
by en ander (18, 18) vnmittel (18). e 
eyn ander (4). an mittel pey (1). on (6, 
67), ganez on (0), by eyn ander an (5) 
vnder-laf, -loO (4), -los (6). by an ander 
last (-se? 21). by an. vnderlad (23). by 
ane middel (22). allernechst (68). nahe 
bey (110). 

Continens Ad. kusche, kusch, keusch, 
kü (21). chewschenthalter (2). kewsehal- 


CON 


ter (1) einer der sich enthelt in lust 
(4). ein beheber (64. cf. Gr. Wtb. 1331 ff.). 
kebieh, e/g. gehebich (75. cf. Sm. 2, 136, 
140). rein (110). 

Con-, abs-tinenter enthaltlieh (75). 

Continentia Ad. ku- (5, 76), keu- 
scheit. kuse- (21), küs- (6), kus- (23) 
-heit. messickeit (4). behebichkeit, hebung, 
haltung (65). ent-h. (75). 

Con-tinere, -tenere (b^) mit- 7 yn 
sieh (5, 6, 21), in sik (23), midd- (18), 
mede- (92), beheblieh &e. (65), Ad. nd. 
ent-halden, -holden (22, 23), -halten (6, 
65, 76). in sich ziehen o. halden (1). ent- 
h. in lost (18). pegriffen (163). 

Contingens auenturlich (22). 

*Contingenter auenturleke (9»). 

Contingere Ad. ge-, be- (6, 75, 16) 
-schehen, -scheen (5), -scheyen (3), -Sscheyn 
21 -sehen (18). gesechyen (132). schen 
(oo , 23). seheyn (22). ge-puren (9), -boren 
(8, 65), -buren, -hóren (65 varr.). ruren 
(8). be-r. (65). an-r. (9), -roren (17). mit 
rüren (6). be-gegen, var. -gegnen, -geben, 
erreychen (65). anreken (132). gelucken vf) 
gesehiek-, var. geschicht-sam vorge-bens, 
var. -nens (15). 

Continua gans an vnderlat (23). c. 
sunt dye sint eyn (12). 

Continuare d. zu-fogen, -fagen (21), 
-fugen. nd. to voghen. zü samen fügen 
(6). enden (18). voln- (5), vul- (23) 
-e. foln herten (12). follen- (10), vol- 

65) -bringen. stete seyn (9), antriben 
(15), antreiben (9 Ann.). stet an ey ding 
sin (17). sted-egen (8b), -igen (11). stete- 
lich an sin (8). Ad. on, Ad. nd. ane (22), an 
wnder-laze dün (13), -loz volfüren (9), 
-la folgen (21), Ad. -laf) treiben, -lof 
ir. (134), -loiz triben (5b), -laiz trihten 
(s2c ? 5), -los treyben (1), -lauf, 7 stetteng- 
lieh tryben (76), nd. -lat (92), -lad (23) 
driuen. 

Continuatio stetekeit (8 szm). stete 
an-driben (8), -treiben (9 Ann.). 

Continu-e, -o (bissw. untersch.) Ad. 
stet, stát (134), stets (110), Ad. md. stet- 
(8o, 22), stede-, stetec- (5), steytec- (21), 
stedec- (18), stetig- (4) Ad. -lich, lichen, 
nd. liken, gew. mit dem Zusatze hd. an, 
on, nd. ane vnder- Ad. -la8, -las (67), 
-lof) (134), nd. -lat. on vnderlauf (76). e 
vnd e (55) sonder aflaten 2 vertreck 
(132). allentelen, alle-tyd, -weghe (4. 
p o sedule 22»). zuhant (65). altoes 

99). 

Continuitas ganez an mittelung (18). 
mit-inwendigkeit (15), -eyn wendickeit 
(9. Ann.). 

Continuum vndeilsum (5). vndelsam 
(23). eyn deylschem 2n mente (21). vnteil- 
ig (65), -samkeit (9 Anh.) do nieht zwi- 
Schen (9), -ssen ist. hd. an vnder-loz 
(9), -loskeit Z -scheyt (9 Ann.), -scheyd. 
an mittel, unzeglich (63. cf. eontraetor). 


 emsig aneinander (65). 


Continuus (4 immediatus 5h. cf. 
eontiguus) hd. nd. gantz md. gans an, 
nd. ane, hd. on vnder- Ad. -laiz (5), laf, 
lof) (134), -la&en (21), nd. lat, lad. an 
myttel (bb). gantz an m. (D^, 18). an m. 
8. (1). g. by (110). seer nachby (6s). 
Stedeliken (13). stede (11). altoes (99). 
emziger (Sum.). 

*Contio v. Concio. 


CON 


Contiquia reghenstede (14:). 

*Conto v. Contus. 

*Contondere v. Contundere. 

*Contondere scheren (66 &e., 110 &e.). 

Con-thoralis, -thoral (9), -turalis 
(7. eollectaneus q. v. 5^) bet genof (8). 
bette genosse (9). ein byliger (64). 

*Contornix v. Coturnix. 

Con-torquere, -turguere Ad. zu- (85), 
zusamen-pressen, -bressen (3), -twingin 
(825, 9) -zwingen (110) -trueken (76), 
-proffen (21), -quetzschen (6). tzosamen 
parsen (i). nd. tozamen-persen, -per- 
tzen (23). pingin (8). peynigen (3, 9). 
draien (99). 

Contra Ad. wid-, wi- (4), wye- (5), 
we- (18, 23) -der. iegen (99). 

Con-traeta, 4 -tractus £ -trada (74), 
-stracta (1), -trata (7. vieus) hd. stra-ze 
5), -Be (21), -sse, -D. straus (16). strause 
(UN straiBe (7). stro) (4) eyn cleyne 
strate (22). Ad. gasez (18), gab. en 
gasse (23, 74). gegede (74). 

Con-traetare, -treetare (295, 74, 110) 
hand-eln, -len (76) Z gutlich thun (1), g. 
dun £ male (5), giethch thon (76). halde 
guthlieh (szc 21). gutteliche don 7 male 
(18). nd. handelen 7 god-, got-liken don 
t male. hd. ver- (68), wol handeln szm., 
0. traetieren (110). strepelen (22b. cf. 
Br. Wtb. 2, 1061). stroffeln (14). 

Contraetio mynnernisse 4 wydder 
tzal (19). 

*Contractor (si. -ter?) vnverzogelich 
(cf. unuerzogentlich indifferibilis 75. 
nhd. unverzüglich ; unzeglieh continuum 
q. v.), ümerwerund (63). 

*Con-traetus, -straetus(8)einlammer 
(6). lam von kranckheit, krum (110). Ad. 
krup-, kru-(1), krus- (7), krop-, eró- (9), 
kry- (13, 76), krip- (10, 18, 68), nd. kro- 
pel. erofel (77). ver-crompen, -erepelt 
(132). ingepfrengt (62). wille (9). zwyer 
w. (8). en eninge (23). verphliehtung (1). 
kauffung (110). knypfung (67). geding, 
gewerb &oc.(65). ein con- (110), co- (68) 
-traet. comenscap (132). 

Contrada v. Contraeta. 

Contradiecere Ad. wider-, widder- 
wyeder-, weyder- (55) -sprechen? -sagen, 
-reden (6, 8), -sin(8). sal widersprochen 
werden (9 Ann.) md. weder-spreken, 
-zeggen. 

Contradietio Ad. wieder-sprechunge, 
-sagunge (10, 12). nd. weder-sprekinge, 
-tael (I1). 

Contradic-tionis, -ens (17) impli- 
eatio Ad. seines selbis (9), sins selbs. 
sein selbs (74), sins selber (12) wider- 
seezikeit s/m., -setzung (63), -sagen (10), 
-sache (12), -sacheit (74), -straffunge (17). 
str. an im selber (63). eim straiten von 
ym selber (15). 

Contrahere Ld. zusamen-, zuhauff- 
ziehen, EUR Aes (D25), -ezyhen 
(9, 4), -pressen (1). nd. tosamen-teen (23), 
-rekenen (11) tzosamen trecken (132). 
rympfen (9). czugriffen, elich werden (17). 

Contrayerva (a. d. Span.) gifft-heyl, 
-wurtz (Ki.). 

Contralitera (i. antapocha) contre- 
brief (Kil). 

*Contrapignus (7. hypotheca) ein 
vnder pfandt (110). tegen-pant (132), 
-bandt (68). 














CON 147 


Contrariari hd. widder-, w.-wertig 
(6, 110) sin, sein. weder-zin (283), -wesen 
(22). gegen sijn (132). 

Contrarietas Ad. widder-, wieder- 
(5), Ad. (18) nd. weder-keit, -heit (21), 
-eheyt (23), -ieheit 7 -mode (22), -wer- 
tickeit (4). 

Contrarius hd. widder (v, 21), wedir 
(b^), wyder, wieder. nd. weder (is) Ad. 
widder-wertig, -wártig (134) im verbis 
eb in factis, -spennig (67), -sach (65), 
-ezeme (oe. cibus, Gegensatz von geneme 4). 

Contrata v. Contraeta. 

*Contrauersia v. Controuersia. 
*Contrebiscere beloemen (1). 
*Contreetare v. Contraetare. 


*Contrem-iscere, -escere, -ere Ad. 
byben (8b), er-b. (4), beben, er-b. (5); 
her bieben (17). md. beuen. zittern (6; 
16). her-z. (65). bidman (76). erbydem (9). 

*Contribilis v. Contribulis. 

Contribuere zu-gebin (8), -legen 2 
-sehissen (9). 

Contribulare, -ri Ad. be-truben, 
-trüben (6), -trieben (76, 110), -tryben 
68), -treiben (1109), -troben (18), -druben 
(21). nd. bedrouen. vmb-tryben, var. 
-treiben (110). tzosamen quellen off 
bedroeuen (132). 

Contribulatus  getroschener,  ge- 
knüsehter, varr. zerkni-tster, -ster &c. 
i be-trubt, -kummert (110), -triebt 
68). tzosamen gequelt off bedroefft (132). 

Contrib-ulis, -ules (sg. pi), -ulus 
(94), -ilis (8) maghe (28). ags. meeg 
94). gemage 7 magschaftt (1). maschafft 
um mage- (5, 11, 22), mach- (99), moge- 
19), mege- (85), eume- (121), frunde- (8) 
-inge, ingen (8b), ling (8, 19). wrlink 
(9). mit burger (8, 9). 

Contristare besweren (8^). 

Con-, an- (63) -tritio (7. compunetio 
q. cf-) hd. nd. ruw-e, -en (6). rewe (9, 4). 
rew (134) rouwe (1l). roug (49). rowe 
(99). ruhe (21). volkomene rew (9 Ann.). 
beru-wenisse (85), -winge (23), -ung (e 
bedrup-niBe (5), -nes (21). bedrofnisse 
(22). bedrignes (18). Ad. betrubung. be- 
wegung des herzen zü rwen (63). 

Contritus (cf. commolitus) hd. ge- 
(21), zu-, zer- (134) -riben. gereben (5). 
wreuen (23) ghe-wr., -reuen (22). zer- 
stossen (110). ruwig (19). ein ruwiger (6). 
ge- (110), be- (283) -ruwet. beruwen (67, 
68). rouwich (11). Ad. be-trupt (5), -trubet, 
-trubt, -triebt (68, 76). nd. bedrouet. 

Controuersari kriegin (8) krigen 
(9). veehten (68, 110). stryten (68). 

Contro-, contra-versia widder (19). 
hd. w.- sim., wedder- (89) -wartikait (1), 
-wertikeit (6), -sprache, -spreche (21), 
-sprechung, -dal (8*. aus md. -tal cf. 
contradictio), -parthie (10). nd. weder- 
kallen (23), -eheyt (22). vneynikeit (110). 
vechtung (68). krig (8, 9). krieg, span, 
zang &c. (88). wyrung (8.2. q. werrun 
Sm. e 135 sq.). Nhung (19). fue 
(8, 10, 20), -tracht (3, 88). zwedrathe 
(13). ezewunge 2 bereyunge (9). ezeygen, 
zweit-dragen (77). twist (132). 

*Conttus v. Contus. 

Contubern-alis, -ialis, -io Ad. gesel- 
lich, -liehe (85), -lig (6), -leich (4), -ieh 
(13). geselle (8b). g. in dem wolleben 

a9 


148 CON 


(15). mit-g., -Zerer -nio, gezerig -alis(110). 
gnoz &c. (127). genofe (7). gibuir (?. 
rusticus, conabitator 104). stalbruder 
(14). gaffelbroder (132. cf. sq.). ags. gi- 
dogta (136) -dopta (verb. aus -dapta 
94) sí. gedryhta? 

Contuberni-um,-a(25)(7.conuiuium) 
hd.nd. geselle- (5, 85, 100), gesel-, geschall- 
(21), sel- (23), wirt- (25) -schafft, -seop. 
ezunfft (18). gülte (6). ghelde (23). laech 
125. cf. Fr. l, 564€. Sm. 92, 421). gaffel 
s cf. Fr. l, 2312). zusamen samnung 
der leyen (175). 

*Contudus v. Contundus. 

Contueri ain sehen (19). ansien (11). 
beschirmyn (8, 9). mit fechten (8. aus 
schirmen — fechten). worchten (9). 

*OContulere v. Conferre. 
*OQontulis v. Cortulis. 

Contuma-cia, -tia (64, 134) recht- 
v'smehunge (18), -v'smevnge (53^), 
-vsmahen (91), Ad. -versmahung s?m., 
-vorsmainge (23), -vorsewmen uu Ad. 
ver-schmehung, -sehmaung 7 -achtung 
(15), -schmábung (sic 134) des recht-s 
(66), -ens (75 &c.), -en o. gegen den riehter 
0. obersten 7  widerspanigkeit (75). 
v'smohung des gerichtes (6). v'smahenisse 
(89). vreuellung 7 vorsmechnisse (9). 
freuel erzaigung (64). vsummiBe (8). 
honsprake (22. cf. contumelia). vnwerde 
(99). verhartheit (132). 

Contumaciter veracht-,var.verdacht-, 
widerspanig-, vngehorsammig-lich (75). 

Contumax recht-versmáàher (1), -vor- 
smehir (Dh, 4). en riehte vor smar (23). 
vorsmeher o. vreueller (9). versmahende 
(85). versmedende (99). eyn frefeler (8). 
hd. widder-willg, -spennig (65, 110), 
-spanig dem rechten o. gebot (75), -stre- 
bick, -sprechig (65). vngehorsamer (4, 65). 
hoehfertig (68). ver-achter (64, 75) £ 
-sehmmaer des recht-s, -en o. der ober- 
sten (75). 

Contum-elia, 7 -ea (76), -ia (148, Gl. 
m.) (bissw. »« -acia) Ad. md. laster; l.- 
(21), schelt-, sehmehe- (65) -wort, -woert 
(11). lesterung (6, 65). l. des rechtens (75). 
honunge (5). lesterlieh h. (18). honinge 
(23). hon- (18, 23, 66, v0), hon- 7 spe- 
(12), hoen- (5), honlich (10), hynlig (13), 
spot- (D) me- (99. s&. mes-), hab- (91 
an- (7) Ad. -sprache, -sprach, nd. -sprake, 
sprechen (10), spregen (13). spottunge 
(b). ver-sp. (65). sehand (68, 110). schen- 
dung, schamperung, schentheh fur 
hebung Z vor werffung, sehmacheit &c. 
(65). vorsmechunge (9). virsmeunge (8). 
widerspennig (75). 

Contumeliari hone (18), hoen- (ba^), 
an- (1), hoffertlichen (21), zorniglich (76) 
-sprechen. hon-spreken (22), -spraken 

23). spotten (5). Ad. lestern. hoch reden 
6). bescheldin (11, 19). 

Contumelio-sus, -lus (649) spottelich 
(5). spotlieh (1). spytieh (132). laster- 
(b, 23), Ad. lester-lieh, -ich (93). laster 
Sprecher (6). Ad. vol lasters. lesterer 
(18, 64). hon-spreckych (23), -sprekelich 
(22). schamperer mit worten der die liit 
Schendt (65). rampe-nirende (99): -n, 
-neren conuitiari (Kil.). 

Contumere víf swellen (19). ver- 
schwellen (110). sweellen (11). 


Con-tundere (oft alph. conto - ), 


CON: 

-eundere (55), -tondere zu-stozzen 
(bab), -stoDBen (18, 21). zusamen- (110), 
zer- (134) -stossen. to stoten (23). ver-, 
zer-zerren, pluen, var. plüwen &c. (65). 
scharben (77. den kohl &ec. Fr. 2, 162*. 
Sm. 3, 397). schaven (kol 22b. scharven 
Br. Wtb. 2, 611). 

*Contu-ndus, -dus (9) keselink (8, 
9). eottundus est lapis im vesica i mo. 
auis (16). 

*Contuosus (7. oculus) oghe (141). 

*Conturalis v. Conthoralis. Collecta- 
neus. 

Conturbare Ad. be-truben, -trüben 
(b), -troben (18), -drübin (19), -druben. 
nd. be-drouen (22), -druuen (99). mojen, 
quelen (109). moyen, quellen, drouen, 
turbyren (132). verzagen (65). 

Conturbatio bedrufnisse (99). 

*Conturbida v. Cucurbita. 

*Conturgere zweellen (11). 

*Conturguere v. Contorquere. 

*Conturnix v. Coturnix. 


*Conturnus (anders Gl. m.) v. Cothur- 
nus. 

Con-tus, -ttus (1), -etus (49), -eus 
(9), -ta £ -to (Gt.), euntus (7. lectus ?n 
naui 16), €0-, cu-mptus (nauis, pisca- 
toris, lini, rusticorum loco haste) kule 
(8, 9). kevl (3). eyn vische- (5, 22), stof- 
(12), pumpe- (23) -kule. eyn vische kuke 
(sic 23). hd. kolbe, kolb, eiserin k. (75); 
eyn fische- (21), vischer- (6, 1, 75) -kolbe, 
-kolb. 2nd. kolue. pulse (13). vische-puls 
(109). ein fische angel 7 hammen (10). 
sturle, storle (9). fischerstorl (125 Mrg.). 
ein stór-len (3), -stange (Ki.). stakel (der 
schifleuthe Fris. strudel (quo piscator 
perscrutat aquam 1, 2). fischrudel (2d. 4). 
ruder (Gf.). vischerstang o. strempffel (91. 
cf. formarium). sta-kel (Fris.), -cke (125), 
-ekel o. stofstang (135) der schiffleuten 
sim. stóssel-(nau2s 80). stossel, vam. ste- 
sel (nauzs 64). stótscha (nauis), stósche 
(Z. fuseina) ; blüwel (93). wefblüwel (18). 
scalt-a f. (Gt.), -e (104). ags. d. pl. spreo- 
94), spreu- (136) -tum. Ad. nd. swinge, 
hd. swing (gew. cu-, co-mptus //n). schaft 
(9). gerde (99). glefing (7. hasta longior 
125). sahs (6f.). nab (75). eontus vitreus 
ein spechtzer (vas 125). 

*Convalare v. Conuolare. 

Con-ualere, -uallere (76), -falere (3), 
oft t -ualescere wyder gesunten (5^). 
hd. w. ge-sunt, -sund, -sont (18), md. 
weder sunt, sund werden. nesen, bequi- 
nen, raden, beclyuen also eyn bóm (22b). 
auf kummen (3). 

Conualeseere Ad. wider-, wol- (1), 
nd. weder-mogen, Ad. -mugen, -magen 
(18, gesunt machen (5^) anfahen ge- 
sundt werden (68, 69, 134), zu w. (110). 

*Conuallere (cf. con-ualere, -fibu- 
lare) 2. céreumdare, congregare, vepellere, 
protegere, componere. (16). 

Conuallis tal (6). taal (9). dal (21, 
93, 108, 110). dale (65). dalle (8^5). delle 
(108). dail (V &e.). eyn mit- (8), mede- 
(22) -dal (nach d. Lat.!). gro tal (15). 

*Conuea v. Conila. 

Conueula, eonoilla (7. colus 129) 
(Ztal. conoechia &c.) chunehla, cho-, clo- 
nacla sm. (Gf. 4, 454 sq.). 


 eyn vnheyllige 








CON 


Conuellere vor-geen (9), -gen (8). 

Conuena biswine (141). 

Conueniens d. eben. e.-leich (2), 
-chomleich (1), -kommig (55), -komende 
(19). eyben (3, 21). euene (23). beqweyme 
(3). beque-m (5 &e.), -me (93), - mleieh 
(2), -mlich, betlich (17. cf. imprecabilis. 
BM. 171.). gefüglich (6). ezimlieh (4, v6). 
genem o. eben syn (ptc. 110). 

Conuenientia bequem-ekeyd (19), 
Agheit (10), -lichheyt (5^). bequentkait 
(1). bechómheit (3). vbertrag (65). 

Conuenire (7. congruere, decere; cf. 
cireumuenire) Ad. eben-, be- (1), zu- 
samen-, zuhauff- (7), vber- (6), vber-, 
vber ein-, ober eyn-, óbir eyn- (21), nd. 
even-, ouer en-komen, Ad. -kumen. eins 
werden (67, 110). mid-, mid ver-dingen; 
an-phahen, -sprechen (17) an reden o. 
miden o. vormüten (8). v?myten (9). 
twingen (8, 9, 17). fugin (8, 9). ghewe- 
ghen (106). 

Con-, cor- (1)-uentieulum samenung 
(21). s. boser leute (9). b. lude s. (8). 
hd. nd. bose, hd. heym-elich, -lich, -liche, 
bof) h. (110), bose h., b. Z h., be 7 h, 
(76), pose h. (75), haymleich (1), bóse (6), 
1 b^), nd. hemlie sam- . 
enung, -eninge, -menung, -elung, -elinge, 
-lung, -mung (1), versamlung (68, 110). 
heymliche bose stimung (75). 

Conuentio einigung o. vertra-g, var. 
-ck (110). zusamen -kummung (68). tzo- 
samen kominghe Z ouerdracht (132). 

Conu-, conf- (5^) -entualis Ad. nd. 
eyn conuent-, kauent- (23), Ad. covent-, 
koffent- (21), kofent- (b^) -broder, Ad. 
-pruder (3), -bruder, oder scehwester (6, 
110). eyner der in eyn cauent hort (17). . 

Conuentus píc. zu hauff kommen, 
vigeget (17). 

Conuentus s. ecauentum (q. v.) d. 
eyn samenunge sZm., s. geistlicher lude 
eynes ordens (17), s. der bruder in den 
clostern (75). couent (4). en cauent (23). 
hd. eyn con-uent, -fent (5b). 

*Conuentus (cf. ptisana) couent das 
byer nechst bey dem pesten (74). 

Conuersa eyn geistlich swester (1), 
lay-, var. leyen-schwester (64). 

Conuersari wandeln (70 Mrg.). mit-w. 
i wand-lung (1), -elinge (23), -el furen 
65). handel-en (22, 4), hd. -n. mit samen 
sin (5b). vmb gene (19). vmmegaen (11). 
geselezschafft ader gude rede uben (17 
Ad. gesellich, selig (sc 10) sin; by-, bey-, 
be- fro) -wonen, ofí?n bono. geporen (9), 
gebarn (17 

Conuersatio (7« conuersio q. cf.) Ad. 
ein gesellich (3), geistlich leiben (3, 21), 
leben. 2d. en ghezellieh (22), geystlic 
leuent. bekerunge, gud rede ader geselcz- 
schafft (17). by- (65), mit- (110) -wonung. 
wandelunge (*0 wrg.). gaistlich wandlung 
16). 

NConadiesHs (cf. eonuersari) sel- 
4 gud-igman (10). 
Conuersio (»« -satio) bekerung (19, 
110) zu got (110). bekorunge (8). byuuo- 

nung (6). eyn geistlich leben (5, 18). 
*Conversiu-e, -us hyn vnd her (12), 
here (10). 

Conuersus píc. s. (cf. beghardus) 

hd. eyn geistlicher /7), leyen-, leyhen- 





CON 


91). lay- (64^, 74), ley-, leg- (6), nd. lech-, 
E t 25 rode: pi 99, 2) 
Ad. -bruder, -br. in eym closter (110 
eyn conuer-s (2), -se (18). Ad. nd. bekart, 
& beghart (74, Fr. 1, 76). Ad. beker-t, -ter 
(o. peirtine (1, Bw. 90). bertling (e. 

$CcuS Ob. 128. Cf. Sm. 1, 203). nuwe ge- 
born (12). 

Conuert-ere, -i Ad. nd. be-kern, 
keren, -kieren (11). 

Conueseens mid efende (17 sZm.). 

Conuesci Ad. niessen, nyssen (69); 
mit-nieBen szm., -nüezen £ -brauchen (4), 
-gebruchen, -gebrochen (18), -essen. nd. 
mede bruken. essen mit andern (75). 
wirtschaff-tin (8, 9), -en (85). 

Conuexum pedis vff dem spanne 
(aber palmus dy spanne; 125). 

Conuexus /d. nd. hol. hole (1). holle 
(18). hóle (12). hoel (5). Ad. vB-, aus- (9) 
-gebogen. gebougedon &e. (-xa Gf. 3, 
40). puB-, verb. zn pukl-ochtig (1l. cf. 


globus &o.). hopet (99). ags. hualb (94), |. 


halb (136). 

Conui-eaneus,-canus,-cineus,-cinus, 
bissw. -taneus, -tanius, -carius (76) eyn 
mit nach-gebur (5) -gepaur (74), -bur 
E mid nachgebor (17) nachper (4). 
naber (11). mede-n. (22), -neybere (23). 
mithoffer (74). 

*Conui-eere, -tere (1), -eiari (8, 9, 17) 
(v. perpendere, op?nar:; «us con-jicere 
2« vitiari) wenen (5, Y, 21, 22). wanen 
(23). achten; v?nicht-, v'vnreyn-igen (17. 
cf. conuiceri). vslagen (17, 21), v'slan (22, 
23), ober slayn (5), zu-slieffen (-sliessen ?) 
i -slichen (€) in synem hertzen (5, 21, 
23), in sim h. (0), in syme herten (22). 
betrachten (5). lestern (8, 9, 17). 

*Conuicere v. Conuiceri. 

*Conuieere (7. perpetrare; «ws con- 
fieere) verschulden (1). 

*Conui-ceri, -cere (4), -teri (22), -nceri 
(69, 134) -neere (6, 17, 23), -ciari (v. 
eonuicere) (7. co?nquinare; aus vicium 
7« vincere) vn- (1, 23, 66, 10), on- (21), 
vor vn- (3, 6, 18, 4) -reynigen, -reyngen 
(18, 21), -reyn (4). vnrenighen (22). ver- 
unrainigen (134). v'unreynen; mid uber- 
winden (17). mit wbirwynnen (21). mede 
v'winnen (23). 

*Conuieiari v. Conuicer-e, -i. 

*Conuiein-eus, -us v. Conuicaneus. 

*Conuieium (aus conuiuium) ein 
iegliehe zergeselschaft (65 Mrg.). 

*Conuieium (7. perpendium, cf. 
eonuicere) fursetzung im  hertzen o. 
gedenckung (74). 

Conuicium laster (16). scheltwort 

(4). schamperkeit &oc. (65). 

Conuietus leben (125). 
*Conuincer-e, -i v. Conuicere. 
*Conuitaneus v. Conuicaneus. 

Conuitare einladen (Ki.). 


den, -vormeyden (3), -v'smiden (sc 21). 
| *Oonuitare (avs conuineere, cf. 
| eonuieeri) vberwinden (74). 
*Conuiter-e, -i v. Conuicer-e, -i. 


| -g- nd. werscop Z en g 
| (141). mit zerer (39). tzechegast (125). 








| *Oonuitare Ad. mit-, nd. mede-v^mi- 


Conuiua Ad. wirtschafft (1); gew. 
w.?eyn geselle; w.- (65), wurtschaft- (6) 
ezelle. gemasso 


COO 


*Conuiuare Ad. wirt-, wurt- (6, 1105) 
-Schafften, -schaffen (5, 21) ; -schaft haben, 
-han (6), machen (18), triben (67). md. 
werscopen. zusamen zZeren (68). hoflen 
(7. opzpare, comessari 15). 

Conuiuatorium v. Eipulatorium. 

Con-uiuium, -uicium (qg. v.), -iuium 
(Sum.) hd. goume (Sum.); wirt-, wrt- (6), 
wurt- (67, 1105), gesel- (18) -schafft, 
-seharfft (D). nd. wert- (11), wer-scop 
(222b), -seap (11, 99). ein volleben (125). 
hoffatel (7. contu-, var. ceonta-bernium 
15). malzyt, zerung (110). 

*Conuiuorium v. Epulatorium. 

Con-uolare, -folare (3), -valare (8^) 
hd. mit- (110), zusamen-fliegen, -fligen 
(8, 9, 4), -fliehen (1), -flyeen (18), -tlehen 
(5,21), -tlieBen (8^). nd. to samen vleghen. 

*Conuolsa v. Conuulsa. 


Conuoluere tzu hauff weltzeren (19). 
zusamen-weltzen (110), -keren (68). tzo- 
samen wenzelen (132). 

Conuolutio capillorum 2 filorum stren 
(74. cf. Sm. 9, 686, 687). 

Conuolutus ingewollen (62). 

Conuoluulus (animal) raupp (91). 
(herba) weil gloekenblumen (91). zaun- 
gloeken, winde, baum-w., »/. wranghe 
(143). 

Conus, comus (9) (£z. apev, summatas 
galee, acies quadrantis, fructus cipressi 
dc.) knop (4, 28, 49, 132). Ad. knopff, 
knopfe (133), chnoph (71), knaffe (5"), 
kneuff (10), knauff, kn. off dem hus (5). 
clobe (8, 9). haek (110). haeck, top (132). 
helnspitz (93). der spitz auff dem helm 
(91). h.-deck 7 kleinat vff einem h. (15). 
hemlzeichen (sc); eyn brueh (17). Ad. 
eyhn hubsch burg (Mss. mog.) hubs (21), 
hibs (18) borg. xd. en houesch borch. 
tanapphel (Z. muc pcea 125). 

*Con- (9), co-vti mit-gebrauchen (9), 
-gebrueh 7 geselschafft han (12). 

*Con-uulsa,-uulsus(:6), -fulsa,-uolsa, 
-uulta (68) (7. eroea 3, 14, vannus) Ad. 
nd. wan. hd. wanne, wann, wanu (1), 
wande (18, 66, 70), wurffschauffel (3, 74). 

Conuulsus (cf. prc.) tzuwullet (125). 
verstrupft, gekrámpft (Fri. verrenkt 
Ki.). 

*Conuulta v. Conuulsa. 
*Coonicere v. Conjicere. 

*Cooper-are, gew. -ire Ad. helffen, 
mit-h. nd. mede helpen. bekummen, mit- 
wureklieh sin (65). 

Cooperator ein mit wurcker (65). 

Cooper-eulum, -torium, -imentum 
(bissw. untersch.; ?. teg-men, -imen; 
cf. velamen, oper-imentum, -torium 
&oc.) deck (1,5, 76). ge- (69, 134), buoch- 
(15) -deck. deckin (68), eoopert (110) 
vber ein buoch (-torium). swef decke 
(id. 99»). nd. deckinge, be-d. Ad. be- 
deckun-ge, -ghe (19). deck-lach (7), -el 
(-eulum 110). dechsell (132). 

*CGooperire v. Cooperare. 

Cooperire decken (7). hd. md. be-, 
mit- (67), zusamen- (68) -decken, 2 -dencken 
(9). ezu tecken (3). vberziehen (65). 

*Cooperiri (s£. -ari?) drosten (17). 

Coopertorium v. Coopereulum. 

Coopertus bedeckt (11). 

Coors v. Cohors. 


COP 149 


*Copadines pl. (2c erepido ?) stein- 
clippe, rudse, steygerheit (147). 

Co-, eu- (121, 141), ca- (147), ecom- 
(8, 9) -padium, -podium (74, 76, 147), 
-pidum (74) prato (141 &e.), 7 svili (127), 
7 zendrinc (117. cf. tararicenus. Sm. 4, 
274. Gf. 9, 285. D, 686). gepratens 2. assa- 
tura (74). stuekfleiseh (74, 147). slont- 
brade (8. «us slouc-?); slasbroten (9); 
cf. Schleg- 7 lend-brat lumbus sm. 
Sm. 3, 445. 1l, 269. BM. 234. — weltewahso 
(Sum.). uuildi faso (e. quod Zn collo bowis 
dc. jacet; sic Gf. 9, 105). ain buoch (76). 

*Coparillus v. Troperillus. 


Copia (7. exemplar , abundantia fo) 
fulle (5). folle (b^). vullicheyt (23). Ad. 
men-ige (75), -gy (110), -ge. vberflu-Dekeit 
8), -ssichekeyt (9). huff, huffung &c. 
65). genug-ende (85), -de (18 Mrg.), -sam 
88). gnügekeit (6). ghenuocht (11). no- 
ginge (14). Ad. eyn abe-, ab-, abge-, vz-, 
vD-, auB-, vge- (110), nd. ut-scrift, Ad. 
-schrifft, -sehrif. nach formung qs weder- 
brief (11). exemplar (6, 68). hd. cop-y, 
-ey. erlaubtnuf) (88). 

Copiare hd. vz-, vB-, vs- (6), aus- 
(1), abe- (1), ab-seriben, -schriben, -sehrey- 
ben, vf scrifen (13). nd. ut seriuen. co- 
pieren (110). menigen (75). 

*Copicosa v. Copiosa. 

*Copidum v. Copadium. 

*Copi-osa, -cosa (1) hd. vol-, nd. vul- 
len-, vollen-komelich (5, 7, 22, 23), -ky- 
melichen (18), -kemelichen (21), -kom- 
menheit (4). mit samich (23). 

Copiose vol-komlich (69, 134), -kum- 
lich (66), -kummelich (70), -kummenlich 
(67). velleeliche (100). weldeleke (99). 
genugsamigklieh (75). nochliken (23). 
huffen-lieh, var. -tlich (65). 

Copiositas genugsamigkeit (75). 

Copiosus vol-kommen (110), -kummen 
(68), -kumelich (76). voln kommelich (17) 
genug-samig (75), -heit (8b. aus -eit ptc. 
pss.?). ein ge-, vffge-, var. vff-huffter (65). 
geaisirt (99). 

*OCopisterium v. Capisterium. 

*Qopla (vestis Gl. m.) v. Copula. 

*Copodium v. Copadium. 

*Copo- (22b), eupe- (147, Kil), eup- 
(14) -rosa, coperoek (22^). kupfferrauch 
(14). copperrait (147). coppa rosa, gall. 
eouperose, angl. coporouse, Asp. ea- 
parrosa i. chaleantum, ceitriolum, atra- 
mentum sutoriwm koper-roose, - water 
(Kil. cf. coperose, schoenmakers swartsel 
aír. Sut. 116). .Aus cupri rosa (cf. Dz. 
Wtb. 111). 

Cops reicher (74). ryck (141). 

*Copsus v. Capsus. 

*Copto v. Capito. 

Cop-ula, -1a (16), -ulum (q. v.), eupla 
(104, Sum., Gl. m.) (7. chamus 75, pastura 
104, Sum., coniunctio) hd. einigung. hd. nd. 
v'bintnisse sim. Ad. v'binte- (5 &oc.), 
v'binde- (18), verbunt- (69, 110, 134), pint- 
(75) -ni&, -nuf (134) zur ee (5), des 
sacrament der ee (75). hd. nd. bant, oft 
canum. hunde- (8), hundes- (9) -bant. 
hund- (76), wind- (75), hetz- (74) -strick. 
hunde seil (9). hunt stal (sc 16). halte 





104, Sum). éop-pil (9), -le (99). kuppel- 
Sail henckelpawm; mistgabel (v4. cf. 
eup-la, -ula). vortruwenisDe (5^). copulse 


150 COR 


henkilbóma (Gl. Blas., BM. 227. cf. eupla. 
Fr. l, 412. SQ.). 

Copulare virsammen (19). v'gaderen 
(11). seilen (99). hd. czu fugen; trewen 
(9); e (5^), zu der ee binden (5^, 19), 
v-b.; elieh lude, e. lewt (4), eliche levte 
(3) machen. ad. to der ee v'bynnen, 
elike lude maken. 

Copulatim (?. eoniuncti-m, -o 68) 
zusamen (110). verbuntnuf) (68). 

Copulat-iuus, -us (19) bandich (23). 
bendiek (19). 

Copulatiuus kup- (Ki.), ko- (49) -pler. 

*Copul-um, 7 -a (9) Ad. nd. bant 
(Mss. mog.). rüden bant (3). ezu samenunge 
mannes vnd weybes (9). 

Cophinarius 7. qui cophinos faci t 
vendit t portat (Br.). kerbler (15). karb-ler 
t -maeher (7543). korb-m. (68, 110), -ver- 
koffer (68). 

*Cophinum eyn closter (17). 

Copnh-, £ coff- (75), cof-, eaph- (134), 
eau-, can- (1) -inus (7. ficella &oc.) Ad. 
chorp (104), korp. nd. corf. Ad. nd. 
drage-, Ad. drag-, trage-, trag-, drac- 
c dragk- (21), brot- (8, 9) Ad. -chorb 
1), -korb, -korp, nd. -korf. korp zu dem 
brot; gezeinter korb, vig. kretzen (75). 
kreze (95). lane (23, 109), grot, dep (23) 
korf. kype (28, 14, 109). eyn zip (11). 
kypp, mande (147). ags. mand (94). 

*Coph-yum, -ià (Gl. n.), euph-eum 
(76), -ià (G1. m.) (cf. eueupha) ain klains 
hietlin (76). hudhiken (100). 

Coquere, prs. coquo, coco ^d. kochen 


i siden, kachen £ seden (21), sédin (8). 
nd. kocken, coken, iek koke prs., sieden 
(99), zeden. Ad. nd. gar, gran (sie 18), 
vff (17), warm (Y) machen, maken.nérans. 
wellen; érans. ent-, ver-w. (85). 

*Coquest-er 7. coquinarius (q. v. 74); 
i. cocus; -rinus . que panem coquit (16)5 
-rus [o péistore (Gl. m.); -rius 4 conque- 
strius becker (14:). 

Coquimellum damascenen boem (147). 

Co-, quo- (136) -quina (7. eul-, pop- 
ina) Ad. ehuch-in (104), -ein (Anz. 8, 995) ; 
kuch-in, -en, -i (93); küchin (6), kochen, 
koghen (21). nd. en kokene. 

*Coquinalia v. 'Tinale. 

Coquin-, popin-, fuligen-, off-arius, 
perge. miscellio koch, suppenmacher 
(14). 

*Coquinatio kuchen-spy, var. -speyf 
75). 

*Coquinatrix v. Coetula. 
i *Coquinella (z. prun-us, -iens Gl. m.) 
i. coca, 4 puella, (16). 

Coquus v. Coeus. 

Cor Ad. her-za (141), -tze (D3*), -tz. 
nd. herte, harte. 

*Cora vnkiskorinfahs (127. aus coma 
vngescoran fahs Gt.) 
*Corabinus v. Corallus. 

Corabus v. Carabus. 

Coracinus (péscis) rot (Anz. 8, 98). 
kar-usch (Fris.), -ausch (ki.). 

Co- (147, Br. &.), cho- (Br., Ki.) 
-ragium. 4. munus 0 donum (132 &e.) ; vir- 
ginale f'unus (16, 141, Pap.); v. signum t 
virginalis pompa circa, mortuum dc. (Br., 
Gl. m.). hulpe (132). ags. medena, bergen 
(Gi. Aeltr. &. €. virginum sepultura). hals- 
rine (131, 141. »« tho-, to-ragium?). 





COR 


iunfferli-ck teycken, -eke monstryng; 
danss, rey; doden speel; gelycknissen 
vortbrengyng (147). 

*Corago v. Borrago. Charaxare. 

Coragorium:. congregatio viuentium; 
eorrogare 4. congregare; corrugatio ?. 
congregatio i indignatio (16. cf. corro- 
gatio). 

*Coral (aus thoral q. cf.) eyn deck 
(19). eulter (8). 

Coralius v. Corallus. 

Corallina meermoof) (143). 

*OCora-llus, -lius (Br, 7 -binus («a 
eolore arbore quadam. — cf. eolor — £ 
lapide quidam. doc. 16) hd. kor-al, -all, 
-alle, -ayl (5), -elle, -el (21); chorall (1), 
ehroll (2). nd. kralle (11, 22, 23). 

Corallus (arbor) v. Color. 

Coram Ad. nd. by. hd. bey. da bey 
(8). by na (23). 

*Corambus (aus chor-iambus »« 
-agus 6; aus corymbus »« earabus »« 
eorium 17?) ein fürste des tanzes (6). 
eyn schiff von simden vnd mit leder 
uberzogen (17). 

*Corarius v, Coriarius. 

*Coraueta v. Cornuta. 

Cho-, gew. eo-, ca- (Gf) -raula, 
choraulis (88), eor-ola (74), -aules (74, 
141), -eula (4. éoculat-or Gl. m., -rüz Br., 
Gl. m., agonista 74, 16), -eula (-eula? 7) 
(& eorea 3, e. laudabilis 15. cf. afrz. 
earole &ec. Dz. Wtb. 586; in schweiz. Pa- 
tois coraula Tanzlied, Chorgesang ?) tanz- 
ari (Gr), -er (74), -maister (76, Sum.). 
dantzer (1). danssleyder (141). reyen furer 
(8, 9). korschuler, singer (88). spoelman 
(11). kempffer, streitter; layter der pfaff- 
heyt; saytenspil (74). lob-, loben- (74) 
-tantz (3, 74, 15), -danez (3) 

*Coraulinus v. Corulinus. 

*Corax v. Thorax. 

Corax (Z. coruus vitulus 141) rapp 
76). rabb (Fris.). rabe (19). raue (11). 

*OQoraxare v. Charaxare. 

*Coraxatio v. Caraxatio. 

*Coraxo (cf. prec.) ?. scriba, sic dictus 
(16). 

*Corba (cf. sq.) gabe (21). 

Corb-an, -ana, -anan (752), -an& (8), 
-anum (9), -ona, -onan, carbon-a, -am 
(acc.? Gt.) (6. oblatio, donum, gazophyla- 
cium; carthesia q. v. hd. md. opper-, 
offer- (29), Ad. oppher-, oppfer-, gelt- 
(19), kireh- (3), pfennig- (ecarbona 25) 
-stock szm.,-stagk (21). gemein pfennig 
(eorban 25). pf.-sack (73). stoc (100). stock 
i ein kereker (sic 85). troso- (treso-) -faz 
(Gf. 3, 731). sehaez-kammir (8), -kamer 
(9). 
*Corbida v. Corbita. 

*Corbin-ius, -us v. Corbius. 

Cor-bis, -vis (136), -pis (Gf.), -bus, 
-ben (94, 136), ehorbis (Gf. (7. qualus 
Kil.) chorp (104), kor-pp (19), -b (64, 110), 
-f (109). kaerf (11) almusen korb (75). 
kretz (91). krattenu Z zeine (Fris.). zeyn, 
var. Z. krat (64). ags. couel (cf. eolum) 
t mondi (136); mond (145), mand (94). 
stote- (99), stoet- (132), stuyck- (Kil) 
-mande. " 

Corbi-ta, 7 -da (76) 7. ealdiearia 
(147), auis 7 lectus -da; nauis sportata 
sicut eorbis (76); n. oneraria (Br.) (Resp. 





COR 


eorbeta, gall. corvette) ein grof) (64, 
110), laneksam (64) schiff. lastschiff Z 
nawe (Fri.), náwen (126). scheep da£ 
last dreghet (147). 

*Corbitaria v. Orbitaria. 

Corbi-us, -nus, -nius (m tzwey- 
herezick qu twihartich (11). dubbel of 
twe herte hebnde (147). dubbell van 
hertzen (132). von h. (s2c) o. zweyher- 
tzig (110). zwifeltigs hertz (75). 

*Corbo korb-, var. kerb-macher (110). 
mandenmecher (132). 

Corbon-a, -an v. Corban. 

Corbul-a, -us(?. sportula 125) ko-, var. 
ke-rblin (110). eyn cleyn korbchin (11). 
korffgyn (132). ein prebendt (-a 125). . 

*Corbus (g. merenda, annona &e.) 
eten vur den aevend eten (14:7). 

Corbus v. Corbis. 

Corbus (cf. carpella) ags. sadulboga 
(c1. m.). 

*Corelau-a (147), -ia 4 ecordauiea 4. 
interior cella (Gl. m.) des herten alre 
myddelste (147). 

*Coreodrillus &e. v. Cocodrillus. 

*Coreosmus (? cf. eorchorus? go: 
rosmum s?) schaf rich (22. cf. equisetum 
hyemale schafruf) Nmn.). 

Coreula v. Choraula. 

*Coreulio v. Cureulio. 





Cor-culum, -tulum (76) hertz-el, var. | 


-lin. (75). 
*Coreulus (quas; cordis cultor :6) 


hertz liebig (110). die sijn h. bewart (132). | 

Corchorus, xópyopoc (2. pilosella | 
major, pulmonaria galliea 7 aurea &e,. | 
143; cf. podagraria. corcosmus.) buch- : 
kóhl, -spick, -lattich; wund-L, milehs | 
wundkraut (143). gauch-el (114), -heil £ | 
| hünerdarm (126, Fris.). | 
Chorda, gew. eorda (v. zona, sona | 


16, s. campanarum. 9, 9) Ad. seyte, seitte 


(8), seyt, sait (76, 134), saitten (1), satin | 
i" seyde (22, 100). zeyde (ED: seuthe | 
4 


5^). seude. (13). sendwe (645). syenen 
(64€). senue (104). serwe (sc 93). sen 


(91). seyl (17, 93). snure (16). sehnuor | 
snoher (17). snoer (11). ein swope | 
glockenstranek 


nd 

snuhr (125). strick iu 

(8, 9). lyne (100). corde (5). 
*Corda regia (herba) besuge (41). 


*Cordaciter wil- (110), wijs- (132), . 


hertz- (110, 132), beherzen- (75) -lich. 
*Cordamum v. Cardopia. 
Cordate wib- (10), dapfer- 7 weif- 
(Fris.) -lich. 
*Cordator saiten macher (75). 
Cord-atus, 4 -ietus M) (cf. eardia- 
eus) geherezit (8, 9). hertz- 
-haffter (74), sam, keck, klug (88). kun-e 
(D, 85), -er, weyser (74). kun (21). kone 


(18, 23). wal gebart (sic 132). ge-hert, | 


-moidt (147). 
Cordauia v. Corelaua. 

*Cordax (&. audae i sapiens 66 &es 
76. cf. Gl. m. À. v.) wyse (*, 110). wyf 
o. ghertz (68). stoltz (110). 

Cordet-enus, -inus, -ina (D^) Ad. 
mit, midde (18), aufwendig (66 &e. 


dem, den hertzen. mit h. (68, 76). md. | 


myt deme herten; hertliken. vssewen- 


dig (i. sine libris 6, v6). weiBlieh (6. | 


cf. cordatus). 


afftieh (110), | 





AD ERR U TI SEOEEEEENE EG TOTEM 
—Dan nnn Rd 


COR 


Cho-, co-rdex seitere (Sum.). seyl 
treger (110). schnuor- (110), sehnier- (68) 
-macher. 

*Cordiaea (cf. cardiaca. cordiana.) 
brustsueht (75). hertz-ryt (74), -gspan 
0 -gesperr (73), -gespenst (Aerba 91), 
-ader (64). 

Cordiaeus v. Cardiacus. 

*Qordialis 7. au2s dulciter canens (110) 
aus corydalis 2d. (Pap.). 

Cordialis hertz-lich (3), -enlicher(75). 

Cordialiter hertz-lich, var. -ielich (65). 

Cordi-ana, -na (21), 7 -gena (14), 7 
-eta (75), cardiana (109) (herba, dolor; 
cf. eordiaea &o.) hd. herczen- (3, 5, 75), 
hereze- (18), herez-, nd. herte-span (28, 
74, 15, 109), -gespan, -gespane (18, 69), 
-spang (Aerba 76), -gespang (A. 1), -krut 
(68), -kraut (75). hertzenkraut (74). her- 
span (4). 

*Cordiara v. Cordiera. 

*Cordiatus v. Cardiacus. 

*Cordiein-ium, -nium (»« eoncin- 
cs -nus) einhellikeit mit dem hertzen 
(65). 

*Cordi-era, -gera, Dissw. -ara, -ora 
(cf. eordia-ea, -na) Ad. hertz-, hertzen- 
(8, 535), nd. herte-crut, -krud (283), Ad. 
-kraut, -echrawtt (1), -worez (5b). 

*Cordieta v. Cordiana. 

*Cordietus v. Cordatus. 

*Cordige-na, -ra v. Cordi-ana, -era. 

*Cordyla (cf. sq.) v. Siler montanum. 

Cord-yla, -ila, -illa (pzscis) dóbel 
E. cf. Fr. 1, 200^). thunin (Ki.). eine 

eine thoninne o. thunny (Fris.) . 

Cordintime, cortintimo (76) von 
gantzem hertzen (174). 

Cordinti-mus, -nus (75 varr.) hertzen- 
licher (75). 

*Cordion v. Cardia. 

*Cordiora v. Cordiera. 

Cordolium (7iaj. cordoglio &oc. cf. 
Dz. Wtb. 111) hertz-we (110), -wehe (Fris., 
Ki.) -leyd (ki.). 

*Cordomotrum v. Cardamomum. 

*Corduellus v. Carduelis. 

*Cordulanum v. Corduualum. 

Cordum, foenum c. omat (8s). ob- 
mat, emd, grummet (Fris.). 

*Cordus v. Cardus. 

Cordus spater, zeitiger (74). 

*Cordu-ualum, -lanum (11) ( cf. a1. 
m. 2, 111, 721 &c.) corduen (11, 19). 

Cho-, gew. co-rea, 4 -rus (q. cf.) (?. 
cireulus cuius centrum est diabolus 15) 
hd. tantz, dantz, dantze. nd. dans, 
ringhe-d., dansch (11), rey. reyge (74, 
125). reye (8b). raye (14). 

.*OCorearius (cf. cor-, corrig-iarius) 
ein rimen sneyder (3). 

*Corea-rius, -tor v. Coriarius. 

Cored-ulus (141, Pr. &e.), -ellus (129), 
-ulà (93), toredula (74), eorydal-us 
(125, Pap.), wntersch. von -is (Pap.), wie 
corid-alis neben -ulus (Gl. m.), cordialis 
(d. v.) (4. eassica &oc. 125, monedula 
qQ. V. 74, 93; aus XOpu0Ó0)óC) tule (93). 
wid hópff (67 Mrg.). ein lerch (125). 

*Coreisare v. Corisare. 

*Coreula v. Choraula. 

Coreum v. Corium. 

. Coreus ledern (29b). 








COR 


*Corex v. Ceyx. 

*Corgo (aus erg? anders Gl. m.) 
ummer so (147). ; 

*Cori-album (13, 17, 995, 74 &e. v. 
albieoreum. aluta.) -ambum (^, 18) 
-abum (5, 17, 21), -abium (23), -agum 
(12), -alum (4, 74, 133), -elum (18), 
-olum (66, 70, 107, 110, 132), -ola (5), 
eariolum (a/ph. co- 134) (aus eorium 
album -« ceoriolum dm. das der 
Uebergünge wegen auch hierher gestellt 
2st) e- (18, 225, 74), er- (5), i- (bb, 74) 
-rich. erche (17). ereh (12). ereh krude 
23). erg in calcio (21). dunne leder (29v). 

unn weif) l. (-album) 7 geyrhet clein 
l (74. cf. aluta). (ein 110, 132) cl. 1 
ledder (7) an den sehüchen (67 szm.), 
schuhen (66 &e.), scehuowen (7), schoen 
(5, 18), an dem sehuch (4, 110). cleen 
leder aen den scoen (107) ryem (110). 
uerdel (107, 132). lasch (5). loise (loist? 
d Mrg.). 

*Coriand-er, -rum (7. qualus) stoit- 
corff &c. (141). 

Cori-, ecore- (3), eciri- (8), coli-, 
koli- (87, 146), eole- (19, 76), col- (101, 
121) -andrum, cori-ander (4), -aodrum 
(sic 134), -annum (143), -anum 7 -um 
(143, 144), -arius (7), eoli-andrus (1'), 
-o0n (74), eorradris (225), coandrum 
(942) hd. coriander, c.-erut, -kraut, 
-kernlin (64b). md. c.-erude. coriand-re 
(96), -ern (23), -ern krutte (18). corean- 
dren eraut (3). eorr- (22^), ciri- (8), ere- 
(Sum. VII) coli- (87, 95, 146, Sum.), col- 
(11, 19), eal- (649) -ander, -andur (95). 
choll-inder (105), -antir, chullantar sem. 
(Gf.). kullandar (86). eollindir (120, sm. 
Gf.). kolinder 7 krollo (101, Gf.). hol- 
enter (Sum.), -undir (8), -under 7 hoter 
sic 9). houlder (49). holder-bere -um, 
-baum -us (17). colgras (Aolus 74, 101, 
191, Sum., Gf.) koruilla 2. egrifolium; 
stahewrz (s2c) 4. abrotanum (121). eber- 
(Sum. V), eder- (47), heder- (85), hederix- 
(96) -wortz (96,Sum.), wort. spriueuuort 
(Sum. vr1). luopi (Gt. 2, 77). wantz-elkraut 
(Naturb.), -endill (143). ags. cellendre (942). 

Coriandrum confectum confect von 
eoriander (1). 

Coriare lidern (75). 

Cori-, core-, eorr- (93), eor- (76) 
-arius, coreator (64) hd. md. leder-, 
hd. ledder-, schuoch- (93) -macher (9, 93), 
Ad. -mecher, nd. -maker, -zouwer (132), 
-gerber (91). lethermakere (Gi. FED 
garber (4). loer (5). lederer (64, 110, 111 

*Coriarius v. Coriandrum. 

Coriea v. Coryza. 

*Coricapistrum ain'liderin halfter (16). 

*Coricarius (7. cantor, cf. chori-canus, 
-tanus, -cista Gl. m.) spel- (19), spoel- 
(11) -man. zenger (11). 

Corycium bulgen, reit-, sattel-tasche 
(Ki.). 

*OGorieus v. Corytus. 

Corydalus &c. v. Coredulus. 
*Oorielum v. Corialbum. 
*Corigola v. Corrigiola. 

Coryletum v. Coruletum. 

*Coril-lus, -us (49) (7. reservaeulum 
49, saccus in quo seruantur fusa; aus 
eartallus »« eorytus »« quasillus?) 
spindel-saek (3, 74, 75), -korb (14, 16), 
-schaup (74). spilkorp (49, 75). 


COR 151 


*Coril-lus, -ius (11) (pésc/s, cf. eara- 
bus) karp-p (19), -ff (74), -e (11) 
*Corylum v. Corulum. 

Corylus v. Corulus. 

Cor-ymbus, -imbus, -inibus ( 
sustentaculum colligens et expendens 16), 
-inibi (sg. 1), -ymbi (p/. Pap), -imbi 
(pl. 136^), -nubij (7. l/gamina que ligant 
vitem (16) (sg. ?. fructus hedere Br. &e., 
cacumen. 136^, Pap.; pl. 4. bachae in hedra 
136b, hederarum bacce,uwe t anwli vitium 
Pap.) wijnstocks- (147), reben-bant (7, 
147), -gebelein (74). rebklam-er (123), 
-mer (64). eraphen (acc. pl. 4. vuas Hpt. 
D, 209. cf. Dz. Wtb. 181 v. grappa). ags. 
ifig erop (942). drubo (121). frucht von 
ephai (91). epheuberlin (64, 123). ephaw- 
borlin (64). hintzelbeer e ags. leac- 
trocas (94, 136). schiffsechnabel (ki.). 
corimbis 7. nabibus (136. cf. corambus). 

*Corineari v. Cornicari. 

*Corineus v. Corytus. 

*Corinib-i, -us v. Corymbus. 

*Corinthus &oc. v. Carinthus. Cory- 
tus. 

*Coriola v. Corrigiola. 

*Coriola 2. capsula ledersack (64). 

*Ooriol-a, -um v. Corialbum. 

*Corisa v. Coryza. 

*Corisator tantzer (75). 

*OCorisatrix reiherin (175). 

Cori-, eorei-sare, selten cho-, ceo- 
rizare (v. grum dyaboli facere 16) hd. 
nd. dan-tzen, -zen (11), -sen (223b), Ad. 
tantzen. reygen Zrayen (74). reihen (75). 
reyen (22b, 147). danssen, swantzen (141). 

Cor-ytus, -itus, -ithus, 7 -yntus 
(129), -intus, -inthus, -incus, -nitus 
(9), -nieus (74, 76), -nichus (8), -ieus 
(114), pl. -ythi (91), -ithi (Gf.), -iti (111), 
ehorintus (147), euritus (104) (V. pha- 
retra; eapisterium 74; /heca arcuum 
-tus, sagittarum -ntus 129; saccus ?n 
qua. ducitur arcus -neus 76) pogascheidi 
(pl. 6f.). arnbrustscheid (49). boge- (Gt.), 
bogen-, pogi- (104), pogen- (74, 75) -fuo- 
ter (91, 111, Gf.), -uoitir (104), -kocher 
(74, 93), -kucher (75). kocher (19, 68, 110). 
eaicker vur en schutte (147). deck (110), 
reck (132), rock (68) vber ein bogen 
sim. bulge (74). holfte (9). hulf-e (8, 74), 
-ter (74, 135). 

*Corium v. Coriandrum. 

Cor-ium, -eum Ad. nd. leder. 
ledd-ir, -er. hát (104). 

C. bouinum rindrein leder (1). ryn- 
dern ledir (5^). 

*C. molitarium semif) (5b). 

C. ouinum schaffen leder (1). scheffin 
ledir (5). 

Cor-yza (Ki.), -isa, -ista (8,9), -ica (7. 
fructus ad nares 11, 19, la rema del capa 
SiC Gl. m.) nase drauff (8). naf tropfe (9). 
nasen-dropp (19), -dropel (11). fluf zü 
der nasen (115). fluDer n. (sec 93). strau- 
chen, pfnisel, schnuppen (Xi?.). innerst- 
strauch (Z. catarrus interior 14). pfnüsel, 
schnupfe (126). pnüssel, sehnauppen (135). 

Cho-, co-rizare v. Corisare. 

*Corlampula 7. sarc?na, scilicet culum 
vnde omnis corlampuda non a féis tuta 
(16). 

*Corlegium v. Curlegius. Coturnix. 

*Cormiceare v. Cornutare. 


hd. 


152 COR 


*Cormutare verlawen (1.2. e. pégrescere 

€f. 8m. 2, 406? zu cornutare ?). 
*Corna (herba, cf. cornum) rute (11). 
*Cornaeula v. Cornicula. 
*Corne-lius -olus v. Carneolus. 
*Corniea v. Curruca. 

Corni-, corin- (76) -cari schryen als 
die krewen (76). kacken, schreyen wie 
eine kráhe (Ki2.). wie die kráen kleppen 
(Voc. a. 1618). vngenemlich sprechen (8, 9). 

Corni-een, 7 -eens 7 -ecrepa (PBr.), 
pl. -eentes 2 -cines (129), cornu-centes, 
-trope (76) horn-, hoern- (11), zincken- 
(15, 88) -bleser (11, 19), -blaser (75, 88, 
110), -blaBer (68). 

Cornicul-a, -ae (94), corna- (94, 1369), 
eurni- (1369) -eula (aw/s) kaha, taha 
(Gf.) krey (1102). kleine krày (Fris.). ein 
kreim (68, 1105), kraegyn (132). ags. 
crauuae (94, 1362), ere (1369), erae (145) ; 
eornieul-a ciae (136), -ae clryae (94). 

*Cornieula (vestzs, cf. corneta Gl. m.) 
gall. cornéte (122). 

*Cornieulum harflechten (75). 

*Oorni-eus, -chus v. Corytus. 

Corniger v. Cornupeta. 

*Cornilla ( piscis, cf. euronilla) grun- 
deln (V: Hamb.). 

Corni-, con- (alph. corn- 16), corru- 
(74) -pes (4. caballus 14, 16, dextrarius 16) 
orohti mosei (Gf. l, 459). grobrof) (74). 

*Cornitus v. Corytus. 

Cornix Ad. eraia (84), kreia (87), 
krahe, krawe, krae, chra (104, 141), cra, 
chra (45), kráh (115), krá (124), kre(91), 
krew (64b, 67), GE (p49) kráy EA 
krey (68, 110), kreg (6), krz:eg (34), croe 
GS 111), D» (9, s nd. kreghe (22), 
krege (220), kregge (23), kreye (11); ka 
(225. 4. q. mon-, acr-edula Gf. 4, 359). 
rame (77). ram (94). rabe (10). rab (1). 

*Cornu v. Cornum. 

Cornu Ad. nd. horn, horen (22b, $2), 
horne (Y) zinck; ille eanit in cornu 
der blast vff dem zineken (75). horn 7 
arm des (9, 17), arin. dez (8) cruces. 
hoch- (8, 9), hof- (17) -fart. gewalt (8, 
11). irdische g. (9). gabe dez heilgen (8, 
11), gobe des heyligen(9) geistes.spiczein 
dem streyte 7 anvürunge (9). spitz in 
dem strite (8), in ej stride 7 anfeehtunge 
(17). die hinderspitz (exercitus 64€). 
moghentheit (Z abundantia 11). vber- 
flussickeyt (9). pl. cornua krimme an 
dem wasser (88) gehurner vnde décitur 
der hirB hat ein gehurn (var. ü —u 75). 

Cornu cerui (cf. silago) hirezhorn 
(Sum.). 

Cornu venatoris iegerhorn (75). 
*Cornubii v. Corymbus. 
*Cornucentes v. Cornicen. 
*Cornueta v. Cornuta. 

*Cornulus v. Corulinus. 

Corn-um, -u (74, Br), -us a um 
(fructus 10), -a (q. cf. sg. 125, pl. 12, 
Gf.) hagebute (13). hagenputz (74). hayn- 
bothe (b^). habutte (16). haboten ( 7. 12). 
hapt (10). haibuezel (1, 3. cf. sqq. cornus. 
hambuzel Sm. 2, 198. hagebut-ze 4. q. 
-te Pop., Nmn. neben hetschepetsch zd. 2b., 
Fr.. haspen póOschen (1. cf. hesperlein 
Sm. 2, 254. hespel mespilus germanica 
Nmn.). halez póezel (2). bottel, dir-litz, 
-lein (Hen). thierlein, kurbeer (Fris.). 


COR 


eurnolisperi sZm. (Gf. 3, 204. 4, 496). hye- 
fen (14). han-hiffe (8), -heffe (17), -klosBer 
(corna testicularia 125). wippchen (125). 
wiepe(11). wipe (109). hagwurtz (64, 123.) 
slech (6). arBkutzel (74). 

Cornupeta (7. ecorniger 9) stozere 
(100). en stotel (11). stoetele (99). stossende 
fye (3). stossinde vih (9). stoBende wy 
(sc 8). das mit hornen (98), den ho-, 
var. he-rneren (110) stofót. dat mitten 
horn stat (132). 

*OCornupis horn visch (9). 

Co-, eho- (Sum.), 4 o- (Gf.), a- (100) 
-rnus, -eortius (95) (p?éscis 0 herba 16. 
cf. ornus) bagen- (1), hage- (6), hag- 
64, 67, 77,793, 123), han- (85), schlech- 
n sleen- (21), slee- (5), sle- (23) -dorn. 
eyn hagen- (11023), hacek- (1), butten- (68, 
69, 110b, 134) -dornbaum. hain-butten- 
baum (3), -bottenbaym (5^), -pottern- 
baum (19). putten- o. hagenputz- (74), 
butten- (6, 15), buttel- (132), butel- (101), 
bottel- (Hen.), haenbutteln- (5), hapten- 
(18), haybüezel- (1), heibutzel-Z habutzel-, 
var. halbutzel- (75), hiffer- (77); hanheiffen- 
(8, haynhyffen- (133), hanhiffen- (66), 
hanyffen- (21), heneheffen- (11), hauf- 
hyffen- (70), sleen- (18), wiepen- (11), 
wippcehen- (125), wipel, weipken-, ter- 
link- (109), tierlin- (144), thierlein- (143, 
Fris.), dirle- (126), speleoren- (107, 132), 
churni-, churin-, chuirnil- (Gf.) corne- 
(99), cornel- 7 kurber- (144 &e.), arliz- (100, 
Gf.) erlisch- (Y), erlis- (95), lim- n 
lem- (102) -baum, -bom sZm. ahorn (Sum. 
hanbuehen (16. 2« -butten). haghewepe 
(238). dirrlein (114). hartriegel, kürbeeren 
(143). mella (104). 

*Cor-nuta, -nueta, var. -aueta (gall. 
cornuette) ritter-blum, -sporen &c. (143). 

Cornuta facies (Exod. 34) ein glif)ende 
antzlitz (8). glinster antlecz (9). 

*Cor-nutare, -nutari, -mieare (8), 
-mutare (? q. v.) hd. nd. blasen (99, Mss. 
mog.) in daz horn (21). h. bl. (8), blaGen 
(11), blosen (9). tuten (96). düytten (19). 

*Cornutare (cf. cornuta) ginstern, 
schinen (11). 

*Cornutes v. 'T'erebella. 

*Cornutrope v. Cornicen. 

*Cornutus gehornet (19, 68, 110). 

*Cornuus v. Caminus. 

*Corobeor v. Corroborare. 

*Corodis (g.) idis ?. fimós 6 additio 
(110). 

*Corolinus v. Corulinus. 

Corol- (110, 132, Br), corre-larium 
i. sermo sequens ez premssis Vocc. ex quo, 
Gemmae); premium. sc. corona, (Br.). nach- 
lauffende 7 -schiefende rede (7). eyn 
ynfalle (12). glychnisse (19). corol-laria 
tzugabe (125); -arium 2. prem?um (110, 
132, Pap.), corone pr. (16). 

*Corolus v. Corulus. 

*Coromellus v. Carduelis. 

*Corona v. Cassona. Seta. 

*Corona (céu.) chern (1). ebron (see 71). 

Coro-na, -n (134) (2. diadema, 


tonsura; chorus 4 circulus 125) hd. nd. 


erone, ehron (1), eron (835, 110), erovn 
(93). schappel, krantz (65, Das.) seháp- 
pelein (Fris.). singeltantz (125). blatte 
(17, &f.). blat (8). blatt (76). platte (D^). 
plat us der mittel cirkel énter album 
et pupillam. (64). 


COR 


Corona florida ein schappel (65). 

*C. imperialis (herba) kónigs-kron, 
-lilien, n4. keyserscroonen (143). 

*C. monachi 7 sacerdotis (7. vrina- 
ria, lectiminga, dens leonis, rostrum 
poreinum) pfaffen-blatt, -kraut, -stiel, 
-róhrlein; sáw-rüssel, -schnabel, -blum; 
weg-, wiesen-, hunds-lattich;eyer-,hunds- | 
blum; pippaw; sc/weiz. wyenschwantz; 
hess. sommerdorn ; nl. caneker-, scorst-, 
pissen-, perds-bloem (143). 

*C. solis sonnenkron (143). 

*C. terre gundel-, grundt-ráb; erdt- 
epheuw; »/. onderhauer (143). gunder- 
mann (Ki.). 

Coronamenta (parerga gr. sc. tex . 
torum) laubwerg (125). 
*Coronamentarius v. Coronarius. 
Coronare kronen (19, 23). crenen (8b), 
Coronaria mohrenkraut (143). feder- | 
neglein, n.., gras-blumen (Ki.). 
Coronarium (metallum, awrwum) cons 
terfey (125). 
Coronarius cinis eron-asche (Chytr.). 
Corona-rius, -mentarius krentz- | 
mecher (125). , 
Coronatus (moneta) kron (111). 
Coroneola (/Aerba) fárbpfrimmen, 
heydensehmuek (143). herbstrose (Ki.). 

*Coroniea v. Chronica. 

Coronula krantz-, kron-lin (65). 

*Coro-, eorono-podion oe. v. Crono- | 
podia. Cydonia. j 

*Corotusta v. ''orotusta. 

*Corpedo (ans carpo q.v.» torpedo?) : 
quedam, postis (16. aus piscis? pestis?) | 

*Corperale v. Corporale. 

*OCorpis v. Corbis. 

*Corpolentus v. Corpulentus. 

Corpo-, eorpe- (74) -rale Ad. nd. 
corp-oral, -orale (21), -eral (74), -erayl uU 1 

Corporalis Ad. lipli-ch, -chen (21 
liip- (19, 76), lib- (110), lybe- (55), leip- | 
(134), leib- (4) -lich. nd. liflic. | 

Corporalitas liplichkeit (17). 

Corporaliter leibliehen (134). 

Corporati (eiusdem congregationis) | 
glich- (10), zunft- (12) -bruder. 

Corporeus liflie (22). | 

Corporicid-a, -ia (Gl. m.) metzger | 
Ki.). | 
i nn lybig- (755), leibig- (74). - 
leibi- (752), liplich- (65 var.) -keit. leip- 
licheit E wol-leibichait (1), -lebekeit | 
(18), -gelydigkeit (74), -machtikeyt.(5^). | 

Corpu-, eorpo- (76) -lentus (4. erass- | 
us, -atus) libig (75). leibiger (74). leipp- | 
haft (Gl. a. 1418 Sm.). Ad. nd. wol-, wole- 
7) grof- (64), grot- (99) Ad. -leibig | 
" 64), -gelibet, -gelibter (6),-gelipt (1), | 
-geleibt, -geleipte (66), -gelebet (18), 
-gelyderter (74), -meehtig (5b), md. | 
-gheliuet, -ligameg (99). | 

Corpus Ad. nd. lich-am, -em (21); . 
ligame (99). Ad. lich-, leieh- (134) -nam. | 
lip (6, 110). lib (15, 76). leib (4). corper / 
(1, 752). kórper (75b). córpel (113). j 
' Corpusdominicum gots liehnam(1T). | 

Corpuseulum libel (75). eyn eleyn ; 
liehnam (17). 

*Corradris v. Coriandrum. 

*Corrarius v. Coriarius. 

Correctio beferunghe (19). 


»- | 

























COR 


Correetor (scolarium) streicher (15). 
Borroctus gebefert (19). ghebotert 
: E im v. Corollarium. 

*OCorrétorium holezwedel (16). 

Correspondentia mit antwurt (75). 

Correspondere Ad. antworten. d.nd. 
mit-, mid- (17), widder-(17, 18), entgeyne- 


.. (19) -antwerden (21, 22), d. -antworten, 


-entworten, (5^), -antwurten (6, 75), 
-antwirten (76). gliehen (19). 
*Corriga &e. v. Corrigia. 
*Corrigare nà machen (110 &c.). 
*OCorrigarius v. Corrigiarius. 

Corrigere (?. corripere, arguere, 
increpare dc.) hd. zuch-, zieh- (67, 76), 
zoeh- (D^), ezugs- (3), ezuez- (18), md. 
sech- (22), tuch- (23) -tigen. czugtichen 
13). Ad. straf-, stra- (14, 68, 69), straif- 
10), strof- (8), stro- (9) -fen. streichen 
75). ezu triben 7 hauwen (1). castien 
17). befern (19, 65). beteren (11). buf 
Sseczen 4 zu dé besten halden (12). 

*Corrigia v. Corrigiola. 

Corrig-ia, -ea, -a (5, 8), -ium (4, 110) 
Ad. vyeme, r. von leder (17), riemen (67), 
ryem (6, 134), ryme (12), ryme, rim, 
rem (68, 93), remen (13). nd. reme (14, 
23). gurtel (68). sehnuor (110). sehuoch- 
riem (65), -rineck (76). 

*Corrigiare gurten (68, 110). schnu-, 
var. schnye-ren (110). 

Corrig-iarius, -arius, -iator (15), 
eorearius (q. v.) (z. fren- 4 sceorte- 
arius 125) Ad. ryemen mecher (19); r.-, 

men-, rem- (68) -snyder (125), -schni- 

er, -sehneider. riemer (15). 

Corrigiola 7. parua corrigia, (Br.). 

Cor-rigiola (143), -rigila 4 -rigibula 
(14), gew. -rigula, -igola (16), -riola (17, 
22, 23, 4, 93), -iola (b^), -rigia (69, 134) 
(. eentinodia, cottidiana) wind-a (93), 
-e (74). weg-winde (74), -grab 2 -tritt (143), 
-ebreid (11). denngraf (143). hertzspan (5), 
daraus vll. hirezbeyn (5^). wir-och (5, 68, 
110), -auch (7, 18, 67). weyrauch (152). 
Wy- (69), wey- (134), weye- (66, 70, 151) 
-rach. wyr-ock (23), -iek (22). 

Corripe ezuchtig, schraff (sc 9 Ann.). 

, Corripere (cf. corrigere) hd. ku-, 
ku- (6), ko- (18, 19), beku-rezen. korez 
machen (17). Ad. zu-, nd. tu-chtigen. Ad. 
nd. straf-, hd. stra-, strauf- (76) -fen. 
schelden (22). erwütschen (Fris.). 

,Corriual-is, -es die zuo samen 
trineken (110 sZm.). mütbuler (Fris.). 

Cor-roborare, -obeor (prs. 176) Ad. 
nd. ste-, hd. sti-rcken. 

Corroboratus gestircket (19). 

Corrodere Ad. nagen, be-, ge- (8^) 
-n. naggen (152) gnagen (3, i , 23). 
knagen (11, 132). &hirsdeh (22b). 

: Corrogare (cf. eonrogare. corago- 
Q3)" same-n (17), -ln (8, 9). hupen 

*Corro-, eorru- (76), 4 eongre- (4, 
76) -gatio hewf- (4), heufe- (Stieler) -lung. 

*Corrosi-nus, -uus (147) (7. asparilla 
&o., cf. corsanda) sehafftenhawe, pintz 
(14). schafriet (z. papapirus (14:). 

*Corrosorium schab-isen (93, BM.), 
p» (55), -messer (64, 74). radier-m. 
74). 





DirgreNBACH GLossARIUM. 





COR 


Corrud-a, -ago stein-spargen (143). 
wilder sp. o. spergen CER sparge-s 
-] (xi2.). 

Corru-ere, -gere (22) Ad. vallen; mit-, 
ezu- (9), in- (8), nd. mede-vallen. 

Corrugare run-celen (100), -ken (99). 

*Corrugatio v.Cor-rogatio,-agorium. 

*Corrugere v. Corruere. 

Corrumpere storin, brechin (8). Ad. 
ezu brechen. zuo bregen i3: v^- (9), 
zur- (8b), zer- (65) -storen. v'derben t9" 
ryfen (19). zerrissen (65). enschicken (62). 

*Corrupes v. Cornipes. 

Cor-, eo- (76) -ruptela pruch (1). 
bruch (55). broch, vstorunge To. abe- 
brech  klofft (18). virstorni&e (8). 
snetzen (21). snitzel an dem rock, zadel 
Di zoden (i zot (74, 75) an dem klayde 
74). stratelen (22, 23). uulheit (99). 

Corruptibilis brechlieh (110 sém.). 
zer-br. (67 Mrg.), -storlieh (?b., 110). broijs 
(132). 

Corruptio virstor- (8), vorstór- (9), 
wor werd- (9 Ann.), zubrech- (85) -unge. 
v'treipliehkeit (9 Ann.). uulinge (99). 

Corruptu-m, -s (12, 76) 4. fructus 
(16. st. fractus). zubrocehen (8b). wl (100). 
beschymmeln w£ pans (12). 

*Corrus v. Chorus. 

*Corsanda (i equitium &oc.,cf. cor- 
rosinus) grosser ackerschafftenhew (143). 

*Cors-tilus, -ulus (/o herede Gl. m.) 
gevryhet erfgenaem (147). 

*Corta v. "Torta. 

*Cortalum v. Erigeron. 

*Oortauisas (cf. eurtamisia Gl. m.) 
churtimesfel (Gt. 3, 469). 

Cortex Ad. rinde; usser-r. (93); Ad. 
nd. r., hd. rind, rende (18) Ad. eynis, 
eynes, einsig-, ygk- (5, 1), ieg- (6), yet- 
(134) -lichen, md. itlikes, enes itliken 
dinges, ane des brodes (5, 22, 23. untersch. 
von erusta). bare (11). byrck (12). en 
broke (23). borste (77). schale (17, 75). 
sehelff (110). schelle (132). scheletz (68). 
Schille, scorse (107). seorce (99). schin 
(Avent.) hel (75. mAd. helwe) pi. dy 
Scheben vom flach) (125). 

*Cortex bunne bungenrinde (Sum. V). 

C. mandragore aliirinde (Sum. V). 

*Oortieare Ad. schelen. nd. scheellen. 
slyDin (19. wett. bónen schleifen). 

*Gortieineus 2. dom?nus (16). 

*Cortilis v. TTortilis. Crispus. 

Co-, 4 eu- (G£.) -rtina hd. nd. vor-, 
vm- (11, 6), Ad. fur-, vmb-hanck, Ad-hang, 
-hange. furhang am bet, des betes, der 
schlafkamer (75) serg, decke (Das.) en 
craem (11.7. q. tabernaculum institoris 
Kil.). gardijn (132). cortine p/. rugelachen 
(120). ruek tucher (65). 

*Oortintimo v. Cordintime. 

*Cortius v. Cornus. 

*Chortonieum (Gallia) uualholant 
(Wessobr.). 

*Cor- 4 con-tulis (9), eartulio (8. 2« 
eardo) ange-r (9), -l] (8); aus eurculio 
anger. 

*Cortulum v. Coreulum. 

*Cortum 7 pirus chozze (104) ?. g. 
kottus 4 byrrum kozzo (Gf. 4, 539). 

*Corturnix v. Coturnix. 

*Cortus (cf. turtus) schiltkrot ein 
wurm (74). 





COR 153 

Cortusa alp-, berg-sanikel, wund-, 
heyl-glóckehen (143). 

*Coruare v. Cubare. 

*Coruentieulum v. Conuenticulum. 

*Corues v. Coruus. 

Coruina vox rappen gesang (65). 

*Coruipa v. Ceruipa. 

*Corvis v. Corbis. 

*Corula v. Corulum. 

*Coru-, eory- (Gf. -letum hasalahi 
(Gf.). hasel-busche (19), -busch (11). 

*Coru-, eoro- (16), eorau- (3, 15) 
-inus, colurnus (121 &e.), eornulus 
rn hes-iliner (Sum.), -eliner (121), -elen 
16), -seln (8), -ebrier (120), -eler stock 
(75). ein hesellen steiken 5, 

*Corulis hassel (1). 

*Cor-ulum, -ylum (68, 110), -ula (5^) 
nd. hasel, h.-not. Ad. h.-nuf), -nosez (b^). 
-noezs (18); hassel nof). 

*Cor-ulus, -olus (16), -ylus (68, 110), 
-ilus (121 &e.) has-el (3), -1 (102), -sele 
(47), -le (96). hesele wes hd. nd. hasel-, 
hassel- (0), hase!n- (18) -baum, -bom, 
-stud (93). hazel nuz (4). 

*Co-, fo-rulus (cf. forulus, eor-ilus, 
-ytus) beygurtel, zerseckel (74). 

*Cho-, eo-rulus (cf. ehoraula) eyn 
vor-danezer (12), -dentzer (10). 

*Corum zaumleder (64). 

*Coruptela v. Corruptela. 

*Corus (v. pellis sub collo bouis £ fo- 
ramen in muro; »« tho-, fo-rus) stelle 
hol (19). 

*Corus (£. crudelis, superbus; aus 
toruus?) grewlicher o. hochfertiger (74). 

Corus (cf. ventus) ost sudost (1). 
ortwest-, nortost-wind (126). chorus 
nort-oist (D), -ost nord (1). 

Co-, gew. cho-rus (xópoc) korn mase 
(100). eorenmate (99). scheppel (22). wein 
seheffil (9). wispel (23). 

Cho-, co-rus hd. nd. eyn schar. 4. 
locus sanctus dc. hd. eyn kore, kor (9, 
75), ehor (8, 75), choirr (b»), kar (75). 

Cho-, co-, cor- (8) -rus ein pfeiff 
mit secklin (91). sackpfiffe (75). pfiffen- 
(25), blatur- (95) -spil (Znstr. mus. 95. of. 
eonehe) ein orgel mit ezweyn roren 
(8, 9). 

Co-, cho-ruseare Ad. bli-cken, -ckzen 
(6), -xen (68, 110), -gzen (133), -gsen (152), 
-tzgen (67), -ezen (D, 69, v0, 16, 134), 
-eken als daz weder luchte ader bliezt 
(17) plitzen, schawren (74). md. blix-, 
blixe-, blies- 7 blys- (22) -men. blicknig 
i schyne (18. 7« -atio). Ad. nd. schinen. 
seheynen (9). erschienen, luchten, wet- 
ter-l, varr. -leichen, wertterleuchten 
(65). wedderleugen (13). gleissen (Fris.). 
zwitzeren, erschüttelen (Das.). 

Corusea-tio, 7 -men (76) (7. fulgur 3) 
pli-xen 2 -ezen (3), -gtzunge (133), -gzun 
(152). plitz 2 sehawr (74). blick-ung (5^, 18), 
-ezschin (11). sehynung (85, 18). scihn alse 
bliesme (23). blixem (225, 132). blix (110, 
132). blitz des weters (75). hym-eliez (1), 
-lyez (3), -liezen (4). 

Coruseatio leuior wetterlucthen(125). 

Coruseus schinbare, luter, clare (17). 
scheinend, glitzig (Das.). glantzend (Fris.). 

Coru-us, -es (75 varr.) hd. hrab (4), 
rab, rabb (Fris), kolekrab (ki), rabe, 


'eyn swartzer r. (€); rappo (93), rappe 


154 COT 


(34, 87), rapp. »d. en raven (23), raue 


COT 


Cotinus (7. scotanum &o.) presilgen- 


(99), roeue (11). eine aux (109). krump- | holtz (143). fárber- (Ki.), wilder ól- (143, 


schnabel (awZs 75). 

Coruus (piscis) hasel (93). 

*Chos v. Chaos. Cos. 

Cos, ehós (120), cox (136), cosus (Gt.), 
eos olearis (Das., Fr.) (7. lapsorium q. v.) 


hd. wezi- (104), wetze- (1), wece- (19), | macht kitten 


wetz-, welt- (D), wet- (125), slif- (Gt.), 
sclif- (93), schleif- Z ol- (73), Ól- (Das., Fr.) 
-stein, -stain, -stheim (1T). nd. eyn wete 
steen (22), slijpstien (11). ags. huetistan 
(136). 

Chosdrus v. Costrus. 

*Cosina (aus consobrina cf. Dz. Wtb. 
119) magin (V. s. Galli). 
*Cosma v. Bugula. 

Cosm-areha (Br.), -iarecha, -arius, 
-arita, / consimarga (76) 7. princeps in 
mundo (cons. 76), totZus mund? (Br). furst 
o. herre (74), prince (147) der werlt. 

Cosmarchia der werlt furstendom 
141). 

: i cerdaue werent- (132), wern- (11), 

welt- (110) -lich. werltliek (147). 
Cosmus werlt (147, Sum.). die welt (65). 
*CGospis v. Cuspis. 

*Cossofrenus v. Consobrinus. 

Cossus (7. teredo) holtworm (147). 

Costa hd. rybe (4), rieb (16), rieben 
(114), rebe (125), rippe, ripp. 2d. ribbe 
(9225), rebbe (99), ref Z7 rafe (22^). 

*C. can-, equ-ina (7. lanceol-a, -ata) 
spitz wegrich, n4. hontsribbe (143). 

*C. ovina schaffripp (143). 

*Coste 2. decas, gentos (Br. 
-xoocf, ? ). 

*Cost-e, -ula rebewurtz (75). 

Costella v. Costularia. 

*Costella (cf. eartilla v. eartilago) 
brot leffel (8, 9). 

*Cost/os v. Castologaloe. 

*Costos v. Custos. 

Costr-us, -ux (at.), 4 -es (74), ehos- 
drus (94b, Gl. Aeifr.), eastros (130, Gl. 
Aelfr., Gf.), construx (8, 9) (7. dux aptum; 
grece dicunt duces apum 1305 aus oestrus, 
cf. costus; vll. wiso »« wefsa?) uuiso 
(127, Gf). wis-il (104), -el (9), -sel (8). 
weysel, bynenkunig (74). ags. seo beo- 
moder (94b). 

*Cost-ula v. -e, -ularia. 

*Oost-ularia (76), -ula, Z -ella (Br.) 
ribe (4). ripp-lin (155, v6), -el (75). 

Costu-s, -m (87, 105, 141), gr. X0Gt0G 
(114), tostus (qg. v.), eustos (q. v.) velt 
mineze (85). sent mergen mynez (17). 
kaneel (19). eoste (87). kost (47). tost 
(Sum. V). wilder saluan (75). wolgemuot 
(91). plos- (105), laf- (75) -wurtz. 

Costurarius v. Custos. 

*Costus 7. panis siliginis (148). rücken- 
(9), ruck- (8) -brot. 

*Costus (aws eossus? «ws oestrus, 
cf. eostrus?) slang, vnck (14). 

*Cosus v. Consus. Cos. 

*Cota-mius, -na &oc. v. Cydonia. 

*Cothelaficula v. Cotula fetida. 

Cotieula goltstein, probirsteinchen 
(125). 

*Cotid- v. Cottid-. 

Cotyla v. Cotula. 

*Cotinus v. Cydonia. 


aus 


Ki.) -baum. 

*Cotognidium v. Coecognidium. 

Coton, eothon (7. porius; p. artifi- 
cialis Gl. m.) gestad (88). haeue (132). 

*Cotoneatum (cf. eydonia) ain ge- 
(sic 91). eyngemachte 
quitten (125 Mrg.). 

*Cotornix v. Coturnix. 

*Cottenus 2. vermis qui nascitur $m 
faba t porcus marinus (16). 

*Cot-, co- (110), quo- (125) -tidiana 
(adj. s. gH pestis; nomen piscis s?c 67, 
68, 110) hd. teglich-e, -b5 (67, 68), -s (110); 
tágliche (134). dege- (5, 7, 18), deyge- 
(21), daeh- (22) -lich, -lichen (18). deghe- 
lik 7 vresen pestis (23). tag- (1), dege- 
lich. frieBben (1, 17), írysBen (5^). dab 
teichlichen frisen (3). ain tegelicher ritte 
(6). das tegliche riten (125). daz kalde (5). 

*Cot-, co- (110) -tidianus Ad. dege-, 
deyge- (16, 21), dage- (19), tag-, teg- 
(110) ich; tág- (134), tege- (6) -licher. 
nd. degheli-k, -x (11). 

Cott-, cot- (110), coth-, quott-, quot- 
idie Ad. nd. alle dage, Ad. tage (3), tag. 
hd. all, al tag. dege- (5, 17), doc (21), 
tege- (6) -lich, -lichin (5). nd. degheliken. 
quottidie (2« quot dies, quoties) wie 
vil dage (18). weydicke (12). 

*Oottula 2. mensura vini (?. q. cotula 
Br. &e.), £ lacus (15), £ puteus (3, 15, 16) 
qui in pisterio est schat (76). sumpff (15). 
ein sumph (3). 

*Cottundus v. Contundus. 

*OCotturnus v. Cothurnus. 

*Cottus ( piscis, ?. gobio fluuiatilis) 
gropp (140). 

*Oottus v. Coceus. 

*Kottus v. Cortum. 

Cotula (cf. cottula) mate van ander- 
half (147). 

Cot-ula, -yla, -ila (Fr. (?. crispula 
herba, crespul-a, -us 143) streich-, sterck-, 
stein-blum (143). spind (Fr.). 

Cot-ula, 7 -ila (74) fetida, cotila 
(rr), eothelaficula (17) (7. bufonaria, 
brusciaeulum, solis seculum, 2n Hetru- 
via vlg. cota 143) hd. nd. hundes- (96, 
Sum. &e.), Ad. hunds- (143 &e.), hunf- 
(10), küh- 7 krotten- (143) Ad. -blumen 
sim., -plum 7 -tistel (74), -distel (Fr.), 
-dill (143), nd. -blome (47, 85). 

Cotu-, contu-, wntersch. von conte- 
1 cutu- (76), cortu- (95), coto- (8), conto- 
3 &e., alph. eoto- 18) -rnix, cotur-trix 
(tx) 7 -tis (19), -nus (q. v. 14) (é. per- 
dix, ortigometra, orthogemeta 1, quas- 
quila 93, corlegium 76) est qd. auis (3), 
a. regia (16) $n arabia mascens quam. 
greci ortige- (16), orthiogru- (3) -atam 
(aus ortygas pl. Pap., ortogon Br.) vocant 
ab ort- (76), orth- (3) -igia énsula dc.; 
ali vero eam vocant orthigiam, mgr? 
bigardum (3). (cf. pygargus, bistardus, 
orty-x, -gometra) wach-tul, -til (95), 
-tel (b, 7, 10, contu. 76). -el (93). watthel 
ru qua-ckel (107, 132), -ckele (106) 
-ecle (99), -tele (8b). sneppe (11, 19). 
brach- (5, 8, 67, dE broch- (9), bruch- 
(3) -vogel, Z -hun (9). ^d. hasel-, or- (76, 
95), reppen- (64), reppe- (17), rep-, rip- 
(21), rapp- (7), nd. rap-hon (55, 13, 23, 








CRA 


d hd. -hün, -huen (1), -hun, -han (?1, 
76). per- (107), pa- (132) -trijs. 

Coth-, eot- (74, 75), eott- (15, 16), 
eont-, tect- (75) -urnus (2. menti £ 
grepita 75) d. viltz- (1, 9, 75), streyt- 
74), bunt- (9), punt- (74, 75), both-, bot- 
(19) -schueh, -schuche (9), -sehw p 
bosseuch (100). nd. bote (99), butschoe 
(11). eoturni kotzinge (Gf. 4, 539). 

*Coturnus (»« turnus, coturnix) 
rephun; turnas ein muntze (74). 

*OCoturt-is, -rix v. Coturnix. 

*Couare v. Cauare. Cubare. 

*Coura v. Coxa. 

*Cousquilla (7. g. eossa Gl. m. cf. Goth. 
Wtb. 2, 238) gall. cosse (122). 

Couti v. Conuti. 

*Cox v. Cos. 

*Coxa v. 'l'oxa. 


Coxa, coura (76. »« erura?), eera 
(q. v.) (cof. gosse) hd. diech (vt ?n crure 
€ sim.) dyche (12), diche, dich, dihe 
(1105), dyh o» deych (13, &£.), dieg (5), 
tiech (6), tich (3), dege (10). dycher, 
dyher n. pl.; der hangenden laneken g. 
pl. (4). dye (19, 9o, 99). dee (23). dey 
(109). ags. theoh fiet gewerb, gleich, 
sehlof, var. scho (65). gesclof) (64, Sm.). 
beindicki (93). wade (3). brat (s8, us 
brade (132). schenckel (17). enckel (76). 
goffe (121). hufft (88). ein ripp (68. »« 
eosta). 

Coxale lendenyer (147). 

Coxendix hufft, diech, brat (88). die 
schloss der hifft, 7 morbus die sciatic 
(91. cf. ischias). 

*Coxima /. laetuea agrestis (47). 

*Coxinum v. Coccinum. 
Coxula diechel (75). 
Cra rabengeschray (74). 

*Krabe v. Karabe. 


Crab-ro, -rona, -ones (pl. 118), 
eab-ro, 4 -o (75), earbo (76), seab- 
ro, -o (1), -rones (sg.? 23), -ones (sg. 
Db), -iones (p/. 1), serab-ro " 12, 19, 
20, Br. -o (3, 8, 9), -io (53), strab-o 
(19, 90), -eus (16), -us (11, 19), gubru- 
nes (pl. Gt. 4, 1039) 7. seara- (15), scarre- 
(19, 20), sera- (75.,9, Br. &c.) -beus, -bius 
(9) (eabro differí à, seabreo 110) wybel 
(9) wysel (strabeus 16). wobbel serabro; 

herde woubel strabus (19). weuel (11, 
20). ros- 7 perde-w. strabus (11). kafer 
(6). en querqueuer (-ue 23). bathtkever 
(95). bach- (aus bacht /utum?), rai-, 
laub -keffer (7). rof-kefer (75, 110), 
-wurben (753), wurm (75b). schrot (53, 
15) est genus brucorum der kefer On. 
schroter (1). seroder (seabrones 23). 
wespen (3). pfherde-w. (125). pferd6flieg 
(110). ags. uaeps cabro; hirnitu erabro 
(136). hurn-uD (64, Fris.), -auf) (91, Sm.) 
-iB (6), -is (100), -üssel 7 -essel (73). horn- 
uz (121), -z (102), -uf (ki2.), -us (141), i 
(17), -ne& (111), -ig (12), -ing (125), -eel 
1), -oberon (4. 118). hórn- (114), hürm- 
e a. 1618) -sen 7 horlitz. breem (110). 
bremen (pl. 73). eyn stradit (seabrones 
5b). schabe (sealbro vermzs11.7« scabra?). 
erabrona ein bóse fliegender wurm (6). 
ein bof) fliende (17), en bose vleghende 
(93) worm. 

Craeca v. Araeus. 

Crace-, crage- 4 erea- (Gl. m.) -ntes, 
eacent-i (pl. Pap.), -us (sg. Gl. m.) (t. 














CRA 


graciles, cf. 142 v. eragentes) geschlanke 
; leute (Ki8.). 
*Craeina v. Cracouia. 
*Craeius (piscis, aus graeius) crasse 
b 


*Craeo v. Trago. 
Crac-ouia, -ina (66 &e.) (c2u.) chraew 
(1). erakau (5). krako-we (23), -w (22). 

*Craeulus v. Graceulus. 

*Cradula v. 'Tradula. 

*Cragedia (aus tragedia herrenlob 
cf. trageria) hern lof (23). hirnlóff (sc 6). 

Cragentes v. Cracentes. 

*Cramaeul-a, -us &c. v. Cremacula. 

*Cramula (141 unglossiert; cf.crem-, 
erin-aeula) urgule; chella (6Gf.). preche 
(EnZ ? Sum.). 

*Craneallare v. Cancellare. 

*Cranea v, Crinea. 

*Crane-lla, -um, -us v. Cranium. 

*Crango (2. collumbar colli 16, cf. eav- 
eannum Gl. m.? aus d. krago?) cragin 
(8). krág (krang 16). 

*Craniale (cf. eremaeula &o.) hoyl 
(19). en hael (11). 

Cran-ium, -eum, -eus 7 -ella (64), 
erineum (7. ceresella 7), graneum (93) 
(era- 4. eri-nium 7 de crinibus factum 
76. cf. erinea) eyn hirn-schedel (275), 
-&eheydel (8), -sehal (6). hyernschaln, 
var. hirensehal (64). hirne panne (11). 
eren (sic) becken (19). en breghen cop (23). 

*Cranopadia v. Cronopodia. 
*OCrapinare v. Carminare. 
*Crapueia v. Catapucia. 

Crapula (7. gul-a, -ositas D Ad. 
fraB, fraB-e (10), -heit (75); fraif (b), 
fráB (12), frauf) (68), fro (17), gefrab 
(15), fressen, frefnyg (25), fresnie (93. 
Fh frassenie Ob. 408), veresserige (6), 
reDerij (17), de fraBung (18), vber frai 
(19); ubir- (8), ober- (13) -essen. nd. vras 
292b) ouer at (23), aueraet (11). fullery 
(nop quobri t) quaB, swalk (74). quas, 
sweliüch (225). quofà (17). (Cf. Goth. wt. 
2, 602). gulsieheit (132, 147). uuaragé (Gf. 
1, 962). 

*Crapula (cf. erepula) v. Cucius. 

Crapulari Ad. v'efen (6), freDen. nd. 
vreten. uber-essin (8,9), -fullen (4). frassig 
werden o. sein (75). zeuil fressen (64). 
uassen (b, 74). eBen, qu. vnd drincken 
17). eBsen ader quofen (21). quaDen 
12). quaysDen (b^). qwossen (3). quasen 
292b) quatzen (23). quatten, vaistwer- 
en, schwalken e hd. wol woil, der 
fole (18) leben. 

. Crapulatus ubir sat (8). oeuersadet 
(132). uuorager (Gf. l, 962). 
*Crapulose quafác- (17), gefressig- 
(73) -lich. 
*Crapulositas frasserey(75). gulsieheit 
141). 

Crapul-osus, 7 -ator (76) fribig (21). 
frassig (1, 75). ge-fr. (15). frássig (134). 
fressiger (76 s2m.). fuller (4, 110). qwaDig 
(14). quassiger (74) eyn quaysser (5). 
quatzinge (22, 23). gulsieh (132, 141). 

Cras 7. erastinus (69, 70, 134); in- 
erastino (D^). hd. nd. mor-gen, -ne (D^, 
2225) -n (6, 18, 67). mon (21). 

*Chrasalina v. Crisola. 
*Crasmare v. Oscitare. 





CRA 


Crassari, -re (11) fet machen (17). 
meesten (11). feisten (8). 

*Crassari (-« grassari) grulich dun 
(8), tun (9). 

*Crassatorium v. Crissatorium. 

*Orassetudo v. Crassitudo. 

*Cra-, gra-ssetum (cf. cru-, lu-cibu- 
lum) tygel, tegel (74). 

*Crassin-aà (Sum. VI)  -ela, -ella (1) 
uelt-quenela (100, Sum. VI, Gf.) -cenula 
(Sum. VI) quellen (1). 

Crassi-, erasse- (D^) -tudo, 7 -tas 
(66 &e., 110 &e.) Ad. fette-, fethe- ud fet- 
(17), feiBtig- (68, 110), feifti (7), faisti- 
(1, 76), feiste- (8), feib- (91), sath- (v) 
-keit, -kait (1, 76), -keid (17). vaistichait 
(2). vetticheyt (23). vetheyt (99). feyste 
(64). 

Crassu-la, -da (85) (cf. fabaria) 
bladelose (19). swel- (8), dros- (96) -wortz. 
druuswort (85). denswurz (Sum. v). cr. 
maior erdpheffer (Sum. v). erd-, heif-, 
mawrstein-pfeffer (74). fette henne (Ki.). 
drufworcz (8 &e.)) druswort £ ertpeper 
(47). ertfesse; donderloek (85). er. minor 
(cf. exisola, serophularia) truf)-, katzen- 
wurtz, maur-, stein-pfeffer (74). stenpeper 
(41). steenpephe, cattenwort (85). carten- 
worz; erasula vermieularis stempheffer 
(Sum. V). 

Crassus Ad. nd. vet. hd. fet, feth 
(D^), fette (18), vetthe (19), feibt (110), 
feist, faDt (642), feyste (645), vaist (1, 2); 
feist o. ful mensch (8). 

*Crastina (st. -are?) vermorgen (74). 

Crast-, erath- (85), cast- (9) -inare 
morg-enen (18, 22, 23), -ene protrahere 
(5), -nen (76), -en werden (17). marge- 
nen (21), -n (4). Ad. vri-, nd. vor-, var- 
sten. lenger fristen (8). Ad. nd. v'lengen. 
hd. v'ziehen, vor ezigen (3). 

Crastinus (cf. eras) morg-en (67), 
-nig (1), nick (19), -nieh (22, 23), -elieh 
(b, 18). marge-n (11), -nleieh (4), -lich 
(21) mornig (7, 110). mórnlich (6). morne 
der tag (5). 

*Crastrinus v. Castronus. 

*Crasula v. Crassula. 

*Crate v. Crates. 

Cra-ter, -ther, -tera (bissw. untersch.), 
-tus (? v. eyathus), 7 -tulus (147), -tis 
i ehrather (76) hd. napfe, napf. napp 
myt tween oren of henghlen (141). 
nap (99). eoph (117). kopf (93). Ad. 
becher, pecher (4), hoff-p. (-ra 111). nd. 
becker O5, beker (11). zynnen kan (8). 
erater trog (111). prunnen- (91), born- 
(125 Mrg.) -trog. schawer (125. cf. Fr. 2 
166). craticulus ?. paruus ciphus (16). 

*Cratera-rius, -tor (76) becherer (8). 
nepfmacher (76). 

Cra-tes, -tis, -this, -te (86), grat-es 
(€i. m.), -is (75) (/. suppedaneum 7 su- 
stentaculum 75) Ad. nd. hort. Ad. horte, 
hur-t, -dt (68), -d (1, 2), -de (4). katzen- 
hurt (93). eyn geflecht hort (5). harst 
(86). hd. rost, royst, ruest (125). nd. roest- 
er (11 sim.), -re (99). gerust der murer 
(15. »« rost). hd. nd. vlecht. Ad. fleehte, 
slecht (sic 1), fleiehte (3), flekch Iu 
flech (18), fleck (7), wlech (13). matt (6). 
ein ege (43) ain zain vff dem karren 
(16). erates ferree ein schling (cf. slenge 
Br. Wi». 2, 821); er., virge $ pertice era- 





CRE 155 


tieie dy staken, tzungerten, Mrg. tzaün 
pfele (125). 

Cra-, gra- (q. v.) -tieula Ad. roste, 
rost, rosch (76), róst (12), royste (152), 
roist (13), eyn ysen r. (Y). nd. roster 
(22, 23). ein kleyn rost (66), -rostlin (68, 
110). rostisin (104. cf. Gf. l, 489). rósti- 
sen (93). 

*Cratieulus v. Crater. 

*Cratillum (auserates »«eartallum ?) 
tragkorb (74). 

*Crathinare v. Crastinare. 

*Cratis v. Crate-r, -s. 

*Cratulus v. Crater. 

*Cratus v. Cyatus. Crater. 

*Craxare (6. scribere G1. m. aus eha- 
raxare) coruorum, voz (141). 

Creacentrum spicknadel 7 fleisch- 
hacken (Ki.), -hack, n/. vleesch lardeer- 
priem (116). 

*Creagra 7. abominatio (148). 

Crea-gra, -cra (Pap.), -ga (85), cea- 
(120), tea-, te- (75), earrea- (1), ciro-, 
t cito- (3) -gra, cir-oga, -egia (2), 
ereos (496 agus ,dicitur a cereos &o.') 
(4. fuscin-a, -ula, fucina 68, fu- 75, 
Su- 76 -stinula, furea, farea &oe.) Ad. 
nd. krau-wel, -hel (21), -el (17, 49€); 
krou- (11), kro- (22, 23, €hytr.), kra- (110), 
kreu- (134), kre- (9, 4, 93) -wel. erowil 
(120, Gf). król (95). kroel  karst (6). 
kravel (3). krail (115, Fr., Gl. m.). kráel 
Ü . chrew-il (119), -chel (1). kreul, erebel 
4). kreuel (69, Ki.) krogel, kriel (75). 
krempel (1, 4. cf. fuscinula). knebel (7. 
furca ad nee-, var. nect-andum 75). 
crapft (49). eyn greiff (5). en grepe £ 
en gaffele myt dren tacken (22, 23). Ad. 
nd. (22) gabel; g. mit drey zincken (76), 
mist-g. (eirogra (74). forke (Chytr.). 

Crealium v. Cerealium. 

Creantes v. Cracentes. 

*Creare (aus credere) globin (8). 

Creare Ad. schaffen, be-sch. (175), 
schafen (13), scefpho (prs. 141), schop- 
phen (1), sehepffen (68). nd.scheppen (99). 
ieht (8), ieh (sze 9) von nichte machen 
(&. ex mihilo aliquid. facere). 

Creat-io, -ura (£. plasma) beschaf- 
fung (15). 

Creator schopffer, v/g. beschaffer (75). 
schep-per (b, 18, 22, Anz. 8, 100), Ad. 
-fer, -pher ieht von nit (15). sepper (21). 

Creatura (cf. ereatio) schepp-unge 
(D), -inge (23)  schephunge (16). Ad. 
schepf-ung, -nung (4. mAd.); schopffunge, 
schaffung (v0, 134), be-sch., var. -schof- 
funge (175). geschep-nisse (9), -fft (68). 
ge-schopffvar.-schópff(75). gotis geschofp 
(8^). sehepsell (132). eyn ding das ge- 
schaffen 1st (1Y). creat-ure (5, 7), -ur 
(98, v6, 110), -or (22). 

Creb-er, -rus, -us (3) (V. frequens, 
spissus, sedulus, assiduus dc.) hd. nd. 
stede. Ad. stette (6), stet (4), steyte (3), 
sta- (1), stá- (134), ste-tig; stetiglich 
(68). dieke (b^). emfig (110 szm.). 

*Crebersia (nauis) esel-zül (2. cf. Sm. 
4, 254), -tzull o. nollholtz (74. cf. grafa- 
sium). 

*Orebida (cf. ere-, tre-pida) styfel 
4 stutze (74. m?ssv. aus styfel fulcimen- 
tum). 

*Crebo v. Crebr-eo, -o. 

Crebra munuseula mang-faltig gabe, 
var. -feltig gebung, a/as krem-sel, varr. 


20 * 


156 CRE 


-Del, krétzel(65. cf. kramp, augsb. kramet 
aenim, dona Sm. 2, 385). 

*Crebrare v. Cribrare. 

Crebr-e, -o hd. stet-lich (D, 4), ig 
(8,9), -iglichen, -deelichen (152), -tenglich 
(61).steitlich (3). státiklich (134). stede(11). 

Creb-reo, -ro, -o, prí. -ui (2. densum 
esse vt paries 66 &c., esse 1 fieri d. Br. &c.) 
Ad. nd. dicke, hd. diek, dike (6), dig 
(21) wesen, Ad. sin, sein, werden (3, 
io dyg- (152), dick-sam (sZc 66, 10, 151, 
152 aus dick sein). wiDen (-bo 17), diek 
als (-bro 2. densum fieri 4) ein want (aus 
dick wesen als ein w.). 

Crebreseere beginnen zu, tzo (132) 
ver-menigen (110, 132), -mainigen (110€). 

Crebrifurus diefstede (147). 

Creb-ro, -o (1105) (Z. porca Br., Gl. m. 
cf. aratiuneula) ein beddeken van erden 
tusschen tzwei foren (132). ein bede-chung 
(110 var.), -ckung (s2c/) von erden zwi- 
schen zwei furchen (68, 110). 

*Orebrum v. Cribrum. 

*Creb-rus, -us v. Creber. 

*Crebundium v. Crepundium. 

*Crecitare v, Cretieare. 

*Crecop-, ereocop- ? erepop- (3), 
eretob- (131, Sum.), eretab- (127), eregog- 
(76) -ulus, -olus (22, 28, 127, Sum.) (cf. 
eretallus) wesp-en (21), -e (3, 5, 22, 14). 
west (7). wepftz (76). wesfs; mistel (74). 
wispel (23). eyn brem (18). hore- (131), 
hor-tubil (131, Sum. IV), -tubel (Sum.) aus 
crepare —« onocrotalus? 

*Creda (7. erida Gl. m.) v. Crepida. 


Credere Ad. gelau- (9), glau-, gló- 
(6) gleu-, glei- (21) -ben; geleubin (5). 
nd. louen, ghe-l. Ad. burgen. borgen (9, 
11, 13). 

*Crederium v. Credites. 

Credibilis gleuplich (8). 

*Credices v. Credites. 

Creditarius (fehlt im dem Hss.) Ad. 
glaubhafftig. gelouffachtich (132). 

*Creditas (cf. sq.) ags. geleaffulnys (94). 

*Credi- (a/pAh. erepi- 110 &c.) -tes (Mss. 
mog.), -tas (18, 21, 66 &c., 110 &c.), -ees 
(4), eretieus (T. cf. h. v.) Ad. zwifel-dig, 
Ag (18), -hafftig (110), -iehkeit (21), 
zweifel-dig (17), -tig (7), -hafftikeit 
(66 &c.), -hafftikait (134) zn corde, in dem 
hertzen. Cf. erederium (68, 110, 132) z. 
dubium; crep-eron id. (Br.); -erus Qu^ 
&c.), -orius (16) i. dubius; -ere i. dubi- 
tare, spissare (Pap. cf. ecrebreo); -e Z 
cerpe ?. dubiose (16); -ecors (anders 
?íal. -aeuore frz. crévecoeur) twiuelich 
in deme hert-en (22), -zen (23). 

Creditor gleu- (8, 9, 75), glo- (6), 
ge- (15 var.) -ber. ein beyter der beza- 
lung die ym vf) steedt (55). gelter den 
man bezalen sol (75). die denandern bor- 

het (11). eyner der da ioht geborget 
iot (17). borge-re (100), -r (9).barger (4). 

Credo ein crede (5'). 

*Credo v. Cerdo. 

Credulitas der glaub (65). 
(22). onzwyfelheit (68) 

,Credulus Ad. gelo- (9), gleu-, glau- 
glói- e -big; elcibelieh (o PES 


gheloue 


louich. 
Creentata v. Crientia. 
*Crefrare v. Cribrare. 
*Cregogulus v. Crepopulus. 








CRE 


Crema (ial), grema (4. episerum | 


5^) smant (19, 74, 109). roume (74). roum 
ol room (107). rome (11). milchrom 
68). sane (99, 107). matten (b^) 

*Crema brant (110). 

*Cre-, eri- (74), era- (alph. cri- 6; 
74, 104, 121, 127, Gf.), gra- (6, 5, 17, 64, 
74, 93) -maeula, erema-seulus 7 -sclus 
&oc. (Gl. m.), -ria (74, 76), eram-aculus 
i -male (Gl. m.), -ula (q. cf.) 4 grani- 
mala (131), gram-aria (9.), -mula (141) 
(cf. erinacula. Gl. m. 2, 766, 776. Goth. 
Wtb. 2, 494) hah-ala &c. (Gf.), -ele (104), 
-el (85). habila (121). hala (131, 141). hagel 
(74). hohel (6, 74). kessel-h. (8), -hol (9), 
-hack (-ria 74), -ring (76). eyn hole- 
ring eram., -wige (?) gram. (17). hael 
(11, 93). hely (64). hol (9). 

*Cremale (ga/l. ecramilli-e 122, -on 
Gl. m. cf. prc.) schornsteyn (19). schoer- 
stien (11). 

Cremare, 7 -ri (74) (cf. erepare Ad. 
bor- (Mss. mog.), bur- (19), bren- (.Drucke), 

ren- (4, 74), nd. ber-nen. burren (74). 
orn (17). v?borren (21). bru-wen (5) 
jen (99). hd. voi- (Mss. mog.), ró- (12), 
re- (49) -sten. sengen, v'stroyen (22). 
pinbigen (17), -gen (21), -eghen (23). 

*Oremaria v. Cremacula. 

*Cre- (753, 100), tre-marium (7. tripes 
75) lüch seirben (100. cf. erucibulum 
&oc.). kesselfuf) (15). 

Cremase-lus, -ulus v. Cremaceula. 
*Cremena v. Crumena. 
*Crementare wa- (11), way- (19) -ssen. 

Crementum /d. wachs-unge, -umb 
(2), -en (76); wasch- (5), waD-unge; wags- 
ung (5b), wayssunghe (19); gwechs (134). 
nd. was-singe, -dom. mannessame (74). 

*Cremeu-m, -s &c. v. Cremiu-m, -s. 

Crem-ium, / -eum (19), -inum (47), 
-um (Alb.), erenium (q. 5 g£remi-um, 
pl. -à (2, 33, Sm., Gf.) (?. frixorium, 
siecamina; holocaustum; quod remanet 
in patella de carnibus frizis,siceamentum 
lignorum 41 frizorum in p.; aus cremare 
»« Xp(u0», crinea q. cf.) durri, thorri; 
d. paum (Gf.). spacha (119b, 121, Gf.). spach 
(101). kühn, sehleissen (Ki?.) sproyf 
drapp (eremeum 19. 2. e. surculus, race- 
ms). hd. criebo (1195), griu-po (G£.), -b 
(2); grieb-o (Gf.), -e, -e die geschmelezet 
ist (10 Mrg.); grübe (95) greub (134), 
grewben (1l, Fris), grieb, gribe (21), 
griben (19), gryben (12), grebe (5, 125), 
grife (3), griffe (8), greifen (Fr), griefen 
(Gl. m.)), griue 7 qwot (9). nd. grywe 
(109), greu-e (23), -en (22b, 132) off ein 
kadebrade (132). gryeve, cade (147). brade 
(109). griemen (71). kromel (75). kresche 
(Fris.). kranken (kràuken?) o. martrer 
(1). gebrant oppher (17). swar-te (5, 74, 
133), -t (18, 74), -de (28, 109). schwarte 
(67, 152). eyn swert (21). 

*Cre-mius, -meus (5, 21), -minus (6, 
21), -nis (74) (Z. paratus, pronus ; fehlt in 
110, 132) Ad. bereyt. nd. bereyd (23), 
breyt (22). 

*Oremu-nium (147, 148), -tium (Gi. 
m.) (£. holocaustum, cf. cremium) offer 

141). 
: *Crena v. Cerna. 

*Crena (aus threna »« carena?) ?. 
fle-tus (67 &e., 110 &e.), -etus (66); versus 
: ví caream erena síren-uo, -ue, -a. 





CRE 


Crena krinne, kerb, beilen (Fris.). 
krümme (Ki?) pl. krinn-, zinn-lein an . 
den blettern (135). 

*Crenis v. Cremius. 

*Crenium v. Cremium. 

*Crenium en cranie (11). 

*Crenium (aus eremium) zuntter (1). 

*Cre-nium (74), -mium, Z gremium 
Gf), eromin-on (147) -um (Sum. V) 
os. 745 4. gramen nouum per sectionem, 
primam Gt., cf. Sm. 2, 550, vrm. st. post 
8. pr.; demnach aus eremium. s?ccamen, 
»« xpopuuooy? Keine besondere Pflanze? 
vgl. amachtsblohm paeonia officinalis 
Nmn.) ama-cht (85, Sum.), -ehe (74), -th 
(47, 101), -t (Sm.), -d (103, Gf.). hunts loiek - 
(£. cepa eanina 147). 

Creobula wilde krausemünze (kib.). 
*Creocopulus v. Creopulus. 
*Creones ?. awis pibisci (8b). 
*Crepa (7 erypta Gl. m. capra Ki.) 

v. Crep-ida, -ta. 

*Crepacul-a, -um (1365) Z. tabula, per 
quam passeres terrentur(136P); & qua a 
segetibus territantur aues ags. cledt (136. 
cf. cleadur a clatter, drum. Bosw.) Cf. 
erep-itaeculum; -ula esí dud quo fu- 
gantur volucres de segetibus (16, sim. 15 
v. eucius). 

Crep-are, -ari, -ere (-ere 7. cre-pare 
110, 132, -mare 68, -mari Br. 4 dirump- 
ere, 4 Br.; -are ?. sonare) hd. brechen 
(6, 68), zer-, enezwei-br.; prechen (74), 
Zer-, zu-pr.; prasten £ hellen (-ere 74); 
bresten, zu-br., -presten 7 auffkeinen 
(74); sehrinden (75); rizen (14), rien, 
Zu-r., -reyssen (9); phiphet (sc 100); luten 
(are 68, 110). Ad. nd. barsten (11, 132), 
bersten (14, 28, 75), spliten (99), splyssen 
7 schueren (132), luden (-are 11). 

Crepatus geschrunden (75). 
*Crep-e, -ecors v. Credites. 

Crepedo v. Crepido. 

*Crependium (cf. crep-undium, -ita- 
eulum) wig- (9), wiegen- (8) -bant. 

Crepere vb. v. Crepare. 

Creper-e adv., -us v. Credites. 

Crepi-da, -ta (16, 74, 76), -ea (8, 9, 
19) ereda (11, 19), eriped-a (64), -is 
(195) (Z. elami mélitum t£ magn? subtu- 
lares pl. -dze Pap. ; elareares 141, glarea 
res Gl. m, sandalium Kil, ocrea £ 
stiualis 93, calcius erepans 10) schuch 
kirne (10). grosser sch. (74). filez- (8), 
felezs- (16) -sch. viez schue 7 boeze (9 
botschuoche erepiea; buyf) ereda (19 
buete (11). ealotzchen (125). cloezen £ 
fuDsolchin qué onduuntur $n hyeme » 
slodse (kit. ?. q. sloitze sandalium 147 
slose (132, Kil. sehlosse (110). stiual £ 
lederhos (93). styfel (64). zokel (at. cf. 
Sm. 4, 225). erepidas ?. g. sola (7« soleas?) 
astericha (Gt. 1, 502.). ; 

Crep-ida, -a (85), pi. -idze, -ides, gr. 
xpYmiósc (cf. artocopus &oc.) crappfe 
(591 VE krüp- (115), kropff- 
(112) -lein. 

Crep-ido, -edo (1, Gl. m.) (7. cauerna, 
viparum ab-, ob-ruptio, summatas, montis 
extremitas dc.) hd. prestung (1), zu 
brestunge. nd. berstinge, to-b. loch in 
e$ steyn (17). hol (68). hoyel (132). háli 
7 sticchili (117). báli (sc) 2 steechili (120). 
hale £ stekel; want (Gf.). bort am ge- 





CRE 


stad (Fris., Ki.. ein g. de8 wassers, ein 

land (s8). 

*Crepita v. Crepida. 

Crepitaeculum  prunnóda (p. Gf.). 
kleffunghe (19). clapp-inge (11), -er 7 
klóterbüsse (109). klingbüchslein (Fris., 
Ki.). klaffer, kinderklapper, schlótterlein 
(Kià.). eyn Wjgen liet (17). wiegen bant 
(8). wigen tuch (9). 

Crepitare bresten (19). ganaisten Z 
bratzlen szcut ignis (76). dick vil luten 
(110 sm.). krachen ue Ki.) ki-, kni- 
rren (Ki.). 

Crepitudo zerbrechung (6). zcu pre- 
ehung (4). 

Crepitulum ein flitterbende (125). 

Crepitus krach-er (75)  -ung, brast- 
lung, don (88) klapff, thon (rris.) hal 
88, 110). gelut (68). geluyt off barstinghe 
132). furtz o. truntz (74. cf. Fr. 2, 392). 

Crepitus lupi fist, wolffs-, buben- 
fist, nl. bovyst (143). popist (Kkia.). 

— *Orepondium v. Crepundium. 
*Crepopulus v. Crecopulus. 
*Creporius v. Credites. 

*Crep-ta, -aà (1102, Gl. m.) Z. cauerna 
vbi ponuntur oss-a, -ua mortuorum (66 &c. 
110 &e., unfersch. von crypta) grufft 
(1105€). krufft (68, 1102). 

*Oreptus (cf. crepitus) prast on der 
mif (74). 

Crepudia (cf.G1.m. ^. v.) v. Crepundia. 

*Crepula v. 'Crepaeula. Crapula. 
Cucius. Datisea. 

Crepu-ndia, -dia (23, 74), -ndi (136) 
8g. pl. 4. rudimentum in facie (66 &e.); 
puerilia ornamenta indita (Br.), p. o. 
indicia (141, Pap.) que ewposttis ?nfanti- 
bus adhibentur; i. orn. 0 inicia? ceuna- 
lia, -bula (141); puerorum initia incu- 
nabula, /ns?gna. cunabulum. (Pap.); 
munile guttoris (136. aus monile gut- 
turis). (cf-erependium. inicie.) kli- (114), 
kla- (Ki.) -pperwerck. scehlótterlein (Kia.). 
klepperli, geschwaigung o. schenckung 
der kind (88) kinderzier (111). kynt- 
(21), kün- (6), kun- (66 &c.), küne- (19), 
kone- (5), kon- (23, 152), kón- (67), hon- 
(22) -heit. grobheit des antlutz (74). 

Crepu-, erepo- (11), erebu- (76) 
-ndium (7. cunabulum Br. &e. cf. erep- 
undia, -endium) wyege (11, 19). wieg 
(76, 110). wege (18). 

Crepuseulum demerunge (9). be-d, 
(5). denerunge (5^). schemer-unghe (19), 
nge (11), -tiit (108). schymerunge do 
auent (99). fin-, du-sternisse (10). morgen 








rode (8) zwischan- (93) zwischen- (91)|] 


-ieeht. zw. tag vnd nacht, morgen o. 
abend (110 5/m.). vortage (62). schnachts 
0. schmorgens ee, 7 wile vnd zyt dar, 
man wol erkennen mag tag vnd nacht 
von ein ander (75). 

Crescere Ld. wah- (6), wach-, wachs- 
(16), waB- (21), wa- (11), ways- (19), nd. 
was-sen. waschen (5). wasDin (b^). was- 
.ezen (18). waDen (17). 

*Crespinus v. Crispinus. 
*Crespolina v. Santolina. 
*Crespul-a, -us v. Cotula. 


*Crestantia (»« chrysos?) vbergul- 
tes faf) (74). 5 

Creta (7 calculus Mss. mog., argilla 
Br.) Ad. cri-, erij- (10), erey- (3) -de; 














CRI 


crid, kreid. nd. krite, krijt (132). wy 
erdtrich (64). lett (91). 

Creta figularia thoen (125). 

Cre-ta, -tha marina v. Crithmum. 

Creta rub-ea, -ra rod erite (29b). Ad. 
nd. roet- (132), rodel-, rudel- (22), Ad. 
rotel-, rótel-, roetel- (110), róttel- (67), 
rettel- (76), retel- (134), redel- (18), trut- 
(74, Fr. 2, 3939) Ad. -stein, -stain, md. 
-sten. rotstein der zimmerleut (75). 

*Cretabolus v. Crecopulus. 

*Cretallus ein diere (8b. cf. prc.? 
kretal mum4a Gl. m.?9). 

*Cretha-mum, -nus v. Crithmum. 

*Cretanus (7. laycus) lay (14). 

*Cretarius sbst. (i. designator sc. 
militum) einfurirer (115). 

*Cretarus schelwurtz (74). 

Cretella v. Clitella. 

SERRA -pa (£ tonitru dc.) donner 
74). 
Cretieare, crecitare (8) besseren 
(8). ezu-b. (9). genesen (11, 19). gesunt 
werden (17). bekeren (42). 

Cre-, 4 chre- (68, 110) -tieus (7. 
medicus, iudez, iudicialis, d?es iud., d. 
inditialis Znfirm? 174) ordelich (68, 110, 
132). anfengklichertag eins krancken 
(74). medieijnre (147). 

*Creticus v. Credites. 

*Crethinus satiua (cf. crithmum ) 
gartenbacillen (143). 

*Cretipa v. Cretiea. 

*Crethma v. Crithmum. 

*Cretob-olus, -ulus v. Crecopulus. 

*Cretum album hunde dreg (9. sonst 
album graecum weisser Hundedreck als 
Purganz geltend; aus exeretum »« 
ereta?). 

Crex (auis) matkern, schriek (112). 
schritz (Kki.). 

*Chriare (g. seuire; cf. Gl. m. À. v.?) 
grymmen (1). 

*Cribare v. Cribrare. 

Cribellum sip (104). seep (19). hasip 
(141). ain. klain sib (74). 

*Cribillum budel (11). 

Crib-, ereb- (94), eref- (136) -rare, 
-rari (25), -are (28, 69, 133, 152) Ad. reden, 
mele-r. (18), ráden (Fris.), reyden (152), 
redden (133), rethen (70); red- o. ryt-eren 
(68); £ ry-, rey-, rai- (75), reu- (69, 134) 
-tern. vàen (1, 3. cf. Sm. 1, 506 Gf. 3, 721). 
faen, fehen, siebin (75). syfften, budelen 
(132). ags. siftan (Il. c.). Ad. si-, sy-, nd. zi- 
(23), schi- (22) -chten. sehen (6. »« fe- 
en?). zeuen (23). bewteln (4, Fris.). 
temesen (106). 

Cribr-arius, 2 -io (125), -ator (112) 
sibmacher (91). sybarer, varr. syb-, reyt-, 
ryt-, ritt-erer (65). seber (125). ráder (112). 

Crib-rum, -um CU AITT es 
sip (8, 5b, 95), sipp f , Syp (10, 4), 
Du seip (8, 21), sep (13), syb, sib, sieb 
(8), seb (125), sebe (18). sibe, redesiebe, 
melreding, reutere (74). ritra (141). ritere 
(104). reithern, raiter (75). reite-r (Ki.), 
-rn (Fris.) Z beutel. zeue (23). zieue im 
seve e sef (99). syff (132). tem-es (106), 
-if (Fr. 2, 3689), -pf (99). 

Cri-cetus, -ticetus 7 -tieus (125) ham- 
(Fris.), hamp- (125) -ster. ziselmaus (v. a. 
1618). 








CRI 


*Cricta v. Crypta. 

*Crieula v. Crustula. 

Crientia (7. pallia Gf., méssv. aus 
palea creentata of. Gl. m. vv. ereentum, 
erient-a, -ia, &c.) hemidi (Gt. 4, 938). 

*Crimacula v. Crem-, erin-acula. 

Crimen d. nd. laster. Ad. bosheit 
(100), schande, schand. 

*Crimenta v. Crumenta. 

*Crimina v. Crumena. 

Criminari (v. calwmmzari; ?n seipso 
angustiari 15) hd. nd. la-, hd. le-stern, 
7 werden gelastert (19). 1c laster of ic 
warde lastert (prs. 11). schenden (4). 
schelden (10, 12). beschuldigen o. wer- 
den beschuldiget (68, 110). straiffen (10). 
fressen, hermen, kumern, be-k.; be-k. 
in leid vnd iamer (15). 

Criminatio frass-al o. -ung (15.6f.prc.). 

*Criminium v. Ciminium. 

*Crina v. Crinea. 

*Crina-, erina- (75), erima- 7 ceruin- 
(76), ceruu- (75), cerun- (3, 75), -cula, 
-eulus (63), -eulum (3), cri- (5), cli- 
(5^) -natiea, cerisiola (76), cerpula (11), 
eramula (? q. v), trun-eula (175, 76), 
-tula (175. s. u.), tueula (3, 76. s. w.), 
tutula 74, 75. s. w.) (2. festuca.-lium, 
-rium, linis, racena, frang-ina 7 -ulum 
7 fragina 75; aus cremacula hahel scm. 
missv., kaum »« earminare) hehel (76). 
heche-l (b, 18, 76), -In (17). heichel (3). 
heygel (21). haehel (4, 75). heckel (63). 
beoe er 23). brecne, prechen zum 
flachs; tu-, trun-tula, tiffa, trviffa, 
Striffa swinge zu dem flachs hare o. 
hanffe (75). prech, flachOpreche, swin-g, 
-ck ; swing-, var. schiwngk-stock o. -stul 
(74). ein swingne (tucula 3). 

Crin-ale, -ile (110 &c.) (v. sertum, s. 
ex rosis) hd. krantz, krenezel (9), schap- 
(Mss. mog.), Sehep- (13), scha- (152) 
-pel. scape-Il (93), -el, peel, crants (147). 
haer snoer (90). kamm (68). kamp, huue 
(132). kap £ hub (ad crinem pertnens 
1105€), bub (ad erimen p. sic 110). 

Crinalis (acus) spenula sim. (Gt. 6, 
348). sipinila, ruil (Hpt. 5b, 200). 

*Crinatica v. Crinacula. 

*Crin-ea, -ia, 7 -a (175), -eta, rineta 
(134), eran-ea (77), -ia (7. crinia 76. cf. 
eranium), eremium (q. v.), cernea (9) 
Ad. swar-te, -ten (9), -t; schwart, swert 
(6). hd. swa-, swae-, swai- (132) -rde. 

*Crineum v. Cerebellum. Cranium. 

*Crineus harin (75). horen (22). 

*Crinia v. Crinea. 

*Crinicinus herin (6). 

*Crini-eius, -tius (110b), -rius (1) (?. 
cilicium) Ad. nd. eyn haren (23, 4, 68), 
hd. harein (1), harn (21), háren (134), 
heren, heyr-in (152), -en (3), herecht (18) 
hd. cleyt, kleid, tuch (1, 5»), nd. dok. 

*Crinicius adj. harlich (8). 

*Crinieus hericht (76). 

Crinile v. Crinale. 

*Crininula (a crinia) swartel, varr. 
swert-el, -lin (75). 

*Crinirius v. Crinicius. 

Crinis Ad. nd. har, haer (11), hare 
(16), hair (19), hár (7, 17), haur (93), hor 
(272). griffern in daz hair (5). 

Crinis passus breyt har (64b). preyt- 
har o. lang ze loczen (64€). zer-streltes, 
-thanes haar (Fris.). 


157 


158 CRI 


*Crinisare haren (755). rauffen, har 
vB-r. (75). 

*Crinitius v. Crinicius. 

Crinitus (7. capillatus) Ad. ge-haret 
(21, 68, 110), -hárt (134), -heret, -hert. 
nd. gheher-eget (23), -ghet (22). rauch (4). 

*Crinium v. Cranium. 

*Oriped-a, -is v. Crepida. 

*Crippa v. Crypta. 

*Cripsare geczen wye die hitre (67 
Mrg.); sf. hünre, cf. eris-pire, -sari; 
eueurire; gracillare; gatzen (112), wet- 
terau. gà-, ge-tzern voc?ferare vt galline ? 
oder geczen — ketteren crissor (108)? 

Crypta, gew. eri-pta, 4 -cta (86), 4 
-ppa (Db, 8b, 21), -ta (3, 18, 14), erepta 
(q. v.) Ad. ein erufte (85), kruft, keufft (s2c 
Aor kroft (12, 49, 152), eroffte 7 korfft 
(10), gruft (1, 3, 9, 74), grofp (8), Ad. nd. 
kluft (283, 77, 125), klofft (18), klust (22), 


CRI 


molten, wilde-, scheif-melten, guter Z 
stoltzer heinrieh, sehmerbel (143). mist 
melde (8, 47, 85, 96). 

Chriso- (74), criso-litus, 7 -lieus (76) 
eyn crisol-ite (5), -itt (1), -yt (23), -t (14). 

*Chryso-mala (111), -mela pomerantz- 
en (111), -ken (125). quitten (Ki.). 
*Crisopassus &oe. v. Chrysoprasus. 

Chrysoplytes gold- o. kretz- (135, 

Fris), kratz- (Ki*.) -wáscher. 
*Chrysopolis (ciw.) ingoldstat (88. »« 
gold ). 

Chryso-prasus 4 -pastus(gemmoa Ki.), 
gew. crisopassus, ciprassus (/apés virz- 
dis cum aureis stellis 16), gr. xpüaómaacoc 
(V. auro aspersus 128) hd. nd. eyn criso- 
-pas, Ad. -paf,, -p (3). , 

*Crisost-imus, -omus (74, 76) gulde- 
munde Z vbergulte (74). ober- (5, 18), 
vor- (23) -guldet. v'gollet (21). vergildet 


klucht (225), krocht (11 &e.) 2m ecclesza | (v6) 


(12), oft vnder Ad. einer kir-chin, -chen, 
-gen (21), nd. ener kerken. churt (119). 
sarch, schrein (74). swebbogen (5^). po- 
derawn (9 Annh.). 

*Cripta (7. presepe) krip (szc 16. mssv.). 

*Oris (missv. Abkürzung?) hergesello 
(121). 

*Crisare (aus xp»oóc) v'gulden (19). 

Crisari v. Crissari. 

*Crisatus virguldet (19). vorgult (11). 

*Criscus, g. -ci iair gewoentlie van 
XII maynden; reghen 2. pluuia (141). 

*Criseus v. Chryseus. Griseus. 

Chryseus (Ki), eris-eus, -ius, -us 
(16) gulden (11, 19). gülden (ki2.). 

*Crisis, krisis (Sum.) 7. aurum € ?udi- 
cium. (66 &e., 110 &e.), & vnctio (110 &e.) 
(aus ypoaóc »« xplots »« xpiatc) ordel 
4 aurum (11) becherde (Sum.). beker-d 
a morbo (93), -ung des siechtagen (2). 

*Orisius v. Chryseus. 

*Chrysius (ffuutus in Hungaria) die 
krapff (125). kórós (Bischof Wtb.). 

Chrisma, gew. erisma chrisim (125). 
kris-am (65, 68), -om (68), -em (67, 16, 
110, 134), -en (69), -sam (65), -sem (18). 
hd. nd. kres-um (12), -im (5^), -em, -sem 
21), -en (70), -me (99). creDem (11). 

opsel, crijsdom (7. vnctzo 132). 
Crismale v. Chrismatorium. 
Chri-, gew. eri-smare, -smari (5b) 

kris-amen (18, 68), -emen (67), -men (1, 
76, 110, 134). kres-emen (5b, 23), Ad. 
-semen, -men (66, 70), -sem (sic 21). 
krismen an stricehen (6). kresem an- 
Streichen (4). olyen (132). 

Chrisma-, gew. erisma-torium, -tile, 
-le Ad. krisam fafe (18), kresam vaz (5); 
cresim- (b^), erismen- (21) -vas; krisem-, 
kressem- (21), krefemen- (17) -vaf. 
kresem-vas (66), -vayf) (19), 
chrisem haus (1). oly vaf) (132). 

Cris-matus, -tatus (8) gecrisampt 
(65). gesalbit (8. 

Chrysocolla berggrün; burris zum 
lóten (135). borras (Ki.). 

*Crisol-a (8), -ocanna (85), -otamia 
(47, 96), -otarina (74), erissolomia (96), 
chrysolachan-on, -um, 7 ehrasalina (7. 
erassula minor 144), grisolocanna (94), 
gresolocamia (Sum. v), gr. Xp030Ad&yavov 
melde (24, Sum. V). melte (?. atriplex 74). 
milten (126, 143, 144). schifó-m. Gd) 


Crispa (27. plica, placentula G1. m.) 
eyn strymele (19). strime (11). een struue 
(108. 7. q. struyue placenta dc. 147, Kil. 
cf. scriblita). 

Crispans fladerechtig (Fris.), faderieht 
(Ki&.) 7 geblümt. 

Crispare Ad. cruz, kruf), krus, raid 
(75) machen. krusen (19, 107). cruzen 
(11). kráusen (Fris,, Ki?). nd. eruselen ? 
kerspen (108), erunkelen Z erullen (107 
&e.), cronckelen (132). 2. zaeular? (147, Br.). 
schyeten (147). 

Crispatus gekruset, bekrunkelt (109). 
gecro-lt, -nekelt (132). krub gemacht (110). 

Crispes (7.lips-anium, f/a/sch -onium 
Gl. m.) kaffs o. heiligenpuehs (74). 

*OCrispicies v. Crispitudo. 
*Crispinum v. Lactucella. 

Crisp-inus, -ina, -ula (47, 85, 96, 
Sum. V), erespinus (herba, cf. cotula) 
erb-esib (Sum.), -sipp (V. a. 1618), -sel 
(143). be- (Ki?.), pe- (Ki.), ve- (143) -rsich. 
berbser., paissel- (Ki.), peissel- (143) 
-beer £ saurach. kri- (85, 96), kir- (41) 
-spele. 

Crispire (cf. eripsare) gallinarum 
(Gl. m.). 

Crispi-tudo, -cies (4), -tas (v. erispus) 
krausheit (4). kruyscheyd (19). eruuscheit 
(11). 


*Crispua (flos) fyayle (19). 

*Crispula v. Crispinus. 

Crispus (7. erispitatem fAabens 110 
&c., eortilis sc 1l, Db) Ad. nd. krus. Ad. 
cruf, krauD, chraws (1); kruysse adj., 
eyn krolle (19); krusch (10), cruspe (5^), 
krusp (5), krausp (4), krisp (Gf., BM), 
uc (Jeroscehin), raid (1, 75). crul 
99). 

*Cris- (14 &c.), eri- (74, 16) -sari (i. 


.vat (93). |fricare (108); actio mulierum in coitu (14, 


76). hurerey triben (75). kreisten, anch-, 
var. anth-tzen, tren-sen, -tschen (74). 
ketteren (108). stolpekutten (11). 
*Crissarium hurerey (75). 
*Orissator hurenwirt (75). 
*Cri-, 7 era- (74) -ssatorium hurnhauf 
(74). bordeelhuys (108). — 

Christ-, crist- cf. Xp-. 

Crista Ad. nd. hanen-, hannen- (70), 
hauet- (sc 92), hane- (11, 18, 21), hanne- 
(9), Ad. han-, vogl- (1), fogel- (17) -kamp, 
-champ (1), -kam, -kambe (17), -baum 








CRO 


(68). kampe (85) kamp (99). kron der 
hanen o. der 


hennen (75). hd. zeychen 
erey S 9), helm (1). h.- nd. -tecken, hd. 
-ezeichen, -zeugen (13), -barten (15). 


heilzeigen (sc 77). helmsziert (93). das 
zier auff dem helm (91). struf) (125). feder- 
pusch (111). eimmír (galee 100). ti- (108, 
109), te- (107) -mmer, top (132) van den 
helm. 6oh. hrzieben (7. gazea), klenot (a. 
d. D. 4). 
*Crista (herba) kreidt (73. cf. erey 
uo waldhirschen, brauner augentrost 
143). 
Cr. gall-i, -inaria, -inacea (7. fistu- 
laria &c.) ródel, nl. ratelen (143). 
Cry-, gew. cri-stallus Ad. nd. cristal, 
-ll (1, 6), -Ile (19, 23). 
*Cristamea v. Crustaria. 


Cristatus Ad. nd. gekem-met, -et (23). 


getzymmert op dem helm (132). 
*Cristatus v. Crismatus. 
*Christega v. '"T'ristega. 
*Cristeleyson crist erbarme dich (8). 
*Cristere &c. v. Clyster. 

Christiana cristin (1). 

Chri-, eri-stianismus cristinwerch 
(1). kerüdom 7 kyxrstenwet (132). criste- 
lieh ordenung (6). Ad. nd. cxristen-lant, 
-glaub (17, 110), -wyf9 (68), -sidde (17), 
-heit (93). 

Chri-, cri-stianus ein crist-an (93), 
-en (64). hd. nd. kristen-, kyrsten- (132) 
-mensche, -mynsche (23), 2 -mensch, 
-man (6, 21), -er (55), -lieher (64). 

*Oristil-a, -la ». Cristula. 

*Cristoga v. 'Tristega. 

*Crist-ula, -ola (199), -ila (3), -illa 
(67, 76), ehri-, var. ehry-stula (110) (4 
ixos, iron lept! 125. cf. eapuda, miluus, 
accipiter, loafieus &o., burgund. eristel 
engl. kestrelfrz. coresserelle &c. neuprov, 
ratier nAd. róthelweihe, róttelweibel, 
rittelweier, rüttelgeier faleo tinnum- 
eulus Nmn.) eyn wihe (10). Ad. nd. rodel-, 
radel- (13, 225, 23), rode- (99), Ad. rotel- 
rottel- (110, 125), royttel- (152), roddel- 
(19), rutel- (4), rudel- (12), ruddel- (17), 
reydel- (18), rot- (67, 14, 76) Ad. -wihe, 
-weyhe (74, 134), -wye (18, 18, 19, 152), 
-wy (55), -wey, -weyn (4. cef. malberg. 
weiano, veganus, rodelkiuino erodion 
Sm. 3, 167), nd. -wige, wywe (109), 
-bristlin (67, 76). wannewehel (74). wint-, 
winth- (3), wind- (2) -wehe Z -wa (73), 
-wá (2, 3), -báe (1). boh. postolka (4). 

Cristus crist (5b). 

*Crisus v. Chryseus. 

*OCrita v. Crypta. 

*COrithamum v. Crithmum. 

Crithe (morbus) ein wáren (126. welt. 


wáür m.) werniekel (111). gersten (Zwü- | 


schen den untern augbramen Fris.). g.- 
korn 4 meerigel (im aug kKi.). 

*Critella v. Clitella. 

*Critic-etus, -us v. Cricetus. 

Crith-mum, -mus, -amum, creth- 
mum, -amum marinum, -anus marini, 
-ma marina, -a m., creta m. (Kki.) (4. 
batis m., salsa m., rincum marinum, 
batieula, bacilla, ealcifraga; herba 
diui petri, sampetra) meer-fenchel, 
-bacillen, -peterlein (143). 

*Criton v. Cliton. 

Cro- 7 eru-acia krabat (75). 

*Croea v. Conuulsa, 





CRO 


*Chroea v. Chytropus. 

Croeare v. Crocitare. 

*Croeea v. Crocea. 

*Croceus (7. vncus Gl. m.) v. Crocus. 

Crocea (7. cuna dc. 147, Br., G1. m.) 
AEN (141). kindeswiege (74). wagen 

Pul). 

: *Crocea (cf. trocea, drothecea &o.) 
runge (9). 

*Crocerus v. Procerus. 

Croc-eus, -ius Ad. nd. geel, gel (21), 
gell (9). hd. gel geferwet (6); geel- (68), 
gel- (134), gele- (69) -farb; gel-we, -e, 
-be farbe (er. eolor 65 varr.; gele f. 
g. farwe (18). nd. ghel varwe (23), gel 
warde (sc 22). gelbrot als saffran (15). 
8, saffer- (15 var.) -geel (111), -farb (15, 
125). blaich fro (76). 

*OCroci-abulum; -bulum, -balum «:. 
Crucibulum. 

Croc-itare, 7 -ire (110), 7 -are (Br.), 
-o0 7 erotico (prs. 16), 4 eruxare (G1. m.) 
rapen gschray (1). schryen als die rap- 
pen (110). rauen schrighen (23). raben 
gagen (2). koDBen (9). rassen; crochen 
als die raven (141). 

*Croeius v. Croceus. 

*Croclis, jg. -idis (7. delphieus) scheib- 
lechter, synweler (74). 

*Crocodilla (/. ane-, an-blatum 7. q. 
dentaria sine foliis) anblat, freysam- 
kraut &c. (143). 

Crocodilus &oc. v. Cocodrillus. 
*Crocola (7. centrum) halsbeyn (14:7). 
*Croco-, eroecu- (76), eroto- (Gl. m.) 

-lare clappern (9), klepperen (76) sieut 
ciconie. 

*Croceolus v. Cocodrillus. 

Crocoton schaube (vestis mulierum 
111, Das.). 

*Croeula (dim. «à erocia G1. m.) . eibo- 
lum (76), aus erotalum 7. eymbalum 
(Pap.) ? 

*Croeulare v. Crocolare. 

*Croeulus v. Cocodrillus. 

Croe-us, -cus (136), -um (74, 91) (?. 
eoccus Gf. q. cf.) hd. nd. saff-aran (76), 
-eran,-eraen (85),-raen (11),-erain (19, 152), 
-eron (6), -eren (67, 77), Ad. -ran. suffran 
(88). soffraen (99). erügo (120. cf. coccus). 
eróge (121). sintvarwe (Sum.). sey dfarb (74). 

*Orocha v. Chytropus. 

*Crodea v. Drotheca. 

*Krolla sonnen-, sunn-wurtz (74). 
sprimge- (47), sprine- (24) -wort. 

*Croma v. Cronio. 

*Cromella wihsela (Sum. VI). 

*Crominum e. v. Crenium. 

*Cromopedia v. Cronopodia. 

Croneulus (7. pus-tula, -ula) ags. 
ang-reta (Gl. Aeltr.), -seta (Bsw.). 

Cronia (aus chroma) farb (4). 

Chronia v. Cronio. 

.*Croniea (herba) wilt kerse (96). tra- 
chenworz (Sum. V). drakenworp (sc 41). 
tranfheswort (sc 85). 

Chro- (110), ero-, coro-niea eyn coro- 
nike (b^, 17), ein buch da in stet man- 
cherley schichth (17). chronicken (110). 
eronbg (5b), -eke (23). eyn canonicen 
(8c 21). konike (s?c 29). 

Cronieus weltleufftiger (74). 

*Cronio, ehronia (Pr., eroma (147) 
langer seuchen o. wetag des leybs (74). 
Suyckte dair men lang an qwelet (147). 


CRU 


*Croniton (7. temporale) titlich (23). 

*Cronna (aus mareeronium ?) toutmu- 
ri (141), -on (131). 

*Crono-podia, 4 -bodia (75), erano- 
padia (b^), eromopedia (7. reumatiea 
74) (aus geranium »« ceorono-podia, 
-pus) storcke- (85), eymn storg- (bb), 
storcken-, var. starchen- (75), kranich- 
(74) -snabel, -schnabel (15). 

Chronus (fl. à» Lituania) die mimmel 
0. pergel (135). 

*Cro-, gro-ppera (7. postilena) krop- 
pier, achter-kr. (Kil). 

*Crossularia sprijewort (85). 

Crosta v. Crusta. 

*OCrostari-a, -us v. Crustari-a, -us. 

*Crostin-ea, -ium v. Crustumium. 

*Crostula v. Crustula. 

Crotalum (7.barbitum; cf. crocula) 
strofeddel; p/. -la britzchen (lam?na dc. 
d. à. Handpauken; 125). 

*Crotieo v. Crocitare. 

Crotolare v. Crocolare, 

*COrua, eurua our schob-ir (8), -er 
(9); aus trua schaufel (91)? 

*Cruacia v. Croacia. 

*Crualia &c. v. Crurale. 

*Cruceum v. Cruciatus. 

*Crueiabulum marter (Ziem.). 

Crueiamen pyne (1l, 19). Ad. pin-, 
pynig- peynig- peyng- (67) -unge. 

Cru-ciare, -tio ( prs. 16) hd. nd. pynen 
(11, 19), pinigen. Ad. pingen; peynagen, 
-gen (67). krutzigen (bb, 110). 

Crueiarius misdadich (11). missede- 
der (19). 

*Cruciata (herba) modelger, speren- 
stich, ereutzwurtz &c. (73). creuzkraut 
Fr.). 

Cpuelatie quel-, quelig-, 
pynnig-ung (65). 

Crueiator hd. pyni-, peyni-, pin- (76), 
nd. pine-ger. 

*Crueiatorius (-tenus 11?) pynick 
(19). pinieh (11). 

Cruc-iatus sbsf., 7 -ium (110 &c.), eum 
(i. eruz € tormentum 16) crutzunge (5). 
chrewtzung (1). pin (110). 

Cruciatus ptc. hd. gepin-iget, -get (17, 
21), nd. -eget. hd. gepeyn-iget, -get. 

Crucib-ulum,-ulus,(8,9)-olum(Pr., Gf., 

Gl. m.), -olus (Gl. m.), eroci-balum (3), 
-bulum (74), -abulum (75) (Z£. lucerna; 
mort-arium, -irium 4 triterium 75; 
mordarium 3; cf. erusibulus) pann; 
]uchtsehirbe (17). leucht- (9), luch- (8) 
-schirben. lutzer, tigel (74). tegel (7. 
erassetum, aus tr. gebessert 93. i. q. 
picard. eracet cf. Gl. m. 2, 195). schmelz- 
tiegel, test (Ki.). morsel (3). morser (74, 
75). eruci-bulum erüsül (ct. 4, 616. cf. 
Gl. m. 2, 196, 801); -bolum smerecrosel 
Gf. ). 
: Grieitigare hd. kreutz-, krütz- (9 
kritz- (76), kruez- p pm (6, 17), Ad. 
nd. gi -egen (21, 23). an daz 
crice negeln (13). an eyn cruez neylen 
(11). 

Crucifixum marter- (64, 93), kreuz- 
(64) -bild. 

*Crucilentus v. Truculentus. Tiran- 
nus. 

Crucium (7. vimum $nsuave Gl. m.), 
er. vinum (Ki.), erutium v. (125) herber 
wein, magenkratzer (Ki). suer wyhn (125). 


kestig-, 





CRU 


*Crucium v. Cruciatus. 

*Orueus (awis cf. ecurruca, paristu- 
lus) goltammer (19). en gelegurze (11). 

Crudelis Ad. nd. grim-, gry- (1, 134) 
-mig. grym-(110), grymme- (03. greme- 
7 gruse- (21) gruwe- (6), grwe- (18), 
hd. gru-, gry- (976) gruf- (17) -lich. 

rimm (64). scharpf (6). wreyd 7 bose 
19). wreet (11, 99). grezelick (22). ein 
blut-reussiger varr.-rustiger, bluetrussi- 
ger (65. cf. Sm. 9, 138). 

Crudelitas Ad. grimmi-, grimme-, 

reme- (21), grimli-, 7 herbi- Z blutrusti- 
(AES ruwelieh-, grufich- (17), wreyd- 
(19) -keit. Ad. nd. grimm-, grymmel- (22) 
-ieheyt. grulicheyd (19). wretheit (99). 

Crudeliter gru-, herschreg-lichen 
(11). wretleke (99). rot-, grym-lieh (74). 

ud-ere, -eseere, -o -is (19), -eo 
-es -ui (Br. &e.) (z. ?mualescere, esse t 
fieri crudum e wreyden (19). wreden 
(11) rauch, ruch, rohe, scharpff sin 
eu rouch werden (68). roch sein 
64). 

Cruditas roe-keit (18), -heyd (19), 
-heit (11). roheit (110). full- 7 vberess- 
ung (88). 

Crudus (7. nom coctus) hd. ruch (4), 
roch, rohe, roh (75), raw Ca rowe, 
rów (6). Ad. nd. roe, ro (Db, 995). grew- 
lieh (9). wreyd 7 grymmiek (19). Ad. 
vngesot-en, -ten. : 

Cruenta bestia grülich tyr(8),tyir (9). 

Cruentare hd. nd. blo-, hd. blu-, bló- 
(bb), bluo- (19), blü- (85) -den. Ad. blutin 
(8), blü- (76), blue-, blu-, plie- (v6) 
-ten. blütig machen (6, 110). sweissen, 
plut-sweissen (75). 

Cruentatus ge-bludet (5), -blodet 
(21, 93), -blut (4), bluotet (76), -blüttet 
(6). beblutet (110). blutig (68). bl. ge- 
macht (65). 

Cruentus Ad.blud-ig,-echt(5); blutdyg 
(152); blüe- (151), blü- (6) blu-, plu-tig. 
blodich (18, 23). die edelst complexion 
als vom luft (74). 

Cru-mena, -mina (1365), -nimina 
(148), 4 -ina (19), 4 -ma (66 &c., 14, Br.), 
i curma 7 cremena (68), erimina (1365) 
(£ marsu-pium, -beum 1, bursa, locu- 
lus, saccus; sacculum scorteum  crim., 
pera erum. 136b, cf. crumenta) Ad. by-, 
bey- (3, 9), pá- (1, 3) -gurtel, -gortel (8), 
-girtel (21). nd. by-gurdel, -gordel. seckel 
(6, 93). zer-s., ruffyansbeutel (74). budel 
(99). nefer (125). ags. follae (7. pera 136b. 
cf. erumenta). 

Crumenarius peütler (111). taschner, 
seckler (Ki.). 

*Cru-, eri- (8, 9) -menta, trumento 
(g. v.) volg-e (74), -er (1, 8, 9). vogler 
(2). Cf. tristega. secutorium. vo-, vu- 
llegher vas vinarium (Kil); ags. follae 
(v. erumena). 

*Crumento 7. burso (16). 

*Orunimina v. Crumena. 

Cruor Ad. pluot (76), plut (74), bluot 
(110), blüt, blut, bluyt (152), blote (18). nd. 
bluet (11), blot. v'gossen (6, 65), vzgeflozen 
(93), auBgeflossen (74), gerunnen o. 
gelievert (111) blüt sm. sweycz (9). 
sweif (8). schweif (64, 75) des pluets o. 
plutsehweif (75). tror (Sum.). tron (74). 

Crup-a, -pa( frz. eroupe, ial. groppa 
&c. cf. Dz. l, 289, 302) huppfe (85). hopf 
(6). hoppe (23). goepe (99). crewel (110). 


159 


160 CRU 


Cru-rale sg. (74), pl. -ralia, -ralia 
arma, -alia a/ph. -ralia (16), -rialia (5), 
-raria (17), -rida (? 6), euralia (q. v.) 
(é. arma crurum 1) hd. beyn-, bey- (3), 
pein- (75), pain- (1, 74), 2 arm- (5) -wapen 
(1, 5, 28, 74 &e.), hd. -woppen (3), -woffen 
(6), -gewand, -gewant, -grat (75). bein- 
harn-aseh (68), -isch, -esch, -escht (110 
varr.). beyngewant o. wappen d? ein 
krost (66, 151. méssv. «und versetzte Glosse 
zu crusta). 

Cruratus wol gebeint (68, 110). 
*Oruri-alia, -da v. Crurale. 
*Oruri-eula, -eulus, -euta, -seulus 

v. Curruea. 

Crus Ad. beyn, bain (76, 134), payn 

(4), schinbain (91). nd. ben, bien (11). 
*Crus-arius, -caria v. Crustari-us, -a. 

Cruseumulus v. Crustumulus. 

*Crusib-ulus, -ulum (99), -ilis (77) 
(7. piearium 5^, ciatus 7 porr- 4 pror-, 
varr. prot-ectorius 75. cf. erucibulum) 
hd. krus-e (b, 18), -en (75), -elin (6:7), 
-eln um eru, krufe (77), kraus (3, 
1) krauf) (4, 134), krausen (66), krawf)en 
(1) ehrausen (2) krüsselin (6), kreusel 
(15). nd. krus (22), kros (23), croes (29v), 
erusul (99. cf. G1. m. A. v., Gf. 4,616). krug (1, 
4). becher (5^). 

Crusm-a, -ata (pl. Gf.) rüov& dero 
seiton (Gf.). castagnette (Ki.). 

*Crusmulus &c. v. Crustumulus. 

Crust-a, -um, erosta (b^, 9) (7. la- 
mina &e. Br.) Ad. nd. rinde, ofí von, 
van brode. rindt (1). renne (14). reyn- 
den von dem brot (21). brot rinde (8). 
hd. krust, krost, o. korst (152). nd. corste 
(11, 85). ranft (75, 93, 95, Fris.). ranff (Kia.) 
rüfe (auf einer wunden Fris., Ki*.). tünche 
(5.). dünche; die gleste am geschirr (Das.). 
stuche (erusta 141). stuck (132). blech (9). 
erust-e 7 -ule lapidee schi- 7 scheb- 
berstein (125). 

*Crusta (cf. erustica) viertayl des 
ertrich (74). 

Crustare /id. nd. rind-en, -e (6), runde 
(18) machen, maken. anbernen (125. nAd. 
anbrennen). berappen (Fr.). 

Crust- (Br., Gl. m.), eruse- (76), erost- 
(14) -aria, eristamea (16) ?. taberna. (ll. 
€.). taber-n, -nerin (74). 

Crust- (Gl. m.), erost- (74), erus- (76) 
-arius /o tawernario (Gl. m.). 4. taberna- 
rius (16). taberner (74). 

Crustarius tüncher (Fris). duncher, 
gles, glet-ter (Das). donnecker, lem- 
klicker (109). n4. placker, leemplecker, 
plasteraer (116). 

Crustatus tafflet, crustiert, bedeckt, 
be-, ge-setzt, vmbgeben mit marmelstain 
o. ander stucken (ss). 

Crustiea (cf. Gl. m. ^. v., crusta) huf- 
geld (ki.). 

*Crusti- mea , -nea &e. v. Crustu- 
mium. 

*Crustinium v. Crustumulus. 


Crust-ula, -ulla (136), -ulum (76 &e.), 
-olum (121), -ila (75, i. os 4n pectore 16. 
ahd. cf. eartilago?), crostula (8) ( 4. 
cireulea 7 cricula 22b, durus panis 95) 
breci-la (121), -ta (Gf.). brezze (95). pretze; 
ranft-, pléch-lein (74). eyn pre-ezel (9, 
125), -zellen (17). bretz-g (76), -stell (6), 
-stel (8), -lin (64), -el, v/g. brotrinde (9 





CUB 


rindekin, kruppel, zinder (23). erustigen 
(85). krustelin (6). fochanza sem. (Gt.). 
crengele (22^). ags. halstan (136). 

Crustum (2. edulium , fragmentum 
(n Br. placenta Fr. cf. erusta) sangen 
Fr.). 

eiectus (genus piri Br.), -umi- 
num (112 sim.), -uma £ -umus (Gt.), 
-inea (3), -imeum fructus -imea arbor 
(76), erostin-bium a. -ea fr. (14) sper- 
(Gf.), sperth- (Hpt. 5, 209) -pira. spera- 
meisa (Gf. parisbirn (112). ein phirsen 
bavm (3). prsich, pf.-pawm (14). pfer- 
sich, pf.-bom (16). 

*OCrustu-, eruseu- (Br., Gl. m.), erutu- 
(1100), erus- (74) -mulus, -tinium 
(141), -Sieulus (Gl. m.) (Z. tumor crurum) 
paingeswulst (74). beinge-swel (132), 
-schwel (68), -schwer (110). an den beyn 
gswelle (141). 

*Oruti-o, -um v. Cruci-are, -um. 

*Orutumulus v. Crustumulus. 

Crux /d. crutze, krüze 4 galge (93), 
ezrueze (D^), krütz (6), kritz (76), creutz. 
nd. cruce. 

*Crux, erux chri-, cri-sti (herba, 4. 
fraga 74) eyn- (8), em-bere (8, 85), -bre 
un -ber (Sum. V). einbore (s2c 41). erper 

14). 
Cruxare v. Crocitare. 

*Cuardus (7. lepus, « gall. couard) 
kuwaerd (Kkii.). 

Cuba (cf. eupa) budin, butin (s6, 
Gf. 9, 87). putigin (104). chuofa (141). 
ehóphe sm. (Gt.). 

*Cubale (Mss. mog.) Ad. vmb-, vme- 
(9) -lauff. 

*Oubalus (23, 4), tub-alus, -allus 
(147), -ulus (Grundform ?), -ilus (3), -illus 
(4, 15),-anus (76) (?. elapsillus 147 ; ba-, 
bae-eillus) kle-phel (3, 74), -pfel (4), 
-ppfil (8), -ffel (74), -ppel (9, 20), -pel 
(1l, 23, 147), Ad. clop-fel (4), -pel (wss. 
mog.), Clipffel (75), knipfel Vip) in einer 
gloecken (74), yn der gl. (4), in der clocken 

141). 
dec (aus tubana? cubella? cf. 
epitabulum? deurus) schand bruoch 
16). 
: LE eouare (99), coruare 2 
(Z incubare 85, ecumbere) hd. (5) md. 
ro-, Ad. ruo- (76), rü- (6, 67), ru-wen. rwen 
(70). ruen (9, 4, 66). rugen (69). ruyen (152). 
rohen (21). rogen (5, 14). roen (19). rasten 
(19).rusten? liggen (11). ^d.ligen,legen(9). 
sloffen (17). prütten (1). bruden (8b, 99). 
brieden (759). brietelen (175). 

Cubatorium bedde-stat, -kamer (11). 

Cubeba Ad. nd. cubeb-e, -in (1), -en 
(41), -li (93). eyn kuben (21). k.-korn 
(16). cübiber (3). kyperber (Fr. 1, 1785). 
cobebe kraut als pfeffer (74). 

Cu-, tu- (11. 19, 20) -bella stan-der 
(6, 23), -de (9, 19, 20, Sum.), -te (104), -de 
vat (11). sehande (8). kübel (6). 

*Cubella (aus eubeba?) frutex (148). 

*Cuber (cf. tub-or, -er) tunder (47). 

*Cubera (sé. tub. ?) 4. verruca (148). 
warezel (9). worezel (8). 

*Cubeus (sf. eulleus?) ledersack (19). 

Cubieularislucerna nacht liecht (91). 


Cubieularius betticamerzri (127). 
hd. kam-erer, -ere (100), -merer; kem-, 


hd.nd. ke-merer. kemmener (21). kammer : 


CUC 


knecht (17). kemmerling (110). kamer- 
(106), kemer- (11) -linc. 

Cubieulum (7. dormi-torium, -ta- 
torium, reclinatorium, lectus, cubile 
q. e) hd. kam-ere (85), -er, -mer. beslofjen 
(8, 9), slauff- (55), schlauf- (68), schlaff- 
(110 sim.), slap- (23), beth- (19) -kamer 
sim. bethstayd (19). slaffhaus (4). 

*Cubicus v. Cubitus. 


Cubile gadem (Gl. a. 1418 Sm. 9, 15). 
sclaffeaden (93). slaff- (5), slaiff- (19) 
schlof- (6) -kamer. sloff kammir (8, 17) 
der dire (8). ezir tir bette 7 leger (9). 
slaf hus (14). schlafpeth (111). gutschen 
(Fris., Ki.). 

*Cubio (7. masculus 14, 142, Gl. m., Br.) 
knab (74). man (147). 

*Cubio v. Cobia. Carabus. 

*Cubisonium ga//. gambons (122). 

Cubi-tus, -eus, eumitus (V. s. Galli 
Cf. Dz. Wtb. 117) hd. nd. elen-, Ad. ellen-, 
eln-, el- (4), illen- (21), yln- (17) -boge, 
-bogen (17, 22 &e.), -bog (68, 93), -pog 
(4, 93), -bagen (16, 21), -bówen (6). ele 
o. eloster (sic 8). elaf-dra (Gf.), -ter (19, 
19, 16). adj. (é. eubicu-laris 1; -s 7. 
quadratus iio wntersch.) elnbogin- oy 
elbogen- (1), anderhalbs fu- (17) -lane 
sim. 

*Cubo (/ ineubus) alph o. alp (75). 

*Cubrum (7. nea vestis 76) kittel (3, 
74, 15). 

Cubus starceker leip (74). 

*Cuceulus v. Cueulla. 

*Cucelle v. Cutella. 

*Cucitaria v. Cieutaria. 

*Cu- (75 &c.), tu- (11, 74, 75), gu- (14) 


-eius, -tius (11, 64^) (z. ere-, era-pula, | 
terrifieium 74, priapus,larua,?//ud quo : 


fugantur awes in segetibus 75, 4. forma 
que terret aues in campo10, signum. quod. 
ponitur incanapo ne aues semina t plantas 
stirpent9)strwch n véneis(1).breinsch-uen, 
-euen, -erchen, preinscheuhen (75. cf. mi- 
lium).vogel-schewhe(74),-schue, -schewe, 


-scheuwen, -sch.in dem getreid; schuhen 
abhorrere, unde equus abhorret eucium | 


(75). eyn boezeman (12). griwel (11). ku-, 
varr. kü-, ky-tzlin (owes 64.). 
*Cuoeoll-a, -us v. Cueulla. 


*Cucrepita (aus eucurbita) agrestis 


wildkurbif (74). 
Cueub-are, 7 -ire (Gl. m.) (noctuarum 


vOX 64 &e. cf. eàceubare) wiglen (128) . 


Cueufa v. Cueupha. 
*Cueula v. Cuculla. Caeula. 


*Cueula (auis, cf. curruca)maise(104). . 


Cf. eueularum eueusare (sc. voz Gl. m. 
1, 624, doch eueulorum 2, 816). 


Cueulare (cucul 64,123 &e.) guggen, 


men wie der gugger o. guggauch 
Piet.). 
*Cueulio v. Cureulio. 


Cueulio Tue sq.) reis-haube, -hut, i 


nebel-kappe (Ki.). 


Cuc-ulla, -ula (6, 18, ?, 134), 7 -ulus | 
(Ki., -eulus (91, 111), -ollus 7 -olla de ! 
eaculla (5^), eulla (9, 108), euleella (9), | 


gugulla (8, 9) (cf. eaputium, retropen- 
dium, liripipium) cugula sem. (Gf. 4, 


362). kogel (17). hd. k.-zippe, -ezep e | 


eyn kappen-kugel (b^), -kogel (bab), 


-coghele (23), -ezagel (71), -zipfel (76). | 
eoue-] (11), -le (108), cappe (9, 17). kapP | 





CUC 


(91). hals-k. (111). monniehs- (8), monehs- 
(9, 132), monnischis- (8) monseh- (93), 
munch- (75) -eappe szm., -ouercap (132). 
chappen zagel (1l). chappe ezippel (2). 
munich-gugel (75), -kugel (110). muniehf 
kut, var. minich kutten, o. gugel (7. a-, 
var. e-euleus 64). munchsgugel (2). kugel 
czippel (4). kutten zipfel (6). kotte (21). 
kutt (91). minchs kut (16). papierháuf- 
lein (Fris.). düte 7? scharmützel (xi?.). hulle 
(78). offena (86). 

*Cueul-larius, -io sm. munich (aGt.). 
monche (8). moneh (9). 

*Cueul-lus v. -la, -us. 

*Cueulopanis gouches amphere (Sum. 
vD. panis eaeuli gotisampfer (Sum. cf. 
trifolia, accedula). 

*Cue-, tut- (74), vlie- (75) -ulum (of. 
aldonium,.vlpicium) aschlach (1l, 75). 
hollauch (19, 74). : 

Cue-, kuc- D, gue- (bb, 649), gug- 
(8ab, 7, 74), coc- (8) -ulus, 7 eucullus (Fris.) 
(psallere nescit... nisi guck guck Br. cf. 
eurruea, tueus)couh (104). gouch (34, 84, 
BM.). gÓch (6). gauche (8b). gauch (8 &e.). 
gaug; rustice cuk quis te tulit huc stas hic 
quasi eocok, verb. im kukue (19). goch, 
gugger (34). eyn gue gue (5), gug gug 
(1v, 74, Wa.). guguk (74, Fr.). guck-guek 
(19), -gaueh (110), -goch (68). gug-güch 
£-ug (81), -ku (91), -govch (93), -ger (64^). 
gutguoch (45). hd.gutze- (8), gutz-, guezen- 
(19) -gauch. goczengaug (21). kug-uk (9), 
-guk (1) Ad. nd. kuku-ck, 4 -uck (11); 
kucek-ue (23), -uyck (132). 

Cueuma v. Cecunia. 

Cuecuma (e6 eacabus $86, Gl. st. 
Gali; « sono  feruoris sicut eacabus 
q.cf.; i. eulina 148; vas eneum «£c. Br. 
cf. Gf. 4, 360) ocohma, cohema (86). 
kachma (121). erugula (127). deegel, 
duppen &e. (14:7). 

Cucum-er, -is, coecumer (4), cumura 
(15) (£. eueurbita) Ad. korwiceze m. (4); 
kürb-iez (4), iO (91), is (9), -z (87), -B 
(110), -s (6); eürbs (3); kurb-z (85), -D 
69, 70), -s, -isch (55), -en (75); churbiz 
Bo. kyr-bó (110b), -bs (110€), -pD (68); 
kirbaf (10), -es (13), -s (67); bue: (8b, 
96), -eD, -is, -es (21), -D (66, 151), -s (1T, 
18). koyrbefà (152). coeruese (47). korue-s 
(23), -se (11, 109), -Ise (78). curuete (99). 
gorken, cueumern (Fris.). erd-ópfel (93), 
-apphel (Z. pedo 1). ertappel (47, 85, 96). 
eouwoerde (107). euecueslooc (106). eyn 
Üesschensaem (132) ags. pope-g (136), 
-l (Lye). : 

*Cueumer-arius, -arium (76, Br., Gl. 
m.), -atio (30?) (é. eurturbita 76. cf. 
eucurbita) kurbizgarto (121, Gf.). korbis- 
garte (5), -garten (21). kürbs- (6), kürbf- 
M kirbifb-(67), kyrbf- (1102), kurbes- 
70), kurb()- (69, 110b, 134). kyrpDen- (68), 
kirps- (76), korbef- (66, 151), korbs- (18) 
-gart, garten (110). koruesgarde (23). 
ags. aeppelhus (G1. Aeifr.). 

Cueumerarius (7. qui cucumeres cus- 
todit & vendit &x.) eyn die flesschen be- 
waert (132). 

*Cueumerarius 
hauff (19). 

Cueu-pha, -fa ein hube mwulceris (19). 
huue (11). coife (122). kráuter-kápplein, 
-mütze (Ki.). 


DizrrNBACH GLOSSARIUM, 


(»« eumulus) ein 





CUL 


*Cueurata v. Cueuzata. 

Cuec-, cont- (6, 9, 23), cone- (10 &oc.), 
kat- (17) -urbita, eut/bita (5^5), cuc- 
repita (q. v., -ardita (76), -urbula 
(balneatorum 91), -urbitula (Fris.) (cf. 
eueumer, wo die Formen von kürbi 
zusammengestellt sind) eucumer (18, 2, 
Gf.). en veetsen (108). veetse (Kil.). kopph 
(125). kepfle (91). lafkopff (111). eine 
vintuf) (Fris.). 

Cueurbit-a, -are v. Curruea. 

*Cueurbitina pyra láàmperschen(Fris.). 

Cueurb-itula, -ula v. -ita. 

*Cueurdum (pellis; st. eucutium?) 
wlle (11). 

Cucu-rire, -rrire (125, Gl. m.), 7 -brire 
(141) solet gallus (141, Gl. m.), des hanen 
(147). kroen (67 Mrg.) kauteren (128). 
kuttern (Fris.). kurren (Ki.). kuckern (125). 
euturio (gallinarum in ouando) gatzgen 
(16). 

*Cueurnium (7. eaeumen, »« eothur- 
Qe ?) dat hoychste van eenighen dyngh 
147). 

Cueusare v. Cueula. 

*Cueu-zata, -rata (94) ags. laep- 
aeumcae (136), -iuinee (Hpt. 5, 197); hlea- 
pewinee (94); 4. q. engl. lapwing. 

*Cuchinones v. Cachinator. 

Cudere /;d. nd. sme-, hd. smi-, smid-, 
smie-, schmy-den, Z slan (23), Ad. schla- 
hen, gew. cum malleo, mit dem hamel 
malleo (5), mit hemern (76). slahen (21). 

Cudis (7. malleus Br. cf. tudes) slage 
(8). slang (s?e 9). 

*Cudit eomerium v, Cumerium. 

Cudo smitstock (Gf.) smidestoch 
a Pain x quooy (G1. m.). nuntzmaister 
88). 

*OCudrieus broet stap (-seap? 11). 

*Cuere (st. tueri!) beschirmen o. sehi- 
nen (8). 

*Kufor-dos, -tisim (74) ?. ecinamo- 
mum (24). zymyn (74). 

*Cugila 7? tasca pera (Gf. 4, 387. 
deutsch —. kiulla?). 

Cui weme, wem (15). 

Cuias hd. welch-s, -es (67, 976), md. 
welke-s, rs landes. weleherley handes 
(sic 10). von. welehen lande (85). von 
way landef) (19). wal) landi) o. parthy 
(110). von wanen (13). uan wat lieden (99). 

*Cuieea (piscis, aus tructa) vorne 
(V. Hamb.). 

Cuius wef) (19). welehs Z wes (15). 

Cuiusmodi Ad. pe oT un 
-ley, -lay (4, 76), -ley mosse , leye 
"rano tol 2 da eo (23), 
-leye (22). 

'Cuiusque elikes (85). 

*Culamenta v. Calamintha. 


*Culandum (cf. cluniculum?) toleh, 
waidner (91). 

*Culare v. Culeatus, 

*Culcella v. Cueulla.' 

Culeit-ra, -es (94, 136), eultrum 
(85, 99) (z. lodex, lectus; cf. vltrum. 
Celt. Nr. 171. Wd. 2218) tecke 2 teicke 
(3). kussen (65). eyn plumen federn kus- 
sen (17). deek loeh (10. s& -lach). eyn 
ruch deek (110). Ad. (85, 152) nd. ko-, Ad. 
eu-, gu- (1, 4), ki- (6), go-Iter culte (8). kult 
(132). eolte (22, 23). gulsterbett (Megiser). 





CUL 161 


boh. koltra (4) kuerse (11. cf. eyelas). 
kotz (1, 2, 3). pfulwen (Fris.). bette (93). 
ags. bedd (/. c.). bet- (93), pet- (111) 
-Ziech. bedt darauff man ligt o. ziech 
(91). vnterpeth (111) serge (49. cf. Fr. 
2, 1503. Sm. 3, 282). 

*Culcitrum (;. lectitega 75. cf lectega) 
petti (104). vedar peti (141). en vedder 
bedde (23). küssin (6). 

*Cul-, eull-eatus, cullatus (68) (7 im 
culleum missus) v'damnet zu dem todt 
(110). verdampt (68). peinigen (sic 69 
Mrg.). ertrenekt; eulare in aim sack 
ertrencken (76). 

*Culeus v. Culeus. 

Culeola grun nuf)schalen (110 sém.). 
bratschgen (Alber.). brátschen (Pict., BM.). 

Cul-eus, -leus, -eus (76) sach (104). 
eyn herdreng- (17), martel- 7 wasser- 
(15), marter- (93), ezer- (9), haber- (111) 
-Sàack. moztsahe (100. sé. muos-sach). 
fulter, dümmel fefMin (642). ein futter 
feslin (64€). ags. cylli (eulleum 145). 

*Culex v. Culus. 

Cul-ex, -ix (136, 141) Ad. mucea (104), 
muck-e, -en (13), muek, mügk (1), mücke 
(3), mieke (10), mocke (4), mok (21), 
mog (18). mugge (23, 93, 95). mighe (22). 
mugk, want-z, lauf) (74). ags. michie 
longas tibias habens (136). snek (6). 
schnaek (73). sehnoek (111). fliege (10). 
goólse (Fr.).zizala (141. erm. lat.cf. zinzala). 

*Culicilega (7. muscipeta auis fliegen-) 
schnüpper (Fr.). 

Culi-gna, -ngua (7. vas rotundum 116), 
-na (4. eueuma 148) eyn vorstolpe 2 
deckel (19). vuersehulpe (11). trinekge- 
schirr (Ki.). 

Cul-ina, -nia (9, 136), -ma (76), ehu- 
lina (Sum.) ehuehil (Sum.). Ad. kuch-e, 
-y, var. in (64). coche (9). kokene (11). 
kukene (99). ags. coacas (? st. cloacas? 
136). 

*Culingua v. Culigna. 

*Culisterium v. Culus. 

*Culistergium arswüsch (6). 

*Culium v. Culmen. 

*Culix v. Culex. 

*Culla v. Cueulla. 

Culleus v, Culeus. 

*Cullirium v. Collyrium. 

*Culma v. Culina. 

*Culmatieus 2. versificator (6). 

Culmen,? eulium (17) Ad. hohe. hoe 
(9). hege (13). hee (18). hoghe 7 hoe (23). 
hoch (4). hoecheit (11). hocheit (68, 110). 
hohe ere (17). eyn fyrst. (12). euImin-e 
an der hóhe (309), spítz (91). à helmer, 
stengel &oc. (65). 

Culminare hoen (8). hohen schos- 
sen (9). 

Culmites, g.-icium ricke luyde (147). 

Culmus (4. calamus 4 vollieulus £ 
dens maxillorum 76. »« ceolumellus 
sim.) hd. nd. halm. stro- (64), stupffel- 
(14) -halm. stopp-el (19), -le (11). schreib- 
feder (74). ein stroen tach, var. streen 
daeh (64). ags. uuryd (136). 

*Culnia trotroue (8b). 

*Culnia v. Culina. 

Culpa Ad. nd. schult, schul (14), scholt 
(11, 12, 99, 152), sunde (23). Ad. schuld. 

21 


162 CUM 


Culpabilis schuld-ig (4), -yek (19), 
-ech (99). stra£-, sunt-licher (65). 

*Culpaneus v. Culpo. 

*Culp-ar, -er (75, 76), eolpar (5^) 
(4 leuter; cum mulieres pedunt tunc 
ineulpant 7/los canes 15) hd. nd. bracke. 
brack ein spilhunt (74). brag (13, 21, 152). 
barg (6). praek (1 szm.). preck (75). brae- 
hont (97). frowen hund (76). frawen- 
hundel (752), -hündlin (755), -huntlin (64), 
-hundlein (74). 

Culpare d. schuldigen, ge-sch. (18). 
hd. nd. be-sch., straffen. 5d. schel-den, 
-en (18). 

*Culpea ( piscis, ?. alosa; aus clupea) 
alsem, eltz, meyenfisch, manheimer pfort 
(112). 

*Culper v. Culpar. 

*Culp-o, -oneus (v. pero. Gl. m.), 
-aneus (cf. seulponea)  gebuorn (293), 
bunt- (76), preys- (649) -schuoch. eng- 
(64^), punt- 7 gepunden- (71) -schueh. 
gebuyrs schoe (147). 

*Culptrum slappe (9). 

*Culsura (cf. clausa, clausura) vvóri 
in aqua (104). 

*Culta v. Caltha. 

*Cultatorium (cf.eulternum)uuoruel, 
sgnf. et. aliquando cultrum. bilhouwe 
(at. 4, v08). 

*Cultellifex mefer-smed (8), -smyt 
(bb). messer smid (1). mestmeker (22). 

Cult-ellus, -ellum (1), -er, -rum (76, 
Gf. hd. mezzir (104), mefer. hd. md. 
messer. metz (132). mess (11). mest (22). 
sahs (Gf.). schnitzer (-er 111). 

Cultellus klincke(Azr.). messerlin (6). 

Cultellus anceps degen (125). 

*Culter assularius knifft (125). 


*Culternum (of. eultatorium) eyn 
wyrten (19). wiruel (11). 

Cultrum (7. patella Br., G1. m.) pan &c. 
(141). 

*Cultrum v. Salgamum. Culeitra 
Cultellus. 

Cultura wi- (106), we- (99) -nninge. 
buwung (65, 110). bubery (s2c 68). ackers 
arbayt (64). 

Cultus Ad. vb-, Yb- (6, 4), vyb- (152), 
yeb- (18, 68, 1103), jeb- (67), ob- (b, 21), 
Zzier- (110) -unge. ovinge (23). zierd (76). 
ptc. geziert, gebuwe-t, -n (68, 110). 

Cultus diuinus godes dinst (10). 


*Culuc-ulus, -alus (auis cf. curruca, 
d lucilia) wazirstelee (117, Gf. 6, 
678). 

Culul-lus, -us humpe &e.(ki.). kraus-e 
(125 Mrg.), -en (91, 111). kruse (111 Mrg.). 
weinkrauf) (114). ein munehs tringkopff 
(110). ein monchs drinckpot (132). 

Cul-us, -ex (91), 4 -isterium (66 &e.) 
ars (5, 16, 22, 93). arf) (b^, 67). arsch (6). 
ers (23). eyn ars balle (17). auDtruck (91). 


Cum wanne (535, 93). wan (21). Ad.: 


mit. nd. mede. durch (vultu tuo din 
angesicht 65). 

*Cumba v. Gamba. Cymba. 
Cumboa (cf. eymba) ags.thurruc (94). 
Cumer-a, 4 -ia 7 commerea (16) 7. 

Sporta eyn korppe (17) ein grof- 
korb da man korn in thut (110, sm. 132). 
darra (Gf. cf. Ob. 250). korn-kast (114), 








CUM 


-huflin (645), -heyflin (649). kast (vas 
rusticorum 1 reseruatorium frumenti 14). 

*Cumerium spul-ysen (8), -eysen (9). 
spule iBen (17). eudit comerium eyn 
rilbeyzere (98. aus rib-?). 

*Cumex (7. scutella profundior Gl. m.) 
eyn lonse Zn curro (19). 

*Cuminella v. Cyminella. 

Cuminum &c. v. Cyminum. 

*Cumitus v. Cubitus. 

*Cumius (cf. eunus) v. Traco. 

*Cummi (s/. gummi) ags. teru (136). 

*Chumolare v. Cumulare. 

*Cumphus (cf. gumphus) latten na- 
gel (16). 

*Cumptus v. Contus. 

Cumu-, echumo- (1) -lare (cf. exag- 
gerare) Ad. huffen (6, 65, 68), h. machen 
(110), hufen (16), hauffen, heiffen (21), 
huffeln, heuffeln (67), samen (14), sam- 
men. nd. hupen. 

Cumulus (7. tumulus 93) Ad. huffo 
(93), huffe, hufe (55), huft, huf (*6), 
hauff, hauffen. nd. hupe (225), hop (222b), 
hoep (11). samenunge (11). 

*Cumura (7. eueu-mis, -rbita) kurben 
15). 
| inc (7. eunabulum) Ad.nd. wieg-e, 
-en (1), wige, weyge (152), wege (5, 
93). hd. wieg, wyge (3, 4), wych (18). 
wage. lech (38). gruft (9). hoeze (12, Fr.). 

*Cuna (aus X944) wale (12, 17). 

Cunabul-um, -a 4 eona-bula, -bila 
(Gf.) uuaga &c., lagarida &e., ludra (ar.). 
wiega (95). wege (5). klein wage (6). 
wegelin (85 sm.) wegheken (23). (pi.) 
kinds wiegen o. waglen (Das.) wigen- 
bant (8, 9). kussin (9). 

*Ounaeul-a, -um, -us v. Cunieulus. 

*Cunalia v. Crepundia. 

*Cun-are, -o prs. wiegen (76), daraus 
weichen Z. mollire (11). 

*Cunarum rubus v. Cimarum. 

Cun-eta, -etatio, -ta (65), -tamen 
(16) sumunge (8). seumung (9). verzieung, 
zuifelung (65). 

*Cunetalis 
Cunetis. 

Cune-, eone-, eun-, eon-tari, -tare, 
eunicari (6) (cunetari z. morari 4 dw- 
bitare; eontari 4. inquirere Br. &e.; die 
Bed. terrere vll. aus dubitare »« vvaren 
»« v'veren) hd. nd. er-, v- (22) -varen. 
hd. vorschin (8), forsen (18), erforschen. 
onder-polsen, -sueken (conetari 108. cf. 
eontus). cun-etari, -tari, -ieari (06) 
harren (67, 76). sumen, zwifeln (8). sau- 
men, ezweyueln (9). twiueln (99). er- 
(6), her-sehrecken (6, 63), -fregken (szc 
(21). vor-serecken (23), -scherken (22). 

Cunetatio (cf. cuntacio) v. Cuncta. 

Cunetipotens 2. deus cuncta potens 
(Br.). almechtig (75). 

*Cunot-is 7. dea vinz potens (cf. prc. 1); 
-alis 7. dea. elementorum (16). 

Cunetu-s, -m (91) all (75). alle, 
iezliehe (17). yt- (4), iet- (88) -licher. 
yetlichs (91). 

*Cunehin v. Conchis. 

*Cun-ellus, -ulus, -io (nde -ire) 
dreek, strunt (141). 

Cuneo firmare kylen (22). 

Cuneus (£. phalanx, pambs, cibus, 


(é generals Gl. m.) v. 





CUM 

lapis qui cum fulmine descendit 64, via 
subterranea, confractio ligni, instr. cum 
quo diuiduntur ligna *& sim., instr. car- |. 
pentariorum, epischidion Das., insír. ad 
Jfirmandum. stilum 4n ferramento Br.) hd. 
wecke, weck (panis dc.) wegk (134). 
wegge (11,93). weg (17, 21). weghe (22). 
weyge (28). ags. uecg (145). wek £ turba 
£ spital (6). speydel (74, 76, 112. cf. $m. 
3, 557). speittel (Hen.). spil (8b). phile 
(10). hd. kile, kil, kiel (125, Hen.), keyle, 
keyl, cheil (1). Ad. nd. kyl. kydel (110). 
keidel (135, Fr.). kugel (68). kule (10. of. 
eunieulus). luk (22). zwiekel (carpen- 
tariorum 1l, 3, 75). die bisf) (Pict.), ein 
bissen o. wecken (Ki9.) b. o. weggen 
(Fris.) holtz zü spalten. bissenkeil, beisel 
(14). beissel (Hen.) biB (Das. Fr. cf. BM. 
193). beitel (11, Kil). klijf-b. (Kil). een 
b.-speke (108). beytzell, kegel (122). 
meissel, rotzkengel, wegense (Fr.). stral 
(64). strüczel (pamzs 3). ein her georde- 
not zestriten (93). geordentz here zum 
streyt (74). heerspitze (Fr.). spitz (agm?nzs 
91). hd. nd. schar, schaere (11), schare 
(132), schair (5). drupo, thrupo (Gt. 5, 
251 Sq.) 

*Cunex (-« ecimex?) ein wam-mes 
(23), -sch (6). 

*Cunieari v. Cunctari. 

*Cuni-, cana-cella, areontilla (7. ag- 
perella, equisetum, cauda caballina 
&c. cf. aconcilla) katzen-wadel, -zagel, 
-helm, schafftenhew, rofwadel, kanten- 
kraut, taubenrocken (143). 

Cunicula (7. g. conueula colus Gl. m.) 
kunkens hol (11). caninenloeh. (19). 

Cunieculus, se/íen canieul-us, -a, 
-um, eunaeul-us / -a 7 -um (76), eani- 
eolus (/£. eun-eus, -us q. v. 75. wvia 
subterramea, ad capiendum vrbes, fossa . 
in qua, morantur lepores et cuniculi, sulcus 
145, foramen 1 canalis 136, animal) chu- 
(1) ku- (75) -nigel. kun-iglin (64, 1003), 
-glin (110^), -gel (753). künglin (6). künig- 
lem (1109), -el (3), -le(Das.). kingel (19). 
kóniglein (Fris., Ki*.). kongel (23). k.-chin 
(12). cunin (99). hd. can-yn, -yne (10), 
-inichen (Fris., Ki*.), -ynchen (125), -ichen 
(D^), -eliehen (3). künieulus (111). ehünol 
(95). cünolt (93). külle, kylle (anzmal 
Das.). kulle (eunie. 7. ?z& subterranea 1). 
vrlüg gruebe (93). nóch (7. foramen Gt. 

, 1015). teuchel o. kánel (Fris.). stoln; 
partes cunieuli teil o. kuckus (Agr.). ein 
kuekuf) (125. cf. Fr. 1, 5545. Sm. 2, 21). 
lorich-in (100, 127, Gf.), 3 (117) aus lau- 
rix. larsch (canieolus 7. schwerlich 7« 
dorsch canis) eunieulos ags. smi- (94), 
smy- (136) -gilas; cereacas mach sm., 
spüter als lat. Glosse durch tubicitaes 
erklàrt (136). 

Cunigunda ^». pr. kunneke (225). 

Cunila v. Conila. 

C. gallinacea, cunilogalica 2 colena 
(14) wey Bmintz (74). bergmüntz, costentz, 
dosten (143). 

Cunilago (7.se-, he-rpillum) künlein, 
costenz, hüner-kól, -serb; (7. conyza, 
puliearia) dürrwurtz, hundsaug, floh- 
kraut (143). 

*Cunilingus (7. lambens alicuius nates, 
sí. eunn.) ars leeker (64 Mrg.). 

*Cunilogaliea v. Cunila gallinaeea. 

*Cunire (anders Gl. m.) v. Cunnire. 











CUP 


*Cunna v. Cunnus. 

*Cun-nire, -ire (147) stincken, vbel- 
riechen (74). rotten, vuylen (147). 

Cun-nus, -us (22), -na (34, 75), 4 
gunnus (93), gonna (74) scham der 
wiber (88). fud (1l, 74, 75). fut (93). fotz 
(74). kutte (22). 

*Cunnus v. Cunus. 

*Cunt-a, -amen v. Cunota. 

*Cuntaeio won-unghe (19), -inge (11), 

*Cuntari (cf. eunetari) wonen (11, 19). 

*Cuntatus wonende (19). 

*Cuntus v. Contus. 

*Cun-us, -nus (Pap.), cumius (v.traco) 
(à. foramen. Br., Gl. m., Pap., occulta. via et 
subterranea, Br., draco 75. cf. cunieulus) 
eyn weeg vnder dye erde (19). gang 7? 
heymliceher vbgang vnder der erden (75). 
eertwech (11). 

*Cunus v. Cunnus. 

Cup-a, -pa, -ta (8b) (cf. euba) d. 
nd. nap (85, 11 &c.). vafà (110). chorinuaz 
ERA winuas (93). ein füderiek faf) (3). 
oder (18). Ad. fuder, f-vas (75), f. 
weyn( (21). weinstande (Fris.).. putt, 
standte (74). dryling (75. cf. Fr. 1, 206). 
kueff (1, 2). kueffen (75). kuphen (125). 
küffe (3, 8). kufe (9) kuff (17 szm.). 
kop (19). kyp (68). eupe (11). cope (23). 
ein kupffere krug (64). kübel (6, 74). 

*Cupadium v. Copadium. 

Cupedi-a, -e (114), euppes (74) 
lustliche speyse (74). kostlich speifà (91). 
neschery (125). schleck, sehleekerbif)lein 
(Fris.). leckerbifüle, priesterkóstichen 
(114). 

Cupedi-, eupidi-, cupicli- (68. cl 
«us d), eupiti- (66), eupide- (147, Br.), 
eupido- (11) -narius (qu. denariorum 
eupidus! Br. &c«.) eyn kauffman (11). 
maulkremer (114). slomer (125). schleck- 
koch (Fris.). sidelkech (p/. 931). meersman 
(1l. Z. g. eireitor &oc. Kil. pennynck- 
ghyerieh (14:). 

Cup-, gub-, lub-ella, gubellus (7. 
Sisireol, angaria) stant-a, -er sZm. (Gf. 
6, 697 sq.). 

*Cupera 7. brata (16). 

*Cuperadolium v. Ciuibia. 

Cupere (7. afficere, pistere 1) Ad. 
nd. begern szm. ramunen (62). 

*Cuperosa v. Coporosa. 

*Cupielinarius v. Cupedinarius. 

*Cupida birida (141. sz. gir. ?). 

*Cupide &e. v. Cupuda. 

Cupidenarius &oe. v. Cupedinarius. 

Cupid-itas, -o beger-unge (11), -ekeit 
(b, 21), -icheyt (23), -ich (22), -licheit (18, 
66). begyrlickeit (70 s2m.). gyerheyd (19). 
ghierieheit (11). griti- (6), gyti- (65), 
gelezi- (4) -keit. 

*Cupidonarius v. Cupedinarius. 

Cupidus beger-ic (19), -lieh (21), Ad. 
-g, nd. ich. Ad. ging, be-g. (68, 76), 
p girlich (64). grit-iger (6), -tig 
49). 


*Oupi-fex (-fer Gl. m.) kuffen- (110), 
kypen- (68) -macher. 
*Cupitellus v. Capito. 
*Cupitinarius v. Cupedinarius. 
*Cupius v. Cupuda. 
Cupla, cuppla (76) (cf. eopula, doma) 


henchilboum (61.3, 123. cf. hengel-,hangel- | (121 sim.), ieh (120), 


CUR 


baum sm. Fr. l, 412 ff.) first vff dem 
tach (é. pinnaeulum 75). 

Cuppa v. Cupa. 

*Cupparus v. Suparus. 

*Cuppes v. Cupedia. 

*Cuppla v. Cupla. Doma. 

Cuppula v. Cupula. 

Cupreus kopperen (19, 
(110). 

*Cuprifaber cupher- (93), kupper-smit 
(9, 93), -smed (8). 
do (st.-fodina) kuppfergrube 


23). kuptfferin 


*Cuprosa v. Coporosa. 

Cuprum Ad. kuppfer, cupher (93), 
cuffer (91), kupper (96), kopfer (4), chopffer 
(141), copphir (b^), kopher (66, 152). Ad. nd. 
copper. 

*Cupta v. Cupa. , 

*Cup-uda, -ide (45), -idee (84), 4 -ius 
(Sm. 3, 167), eapude (Gf.), rupido (aus 
i. q. biturus 104) rotila sem. (Gf. 2, 487). 
rotil (84). rentile (104). hil (45). 

*Cupula kueffel zu dem saltz, (15. cf. 
euppula sa//s Gl. m.) miüstschüffel (8b. 
cf. copula). 

*Cupus v. Cippus. 

*Kuphen v. Kympha. 

*Cupheum v. Cophyum. 

Cur Ad. war-vmbe (11), -vmb, 
(110). wo so (23). wese (21). 

Cura Ad. nd. sorge. sürge (8). sarge 
(4). erezney, ruche (9). roek (225). ruecke, 
achte (147). Marg. ruf) stale frist 1sen, 
als dut dy sorge, dé wy) sé nom vis 
credere tunc lauff dar (1T) 

*Curale v. Curtile. 

*Curalia (aus erur.) gall. housiaux 
(122. cf. eural-ha, -la ?. duméetum G1. m. 
2« housse sZm.?). 

Curare Ad. nd. sorgen. roken, war- 
nemen, artzedyen (23). warden (7. spec- 
tare, durare 22^). gancen (99. cf. G. Wtb. 
2, 386). gheysen (Kit.). ertztien (5). arcz- 
dyden (21). artzneyen (111 sZm.). heylen 
(1, 9). hél mach (szc 8). 

Curatio gheysinghe (108). gesuntheit 
7 heilung (65). 

Curatiuum das do wirekt gesuntheit 
65). 

Curator formunder (10). kinds vogt 
(64). 

Curatus kerspel paff (19). kirspel- 
pape (11). 

Curax sorfeldyck (19). zoerchuoldich 
(11). sneller (74. 2« eurrax). 

*Curba, anthlia galeraba (Gt. 2, 383). 

Curcilla v. Circinus. 

Cureulia repe of seyl in den wynt- 
storm gebruyct (147). 

Cureulio v. Gurgulio. 

Cureul-io (110, Gf.) -eo (43), -iun- 
eulus (Gf. 4, 539), eurg- (91, 127), gurg-, 
eart- (v. eortulis), core- (141, Sum. IV), 
eue- (136) -ulio, gurg-ulo, -uleo, -ullo 
(8, 95), -ilio, -urio (11), gugul-o (8») 
-lo (79), eor- 4 con-tulis (g.v.) (?. vermis 
frumenti t fabe, v. nascens in fructu, mus 
agrestis; cf. capito) ham-istro, -elstre, 
amstra (Gf. 4, 954). animal segetes corro- 
dens quod rustici cozun vocant (Gf. 4, 
539). ang-ar(Gf.),-er Sum.IV). enger-ineh 
-line (Sum.). engir- 


-vm 








CUR 163 


ling n. wurm O0. bone (sec 8). bon- 
(68), melb- (91) treid- (75), weyn- (9) 
-wurm. wübbel (1). wibil (95). wybel (110). 
korn-w. (110), -weuel (132), -milbe (Fris.). 
ein werren (43. i. qQ. werre f., wett. wár 
n. gryllotalpa). clab-ot (99 &e.), -bot 
(Kil.), -et (85). bremseze (19). breems (11). 
bromese (103). eyn rupes (97). ags. aemil 
(94, 136. emel a weevle Bosw.). 

*Cureuma (i. capistrum 0 sandalium 
Gl. m.) 4. ehathenaria, tantanus, clawa, 
euyle, euyse (141). 

Cureuma v. Terra merita. 

*Curealis v. Curialis. 

*Curetis 7. /n-, de-scriptio denarij dc. 
quia facit monetarius habere euram ne 
Jalsarius habeatur; etiam est dea (61, 16. 
cf. euritis) ein gemelde (3). gepreche 
auff einer muntze (74). ain pfening schlag 
(16). 

*Cureus v. Curius. 

*Cu- 7 cocur-rex (cf. eurrax) 2. abilis 
ad currendum (16). 

Curia Ad. nd. hof. Ad. hoff, hoffe (5, 
18) hóf (12), hoiff (10), hoypp ? hayff 
(19). rathu(ó (110). 

*Curgulio v. Cure-, gurg-ulio. 

*Curiales v. Curule. 

Curi-, ecure- (5^) -alis (cf. facetus) 
hd. hub-isch (55), -seh, -fà (21). hobiseh 
(b). hofiseh (75). houesch (23). haefch 
(11). houeline (121). Ad. hóffe- (6), hoff- 
(110), hof-lieh. ein huber (Fr.). 6sago (120). 

*Curialista frequens curiam hof volek 
(68). 

Curialitas (7. faceci-a, -tas) hd. hub-, 
hubes- (19), hobi- (5), nd. houe-scheyt, 
-seheyd (17, 19). Ad. hóf- (6), hof-licheit. 
sorge &e.; c. leuis liehte s., ly-, lye-der- 
liehkeit (65). 

*Curieul-a, -us v. Curruea. 

*Curi-ensis, -us (74) ruter, rusener, 
hoveman (225). reyter, rays-er, -iger (74). 

*Curigrillus v. Chirogryllus. 

Curio v. Curius. 

Curio (7.parochus) pastoor, prochiaen 
(Kil.). 

*Curiolum v. Pictacium. 

Curiose ernstleke (99). 

Curiositas fürwitz (91). verwirtz (szc 
63). vorwitzigkait (67 Mrg.). virwiczi- 
ekeit (9). suberliehkeit (8). hoflicheit 
(68, 110). eurioDheit (132). erneste (99). 

Curiosus (7. facetus &c.; superbus 10, 
13) Ad. vorwiezig, virwiezick (9). weyde- 
lieh (5^). wanehlig (1. cf. at. 1, 691). hof- 
lieher (76). hoffelieh (64). houesch el 
sorg-sam (6), -feltig (68, 110). sorchuo 
dieh (23). vermefen (10, 13). 

*Curis v. Curix. 

Cu- (68, 132), eur-ritis (cf. curetis) 
i. (uno 0i dea curarum (110 &e.), belli 
(Br) « eura Z potius a eurru. der zu 
wagen ficht o. stryt (110). die vp den 
w. vecht (132). die vff den wapen (sc) 
vechten (68). 

*Curitis (cf. prc.) v. Curix. 

*Curitus v. Corytus. 

Cur-ius, -eus, -io (110, Br.) hubessche 
(19). hof- (76), houe- (23) -man. 

*Curius v. Curiensis. 

21S 


164 CUR 


*Curi-x 2. virtus quedam (16); -8 ?. v. 


| fortitudo, inde -tis 2. fortis dtc. (Pap.). |( 


nomen iuuenis (16). 

*Curle-gius, -yus (93), -gium, corle- 
gium (7. conte- 7 cutu-rnix 76) (cf. engl. 
eurlew, frz. courlis, corlieu &c. Kuhn 
Zeitschr. 4, 4 p.-263) orhan (76). reb-hon 
(93), -hun Z prachuogel (74). 

*Curma v. Crumena. 

*Curmedalis (cf. -diale Gl. m.) cur- 
modich (147). 

*Curnieula v. Cornieula. 

*Curonilla (piscis, 7. themo, fund- 
ulus, -iculus, -ieula 74. cf. turo-, cor- 
nilla) grundel, smerle (74). moreke (98). 

*Curra v. Cercopitheeus. 


Currax (cf. eurax, corex) louf-haftig 
(68), -achtieh (132). 

Currere Ad. lauffen. nd. lopen. 

*Currieula (7. vehiculum trusatile G1. 
m.) ?. Curruea. 

Currieulu-m, ? -s (88, 110) (7. ?nter- 
uallum dc. 88) ein louff(65). vmgende zit 
8), zeyt (9). ein kleiner weg; zwischne 
l3). weglin (110). 

*Currieulus v. Curruea. 

Currifex wage- (6,9), wag- (1), wege- 
(10) -ner. 

*Currifrugum meelbudel (147). 

*Currineum esí equorum ad curren- 
dum aptorum (16). 

*Curritus v. Curitus. 

*Curruea v. Carruea. 

Currue-a, -ulaà (Pap. 4 hu- (125), 
eu-ruca, 4 eurriculus (93), cornica (a/pA. 
eur- 76), erucus q. v. (?. eucul-us OChytr., 
-à, Pap., linosaPap., Br. &c., ficedula 140, 
galgalus ki., hypolaus 125) est auis dc. 
t ille qui cum credat nutrire filios suos 
mutrit alienos, d? a, euculo (Br. &c.); d? 
qui imputat proprios pueros minuere (sic 
16). mücke (Fr.). gras-m. (Ki. &e.) -mug 
(93), 4 -müsch(140). grafmuck (110 sm.). 

rasemyck £ goltamer (19). gelegorse 
Uu gelegorfe(125).gheel-gorse, -ghersse 
(Kil). greinerleim (Fr. cf. aono) 
dudendop 7 hánrei (Chytr. pro tali viro d? 
eueurbita 110 &e., vb. curucare, eucur- 
bitare). Daran grenzen: curricul-a (55, 
9), -us, eurieul-aà (76, 117) -us (34), 
co- (8), gu- (85, 17, 75) -ricula, eruri- 
eula (84, G1. Trev., Gf. 1,349), -euta (102), 
-eulus (95), -seulus (87. »— pariseulus?), 
eulue-ulus 7 -alus q.v. (7. anas (bb, eal- 
podialast 117, «diode 34. cf. Fr. 1, 203. 
Sm. 1, 398. 2, 399. Nmn. vv. lanius, l. ex- 
eubitor &oc.) warch-engil (84, Gf.), -ongil 
(Gl. Trev.), -elgel (34). warkengel (87). 
worthengil (117). wart-kengil, -gengel 
(85). uuarg-ingel (nd. Gf.), -angel Z wergil 
(Sm. 4, 154). (wa-, ga-rtenkrengel Nmn.; 
wetterau. zu Kindern gesagt waxch-, worg- 
engel /aniator vestium). waltfülugel (que- 
dam, auis 15). wachtel (1T) wasser-huon 
(16), -hun (8,9), -hon (5b5).dorndráchsel(s4). 

*Currulum v. Curule. 

*Currus v. Cirrus. 

Currus Ad. nd. wag-en,-e (6). wag (68). 

C. faleatus streitwagen (64). 

C. vi-7 merc-atorum straf)wegen(75), 

Curs-are, -itare sted-e (17), -elich 
(5, 18), -eliken (23), steydelichen (21), 
stet-lich (4), -eclich (8), -tiglieh (76) Ad, 











CUR 
lauffen, loffen (76), nd. lopen. rennen 
22b). 


*Cursatilis louffender (68). lauf-fende, 
-lich. (110). 

Cursibilis snel (19). 

Cursilis leuffig (15). 

Cursilitas lauffbegierde (Ki.). 

Curs-im, -um (92, 93) kizzalo szm. 
(Gf), -zolo (119). Ad. nd. ylich, itlik 


(sic 23); snel- (17, 93), lauf- (5b), ende- | 


(18), end- (76) -lich. balde (4). 

Cursitare v. Cursare. 

Cursor Ad. lauf-, leuf-, loí- (6), ley- 
(21), lof- (76) -fer. nd. loper. lackey (135, 
Fris.). 

Cursorie /d. i-, ey-, ci- (sc 134), lauft-, 
leuff-, lóif- (6), lof- (68), loffen- (16), snel- 
(17) -lich. ilichen (21). nd. y-, ende-liken. 
behende (6, 75). bald (15). 

*Cursum v. Cursim. 

Cursus Ad. lauff, louff, lóff, lawffe 
(bb), loff (76). nd. lop, loep (99). 

C. baccalaurii, var. bacularii vffge- 
legt Z -setzt arbeit (65). 


C. ereature wirck- vnd nutzbar-lich- | 


keit (65). 

Curta v. Curtis. 

*Curta 2. culez (16). 

*Gurtai-e, -is v. Curtil-e, -is. 

Curtare hd. ku- (b», 7, 8b), ki- (16); 
ko-rtzen. nd. korten. korczigen, korcz 
machen (11). 

Curtamisia v. Cortauisas. 


ife-r, -rum (104, acc. Gf.) houistat | 
Curtife-r, (104, ) Loco 


(104, Gf.). maierhof (Sum.). 
*Curtiga v. Curtis. 

Cur-tile, -tale (Gt.), -ale (11, Sum.) 
houe- (121, Sum.), hoff- (76) -stat. hundes 
stalle (19). en hontstal (11). 

Curt-ilis, -alis (Sum.) (7. area 93) 
eyn acker ent- 7 v^-lehen (7). hof (104). 


(14). 

Curtina v. Cortina. 

Curt-is, -à (117, Gf., Gl. m), -iga (55) 
hove (Sum.). hof, selehof (121). hoph (117). 
hoyff (19). hoff (Db, 11, 110) vor einer 


CUT 


(7, -rulum (131, 141) (V. tribunal 93) richter- 
1), 64, 14), lant-r.-, (75), ritter-, verb. Zn 
riht- (93), dineh- (131), dine- (s?c 141), 
ualz- (Sum.) -stuol, -stul (64b, T4, 15), 
-stule (V), -stiele (64€). 

*Curulis v. Lectica. 

*Curul-is, varr. -us plutriehter (15). 

*Curul-is, -Ium (Gl. m.) spijse rast of 
taiffel (147). 

*Curullus v. Citrullus. 

*Curul-o, -us v. Curul-e, -is. 
 *Curuulus krupel (75). 

Curuus hd. nd. krum. hd. krump, 
kromp, gebogen (110). 

*Cusare (7. loqui, aus causare, kosen) 
sagen, sprechen, reden, snattern, wat: 
schen (74). 

Cus-are, -sare smeden (11, 19). stede- 


| lichen sm. (18). stet- Z empfig-lich smiden 
| (74). stedek- (21), stetic- (7) -ichen slagen. 


stetlich slahen (11). stettenglich schlahen 


(16). stede-lich slaen (5), -liken slan (23). 


*Cuseu-ra, -ta v. Cassutha. 
*Cusidura (mslanesisch) nát (at.). 
*Cusinus v. Cussinus. 

*Cusote v. Cassutha. 

*Cuspas (7. commissuras) legget ( ? Gf. 


|9, 155). 


Cuspis, cospis (5b, 94, 136) Ad. spief), 


|spies (1, 6, 93), spyBe (Y), spi, spise 
r(13), speilJe ( »). ysern sper pr. v 


(19). spere (110). sper (11, 22). spies-eysen 
(111). spiet Z ort (99). spis £ erc (séc100). 


|spet, pek (23). ags. palester (94), plaster 


(136) cf. palistas (aus balistae) Dattering 





burg (110). hof eines prelaten (68). hof- | 


(74), hoff- (1) -stat. hoffreyt, closterhofe, 

hub (74). thumhof (76). tumhern hoff 

(9, 75). brieke uppe den wortafelen (22b). 
Curtisanus curtisan (76). 


Curtus Ad. kurtze, kurtz, churtz (1), | 


kortz, kort (13). 
*Qurua (anders Gl. m.) v. Crua. 
Curua ossa rukki pain (104). 


Curuadae ackerplughe (Gf. 3, 360.| 


cf. Gl. m. 1, 748. Dz. Wtb. 600 sq.). 
Curuare hd. nd. krum-men, -ben (6), 
-en (134), -p machen (5). krommen (21). 
krimmen (76). biegen (65). 
*Curuatim (»« turbatim) 7. eamo- 
i ecateru-atim (76). 
Curue-a, -are v. Curruea. 
Curuea (vas; nauis Gl. m.) crugela 
(130, Gf. 4, 590). 
*Curue chrump (141). 
Curuit-as, -ura hd. nd. krumheit. 
Cur-ule (74, 93), -ulis (Sum., Br.), -ules 
(74), -ules selle (64), -ulus (74, G1. m.), 
-ulo (g. -ulonis 75), -iales (a/ph. -ules 


*Cussare v. Cusare. 
*Cussia (7. g. tuscina &c. q. v. cf. sq.) 
zusse 4 chozze (104). 
Cus-sinus, -inus (23), 7 -sinale (68) 
hd. nd. ku-, hd. kü- (6), kü- (75), cü- (3), 


|ki-,, ko-ssen. kuschen (133). chuz (2). 


hof- (93), houe- (Sum.) -stat. closterlicher | ehufis (1). kub (4). bolstar (7. puluinar 15). 


*Cussus (7. q. eusus GI. m.) ein slag (9). 
*Custis (aus fustis »« cuspis?) ain 
stang (76). 


Custodia hüte (6). hut (17, 21). hude 


(bb). huyde (5). hide (13). hode (18, 23). 
behut-ung (110), -nis (65). behietnub (76). 
huet der warnung (15). bewarunge (19 &e.). 
warde (22^). wachte (99). gerbehuf (17). 

Custodiarium warthus (141). 

Custodiarius v. Custos. 

Custodire d. hüettin (6), huten, 
be-h., -huden, -hoden (21), -warn. md. 
huden (99), bewaren. 

Cu-, co-stos, eustodi-, costur- (BM., 
Gl. m.), 7 thesaur- (bb, 93) -arius Ad. 


|hüt- (3, 6), hiet- (67), hye- (134), hie- 
(68), hu-ter; huder. hoder (18, 21, 23). 


hierde (11). kustor (93). ku- (17, 75), kü- 
(6), gu- (BM.), ko- (b, 21, 23) -ster. ver- 
warer (132). 

*Custos (herba) wischminze (96. »« 
costus). c. ortorum papenplat (47). c. 
vie (?. solsequium &e.) wegwart &c. 
(143). 

Cu-, gu- (1) -strix Ad. behud- (1), 
hut-, hyet- (134), hiett- (67, 76), hod- 
18) -ermm. hodersche (28). huyderseyne 
n hd. kust-erin, -erinne (55, 19), -rin 
(17), -ryne (133). eüsterin (3). kosteri-n 





(21), -nne (23). gustrinn (1, 71). 








l—————— 


| 


DAC 


*Custuea v. Cassutha. 










later (19). en kolek (11). 

*Cuta (wetter. kaute, auch bez Fr. 1l, 

04; anders Gl. m.) eyn dobbel stein £ 

in riste flasis (8^). 

*Cutela (7. pell£cula) hutili (131, 141). 
Cutella (9, 74), eucelle (7. pru-, bru- 

igo cutis, cf. euticus; aus eutis »« 

ützeln?) die kretze, kretzighaut, der 

iuek (74). iockunge (9). ruckunge (sc 8). 


*Custus kalt (sc sí. kole) pr. way |. 


DAM 


Cutella (cf. seut.) waterpot (11). 

*Cuter v. Cauter. 

*Cut/bita v. Cueurbita. 

Cuti-ecus (74, Br. &e.), -tus (Ki.) ?. 
corruptus, stupratus; stipatus 110) EBA 
brochen (110, 132). kretziger o. eine die 
nimmer iuncfraw ist (74). 

Cutis hd. nd. hut, hud (23). hd. haut, 
hute (17), huit, hudt (10), hutt (6), hutte 
(18), menschenhud (93). mott (Aegr.). 

*Cutius v. Cucius. 


DAM 


*Cutta v. Tragias. 

*Cuturgia (7. domus pauperum, aus 
tugurium) hutte (11). hotte (19). 

*Cuturio ,". Cucurire. 

*Cuturnix v. Coturnix. 

*Cutus v. Cyathus. 

*Cuuina (cof. Gl. m. 2, 862) botin 
kueff (75). We | " 

*Chuvue (aus) tacha (Hattemer cf. Dz. 
Wtb. 595). 

*Czuceareandi v. Succulcandi. 


165 








*Dabar v. Daber. 

*Dabderiamin v. Dabreiamin. 
*Daber 2. éonsor rasor (145). 
*Dab-er £ -ir 7. gemma ?n med?o ora- 
ieuli et interpr. loque-la, -ns, ira, adula- 
40; dabin ?. oraculum; dabren 7. dies, 
et liber paralipomenon i. g. dabereiamin 
(16). dabir  dauir?. oraculum dc. (Br. &e.), 
loquela (110 &c.). dab-yr 4. |. (Pap); -ar 
4. verbum, (142). 

|. Dab-, dabe-, dabde- (134) -riamin 
(&. sermo dierum, paraljpomenon Br. &c. 
hbr. cf. prc.) teglich predig o. red (75). 
*Dacia (7. q. tacia Gl. m. &e.) schale 
ein trinckgeschirre (74). 


| Dacia, /issw. datia (7. dania 10) 
dene-marck (3, 11),-marikeh (71), -marcke 
(1, 19, 22), -marg (55). hd. denne- (12), 
enn- (134), den-, diene- (10), denel- (9) 
-marek. denmarcekt (110 E den- (17, 
152) dem- (67), nor- (7) -marg. Dacia 
repensis (sc) dy wallachy (125). 
Dacia, datia, daria (b^) (quod dant 
mercatores de locis in quo vendunt 1. cf. 
loearium) stat- (1, 71, 75b), stayt- (D^), 
stet- (4), stal- (752), un- (Sm.) -gelt, -geld. 
*Daetalus v. Dactylus. 

*Daetilos v. Peonia. 


*Dactilus (Z. erreus, mento 74, mem- 
brum virile6, quasi digitus ?) zer, zumpff, 
zysel, fisel (14). 

Dact-ylus, -ilus, -ulus, -alus (141), 
-ylieus (12, dat-tilus, -tulus, -ilus (76), 











84, 110). hd. nd. d.-, dattelen-, dactel- 
(133, 143), dacktel- (7), dateln- (17), dadel- 
(3), dadilen- (22) -baum, -bom, -boem. 
sandel- 7 sigel-bawm (datulus 4). dat- 
ulus s/m., dactili-botri (101, Gf.), -ba- 
er (1), -berti (74) lange druben (7), 





rvbim (101), truben (Gf. wyn drube 
(8, wein trawb (9). lang trewbel (74). 
dattilon (;. fructus palme) dadeln (13) 
detellin 7 ketzgin (10). daetyli conchi 
künel, nagel o. fingermuscheln o. scha- 
len (114). 

,, Daeus, dagus 7 danus (10) hd. nd. 
dene, denne (23). dyene (10). denel (9. 











|rulus datteln (9). dattel (68). d.-kern (12, 


D 


cf. dacia). tennmarckter (74). ein den- 
marg, einer uf d. (17). Daci gotthorum 
AGES ERMER gethorum genere(Br..) 

*Daeus denne 7. tia 2n horreo (sic 1!). 

*Daeus (aus daxus) ein daf5 (11). 

*Daffondia v. Daphne. 

*Dafidus v. TTafidus. 

*Dafn-eleon, -ida &ce. v. Daphn- 
eleon, -e. 

*Daga v. Deca. 

*Dagata masdarm (9). 

*Dagus v. Daeus. 

*Dalaturae (aus dolatura?) ags. 
braedlaestu aese (136). 

Dalmatia lantschaff (19). winden (7. 
sclauia 125). 

Dalmati-ea, -a (134) hd. nd. dyaken-, 
hd. dyacken-, dicker (sc 7!), sar- ? 
euangelier- (75) hd. -rock, -rueke (5*), 
nd.-rok. ewangeli-ers (93), -ger (6), pry- 
sters (19) kleit. declachen 7 ruckelin 
(21) dalmáticá (BM.). 

Dalum, dolon (Ki., Gl. m.) vorder 
segel (80). s.-fuos (93), -fuD o. kleiner 
s. (74). der klein s. vornen in dem schiff 
(64). ags. lytel-s. (G1. Aeltr.). focke (kxil.). 
henneken, bonet (147). 

Dam-a, gew. -ma, -ina (136*), -na, 
-pma (7, 9), £ (bissw. untersch.) -mula, 
-ula, 7 -mola 7 -uecula (141) 4. capra 
agrestis cap-reoli (Pap.), -reole (141), 
-rioli (Br.), -oli (136b) similis. ?. caprea 
(dam-a, -ula dém. 110, 132, Br.), ant. von 
damma dachü (110), dasse (132). hd. 
dachs (67, 134), dachB, daDe (17), days 
(19). nd. das (11). grutsch (damma 7? 
melota 1. cf. grentsch mus cricetus 
sim. Nmn. 9, 651). dama (120 s?m.). dam, 
dámlin, dam-, dan-hirtz (114). dan (99). 
dami-li (141, G£.), -l, -ri sm. (Gf.); tamil 
(Sum.); damme m. (77); eyn dammel 
tiere (7); tier (104) dam-mula, -ula 
Oh i -ma (1). demli-n (64), Yu (Das.). 

endel (91) gem-tz (93), -ef. 
(dama 76), -ps (1), -s (Ki.). klein gemtz 
(dammula 93). hint-, heinc- (100) -chalp 
(Sum.), -calb (100, Gf.). hinde (8, 9, 11). 


hynne (Y) rechziege (17). czigengeis 








43), -D| 


(damula 9). wildegayf (damma 74). 
steingeiz (dammula Gf.) eyn walt es- 
sel (?d. 18 Mrg.). elha (BM. 428). ags. 
eola (136). hd. biber (66 &c), bibber (1), 
beber (133). md. beuer (132). ater (1) 
otter (6, 64, 74, 7. lustrus, castor 75, 
dama 76) gauff (anómal 75). hermlin 
(damma, von dama wuntersch. 16). hd. 
nd. hemme- (23). ham-, hamp- (22b), 
hanbe- (75), hamer- (dammwula 100), 
han- (10), hau- (9) -ster, 7 femella hu- 
muli (damma 23). hamstel (18). kornne- 
(10), korm- (18) -worm. scher, maul- 
werffe, -worff, moltwerff ( dam-ma, 
-ula 74). 

*Damare (7. capere, aus domare?) 
vangen; an-grypen, -tasten (147). 

Damascenum, d. prunum damascen 
(931). máscheu (111. aus da-máschen ?). 


mDamaseus (c/u.) damas-ck (5b, BM.), 
-een (1). dómas (2w.). 

Dama-, damas-, doma- (74) -sonium, 
óapacoOvytoy (125) (i. alisma 143) kreD 
(14). kers-e (85), -en (47). lucianskraut 
(143). 

*Dameria v. Demetria. 
*Damidon v. Daphne. 
*Dam-ina, -ma v. Dama. 

Damium v. Damum. 
*Dammaleon v. Daphnelseon. 
*Dammificare v. Damnificare. 
*Damna v. Dama. 

Dammnabilis verdemplich (62). 
*Damnalaon v. Daphneleon. 

Dam-, damp-nare vor-, vir- (19), 
ver-tumen (9), -thumen (66, 70, 151), 
-tomen 523b), -dümen (19), -dummen (152), 
-duemen (11) -duymen (133), -domen 
(23) -dommen (21) -damnen (69, 76, 
134), hd.-dammen, -dampen (6). vrtai- 
len (76). hd. nd. schaden. bescheydigen 
dampnari (21). 

*Damna-bulum, -torium temnieze 
(125. 7. q. carcer Fr. 2, 268). j 

Damni-, dampni-, dammi- (23) 
-fieare hd. sehaden (9, 16), be-sch. (19), 
Sch. nemen (75), zeu sch. prengen (4), 
schedigen (6, 9), be-sch., -scheidigen 
(11). nd. besche-, beschey-deghen. 


166 DAP 


Dam-, damp-nosus Ad. sehedlich. 

Dam-, damp-num Ad. nd. schad-e, 
-en (23). Ad. schad. 

*Dampdon v. Daphne. 

*Dampma v. Dama. 

*Dampn- v. Damn-. 

*Dampneolum v. Damneleon. 

*Dampno v. Daphne. 

*Damu-eula, -1a v. Dama. 

*Damviden v. Daphne. 

*Dam-um, -ium (Gl. m., Ki.) Ad. of- 
fenbar opp-ir (8), -fer szm. (Mss. mog.). 

Daneia v. Dantiseum. 

*Daneus v. Daucus. 

*Daneta v. 'Tanacetum. Athanasia. 

*Dania &c. v. Dacia. Valeriana. 

Danista v. Danus. 

*Danphinicen v. Daphne. 

Dan-tiscum, -cia (1), -tz (71) (céu.) 
dantzk (125). danez (1, 71). 

Danub-ius, -eus, Ister (49) fluuius 
in osterich de danowe (22). dye thun- 
nauwe in stricht (DP). Ad. tu- (75), daü- 
17), do-nauwe; thunawe (66, 70), tunaw, 
duenaw (1) dy düna (3), thon-ow (68), 
-àw (91, 114); tonau (125), don-aw, -au, 
-eau (21), -ug (49). de dunowe (23). 

Danus v. Daeus. 

Dan-us, -ista (7. vsurarius, venera- 
tor sic 76) wucherer (74, 110). woeck- 
(147), woech- (132) -ener. 

Dapare (?. edere G1. m.) andern luten 
essen 4 zu e. geben Z anrichten die spise 
(15). 

Dapa-, 4 dapi- (147) -tieus speyf-, 
offen-lich, gebhafftiger (74). apenbair, 
kundich, wittich (147). 

Dapax (74, 76, Br., Gl. n.), dopax 
(16) dedax (z. loquax 75, eloquens) 
spreehig (17). gespre-ch (8), -che (9. 
redbar (76). klatffer, swetzer (74). gespay- 
big, ear. -wig (75). 

Dap-es, -is, -s (1, 8, 9) Ad. nd. spise. 
hd. spi (1T, es), speyss (1l), speyse, 
speis, drachten (93). werscaef (100). erste 
geriehte (9). irdische rich (sze 8). 

Dap-ifer, -piuer (8") Ad. nd. spise-, 
hd. spi-, spryse- (19), an- (*) -dreger. 
spisen treger (6). Ad. speys-, speif-, 
essen- (l, 4, 75), schussel- (75) -trager. 
Spiser (85). dafeldyner (12). truhtsaizo 
(127 sim.) truchses (114). trueksef) (75). 
drus-zete (Gl. Marienf.), -sete (29). droste 
(222b, 18). 

*Dapifero 7. dapes fero (16). 
*Dapilenus &e. v. Dapsilis. 

Dapina-re, -ri an richtin (9 szm.). 
speysen (64). spi. geben (11). 

Dapis v. Dapes. 

*Dapitieus v. Dapsilis. Dapaticus. 
*Dappiuer v. Dapifer. 
*Dapraeocti v. Daphne. 

Daps v. Dapes. 

Dap-silis, 2 -iticus 7 -ilosus 7 -ilen- 
tus 7 -ilenus (76) hd. milde. Ad. nd. m., 
hd. milte, ein mult (68) Ad. der spis-e, 
-en, speise, speis, spyef (69), md. van 
spisen. speyf- (1), speis- (4) -mild. spyfie 
milde (5^). Ad. nd. spise-, Ad. spif-lich. 
geb-sam (6), -haft (8). 

Dapsilitas mildekeit (9 sm.). froch- 
birkeit (8). fruchbar (se 9). spyf- (69), 
speis- (134) -licheit. 


DEA 


*"Dapsis (4, 66, 152, Mss. mog.) milte 
(6). Ad. nd. milde. mild (4). 

*Dapsus barbatus v. Tapsus. 

Daphne (Ki), dafnis (47, Sum. VI), 
dam-pdon (85), -idon 7 -pnidon (74), 
-viden (»6), danphinieen (7. laureola 
Sum. V) lorperpawm (74). lorbernbom (47). 
lorboum (96, Sum.).laurboem (85). dampno 
(Sum. VI) dafnida (96), daffondia 4 
dapraeocti (14), diffunda (11, 19), 
diffinida (85), diasmida (74), dafne cocte 
(47. aus daphnes cocci?) lor-per (74), 
-bern (/. c.). bekeler (11, 19. cf. baeea 
lauri). 

Daphneleon (Ki) dafneleon (7.lau- 
rinium 47), dam-maleon (herba! 8), 
-nalaon (74), -pneolum (17) lorber ole 
(8). lorol (74). 

*Daphoma v. Diaphonia. 

Dare, do Ad. geben. nd. gheuen. spre- 
chin (8, 9). virlihen (8). v'leyhen (9). 
geben, sprechen, lyhen (11). 

*Daria v. Dacia. 1 

*Darra eyn schabe (19). schaüe (11). 

*Darrus 4. fertilés t augmentatus (19). 
i. q. dardus (/aculum G1. m.). 

*Daseula v. Didasealicon. 

Dasypus haí) (ss). 

Data ein datum an (110), von (68) 
einem brieff. 

*Datedola v. Dedalus. 

*Datia v. Dacia. 

*Datiea (7. subtemen) uueual (Gt.). 

*Daticius v. Deditius. 

*Datilus v. Daectylus. 

Datim geblich (v5). 

*Datisea (7. erepula, vnguis milui- 
nus, vnguimiluia, lut-um, -ea, -eum, 
-eola, guadarella, catanance  &o.) 
streich- o. sterck-kraut (143). 

Datiuus Ad. geber. geiber (3). gheuer 
(23). geb- (3, 19), gheu- (11), v'geb- (17) 
-elieh. Ad. geb-ig, -haft (8). gybig (69). 
gibig (134). 

Dator dargeber (75). 

*Dattulus &e. v. Daetylus. 

Daueus, daneus (Sum. V) (cf. sistra) 
hundistille (Sum.). hunden dille (85). hun- 
des-d. (8), -titel (96), -blume (96). moren 
(47). wiltmore (10). wilde mor (12). wil- 
dermorhel 7 pasternag (74). geish (93). 
beerwurz, vogelnest (114, 135). 

*Daui-dieus, -tieus (:Dauid) starck 
(11, 19). 

*Daxus, daxis (6), daecus (11), dissi- 
müliert von taxus arbor q.v. das für 
das JThier in den Mss. ausser 3, 11, 19, 
90 micht, in JDruckwerken (68, 110, Br.) 
selten, vorkommt, in 125 neben taxo (cf. 
dama, meles, melota) Ad. tachs (110), 
dahs (6), dachs, daehf), daxs (4), dasche 
(5^), das (20), dab (17), daiBe (21), daysse 
(19). nd. dasse. greue (125). ein swein 
igel (7. melota 3). 

De (7. a) aue, af, van (225). 

Dea god- (19, 99), gad- (11) -inne. 
gottin (65). 

*Deadema v. Diadema. 

Dealbare Ad. wiDen, weissen, ver-w. 
(134), wischen (5), wif) machen. nd. witten. 

Deamare liep (9), gar lip (8 sim.), 
gar vast lieb (75) haben. 


Deamatus gar lip gehabt (9), hat (8). 


DEB 


Deambula-crum, -trum, -torium, 
7 -era, varr. -tra (75), deaumbultra (16 
ganek (11, 19). vmb-g. (8, 9, 75), -hanek 
(75 var.. ein platz zu wanderen o. 
spatziren (110 szm.) langarun pl. (Gt.). 
vmbelóf 7 usgeschossun lóbe (95). 

Deambulare Ad. nd. wanderen. hin 
vnd her wandeln (6). vmb gen (8). vmme 
geen (9). | 

Deambulatio langara (Gf.) wandez 
rung (68, 110). 

*Deambultra &oc. v. Deambulerum. 

*Deareurare v. Dearturare. Deomi- 
nare. 

Dear-, dea- (81) -restare entsetzen 
(68). ensyezen (v. arrestacionem. énfrims 
gere (18^). untsetten (81). arrest abthun 
(110). 

*Deartieulatius d?cere gleichniger in 
aller sunderlieheit bif) uff das letzt (65). 

Deartuare entglyden, als braten, 
huner zer-, var. er-legen (110). entladen 
(sic neben deareuare 2. diwidere 16). 
glaych absehneyden (64). 

*Deatrum v. Theatrum. 

Deaurare vber- (4), Ad. nd. v^-gulden. 
vorgülden (3). vergilden (67, 76). 

Deba-chari, -eari (99) frolich dun 
(8) vrechlichen E tóbelich tun (9). 
wretleke don (99). doben o. wuten (i10 
sim.). beschelcken, bolderen, . . anfallen 
vnd bochen wie ein voller zapff (126). 
deba-ehatur, -ccatur (142)?. perbaehs, | 
pervag-, pervaee- (142), perag- (Pap) 
-atur. debachiliatus 4. insanus ( 16). 

*Debalteor v. Deblaterare. 

Debel-lare, -iare (9) uber-striten (8), 
-winden vnd bestreytten (64). vmme strey- 
ten 7 vm fechten (9). vir feechten (19). 
beruechten (11. b s. v, « deblaterare?). 
veghten (99). 9 

*Debellatieus(^«debilitatus?) cranck 
(11, 19). 
*Deberare v. Debriare. 

Debere, -ri (5^) Ad. schuld-en, -igen 
(5b). Ad. nd. schuldig, sehyldie (13) sm, 
sein. schuld machen (6s, 110). solle 
(55). sullen (11, 19). seholen (23). gelten 
Eo geben (17). debet schal (225). 

Debibere vüdrincken (14). i 

Debilis krafft-lof) (65), -lafs (bés 88 
hd. nd. kranek, Ad. krang, kranch (Ll 
von zorn (8, 9). Ad. swach. nd. swak 
blod, var. blód (65). pled (75). Marg. £4 
debile corpus (3): ij 

wer da hat eyn krancken leyp 

vnd ayn springens iunck weilp 
vnd eyn wicz knoch (?) seyn korr 
der libet selten ane czorn. l 

Debilitare, -ri Ad. swechen. md 
swaken. swagen (21). hd. nd. krancke 
(D, 93), krenken. kranck werden (7) 
machen (68, 110). krang m. (11). " 

Debilitas krankhait(76). kraneheit(4" 

*Debio v. Dobula. 

Debite uan sculte (99). recht (65). 

Debitor Ad. nd. schuld-ener, -ine| 
(29), hd. Ager, -ner. schultmam (11, 19 
gelder (16). gelter der do bezalen sc 
(S) d. principalis der furderst schu 

iger (10). 
*Debitrare v. Deblaterare. 

Debitum Ad. nd. schult, scolt (99 
scholt (13, 14, 152). Ad. schul-d, -de (6 
geltsehult (75). plicht (225). 
















DEC 
Debitus Ad. nd. schuldi-g, -ch, 


Lek (19). pliehtieh (29). recht-ferti 
/5 &e.), -uerdieh (23), -firtig (17), -firtick 
19) 









Deblat-erare, -rare (23), deblace- 
rari (8), deplecterare (9), debalteor 
(16), debitare (6) 7. diuulgare (Br.); 
idefulgeo? infamo (76); exer-are, -tare 
jn-, dif-, ef-fiduciare, expadire (147). 
dorlieh sprechin (8). torlieh reden (9). 
berochtighen (93). sehwetzen, klap- 
;peren, bladeren (126). apenbaren, kun- 
;digen, melden, vortseggen (147). 
*Deboletus (aus bol) swamm (74). 
*Debrare v. Delibare. 

|! De. dee- (a/ph. de- 8) -briare, 
;-breare (Br.) -berare (9) truncken (8, 
(64, 76, 110), druneken (68), trucken (9) 
machen, werden (64, 76). debri-at ki- 
;irenchit (127). -eo erdrenco (Gf.). 
Debriatus sertrunekper (74). 
*Debrico v. Debriare. 

Debrigare v. Disbrigare. 
*Debruc-io 2. ?nsam?a; -esco zm 2n- 
|cipio decipere (76). debrutescere :. 
| desipere (129). 

*Dee-a, -as (q. cf.), 4 -adis (19), daga 
7 diga (Kil, Gl.m.) (7. tribulum, pugio, 
trusile) dege (5b, 22). degen (1, 23, 75). 
d.- (19), stech- (75) -meDer. degent (17). 
dagghe (Kil). tegen (6). stoter (29). 

Deecacuminare abstümlen, die bàum 
stücken, den dolder o. grotzen an büu- 
men abhawen (126). kipffen, den tolden 
im baum abhawen (s8). dolden (140). 

Deea-ehordum, 7 -chordus (110 &e.), 
-Cordum, -eordium,-curdium (5) Ad. 
ein spyel, seitenspil, saittenspil (1) mit 
zehen seyten, saitten (1), snoeren (132). 
en spel myt teyn seyden (23). ezehen 
salter-seyten (9), -sétik salterunge (8). 
rotte (22b, 74). 

Deea-ehordus, -cordus (cf. prc.) von 
ezehen seyten (19). van tien snaren (11). 
zehanseitigemo d. sg. (Anz. 5, 464). ein 
Spil mit ezen saithin (b^). 

*Deeaeurdium v. Decachordum. 

*Deecadere (229, 74), dis-cadere (17, 
74), -ecidere (74) rysen (1T, 74). risem 
sic 22b). langksamfallen (74). lengsem 
29b) lanesam (17) afvallen. 

*Deeades v. Derades. 

*Decadis v. Decas. 

Deealanzare v. Degallinatio. 

Deealeare übertünchen (Ki.). 

Deealeare v. Deculeare. 

Deealog-os, -us red, reden (9) von 
den zehen gebot-en (8), -ten (9). rede die 
do hat z. stuck 7 ver; z. gebot (65). 

Deealuare(;. caput amputare, cf. ealua ; 
€t. est ?. q. decallo 76. »« decollo) Ad. 
nd. kal, Ad. kale, kayl (D) machen, 
maken. Ad. nd. doden. doten (110). dótten 
(6, 67). totten (66, v0). 

Deealuare hinderwert bedriegen (17. 
€f. caluere). 

Deean-ia, -atus Ad. dech-any (68), 
-aney (134), -ennie szm., -enei (21), -eny 
(110)) -ny sim., -ney (67), -antey s 
tech-any (75), -antij (15 var.), -eney (66); 
decany (69). nd. dekenie. 

Decanus Ad. dech-en, -an (Fris.), -ant ; 
tech-an (6, 75, 93), -ant (15 var.), -ent 


i 





" DEO 


quA nd. deken, decken. rottmeister (114, 
Fris,). 

Deeapitare ent-, vnt- (23) Ad. -heu- 
beten (19), -heubten (b, 7, 17), -heuten 
(D^), -hópten (6), -haupten, -haubten, 
-heupten (67), -heypten (18), -heypen (21), 
nd. -houeden (22,23),-hoefden(11),-koppen 
(22). sterben (5, 7, 21). 

Decap-olis, -ulis (76) ein houbt stat 
vber ander zehen (65). 

*Decapulatus i. decies multiplicatus 
16). 
*Deearniculum v. Discriniculum. 

Deca-s, -dis (11) zehenne (8). ezehen 
(9). ein deker (12). decker (11). ein getzail 
van tzehenen (132). 

Decedere Ad. nd. v^-scheiden, -schai- 
den (12, 76), -seheden (23). scheiden von 
disem elend (75). Ad. sterben. steruen 
(13, 23). staruen, ontwiken (11). entwy- 
chen.(19). enweg gan (99). decedit von 
(szc) schyt (38). 

*Decedere v. Decidere. 
*Deceleri v. Desteliri. 
Decem Ad. zehen. nd. teyne (22, 23). 


December Ad. der nd. de winter-, 
erst w.-(15), andere w.- (4), hart- (10, 12, 
13,74, 11), harde- (225), slacht- (0), wolff- 
o. erist- (125, Fris., wolffs- o. heylig o. 
ehrist- (114) -maned (1), -mant (5, 12, 21), 
-mane(13), -man (4, 225, 28, 74), hd. -mont, 
mond (71). der zehend monat (110). vol- 
rot (41). 

*Decem-bium, -dium v. Decendium. 

*Decemmalis v. Decennalis. 

*Decemmutatoria vestium 7. e. decem 
paria 7 vestes moue (16). 

*Decemn-alis, -ium v. Decenn-alis, 
-jum. 

Deeempeda 7. pertiea mensuralis 
(Pap.); p. (129), port-iea (Br), -a (76) 
decem pedum. ein thier von zeken fussen 
(110). z. fuefh (75), fuzse (4) lang. 

*Decemplex v. Deeuplex. 
*Decempnis v. Decennalis. 

Dece-ndium, -mdium (74, Gl. m.), 
-mbium (76) zehen-tagig (74), tag lanek 
(9), dage (8). 

Decennarius ezen czal (b). 

Decenn-alis, -;s, -us (1), deennalis 
(sic 134), decimalis, decem-nalis (66), 
-malis (85), -pnis (5^), dec-ionalis (133), 
-ianis 4 -ennium (1) x iair (5), zehen 
iar (17) alt. x (?1), teyn- (23) -arich. 
hd. zehen-, ezen- (D^, 133) -iarig, -iàrig 
(134), jerig, -ierick (3, 55), -marg (8*), 
-merg (133). 


—— 








Decen-, decem-nium (cf. prc.) hd. 
X iare, ior (6). nd. teyn (23), ten (22) 
iar. 

*Decennus v. Decennalis. 

Decens Ad. zeme-, zym- (65) -lich. 

Decentarius v. Cernulus. 

Decentrix 7. nauis compta (Br., Gl. m.). 
scheep dat genomen is (147. aus compta 
7»« dempta?). 

Deceptatio (/. disc. Gl. m.) veehtin- 
ghe (22). 

*Deceptibilis v. Despectabilis. 

Deeeptio bedrieg-unge (19), -inge 
(11). betrieg- (8, 65), betrig- (9) -unge. 
trügne (Anz. 8, 1015). beschysserey (65). 

*Deceptiue betruglichen (65). 
| — Deceptor betriger (4). bedregher (22). ! 








DEC 167 
p betrogen (19, 16). bedragen 


*Decerare v. Decorare. 

Decere Ad. zem-en, -den (5), zim-en, 
-men. temen, euenen (23). Ad. md. be- 
qwemen. zemelichen (18), zimlich (67), 
bequem (17), genem (76) sin, sein. ge- 
burn (75). decet i eczemet (17 &c.). sce- 
met (13). zimpt, v/g. bequemit (75). et 
temet (11), geuoget (99). 

Decernere A4. sehen (18), be-s., -seyen 
(21), -seyn (13), -schauwen (1), -schóuuen 
(6), -schauen (18). nd. be-seen, -sen. 
scheyden (14). vnder- (19), onder- (23) 
-sch. mittelmefhig erkennen (16). richten 
(8, 9). rechten (14). ab- (9), vor- (8), in- 
(110), vff- (88, 110) -seezen. bedenckin 
(8, 9). wilte (8), villen (9) han. uB geben 
(17). ein statut machen (ss). 

*Decernieulum &c. v. Discernicu- 
lum. 

Decerpere (cf. decerpere) Ad. abe-, 
ab- «d. af-plucken, -pflucken (66, 70), 
-flugken (69), -flueken (1, 9, 134), -ploecken 
(18), -pligken (13), -prechen o. -tzucken 
(74), -breehen (7, 9, 4, 67), (ab-) rechen 
7 -trucken (76), -rissen (18 Mrg., 110), 
-ropffen (6). plucken (11). pluken (100). 
plocken (99). plogken (21). von vilen 
erwelen nemen vnd ziehen (64). 

*Decerta 4 glandis aichele (Sum.). 

Decertare, decretare (19) stritten 
kempfen (65). stryden (19). striden (11). 
kriegen (19, 16). ; 

Decessor vor varer (9). für farer (8). 

Decessus sterbunge (19).st'uinge (11). 

Dece-tero, -tro, -te (/. amplius q. 
cf.) vor-baz (5b), -baBe (V sim.), -bas (1), 
-ba men (17), -bas mer (4), -mer (110, 
-bat (23). worbaf (13). Ad. fur-, für- (6) 
-baf) (67), -bas, -hyn (68). vort-me (19), 
-bat (22). voert meer (11). 

*Decianis v. Decennalis. 

*Decibare (/. cibum auferre 66 &c.) 
prot vor dem munde abschniden (75). 
Spisen (19). ent-, eynt- (22), vnt- (29) 
-spisen, -speisen (76). spii abziehen (17), 
abtragen (110), entragen (68). 

Deci-, (bissw. untersch. deci-, deci-), 
dece- (8), desci- 7 descin- (q. v.) -dere 
Ad. abe-, ab-, nd. af-, of- (14) -vallen, 
-sniden, -sehnyden (1, 68), -schneiden (4). 
-sneyden (3). 

*Decidu-s, -us v. Desidiosus. 

Decies Ad. zehen male (5), mal, 
maile (Y), werbe, werb, stunt (4). ezeien 
werp. (21). nd. teynwerue. 

*Decefarius v. Decufarius. 

Decim-a, -e pi. (69, 134) Ad. (der) 
zehe-nde, -nt, -n. ezende (b^, 9). ezeu- 
geht (13). nd. teynde (23), tiende (11) 
thegede (22). tetzmann (174. cf. Goth. 
wtb. 2, 652). d. animalium fleiszehende 
(12). 

*Decimalis v. Decennalis. 

Decimare verzehenden (T, 16). teen- 
den (11). den ezehenden geben (11, 64). 

Decima-rius, -tor d. zehen-der, 
-den (sic 8), -tman. zehent- (68), ezey- 
hende- (21), zende- (18), ezinte- (17) -ner. 
zehener (6). ver-z. (110). teynder. (29). 
tiender (11). 

Decimatus gehzehend (V). Ad. ze- 
hen-t, -der (67).zenhende (5. so wett.). MR 
hen (21). verzehenet (110). teghedye (23). 


168 DEC 


*Decimo, g. -onis?. qui super decimam 
(76), decem (66 &e.) doménatur. herscher 
vber zehen (74). 

Deci-, decu- (5^) -modus zehen 
massig (1) ezenmessick (5"). 

*Decimus v. Decius. 

Decimus (4. -ma, -matus 18) Ad. 
der zehen-de sém., -ste (75). der zender 
(18). ezeyhen (21). md. teynde, die 
tiende (11). 

Decimus septimus der sibenzeheste 
(15). 

*Decingere v. Discingere. 

*Decinis &c. v. Deeunx. 

*Decionalis v. Deeennalis. 

Decipere Ad. be-triegen, -trigen, 
-trihen (9), -drygen. Ad. nd. be-dregen 
(5, 14, 23), -driegen. 

Deci-, desci- (68), disci- (55), dici- 
(Sm) decu- (70) -pula Ad. nd. valle. 
^d. vall, faln (41); muf:-falle, -vall (68), 
-val. nd. museval. Ad. wolft-, wolffs- (11) 
-grube. dru-eh (Gf.) -cht (9 Ann.), 
-he (Sum.), -ge (12). dru, also dar 
me de wolve mede veyt (22b). drauche 
domit man die wolff greyfet o. vahet 
(14). bedriege- (85), bedrech- (23) -nisse. 
sprinckel (125). sprenkel ch kippe, 
trappe, meisekasten (rFr.) vffslag (11). 
vogel-sehlag (64, 76), -háren (Fris.). 
walza (Gt.). 

*Deciscere v. Desciscere. 

Decisio (V. contentio) tobl leod (127) 
aus tod-l. cf. toh-l. epitafium (Gf. 2, 199). 

*Decissitari v. Desciscitari. 

*Decistere v. Desciscere. 

Dec-ius, -uus (1), -imus (22) (4. tasser, 
talus, taxillus; nomen latrones 16) Ad. 
wu-, wOo-, wi-rffel. nd. worpel. teerlin-g 
(74, 110), -ck (132, Kil.) Cf. Fr. 2, 368. sq. 
dobbel-stien (11), -steim (132). ein laster 
(V. erémen 6, 23). : 

Declamator ein schryer 7 vber o. zu 
vil schryer (65). 

Declarare Ad. cleren, er-, her- (7) 
-cleren, -kláren (134). nd. er-, ver-claren. 
herelaret (21). Ad. offen-, vffen-, nd. 
open-baren. Ad. vz-, vl, aus-legen, -l. 
die bedeutnyB der verstantnyl (75); 
Zieren (65); klar (76), luter (17) machen; 
erlüteren (6); leutern. 

Declaratio auflegung, 
leuterung der sach (75). 

Declinabilis neiglich, der da lieder- 
lieh. et faciliter wicht (65). 

, Declinare Ad. abe-, ab-, nd. af-keren, 
-kieren (11), -negen (18 Mrg., 29b), -bo- 
gen £ -wyken (225), -wichen (8), -steygen 
(14), -tretten, 7 -wenden (15). ^d. wichen 
? naigen (76) neygen, weichen (9), wij- 
gen £ beugen (17). nd. nighen (93), 
declinen (99). sigen (127). helden (77). 
geprauchen (74). 

*Declinatum ;. mulcedo. 

*Declin-us, -is,-ans, -ator ontwijcker 
(141). 

Decli-uis, gew. -uus, -nis (Br.) adj. 
sbst. stickel (17, 71). Ad. nider-, nidder-, 
nyeder- (5) -stieklig (1), -stichlich (3), 
-heldig (5, 19), -hellig (7, 110), -gang (68), 
-ganck (19), -gehe (55); ge herneder (21); 
heldig (1); dale- (17), dal- (18), hynder- 
-heldig; talheilig (6); nieder sich geheldet 


erclerung; 


DEC 


[(Das.); das n. s. haldet (rFris.); hinder- 
hengig (75), abgang (?. descensus 15 sim.) 
an einem berg o. bohel, var. bühel (75). 
eyn apt goyd (sc 19). nd. af-ganck (11), 
-hat (99); steygher dal (23); neder, n.-ig, 
-heldich. 

Decliui-tas, -s (of prc.) nederheldi- 
keit (b), -echeyt (23). dalheldigkeit (18 
Mrg.). nidderfeldekeyt (21). Ad. hinder- 
heldikeit, -hellikeit (134); nider-neigung 
(68, 110), -kait (76). 

*Deennalis v. Decennalis. 

Decollare Ad. hals abhawen, den h. 
abe hauwen. ad. den hals afhowen; 
vnthalsen. ent-hobten (6), -hauptin (9); 
-heuptin (8), -heubeten (19). kopphen (125). 

*Decollare offenbaren (74). 

Deeollatus entheubt (16). 

*De-colleo (: collum 76), -ehallo (at.), 
-eallo 7 ruma de collo (Sum.) kel-bráto 
(Gf.), -brat (Sum.). half)brat (76). 

Decolor vngeferbt (64). 

Decolorare Ad. ferben (8, 9), ent-f. 
nd. entvarwen (11), untverwen (99). 

*Deconfugione, statione ags. hydde 
(136). 

*Deconuallis 7. magna vallis (16). 

Deeoquere, dequoquere (8) sieden 
(8). kochen (9, 18, 4). ab- (65), ver- (88); 
wol (17), folleclieh (7), foln komelich 
(b), follen komelichen (19), volküm- (3), 
volkome- (21, 66), volkommen- (110), voll- 
kummen- (67, 68), volkom- (134) -lieh 
kochen, kogen (21). vullenkomelike koken 
(93). ver-busen, -thon, -zeren vetterlich 
erb (ss). 

Decor, decus Ad. ziere -e, -ung; 
ezere (19), ezyr (4), zerunge, zyrung 
(66), zirhait (1). naturlich schon decor: 
ere decus (9).nd. tziringe, tzijronge (132). 

*Decorare v. Decoriare. 

Decor-, decer-, decus- (8, 9, 17, G1. m.), 
deeuss- (Ki, Gl. m.) -are Ad. zie-, zi-, 
ci- (99), sye- (11), ze-, (7, 17), e- (1) -ren. 
schone maken (23). decorare. ornare (66 
&c., 110 &c.), venustare (Br.) ; ?. q. decoriare 
(22, 23); deeórare 6. honorare (66 &e., 
Pap.), ornare (16). decusare 2. venustare, 
adornare (Br.); 4. sculpo (von eudere?) 
7 de musto a viso t orno (16). decursare 
i. honorare (Pap.?). 

Deeoratus Ad. gezieret. g. mit der 
ordenung (75). schon (110). 

*Decoreatus v. Decoriatus. 

*Decoriare v. Decorare. 

Decor-iare, -are (92, 23) hd. nd. 
schin-den, -ten (56), -nen (23). schnyden 
(sic) £ sehelen (6. cf. decorticare). schy- 
nen (13). ville-n (19, 23), -nt (13). 

Decor-iatus, -eatus (76) geschin-det 
(9), -t (8). abgeschundner (76). ; 

*Decornieulum v. Discerniculum. 

Decorticare /d. schelen, abe-, ab-sch. ; 
sehóln (6). nd. seheellen (11), schellen 
(99), af-sch. (23). fillen 7 schinden (5). 

*Deoeorticarius filler (75). 

Decorus Ad. ge-ziert, -zierter, -eziret 
(17), -ezirit (b^), -ezeret (21), -zirde (t). 
nd. getziret (22), ghesirheyt (23). zierlich 
(65). Ad. schon. nd. schoen (11). dec-6rus 
geziert; -Órus erber (110). 

*Decouarius v. Decussarius. 

*Deecous v. Deeunx. 

Decre-, detre-mentum (Mss. mog.) 








DEC 


ober wayssung (19). afwassinge (11). 
Ad. abe-, ab-nemunge, -nemen(8),-ziehung 
(0); »« detri-, det- (8, 9,21) -mentum | 
(4. damnum, iactura, deminutio 66 &c., 110 
&e., penuria 175) laster (11, 19). minre- 
nisse (11). af-neminge (23), -megyghe (sie | 
22) verluf) (132). abe meynung (91 sf. |: 
-neymung). schade (8^5, 9). schad (68). 
abgang an der narung (75). 
*Decrepere (aus decerpere) 
pflocken (74). 
*Decrepidus v. Deeretus. : 
Decrepita Ad. eyn vber alt wyp, | 
weib (1) frauwe (19). eyn alde fr. o 
en ouer alt wyf (23). alt wip (v6). d. 
etas bogenruckig alter (65). | 
*De-erepitare, -eresceere, -fieere ab- | 
wachDen, -nemen an den krefften (75). | 
*Decrepitudo (cf. deerementum) abe- 
wayssung (19). afwassinge 2 auer aelder | 
(11). altikeit (18). krum von alter (110). 
Decrepitus Ad. eyn vber-, über-(6), | 
vbir- (5^), ober-alt man, -alter mam | 
(1, 110); vber-, Vuer- (100), vberig (12), | 
gar (8, 9) alt. auer aelt (11). en ouer- | 
alt (23), -olt (22) man. alt, bugrückig | 
(64). einen bogenruckter (65). bog-rucket, 
-rückig (V. s. 15. $m.). moder (75). l 
Decrescere Ad. ab-, nd. af-wassen, | 
hd. -wachsen, -wachf)en, -waschen "d 





ent- 


-waDsen (21), -wayssen (19), -wasen (5), 
-nemen (17), -n. an den krefften (75), | 
hinder sich wassen o. abneymen (67 Mrg.). | 
fur-nemen Z -setzen im gemute (74). 
Decret-alis, -ale, bissw. 6 -um eyn | 
de cretale (18). deeretal- buoch (76), | 
-bok (23). deeretin buther (pi. sic 5b). | 
rechtbuch (65). 
*Decretare (7. 
Decertare. i 
Decret-um, 7 -ale (75) (of. -alis) Ad. | 
gesetze. nd. ghesette (23). schig- (8) | 
Schi- (9, 17) -kunge o. vfgelegt dinck | 
(8), ausgeleget d. 7 gebot (9). gesatzt . 
recht (68, 75). vrteil (110). eyn geezirt | 
(21), decret- (1, 7, 23), decreten- 529) 
-buch, nd. -bok. Ad. deeret. 
*Decre-tus, -pidus (/nde -alis 10) 
(aus discretus) bescheiden (10, 12). | 
v'stendig (12). ! 
*Decrin-, decrip- v. Discern-ieulum. | 
*Deeru-, deero-stare de rinden, rein- | 
den (21) Ad. von dé, ab dem (v6), md. 
van deme brode sniden. rinnen 2 brot | 
sn. (18). abe- (19), af- (23) -rinden. ab- | 
schniden die rinde von dem brot (75) /| 
Decubare v. Decumbere. 
*Deeubarius v. Decufarius. 
Deeubitus süycht (19). 
*Deeubrare bescharen (Gf. 6, 532).  . 
*Deeudes (sg., pl. G1. m.) v. Decurio. | 
*Deeuf-, deeuv- (5b), deecub- (76) | 
gew. decup-, deeuper-, decou-, decif- | 
arius Ad. zehener-, zechner- (76), zehen- | 
her- (5), zehender-, ezener- (55) ley, |. 
-lay, -ley reder (2« fari 19); ein zehener- 
leyer (66 sém.); ein zauberer (sec deeup. . 
67, 152). nd. teynerley-ge, -e. b 
*Deeul-are, -care v. -tare. | 
Deeul-, decal-care vnder- Z lam- || 
treden (17). nidertretten. (76). vallen 
(14). waleken, werren (deealeare 74). 
Decul-tare, -ecare, -are (76) verber- | 
gen (9). sere, ser v. (8, 17, 19). 


decernere Gl. m.) v. 








DED 


Deeu-mbere, -bare Ad. nd. kranck 
sin, ligen (14). krang sin (6). siechin (8). 
sichen (9). siech (19), siec (11) wesen. 

*Deeumodus v. Decimodus. 

Dec-unx (Ki), -ous (8), -inis (9) 
ezehen vntzen (9), vnez (8). 

*Decup-arius, -erarius v. Decufarius. 

*Deeupitus v. Desidiosus. 

*Deecu-, decem- (94) -plex, -ples (1) 
hd. zehen-feltig, -feldig, -feldyck (19), 
-valtig (6, 67, 68, 134); cegen valdig (13); 
ezwel-feldick (3), -feldig (4). nd. teyn 
voldich. 

Deeu-plum, -pulum (8) Ad. zehen- 
valt, -fald (19), -falte (69), -veltig (85), 
-feldig (8), -feldiek (3), -vach (9). nd. 
teyn volt. 

*Decupula 7. Decipula. 

*Deeupulosus (Z. fraudulentus) be- 
trogenlich (76). 

*Deecupulum v. Decuplum. 

Deeu-rio, 4 -res 4 -des (141), 7 -rius 
7 decimo (74) (quas? vnus de curia!) 
der gewalt hat (93), herscher (74), ritter 
(8, 9) vber zehen. z. r. herr (1). ein herre 
vbir z. r. (Dv). aever tyen ein oeverste 
(147). (2« curia »« mansus) ein dine- 
(131), hof- (3), hobe- (77) -man. 

*Deeurnieclum ». Discernieulum. 

Deeurrere Ad. vor-, ver-, vir- (19), 
ab-, nider-, zuruck-, enweg- (1) -louffen, 
-lauffen, -laiffen (19), -laffen (1). nd. vor-, 
af-, ouer-lopen; ouer rucken 2 gliden (23). 
ab- (17), ober ruck (5) gliden. uber ruc 
glinden (19). vbern rueken fallen (1). 
Vber rieh griffen (21). baken (6. 2. q. 
gliden cf. backeln, bagizen $m. 1l, 149 : 
bak — ruck? das jedoch hd. bach lautet). 

*Deeur-, deeus-, decu-sare v. Deco- 
rare. 

Deceussis zehen scherf (8, 9). 

Deeuss-us, -or (9) vor-smecht (9), 
-smed (8). 

Deeutere  ent-slahen (9), -slan (8). 
*Deeuvarius v. Decufarius. 
*Deeuus v. Decius. 

*Dechallo v. Decolleo. 

Dedal-us, 7 -eus (141) (7. artifex Rr. 
&c., eernulus q. v. 147) smaidar (Gf. 6, 
828). synnreicher, hassiger; o. aigner 
name (74). datedola 4. imgeniosa (136). 

*Dedax v. Dapax. 

*Dedecentia missededunge (szc/ 19). 
mistainge (11. cf. sq.). 

Dedeeere vnzymmen (68, 110). mis- 
Staen, -taemen (Kil. onbetzemen (132). 
ou et misteet (11). ess missededet 

). 

*Dedecius v. Deditius. 

Dedecorare/d.vneren, sehenden (110). 
*Dedecorus lesterlyeh (19). 

Dedeeus, dedieus, dedicor Ad. nd. 
laster. vnumer. (9. vmner? unmsre 7 
unere?). sehand (9, 68, 110). fuere (sic) 
schande (8). vnzierung (110). 

*Dedenis v. Deditius. 

Dedere gefangen (19), er- (9) -geben. 
£. sich den feinden (75). gefenisse gelo- 
ben (13). 

*Dederius v. Deditius. 

Dedieare hd. wihen, weyhen (9, 66, 
70, 134), wichen (67). Ad. nd. wigen (23), 
wien. 

Dedieatio Ld. kyrche- (19), kirch- 


DiereNEACH GrossARiUM 


DEF 


wihung,-wichunge (67), -wiunge (5), -wihe 
(6), -weyhe (66, 70). kirweihung (134). 
kirgwiung (21). kere-wiginge (23), -nisse 
(sic 225). ker- (18, 99), kir- (b^) -misse. 
kyrmef (17, 4). kyrmis (132). 

Dedicere (7. obliuisc? quod didicerat 
66 &e. sí. dediseere q.v.) v- (7), widder- 
(6), ab- (8), ent- (19) -sagen. enslahen 
(sc 9). vnsegen (85). vnt seygen (23). 
ontzeggen (11). aff seghen (22). abspre- 
chen (74). lauekin (8). leugen (9). Ad. 
wider-, weder-, nd. unt- (99) -leren, -lern 
(18). 

*Dedicius v. Deditius. 

*Dedic-or, -us v. Dedeeus. 

*Dedieus gebhaft (8). 

Dedignari, -re (b, 65) vn-würdigen 
(6) -wirdigen (1) -w'digen (23), -wir- 
dig machin (8) entwyrdigen (19). ont- 
weerdighen (11). untwerden (99). virw/- 
digen (55). volberdighen (22. »« volbor- 
den?) ezornen (17). vngunstig wesen 
(16). nieht wellen 7 versmehen (9). vn- 
willen (17). dedignaris mori vn-willig 
7 -wirsch, varr. -würf), -wirst, bist du (65). 
(8) Dedignatio vnwirdi-ckeit (9), -gkeit 

*Dedirnuus v. Deditius. 

Dedi-scere, -cere (66 &e.) Ad. ent-leren 
(8), -lernen. widder lern (11). wider lernen 
76). virlern (19). vorlern (28). veleren 
lei) kunst abe leren (12). vergefen (17, 
64, 68, 110) die kunst (64). 

Deditio vff gebung (castri 64). willige 
g. (110), er-g. (68). zurgifft (127). 

*Deditio (sz. dedicatio) wyhunge (19). 

*Deditius (110), dedecius (68), 7 de- 
ditus ein ergeben (110) ded-, 7 dat- 
(74, 147) -ieius eygener willig (1). hir- 
bergen (17). die sych gevangen gevet 
(147). vberwunden feinde die sich erge- 
ben haben (pi. 74). dedirnuus qwi se 
sponte dat in seruum (16). dederius (9), 
dedenis (8) der sieh willeclieh git (8), 
ergibt williclieh (9) ezu dinst. dediti- 
tius, -eius der sich ergeben hat o. er- 
gibt (Ki). auB gnad aufgenomen (Fris.). 

Deditui rustici qui educandis apibus 
praesertim. occupabantur, sacon. goth- 
sekin (Gl. m.). 

Deditus (cf. deditius) Ad. ergeben. 
nd. gegeuen (99). 

Deducere leiden (21, 29, 23). Ad. ge- 
(D), be- (0), v-, nd. enweg- (99) -leyden. 
hd. ver-leiten, -laidden (152). abe- (5, 21), 
af- (99, 23) voren. hd. ab-, ver- (17, 110), 
weg- 4 hen- (19), got ezu- 7 verre weg- 
(9) -furen sm. vor firn (18). enweg füren 
(i. hene vueren (11). 

*Deebriare v. Debriare. 

Deesse absin (75). 

*Defadare v. Defedare. 


Defaleare (bissw.alph. deua-) est ali- 
quid ab aliquo iure debito £n solutum 
computare (Br. cf. Gl. m. A. v. hisp. 
defalear &e. Diez Wtb. 137 v. quitare) 
Ad. rechen; abe-, ab-r., rechnen, -reggen 
(13), -brechen, -prechen 7 -raiten die zal 
o. die schult (75), -raytten (1), -slahen, 
-slagen, -slan, -schlahen sém., -meygen 
(6), -sehnyden cum falee (110), -ziehen 
in der reehnung (64). ent- (19), aff- (132) 
-rechenen, off keruen (132. cf. diea &oc.). 
afslaen (11, 131). afslan 7 rekenen (23). 
ont-r. (11). 


DEF 169 


*Defall-are, -erare v. Deuallare. 

Defamare (cf. diffamare) ent-eren, 
-rochtigen, virlumenden (19). ontroch- 
tighen (11). 

S AR QUEE ARR DN 
(Ki.). 

*Defasciare ent- (110),0nt-(132)-binden. 
Defatigare ser mued machen (110). 
Defatigari (8^), defetisci (114) 

defecis-ci (9), -ti (8, 9), -eor (7. deficio, 
vincor Pap.), diffacisor (76), difficisci (8), 
defitescere (7. euanescere 10), diffitis- 
cere (Gl. m. 3, 127) hd. mude werden. 
verswinden (10). ich werd mied (76). 

Defe-care, gew. -tare, -dare (134), 
deseeare (v. effebruare),  diffetare 
(5) Ad. luter-in (8), -en (19), -n; leu-, 
lau- (134) -tern. md. lutteren. luter (6), 
rein (68) machen. reinigen von den tru- 
sen (110). hd. sehumen, schimen (13). 
sweyfen (9). 

Defe-catus, -tatus, -datus (89) ge- 
lutert (8). geluthert (17). gelewtert (9). 
luter (19). gesubert von heffen (68). 

*Defecis-ci, -ti v. Defaticari. 
Defectio, defietio (cf. defectus) 

berste (99). amecht (85). 

Defectiuus gebreclich (11). 
*Defeetuose brechenhafftiglich (75). 
*Defeetuositas  brech-enhafftigkeit, 

var. -afftigkeit (75). 

*Defeetuosus Ad. gebrech- (5, 76), 
gebrechen- (21), brechen- 7 prechen- (75) 
-haftig, -aftig (7€); gebrech-, gebreche- 
(17), geprech- (1), gebresten- (68) -lich ; 
bresthaftiger (6). nd. gebroch- (23), ge- 
brock- (22) -aftich. scehal, also den 
draneke vorgheyt syn smack (22V). 

*Defecturu ags. aspringendi (136). 
Defect-us, 4 -io (65) hd. gebrech-e, 

-en (67, 75), -unge (9), -sam (19); ge- 
brech (4, 65 var., 110, 134), -bruch (17, 
65 var., 15), -brust (65, 68), -bresten 
(10), -breste (6), -brest (Y, 65, 76); bre- 
7 pre-chen (75). md. broke (22v), ghe- 
brocke (22), -broken (23), -breck (11); 
berste (99). ab-pruch, -gang, mangel (75). 
blódigkeit &e. (65). 

*Defeda-re, -tus v. Defecare-re, -tus. 

*Defe-dare, -tare (17), defadare (5), 
defirdare (1) Ad. vn-, v'un-reynen. vn-, 
ent- (19), nd. ont- (11) -reynigen. be- 
solen (19), -zolen (23), -salen (109), -soi- 
len (17), -stolen (-scolen? 21), -solgen 
(3), -seligen (1). sudeln (75). Ad. be- 
schysen (21), -scehyssen, -scheissen. 

*Defedator sudler (75). 

Defedatus beschissen (75). 
*Defegere v. Deuehere. 
*Defelicitare v. Deominare. 

*Defen .(endecl. i. dedicatio) kirch- 
weieh (74). 

*Defend-are, -ire ?. fat;go 0 fexo 
(untersch. von -ere 16). 

Defen-dere, -sare hd. nd. weren. er- 
? ent-w. (75). warn (1). Ad. beschirmen. 
besechermen (13, 23). besehauren, be- 
huten (77). 

Defendieculum (7. arma) woffen (15). 

*Defendire v. Defendare. 
Defensare v. Defendere. 
Defens-or, 4 -ator (75) beschyrmer 

(19). erwerer (15). 
Defensorius beschyrmlieh (19). 
22 


170 DEF 


Deferbere v. Deferuere. 

*Deferentia v. Deuorancia. 

Deferre, differre (a/ph. def- b. cf. 
À. v.) en wech- (23), entweg- (21) -dra- 
gen. hd. enweg- (66 &e.), entzwey- (5). 
hinweg- (68), hin- (69, 110, 134), en- (9) 
-tragen; entdragin (8); eren, besagen. 
beséhen, en tran, entfuren (17). be- 
schuldigen (110). wroegen (132). 

Defer-uere, -bere (88) sieden, hiezen 
(17). vffhoren s.; verdoben (88). syden 
(9). snyden (s?c 8). 

Defessus mude (19). muede (11). Ad. 
mude gemacht. 

*Defetare v. Defe-care, -dare. 

*Defetatus v. Defecatus. 

Defetisci v. Defatigari. 

Deficere hd. v-gen sim., -gane (10), 
gant (13), -gern (szc 5). hd. nd. vorgan. 
bregen (13). ge-br. (14). Ad. zu brechen, 
ge-br., -brechin (5), -prechen (74), -bre- 
sten. nd. ge- (99), to- (23), en- (22) 
-brecken. myssen (225). fellig (12), hinuel- 
lig (9 Ann.), siech 7 müd (17), ablegick 
(65) werden. Ad. ab-nemen, -legen (9 
Anh.) erligen o. zurnen (74). deficio 7. 
derelinquo zu nahen (76). deficiunt se 
besweget (85). defecerunt (genua) wardu 
bleich, namu ab (38). 

*Defictio v. Defectio. 

Defigere stede sin (8), stete sein (9) 
an  eyner stat. stecken (9). feste 
stegken (8). 

Definire (cf. determinare) e- (19), 
ee- (11) -ndigen. 

*Defirdare v. Defedare. 

Defitvon ist, mangel ist, o. brist (88). 

Defiteri 7. abnuere (Pap. laükin 
(8). loukenen (9). 

*Defitescere v. Defatigari. 


*Deflagitare h'ezurnen an süne ma- 
chen (11). 

Defleetere boegen (99). vngestalt 
machen (7. declinare & deformare 16). 

Deflere Ad. beweynen. bescreyen (11). 

Deflorare vnkuscheit uben; einer 
jungfrauwen ir kuscheit benennen (sc 
17). iunfraülieheit benemunge (5). iunck- 
frelichait niemen (16). iunevrowichet (22), 
magtum (110), magedum (99), magdum 
(80), mattum (8), magdom (68) nemen. 
junferlichkeyt (1), jüffrowelichkeyt (5), 
iunffraukeit (21), iuncfrowelicheyt (23), 
maittum (9) benemen. er-, be-rauben Z 
entr. der iungfrawscehafft (75). jung- 
frawen be-r. irer keusheit (4). be-r. des 
blümenB, varr. der, die biumen der 
iunckfroulichkeit; ein iuncfrouwe ver- 
uellen (65). Ad. verun-, ent- (19), md. 
ont- (11) -reynigen. vn- (5, 29, 76), on- 
(21) -eren. notzárren (9). vBbluen (125). 

Deflorata beraubit des mattums (8). 
berawbunge des magethumes (9). 


Defloratio entraubuuge 7 beraupnif 
deriungfrauwschafft (75). Jd. beraubunge, 
betriegung (65 var.) der ere, junffrau- 
licher ere (b sim.), der iungfreulichkeit 
? verfellung der iungfrauwen (65). ne- 
mung der jungfralickeit (7). vnreynunge, 
benemunge jungfraülieher ere (17 )* 
bluwenisse (8^). vntblominge (23). eyn- 
bloginghe (22). " 








 Deflorator berauber der iungfrauw- 
schafft (75). | 


DEF 


*Defluentia hinflussigkeit (65). 

Defluere /d. enweg-, ent- (18 &e.), 
vnt- (85), abe- (19), ab-, von o. ab- (110), 
hyn-£ vf- (65), nicht (17) -flieDen, -fliessen, 
-flissen. (9), -fliyBen (19), -fliBen (5), 


-fley Ben (18), -flessen (76). en wech vleten 


eu afulieten (11). affliessen off floissen 
(132). 

Defodere begraben (19). grauen (11). 

Deforis hd. vÓ-, usse-, von vB-, von 
auf-wendig, -wenig (5), -wennig (18), 
-winnig (21). buwint, Mrg. enbuten (13). 
van buten (28, 132). von enfjaBen (19). 
dair vyssen (132). 

De-, dif- (75) -formare Ad. ver-, mis- 
(67), -miB- (70) -stellen. v'stelen (9). Ad. 
nd. vnge-stalt, -schaffen (6, 75), -schiekt 
(110), létlik efte eislik (109), lelieh £ 
myí- (132) machen, maken, 7 sein 7 
werden (75). beflicken (62). girro (prs. 
141. cf. Gf. l, 453). 

Deformatio zerstorung (65). 

Deformat-us, -à vngeschaffen wor- 
den (65). entschópft (25). 

De-, di- (77), dif- (D^, 22b, 75) -for- 
mis Ad. nd. vnge-stalt, -stlat (67), 
-schaffen (75). wan-, van- (225) -sch. (74), 
-schapen (225, 109). lelich, myfmacht, 
hesselich (132). eyslick (22b). eistlich (17). 

De-, dif- (75) -formitas Ad. nd. vn- 
gestalt-keit (17), -ikeit (67), ikait (76), 
-heyt, -licheyt (68, 110). vngesteltnis (5). 
vnstaldicheyt (22).mifmacheit, heDlicheit 
(110). mismachtheit, hesselicheit (132). 
vngeschaffenheit (6, 75). vnhubschigkeit 
(65). vermaelung (62). 

De-, dif-formiter vngestaltlich (75). 

Defraudare d. be-triegen, -trygen 
(66), -tregen (5), -drigen (5b), -trugen £ 
-schissen (75), -truben (s?c 1), -troben 
(18). bedregen (21,23). laiehen, tuschen 
(15). 

Defraudator be-triger, -scheisser, 
leicher (15). 

*Defrecare v. Defricare. 

Defrensus (cf. Gl. m. v. defrens) :. 
defensus (16). 

De-frieare, -frecare (10), -frucare 
(8, -futare (8, 9. »« -fecare?) riben £ 
schone machen (10). abkraczin (-fut. 8, 
-fric.9). luterin (8). lautern (9). abtruck- 
nen 4. abstergere o. seriucken (74). 

*Defruetuare ontvromen (132). 

Defructum v. Defrutum. 

Defruo 7. doleo, consumo (96. 
defrugo?). 

Defru-tum, -ctum gesoten wein (91 
sim.) treubelmuD (126 s/m.). gefangen 
wyn (64). ags. coerin (135). 

Defugere hd. abe-, ab-, enweg (6), 
an mancherley stat (21) -fliehen, -flie- 
chen (76), -flehen. nd. of vlen, an man- 
nige stede vlen (23), in menigen steden 
bhuen (sze 22). 

*Defulgeo v. Deblaterare. 

Defunetus vorscheyden (5b). ver- 
schaiden (1). vorgegangen (18). 7d. dot, 
gestorben. ghestoruen 7 dode (22). eyn 
tode (b). ain totter mensch (76). begra- 
ben (8, 9). abgesaezt (11). 

Defung-i, -ere (7. ab officio cessare 
67, 134), diffungere (5) Ad. sterben o. 
vergen. nd. steruen, vorgan (23). zergen 
(16). Stherben (sch-?) laDen (17). begra- 
ben (6). Ad. abseczen. 


Qus 











DEG 


*Defutare v. Defricare. 

*Degallinatio naht- (Gf. 6, 254), nath- 
(141) -sangara. Cf. decalan- (G1. m.), 
dekalani- (141) -zare 7. cwm leticia de: 
cantare? Eher gallieinium ? 

*Degenocia (cf. degere) ellende (147). 

Degener hd. nd. vn-, on- (11) -edel, 
-eddel (22); nieht wol, nieht woil (5), 
nüt wol (6), Ad. vn-erlich, -eelich (134) 
geborn vt spurius. kebfkint, bastert (11). 
buw-ersch Z -risch, varr. buw- £ bu-risch, 
o dubue 7 bewerisch, buw-rs £ -erisch 
(65). ' 

Degenerare hd. nicht, n. nach (1, 
18, 4), nieht noch (17), n. v (21), nit 
(6), mit (sc bb, 69, 134) siner, seyner 
art fulgen (535), volgen, nachfolgen (66 
&c.), leben (17), flyeen (18). syner art nach- 
folgen (s/e 67). nd. nicht simer ard vol- 

hen. sinem geschlecht nitt nach volgen 
(e sim.). aul) dem g. geraten, v/g. wyder 
syn geslecht thun (75). hd. vnedeln. on- 
edelen (11). vn-adlich, varr. -edlisch, 
-edelsch machen (65). vntslagten (99). 

Degere, desere (21) (v. exuere Br.; 
paupertate, de p. v. a, de et ago »« egere) 
hd. in armut (5, 7), armlich (9), ermelich- 
armiclieh (75) leben, Z mor? (b, 1). arme, 
lie leuen (11). armut (1, 14, 21, 110), 
armod (23) liden, leyden (1). 

Degerere (-« dig.) hd. vz-, v)- (6), 
abe-, ab-tragen. 2d. ut draghen (23). ver- 
dawen (V). verdeuwen (76). 

Deglupta beschnittener (Ki.). 

*Deglutator v. Degulator. 

Deglut-ire, -tere (4) (7. eatillare) 
slinden (28, 4). Ad. ver-sl., -schlinden, 
-schlieken (64) -schlueken (134 wWrg.). 
nd. vorsluken (23). 

*Deglutto (aus deglu-bo, -pto) ?. de 
cortico € abstraho (16). 

De-, di-gradare, -gradari, di-, de- 
(14, 15) -gradiare (7. gradiari 74) von 
gewalt (6, 18), von dem g. (1), von der 
g. 17), von siner g. (53b szm.), eynen 
v. 8. g. (T), eynen von seinem g. (124), 
von sinem g. (66 sZm.), eynen v. S. grad 
(110), vom ampt vom dienst o. von der 
wirdigkeit (75) setzen, Detten (55), ab- 
setzen (17, 4, 75), entsetzen (66 &c.). ents. 
der weiunge (75). van siner ghewalt zet- 
ten (23). ab-seezin (8 szm.), -steigen £ 
-faren (74). ensetzen (110). vntgen (8b). 
entgradiren (99). nidern (9). nyddern (8). 
di-, de- (a/ph. di-) -gradare, -gradari 
(66 &c.) Ad. ent- (Mss. mog.), ab- (66 &e.) 
-setzen 7 v^werffen. nd. entzetten Z v^ 
werpen (23). degrádo 4£. de gradibus 
descendo (16). 

*Degradator (7. depositor) absetzer 
(15). 

Degradatus Ad. von der gewalt ge- 
satzet (D sim.); abge-satzt, -setzt, -setz 
(110). entsetzct (68). genyddert (17). ent- 
(19, 91, 22), vnt- (23) -gradet. 

*Degradi v. Degredi. 
*Degradiare v. Degradare. 

Degrassa-ri, -re, degressari (69) (cf. 
degredi) irren (8, 9, 75). verirren (66 &c.). 
vir yrren (19). irre gen (17). erren (4). 
vneren (6, 93 mássverst.2). grasen leren 
(sc 89). hindern (175). vertüernen (11). 
be-rauben, -uechten (110). 

*Degrassio vertüerninge (11). 

Degratulator v. Degulator. 








DEL 


Degredi, degradi (auch i. q. digredi 
q. V.) hd. ab-, enweg-, nd. enwech - gan, 
hd. -gen, -geen, -gayn (19). Ad. ent-gene 
(17), -geen szm., -lauffen (18). ir gon (110), 
verirren (68) cf. degrassari. 

*Degressor verirren (69, 134, 40 66 &c. 
degrassor verirren Aaben). 
- *Degrussanter (sí. degrass.) vn- 
mensch-, grym-liceh (74). 

Degulare verschlinden (110). 

De-gulator, -gratulator (17), -glu- 
tator (7. deuorator 76) frefer (b, 11). 
vresser (9). geit- vnd fress-iger (64). 

*Degülus 2. lectator 7 minimus (76); 
i. mimus landtfarer ; farnd-, spil-man (74). 

*Deh-, de-ibere Ad. vf-, auf-losen, 
-binden (17). 

*Dehibitus uffgelost (18). 

Dehine darnach (19). daer na (11). 

Dehi-scere, -stere (74),  -bescere (9) 
geuen (8). gewen (9). gheuen (100). gebbin 
mit dem mule (11). verswinden (74). ab- 
nemen (8, 9, 17). offen- (8, 9, 74), uffen- 
(17) -baren. dehiseiat ags. tecinid (135). 

Dehonestare Ad. nd. vn-, ent- (19, 
68, 110), ont- (ll) -eren, -heren (68). 
undern (21). 

Dehortari dovon sprechen (125). 

*Deibere v. Dehibere. 

Dei-, deij-cere Ad. vf (19), ab-, v^-, 


- hin- (110), nyder- (68) -werffen. nd. vor- 


werpen (23), verwarpen (11). abnemen 
(17). vf 1n-bringen, -werffen (65). 

Deiectio verwarpinge(11).v?werffung ; 
d. oeulorum ni- 4 vn-derschlagung der 
ougen (65). 

Deierare v. Deiurare. 

Deifieare goydlych machen (19).gotlic 
maken (11). 

*Deificatio gotlich-, gotformi-keit (75). 

*Dei-fice, -uoce (1). Ad. gotli-eh (5, 1, 
69, 134), -chen (17 &c.). gót- (6), goet- (76) 
p godlychen (19). gottlick-e (11), -en 
(22). 

Dei-fieus, -uieus, -uoeus (1) Ad. 
gothlieh (17 sm.) gotlich-in (b &c.), -e 
(67), -er (( &e.). goydlyche (19). gót- (6), 
goet- (76) -licher. gotlik (23). gottlieh (11). 

Deiformis gotformiger (65). 

Deineeps (cf. sq.) hd. dar-, do- (6) 
-naceh; -noch (6, 17). nd. dar na. vortan 
(132). nuw, var. nun furbaf, hinfür (65). 

Dein-de, 7 -ceps (66 &c., 110) Ad. dar- 
nach, -naych (19), -von, -vmb (17); do 
von (6); hernach (134); dornoch (*0). nd. 
dar-na, -van; daerna (11), dair nae (122). 
( Deintegro (é. rursus 110) van nyeten 
132). 

Deintus van binnen (11). von-b. (19). 

Deitas Ad. nd. gotheit. die g. wesen- 
lieh (65. goydheyd (19). 

*Deiu-oee, -ieus, -oeus v. Deific-e, -us. 

Deiu-, deie- (19, Br.) -rare sere (9), 
ser (8), vnnuezlieh (19) sweren. lyegen 
(gelo 19» 

Deiurium meyneid (110). 

*Dekalanizare v. Degallinatio. 

Delabi (7. deicere q. v. 61) Ad. nider-, 
nidder-, nyeder- (5), ab- (4, 110), nd. 
neder-, ont- (11), af- (108) -fallen, -faln 
? -glinden (17, 18), -glienden (21), -gliden 
(11, 19, 23), -gliten (5). gliden (99). sci- 
felen (108). abhin schlipffen 7 fallen (126). 

*Delabr-a, -um v. Delu-, dola-brum. 








DEL 

Delacerare ryten (22). 

*Dela- 4 delo- (a/ph. dilo- 76), dilo- 
(Pap.) -phon 4. for-titudo (76), -mido 
(Pap.) serpentum, $ est auis i i. ibis 
quasi O&t(a Oqtàv (Pap.). 

*Dela-re, -tare (Gl. m.) ruegen 2. accu- 
sare &oc. rusticorum (15). 

Delargiri mildeclieh (8), mildieliehen 
(9) geben. millielichen lieben (1T. aus 
ieben ?). 

*Delassatio ags. tiurung (145). 

*Delatare (cf. dil.) breyden (19). 

Delatare v. Delare. 

Delatio v. Delatura. 

Delator (i. aecusator) hd. be-sager, 
-cleger 2 -cleffer (110), -rüger (3), -roger 
(21). peruger (75). wrugere (99). Ad. ru-, 
ry- (13), ró- (12) -ger; melder, anbringer 
(110); ver-elager (68), -leger (s?e 67). 
schuez (19. cf. mhd. scehütz,. flurschütz 
sim.) ver-lümder (Fris.), -leumbder (xi). 
-tretter (64), -rsetseher (126). kalthans 
128). 

Delat-ura, -um (8), -io (-ura 110, 
134, -io 66 &e. à. proditio, detractio; -io 
i. accusatio 134) hd. be-sagunge, -rogung 
(21), -elagung (110), -remunge (66 &c.); 
rugunge. wrug- (99), wrog- (23) -inge. 
anbringung (110). -ura ver-sagung (68, 
134), -lierung. (68). 

*Delatus (s/. delutus?) gelittert (8, 9). 

De-, di- (5^) -leectabilis Ad. nd. lust- 
elieh (11, 18), -eliek (22), -ieh (23), Ad. 
ig, 4 Aglieh (25), lich. lüstlich (6). 

*Delecta-bilitas, / -mentum/ -tio (75) 
lust (75). lust-ekeit (b sem.), -icheyt (23), 
iehkeit (v sém.), -eleheit (22). 

Deleetabiliter lustiglieh (75). 

Deleetame-n 7 -ntum lustigs ding 
15). 
*Deleetamentum seeuli salbenver- 
kauffer (74). 

Deleetari Ad. nd. lust-en, -igen. Ad. 
gelusten, glusten (6). lustlichen leben 
(110). versoeten (99). 

Delectat Ad. ef nd. et lustet. 

Deleetatio lust-e (11), -berkeit (19), 
gung (76). lust (4, 75). sugung des wol- 
lust, suf) sugung (65). 

*Delectum (7. delietum Gl. m.) libe 
in got (8. »« dilectio?). 

Delectus, delietus (9) vwelunge 
(8). die auserwelung der ritter (9 sm.). 
ein kiesung (110). 

Delegare Ad. senden, ver- (17), v- 
(69), aufb- (134) -S. zenden (23). sinden 
(13). entpfelhen (65). 

Delegatus dem etliehsachempholhen 
ist (93). 

Be. deli-nifieus (7. plande loquens 
16, eatulaster q. v. 74; cf. geleficus) 
semfte- (8), senfte- (9) -sprecher. 

Delenire ». Delinire. 

Delere (« deluere?) abe weschen (5). 
ab- (9, 110), vf- (68) -wischen. vthun 
(110). wt doen (11). Ad. ab-tun (6), -tun, 
-thun, -dun, -ton (76), -thon (69); diligen 
(bo, 21). dilgen, vf-d. (19). delghen (23). 
dileken (76). ab-d. (67). vftileken (69). 
auf. tulgken (134). nider slagen (10 sim. ). 

Deletus vfügedylget (19). abgeton (7. 
abolitus 75). ! 

*Delfin-ion, -us v. Delphi-n, -nium. 

Delia diana ? chebis (127). 

*Delibamen opfferung (110). 





DEL 171 


Delib-are, -erare (66 &c.) smacken 
(7). smaken (11). smeckin (825 sm.). kosten 
8, 9). win k. (75). kusten (17). essend 
ing opfferen (110). blof an ein ding 
dupffen (126). 

Delibari Ad. geopp-ert, -fert werden. 
nd. gheopfert warden (11). sterbin (8). 
ONSE hd. smeckunge, 4 kostunge 
*FDeliberare v. Delibare. 

Delib-erare, -erari, -rare (23) Ad. 
nd. be-, hd. wol be-deneken £ -raden. 
wael beraden. (11). Ad. be-dyncken (13), 
-raten (110), -gaben (76), -draehten, -trach- 
ten (v, 65). irlosin (8). 

Deliberatio berayd (19). beraet (11). 

Delibitare (frequ. 4. q. delibare Ki.); 
2« delieare?) wondin (8). winden (se 9). 
Cf. delie-o 7. vulnero (16); -are 4. dedi- 
care weihen, opfern (Ki.). 

Deli-, de- (19) -brare schel-en (88), 
-len (125). scheellen (11). stelen (19. aus 
scelen). 

Delibuere smerin (8). besmyren (9). 
bestrychen (19). bestriken (11). ghesaluet 
(sec 23). 

De-libutus, -lubieus (8) ge- (9), be- 
(9) -smert. be-strychen (8, 19), -str. mit 

uchtigkeit o. ole (75), -streken (23), 
-Ssterken (8^). 

*Delieans (cf. delieatus)? mollis (16). 

Deliecare v. Delibitare. Delirare. 

*Delie-atudo, -iositas (q. cf.) wollu- 
stikeit (76). 

Delie-, delig- 7 dilig- (Gf), deliti- 
(110), delici- (22) -atus hd. nd. lecker-, 
lecher- (77), lust- (4) Ad. -haftig, -haftich 
(23), -astich (22), -achtich (68), -haft (12), 
-icht (17). Ad. ezart. zártling, meisterlos 
(Fris.). sufle by (12). smehhar, smecha- 
lieh (Gf.). weldech (99). 

Delicere ab-, 110), af- (132) -locken. 
swygen (8). 

*Delice-re, -scere v. Delitere. 

*Deli-ciare, Óésw. -ciari, -or (76) Ad. 
nd. wol, Ad. wole- (21 &e.), woil- (0) Ad. 
-leben, -leybe (21), -lusten, -lustigen 
(68, 134), nd. -leuen.lust haben (19, 75). 
ver-went (8b). weeld-en (99), -iehen (11). 

Deliciatum tectum hauí) so eine 
tachkeelé (deliciam) hat (Ki3.). 

*Deliciatus v. Delicatus. 

Delici-e, 4 -tas (76), -um (q. v.) ezert- 
liehe kurezweil (9 Ann.) zirlich. kurez- 
wyle (8), -wille (9). kyrezewil 4 wldage 
(19). kurtzwilig (1). zartlich (v, 76). woyl 
dayge (19). woldaghe (23). gut dage (21). 
Nedde (99). luste (5^). lust (1). Ad. wol- 
lust (76), -lost (18), -nüst (38). 

*Delicio v. Delitere. 

Deliciositas süflustig- 7 lustlich sus- 
sig-keit (65). 

Deliciosus wollustyck(19).vol wollust 
(110), genoiehden (132), groDer not (68. 
cf. delicium). 

*Delicitas v. Delicie. 

*Delieium (cf. sq.) v. Delietum. 

Delici-um. 5g., pl. -a, gew. -e (q. 6f.5 
»« delietum) Ad. wol-lust (19), -lüste 
(6), lost (5), -dage. weeld (11). pine (p£. 
€, sg. 23). pyne (19). pin, ein pin (sg. 
18, 68, 110). Ad. pyn, pein, peyne sg., 
woleleben, wollust p4. (66 sém.), gro 
not pl. (68. mssv. a. d. Nd.) grois 
genoyehde (132). 

Delietor todter, sunder (74). 

225 


172 DEL 


Delie-tum, -ium (Y), -uum (Gl. m.) 
Ad. sunt (b, 16), sünd (1), sunde, s. in 
got (9). vnderwegenlossig-, versumlich- 
keit (65). mesdat (99). 

*Delietus v. Delectus. 

Delictus affter celayDen (19). achter 
laten (11). . 

Delicuum v. Delictum. 

*Deligare (7. dissoluere 16, tradere a1. 
m.; binden Ki.) uff- (8), auf- (9) -bindin. 
*Deligatus v. Delieatus. 

Deligere v-kiesen (68), -erwelen(110). 
ablesen (74). 

*Delimbare (sf. sq.) swachen (74). 

*Delimbus (cf. de-, e-Iumbis) ploder, 
krancker, swacher (74). 

*Delimo v. Doliuia. 

*Delinetorium v. Electuarium. 

*Delinifieus v. Delenificus. 

Delinimentum «gs. thuachl (136. 
thwahl ointment Bosw.). pl. menge der 
sussigkeit &e. (65). 

Deli-, dele- (126) -nire, 7 -niari (11) 
sachten, saufften (19). lymen, beschmieren 
(68, 110). versünen, befriden, dultig vnd 
zam machen (126). beschonen (65). 

Delinquere /d. sunden (1,110), sünden 
6), sund-, sünd- (17) gen. misse-dün 
(8. -tun (9). mesdun (99). hd. vlaüen 
sim. virlayDen (19). gude werck v. (19), 
v'laten (22).guot w. vnderwegen laDen(76). 

*Delior v. Deliciare. 

Deliqu-ium, -eum (distilamen dr 
16) ein gebrech (110). 

Dolraenéum hd. irve-, nd. erre- 
ganck, -gang (7), -gengicheyt (23). tor- 
(8, 9), dor- (17), EUM e (68), 
verwisselt- (99) -heit. rasery (68). ver- 
Spotten (25). 

Delir-, delyr- (147), delic- (1, G1. m.), 
delit- (55, 129) -are (4. discordare, 
distordo 76, deuiare, exorbitare) Ad. 
ir, yr, irr, irre (1 &c.), vnrech-t (5), -te 
(23) gan szm. irren (5, 9). toren (9). erren 
(85). dorin (8). daben (19). teupelen (126). 
dolo. dobig sin, rasen (23, 6s). raDen 
(17). rosen (66 &c.). rofben (69). reven (23). 
alpern (3). uyt der voiren buwen (14:7). 

Delir-us, -ius (85), delorus (1) (7. 
deuius,decrepitus,stoli dus &c.)irrgengig 
(1. yrre genge (19). erregengich (23). 
hd. eyn nd. en ersam (sic 5b), rase-nder 
(18), -nde (19,23), -n (21, 29) hd. mensche, 
mensch, mentssche (17), menfe (21), nd. 
mynsche. eyn vnsinmigef menthf) (7). 
raDendig (11). teupeler(126). vn-wise(8), 
-weyse (9), -wiD (17). der do get in die 
aberwitz (65). dodd (147). dodesch (8b). 
dwallies (109). verwisselt (99). ein narr 
(69, 134). narret (64). i 

*Delismus v. Bulimus. 

*Delitare v. Deli-rare, -tere. 


Deli-tere, -tescere (74 &c.), -tessere, 
-cere (8), -eio (prs. 76), -cescere, -tare 
(9) (-tere 7. deorsum latere; -tescere 4. 
diu l. t moram facere) nd. sculen (99 &c.). 
schulen (11, 12, 23, 74). schulden (99). 
scholen (5). sehelen (21). spülen, sweif- 
fen (11). swayben, swencken; verpergen 
(74). wege sin 4 sweissen (6). weg weben 
i spoln (18). geswollen (7. valde latere 
10). fulen (19). báben (bóben? 13). lós- 
cn (v. attentus esse Sm. 9, 505). vswin- 
den, loschen 7 sweygen (9). swygen (8). 
losgen (127).lange luchtin (deliceéscere 8). 








DEM 


Mannigfache, mir moch micht durchweg 
deutliche, Missverstóndnzsse haben her 
gewuchert. Aus schulen wurde 1. spulen 
sim., vll. »« deluere, mit den Synonymen 
swayben, sweiffen (ss st. ff 6), auf welche 
vielleicht sweygen eimwirkte; 2. 3. die 
Formen bei 10, 19. De Glossen 6, 18 
hangen zusammen, weben aus sweben? 
wesen — sin?, woran sich wieder 13 
schliesst. luchtin ?/£. aus luschen »« de- 
lucescere? 

*Delitiatus v. Delicatus. 

Delitus abgestrichen (174). 

*Dellerium v. "T'ella. 

Delonge Ad. von nd. van ferren (6 
23, 68), verne, Ad. ferre, verhe (67), ver 
(18, 76), ferrem (69, 134). 

*Delophon v. Delaphon. 
*Delorico 7. caueo (16). 
*Delorus v. Delirus. 

*Delos v. Deuernuum. 
*Delphieus v. Delsus. Croclis. 

Del-phin, se/fen -phinus, -finus, -um 
(10), £ dilphin (75) Ad. mere-, Ad. nd. 
mer-, mór- (91) -swyn, Ad. -swin, -sweyn 
(1, 9, 21, 4), -schwyne (77), -schwem, 
-sehwen (67), -sau (75), -wunder (100). 
delphini carnes sehespeck (125). 


Delphinium, delfinion (9423) (herba) 
rittersporn (Ki.) «gs. fugelespyse (942). 

*Delsus (val. gelso cf. Dz. Wtb. 407) 
maulbeerbaum (91). 

*Delsus 2. ?nsula rotunda vt apollo 
colitur (aus delphos Pap. »« delos); 
delsieus 7. rotundus (16); delphicus 2d. 
v. croclis. 

*Delubieus v. Delibutus. 

Del-ubrum, -abrum (1) (7. fanum, 
vanum 5^, femplum ydolorum) eyn go- 
dis tempil (D) eyn apt godes tempyl 
(19). abgotz- (1), aptgote- (9), apgode- 
(8), en afgodes- (23) -tempel. vinster (6), 
duster (19, 23) walt, wlot (23). kyrcher 
(19). en kirke (11). 

Deluecidare (cf. dil.) Ad. nd. er-, ir- 
(8), her-, vor- (18, 22), ver- (110), vir- 
(19) -Iuchtin (5, 8), -luchten, Ad. -lühten 
(6), leuchten, -lichten (68, 76, 110), -Iucb- 
tigen (19). Ad. offin- (5), offen-, uffeü-, 
nd. open-baren. uffinbar herluchten (11). 

Deludere spotten (67). hd. md. v, 
be-spotten, -doren dorn (18). be-d. (5), 
hd. betriegen szm. hd. nd. bedriegen. 
be- (5^), v- (12) -spieln. v'simpfen 
(-snupfen? 9). fatzen (126. vgl. w. a. Fr. 
Too 

Deluere /d.abe-waschin(5b^),-weschen 
(17); reynigen. 

Delumbis kranck (19). 

*Delum v. Delphin. 
Delususbetrogen(19).bedraghen (11). 
Delutare kaatigen (126). 

*Demactare (7. occidere 16) abe tun 
(8, 9). toten (9). doden (17). 

*Demaeulare (7. polluere 16) befleckin 
(8). vnrey-nen (9), -n (11). 

Demandare /d. en-, ent- (61, 68, 110), 
ont- (11), widder- (17), ge-bieden (11, 11, 
19), hd. -bieten, -pyten (9). nieht v?bid- 
den (17). 

Demane frohe (5, 21). frowe (5b, 1). 
fro (18). vro (23). fruw (69). früge (6) 
fruhe (152). frihe (67). frue (66, 70, 110, 
i fru(76,134).frü (68). zu-Z sch-morgens 
75). 

Demar-chus, -eulo (76) 7. prínceps 





DEM 


super decem (RBr., duces (76) »« de- 
narcehus. 

*Dema-tan, -than (74) (amws semit. 
dam thannin sZm.?) (herba) trachenblut 
(Sum. V). traekenplut (74). 

*Dematinus 7. festzs (16). 

Deme-are, -rare (18) ^d. hinder-sich 

on s/m., -wertig gene (7), -werp gein 
CD, -wertigen (76). achter- wort (93), 
-wert (22) gan. Ad. zurucke gen szm., zu 
rick gehen (18), zu reteke (sc) geen (b). 
abgon (68). 

*Demedria v. Demetria. 

Demembrare zu-lidin (8, 9), -legen 
(17). ontleden (11). 

Demens d. a-, an- (67), am- (8), o- 
(6), vn-, on- (7, 143) -mechtig, -máchtig 
(131), -mehtig (6). nd. vnmechtich. 
anemigtig (21). onmutig (s?ne mente 110). 
vnsinig 7 doll (68 sZm.). vnvroet (99, 132). 
taub (126). hertzloys (132). 

Demensio (cf. dim.) maDe (8^). 

Dementare, -ri wüoden 7 tüoben 
(V). hd. to- (4), do-, da-ben. douen (23). 
dorin (8). toren (9). wüden (17). wutten 
(66, 151, 152). wuten (70, 134). wietten 
(67). wyten (69). rotten (-ri 76). rasen 
fn 68). dol machen (-re 68 sm.). 

ulmagen (13). amechtig sin o. wer- 
den (15). 

Dement-ia, -ieo (85), -acio (75) (v. 
vehementia) hd. amechtigkeit sm. omeh- 
tikeit (6). hd. nd. dor-, tor- (4), dol- (68, 
110), dum- (85), zot- (11) -heit. vnsinni- 
keit (68). tàube (126). 

Demere Ad. abe-, ab-, vB-, auB-, aus- 
nemen; abe- (5, 21), ab-, nd. af-don, Ad. 
-thun, -dun, -dune (66, 151), -done (152), 
-thon (68), -rechen (5), -reken (23), 
-brechen (1), -dreden, verb. in -reden 
(21). Ad. ablegen, sundern, hyn thun 
(110). 

Demereri Ad. v^-dyenen, unf) v.d. 
7 miss-d. (1), vordynen (4), v'dingen 
(21). nd. v'denen. v'dumen, entgelden 
(11) schuldigen (18). Ad. nd. be- (69, 
134), v-sch. v/sehulligen (21). verschul- 
den (76). virloren (19. s£. -foren). vervo- 
ren (11). 

Demergere (cf. dim.) er- (65), ver- 
drenken (99). 

Demeri-tum, -um (1) hd. ver- (ez, 
68, 152), vn- (D, 69, 70, 134), bose, .bóse 
(6), boe. (76), vbel (19) dienst, dinst, 
-denst (152), donest (21). nd. ouel denst. 
verschuldung, verschult ding (65). Ad. 
v'wirck-ung, -ender vndienst (15). 

*Demetare (7. detruncare fruges) 
ab-machen o.-magen (153€), -megen (755), 
.mehen (759). abehauwen (74). 

Demetere (2. éncidere Pap.) mehen 
19). meyen (11). maien (99). demeto 
;. abseindo (Br.), aecingo zerbrich (76). 

Demetiri (cf. dim.) mefen (85). 

*Deme-tria, -dria (96), -tina (47), 
dameria (175) (herba) ysern (47, 143). 
ysen- (143), yseren (85) -hart. ysren- 
hartz (96). eisen-hart (75, 143), -rich, 
-kraut (143). 

Deminuere (cf. dim.) mynnirin (8). 
mynnern (9). 

Demirari wunderen, ver-w.; wunde- 
rens aflaiten (147). 

*Demisis v. Deunx. 





DEM 


l Demittere Ad. ab- (8), nider- (9) 
1 Jofjin; nidder laBen sm. nd. nederlaten. 

Demoeratia 7. principatus (110). 
temogracia gebufels frauenlicher gewalt; 
tymogracia geb. tugendlicher gewalt 


3). 
nct v. Demollire. 

Demol-iri, iri v^triben 7 v'derben 
1 (9). virübin o. d'bin (8). ? 
ydirben (17). v'storen (23). wüsten (25). 
verwsten (99). zermischen (7. eonquas- 
sare &e. 75). 
Demolitio (7. quass-atio, -io) zer- 





. *Demollicere (cf. demuleere) seunff- 

'tygen (19). zachten (23). 

Demol-lire, -ire (68) (7. valde 7 deor- 

sum mollire t indurare Br. &c.) weych, 

| vast w. (68) machen 7 verharten (68, 110). 

| *Demolliri v. Demoliri. 

J| *Demom v. Demum. 

| A Demon (7. leinata &oc. 1, sciens 16, pl. 

-' aeria animalia 141) hd. du-, deuf- (67,152), 

| tui- (70), tuf- (68), tu- (69), tew-fel; kun- 

TM tüffel (65). nd. de duuel. 
Demonia-eus,-tus Ad. bese-Den, -ssen. 

-|nd. bezetten (23), beseten (22). tüfelsch 

1B. dufelseh 7 dabende (19). duuelich Z 

ouende (11). teuffelhefftig (110). 

, C (cf. sqq.) dufelsehekeyd 

19). 

| *Demoniatus v. Demoniaeus. 
Demoniosus v. Demonlentus. 
Demonium (/. demon 1) der tuffel 

1). tufelhafft (76). dufels o 18). dyffels 

91) tüffelnüD, varr. tufelni, ein tufel 

1465). teufelnu (110). dufel-heyt (5), -keyt 

(1). duuel-cheyt (23), -schop (22). eyn irte 

»wechge (55. 2c deuium). 

*Demon- (7-—- temu-?) -lentus ;. de- 

mane (aus demone) plenus (nach demon- 

'tentieus 7. -iosus 76). 

^J. Demonstrabilis bedutlich vnd offen- 

(bar (65). 

4|. JDemonstrare /id.nd.wysen (110), be-w. 

Md. wiBen, weysen (4), be-w. zey- (16), 





" 


M 


Y 
( 





) 





(tzey- (147), ezai- (4), zóy- (6), to- (99) 
|cgen. 

| .Demonstratio bewysinge (11). toin- 
-|misse (99). vertoenyng (147). nott bewe- 
runge &c. (65). 

. *Demontentiecus v. Demonlentus. 

j *Demophons teuffel (74). 

|. Demor-ari, -iari sumen (8). sawmen 
| (9). nd. merren (7.impedire). demoratus 
(€. moratus (16). 

| *Demorosus 7. plenus mora (74, 16). 
-jvoller weyl (74). 

.| *Demotiea (cf. democratia) ange- 
»pornetugent (74). 

.|, *Demotrieus (aus democritus?) 7. 
udez populi (16). 

m i. terra, solita et ponderosa 
76). 

— HMM auDge-numen, varr. -nomen 
Demptu-s, -um ufgenomen (8). ghe- 
;nomen (11). 

Demuleere senft-en (9), gen (8). 
sanftmudigen (17). sachten (99). weichen 
(132). er-w. (110). ver-smeken (132), -schme- 
hen (68!). 

*Demultilare v. Demutilare. 























v'struen (?), 


e 





DEN 


*De- e-mulus, durchechter, nachuol- 
ger, hoffertiger o. freunde o. veinde(74), 

Dem-um, -om azlazzost (127). d. zu 
(85), zu dé (1), zum, nd. to deme (23), 
ton (22) ten (11) lesten. zu-lest (19), 
-leetzte us -lectzt (9 Anh.). zum letzsten 
(110 sém.). 

Demu-tilare, -tulare, -tulari, -ltilare 
(9) hd. ab-, v-, vn- (19)-hawen, -hauwen; 
gelid abhawen (76). nd. v'howen. absni- 
den, vstummeln dm) bestomiln (8, 9). 
stümplen, ab-st., -sehroten (Fris.), -mutzen 
(128). lemen (110). v-l. (5, 9, 14). 

*Denaria zan fleyf) (1). 

*Denariatum eyn pennynck werd (19). 
en pennie wert (11). 

*Denariatus v. Denarius. 

Denarius zehen zale (19, 21). teyn 
(28), eyn (22) tal. phennig (1). penn-yg 
(bb) -ynek (19), -ieh (22). Ad. pfenni-g, 
-ng. heller (5, 65). 

*Denar-ius/ -ratio 7. maledictio, iatus 
i. maledictus (16). 

Denatieata v. Depigis. 

Denegare Ad. v'sagen. nd. vorsaken 
(22). wegern (19, 22). weygern (21, 23). 
verwegen (5). Ad. leuken (b, 17), ver-l., 
-eugnen (134). leyken (21). vl. (v, 18). 
vor laueken (4). verlegnen (76). 

Denigrare swarezen (19). swerezen 
(Db, 6). swarten (11). swerten (29). 

Denigratus geswarczet (19). 

Denique (Z eque bene 75) Ad. dar- 
nach sZm. vnd d. (21), dar na (23). von 
dar nahe (18). dannoch (66 &ce.). zu dem 
lesten (6). te utterst (99). vngewiflich 
(17). ouch, ouch mee (65). 

Denobilitare vnedel (s/c1T, s£. -In*?). 
Ad. nd. vned-el, -del (7) machen, maken. 
entadeln (6). 

De-, per-noetare Ad. nachten (110). 
be-, ver- (68, 132) -n. 

Denoete vber, nd. ouer, zu (bb), by 
(6) nacht. 

Denodare vff knoppen (19). ont- 
knuppen (11). enteropen (99). 

Denominare nonnen (99). 

Denotare (7. denucliare 8) Ad. nd. 
be-duden, -tüden (7), -tàten (6), -dewten 
(4. nennen (9) nemen (8) mercken, 
vDkiesen (110). 

Denotatio stroffunge (9). scheltunga 
(Gf. cf. deuocatio). 

Dens Ad. zane, zan. tzant (132). tant 
(11, 99, 147). tan (22, 23). tzacke (onstr. 125). 
eyde, eege (17). dentes exerti schifer- 
zàán (126); precisi vorderzen (64); pri- 
mores bytkens (Chytr. cf. Fr. l, 78^). 
Cf. canini. maxillaris. molaris. 

*Dens eaballinus (7. hyoseyamus) 
bilsen &e. (143). 

*Dens cani-s, -nus hermodactylen 
(142). hundszahnkraut (Ki.). 

Dens leonis (herba, cf. corona mo- 
nachi) felrif) (73, 91). 

Densare Ad. dick machen, naturlich 
diek werden (75) herten (64), züsamen 
tringen (Das.). nd. dicke maken, dicken 
11). 

Densatum Ad. dick gemacht. dickeit 
(5b). nd. dichticheyt. 

Densere dick werden (4, 110). 








DEN 173 


. Densetum  bomdiekecht (9). dick 

bàm (8). buschechtig ader dicke walt (17). 

Densitas ein dieke (65). d. 7 káche 
(Das.). 

*Densula v. Mensula. 

Densus Ad. dicke, dick, keck (Fris., 
Piet). kách; vilechtig, zamen getrungen 
(Das.). nd. dicht. 

*Denta zanfleisch (75). 

*Denta (p?scis, aus tenea) sleihe (74) 

*Dental 2. fulmen iouts ad. similitudi- 
nem dentis, ?nde bidental /ocus a ful- 
mine percussus (16, sim. 129). 

Dentale (cf. dentarium  &oe.) ein 
yser-in (6), -en Ad. zan, nd. tan. eysny- 
tzan (74). ysen zange (17). Ad. ein zan- 
ysen, -eysen (Znstr. medic. das wàg- 
eysen (128). der wág-ys, -iB (Fris., Das.). 
der weg, die sech (126). sech (74, 75). 
seche (17). der eisni zan o. seche im, 
in einem pflug (74). das sách (Fris.). 
pflug-sech (91), -haubt (Fris.), -haupt (Fr.), 
-grundel, varr. -gründel, -grindel (64). 
nd. ploghóvet (Fr.). span-nagel (9, 74, 132 
Gf), -negel als an einem wagen (74). 
ege, rech (110). beytel (108). Ad. zam-, 
zann- (17), zau- (sc 134) -fleisch. 

Dentalia (vomeris, cf. dentilia) molt- 
bret (Gf). pflogis houbit (127). /o ferro 
di caware li dent? (Gl. m.). 

*Dentalium ysen- Z zen-zange (11). 

Dentana v. Dentarium. 

*Dent-are, -ire (110, Ki.) (v. dentes ad- 
quirere) ezannen (9). zanyin (8). zahnen, 
záhne hecken (Ki*.). zen machen (64). 
Dentaria hanenfuf &e. (143). zan- 
kraut, schuppenwurtzel (ki.). 
*Denta-rium, -ria (Gl. m.) -na (Br. 
Gl m., Ki.) 4 -le ((q. cf.) (Zmstr. medic.) 
zang (16). zanzang do mit man zen 
auDprieht (74). hd. zan-, czen- (9) -ysen, 
-eysen. 
*Dentat-a, -um v. Erpiea. 

Dentatus ghetandet (11). 

Dentel-, denti-laria (., plum-bago. 
-pago Ki.) wasserpfeffer, flóhkraut (143). 

*Dentena tanttang of yser die tande 
mit uyt te trecken (141). 
*Denter v. Dentex. 


Denter pro linter, gall. petite mef 
aque (Gl. m.). 7. nauis (Br.), auis (s?c 16) 
ab anteriori parte ad modum dentis ac- 
cuta. streyt- (64, 74), snel- (93) -schif. 

Dent-ex, -ix (19, 117, Sum.), gew. 
-rix, -ris (76), -er 4 -erata (10), dex- 
trix (6,23) (pisczs, v. vibex Sum., Iuceus 
19, lutius 6) walera (117). waler (Sum.). 
carpho (87). stiche- (49), stich- (10) ling. 
stechel (12). heche-le (19), -In (17), -de 
(6). heckel, snoeck (109, 132). hecht (132). 
heket (23). schnoek (68). zanbrachümen 
(140). meerbrechsen (Ki*.) tanthay (ein 
visch 147). 

*Dentierepus kleppertand (kil). 


*Dentificium v. Denti-fricium, -scal- 
pium. 
*Dentifragus 2. dentatus (176). zane 
brecher (75). 
Denti-fricium, -fieium Z -sealpium 
(q. v. 110 &e.) zan-stür, -puluer (91). 
*Dentiginosus spitzig (15). 
*Dentigo zanfleisch (4, 74, 75, 16). 


174 DEN 


Dentilaria v. Dentellaria. 

*Dentile Ad. czane- (19), zan-, tant- 
(141) -fleisch. sech (6, 93). riester (Gf.). 
reister (141). 

Denti-legus, -negus (76) é. que den- 
tes habet fractos (16, 129). 

*Dent-ilia, 7 -alia (4, 16) sunt rostra 
(16), rustra aratri eyn eisern ezan (4). 
riester (100, G£.)). hegeda (Gf. 1, 112). 

Dentiloquus ein záhnspürer (114). 

*Dentina v. Dentiua. 

*Dentinegus v. Dentilegus. 

Dentire v. Dentare. 

*Dentire, g.-is'plug ysen (19). pluech 
yseren (11). 

Dentiscalpiaria v. Visnaga. 

Denti-sealpium, 7 -fieium (110 &e.) 
da man die zen mit sybert (110). dair 
men die tzende mit cleirt (132). zan- 
stürer (91); -steurer (135), -schórer, -grü- 
ber, zànschaberle (126). 

Denti-ua, -na Ad. zaen- (5), zan- 
nd. tant- (11, 147), tham- (23), tennen- 
(22), -vleisch, -vlesch (22, 23), -fleusch 
(11), -fleys (12), -fleiB. (18). das fleisch 
das in den zenen hangt (75). 

*Dentix v. Dentex. 

*Dentorium (?nstr. rasorum) eyn zene 
zaug (1). 

*Dentositas ?. plenitudo dencium (16). 

Dentosus i. dentibus plenus (16 Br.) 
vol zene (15). 

*Dentria v. Dentula. 

*Dentriees v. Dentrites. 

*Dentris v. Dentex. 

"Dentrita pro 

reff (49). 
, *Dentri-tes, -ces (Pap.), deutrieis (76) 
4. lapis arboreus (16, Pap.), 4 succinum 
4 dendros arbor (Pap.) ein ualeuuiu 
gemma (Gt.). drindides qd. lapis a drind- 
os, -us gr. arbor lat. (Ex.). 

*Dentrix v. Dentex. 

, Dentrix (cf. prce., sq. 2« hechel pzs- 
cis?) i. carminarium, gall. serin (c3. m.). 
hechel (Vmé 125). 

; *Dent-ula, -ria (74) (lni) ein riffel 
(9, 74, 15). flaehs-r. (74). 

*Denucliare(? denodare q. v., reuelare 
76, cf. denundinare) melden (8, 9). 
offen-baren (9), -borin (8). 

Denudare Ad. ent-blofen, -blossen, 
-blóBen (151), -blóssen (6), -bloy Ben (19), 
-blosen (17, 152), -plossen (4), -decken 
(11), -kKleyden(19).enblessen(z6). vntbloten 
e ontceleden (11). abziehen die cleider 
25). 

Denudatus ent-blost (75), -kleydet 
(19). ontcledet (11). 

*Denumdinare v. Denundinare. 

Denunciare Ad. nd. entbeden. Ad. 
ent-, en-, em- (66)-bieten, -bietten, -bieden 
-byteden (152), -pieten (4). verkund-igen 
(5, 65), -en als die geistlichen thunt (75). 

De-, e-nunciatio verkundunge (:5). 

De-, pro-nunciator verkunder (:5). 
, Denun-,denáü- (9),denum- (8)-dinare 
(. déuulgare Gl. m., publice prohibere t 
vendere 16. cf. denu-cliare, -nciare) 
v?bieten (8). v?biten (9). 

Denuo /d. zu dem, zum, nd. to dem 
anderen, ander (151, 152) male. Ad. andir 
wirb (8); ander-werbe, -werb (134), -web 


capillis | decerpendis 






























DEP 


Depectere hd. nydderwert kemmen;|. 
uf) reuffen (17), auf reysen (sc 9). 
Depeeuniare Ad. be-schaezim (9), 
-schatzen, -sehetzen 4 fangen (123). md. 
bescatten (81). , 
Depellere virtribin (8 scm.). v?driuen 
(11). enweg driben (17). weg treyben (9). 
*Depellie-ari, -iare, -ulari (Gl. m.) 
hd. be-triegen, -triegin (8), -trigen (9), 
-driegen (1^). 
*Depellieulator betryeger (19). be- 
drieger (11). | 
Dependere an- (11), ayn- (19) -han- 
gen. nider hengen (9). nieder- (8), ab- 
(74) -hencken. 
*Depensulare 
auf slissen (9). 
*Depensuo 4. refero (76. aus resero 
cf. prc. ?). 
Deperi-re, -ri v'derben (83b, 9). vir 
gene (19). vgaen (11). 
*Deperuntur ags. meldadum 2 roae 
tum (ags.? 136). - "I 
Depi- (Er.), depy- (Pap.), depu- (Gl, 
m.) -gis 4. XQGvOmOT-Oc, -0Yy, cynaedu. 
Gl. m.); denatieata, sine natibus, 7 
pyga evctrema pars corporis (Pap.); Sm 
naribus, «a de e£ piga quod est summi. 
ias narium Br. cf. piga, pirula). 
Depilare hd. vz-, vf, ezu-reuffen 
entheren. vf) rofen £ entfarn (sic 18) 
vs ropffen (6). zu ruffin (8). vf reiffen| 
hare (21). har vfreffen (76). auf -reffen 
(152), -raffen (151). ropen (99). Ad. vf 
(69), auD-rauffen, -reiffen (67). vt ropen 
(22). vnthoren (23). haertien (11). v) riljen 
(11). abseheren (68, 110). * 
Depilatorium baisse (112). 
Depilis kal (110). 
Depingere malen (19 &c.). ab-m. (110): 
ent-m. (23), -maln (5, 21). molen (99)! 
an-m. (6). entwerffen (68 &c.). 
*Deplaides v. Diplois. 
Deplangere, deplongere (19) weyj 
nen (19). be-w. (11). 
*Depleeterare v. Deblaterare. 
*De-, ap-plectere abplettern (74). 
*Deplenare v'borgen (9). vir lyen (8) 
Deplere ledigen (8, 9). wijndrineken| 
132). | 
| Deplieare (7. plicas deponere 3) hd; 
auf- (9), ent-phalden (3), -valden (9 &e)j: 
-falten. uff- (8), vnt-faldin (825b), -volden 
(23), -wonden (99). 
*Deploidis v. Diplois. 
*Deplongere v. Deplangere. 
Deplorare hd. sere, ser weynen. be- 
w. ser weyn (18, 21), wen (6). zere we 
nen (283). zeher wainen (76). bekarmen 
132). | 
Depluere beregenen (11, 19). 
Deplumare feder (5, 92), Ad. federn, 
plumen (19, 93) plucken, plogen (21) 
rauffen (4), vOziehen Z reffen (en ab 
ropffen (6). feddern zeysen (4). entfede- 
ren o. phlücken (1). vogil rawffen 4j 


DEP 


-werd (69, 70), -worbe (1), nd. 


66, 151), 
| e -wayt (9). 


-werf (23), -weit (9 Anh.), 
widervarne (sec 22). 

Denus zehend (1). derz.(68), zehender 
(10), zehendst(110),czenhende(4.wetterau.). 
zehe-n (8), -ndig (16), -nnyek (19), -dlieh 
(6). zenig (5). zen (18). X mal(21). tenich 
(22). 

Denus septenus, d. septimus (76) 
sibenzehendig (76). seben cenig (18). 
zeben zenig (5). syebenezehennyck (19 : 
seuen-tenich (22), -teynich (23). V XII 
male (21). 

*Deobligatio entledigung (65). 

Deoceupare (7. preoeec. 15, rem occu- 
patam dimittere Gl. m.) entwernen (9. w 
st. v? -nen sé. -ven?). verkummern (75). 

*Deominare (?. defelicitare, dear- 
euare; aus omen) arm, verdarflijck 
maken &e. (141). 

Deon-erare, -orare (7« dehonorare) 
hd. ent-, nd. vnt-laden, -bindin (21), 
-burden (19). lestern (Z. vituperare 1i). 

*Deoneratio entladung (75). 

*Deonorare v. Deonerare. 

*Deonu-, deoni- (9) -stare ab- (8), 
ent- (9) -laden. 

*Deordinare Ad. ent-, nd. vnt-wysen. 
Ad. ab-w. (6, 69), -weysen; ent-wihen, 
-weyhen, -ordnen (110), v^ord-en (17), 
-inen (9). vir odenen (see 8). v^- (11), 
misse- (8, 9) -schicken. 

Deordinatio vnordenlichkeit, 
schickung (65). 

Deorsu-m, -s, / desursum (68, 110, 
132) (cf. desuper) Ad. hinder-, nider-, 
nyeder-, Ad. nd. neder- (11, 13, 21 &e.), 
nide- (85), wider- (séc 76) -wert,,-wart 
(83, 11), wort (13, 23), -werez (4, 75), 
-wertig (76), -warters (21). niden (75). 
zn-nidern, -nidren (110). beneden (132). 
nieden- £ oben-herabe (7). o.-herab (6). 
von obene (9). Ad. zu- (110), hinder-ruck, 
-rugk. achterrugge (122). gegyn tal (4). 

*Depaeec- (19), depax- (23) -ionare 
vir- (19), vor- (23) -dingen. 

Depacisci dingen (1). fryd (9), frede 
o. globe brechin (8). yntsayn (132). 

Depaetare /d. nd. v'dingen. v'demgen 
(21). v?dienen (76). vordynen (4). gedenge 
machen (18). vir plichtin (8). v-plichten 
(17), -phliehten (9). 

Depac-tio, -cio ge-dinge (9), -dinck 
(8). dynge- (19), ding- (5) -gelt. 

*Depaginare v. Depannare. 

*Depalidatus (1l s. 11?) v. Rutus. 

Depallare 2. seruire (16), pallum 
exuere (G1. m.). 

Depa-nnare (Pap., Gl. m.), -nare (Ki., 
Gl. n.), -ginare (7. délacerare 6) zer- 
reissen, -lumpen (Kki.). 

Depas-cere, -ci, -ceri (75), -to (prs. 
16, Br.) Ad. nd. v'hungern (7. de paseendo 
conrodere 4). verfuren das vieh an futer, 
vig. er-, var. her-hungern futers halben 
(15). entneren (Db, 74). wusten, osen (74). 
sterben (17). prs. frizzo (11:7). vrefe f£ 
verechee (100). verzeren (76, 132). voeden, 
vyBweiden, verhongeren (132). 

Depauperare Ad. nd. arm machen, 
maken, £ werden (110). 

Depauperari arm werden (75). 

Depauperatus verarm-pt (110),-t (68). 

*Depaxionare v. Depaccionare. 





(ns sí. ss) uff slifóin (8. 


ent- 





M 












fin (17). berupffen (64). deplumentur ge? 
rupffet (42). 
; i Im ain vogel o. hun bere£. 
er (75). 

SOR beregen-et (19), -t (11). 

*Depol-ere, -lare (Gl. m.) (4. romani | 
sare 4 frucidare &c. 147) eastyen, pla4 
gen &c. (147). | 





* 


DEP 


— **Depo-line, -nile (942) ags. wefta (942); 
| uueftan de exitu anime (136). 

—— mepol-lare v. -ere. 

|. Deponere hd. ab-, enweg- (5, 67, 152), 
 entweig-(21)-setzen. affsecen(13). enwech- 
zetten (23), -leggen (11). abe- (19), nider- 
(9) legen. nedern (8). Ad. befellen. eyn 
eyt sweren (9). wetton (127). 

*Deponile v. Depoline. 

Depontanus den syns levens verdrut 
141). 

EN urs, -ri Ad. v)-wusten,-busten 
(1). Ad. nd. v)-wuesten (11), -wosten (99), 
-vosten (s?c 23), -wonsten (21), -winsten 
(183, 18), -storen (4), -derben (110). wost 
machin (5). sackman machen, durch die 
heuser lauffen (65). abschlahen das volck 
o. vertilgen ; berauben das v. an im selbs 
(15).-entplünderen (126). verhergen 7 zer- 
| sehlitzen (126), -schleiffen (Das., Fris.). 

|! JDepopulator vorwuster (8, 9). 

Depopulatus vor-wüstet (9), -wust(8). 

Deportare abe- (19), enwech- (99) 
-dragen. entragen (75). ontdregen (11). 

Deportatio ewige hilfe (9), ewege 
hulf (8) in dem rechten. 

*Depos (cf. compos) pleder, krancker 
14). 
Eu hd. bitten, byten (9). 
heysschen (19). eyschen (11). eisken (99). 
heyzsen, vordern, erwerben (4). werbin(8). 

Depositarius absetzer der spib von 
dem bret (76). befellunge (agpud quem 
ve8 deponitur 10). 

Depositio der begrebnyf tag (64). 
| JDepositor Ad. enweg- (5), hinweg- 7 
;ent- (74), ab-setzer. enwech zetter (23). 
'benumer (8). 

Depositum spar schatz (1, 71). be- 
numpt dinck (9. cf. prc.). beuolen dine 
(100). hindergelegt gut; zu-, by-legung 
(84). hinder eyn gelegt schatz (65). 
|  Depositus abgesetzt (75). 
| Depostfetant-es, -ibus (9, 10, 13) 
ps. 1:19 10) Z. de ouibus (74, Br.) d?r 
dicitur) loco post oues vetustas (sicy 
2. fructif eras (16). affterzittigun (119). von 
ruetebarn s. schafen, Mrg. die v'dragen 
sin (13). von trechtegin schosin (sc 8). 
von vntrechtigen schaffen (9). von den 
Sehoffen (74). 

Deprau-are, -ari (D*), -or prs. (100) 

hd. nd. v'snoden, ergern, v'ergeren. seer 
verargeren (68, 110). hd. v-schnoden (74), 
-moden, -sehneden (76). bosern (8^). 
|vor-b. (18, 65). bósern (372). igverboze 
(100). póseren (2). zursteren (65). besche- 
digen am gut (75). vnrecht machen, ver- 
keren (15 Mrg.). 
. Deprauatio  besched-unge, var. 
|Higunge(75).zerstórlich-, bóswilli-keit(65). 
Deprecari Ad. nd. bidden. Ad. bitten ; 
Seer b. (68); fur-b. (110). pitten (4). 
ehen, var. flechen. (65). 

Depre-dari, -dare (76), -tari (3) Ad. 
e-cauben, -ruben (8^), -roben (76). nd. 
erouen. 

Depredatio roef (99). 

Deprehendere /id. be-griffin, -greyf- 
en. nd. begripen. erwischen (9). 

Depressa facies niderD vnd hinein- 
ebogen antlitz, antzlit (65). 

Depressio virdruckunge (19). v'druck- 
nge (11). 







































DER 


Depressus nyeder v'drueket, sijde 
(D). v'truckt (110). nidder 2 v?druget (21). 
nider (1, 5^). n.-gedruekt (76), -getrück 
(9). hd. vnderge-druckt, -truckt, -truck 
(67) o. ver-dreden (152), -dretten (67), 
-tretten. verdreuen (132). erdrockt (18). 
abgetrükeit (6). neder-set (29), -zud (93). 
vordrueht (22). 

Depretiari, -re (19) Ad. nd. be-, ent- 
(19), ont- (99), Ad. v'-lonen. vor lon (18). 
ontlauen (sic) £ vilipendere (11). 

Deprimere d. nd..v-, be- (1T 
-drueken. hd. v'-drogken (21), -trü- 
ken (6), -trueken, -dringen (4), -driben 
(V). werdrigken (13). vnder- (65), nider- 
(65, 76) -trucken. drangen (9). beswerin 
(9 sim.). 

Depromere (cf. promere) Ad. singin 
e besingen, vBsprechen (65), ablangen 
Fr. vntdun (99). 

Deprope Ad. von nahe, nahen (5, 1), 
nach (68), nehen (76), naer (18). van 
(23), vor (22) na. nach by (110). 

Deproperare ylen (19). eilen eins 
eilens (126). 

DDepsere beeren (cf. $m. 1, 187), knüt- 
ten &e. (126). würcken (Fris.). 

Depsiti-cus, -tius, -ecius panis 
wolgeknütten brot o. von gebrochenem 
teig gemacht als die murren, hüllweeken 
&ec. (126). 

*Depti-cium, -uum v. Diptyeha. 

Depubis (7. porcus lactans) speneuarch 
(Gt.. vereken dat noch suyghet (147). 

Depugis v. Depigis. 

*Depulmare (: pulmo?) verdempf- 
fen (74). 

Depulsus virtryben (19). v'dreuen 
11). 
| Depurare Ad. lutern, £ rutern T 
luttern (23). vl. (18). lytteren (16 
entlàtern (6). lewtern (4). Ad. reynigen, 
ent-r. (134). 

Depurgare abkeren (75). 

Deputare (i. amputare 5^) bisello 
(prs. 141). hd. geben. nd. gheuen. Ad. nd. 
be-, pe- (175) -seheyden, -scheden (23). 
abschaiden (18). seezen (19). zetten (11). 
hd. schieken. ordiniren (110). benumen 
(9). vntwenen (8^) geachten (18). vor- 
Scehremen (cf. Fr. 2, 225. Sm. 9, 510), 4 
über slahen (6). scherden (99). abe ha- 
wen (b^). 

*Deputator scherdre (99). 

*Dequatere abschlahen (75). 

*Dequoquere v. Decoquere. 

Deradere Ad. abschern. 

*Derades, d.-rana (16), derodes (17, 
2 deradies (75), decades (147) (7. rana 
qd. 3, tortuea 147, aus tardigradia? ) 
Schilt-króte (3), -krotte (4), -krot (6, 7, 
74, 75, 76), -kroyde (18), -krade vos) 
-krede (17, 291), -ped (147), -padde (23), 
-bade (19) vnd legt eyer (b Mrg.) eyn 
scherez fedder (91. 7. g. echinometra, 
legt viel eyer Alber. e. Fr. 2, 175). 

*Dere, prs. deo dis geven sych ge- 
vangen (147). 

Derelicta sax. laf 4 vorlaeten wif 
(Gl. m. 5b, 662). 

Derelinquere Ad. nd. vnderwegen-, 


| vnd- (22), v-, gud vor- (23) ^d. -laBen, 


DES 175 


-lassen, nd. -laten. virlayBen (19). irlo- 
Din (8). 

Deridere Ad. v-, hd. nd. be-lachen. 
spotten (19). Ad. v-, nd. be-sp. 

*Derisipila wil- (Gf.), wilt- (Sum. VI) 
-uurz. 

Derisor /d. spotter. hd. nd. be-, ^d. 
v-sp. be-lacher (5,23), -lecher (21, 152). 

Deriuare Ad. von eyn ander-flieen, 
-flisen (76), -sliBen (18, Mrg. 7 abflissen), 
-scliBen (21, Mrg. 7 fliBen), -sleBen (5). 
von eynem andern komen ader fliezssen 
(4). nd. enander (22), van en. (23) 7 af- 
vleten Z af-velten (23), -comen (11). Ad. 
abe-, ab-flieDen sim., -kommen (19), 
dronen (5). uBfliBen (13). rysen e 
ab-r. (12). seheyden (8b). geschieht 
werden (17). 

Deriuari flyessen (65). 

Deriuatio afcominge (11). 

Deroeare &c. v. Eruncare. 

Derodere (»« deradere) ab schaben 
7 scheren (76). 

*Derodes v. Derades. 

Derogare Ad. ab-pitten (1), -bitten, 
-biten (134), -binden (7), -nyssen (74), 
-messen, -ziehen. abe- (8b), af- (132) 
-trecken. af-bidden, -meten (23). scehniden 
(17). eer ab-schn. (65, 110). schynden (13). 
schenden (8, 9). hd. misse-, mis- szm., 
vbeluer- (74) -sprechen. nd. mi- (21), me- 
(99) -spreken. myn-dern (74), -nern (28, 
70 Mrg.). minder machen (18). belaidigen 
o. schaden (14). 

*Derudare v. Erudare. 

Deru-, derubi-ginare v. Erruginare. 
*Derueare &oc. v. Eruncare. 
*Desapere v. Desperare. 

Descendere nydder- (19), neder- (23), 
hd. ab-, nd. af-stigen, Ad. -steigen. abgan 
(75). afelimmen (132). 

Deseensus abgang (75). 
*Descernere (2. sellam deorswm re: 

mouere, sí. desternere) entsatteln (74). 

Desci-dere, -ndere (a/ph. dee. 23, 
16) (cf. disecin-, deci-dere) hd. absnyden 
sim. af vallen (23). 

*Descieo v. Descisco. 

*Descipula v. Decipula. 

*Descipule (aus decipula »« disci- 
pulus!) eyn junckwolff (19). 

Descire vergessen (64). 

Des-, de- (132) -eiscere hingon (110). 
enwech gayn (132). decistere 7. desistere 
abe stene (10). 

*Deseise-, deciss-itari, descissitare, 
desisticare, -ri, desistari hd. nd. er-, 
hd. her-, nd. vor-varen. vorschin (9). 
ir-v. (8). herforsen (7). er-forsehen (174), 
-farsehen (4. cf. Sm. 1, 549. G. wtb. 1, 
370). zweyfteln (74). 

*Desci-seo, 4 -eo (76) 7. zgnoro (16), 
desipio (Pap.); -o ?. mmus sapio (Pap. 
Gl. m., Br.). i 

*Descissitare v. Desciscitari. 
*Descortare v. Procare. 

Describere Ad. ab-, be-, vf- (17) 
-schriben, -schreiben. nd. af-, be-seriuen. 

*Descriniale v. Discernieculum. 

Descriptio eyn vmbrede (15). beschri- 
bung (65). 

Desecare hd. ab-, nd. af-howen, Ad. 
-hauwen, -hawen, -sehneiden (75). 


176 DES 


*Desecare v. Defecare. 

Deseerare entwyhen (110). ontwien 
(132). 

*Deseis v. Deses. 

*Deselire v. Desilire. 

Deserare 7. separare (Br.), obscurum 
facere (4. cf. desero). aufschliessen (Ki. : 
sera). wost (21), woste (23), wust (3), 
wuste (4), wüst (17), wiest (76), woist 
(D), vaste (22), winster (18. aus wüst »« 
vinster) machen, maken. abeseg'en (4.: 
serra). 

*Desere v. Degere. 

Deserere Ad. v'-lafen, -lasen, -lossen 
(5), -laussen (76), -liesen (65); lozsen (4); 
vnderwegen-lofin(8),-lossen(9) ; begeben. 
nd. vorlaten, begheuen. wust machen (11). 

Desero Ad. zu aben-de, -t, -den (21), 
enden (18), obent (67), aubent (76). des 
abinds (17). nd. tho auende. schier (69 &c.). 

*Deserrare absegen mit der segen (75). 

Desertor ein verlasser (65). der, eyner 
der (17) sich selber lest (8), lestert (9), 
vflueht (10). der sig vllest, Mrg. sich 
vlet (13). flieher von sinen herren im 
velt o. im streit (75). wostere (100). pi. 
hoff ludigen (V. kngt an die ludaigen 
hofmarch Sm. 2, 441). 

Desertu-m, -s (23) wuste (110). wiesti 
(76). wóstin (93) wostine (99)  wüst- 
(19), wost- (25), wuest- (11) -enye. Ad. 
wust-, wüst- (6), wost- (21), woyst- (5), 
wusten-, wosten- (18) -ung. wüstünge 
(3). wyltenysse (19). 

Desertus Ad.v?la-Den, -ssen. verlaissen 
(132). nd. v'laten. wust (12). wyste (13). 

Deseruire Ad. nd. v'-dienen, -deenen 
(21), -denen (23), -dynen (4). 

Dese-s, -is (76) (7. desidiosus) Ad. nd. 
trege. Ad. drege. drag, drayck, fule (19). 
traech (11). vnwif (17). sehlouffer (141). 

Deseuire wretleke dun (99). 

Desiecare virdrockennen (19). v'dro- 
gen (11). 

Desidera-nter v.-biliter begirlich(15). 

Desiderare Ad. 1d. beger-n, -ne (19). 

*Desidera-rius, -tus, -bilis begirlich 
(65). begerlych (19). begherich (11). 

Desidere (4 pigrum esse 66 &e.) vn 
CUN (8, 9). vntwenden (23). treg syn 

110). 

*Desideriaria 4. taberna (16). 

*Desiderio v. Desidiosus. 

Desiderium Ad. begere- (5), begerre- 
(21) begirdi- (7), begerlich-, begirlich- 
keit. begher-icheyt (23), -inge (11, 29). 
hd. be-gerunge, -geer (19), -girde, -gerte 
(132), -langung (88). 

Desidia drag- (8b, 19), trag- (1, 6s, 
110), IrOg. 4 fawl- (9) -heyt, -keit (110), 
-keyd (19). drocheit (8). traecheit (23). 
ful- 7 ablegig-keit (65). j 

*Desidiare ablafjen (,) drege sin (19). 

*Desidiari v'driefen (17). v'drissen 
(9). vir drifin (8). 

Desidiosus seer treg (110). verdrofner 
(65). d. 7 decidu-us (74, e -S (15) vn- 
gelerter, beswerter (74). tumwitziger 
(75) cf. G1. m. 3, 272. deeupitus 7. ignarus 
? desidiosus; desi-ose 4. pigre, -derio 
4. morose (16). 

, Designare Ad. be-scheyden Z-zeichen, 
zaichen (134), -zeigen, -zéichnen. Ad. nd. 


DES 


be-tzeikenen (132), -tütten (6), -tuden 
(X), -duden (5^, 23). weysen (1). sunder- 
lich nennen, varr. nemen, némen (65). 

Desi-, dese-lire Ad. abe, md. af- 
Springen. 

Desinere Ad. ab-, v-, darvon- (65) 
-laBen, -lassen, -lofüin (8) -lozsen 2 -lossen 
(4) -lauBen £ -laussen (76). nd. af-, v?- 
laten. lafen (12). lasen 7 ynden (13). 
enden (11). af komen (99). 

*Desiose v. Desidiosus. 

Desipere, despere (9) torlich tun (8, 
9). nit smacken (110 sm.) sehmacklof) 
werden (65). vnuernunfft nemen (110). 
erren (23). ver-gecken (132), -sotten (99). 

Desipiens toret (64). 

*Desistari v. Descistari. 

Desistere Ad. ab- nd. af-stan, Ad. 
-sten, -stant (13), -gan (12), -lassen (68), 
-l. von dem werck (75). hd. vndersteen, 
vnterstan. 

*Desisticare, -ri v. Descitari. 

Desitus verlafner (110). 

Desolare, -ri Ad. wusten (89), v-w., 
-woysten (523b),-moysten(bbMrg.),-wunsten 
(65),"wynstenZ -steren (13),-storen,-lassen 
(65, 110). zerstóren (6). nd. v'-wosten, 
-wuesten (11). ; 

*Desolari betrüben (19). bedrouen 
(11). myftroesten (132). miftrosten 4 
verlassen (110). verlossen (75). 

Desolatio Ad. v-wustung, £ -lassung 
(110), -woystunge (5), -wusten (134), 
-storunge (1T). wostung (18, 21). wuste- 
nunge (17). zerstórung (6). betrupenife 
(19). wosten-ye (22), ge (23). ver- 
woestnisse, noet aflaissen (132). 

Desolatorius droystlich (7. trstis 10). 
verwüstend (Ki.. verlosehen (carbo 65). 

*Desopire (cf. diss.) er- (110), ent- 
(68) -wachen, von dem schlaff (68). ont- 
springen van dem slaeff (132). 

*Desorsum v. Desuper. 

*Despeet-abilis (65, 76), -ibilis :. 
deeeptibilis 7 despectus (76). ver- 
schmechter (65). 

Despectio virsmahing (19). v'smainge 

(11). 
Despectus sbst. píc. hd. v-smehet, 
-schmecht, -schmácht (134), -smaheyt 
(18), -sehmahet, -smoht (6). nd. v?-smat 
(93), -smalieh (11). sehmacheit; 2» des- 
pectum íwu/ dir zu leid, zu tratze, 
dratz (65). 

Despe-, despi-rare, desapere (alph. 
desp- 134) (cf. disperare) hd. v)-zwifeln, 
-Zweyfeln, -zwyfHen (68), -Swibeln (5), 
-Zwufeln (11), -ezy weln (13), -zagen (75), 
nd. v-twiuelen.£ -tzaghen (23), -sagen 
(22). ezweiueln (9). misse- (19), wan- 
o) -hoffen. mishapen (11). mestrosten 
99). 

Desperatio Ad. v-zwifelung, -ezwei- 
felung (4), -zagkeit 7 -zagung (15), -zavng 
(6). entsitzung (65). missehoffung (19). 

Desperator verzager (75). 

*Desperatorius missehoffer (19). 

Desperatus Ad. v-zwifelt, -zweifel- 
ter. v-twiuelt (23), -czagt (1, 75). wan- 
hoffich (132). 

*Despere v. Desipere. 

*Despicare virsmehin (8, 9). dreschen 
(9 Anh.) are (23), v- (29) -strowen. 
























DES 


*Despieari eher (1), er (21) strauwen 
eren strauhen (7. spcas spergere 5). eherr 
stroewen (76). dreBen (19). Ad. dre-, tre 
schen. dersschen (132). 

*Despicere (cf. prcc.) sangenlesem 
kornehern (74). 

Despicere Ad. hinder-wert, 
(1), -werdig (6), -wertlichen (76), -sieh 
vbel (74) sehen, seezen (20), suchen (T7) 
nd. achter-wort, -wart zeen. mif ar 
sehen (5^). Ad. v^-smehen sém., -smahe| 
sim., -smohen (6). nd. v?-sman, -smade| 
(99). licht, sehnod, nyrge-n, varr. -ni 
nirgenf fürhalten (68): : 

*Despirare v. Desperare. 

Despoliare entrauben (75). | 

*Despoliatio entraubung des gutz (15| 

Despoliatus entraubt (75). | 

Despon-dere, 4 -sare, -ere (17| 
dyspondere (7. subarrare 1) Ad. m 
v-truwen. Ad. v?-druwen £ -drauwe 
(Mss. mog.), -drauen (21), -driben (se 18) 
-truten, -druten (68), -dreuten, -lube 
(3). Vloben (9), globin (8) eynem mannq 
vor-loben ader -hayzsen (4). ondertro 
wen, belouen (132). be-uelhen (9 Anh. 
-fellen (19), -uelen (11). i 


Desponsare (cf. prc.) be-raden (16 
11, 19), -trouwen (132), -truwen (19| 
-druen (13). vortraven (3). v-truwen (28; 
-drwen (55), -druwen, var. -druten aj 
durch ein kleinheit (65), -druhen zu-de 
E (17). druten (68). v-loben (18), -labe 
(17). hin geloben (65). v-mahelen (65) 
-mehelen (i10). ere erbieden (1T). 2 
manne (8) dem eman (9) geben. vervi: 
gerlen (1. 4 q. subarrhare q. v. 3. € 
Sm. 1l, 543). 

*Desponsatile wypel (22b. cf. a. wt 
1, 153 mf Ntr., Fr. 2, 449. v. v. theristrum 
Kil. v. wimpel). | 

Desponsatio betruunge (19). tr 
winge (11). truenisse (99). 
Deep geheirat, vg. vermahe 
75). 

Despuere weg-speyen (9), -spuen (t 
vD-spyen (17), -spuwen (68, 110). ver-s 
(1105). au. speüwen (110€). vnder sic 
spirtzen (64). 

Despu-mare, -tare (74) hd. schewmq 
(3, 9); sehumen, vz-, v5-, nd. ut-schume| 
hd. auf-schaumen, -schaymen (74). Y— 
schimen (18). ut zenden (22). 

*Despumarium ein schume, sehur 
schaume, schaum (110 varr.). schuym (135. 

Despumatus ge-schumit (8), -schax 
met (9). : 

*Desputare v. Despumare. j 

De-, di-squamare schupen 2 ent-sel| 
-schelen (19). ontschellen Z sehueben (1 

Destallare v. Desticare. | 

Destare (7. valde stare G1. m.) abste 
(14). 

*Destata v. ''estata. | 

*Desteliri, de-, di-stilire, destola; 
(66 &c.), distollere (Ki., Gl. m.), decele| 
(21) (v. deprauare) v'-snoden (5,2 
-sneden (22). Ad. v-schnoden, -sehnodc 
(6, 91, 134), -sniden (18). 

Dest-, dese- (q. v. -ernere (4 d| 
sellare Genes. XXIV Br. &e, XXIII 7 
anderswohin betten £ absatteln (T5 
etzen lad genisen (V). prs. ich enela: 


| 





















i 


lU 





(69 76). ich entlade (95). 














—À— —Eo—r 


—— — 








 — —— — — —— K— —H — — ——— 


€ —— 


x 


Pe CHER O———RTURRUTPT 
—————— —— — 














DET 


Dest-ieare, -allare (var. Gl. m.) so-, 
su- (141) -récum des sorix geluyt (147). 

*Destilire v. Desteliri. 

Destillare us-drieffen, -fleissen (49). 

Destina v. Destines. 

Des-, de- (9) -tinare Ad. senden. 
zeenden (11). scherden (99). enpietten 
(1). entbieten (75). marchon (141). 

*Destin-es, -à (Gl. m.) (7. tibicen 7 
flustrum 147. aus fulerum, cf. Gl. m.) 
sehairpost, stutte (147). 

*Destipatio v. Caluisium. 

*Destitator 7. pug?l (16). 

Destituere Ad. bij- (19), ab - seczen. 
ontsetten (11). vntdun (99). vnder-wegen 
(8), -wen (17) lofen. 

Destitutus entsayDit (19). ontsat (11) 

*Destolare v. Desteliri. 

Destruetio wostinge (99). 

De-, di- (5^) -struere Ad. nd. v'-, zu- 
(1) -storen, 7 -brechen (Y). Ad. zer- (6), 
ver-stóren. vstueren (11). vorstern (18). 
worsteren Z breggen (13). distüre ztwe- 
howin (8^. Azerher?). 

*Desublimitas abir hát abir swag (11). 

Desudare switzen (835). er-sw. (9). 
erbeyten (5). pinen (11, 19). switzig, var. 
sehweissig, 7 schwitzend werden &c. (65). 

*Desudere v. Desuere. 

Desuefacere vb der gewonheit brin- 
gen (110). 

*Desuere, deswere (41), dissuere 
(untersch. in 110, 132), desudo is ere (16) 
(i. destruere) Ad. trennen (63); vff-, auf-, 
7 en- (110) -trennen, -drennen (8), -drenn 
(10). ent- (19, 110), vnt- (85, 99), ont- 
(ll, 132) -nehen (85, 19), -naien (99), 
-neyen (diss. ll, 110, 132). Ad. zu-, zer- 
rien, -rissen, -risen, -reissen. zerzerren 
(6). nd. to-ryten (22), -richen (23). 

De-, dis-suere, -sueseere, i» den 
Hss. -Sswere, -swescere, diswescere 


- (4, disueo (prs. 76), vnt- (85, 23), Ad. 


ent-wonen, -wenen (9, 68). vnge-won (68); 
-wonlich (110) sin (dissuere). ontwennen 
(11). enwoen (13). 

De-, di- (76), dis-suetudo, -Swetudo 
hd.nd. vngewonheit. vn-, on- (21) -gewan- 
heit (3, 21, 152). entwonung (18). 

Desultorius(/.ioeculator)gogkler(6). 

eum abe- (19), af- (11) -wesen, -sin 


De-super, -Sursum, sorsum,-orsum 


- hd. von oben ab (110), herab (6), rab 


(16), nyeder szm., hernider. von eben 
nidder (21) abin hernidder (17). von 
enbophen (19). van bauen (11). van (22), 
won (13) bouen neder. wo euene her-n. 
(22). huf (119). 
Desursum v. Deorsum. Desuper. 
*Deta, est znstr. musicum. deticen 4. 
qui camit im deta. (x6). 
Detectus entdeckt (76). ondecket (11). 
Detegens entdeckenné (19). 
Detegere Ad. ent-, en-, auf- (9), nd. 
vnt- ont- (11) -decken (9, 11 &e.), Ad. 
"deken (6), -tecken (5), -bloBen sZm., 
-blóssen (134, 151), -bluBen (18), -plosen (4), 
-blessen (76), -blesen (13), nd. -bloten. 
Detemperatus vnwyrdick (5). 
Detendere Ad. ab-, nd. af-, vnt- (8), 
€nt- (68, 110) -spannen, Ad. -span. pe- 


DierexBACH GrossARIUM. 








DET 


greiffen mit vffhaltung (75). ent- (19), 
wt- (11) -recken. 

*Detenere v. Detinere. 

*Detensio ein entspannung (110). 
Detenta-re, -tio v. Eixplora-re, -tio. 
Detentio enthaldung (17). festunge 

i haltenisse (10). behaltung (65). 

Detentus (4. captiíuatus 4) Ad. ab-, 
vff-, off-, auf- (4) -gehalten, -gehaldemn. 
enthalden (11). upghehelden (23). afghe- 
holden (22). abgespant (76). gehindert 
werden 4 geheft 4 behempt (65). 

*Deterare v. Deteriorare. 

*Deterere v. Deter-iorare, -rere. 
Deter-ere, -rere (99) Ad. zu-, zer- 

(110), abe- (19) -riben, -reyben £ -treten, 
(19), -dreden (17). nd. afwriuen (11). zu 
nicht machen (11). ver-slijssen (122), 
-deruen (99, 132). 

Detergere ab-, nd. af-wischen (9, 11), 
-wefn (8), -wossen (19). 

*Deteri-are, -olo v. -orare. 

Deterior arger (68, 110). argre (99). 
hd. nd. erger. boser (21). boeser (76, 110). 

Deter-iorare, -iolo (11), -are ? 
-iare (8), -o, is (65 var.) hd. ergern. Ad. 
nd. v-e., vorerghen (23). snoder (9), 
snode (8) werden. posern, schwechen 
(74). boser (110), arger (68) machen. bo- 
seren (65). 

Deterius agere dester boser-, varr. 
boD-, bóf-licher thun o. würcken (65). 

Determinare (7. de-, dif-finire) Ad. 
enden, vB-, auB-, gar-(9), vol- (4) -enden. 
hd. nd. endigen. vz-e. (5). zu ende bren- 
gen (17). bescheit (19), eygen 7 zu eygen 
(65) machen. eygenlich sefzen (65). be- 
scheiden maken (11). beseheden (22b). 
hd. auslegen. 

*Deteronomius v. Deuteronomium. 

Deter-rere, bisw. -ere hd. er-, der- 
(4) -schrecken. trawen (65). 

*Deterrere v. Deterere. 

Detestabilis schentlie (11). 

,Detestari vnmenschieh (5, 18), vn: 
mónschlieh (6)  vnmynsch-lieh (22), -lik 
(23), onmef?elichen (21) sin. v'smehen 
(1v sim.) durcheehtigen (65). virfluchin 
(8 sem.). hd. md. v-tumen (9), -dumen, 
-duemen (11), -nycehten (13). 

Detestatio vn-wursch, -wirsch, -würf 
verwerffung (65). 

Detestatus vor-bannen 7 -nicht (8, 
9). vor- (9), vir- (8) -flucht. v?nichtigt, 
v/bant (11). 

*Deticen v. Deta. 

*Detinare v. Destinare. 

De-tinere, -tenere, -tinuo (76) Ad. 
uff, auf-, ent-halden. auffhalten mit 
faneknyD (15). 

*Detondere v. Detundere. 

Detonsus beschoren (11, 19). 

*Detorbare v. Deturbare. 

*Detor-culari,-quere auf) pressen(15). 

*Detorperare v. Deturperare. 
Detorquere, 4 -ri (4), deturquere 

vz pinigen (5 sZm.). v limgen (sc 76). 
vt pineghen, up dreghen (23). vnt-dragen 
(85), -draien (99). vz trimgen 2 fragen 
(D) aus pringen ir cf. G. Wtb. 1, 340) 
i noten (4). vff drucken (V) vs trüken 


[(6). vertrueken (110). hd. vl-, auf-tr., 


-drucken, -graben (3), -pressen. off 
dryden (21) detorsit hat rau, ruwl) 
getruekt (65). 


DEU 171 


Detra-, detre-ctare (7. detrahere 
q. v. 8, 9, frequenter d.) handeln (1). 
Ad. mische- (5), mi-, mi- (6, 85), quait 
7 mysthad (133), mif tad- (66, 152), mittat- 
(sic 16), -sprechen. nd. misse-, mys- 
spreken. Ad. abzyehen, hinder-claffen, 
reden 4 eer abschnyden (110). aeh- 
terelaffen, verraden (132). 

Detract-io, -atio (4) aftir- 7 hinder- 
(9), naeh- (4) -rede. achter-reder (8), 
-spraeek (11). hindersprache (19). nat- 
terstich £ by (65). 

Detraetor nachreder, eer entzieher 
(110). abzerrer, wiettrich (38). natter- 
stecher (65). achterclaffer, verrader (132). 

Detrahere d. abe-, ab-ziehen, 
-ezyeen (18), -ezehen (5^5, 21), -zyhen, 
-seheen (b), -ryssen (65); hinder-claffen, 
-reden, -sprechen (19). afcten (93), 
-trecken (11, 132). achter-elaffen (132), 
-spreken (11). naehreden (110). eines gut 
wort 4 lymut, varr. leinmut, limund, 
mindern (65) Ad. an die, dij (9) ere 
sprechin (8), reden. mit geben; plengen 
(cf. Br. wtb. 2, 337) 4 mengen (12). 
er absehnyden £ abziehen mut wortoz 
einer in des andern abwesen (15). 

Detrectare v. Detractare. 

*Detrementum v. Decrementum. 

Detrieale czoph (3). har-sehnuor (76), 
-schnure (75), -snur o. -flecht (74). 

*Detriment-arius, -orius lester- (19), 
laster- (11) -lich. 

Detrimentum v. Decrementum. 

*Detriturigine ags. agnidinne (136). 

Detritus abegereben (19). afzher- 
wreuen (l1). verslyssen (132). 

*Detroneare v, Detruneare. 

Detrudere ver- (110), ab- (68) -stos- 
sen. verstoten (99). 

Detru-, detro-neare (cf. demetare) 
hd. abe-, ab-, vor- (unm nd. af-howen 
(6, 93, v6), -sniden (85, 11, 19), Ad. 
-hauwen, -hawen. Ad. ent-, en-stocken, 
-Stóeken (134), -stegken (21). 

*Detruneulum v. Diseernieulum. 

*Detulare (untersch. von deculare) 
i. declarescere (16). 

*Detundere, detondere (1:6) absla- 
hen (4). 

Deturbare Ad. be-truben, -trüben (6), 
-trieben, -troben, -droben (21), -druben 
4 -driegen (11). nd. bedrouen. 

De-turpare, -torbare (18), -torpe- 
rare (21) hd. nd. vn-, v'vn-, ent- (110) 
-reynigen; v^niehtigen, schenden. vnrei- 
nen 7 vnütigen M hd. v'nichten. schemd 
(18). v'storen (22). ful maehen (110). 

*Deturquere v. Detorquere. 

De-uallare, -fallare (76), -fallerare 
(18) (cf. munire) vorplaneken (3). 
blaneken (4). be-bl. (5), -planken (23), 
-pflantzen (sée 6). Ad. be-liegin (8), -le- 
gen (17) -siezen (9, 17, 18), -setzen. 
nd.-bezetten. belaueken 2 scheiden (21). 

*Deuantagium vor-teyl (19), -del (11). 
*Deuas v. Deunx. 

Deuastare, -ri Ad. nd. v-heren £ 
-wosten. hd. v^-, zer- (61) -wusten, -woy- 
sten, -honen (1), -storn, -stóren (67, 134), 
-storen o. -koren (152). storen (8^). ver- 
derben (68, 110). virdirben (19). birau- 
bin (8). roben (69) roeuen (132). 

Deuastatus zerstort, verder-bt, var. 

23 


178 DEU 


-pt (110). verdorben (68). gantz verd., 
beroufft (132). 

Deue-here, -iere, -re (21), defegere 
(18) hd. enweg-, hinweg-, nd. enwech-, 
eweck- (18), aweg- (21), inweg- (8b), 
weg- (9), ab- (8), hin- (110) -voren, 
-vueren (11), Ad. -furen, -füren (6), fie- 
ren, -forn (21), -farn (18), -faren (6). 

Deuellere v. Diuellere. 

*Deuendicare v. Deuindicare. 

Devenire nicht (17), ent- (8, 9) 
-kommen. 

*Deuere v. Deuehere. 

*Deuer-nuum, -bium (74), delos (14, 
147) 4. carmen quod. ante mortuum  cani- 
tur (76). klag, klag- o. laydge-sangk (74). 
schrey 7 droef-, doden-sanck 7. tren- 
um, -à, nenia (147). 

Deuesper-e, -a (21) Ad. zu, nd. to, 
to der, vesper- Ad. -zijt, -zeyt, nd. -tijd. 
zu abent zijt (21). vesperzyt (7. hora 
vesperarum 68, 110). 

Deuexus affalt (99). 


Deuiare (7. delirare, exorbitare cf. 
viare) auuiggon (Sm. 4, 46). Ad. irre gen 
sim., irren (19, 110). nd. erre gan, dwelen 
(11), dwalen (99 &e.) wichen von wege 
(65). ab weg 7 vf) dem weg irr gen (110). 
vyB dem wech gaen (132). 

*Deuicino schire (8, 9). 

Deuietus vorwunen 
wunden worden (65). 

*Deuin-, deuen-dicare (7. v/czsci 16) 
ir- (8), ent- (17), ge- (9) -rechen. 

*Deuiseerare ent-, ont- (132! -weiden 
(110), -darmen (68, 132). 

Deuitare schuen? flehen (19).schuwen 
Us 132). schiwen (99). myden (65). ver-m. 

110). fliehen (16). 

Deuium daz àuuiggi (Sm. 4. c.). Ad. 
eyn irre-, irr-, ir-weg. 1rweck (19, 4). ab 
weg (6). eyn jrriger (n wilde (12) weg. 
irre wege in dem wald? (9). irrung (19). 
nd. en erre- (22), ere- (23), dwail- (132), 
dweel- (11), dool- (107) -wech; dwelinge 
(11). zu leez (8. 2-« denuo?). 

Deui-us, -a, -um irre weg (17). 

Deui-us, -2, -um Ad.irre-gang,-genigk 
(21). ir-, irr- (1) -genck (4), -genhig (5), 
-gengig (1, 5»), -gencklieh (18). irrig (0, 
110. von wegk (10). erregengieh (23). 
dwalende (132). 

Deunx 11 unzen (Ki). ailff lot (91). 
deuns 10 uncze (Br.). deuas 2d., zehen 
lot (76). demisis elffe vnez (8). 

Deuocare abforderen (110). afroeffen 
(132). fluochon (141. 2« deuotare). 

*Deuo-eatio, 7 -tatio 7? -ratio (i. 
maledictio 66 &c., 110 &e.; cf. denotatio) 
scheltu-ga (121), -nga (Gt.). sprachunge (8). 

Deuoluere Ad. ent-, £ vmb- (15), nd. 
vnt-wenden, -wennen (18), -wenen (21). 
enwynen (13). ab foln (17). ab vollen (?), 
Mrg. ader abewenin (8). Ld. ent- (5), ab- 
weltzen. wol welezeln (19). vntweltzelen 
(8»). weltzern (7). ane fallen (10 sZm.). 
wentelen (11, 99). entwenden Z wencken 
(4). hinab-wahlen (126), -wallen (Fris.). 

Deuolutio eyn vale (152). zu val (1. 


(225). vber- 


d. i. zufallendes Gut). ane-falle (10), -vail | 
(4. emolumentum 5). ^d. nd. an-val, -fal | 
(13), -faln (21), -geval (b^), -walt (8), -vall | 


£ -zall (6), -zal (21), -ta1 (22, 93). ab-follunge 


DEX 


(17), -weltzung (67). entwendung (4, 76) 
7 hinweg (szc 4). 

Deuolutorium (GL m.) garnwinde 
(11, 19). 

Deuolutus angeuallen (68, 132). 

*Deuorancia alph., verdruckt duor&- 
eia(16), dif-, var. de-ferentia (75) /. cista 
de qua cadit frumentum in mola (16), super 
molarem $n molendino (15). gossen (cf. 
Sm. 2, 75), var. golsen? trimmeg (75). trimel 
(16). Cf. die trimüllen, darein man das 
korn auff schütt das es auff die rellen 
trage infundibulum, ceatillus (Pict., 
Stalder). tremelle van de meulen 2d. (Kil.). 
frz. tremie, tremaille. 

Deuorare /d.freBen.nd. vreten. frien 
(21). hd. nd. slinden. Ad. v^sl. (6, 21), 
-schlinden, -sehlunden (126), -zeren (1, 
65). zu nut, varr. nüt, nit, nicht machen 
(65). 

*Deuoratio v. Deuocatio. 

Deuoratus verschlunden, in sich ge- 
schluckt (65). 

Deuotare gelobde (9), globe (8) bre- 
chen. verloeuen (132). 

*Deuota-rius (-ria Gl. m.) ein andech- 
tiger (110). ein andechtig (68), ynnich 
(132) mensch. 

Deuotatio v. Deuocatio. 

"Deuotaturus «gs. uuergendi (136). 

Deuote andechtiglich (75). 

Deuotio innekeit (9 szm.). gotlich 
i. (8). gotlichkeit (9). ynnicheit (23). Ad. 
an-daht (6), -dacht, -dáehtikeit (134), 
-dechtikeit. entzuntniD, bluender geist 
&c. (65). 

Deuotus Ad. inmnig 7 andechtig; yu- 
niek (9); got-.lich (8, 9, 68), -lobig, 
-fochtig (1). nd. innich, andechtich. gode- 
lieh (85), -Iouich Z -vruchtich (22), -leuesch 
(23). got loeuich (132). vlitech (92). 

Deuouere Ad. ent- (4), v-loben. md. 
v- (28, 132), be- (99) -louen; lauen (11) ; 
verwaten (99); entwenden (22. 2« deuo- 
luere). v'lumenden (1). 


*Deurus, trubuena, trabuona dioh- 
bruch sZm. (Gf.). tribuc-a, -es 2 -us (Gi. 
m.), -nà (Sum.) diech- (Sum.), thia- (127) 
-bruch. dieh pruoh (104). z. q. tibraca, 
tybru-eus, -gus, tubr-ueus, -aeus (74), 
-agus, -oecus (141) ocreae ,,quod tibias 
braeeasque feganí'*! (Gl. m. 6, 672). pruch 
(14). tributa diechbrato (121. »« suffra- 
gines Gf. 3, 285). tubureus 7. Óraca; 
eubana schand bruoch (Azerher? 6). 

Deus got (11, 16, 4). 

Deuteria (é. lora &oc.) leurentranck 
(Fris.). laur, Mrg. kofent (kia.). 

Deuteronomium, 7 dutero- (Br), 
detero- (65), 2n den Hss. deutro-nomius, 
devtronomij (1) hd. eyn buch der an- 
derung (6), veranderung, bibel (110). dz 
büch des anderen gesetz (65), der nirwen 
vnd der alten gesatzt (65Mrg.). das puch, 
der anderen ee (1l, sm. 3, Ob), gesetz 
65). deutron Z7 deuteron gr.. premium 
e primum!) /a£.; deutrus 27. vicesimus 
nonus; deutronomius 2. vic. n. liber moys? 
à, deutron 2. viginti (16). 

*Deutricis v. Dentrites. 

*Deutrogamia ander hochzyt (15). 

*Dewinare v. Dwinare. 
| *Dex-imius (76), -timus (129. »« exi- 
| mius) ?. optimus 1 dextra parte positus. 








DIA 


Dexter reht (6). hd. nd. recht. ge- 
r. (67, 110). rechter (23; 68, v6). r.-hamn- 
dieh (11). rechthandieh (19). reth (77). 
vorder (22b, v7). zesem (Anz. 8, 503). 

*Dextina (sf. textrina) weberhus (93). 

*Dextor (si. textor) weber (76). 

Dext-ra, -era d. eyn, die recht, 
gerecht (67), nd. en rechter (11, 22, 93), 
vorder (22b) hant. zesem (74). 

*Dextracilium v. Dextrocherium. 

Dextra-le, -lia (7, 8), 7 -riola (Gt.), 
-liola (86, 141) (Z. ornamenta, €) hd. md. 
arm-bug (7), -wapen, -woppen Z -czirung 
(4), -leder (6), -iope (23). arme wapen £ 
eyn vorhang 2m a(tari; arem WOpBeR i 
eyn worbang an eim altare (bb). Ad. 
nidder-, nider-, vor- (110) -hang des al- 
tars. dye nederhant (sec) des alters (132). 
altar tueh (110). alter-tüch (6), -dok oos) 
seytenhang (l, 71). en ziidhane (23). en 
Syt hanck (22). zirheit der hende (8). 
armilon (86. cf. armille 7. dextrariola 
Pap.). ristellun, restilun, menihha, bouga 
(n (Gf.). dextriolum dem. & dextrale 
76). 

Dextralis (decitur securés Br.; cf. do- 
labrum) ein bartte (3). 

Dextrariola v. Dextrale. 


Dextrarius (/. astureo 75) hd. zel- 
ter, -der, -ler (18), -tener (21), -dener 
ned -tner (110). 2d. telder 7 zomer (23). 
d. hant-, hand-pfert, -ros, -ro. rof) an 
der hant (75). ros (9). ors 7 hienst (11). 
eyn mutterpherd 7 hengeste (19). sawmer 
(QE 3 ESL 

*Dextrin-a 7 -um (sf. textr. cf. dex- 
tina dunck (15). 

"Dextriolum v. Dextrale. 

"Dextris 7. locus vbi quondam dextras 
dederunt in manibus et sic fidem $bi con- 
Jirmabant (16). 

*Dextrix v. Dentex. 

*"Dextrocilium v. Dextrocherium. 

*Dextrocinari siezen ayn der rechten 
hand (19). 

*Dextrocinium sitten an der rechten 
hant (11). 7. q. dextrocherium (8, 74. cf. 
sq.). 

Dextro-, dextra- (49) -cherium (Br. 
110), gew. -chilium, -cilium (21, 49, 74, 
76), -hilium (76), -einium (8, 74), -nium 
(9), -philium (18) (7. dextrale, bra- 
chiale q. v.) zerunge (7). arm-z. (5 &c.), 
-zierung (6), -tziringe (23), -siringe (22), 
-wapen (18), -wopen (74), -ysen (76). 
armbzirung (49). czirheyt (8, 9). nider- 
hang des altars (74). 

Dextro-rsum, -ssum (3), -sum (76) 
hd. zu der rechten syten, seyten, hant 
(4), syten wert (19). totter rechter zijt 
wart (11). zu der gerechten hand (68). 
recht-sidig (D &e.), -sitig (6), -sedig (18), 
-sittig (21, v6), -seytick (3), -seitig (75) 
-Zidieh (23). rechsidieh (13). rehsichtig 
(6). rechtig (4). 

*Dya helig (8, 9). est. equiuocum. dc. 
(16). diaz. generosa (Pap.), 4 potius dyo 
gr. (Br.). dia-, oft dya- em Folgenden. 

Dia-betes, -detes, -tetes(76) seuche 
so eins den haren nit gehaben mag (74). 
i. àmmoderatus fluzus vrine (16). 

*Diabola-s, -ris v. Diobolaris. 

Diabolieus dufels (5). duffels (i 
ein dufelscher (6). dyfels (21). diuels (18 
duuelsch (23). tewf-lieht (4), -elisch (70 














DIA 


151), -feliseh (134). deufel-iseh (66), -sch 
(6, 152), tufel-ig (69), -hafftig (110), -hef- 
tiger (76). duffelschlich (68). 

Dia-, dya-bolus, -bulus 7. sathan, 
demon, mammon , leuiathan, pluto, 
labrutus, tintinulus (75). (eyn, der) duf- 
5), tu- (V, 75, 16), tà- (6), dy- (21), teu- 
CON 15) fel. don 93). 2 

*Diabularis v. Diobolaris. 

*Dyaea v. Diea. 

*Diacalamenthum confect 0. treseney 
von katzen- o. berg-müntzen (143). 

. *Diaeium (7. diarium (74, 75). tage- 
(9), tag- (14, 75), dage- (8) -lon. 

*Dyaeolator (sí. ioculator) v. Eime- 
lieus. 

*Diaeolea, eallia, dio-e. chamillen 
(143). 

*Dyacolus, diaeulus (147) (aws diea- 
. eulus, -« dyaecolator?) klaffiger, ge- 
sprecher (74). die onnutlik sprect (147). 

*Dia-, dy- (55) -eonare dyaken, ewan- 
gelier (6, 76) ^d. wihen, nd. wygen. 

Diaeonatus Ad. nd. dyaken orden. 
diak-ony (110), -ener (1). 

*Dyaeones v. Diaconus. 

*Diacontum v. Dracontea. 

Diaeonus, dya-con (65), -conis 4 
-konus (1) Ad. nd. dyaken. diake 7 diache 
(BM.) diacken (68, 110). Zd. dyacon. 
diaec (11). dechen (19. cf. deeanus). aAd. 
la-cuno, -guno, ieaho, lach-o, -ono (Gt. 
1, 594). ewangeli-er (b^, 6, 64, v6, 93, 
BM.), ger (-is 1), o. leuit (649). dyacon- 
es 4 -us epistler (65€. 7. q. subdiacon- 
us 64b). 

Diaerydium v. Diagrydium. 

Diaeulon v. Bullaquilon. 
*Diaeulus v. Dyacolus. 

Di-, de- (126) -adema Ad. dyadem 
sum. hd. nd. krone. haupt- (4), kunigs- 
110), kunigis- (9), kongis- (8), kunglich 
65) -eron, -erone (9). hóbt- (6), houet- 
(23) -golt. heipt gult (21). bunt (109). 
Sehappel (12). 

*Dia-, dio- (96) -dema (herba) pappel-e 
(85), -en (96). 

*Diademale crantz (1). 

*Diadetes v. Diabetes. 

*Dyadragma v. Didrachma. 

*Diadrigium v. Diagrydium. 

Diaf- v. Diaph-. 

*Dia-fanus, -fonus, -finus, -ffenus, 
-ffonum,-ftoneitas v.Diaphan-eitas,-us. 

*Dyaferis &oc. v. Diaphoresis. 

*Diafra-ga, -matis v. Diaphragma. 

*Diafresis v. Diaphoresis. 

*Diagerdio v. Diagrydium. 

*Diaglitis (herba cf.glis) rotladeke (47). 

Dia-grydium (7. seammonium, aus 
Ouxp0Ot0y nach 124), € -erydium (Ki.), 
-Bridium (47, Ki.) -gredio (Gf.) -gerdio 
eri) -drigium (85) dyagredion (96) 
herba, collirium) poz- (Sum.), pos- (Gt.) 
n Scam-monie (96), -onie (85), -ponie 
AT). 

*Dyalatare v. Dilatare. 

Diale-ctiea, gew. -tiea (7. loyea 1) 
uuarspracha (Hpt. 10, 370). dialecktike 
8" d. zweyer (11), zw.-lei, -lei menscehe 
18), zweigerleig i zweier lude, nd. 
twier l. (28), twiger l. (22), zwaierlai- 





DIA 


luter (7€) rede. logick (88). bekenntenisDe 
(5^). ehunst der warhait, bekentnuf) (1). 
ein kunst von disputiren (68). ein konst 
om zo disp. of wederleyden (132). 

*Dialeetieus (z. loyeus 1, facundus 
76) gespre-ch (8), -che (9). ein wort 
mecher (55). ein lerer des redlichen 
krieges in kunsten (93). warhait weschawr 
(séc 1). 

*Dial-icia (66 &e.), -itia (132), -thea 
(74), -tea £ -tia (7, 11, 19) (7. qd. vnguentum) 
altee, eyn salb (74). dieltey (Y). zalue 
vàn beren erude ende van bonwollen 
wortelen (11). salbe von beren erude 
vnd von baum wollen worezeln (19). 
eynrehande salff (132). 

Dialis teglieh (110). daglieh (132). 
gotspfennig (7. arra 74). 7. sacerdos ?0uis; 
dyalis 2. cottidianus (16). 

Dialogus zweyer rede (8), sproche 
(9). ene sprachich (8). 

*Dialtea &oe. v. Dialicia. 

Diamas diamant (110 &e.). 

*Dyameron zwen dage (8), tage 7 
eleetuarium (9 &e.) 7. q. dia-moron 
(Gl. m. &e. d. q. 0tX. MÓpOv 124), -meron 
(Br.), -mptus (?. elect. 76). maulbeersaft 
(Fr.). 

Diametralis glich (17). 

Diametraliter gerichte (9). geriecht 
(8). 
*Diamptus &c. v. Dyameron. 
Dia-, dya-, dy-na (?. luna 66 &c., 
hesperus; cf. Dz. Wtb. 399) mano (127). 
abent- (bab, 21, 74, 76), obent- (18), auent- 
(23), hd. morgen- (66 &e.) -sterne, Ad. 
-stern, 7 -steur (74). nachtfare; gottin 
der ieger; ab-g. der keuscheit (74). 

Dianaria beyfub, buck (143). 
*Dianteos 7. nigra spina (A1). 
*Dyanus 4? dynamedia der 

eraeht ind macht (147). 

*Diapasta (herba) kabuz (95). 

*Diapen-dium (76, 110 &e.), -dion (74), 
-idion (134 &e.), -te (Gl. m.) Z. electuariwum 
valens ad pectus (ll. c.). latwerg zu der 
prust gehornd (14). 

*Diapensia (7. consolida maior, sani- 
eula &c.) sa- 4 sen-nickel (143). wund- 
kraut (73). 

Diapente v. Diapendium. 
*Diaplasma v. Diapsalma. 
*Dyaplois v. Diplois. 

*Diapondius v. Dipondium. 

*Dyaporis v. Diaphoresis. 

Dia-, dya- PD -psalma, -pslama 
(23), -plasma (8, 16), -phosma (6) ein 
halber (6) en half (23) psalm. halb (9), 
half (99) salme. halp (8). in den psalmen 
en weynich swygens (147). 

*Diaphan- (110, Ki.) diaphon- (132), 

dyaffon- (66 &c.) -eitas, -itas (152, Ki.) 
durehsiehtigkeit (110). dorschynicheit 
132). 
Dia-, dya-phanus, -fanus, -ffanus, 
-phonus, -fonus, -sonus (4), -ffonum, 
-finus (bb), -ffenus, -phanieus (17) Ad. 
durch-schinig, -seheinig,-sinig(6),-siehtig, 
-seiehtig (8), -siechtig (17). dorsehinch 
(23). dorehsehynich (22). doersienlieh (11), 
dorsenieh (132). 

*Diaphon-a v. -ia. 


erude 


DIA 179 


*Diaphoneitas v. Diaphaneitas. 

Dia-, dya-phonia, -fonia, -phona 
(15), -sonia (9. »« dissonancia 4d. 3), 
daphoma (7. diss.nauium 76. s/. vocum) 
vngeleieh sanck (9). vn-glieh (8, 5), 
-gleich (3) gesanck, o. thon (75). zweyer- 
hand geluyt (132). myBhellung der stym 
(110). dy-, di-asonus 7. dissonus (66 &c.). 
mifhelhg (68). 

*Diaphoratum(multaforamina habens 
ví cribrum) eyn siep (11). 

Diaphor-esis (Ki), -is (8), dia-foris 
1 -fresis (76), -forosis (134), dya-fforosis 
(66 &e.), -feris (74), -poris (9) (7. aperitio 
pororum) o-, u- (8) -ffenunge der sweif- 
(8). sweys- (9), swaiD- 7 leyb- 7 dunst- 
(14) -locher, -lócher (9). 

*Diaphosma v. Diapsalma. 

Dia-, dya-, di- (1759), 4 sia- (74) 
-phragma (Ki.), -fragma, -fraga, -fra- 
matis (pellicula qd. 16) die weiche am 
buch (65). daz dünne vnder reiben ( ppen) 
t alio modo leckuchen (9). rech* kossunge 
(8). ritkueh (7. Zmfirmitas opilatto splenis 
75. cf. lienteria). ryttkuceh o. die haut 
zwischen dem ingewayde; prustfel (74). 

Diaquilon v. Bullaquilon. 

*Di-, dy-aria v. Diarrhoea. 

Dia-rium, -ecium (q. cf. 8, 9) Ad. 
tage-, dage-spise s?m., -speyse (9, 74), 
-kost (9), -lone, -lon. daehloen (11). la- 
zettel, rapial, kleckbuch (rFr.) tagrodel 
(Fris.). 

Diarrhoea (Ki), gew. dya-, dia-ria, 
-rua, diarria (10, ll, 93, Gf.) wesrigu 
ruora (93). die ruer OE dy rore da 
nieht blut bij ist vnd dy kost ist gedaut 
(11). dunnseheif, var. (wett.) dünnschyf 
(15). lapseheibe (10). «d. mi. lóp. das 
vBlauffen (110) uzgane sem. (Gft.) de 
vletendebueck (85). buuc- (11), buch- (122) 
-ouel. 

*Diar-, dyar-, 4 dia- (110, 132) -teria, 
-theria (74) (2. fluxus ventris 66 &c., 110 &ec. 
cf. prc., dysenteria) der blutfluf) (110). 
der rot vDgang (68). der bloetganck iss 
rur, twanck (74). 

*Dyaseolia v. Didasealieon. 

*Dyasceolice (7. separat-im, -orie &e.) 
abseheidenlich (74). Cf. dia-stoli (Ki.), 
-seholi 7 -seholes 2. décía- 4 distinc- 
tores legis (Br.). 

*Dyaseolus v. Didasealus. 

Diasintetieus (« diasent-etica £ 
-ascia 76. 7. q. diasynth-etiea 7,-actica 
i. pars grammatice de constructione Br.) 
der in latin wort zesamen gefuegen 
kan (93). 

*Diasmida v. Daphne. 

*Dyasonia &ec. v. Dyaphonia. 

*Dyasonus v. Diaph-anus, 
Dissonus. 

*Diastol-iea, -ieus, -us v. Didascal- 
ieon, -ieus, -us. 

*Diasutis seheydung 4 virlorn sele 
(19), verloren ziele (11), «ws diasirtos 
i. figura locutionis . .. vt : nequando rapiat 
ví leo animam meam, (Bx.)! 

*Dyatentanus reigch-er, licher (174). 

*Diateria v. Diarteria. 

*Diatesanus v. Diocesanus. 

*Diatetes v. Diabetes. 

*Diatim v. Dietim. 

Diauol-e, -aris v. Diobolaris. 

23 t 


-onia. 


180 DIC 


Dibellum /a seconda, bataya (Gl. m.). 
die ander strijt (147). 

*Dibrigare v. Disbrigare. 

Dica, 7 dyaea (14) (7. tabula 1 cautio 
4 charta pr. vbi continetur summa, debiti 
&c. Br. &ce.; /ncis?o facta, im lingno 16. cf. 
apoea. paricle. diptycha.) Ad. rait-, 
rech- (75), rechen-, kerb-holtz; rechen- 
dafel (1), -zettel (74), -stock (10); kerbe, 
kerb, kerp (535), kerfe (8b), kerffe (66, 
152). kerue (22). kerf (18, 23^). k.-stoc 
(99 sim.) -steck (68). kerbf (49). kárm 
(1) carue, terue (cerue? 22b). carf- 
stock, scholt cedel (147)  raibasch (i 
ausgestr. l. cf. reib-asch Fr. 1, 37€? 25. 2, 
94 rawiscli; Sm. 4, 83, 88). rabüsch (3). 
rechnungbuch, 2?/g. raitpuch (75). merck- 
Z schuler-tafel (64). 

Dieacitas, dictatitas (76) Ad. claff- 
heit (74), -ung. sehwatzung (110). swetz- 
heit, sprechenlicheit (74). vnnutz red 
(68). bordich worden (132). 

Diea-eulus, -tulus (cf. dyacolus) 
kietfer (11, 19). wesser (19). 

*Diealis v. Dicibilis. 

Dieare Ad. wyhen, weihen (1, 9, 74), 
wyen (8), wigen (5b), geben (110), trewen 
(9); ge- (10), v- (8) -truwen; vesten (74), 
beste-tegin (8, 9), -degen (17). 

Dieare (a diea) hd. kerben; an-, en- 
(69) -k., -kerffen (8, 13, 66,151, 152). kyrwen 
(9). keruen (22). caruen (11). raytten (1). 
entraiten (134). zesamen fiegen (64). 

Dieax Ad. kleff-er, -ger (15), -isch 
(8, 9). klaffer (68). ein kláffiger (134). 
kleppesch RUE eyn wesscher (23). swetzer 
(6, 152). schuetzer (76 sém.). 

Dicere Ad. sprechin (5, 1), sagen. nd. 
spreken, seghen (22), seggen (99). 

Dici-, disci-, dissi-bilis, dici- (9, 17), 
diea- (8) -lis (diecibilis 7. ingeniosus 
76) hd. sprech-, sprechen- (76), nd. sprek- 
(23) -lich, -lieher (76). sprechel (17). sinne- 
(5), synne- (8, 22), sind- (21), syn- (9), 
zin- (23) -rich, -reich (9), -riek (22).Terig (1). 

*Dieio v. Ditio. "Titio. 

*Dicipula v. Decipula. 

. Dict-amen, 7? -um (75) hd. nd. ge- 
dichte, -diechte (8). dyechtung (19). sage 
(15). dietanea sunt verba ?ocosa (16). 

Dieta-mnus, -mnum, -minum (1, 
-m. nigrum 100), -mpnum (96), -nnum 
(8, 121), -mium (74), -m (85), -nus (i5., 
68, 132), -mus 73, Pap., Ki.), -neum (76), 
dipta-, dypta- (12, 64) -mnus (ki.), -mus 
(3, 16, 15^, 01,125, Sum.), mum (125), -nnus 
e 152, 95, 96, 123, a/pA. diet- 1105), -nnum. 
87) -mius (8) (Z pulegium syluestre, 
vstilago rustica &c. 13, condisia q.v.) 
dicta-m 7 -me (BM.) -n(85). dittamme 
(Gf.). dichtam (12). dipta-m (73, BM.), -n 
(91, 93). dyptaíi (4). hwiz- (Gf), wiz- 
(121), wiD- (1), wis- (95, 105), wisse- (s1), 
hirtz-(15), giht-(dietamnumnigrum or.), 
gicht- (8, 73, 74, 96), gich- (100), git- 
(85), aesch- (143) -wurza (87), -wurz, 
-worz, -wort (dietam 5). stafuürt (118). 
roiesch 7 rümesch (96), romes (85) kerse. 
romischer kole(74). pfeffer-(64 &c.), peffer-, 
fphiffer- (125) -kraut, -krud (16), -krut 
(diptamius 8). libwurz, waldlilien &o. 
(73). krut das ysen vB den wunden tut 
(68, sim. 132). czurnplat (3). 

*Dictanea v. Dictamen. 

*Diectan-num, -us v. Dictamnus. 





DID 


Dietare Ad. nd. dichten. dyechten 
(19). dichen (13). tichten (9, 4). vorsagen 
o. lesen das man schribt (110, sZm. 132). 
in im selbs finden 7 einen geben (65). 

*Dietatitas v. Diacitas. 

Dietator hd. nd. diehter. tichter (4). 
erfinder (75). 

Dicterium(cf.burdositas)ein spruch 
o. ryme (110). eyn gedyeht o. rym (68). 
schmuütz- o.fatz- (Fris.), schmitz- o. sprich- 
(Das.), stichel- (Ki.) -wort. 

Dietiea v. Diptyceha. 

Dietio Ad. sprechunge. nd. sprekinge. 
hd. eyn worth, wort. vocabel (110 &c.). 
sagung (65). 

*Dicti-ta, -ua v. Diptyeha. 

Dictum (7. verbum) gesprochen (110). 
das geseyt ist (68, sim. 132). cin gesang 
7 lere (65). 

*Didaetus, didoetus (9. »« doctus) 
geler-et (8), -nig (9, v5). gelart (17). 
*Didamus v. Didimus. 

Didas-ealare,-colare meister machen 

(110). digasto 7. doceo (16). 
*Didasealeus v. Didasealus. 
*Didas-ealieon meisterschaft (8, 9); 

-eolicon 4 -tulon 7. magister (16); -colion 

stat do (sc. man) meisterliche rede 
lernet (74); -ealon, -colon esí locus 

vbi docetur -calia (68 &e), -colia (70), 

-colica (69, 134), dyaseolia (66, 151, 152), 

talis (61) doctrina. diastolica 7. doctrina ; 

daseula 2. eruditas (16). 

Didase-alieus, -olieus, -olitus 7 -oli- 
tum (76), 7 didasta- 7 dyasco-lieus (74) 
i. magistralis € doctrinalis (Br. &e.); sermo 
magistralis; sermonum genera: tragma- 
tica, heremonetica e/ diastolieus 7 genus 
didascolieum (76). meister-lich (11), -rede 
(8, 9). m.- Z ler-liehe r.; r. 7 wider-r. (74). 

Didase-alus, -olus, -ulus, -aleus (7. 
studens 55, 22), dya-scolus (9, 19), -stolus 
(11. z. doctor 176, versch. von diseholus 
q. ?.) hd. lerer (93), meyster, m.-lich (19). 
mester (99). meensterlieh (11). student 
(D^). 2« diastol-us 7 -a in Ki. als Rech- 
nungsrevisor erklürt. didastulus ?. ma- 
gister 1 loquax 1 pedagoga (16) 2« dica- 
eulus, das in 66 &c., 110 &e. a]ph. didase- 
eingeordnet ist. 

*Didascolus (7. dragmatieus of. prec.) 

red der frage vnd antwurt (75). 
*Didaseulus v. Didasealus. 
*Didastalieus v. Didasealieus. 
*Didast-oliea, -ulon v. Didasealicon. 
*Didastulus v. Didascalus. 
*Did-axis, -uxis (9) ^d. lerunge. 
*Didimare (7v. diuidere 0 dubitare 76) 

zwiueln (17). Ad. (Voce. ex quo) dei-, tey-, 
tai-len. 

Did-imus, -amus (11) zweyfeler (8). 
zwiffeler (17,65).zweyueler o. ezeweyeriey 
name (9). zwifel-hafftig (68), -hefftig (110). 

*Didim-us, -o, -on (96), -aà (87), dim- 
nos (47), dyndime (?. lapaeium 74), 
dida- (17), diti- (Sum. v) -mus (herba 
cf. didome 7. eynosorchis Ki.) hasin- 7 
han-óra (Gf). hasen-, haBen- (17) -ora 
(Sum.), -ore (8 &e.), -oren (74), -hore (101). 
hantsora (103). didiseus (arbor 76. hier- 
her ?). 

" Didoctus v. Didaetus. 

*Didoleteca v. Doctilotheca. 


DIF 


*Didome v. Didimus. 

Didra-chma (110, Br.), -gma,, dya- 
drazma (8)en gewigte (99). zwey ge- 
weieht (8). peralun; quaz (Gf. cf. Goth. 
Wtb. 2, 455). 

Didraehmum gantz ort (nummus 111). 

Diducere deilen o. zustrauwin (8). 
sundern, teylen, ezu strewem (9). 

Diduetus v'furt (11). 

*Diduxis v. Didaxis. 

Diecly- (Ki), dieley -stinda (/udus 
Oie)xOotwOa) poort houden (116, Kil). 

Dieeula ein luttich dach (23). tegel, 
varr. tag-el, -lin (v5). 

*Dieperdulum v. Perdulum. 

Dierectus ;. malus dies (Br.) qwait 
daeh (141). 

*Diern-ius, -us (7. squalidus &c.) wan- 
schapen, eyslik &ec. (147). 

Dies Ad. dag, tag. nd. dach (14, 23). 
dies 7 ferie (septimanae) : 1. (dominica) 
hd. nd. son-, hd. sun-, sunnen- (0, 646, 
93), sonnen- (1), sunne- (64), sont- (5b), 
IL hd. mon-, man- (225, 93), mayn- (147), 
Pangr (5b), III. afftermon- (91, 135), 
dinghes- (22b), dyns- (147), dinst- (5^), 
zins- (64, 93, 135), erich- (64€), eri- (111), 
IV. gudes- 7 woens- (147), V. (d. jofis 
5^) donrs- (91), dorns- (64), dors- (Manz. 
Urkk. a. 1512), donner- (995), donres- 
(147), duns- (55), tuns- (93), pfintzs- (111), 
VI. (d. feneris (b^) Ad. nd. vry-, vrig- 
(225), fryd- (b^), VII. (cf. sabatum) sa- 
ters- 7 samps- (141) Ad. -tag, -thag (Db), 
nd. -dach. IV. (d. mereuris 5^) mit- 
hd. -woch, nd. -wecken (22^). 

Dies artificialis schinender tag (93). 

Dies ferialis, profestus (111) (cf. 
feria) werkeldach (295). wercktag (111). 

Dies naturalis tag vnd nacht ze- 
samen (93). 

Diescere Ld. tagen. beginnen oder' 
t. (68). anheben t. (110), zu t. (v6). Ad. 
nd. dagen. Ad. tag, dag werden. diescit 
?. dies incipit; diet v. dies fit (v6). 

Dieta (cf. zeta) hd. tage-, hd. nd. dage- 
reyse£-vart. dach-vart (22), -vor(23), -wart 
(13). tag-rayD (1), -rayse(9, 74), -lon (9), 
-haltung, -weyde, -fart (74), -werck (1, 74, 
75). tagefart 4 dagreyse (v). dage-fort 
(89), -wethe (Gl. Marienf.). tagewada (127). 
tage- (Ziem.), dag- (6) -weide. summer- 
hauf) (91). í 

*Dieta v. Dyota. 

Dietare tagewenden (100, Sm. 4, 103. 
cf. tageweide prc.. hd. dag-, tag-, md. 
dach-reysen, 7 -werceken (75), 7 -werden 
i-setzen (74), hd. -bescheyden. eyn dag 
reyse geben (5). dage reif seczen (11). 
verdagen (99). 

Dietarius stubenknecht (91). tag- 
loner £ -wercker (175). 

Dietim, diatim (17), dietum (68) 
teg- (110), dege- (17, 132) -lich, -liehs (132). 

*Dietus 7. mazor dies (16). 

*Difanteria v. Dysenteria. 

*Difellere v. Diuellere. 

*Diffabulare v. Diffibulare. 

*Diffaeiscor v. Defatigari. | 

Diffamare (cf. def. hd. eyn bose. 
gerucht, b. wort (6), bosen lum-ut (5, 
21), -ont (1), ain bofben schein (76) ma- - 
chen. 2d. en bose gherochte maken e 


Ad. v-lumenden (lY &c.), -lomden (68), 





DIF 


Jinnüten (6), -lumigen, varr. -lymigen, 
-Jeumigen (65), -leumen. ent- (11) -roch- 
tigen. berethigen (18). beruchten (132). 
lestern (75). Ad. schel-den, -ten; schen- 
den (8, 9, 110); be-sch. (76), -schemen (17). 
hinder- (110), be- (132) -claffen. 
Diffamatus firleidot (127). vbel nach- 
geredet (16). berucht, beclafft, van quad 
name mad verlomdet (68). verlymt, ge- 
schendet (110). 
Diffamia lesterung(75).verlümung/(65). 
*Diffateri (cf. diffiteri. diffatus. aus 
diffari »« diffamare?) vnern (aus 
v'meln verb. 17. mhd. vermseren). 
Diffat-us, 7 -ieus (74) v'mert (1*1). 
argwenischer (74). 
Diffecare v. Defecare. 
*Diffeetio (7. dissolutio) vnfur; mu- 
lieheyt o. verlassenheit zwischen man 
vnd weyp (74). 
*Diffedare v. Diffidare. 
*Differentia v. Deuorancia. 
Differentia hd. nd. vnder-schei- 
dunge, -schedinge (23), -scedinge (14), 
-seheidliehkeit (€5), Ad. -scheyd, -seheyt, 
-scheyd von dem andern (9), -schidin 
e. eins wesens, o. dings (63) von dem 
andern vnder-secheidunge (9 Ann. 2), 
-sehaid; sunderung (62). scheldinghe 
(132). hd. zwey-, -zway- (1, 71) -tracht, 
-raehtung (63). twidrachtieheit (11). 
Differentia rationis eyn weise (2« 
wesen) von der andern vnderscheidunge; 
eyner weib v. d. a. weyse scheidunge 
0 Anhh.). rationale est d. hominis form- 
ige, liche wesenliehkeit, form in der 
materig (65). 
Differentia rei eynis dinges vnder- 
seheidenheit (9 Ann.). deD dinges vnder- 
scheit (15). 
*Differre v. Deferre. 
Differre Ad. ent-, en-, an- (11) -zwei 
tragen, -lragen; ezwei tr. (4); vz-, vD-, 
eweg- (21), nd. entwe-, ut-dragen, 7 
zehen (b). Ad. v'ziehen szm. vor-czyen 
(13), -üghen (23). versten (sic 99). be 
Ziegen (7). ver- 7 vnder-ziechen (76 ). 
v-lengen (5, 17, 132), -langen (68), 
-trecken (132). ofhalden (12). schaden 
(14 18). seheyden (5). vnder-seh. (1). 
| Ev (93, 132). ut worten (22). toeuen 
132). 

*Diffetare v. Defecare. 

*Diffetisci v. Defatigari. | 

Difü- (19) diffu- (23), diffa- (11) 
-bulare entbinden (19). uplosen (23). 
ontklappen (11). 

Diffie-ilis, 7 -ax (147) hd. swere, 
Schwer, schwár (134). swar (18, 23, 100). 
Schwer zu leren (68), alO lernung (110). 
Swar, swer zu thun, geschehen, erbetten, 
erbieten (75). swer-, moeye-liek ; lastieh 
(141). lieht lere (sie 29). 

Difficiliter v. Difficulter. 
*Difficisci v. Defatigari. 

Diffieultas Ad. swer-de (55) -heit; 
sehwer-heit, licheit (69), 7 nitt gut ge- 
varr. ze-, zu-thon (110). schwar- (68, 134), 
| Swar- (23), zwaer- (11) -heit, -licheit 
| (134). besehwer-ung 7 -igkeit, müge, varr. 
muge, mühe (65). 

Diffc-ulter, -iliter Ad. swer- (19), 
Sehwer-, schwar- (68), nd. zwaer- (11) -lich. 

Dif-fidare, -fedare (c dis ef fedus 
10, 12) Ad. ent- (9, 10), wider-sagen. nd. 
weder zeghen (23); unt- (81), ont- (11) 
Seggen. engegen (19. s/. ensegen). 











DIF 


*Diffidatus (aus diffi- -— diui-dere) 
i. déuisus (16). 

Diffüidens miD-truig, varr. trauwig, 
-traurig (75). 

Diffidenter mif-truiglich, varr. -trau- 
wiglich, -truriglieh (75). 

. Diffid-entia, -ucia (67, 152) misse- 
trüvnge (5), -drurigen (21). Ad. mif- 
truwung, -truung (67, 75), -trawunge 
(70, 134), -drauwunge, -trewen (4). mis- 
truwinge (23), -trouwe (11), -truwigkeit, 
varr. -trurikeit, -traurigkait (75). vn-trw 
(76), -drue (13), -druwigheit (10). 
mysglaube (12). 

Diffidere (7. terminare, de-t. »« dif 
findere, dividere, diffinire) Ad. nicht 
o. mif-trawen (1); nit getrawen sem.; 
misse-, misfe- (59), mif-, nd. mis-, mes- 
(99) -truwen (53b, 23), -trouwen (11), 
-trowen (99), hd. -druwen, -druen szm., 
-druung (se 21), -drosten (18). endigen 
(5). v-e. (7, 23). deilen o. spaldin (8 szm.). 

*Diffiducia v. Diffidentia. 

*Diffiduciare v. Deblaterare. 

*Diffigere afnemen (14). 

Diffindere (cf. diffidere) holez spal- 
den 7 deylen (12). spalten; von einander 
klyben, varr. klieben, o. schyten, varr. 
schitten (110). van: eyn clouen (132). 

*Diffinida v. Daphne. 

Diffinire (Z determinare; cf. def.) 
endigen (19). eendighen, Mrg. ercleren 
(11). vol enden (1). richten 7 vblegen 
(12). vDsprechen was ein ding von syner 
natur sey (110). entlichen reden (75). 

Diffinitio Ad. ein vf-endung 7 -spre- 
chung (Y), -legunge; endunge (10, 75); 
v- (10), be- (12) -richtunge; ein entwer- 
funge eins wesens (15); eyn rede dye 
da spricht szm., do seyt (17), eym sagt 
(18) waz eyn ding an, von (6) siner 
nafuren si sm. nd. dat is rede de dar 
spriet, sprieket wat en dink an siner 
nature sy (23), ys (22). eyns das auspricht 
was ein ding ist an seiner eignen natur 
(4). gnügsamer vBspruch dar in begriffen 
wirt die materig vnd form (65). durch- 
sumulen (25). 

Dif-, in-fiteri (7. infateri 76, reca- 
pitulare q. v.; »« difficere 68, 132. (2/6 
diffateri)/Ad. misse- (19), mis-, mib-sagen, 
-segen (8b), -maehen (68). nd. mis -saken 
(11), -maken (132). messecken (99). mysf) 
fallen (67). vor-saken (22), -zeken (23). 

Diffitiseere v. Defatigari. 

Diffodere mancherley wy (110), 
manig syns (68) graben. 

' *Difforcio v. Diuortiare. 

*Difform- v. Deform-. 

Diffortunium bof gluck (110). vnge- 
lick (68). 

Diffringere mancherley wy (110), 
mangerley syns (68) brechen. mennich- 
syns breken (132). 

*Diffubulare v. Diffibulare. 

Diffugere vflihen (9). vor fliegin (8). 
fliechen(68).weidlich lauffen o. fliehen(110). 
mennichsyns wildlieh louffen off vlyen 
(132). 

) DU c. v. Daphne. ; 

Diffundere durch-giDin (8 me 
-gyssen (9). gieten (99). spreichen (62 

*Diffungere v. Defungi. 

*Diffusiuum  vD-gussig. 
auDguslich (65). 

*Diformis v. Deformis. 

*Difragma v. Diaphragma. 


- guDlich, 





DII 


Diga v. Deeca. 

*Digasto v. Didascalare. 

Digerere (2. evplicare, ordinare, 
euacuare) hd. deuwen, ver-d. (76), dewen 
(4, 10, 151), ge-d. (4), vor-d. (4), dówen 
(134). dowen (9, 295, 42). v?-d. (da 68). 
dawen (42). v-d. (18). dauwin (8). dauwen 
(75). v-d. (Y &e ). v-tauwen (19), -towen 
(6), -duwen (11,99), -dougen (49), -dauen 
(b). besehribin, schigkin (8). beschreiben, 
schieken (9). yteln (5). 

Digestibilis verdew-, varr. verdeuw-, 
verdeug-lich (110). 

Digestio Ad. dauvnge (5), deu-, varr. 
de-, dog-ung (75), dauwung (64, 755); ab-d. 
(65), v?-d. (66), -dawung, -deuwung,-dewung 
(4, 70, 134), -deung (69), -tauweung 4 
-tauweniDe (19). nd. v?-dowinge, -duenisse 
(11). gidowiti (141). 

*Digestiosus virdauwick (19).v? duelich 
11). 

Digestum /d. gedicht- (67, 16), digest-, 
digesten- (525, 23), dye gesten- (21) Ad. 
-bueh, -puch (1), sd. -bok. eyn dyest 
(22). ein buch von dem gesatz (68). 

Digestu-s, -m gedewet (53). abge- 
dauwet (65). 

*Digita (zur Untersch. von -us!) zehe 
(Sum.). 

Digit-abulum, 4 -um (142, Pap.), -ale, 
-alis, -ile, -eca, -iea (64), -egium (11, 
19), digitheea, 7 ditigia (174) Ad. md. 
vinger-huet (1, 11), A44. -huot, -hut, 
-hudt (110b), -huyt (5), -hotte (18), -hot 
(22), -hód (23). 

*Digit-alis, 7 -ellus(herba Ki.)fingerhut 
(Ki). 7. qui magnos- habet digitos (16). 

Digitare /. dígitos facere 0 digitis 
monstrare (Br., sim. Gl. m.);. cirothecas t 
annulum ad manum ferre (26). 

*Digit-eca, -ica &oe. v. -abulum. 
Digitus Ad. nd. vinger. v.-breite 
(mensura agrestis 64). d. pedis ten f. (85). 
*D. salutaris chetefinger (Gt.). 
*D. uere v. Bugula. 
*Digmaurina (aus digma d. PBr.?) 
eerewerdycheit &c. (141). 

Dignari Ad. nd. wer-, wur-(68), wür- 
(6), hd. wir-, wor- (18) -digen. werdich 
maken (22). gewerden (99). zu rade 
werden (7. dignum ducere 10, 13). 

Dignatio, digracium (17) gonst (11). 
gunst (76). g. der genaden, vreydekeit, 
geruchunge (9). gnade (9 Ann., 17). eyn 
gunste, geruchen (9 Ann.) gnadunge 
(10). w'dekeit (8, 11). 

Dignatiuum (-us 7. benignus Gl. m.) 
gnadehefftig (15). 

Dignatum genad o. gunst (9). gnaden, 
gonst o. gift (8). 

a isrie wirdeckeyd (19). werdicheit 
(23). 

Dignus hn. wür- (60), wir-, wer- (5, 
13, 93), weer- (11) -dig, -dieh (11, 13, 
23), -diek (19). 

*Digracium v. Dignatio. 
*Digradare 7. q. degradare q. v. 

Di-gredi, -gradi (4), degredi (q. cf. 
5, 6) Ad. ab-, nd. aft, enweg- (6), hijr 
ind dair (132), hyn. vnd dar (110) -gan, 
-gayn (132), Ad. -gon, -gen. missegene (19). 
misgaen (11). abwychen (75). 

Digressio misse- (19), mis- (11)-ganck. 

Diiu-, dimi- (922), dun- (174 bis) 
-dieare, diuidieaere (1) Ad. nd. besinnen 
t entrichten. besennen 7 endrechten 
(21). besunnen Z entrechten (5). besun . 


181 


9 


182 DIL 

en (1), -deren (7 entrichten 22). besni- 
den (18. s&. besinden). afriehten (11). 
vr- (68), virvr- (19) -teylen. erkennen 
(74, 15) mit recht (75). verendern (74). 
scheiden (74, 110). ent-sch. (74). 

Dilabi Ad. abe-, ab-, nd. af-vallen. 
an mennighe stede vallen (23). geleytin 
(8). gleyten (9). gliden (99). afgl. (11). 
glinden (19). ab-gl. (17). glipffen, strau- 
chen (74). hin-fallen 7 -schliffen, var. 
-sehlüpffen (65). 


Dila-, dilu- (11) -eerare zu-rifin | 


(8 &e.), -reyssen (9). kleyen 7 erassen (117. 
*Dilaminator (cf. sq.) betrugenlicher 
reder (74). 


*Dilania («us dilemma?) betrugen-| 


lieherede (74). 

Dilaniare schern woln von den 
schaiffen (19). seheren wulle van scha- 
pen (11). tescheren (99). verschoren (132). 
Zerrissen (110  &e.). 

Dilaniatio riDunge (8). zu-r. (17). 

Dilaniatus zer-zert (110), -ryssen (68). 
verschoirt (132). 

*Dilanimare (cf. dilania) betrugen- 
lichreden (74). 

Dilapidare Ad. v^steynen, -steyn 
(18, 67), -steinigen (110), -strowen (68); 
zu-strewen (9), -strauwin (8); werfin (8); 
v-w. (9), -zern (1); vbel, vbhel ion 
oppeclieh (1) v'zeren. ouel vteren (23 
verquisten (132). 

Dilargus vastanilt (75). garmilter (74). 

*Dilasterium (aus dilacerium) pyne, 
qwettzynge &e. (147). 

*Dilatanter auDstrecklich (75). 

Di-, dya- (55), de- (q. v.), dil- (134) 
-latare, dilatero (17) Ad. breit machen. 
nd. bret 4 wit (22), rum (225) maken. 
Ad. brey-ten (5, 68), -den, praytten (1). 
nd. breden. auDkinden vnd bereyten 
(64). vD-b. ((), -breiten Z -strecken (65). 
preyten aus einander (4). rumen (22b). 
wyden (17). vir-w. 7 -lengen (19). v-wi- 
den 7 -leengen (11). hd. weyten, wyten 
(68), wyteren (65, 110). 

Dilatatio Ad. breyt-, breyd-, berait- 
(134) -unge. breidonge (11). bredinge 
(23). verbreydinghe (132). vor ezyung 
(55). erwyterung (110). auDstreckunge(z5). 

*Dilatero v. Dilatare. 

Dilatio verziehung (1, 110).virzieunge 
(8. v'zog (12). uffzug (1). vir- (19), ver- 
(68) -lengung. v'lengenisse (11). frist 
(10 &c.). verst (s1, 106). layde, loge, 
ertzurnung (74).breyd-ung(21),-enisse(8b), 

Dilator verzieher (64). 

*Dilectabilis v. Delectabilis. 

*Dilect-, altr- (129) -ieula 2. parua 
nutrix (76, 129), amatrix kleine lieb- 
haberin (74). 

Dileetus lyep (19). 

*Dilechimus 7. seuerus (16). 

TDilieostes &e. v. Dilopostes. 

*Diligatus v. Delicatus. 

.Diligens /d. fli-, flei-Dig szm. nd. 
vlitich. ernstlich (132). geno- 2 ach-tiger 
(14). lyep haben (19). 

Diligenter fliblieh (17). 

,Diligentia fly( (55, 76). fleif (69). 
vlíít (28). flisch (5). fliBlichkeit (11). fleys- 
sigkeit (10. s/m.). flisezung (18). ernst- 
licheit (132). bedagte (99). 

*Diligere v. Diluere. 

Diligere /d.lieb, liep, lip haben, han. 


lieffhain (132). 2d. lef, leff (22) hebben. 


minnem (99). 


| leuchten. vorlitten (49). virluehtigen (19). 


| Spijlban (132). 


| (16). reynigen (9 szm.). 





DIM 
*Dilipodes v. Dilopostes. 


*Dila (herba) corn. tauolen (cambr. 
lappa Zeuss). 


*Dilopostes (17), dili-potes 7 -podes | 


(15), -eostes (3), dilepostens sunt tigna 
circumf'erencia, quibus. vtimur loco muri 
Schranekbog (376). ploch | werck 
tarref) (7. vallum ligneum quo vtimur loco 
muri, propugnaculum. 75. cf. Fr. 2, 362€ 
v. tarras). eyn blancke (17). plancken 
(8). Vermuthlich entstanden aus ,,asseres 
& (germ.) diele ?psius pontis* (in ch. a. 
1322 «p. Henschel Cf. Gl. m. 3, 1213), die 
hybriden Missgeburten, etwa auch postes 
mit pontis, méischend. 

*Dilophon v. Delaphon. 

*Dilphin v. Delphin. 

Dilueere dagin (8). tagen (9). 

Dilucescere schinen (10, 12). tagher- 
preehen (74). Zmpers. lichtet (110). yt| 
luchtet (132). 

Di-, de- (q. cf. 16 &e.) -Iucidare Ad. 
ir-, er-, her-, Ad. nd. v-luchten. Ad. er- 


v'elaren (11). 

*Dilucidum v. Diludium. 
Dilucidus vast luter (75). 
Dilueul-um, -o (62) (7. tempus matu- 

tin-um, -4, bissw. d. matutinum Ad. nd. 
morgen (16, 111); m.-stunde, -rote (65), 
-sternde (85. aus stunde »« gestirnte). 
margen tijt (11). dagering (Fr.). dagunge 
(12). fro-d. (5D). vro daginge (23). frohe 
daung (21). fruwe dagen (Y) vor tag 
(93), tags (62), dage (18). abentstünde 
(13). spatnachtung (74). 

Dilueulum vespertinum //d. abent-, 
obent-rothe 7 -stund; spate (6), spait 
(X), spede nach-, nah- (6) -tunge. spade 
nachtinge (23). nacht-spaut (16), -hauinge 
(bb. st. th- ?). 

*Dilu-dium, -cidum (132), -dia (pl. 

74) mangerley spile (74). mancherley 
spil (8). spyl stat (68). spiel huf) (110). 


Diluere, diligere (22. —— diligen) we- 
schin (8). waschen (9). Ad. ab-, nd. af-w., 
Ad. -weschen, -wesfen (19), -woschen (5), 
-dilgen (Y, 18), -diligen (91), -dileken 
(67), -tylgen, nd. -deleghen (23). syberen 


*Diluit verborgen lyt (Z. latuit 65). | 

TDilu-mentum, -tio (7. ablutio 75, 
16) abweschung (175). 

Dilutus ir waschen (8). 

Diluuium ein grof) gewesser (110). 
flu (V, 68). floe (17). fluyt (19). vloet 
(11). flut (99). Ad. sint-flut, -fluyt (b), 
-flutte (18), -flucht (2, $m. 3, 275), -sclaieht 
D 71), -flufó (69, 70, 152), -Hus (6). sin- 

ut (75), -flueht (3, V. a. 1418 Sm.), 
-flos (13). zint vlot (23). sünd- (126, v. a. 
1618), sund- (134) -fluf. swind flus 
o. gub (1). wasser-flut (10, 12), -gewitter 
(? 6). v'schwemmung (126). 

*Dimediare v. Dimidiare. 

Dimembrare zu-idin (8, 9), -glid- 
den (21), -entgle'den (5), -legen (1, 11). 
glitlich teilen (4). t. in glid zu glidden 
(75). to leden (23). ont-l. van lede tzo 
lede (132). entglyden, von glyd zu glyd 
(110). edern (1). 

Dimen-sio, -cio (22), -tio (65 var., 
68) (cf. demensio) Ad. mal 7 menge 


2| 


DIN 


|gróf 7? leyplich grof (9 Ann). liplich 
|groDe (15). I. £ nit grob (sic 12). lip ge- 
| dinek (8). 


senken (17, 65). 
Dimet-iri, 7 -ari (75, Ki.) hd. mef)en. 
sim., ab-m. (75), manigerley m. (6, 75); 


(68, 110) messen. nd. meten, meniger- 
leyge wijs meten. 


CET 


21). 
Dimieare /id. nd. vechten; sche- (18, 
23), secha- (11), Ad. schi-rmen. 


-l (93). seharmer (11). 


(14) -Swert, -schwert. 

Dimi-, dime-diare Ad. halp-, halb-, 
in halb (64), enhalp (5) deiln, teilen. 
nd. in- (23), eyn- (22) -half delen. deiln 
(17, 19). deylen (11). halben (17). 


-re (11). 
*Dimidieare v. Diiudicare. 
Dimidius Ad. halp, halb (76). half 
(23). hallef (85). mittel, delsam (5). 
*Diminueulus v. Dimieulus. 


7 ablafen (1). 


myrung (sc 6). 
Diminutus Ad. ge-, nd. vor-mynnert, 
hd. -mindert. ge- (6), ghe- (11) -minret. 


-glossen in das mittel (65 varr.). 
ab- (bb)-lazzen (5),-laDen, lassen, -laif)en, 


(11). neder-l. 7 boghen 7 v'gheuen 7 an 
hanghen z. indulgere 1 lat dik lonen 4. 
deferre (93). hd. beugen £ v'geben £ 
anhangen (Mss. mog.). anhencken (1). 
*Dimius lang (8). dinuus 7. longus t 


| procerus (16). 


*Dimnos v. Didimus. 

*Dimotio entwerung (19). 

Dimouere ent- (19), ont- (11) -weren 
(aus verren 2« wegen?) verren (99). 


melden (5^). 1 
*Dymum v. Dwinum. 
141). 4. potestas herbarum dc. (129, Pap.) 
locus vbi medicina reconditur (16, 129). 
*Dinas-tia (16), -eia (Br.), -tiea (8, 17, 
75) kóre (8). wirdekeit (17) gewalt o. 
welen (74). 
dind-imus; -yma mons phrygic Pap.) 


pirgische lannde (74). hoch-berg (68), 
-gebirg (110). heylige verborgenheit (147). 





sim., massung (134) manigerley maf) 
(715). meBen (18). mate 7 metinge (23). 
libis grose (5). libes grof (17). leibes 


*Dyndime v. Didimus. 


(132). 


*Dimergere (cf. dem.) vir- (8), her- | 
(17) -drencken. der tryneken (9). fer- | 


ma-, me-ncherlei wise, wy, wey, manier | 


*Dymibri (cf. prc.) mencherley wif 


*Di-, ti- (93) -mieator Ad. schirme-r, || 
*Dimi-eulus, -nueulus 4. gladéus, £$ | 


pugio (15) dimiea-toris (75), -ris (16). | 
schirm- (74, 75, 76), per- (44, 73), fecht- | 


*Dimidi-ator, -ecor (8b) deyl-er (85), 


Diminuere (cf. minuere, de-m. | 
dirimere) Ad. min-nern, -dern, -deren. nd. | 
vormynren (23). ader lossen (6). teylen | 


Diminutio Ad. mynn-, mind-erunge. | 


Dimissus sermo herab-, rab-gelassen, | 
Dimittere Ad. v-, nyeder-, mit- (21), |. 


-lossen, -laussen (68, 76). lofin (8). laten | 


*Dimulg-are, -ere (5^) offenwaren (1). | 

*Dynam-edia, -idia (129), dinadena | 
e (cf. Ayanus) apoteke 7 medicijnboiek | 
dynamis (Pap.); es£ media p. . (76), | 
74, 76), -ei (74) (V. apud egyptios potestas | 
Br, p. 6 dignitas eligende imperatorem | 
wirdigkeit ein konig o. kayser zu er- | 


*Dindima p. (i. loca, montosa, 16. ef. | 


Dindimus berg (110) cybels bereh | 

















DIP 


Dinoseere bekennen (11, 19). 

Dinotus bekant (11, 19). 

Dintrire mustelarum (123, Gl. m.). 

*Dinumerabile zelieh (65). 

Dinumerare zelen, er-z. (65). 

Dinuus v. Dimius. 

. JDiobo- / dio- (88 &e.), diouo- (Pap.), 

diauo- (Br), diabo- (16, 147), diabu- 

(16) -laris, dyabolas (74), pl. dia- (Br), 

dio- (Pap.) -uole, 7 diuoltres (147, Br. 

Cf. Gl. m. 3, 108) (7. velis mercator vt leno 

i meretrix q. cf. 16) deipel, gemeyne 

fraw, frawen-wirtin, hure (88). hur, vn- 

keusch (74). huyre &e. (147). 

*Diocallia v. Diacolea. 

Dioe-, diat- (1) -esanus d. bi-, 
weichpi- (1) -schoff. 

Dio-ceesis, -tisis (18, 19) Ad. bist-üm 
(6), -um, -umb (68, 134). bisstum (7). 
bisehtum (17, 110) pisthum (4) eyn 
winstung bistum (18). byseopdom (23). 
bescherunge (8). stifft (19). 

* ..diode v. Curruea. 

*Diodele (47), dyodella (85) (herba) 
garwe. 

*Diodema v. Diadema. 

*Diodemedea v. Diomedia. 

*Diolaris v. Diobolaris. 

*Dioliteri (7. polypodium; «us dry- 
opteris?) stein-var, -varm (Sum.). 

Dio-med-ea, -ia, -ie (93), diorneda 
c) (cf. memioydes) faleke (3, 4). zid- 

ieh (23). mer-fógeli (93), -uogcl 7. alloles, 

-spin dio-, varr. diode-medea (75). reiger 

(Ki). ags. swan (942). 

*Dion knofloc (47). 

*Dionarius 7. qug denarium non valet 
et denarius qui gratia mummi honorem 
suum ammüttit (16 nach diabularis). 

*Dio-, do- (16), 7 edo- (74) -nisia 
(í. hedera 124) kranich- (16), kranch- (8), 
honig- 7 wegewarten- (96), hyntlauft- Z 
wegwart- (74), wegewaren- (47) -blume, 
-blumen, -blomen (47), -plum (74). 

Dioplois v. Diplois. 

*Dyornale v. Diurnale. 

*Diorneda v. Diomedea. 

. JDyo- (Br. Ki.), dio-, die- (76) -ta, 
 dyo-tta (91), -tha (64), dtotha (sec 49), 
(7. biota, vigeta) eyn kanne (19, 110), 

Opff (73) mit zweyn oren. en kan mit 
tween oren (1l). zwey o0-, var. e-riger 
kopff (64). hd. win-, wein- (3) -stande, 
-stantner (75). stande zu wine o0. zu 
biere mit zweien oren, stantner (7. ono- 
for-us, ium 75). stendel (49). mitzwein- 
hanthaben (93). ain grosser irdener haf 
(91). eim grof yrdener top (125 Mrz.) 
kupen (91). 

. "*"Diotisis v. Diocesis. 

*Dipale v. Dipsane. 

*Dipa-, dipe- v. Dipo-ndium. 
*Dipla v. Diplum. 

*Diplare (7. duplicare 7 geminare 
66, 129 &c.) zweu- (11), ezwif- (4) -eldigen. 
— Cm S o. Zwifachmachen 
110). 

*Diplodiarius ein wammefymacher (110 
Sim. ). 

."Diplodiatorius 4. duplieator ves- 
twm (110 &c. cf. diplois 7. duplex vestis, 
7«diplomatarius) alb ein kurDener (110). 
vodener (132). 

Di-, dy-, d yo-, dya-, dis- (15^) -plois, 





|-ploys (Z. 





DIP 


duplex vestis t v. militaris ; 
wamasius 7 iopula 74) eyn dupel (110, 
132), Ad. zweyfeldig sém., Ito (68), 
zwiualt (93), zwifechtig (1), zwyfach (64, 
75) zweyfacht (8), ezwylieh (b^) kleyt, 
kleid, sehaid (754). nd. tweuoldich elet 
sim. zwifeldekait (85 sZm.). wamm-as (22^), 
-ef) (68, 110). jacke (12, 29, 74, 109). eyn 
aeken (19). Jecke, scheck (74). schecke 
10, 185, 74). 10pe (22b sZm;). ioppe, iop, 
schope, schopp, wames (74). rote golter 
(15). tróge (12. cf. v. triplois). troye 
(22b, 74). caspan, uuintlahan depl-aides, 
-oidis (v. sagum Gt. 6, 346 sq.). 

Diploma (7. epistola i110) bull (91). 
basbord (114. aus passeport). 

Diplo-ma (Gl. m.) -nia (Br. &e.) (7. 
duplez locutio) gefalden zedel (8). dip- 
plon-ia /. sedes que duplicatur; -etatus 
;. dipplieator (76). diplo-nius ;. dupli- 
catus (Pr); -natarius (Br.), -masarius 
(Pap.) ?. duplieator (varr. Gl. m. 9, 140). 

*Dyplosus abge-scheidener, -sunderter 
(14). diplosa 4. diuisa separata (Pap.). 

*Dipl-um, -a (7. thabeta ex vtraque 
parte pilosa 16) falde (8). eyn ruch depche 
(10), ruwe dept (8) zu beyden siten. 

*Dipolus zweifeltig (6). 

Di-, dy-pondium, -pondius, -pen- 
dium, 7 -ploydum (74), -pondio (121), 
-pondus (g. -eris 17, 7. pondus duorum 
obulorum 4i aleneium sí. hallensium 
76) | -pandium (67, 152), dy- (55) du- 
(111, Ki), dis- (13;) -pondium, diapon- 
dius / de- 7 dis-pondeus (76), dispen- 
dium (8^, 134) ein wichte (85), Ad. ge- 
wicht, hd. nd. gewichte, gew. duo minuta 
habens, von zweyen seherffen (74). zwifel- 
tiges gewicht (75). geweicht (8, 21). ezwey- 
gewichte (55), -wichtig (17). czway ge- 
wichtig ding (1). zway pfund (91). 
sechser (nummus 111). ziquazze (127. von 
quaz didraehma q. v.). 

*Dippane v. Dipsane. 

*Dippl-ieator, -onia v. Diploma. 

Dipsaeus (7. g. diptamus Sum.) wiz- 
uurz (Sum.) bubenstreel, weber-karten, 
k.-distel (143). 

*Dips-a (64), -as (Ki.), -is 7 -aidis Z 
disis (76), dispa-s (74, 76, 93), -des 
(Gl. m.), -ges (Pap., £yPpsa& (Gl. m.) 
gipsam (acc.? 141) wasser wrn (93). 
durst-schlang (64), -slang o. wiBwurm(74). 

*Dip-sane (aus ptisana q. v. durch 
tipsana), -pane / -ale (16), -tane 7 
dispane (8) lóches- (101 Gf.), -lovches- 
(121), lochis-,loches-, lauch- (8, 16) -vahsun 
101), -vasun (130, Gf.),Z -vesini 4 -vepin 
(a -fosun (dippane 16), -vesun (8), 
-samen (dipale 16), -sam (diptane. 8). 
Cf.fasa, fesa (at. 9, v05 sq.), fahs coma, 
fahsum radix (ib. 44" sq.). 

Dipsas v. Dipsa. 

*Dipsidis en deel (1l. »« dipodia 
pars versus Gl. m.?). 

*Dipsis v. Dipsa. 

*Diptamus &oe. v. Diectamnus. 

*Diptane v. Dipsane. 

*Diptari sten-, erwar-, erwer-wort (47). 

Dipt-ycha, -iea (74, 75, Br., Gl. m.), 
-ieium (141), depti-cium (141), -uum 
(Gl. m.), gew. dicti-ca, -ta (64), -ua. "en 
(4. diabolus! t tabula parua D) tabe 
(D). tauel (21). daiffel (7). sehrib-tafel (110), 
-tofel (6), -taffelu (11). schrif-tafele (22). 
en t. dar men in serift (23). zijt- (11 


Uu 





DIR 183 


dieht- (645, 74), wachD- (74) -tafel. ein 
teutsche tafel (64€). schuler dafel (18). 
ein entwerf dofel (6). vnder tufel (8. cf- 
o. diabolus). eyn tafel fuder (11). 
*Diptongus v. Diphthongus. 

Diphthera lederesgoller (111). dy- 
phera peltz (125). 

Diphth-, dipt- (141) -ongus zwiliu- 
ter (Gf.) zuiluiter (141). 

Dirades ?. «spera (Gl. m.) «us dira 
id. (Pap. ). 

Dire scharp, grulich, hart (11). 

Directe nach dem schlechten wege, 
schleehts on mittel, straeks (65). anricht-, 
ledig-lich C4) 

Directio leyt-, fur-, rechtfertig-ung 
65). 

Direct-iuus, 4 -us (14) (cf. -iua litera 
Gl. m.) an-rechtich (22b), -riehtiger o. 
gesanter (74). 

Direetu-rus, 7. -s (66 &e.) sol (110), 
sal (132) schicken. 

Direectus reht o. eben (6). Ad. ge- 
recht (17), -rethte (19), -rieht (67), -rech- 
tiget, -schieket (68, 110), -sang (-sag 11). 
riehtig (17). auffr. (1) an-r. (5, 21), 
-richtich 7 -gherichtet (23), -rechtich 7 
-riehtet (22), rechten (21), -gerieht (5). 
vnrechtig (18). opghericht (11). sehlecht 
(75). zichtig (76. sf. richtig?). in directa 
im herten weg (25, Gl. in Lucam). d. via 
der schlecht, strack, kurtz wege (65). 

*Diregere v. Dirigere. 

Direptus genomen (110 &e.). 

Dirigere, diregere (65 varr.) Ad. 
richten. Ad. nd. an-, auf- (4), op- (11), 
aus- (1) richten. vff riethen (19). meistern 
(8, 9). rihten o. schiken (6). schicken 
(110 &e.) senden (7 &e.) schlechts vin, 
var. -hin furen (65). rechtfertigen (12). 
ledigen, besundern (1T. cf. sq.). 

Dirim-ere, -mere (76), -ire (1), dimi- 
nuere (WV. verschr. cf. h. v.) (7. diruere) 
hd. nd. ledigen. lidigen (6). ledeghen 
(23). sunderen (16). Ad. nd. be-s., -sondern 
(1). hd. scheyden. be-sch. (11, 19). seheeden 
(99). d. bellum strytt vnderzychen (64). 

Dirip-ere, -pere (76) hd, zu-riDen £ 
-rucken; zu-, Zer-reissen; zuo-risen Z 
-rieken (13). to-rucken Z -riten (23), 
-reten (22). zu roppen (18). zer-ropffen 
t -zerren (6), -brechen (110). Ad. md. 
benemen. rouff nemen, hijr vnd dair 
plonderen (132). 

Diritas grimheit (110). 

Diriuare (cf. der.) ut vleten (23). 

Diru-ere, -gere (8^5) (cf. dirimere) 
hd. zu-, v-storn, -storen ; zer-stóren (134), 
-steren (76); fallen (21); zu-, zer-, ver- 
(110) -£. ; v-treyben (9 szm.), -deruen (132). 
zu vir storein o. tribin (8). v'sturen (11 
to-stoten £ -vallen (238). ezu brechen 7 
vmme keren (9 szm.). 

Dirumpere Zd. rien brechen (110), 
Zu-r. £ -br.; zu-, zer-reissen. to-ryten 
(22), -riehen (28). zur-, zer-trennen 7 
-zeren, -zerren (65). schoeren (132). 

Diruptus zerrissen (76). 

Dirus Ad. grusam. gruDelicht 7 frey De- 
lieh (21). greselick (22). vreslik i 


freBlieh, seharph (7). freyslich (12). 
vreisligen sin (13). freystlich (5). fresic 
(b»). fressig (76). seharp (5, 23). Ad. 
Schar-ph, -pff; vnbarmherez-ig, -ekeit 


184 DIS 


(sze 8. vnmen-, vnmensch-lieher (65). 
wreet (11). hessig, gretig, gran, grimm 
(88). 

Dirutio v'-storung(19),-stueringe (11). 

Dirutus abgefaln (11). nider gefallen 
(110). zerstort (68). verdoruen (132). 

Dis (2. déues, diabolus, pluto, bis 
66 &e.) ryeh, reych (110 &e.). got der 
richtung (déuitiarum) vnd der hellischen 
(88). dispulto 7. inferior deus (16). 

*Disaeerare (:aeus) cauen, wannen, 
eriensen (108). 

Dis-, di- (8), de- (76, G1. n.) -brigare 
(í. warandalizare $1, pacificare 16. cf. 
Gl. m. 9, 146. Dz. Wtb. 69) entwerren 
(8, 9). vrien (81). 

*Disbrigator kriegschaider (74). 

*Diseadere v. Decadere. 

*Disealeiare, 2 -ri (75) Ad. ent-schuwen 
(X), -sehuen (4, 75), -schuochen (76), 
-schuchen, -sehuhen, -sehühen (67 : 
-schoen. vntschon (23). scehuch vf- (110), 
ab- (75) -ziehen. parfuf gan (15). 

*Disealeiator schuch abzieher (75). 

Disca-, diseu- (141) -lciatus barfuf)er 
2 waltbruder (65). parfufà (25). vngiscuo- 
hoter (141). 

Disealigatus barbeinig (125). 

Diseantare Ad. nd. discant singen. 
discantieren (67, 76). 

Diseantus (cf. eoneentus) d. nd. 
discan-t, -tirung (18). güt (6), lustlich 
(17) gesang. ; 

Disee-dere, -re 4 -ro (11) (cf. dis- 
eindere. dissidere.) hd. abe-, ab-, nd. 
af-gan 7 -scheiden szm., hd. -brechen, 
nd. -breken. wychen, wyt hindan wychen 
(65). ontwiken(11). vscheiden (7). sterb-in, 
-en (8, 9, 17, dzffert a, decedere st. 119 &c.). 
wegeziehen (9). enweg furen (11). 

*Discedium abscheidunge (17). 

*Diseen-dire, -tio, -sor v. Dissen- 
tire, -sor. 

*Discenteria v. Dysenteria. 

Diseeptare hd. nd. schelden. schilden 
(21). Ad. schelten. krigen (9, 65). zancken 
(68, 110). striden (10, 12). widerwertig 
machen, sin o. werden (15). 

Dis-eeptatio, -cipacio (8) kriegunge 
(8) krieg, zwifel (65). zanck (68, 110). 

Discept-ator,-or kiffe- (21,152), keift- 
(66), kefel- (5), keue- (23), ezweife- (4) 
-ler. kiffiger (7). krieger (76). Ad. zancker, 
 klaffer (69, 134), 

*Diseeptiue widerwertiglich (75). 

*Disceptum i. septum íransuersum 
(st. dis-s.) liese, lijst (Kil). ags. nette 
(942). 

*Discercio v. Discretio. 

Sus Me (st. dissterc.) reynegin 
(9). - 

Discer-e, -ere (5^) (7. instruere 3) Ad. 
nd. leren. Ad. ler-n. (Mss. mog.), -ren (21), 
-nen. 

*Discernentia vnderscheydung (19). 
onderscheidenisse (11). 

Discernere (-cto s. w.; 6 decernere 
11) hd. be-sehen, -schówen (6) -schau- 
wen (V), -sehauen. md. be-zeen (23), 
-seyn (22). Ad. vnder-,. nd. onder- 
Scheyden. schichten (77). hd. er. her- 
(17) -kennen. ynnerlichen (69), vnder- 


klef-fer (10),-ler (151). |( 





DIS 


schiedlieh (65) erkennen. richtin o. sun- 
dirn (8, 9). deilen (11). to reten (22). 
Dis-cernieulum, -erinieulum (76), 
-erinile (25.), -ecriminale, -criminalia 
(pl. 117, 120), -eriminales (sg. 19), -eri- 
nale (76, 110), -ecriniale (68), -erimen 
(93), de-cernieulum (100, 121, 130, Sum.), 
-erinaeulum (7), -erinieulum (6, 17), 
-enieulum (8), -eornieulum (74, wss. 
mog.), -eurnieclum (4), -carnieulum, 
-truneulum (9), -ecripiculum (76), des- 
eriniale (8^) (—— dis-cernere, -crimen, 
cornieulum, decor, erinis) Ad. nd. har-, 
hare- (Y, 19, 21), hair- (5, 1), hor- (6, 8, 
9), heren (4), hals- (18), scheidel- (11, 
19), ? scheitel- (110, 93) -snür (6), -snur 
o. -flecht (74), -snuher £ -snuer (17), 
-snure (85), -sehnure (7, 4), -schnuor 
(110 sZm.), (diser. eyn scheydel-) -snoher 
? (decorn. hare-) -snower (19), -snore 
5, 18), -snor (23), -snoer (11), -nadel 
93), -band (76), -bant (8, 9). scheide- 
17), vnder- (ender-) -bant (17, Sum., Gf. 
3, 137). -pant (121). borte (100). faswit 
(117). hárseaida (120). Selten Unterschei- 
dungen, wie discri-nale pr. seruorum, 
-nieulum 7. ornamentum virginalis: capi- 
6s, -nile o. mulierum (16); -minale har- 
haub; schaitel-nadel, -stefte (74); undir- 
bant, decernieulum harsnur (130). 

*Diseerpeio entpluckung (19). 

Dis-cerpere, -serpere, -erpere (10) 
hd. zu-, ent- (19), nd. to-,wt- (11) plucken, 
-flucken (9). Ad. zu-riDen, -risen; zu-, 
zer-relssen. nd. to riten. abryssen (110). 
zurzerren (65). aff-plucken, -schoren (132). 
schueren c ?. qQ. Schoren, scheuren 
rumpere Kil). 

*Diseerpere (aws disserpere) slichen 
sicut serpens (18). 

Diseerptus entplucht (19). wtghe- 
plucket (11). 

*Dise'to zu-riDen Z7 -plucken (s?. dis- 
cerpo); her kennen, richten, sundern 
(st. diseerno; 11). diseretare ;. discer- 
nere (16). 

*Discibilis (cf. dicibilis) gelernig (75). 

*Discidere v. Dissidere. Decadere. 

Discidium (»« dissidium) dodunge 
(10). zweygung (6). vneinikeit (110). 
scheydung zwischen man vnd wyb (110 
sim.). twist (132). twidrach (23). V- (8b), 
um- (99) -minne. 

Diseinetus entgurtet (110) vngurt 
(68). wtghegort (11). hinlessig 7 vnfruotig 
91). 


Discindere ab-schnyden 7 -scheren 
(68, 110). 

Dis-, de- (14) -cingere, distire (76) 
Ad. vff-, auff-, oft-, Ad. nd, of- (19, 14, » 
aff- (14, 3), abe- (3), ab- (75), vp- (23), 
wt- (11, 99), ent- (9, 19), vn- (85) Ad. 
-gurten, -gürtten (3), -girden (13), -girten 
(5 um (85), -gurden (13 um 99), 
-gorden (11, 14, 23). 

*Diseipatio v. Disceptatio. 

Disciplina Ad. nd. nd.lere. leer co 
ler (4). Ad. lare (Mss. mog.), lerunge (8^). 
leringhe, castijnghe (132). Ad. zucht, 
zoht (6), zocht, tzoechte (19), ezogt (21). 
tueh (13). tueht (23). züehtekeit o. güt 
wandelünge (8). doget (99). kunst (93). 

Disciplinare Ad. nd. leren. lernen 
(19). Ad. zucht (7, 76), zocht lern, lernen 





DIS 


(76); zucht-in (8) -igen; zühten (6); 
Zochtigen. nd. tuchtighen. castien Co 
19). slaen (132). 
Disciplinatio czotigunge (19). 
*Disciplinator ezochter (19). zuchti- 
ger 4 straffer (75). 
Disciplinatus czuchtig (5b, 
geczotigit (19). ghetuchtighet (11). 
*Discipula v. Decipula. 
( Mi cn: iungerin (65). lertochter 
64). 
Discipulus Ad. nd. iunger. lern- (64€), 
lere-knab (64) -kint (19). leerkijnt (11), | 
eyn vnderteniger (17). 
Discissus entsnidden (11). 
Dis-cludere, -claudere Ad. vB-, v- 
slieDen, -schliefben sem. off sleBen (5). | 
enezwey sliifen (19). nd. vp-, ontwe- (11) | 
-sluten. ! 
Disclusus ausgeschlossen (134 sim.). 


*Diseofferus v. Disecophorus. 
*Diseolerare v. Discolorare. 
*Diseolia vn-fruntlieheit (10), -frunt- | 
lich (se 12), -stedekeyd (19), -tzueht 7 | 
aweyse (74). onstedicheit (11). 
Diseolor sóst. adj. hd. nd. mis-, Ad. | 
misse-, mif)-, manche- (5), manig- (7, 64), 
mancherley, manigerlay s?m., vnglieh | 
(82b) varwe (16, 18, 23), Ad. farbe (b im | 
varb sbst. adj. manichvarwich (23). myfi- | 
verfft (132). mesfarwech (99). vngestalt(1T). | 
Diseolo-, bissw. diseole-rare misse- 
(b, €, 18), miü- (74), Ad. nd. ent-, vnt- 
(23) -varwen (18, 23), -verwen (6, 22), | 
-farben (7), Ad. -verben, -pferben (1) | 
Discoloratus misse- (b), mifhe- (21), | 
myse- (18), mifo-(17), mis- (23, v6) -geferwet i 
(Z1), -geferbet (5, 76), -ferbet (11), -varwet . 
(23), -varwe (18). entferbt (110). ontverfft | 
(132). d. mengerley, mancherley, mit m. | 
(67), mit mangerley farb (68) geferbet, | 
gefarbt (69). | 
Dis-colus, -colis (104), -eulus,-cholus | 


(Br. &e.) (. discors a schola, « O00x0A06 | 
cf. Dz. Wtb. 124; déuersas scolas visitans | 
6) ain vnzichtiger landloffender schuoler » 
(76). einer der von der schul lauft o. | 
ver- 7 vmb-laufer (1). lant-laufer (7, 18), | 
-leuffer (5 &e.), -leyfer (21), -lopere (23). || 
scholer (b, 99). en varende sch. (23). 
varender schuler (75). winckel-sch. Es | 
bose schyler (13).' vn-gezoginer (65, 104), | 
-zuchtig (8), -stede (8^), -siddig(17),-sindig 
(21),-sedig (18). vn- (23), eyn- (22) -sedich. 
ongestalt (132). konstabel (12). 
DIDASGGHISSHOUGEUE lang vnd vnnuczam 
55). | 






























um Oa ac E V 


*Dis-consulere, -consullere, -culere | 
(6) Ad. nd. weder raden. Ad. wider-, ent- | 
(110) -raten, -roten (6), -rautten (68, 76), 
-reden (21). : 2| 

*Discontinuare von einander trennen | 
(65). j 

*Discontinue ablessiglieh (73). 

*Discontinuitas vnstedekeit (18). 

*Diseontinuus vn- (5D), vn me dan 
(sic 1), mittel (4) an m. (17), mit m. 
(1, 3), nicht mitteln (b^) gantz. mede (22), 
vntmede (23) gans. hd. vnstet. gantz v., 
der kein ding endet (110). onsteydig (21). | 
vnfliüig (18). ablessig (75). 

Diseonueniens Ad. vn-eben, -zimlich, i 
-bequeme. nd. vneuene. ! 


, 





DIS 


Diseonuenientia Ad. nd.vnbequem- 
elieheit sm., Acheit (22), Ad. -ekeyt (66 
sim.)  bequemeheit (szc 21). vnzimlich- 
keit (67 sm.). vnbekuntlichait (134). 

Diseonuenire Zd. vneben md. vn 
euene komen, kumen (6). nit iber kumen 
? ains sin (16). 

*Diseooperire (^« cooperare) mede 
helpen (23). 

Diseo-operire, -perire, -perare (5b) 
Ad. ent-, en-, wol be- (6), vft-, off-, ob- 
(13, Mrg. of-), nd. ont-, be-, vp-decken, 
-deken (5^5, 13). entplessen (64). 

Discoopertus entdeckt (69, 134). 
ontdecket (11). 

*Discop-ella, -ulla (85) sehyle- (47), 
slie- (85) -wort. 
*Discoper-are, -ire v. Discooperire. 

Diseo-phorus, -forus, -ferus, -fferus 
(16) trohodseze (100). tróhsaz (121). truh- 
sace (Sum.). teler- (74), schussel-dreger 
(b), -treger (8), -trager (68, 74, 110). 


,essen-tr. 4 truchsef) (75). 


Diseordantia ^ enezweydrechtikeyd 
(19). plang, verdrief) (74). 

Dis-cordare, -tordo (prs. 76) (?. 
delirare q. v.) hd. zwey- (6, 18), ent- 
zwey-, nd. twe-, twey- (225), ontwie- (11), 
en twe-dragen, -dreghen (11, 22v), Ad. 
-tragen, -trachten (1). zwytrechtigen (76). 
twisten (132). missehellen (6). twyen 
(220). vneyndrechtig (8), nit eyns £ 
vneins (65, 110) sin. 

Diseordator v. Dissensor. 

Discordia /d. eyn zwey- (535, 18 &e.), 
Zwi-, zwy-tracht (5, 110), -dracht, -drach- 
tikeyt (152), -drechtigkeyt (5^, 67), 
-trechtikeit, -trachtig-keit(68), -dreckeyt 
(18). nd. twydraeh (23). missehelle (Anz. 
8, 101). twistheit (132). ezweyung (4). 
vn- (99), on- (106) -minne. vnwyllen, 
vordret, plan (22b. cf. plenghen jurgia 
seminare 2b. und das Folg.. plang 4£ 
vordrief (74). 

Discors hd. zwey-, zwy- (66, 68), 
vnein- (85) -tráchtig (134), -trechtig (66 
&e.), -drechtig, -drachtigh (110), -trachtig 
(68). entezweytretick (19). nd. twydrach- 
tieh, ontwiedregende (11). missehelliger. 
(6). kriegisch (8). 

*Diseortator v. Dissensor. 
Diserasia vnzurecht (12). 
Diserepantia ontwedreginge (11). 
Diserepare, -ri (7. discordare) zwey- 

trechtig (18, 110), zweydracht (17) 
machen, sin (110). Ad. zweytre-, zwitrá- 
(134) -ehtigen; entzwey-, eynzwey- (6, 1), 
entzway- (1, 2) -tragen, -leiden (12). 
nd. entwe draghen (23), ontwie dreghen 
(11), discordiren Mm schelden (1V szm.). 
miDhellen, nit einhellig sin, wichen (65). 

Diserepatio streit mit vnge-fur, vig. 
-Stume, var. vngstum (75). 

*Diseretare vnderscheit machen (65). 
Dis-eretio, -cercio (11) (7. gnoma 1, 

gnama 5^, ineptia q. v.) Ad. bescheiden- 
heit, -keit, (18, 21). beschedenheyt (23). 
beseheydicheit UE vnderscheydung 
(19). onderseheidinge (11). v'sin-nung 
(5^), -nikait (1), -ehait (2). synnig list 
(12). wiBheid (17). 

Diseretor ertzpucher (135, Agr.). 

Diseretus Ad. md. bescheiden, be- 
seheden (23). hd. wise, wyD, weif. nd. 
wijs. wey) ratig ; (7. gnarus) versunnen 
(1). vor sonnen (bb). Ad. zuchtig. 


DixreNsACR GrossaniUM. 


DIS 


Diserimen laster (11, 19, 6s). Ad. 
zwi-faltig (134), -feltig, zweyfeldig, nd. 
twiuolt (23), tweynot (29) laster. wege- 
seheide (5 sZm.), -sechade (93). schade 
(8, 65, 68). wernid (8). schand (68). 
vnderseheid (88, 110). seheide-l (11), -len 
(19). schaitel (74, 4. glaba 7? glabella, 
linea. que diuidit capillos capitis mulieris 
76). hd. scheitel. sch.-nadel (93. cf. dis- 
cernieulum). strel; kampff, teilung (88). 
angest (99). anxt (132). 

*Diserimina (cf. prc., sq.) schaytel- 
nadel, -stefft (74). 

Diseriminale &oc. v. Discerniculum. 

Diseriminare, dist'mino (17) ziscei- 
tilon, giuuilton (Gf.). scheyteln (9). schey- 
delen 7 deylen s 19). scedelen (100). 
vnderscheydin (8). 

*Diserin-ale, -ieulum &o. v. Discer- 
nieulum. 

Diseubare v. Diseumbere. 
Diseubitus sa-, varr. se-, 4 si-tzung 

65). 

*Diseuleiatus v. Disealciatus. 

*Disculere v. Disconsulere. 

*Diseulus v. Discolus. 

Dis-ecumbere, -eubare, -cumbare 
auf der erd essen (1, 4). Ad. eBen, essen. 
nd. etten, eten. siezen (19). sitten (11). 
mit rue sitzen vnd am tisch essen (75). 
zu dische (8), zu tische (9) siczin. 

Diseurrere hin- vnd her- (110), ent- 
gegen- (75), Ad. nd. ent-, Ad. -lauffen, 
offen (76), nd. -lopen. vmb-lóffen (6), 
-reyen, -schweiffen, -ziehen (88). 


Diseursus ent-, weg- n -lauffung 
(18, 110), -lop (23). vmblóff (6). hd. eyn 


lauff, ent-l., besijt l. (17). en to lop (29). 
ent- 4 mengerlai-loffung (76). 

Diseus (7. tellerium, seutella, map- 
pa, mappella; Znstr. ligneum 4 plum- 
beum ad ludendum aptum 3 sim.) eyn 
worff 7 eyn blye klofe (21) wurff 
pleyklotz (74). eyn worp (22). eyn in! 
worff £ ein blihen kloz 2 eyn disch (b 
sim.) en in worp (23) en bligen (93), 
blien (22) clot. ein pley worff (3. cf. bley- 
wurf &e. bolis Fr. 1l, 109). Ad. nd. disch, 
teller, teler, plendel, schreibtisch, zwehel, 
kinderspil (74). telle (95). Ad. deller. eyn 
bli klop (7). eyn klof von blye (18). bal 





o. rich tisch o. bechken schüsil o. hant 
zwehel o. asch (8). dischtuch, lylach (65). 
schüfel (19, 68, 88). seutra (120). scotele 
(99). stoel (11). schotel-bret (225), -brot (22, 
23). pal £4 motzen (75. ein hOlzernes 
Wurfzeug; aries? cf. mutz Fr. l, 680? 
schweiz. matze?). disco ludere den 
stain stossen (88). 

*Diseus solis, rotula s. (v. chamse- 
melum) chamillen &e. (142). 

Diseussio ent-richtunge (17), -schei- 
dung (110). vBtreschung (65). 

Diseussus vnder-scheyden 4 -slagen 
(19). endannen-, var. endan-geschlagen 
65). 
ipis (£. disserere, quatere, sub- 
tiliter indagare) schütten (1). richten (7). 
be-r. (10). enriehthen (13). Ad. nd. ent-, 
nd. vnt-richten, Ad. -rehten (6), gew. 
-rechten. scheidin (8). Ad. nd. vnder-, 
Ad. ent-scheiden. Ad. vnder-, nd. onder- 
winden (11, 19, 100), -vinden (106). er- 
fündeln (309). entwerren (9). entzwey 
slaen (5 Bon enzwayschlahen (76). eyn- 
zwey slagen (7) nd. entwe-, entwey- 








DIS 185 


Slan. sehichten (22^). dise. noxam. stob- 
ken und blocken (125). 

Discholus v. Discolus. 

*Diseecare v. Dissecare. 

Dys-, dyss-, gew. diss-enteria, 
discen- (4), dyssin- (Gf.) -teria, dis- 
senterea (93), -sintheria (99), -interia 
(Gf. -erteria (76), difanteria (136b), 
sinterea (Sum. 1I) (4. diarteria, liente- 
ria, eyliaea 4 sim.) hd. plüt- (69), plut- 
(64€, 75, 152), hd. md. (99) blut-, md. 
blot-ganek, Ad. -gang, -süht (89), -sucht 
75), -sogt (99), -scheyD, var. -schyf) 
i) -flufó (69, 134) rure m. (4). rot-r. 
(15), -ruor f. (91). buchwee (19). rote 
weben (8) der rot siechtag (93). de 
rode utgane; het r. buck-evel (85). 
vzgane (Gt.). auD-, hüfft-gang (114). nuz- 
(Sum. I1) zuz- (Gf. Db, 714. cf. 6, 141) 
-suht. die searfe kolre (Anz. 8, 493). 

*Disentericos vzcane (141). 

*Diserere v. Disserere. 

*Diserpere v. Discerpere. 

*Diserteria v. Dysenteria. 

Disertus v. Dissertus. 

*Disgargare v. Disgregare. 

*Disgrasiare 4. déstemperare 41 de 
gradu vite 6 sanitatis destituere (16). 

Dis-gregare, -gargare (1) (?. dis- 
pergere, -perdere) Ad. md. scheyden. 
hd. vf-, von einander (75 &e.) -sch., £ 
teilen (75). strauwen (17). strowen (23). 
vsprewen (1). zertrennen (75). 

*Disicere ezu werffen (9). 

*Disinteria v. Dysenteria. 

*Disis v. Dispa. 

Disiungere enezwey fugen (19). 
ontweuoghen (11). scheiden (22). zer- 
trennen die gesellen; von ein ander 
nemen (75). 

*Di- 7 in-solentia ?. disuetudo (76). 

*Disonus v. Dissonus. 

*Dispages &e. v. Dipsa. 

*Dispane v. Dipsane. 

Dispar /id. vn-gelich, -glich, -geleich, 
gleich, -geluek (68), -enheh (69, 134), 
-eben, -ebenmassig (1) md. vn-gelick Z 
-euene; onghelije (11). 

*Disparare v. Disparere. 

Disparare vnglieh machen (110). 

*Disparcio v. Dispertiri. 

Dis-parere, -parare, -perare (8) Ad. 
nd. v'swinden. v'suinden (85). vswenden 
99). hd. verschwinden. machen v. (65). 
schenden (23). scheyden (22). Ad. v?-sch. 

Disparitas vnglich-keit (7, 18), -eit 
(15, 110). vngeluekheit (68). vngleich. 
vnterscheidlicheit. (65* Mrg.). 

*Disparsior v. Dispergere. 

*Dispartisare v, Bipartire. 

*Dispas v. Dipsa. 

*Dispediosus v. Dispendiosus. 

Dispellere zu-storin (8, 9), -strewen 
(9), -strauwen (8). v'-str. 4 -storn (11). 

Dis-pendere, -pondere (9) (7. dis- 
pensare 1'. »« disponere) vügeben (12). 
entseheyden (9 &c.). teilen, von einander 
strauwen (65). schicken, entschuldigen, 
h'leuben, uffziehen (11). 

Dispen-, dispon- (69, 134), dispe- 
1) -diosus Ad.lang, Ad. nd. lank, lannek 
1 szm.) £ vnnütz (6), oder vnnutz (69, 134), 
vnd vnuez (1) vnd vnnutte (23), Ad. vnd 
vnnutzlich, vn vne niez (18), vn nueze- 


24 


186 DIS 


lich (17), 7 vn noezelieh (21), vnd vn- 
nüeczsam (4). 

Dispendium vnnütz 7 lang (6). l. 
vnnutz red 7 mildekeit (8). en lank vn- 
nutte wech (28) vnnutz vfgab (110). 
etwas verloren schad (68).v'luys,quetzinge 
(132). hd. nd. schade. strid (1). 

*Dispendium v. Dispondium. 
*Dispennare plucken (19). 

Dispennere ausdehnen (Ki.). 

Dispens-a, 4 -orium (74) ein vBügab 
(110). spysekammer (19, 64). spise- (11), 
spis- (93), speyB- (74) -camer (11, 74) 
-gaden (74, 93). 

Dispensare (cf. dispendere) Ad. er- 
laWben (1), lauben, -loben (76), -leuben, 
-lauffen (18), -leyben (21). lauben; er-l. 
vber die gemeinen recht; aufloBen die 
gesatzten r. (75). orleup geben (5). vor 
lazzen (b^). ablassen, herlychteren &c. 
(65). wijt deylen (132). md. erlouen; 
ghenadichen (11). Po (8, 9, 75) 
von gemeinen rechten (75). dispensieren 
(110). besorghen (81). vsten (17). vorstan 
(23). hd. vorstoren (Mss. mog.). vstern (18). 

Dispensatio Ad. er-leubunge (5), 
-laubung, -lobung (76). dispensierung (68; 
110). herlosunge (11). milde Ad. gabe, nd- 
gaue. ordnung Z vf rihtung (6). erwer- 
bung (21). vor-steunge (8), -stendinghe 
(23), -langhinghe (22).entschuldigung (75). 

Dispensatiue heilsamlich (65). 

Dispens-ator, 7 -or (76) (7. q. spisarius 
Sm. 9, 578. 7. proereator 76 sí. procu- 
rator) vs rihter (6). hd. vD-, auD-geber, 
-genger (49). Ad. nd. vorstender. fore- 
stender (21), -stenner (18). vorsteer (8). 
vorstórer (4). bottelijr (132). schaffner (110 
&c.). ein heilsamer vmteiler 7 scheffner 
(65). spisar (Sm. 3, 5178). 

*Dispensorium v. Dispensa. 

Dyspepsia vn-dawung 7 -dawligkeit 
(114), -tewung (126). bóse deuung (Fris.). 

*Disperare v. Disparere. 

*Dispare vorfuren (9. cf. disperdere 
zü wren?). 

*Disperare (ans desp.) vir- (8), vor- 
(bo) -zwifeln. 

Disper-dere, 7 -gere (q.v.) hd. v)-terbin 
(8), -derben (110), -liesen, -lieBen (11), 
-lyessen (151), -lyssen (152), -lesen (Mss. 
mog.), -lieren, -lyren (69). hd.nd. v)-lezen 
(23), -storen. spreiden (99). zü wren (100). 

Disper-gere,7 -dere (66 &c.) (v. dis- 
parsior 7 distribuo 76) hd.strauwen (85); 
V^-str., -strawen, -strauen (11), -strewen 
(70). hd. nd. v-strowen (93, 6s, 16) 
-stroghen (22), -stroien (132), -lesemn (7). 
stroghen (22). struwen (19). zer-streuwen 
(69), -strówen (134), -streyen (110). zu- 
strauwen (8), -strewen (9), -storn (*). 
zerstoren (6). vDteilen (110). spreyden 
(11). sprengen 7 strengen (29^). 

Dispers-io 7 -us verstroiet (132). zer- 
strowet (68), -streyung (110). disper-sus, 
-tus (7. déuisus 16) geteylt (65). disper- 
siones zur-strauung 7 -storung (65). 

*Dis-pertiri, -parcio prs., -pertus 
ptc. (76) vB-, wol vmb-teilen (65). 

SD Dicd tens (cf. Gl. m. 3, 159) piniger 


*Displacare &c. v. Displicere. 

Displieentia hón (29b). hone (4). 
schab- (74), schav- (22b) -ernack £ vn- 
wylle. 


DIS 


Dis-plicere, -placere, -placare (134) 
Ad. misse-, miD-, mis-, mit- (21) -behagen, 
-hagen (1T, 151, 152), -haben (szc 19), 
-vallen. nit (7), vbel (4) gefallen. md. 
mishaghen (23). schelen, schaden; 2. q. 
jnpedire echebben, vuljagen (225). wy: 
derdrye6 thun (65). displicet misse- (19), 
et mis- (11) -haget. 

Displod-ere, -ire (7. dis-, con-cutere; 
eonglutio 7 dilacero sic 16) vBschutten 
(68, 110). vyDschudden off drucken; 
scharplichen ondersochen (131). hand 
auff ton (64). 

*Displois v. Diplois. 
*Displonatarius (aus diplomatarius) 
i. duplieator twyweldigher (141). 

Displosus (7. distinctus 16) vD-geschut, 
-getruckt (110 szm.). 

Dyspnoea kyster-, keichücht- (126), 
engbrünst- (Fris.) -igkeit. 

Dispondere v. Despondere. Dispen- 
dere. 

*Dispondiosus v. Dispendiosus. 
*Dispondium &oc. v. Dipondium. 

Disponere hd. nd. schicken. sch. sich 
in einen handel o. sach (75). sigcken 
(21). be-gagen (75.) md. -iaghen (22), 
-ghaden (28 &e.) Ad. -reyten (V, 65, 76), 
-stellen. Ad. ord-enen (110), -enyren (152), 
-imieren; vÜrichten 7 gefallen (6). vor 
virsaifen (19). v'satinghen (11). 

Dispositio schickunge (9 Anh., 63). 
zu-sch. (20., €, 76). ein zugeschigkunde 
(15). schickliehkeit &c. (65). hd. gestal-t, 
-inuD s2m.; gute -gestalt. geschanub 
(63). bereytung (9 Ann.). 

Dispositus geschickt (8, 75) mit den 
glidmaf (75). gestalt (68, 110). schapen 
gestal (22^). dispositum ab eterno 
angeschlagen von ewigkeit (65). 

*Dispulto v. Dis. 

Disputare von eym, einem ding 
zweyerley mainung haben (76), wenunge 
h. (17, 18), wonung h. (7), wege halten 
(15), wane halden (5), von h. (21), wanung 
machen (4). vàn eneme dinge twierleyge 
wan holden (23). zwey-wenen (9), -drach- 
ten (8). ezeuerleuw anhalden (13). dis- 
puteren (5^). 

Disputatio disputerung (5^). 

Disputator ein  widerwerfer in 
kunsten (93). 

Dys-, dis-philus ein bof) freund (110). 

*Disquamare v. Desquamare. 

Disrumpere zu-rucken (55), -reyssen 
(9), -brechin (8). ryBen (19). riten £ 
spleiten (11). 

Disruptus (7. dis-copulatus, -per- 
ditus, -sociatus 76) enczwey geryDen 
(19). ontwieghesploten (11). 

*Dissanus vnsunt (29b). 

*Dissar-tire, -cire (76) Ad. ent-neen, 
-neyen, -neygen o. víf trennen (110); 
en-tr. (9); zer-reissen, -zerren (6); zu 
rien som. nd. to riten. 

*Dissartus zerrissen (68). 

*Disscedere v. Dissidere. 

Dis-, di- (76) -secare, 4 dissicere (74) 
hd. entzwei-hauen, -teilen (74). eyn zwey 
hauwen (7). rab h. (65). enzwai- (76), 
enzwei- (6), entwe- (23) -howen. cappen 
(99). splijssen, pynigen (132). 

*Dissedere v. Dissidere. 

*Dissedium v. Dissidium. 

Disseminare hd. samen, czamen (s2c 


DIS 


9) werfen. deilen (17). vnglich segen, 
varr. sehen (15). 

*Dissendere v. Dissidere. 

Dissen-sio, -cio, -tio, -tiones (65), 
-sus hd. eyn zwi-, zwey- (21 &e.), zway- 
(D, nd. en twey- (22), twe- (23) -dracht, 
-drach (22, 23), hd. -tracht, -trachte (6:), 
-trachtung (76), -tráchtikait (1 s/m.). vnt 
zwey dragunge (85). zwilauff (75). wer- 
(8), irr- (17) -unge. offin unwillen (Anz, 
1, 1015). vnwilligung (110). schelinge (132). 


Dissens-io zweytracht (69, 134); -us | 


zweiung (69), zwayung (134). 

Dis-sensor, -censor (7. discor-dator, 

-tator 76) eyn vnhelliger (110). menger, 
cleffer (17). twistmecher (132). 

*Dissenter-ea, -ia v. Dysenteria. 

Dis-sentire, -cendire (22), - censio 
(76) hd. entzwey-, enzwey-, entzwi- (75) 
-tragen. eyn zwey tragten (1). vntzwey- 
(85), twe- (22), entwe- (23) -dragen, £ 
-volen (28). zwi- 4 zway- trachten (76). 
zweyfeln (1). enezaifen (2). schelen (132). 

Dis-, di- (76) -serere wol spregen 
(13). wilich sprechin(8). weyslich streiten 
(9). kretin (8, 9. cf. Fr. 1l, 547 sq. ml. 
kreten irritare sim.). 

*Disserpere v. Discerpere. 
Dissertim redelich (11). 
Dissertitudo gesprechkeit (8). 
Dis-, di-sertus gespre-ch (8), -che 


(65). gelert o. wol redet (64). 
*Dissibilis v. Dicibilis. 
*Dissicere v. Dissecare. 

Dis-sidere, gew. -sedere, -scedere 
(8), -sendere (8b) -eidere (22) Ad. md. 
misse-stan, hd. -sten, -dan (8b), -stehen 
(T4. cf. Ob. 1054 &e.), -schehen (9), -gen 
(18). hd. entzwey-tragen s?m., -siezen 
(19). ontwe sitten (11). twey- (22), entwe- 
(93) -draghen. Ad. ab-, mit- (69) -stan 
sim. krumpischen, var. krumiseh sitzen 
sicut faciunt vxores cum, mon diligunt 
nos sed dissident a mobis (75). 

Dis-sidium, -sedium (17), -siduum 
(16) zwey- (17), twi- (23) -dracht. zwi- 
tracht (68, 110). zwaytrüchtikait (Z. dis- 
sensus 1). 

Dissilire zer-springen, 
-brechen, -knellen (88). 

Dissim-ilare, -ulare abweysen (1l). 
glichin (sc 8). ^d. vn-glichen, -gleichen. 
vnglich werden (1). ontliken, vinsen (11). 
vir- (19), ver- (99) -swigen. spotten (7. 
subsannare 4). verachten; liederlich 
lassen hingeen; durch die finger sehen 
(65). ober-s. (Db). vberzehen (100). ouer- 
sen (93), -seyn (22). Ad. (Mss. mog.) vbel 
(18). vbbel (21), obel, eben (sc 17) sin; 
honen ; hoen (18). v'tragen (9). helen (23). 

Dissimilis Ad. vn-gelich, -glich, 
-gleieh. nd. vnghelik. 

Dissimiliter vnglichlich (75). 

Dissimilitudo vnglich-keyd (19), -eit 


-spritzen, 


(15). 
Dissimulare v. Dissimilare. 
Dissimulator ein falscher annemer 


65). 
MeeCUM &oe. Dysenteria. 
Dis-sipare, -tiperare (85. »« -tempe- 
rare?) strauwen (5, 1). v"-str. (55, 10). zer- 
str.,var. zurstruwen (65). ezustrewen (9). 
strowen (23). drauwen (21). tówen (trowen 
6). hd. brechen, zer-, ezu-br. deylen (8, 


e: -ke (99). wis redich (23). redsprechig , 











DIS 


11). verteylen (299). myn-nern (V &e.), 
-ren (6, 23). dorehbrengen (132). vnnutz- 
lich verbringen (110). Ad. vbel, ibel (76) 
v'zer-n, ren (6). vorteren (22). ouel v. 
(93). storen (8b, 10). Ad. vstorn. Ad. nd. 
v-, hd. zer-storen, -stueren (11). v^- (6), 
zer- (134) -stóren (6). sto- (66, 151, 152), 
stu- (70), sti- (67) -rmen. 

Dissipatio v. Caluisium. 
*Dissistere (cf. des.) abe sten (bb). 
*Dissnidium heue lot (85) s£. heuelot 

fermentatum? heuebloch struetrum? 

Dissociatus gescheyden (8). 

Dissoluere Ad. uff-, off-, auf-, nd. 
vp-losen. auf-lósen (3, 134), -lozsen (4). 
off (18), er- (v6) -lesen. Ad. v-lafen, 
-lasen (5). nd. vorlaten (23). v laufen 
(16). hd. weich, md. wek, krang (17) 
werden, machen (76). en- (19), ent- (6, 
68, 99), ont- (11) -binden, -benden (99), 
-idigen (6). sichen (9). Ad. sterben. 
dowen (ys 22^). op-d. (23). 

Dissolui vf)lussig 7 vnbehebe 7 zu- 
trent 7 geil werden, zurlech-nen, varr. 
-eren (65). S 

Dissolute geil-lich, -iglich, -glich (65). 

Dissolutio (cf. diffectio) vorlossung 
(4). erlesung (76). entlósung (6). ufflo- 
sunge (17). v-lassung (1, 5), lassen (63), 
-latinge (23), -laBerung (Z1). vnbehebig-, 
lichtfertig-keit(65). hd. entbindung. ein 
wilthirt (63. sé. dissolutus cf. wild- 
fang). 

Dissolutus vffgelost (17). offgeloste 
(18). entlóset (6). hd. v-la&en, -lassen, 
-lasen (5). nd. vorlaten. ruchloif (10). 
entbunden (68, 110). hin- (75), far- (65) 
-lessig ; -lesig, ains vngeord-entes, -enten, 
-en lebens (73 varr.) ebenturlich (12). 
vn-gebunder, -behebiger, -beheber; zer- 
trent durch bó sitten d€ do die reiffe 
zersprungen sind; f. raml-erin, -ig, var. 
-mg (65). eyn juffkind (7. adolescens 
perditus 126, Piet, mhd. Fastnachtssp.). 

Dissonantia (7. dyasonia q. cf. )misse- 
hellung (6). vneinhelligkeit (65). awi- 
sicheit (11). 

Dissonare Ad. misse-, miss-, mif, 
misch- (5) -hellen (6, 110), -helligen (75); 
-awtten (1) lauten, -luten. mys- (22), 
hd. mib-, vnglieh (7, 8»), entezwey- (19), 
ontwe- (11) ouele (23) -luden. falsch 
singen (17). mit senen (76. s£. missingen ? 
cf. consonus mit soner :D.). 

Dis-, di- (76), 74 dya-, ab-sonus 
vn- (110), mifó- (75) -hellig. misse-hellung 
(sc 6), -leutigkeyt (sic 152). Ad. nd. mis-, 
hd. muif-, mische- (5), mit- (1), eyn- 
ezwey- (5^) -ludig, -lawtig, -leutig, -lutig, 
-ludende (17), -luten (76). awis-e (19), 
-jeh (11 &e.). 

Dis- 7 ab- (Br. -sopire er- (110), 
ont- (132) -wecken. 

- *Dissquamare v. Desquamare. 
- *Dissta-ntia, -re v. Dista-ntia, -re. 
*Disstercorare v. Discercorare. 

Dis-, di- (76, 152) -suadere, -swa- 
dere /d. ent-, nd. vnt-craden £ -wonen. 
ent-raiden (7), raten (110), -wenen (11), 
-won (18). enworten (21). Ad. abe-, 
weder-, wider-raden, -raten, -ratten (67, 
151), -rautten (76). raden (szc 22). 

Dissuasio ent- (110), wider- (68) 
-ratung. 

Pe niue (4. humiliare) diemutigen 
74). 





DIS 


*Dissuefaetio v. Absuefaetio. 

Dissuere v. Desuere. 

Dis-, di- (76) -suetus, -swetus /d. 
nd. vngewonet. ent-waneyt (55), -wannt 
(1, -wnt (2) -wont (17), -wenet (68). 
eynwont (18). vngewanet (21). 

*Dissuria v. Dysuria. 

AW apio vngenehet (19) vntneyet 
(11). 

*Disswe-re &oc., tudo v. Desue-re, 
-tudo. 

*Distabueret ags. asundum (136 : 
aswun-an, -den Bsw.). 

Di-, dis-stantia hd. vnder-scheyt 
-scheid, -seheidenheit (9 Ann), -schei- 
dung (65), -schaiden (76), -scheiden verre 
(15), -seh. ver (63). verr vnderscheit; ein 
weyte ezwischen ezweier dinge entezwei- 
tragunge (9 Anh.). hd. zwystandung (69, 
76); zwey-st, -steunge (5). entwe-stan- 
dinge (25), -standieh (22). ver-heyd (19), 
-heit (67, 152), -unge (6), -nisse (85). Ad. 
verr-, nd. veer-heit. die verre 4 wyte 
(65). 

Di-, dis-stare Ad. abe-, nd. af-, off- 
(18), von ander (18), von eyn a. (75 &c.), 
weyt von eyn a. (134), wyt von eyn a. 
(69), von eyn, weyt von eyn (66, 70), 
verre (6), entzwey- (8), nd. entwe- (23), 
van en ander, van- yen (11) stan szm. 
(abe-sten 4 von eyn a. stan 5, ebenso 
untersch. -stanen «nd steyn 21), ligen 
der verre vnd wyte halben (75). weyt 
sein (67). 

Distemperantia hd. vnmesse- s?m., 
vnmifhi- 7 vnferti- (17), vnmetich- (13), 
nd. vnmechti-keyt. vnmeb-, vnmáss- 
(134) -ung (18), gung (6, 69, 134). vn- 
mosheit (4). ongetemperijrtheit (132). 

Distemperare Ad. vn-mefhigen sem., 
-mássigen (134), -mifigen (17), -mefgen 
(18). nd. vn-metighen (22), -mechtigen 
(23). onmechtieh machen (132). 
ab sin (11). 

 Distemperatus vn-melig 7 -geduldig 
(10), -fertig (1, 75. cf. Sm. 1, 567). 

Distendere hd. nd. recken. regken 
(21). reken (6, 13). Ad. vz-, v-, nd. wt- 
recken. Ad. sperren. nd. speren (22, 23). 
vz-sp. (5). sporen (18). Ad. spannen. 
roekizin 7 spien (85. »« eructare!). 

Disten-tio, -sio wtreckinge (11). kro- 
deliekeit o. erbeit (8). : 

*Distentorium gezelt (49). 


Distentus vDgereckt (68, 110). gespert 
(110). geracht (8). 

*Disticum v. Catalieum. 
*Distilamen v. Deliquium. 
*Distilire v. Desteliri. 

Distillare Ad. vB-tryeffen, -dryeffen, 
-dryffen, -dryben (18), -tropffen. nd. vnt- 
drupen. ab- (19), von im (65) flieBen. 
nd. afvlieten. scheyden (vor distinguere 
vnder-sch. 152). Ad. distillyeren. distillans 
fauus trieffender honig-, hung-raf, -rof) 
(65 varr.). 

Distinetio vndirscheit (5b, 8). 

Dist-inguere, -ingwere, -iwere (8 
alph. auch diseinguere scheyden ('). ^d. 


nd. vnder-, onder- (11), ent- (12) -sehey- |(1 


den. vnde(23), be- (99) -scheden. deylen 
(10, 67 Mrg.). tailen (76). zerteylen (67). 
*Distinguere v. Distringere. 


€— 





DIS 


*Distiperare v. Dissipare. 
*Distola stegreif (Gf.). 
Distollere v. Desteliri. 
*Distorbium v. Disturbium. 
*Distorcia v. Distortio. 
*Distordo v. Discordare. 


Distorquere yH truekenul n Een 
(17). us truken (6). Ad. uff-, off-tragen, 
4 trucken (1). zu drueken (85). vt- (22), 
vp- (23) -dreghen. pynigen (68, 110). ent- 
ezwey pinen (19). entwe pinighen (11). 
vntdrajen (99). 

*Distortare 2.e. dare zech machen (76). 

Distor-tio, -cia (1) -titas (75) Ad. 
ayschlichait (1); eyschelich- (55), hefülich-, 
t grauwelich- (152) -keit. háflichait (134). 
nd. eyslic-heyt, -et (22). grulichheit (5). 
seheuzliehkeit (4). vnge-schaffenheit (75), 
-staltnuf) (17). ongestaltkeit (21). v'kiert- 
heyt (11). le-, gruwe-licheit (132). 

Distortus Ad. aysch- (1), eysche- (b5), 
heü-, háf- (134), hes- (5), scheuez- (4), 
scheuf)- (75) -lich. nd. eyslie; wansehapen; 
mischlie gestalt. Ad. vn-g., -geschaffen 
(75); vir-keret (19), -karet 1 bose, Mrg. 
awysig (12); vkert. eusslichen 7 awis- 
eligen, Mrg. -ich (13). aewisig (10). grauwe- 
liehe (152). gruselichen (18). grob (6). 
verdrieslich (132). 

Distraetus vnmodig 7 verdacht (10, 
19). zerzert (65). vngizoginer (141). 

Distrahere Ad. ent- (110) ver- (68, 
69), entzwey-ziehen, -ezyhe (152), -tra- 
gen (5), eueidan qas entwey teyn (22). 
entwe then 4 vendere (23). verden (5, 0. 
vendere 18). v'keuffen (11). erlengern (61). 
entzucken (75). 

*Distria (st. dustria? cf. hist-or, -rio?) 
schjlig wort (8). 

Distribuere Ad. geben (85) wvfxg., 
-gewin (21), -ieben (18). nd. ut gheuen 
(23). hd. deilen, deulen (13); vmb-, nd. 
vmume-, om- (11), Ad. nd. vnder-, hd. v. 
andern (18) v. einander, vir- (8, 9) Ad. 
-deylen, -deyln, -teilen, nd. -delen. fyelen 
geben (12). 

Distributio deyl-unge (19), -inge (11). 
teilung (68, 110). 

Distributor teiler (68, 110). 

Districte strenglieh (65). nauweleke 
(99). 
Distrietio zwungung (18). 

Distrietus ptc. sóst. ge- (18), be- (110) 
-zwungen. strenge (110 &e.). Ad. eyn ge- 
byet, -biede, -bot (76), -bod (21) in ej, 
aim (o einem (4) land, lant, lande. nd. 
en ghebede in en land (23); gebeyde in 
enem lande (22). eyn gebyet 7 eyn lant 
(6). gepiet (1). gebyde (55). gebitten (77). 
geryechte £ hereschafft (19). gebeyde, 
gerchte (22). gherieht 7 heerschapdie 
(11) vriheit (£6 territorium, jurisdictio 
81). marekscheydunge (10) eyn ge-m. 
t9). gegent (75). 

Dist-ringere, -inguere (s?c 110^) Ad. 
twyngen, be-tw., zwingen. nd. dwingen, 
be-dw. bindin (8, 9). senftlich (8), semft- 
lieh (9) rurin (2. leuiter tangere). engürten 
(95). streuffeln ( plantas 125 .stupfen(Fris.). 
*Distruere v. Destruere. 

Disturbare be-truben (19), -drouen 
1). : 

Distu-, disto- (75 varr.) -rbium 
storiehheyt (81). struD, varr; strauf) (75). 

*Disuadere v. Dissuadere. 


24 * 


187 


188 DIU 


*Disueo &oc. v. Desuere. 

Dy-, dis- (10) -suria harn-strenge 
4 -winde (Ki.) kaltseiche (10). 

Dithalassum v. Bithalassum. 

Ditare, -ri (225, 74), diuitare d. 
rich, reich machen. zd. rike maken. 
reich werden(9). richin (8). reichen (74). 
riken (22b). 

*Ditella (d aus cl) eselssattel (74). 

*Ditigia v. Digitabulum. 

*Ditimus v. Didimus. 

*Ditinus v. Dumus. 

Ditio ge-byet (5), -biede (12), -biden 
(13), -bet (6), -bede (23), -leyde (szc 23), 
-biedung (7), -pietung (4). macht (12). 
gewalt(10 &e.). her- (9), hir- (8) -schafft. 
pflege (125). 

Ditor (vb.?) ags. gifyrdro (136. ge- 
fyrdhrian £o promote Bsw.). 

Diu Ad. nd. lange. 

Diua heilige selige fraw, o. goettin 
(88). 

Diuar-ieare, -icari, -tiari (134) vir 
ruoche- (19), ver roch- (5), vor ruche- 
(8), ruch- (9), ro-, verb. in roke- (13), 
vorroke-, (23), vorrueke- (11), verwar- 
(75)-losen. ver ruche lesen (8^). v?ruclafen 
17). rüge- (67), ezu ruge- (152), zu ruck- 
Cord 66, 68, 69, 70, 110, 134) -lassen, 
-laussen (68), -bygen (110). v'rochnus £ 
zu schenden machen (21). vor war laf?en 
(18). für wor lossen ( vff lafen £ zu 

ritten (T). zergrieklen (126). gróten 
Wackius). Zer-gritten, -griggen, -griggeln, 
(wetterau.) grageln (Fr.). zergirtten (76). 
sich krummen (110). krom off manck 
machen (132). 

Diuarieatus zergreitet (95). 

Diuaricosus rücheloys (12). ruchloif 
(10). verwarlosiger, geruch-tafftiger, 
-afftiger, -tnisser (74). 

*Diuartiari v. Diuaricare. 

Diuellere, difellere (3) Ad. vz-, v0-, 
auffallen (21), -feln (18), -fellen, -wülen 
(0), -rütten (6), -rocken (17), -rucken 
(9), -reckin (8), -zerren (110), -reuffen 
(11), -wortzeln (5), -wurtzen (76), nd. vt 
vellen. hd. nd. v/-, hd. zu-, zer-storen, 
hd. -storn, -stórn. v-ziehen (17), -teren 
(23). scheiden (17). abe rysBen (19). vnt 
villen (8b). af scheren (11). entrecken (96). 

Diuent-ilare, -ulare (152) wehen (*). 
werffen (110). ver-schudden (132), -sehul- 
n auDbreiten mancherlei Z in m. 
15). 

Diuerberare hd. zu-slahen, -slan sm. 

Diuersi-clinium, -culum, -duum 
v. Diuerticulum. 

Diuers-ifieare, 7 -o ( prs. 7€) hd. vor 
manchir leyen(8),v?mancherlein(wss.mog.). 
verwandellen 7 mangfaltigen (65). 

*Diuersimod-o, -e mancher hande(11). 
manger h. wise (19). 

Diuersio abe- (19), ab- (c9) -kerung. 

Diuersitas manger-handekeyd (19), 
-leykeit (65). abkorung (18). 

*Diuersitriclin-ium, -us v. Diuerti- 
eulum. 

*Diuerso v. Diuersificare. 

Diuer-, diuor-sorium (cf. diuerti- 
culum) Ad. eyn gemeyn md. meyne 
ghemene hus szm. gemein v-, o-ffen huf Z 
hutte (65). g. sende (gemeius ende 35^) 
4 g. stat aller welt (75). offen herberg 


(91). hd. gast-herbergi (Gr.), -hus, -hu, : 





DIU 


-huz (100), -husch (10). ellentherberge Z 
abseyte (14). merchtschopf (25). hospit-al 
(5), -ael (11). spit-ale (18), -al (3, 74), 
-tal (4). spetel (21). 

Diuersus Ad. mancher-, manger- (13, 
19), nd. maniger-, menniger- hande, -han 
(18). Ad. mancher-, maniger- (6), menger- 
(68) ley. abgekorte (18). diuersis colo- 
ribus mengerlay farb (38). 

Diuertere Ad. ab-, 4 zu- (14), nd. at- 
keren, -kernt (13), -kieren (11). abeckern 
(152). zulenden (74). 

Diuer-ticulum, / -siceulum/ -siduum 
(76), -Siclinium Z -sorium (Br.), -tium 
(100), -sitriclinium 7 -sitriclinus (147) 
t. diuersitas 1 flexus viarum (Br., sim. 16), 
-Ssorium e£. locus remotus ab alio e 
-tieulum 7. /. secretus vbi diuerse wie 
simul vertuntur (66 &c., 110 &c.). heymlich 
stad (170), sage (8). hemelieh stat (8^). 
eyn heymelich-keyd (19), -eit (11). wege- 
scheide (10 sm.), -scede (100). scheidweg 
(64). ab-sch. (110). eyn affscheydinge; 
wech van eynander wech (132). vele 
weghe by eyn (147). 

*Diuertilis auDfurlich (75). 

Diues Ad.rich, reych. nd. rike. diti- 
bus rilichan (141). 

*Diuiales 7. Uttere imperiales 4 impe- 
ratores constitute (16) cf. diualis 7. émpe- 
rator (Br.) Gl. m. h. v. 

*Diuieluus trege (6), trach (23). Cf. 
diuidia (2c inv.) 7. taedium, molestia, 
tristicia, (129, Gl. m.). 

Diuidendus teilsam (75). 

Diuidere Ad. deiln. ^d. nd. dey-, deu- 
(13), nd. de-, hd. tei, tai-len. entzwei 
setzen (5b). 

*Diuidieare v. Diiudicare. 

Diuid- (147, Br., Gl. m.), diuin- (16) 
-ieulum 4. castellum in diuisione terra- 
rum positum (16 sim.). slot of borch op 
eynre lantscheydyngen (147). 

*Diuidimus v. Diuidiuus. 

*Diuidiue teilsamlich (75). 

*Diuid-iuus, -imus (152), -uus, 7 -ius 
(76), 4 diuis-iuus 7 -us (76, 129) Ad. tail-, 
teil-, deil-, deul- (13), diel- (49), nd. del- 
sam. 

*Diuinaeulum (2. locus diuinationis 
76. cf. -la £. sortes Pap.) gotheyd (19). 

Diuinamentum v. Magmentum. 

Diuina-re, -ri Ad. zauber-n, -yen 
(110); zóbern (6), ezabern (21), ezeube- 
ren. nd. toueren (23), touorn (22). wicken 
(19). witighen (11). wizzagen (100). wissa- 
gen (10), -sen (s2e 183). Ad. vor-, vir- (8) 
-sagen, -sachen (13); eyn ding vorsagen 
(109); ware, war- wair- (5), wor- (6) 
-sagen. nd. vor saghen (22), warzaghen 
(93). hd. nd. raden (futura). hd. raten, 
ratden (66, 152), rauten (68). 

Diuinator Ad.zoube-, zóbe- (6), zaube-, 
zaub-, zeube-, zobe- (76) -rer. tzouuener 
(132). eyn wicken wicker (19). wiD sage 
(8). ware-seger (18), -seyger (21). war- 
hd. -sager, -seger (55, 11), ad. -zagher. 
hd. wor-, vor- (b) -sager. wissage der 
zauberey (75). 

Diuine v. Diuinitus. 

*Diuinieulum v. Diuidiculum. 

Diuinitas hd. nd. got-heit, lichkeit 
(9, 18). 

Diuin-itus, 7 -o (16), -e hd. nd. got-, 
goet- (76), gót- (134, 151), gott- (6) Ad. 


DOC 


ieh, -liche (5b, 151, 152), -lichen (21, 
134), nd. -like, -liken. 

Diu-inus, -us Ad. nd. got-, gott- 
lich, -leich (1), -liehe (152), -lik (23). 
gotlicher (134, 151). 

Diuisibilis teilsamlich (75). 

*Diuisiuus v. Diuidiuus. 

Diuisum doylt (38). 

Diuisura ritz, schrantz, klack (126). 

Diuitare v. Ditare. 

Diuitie Ad. rych-, rich-tüm (6), -tum, 
-tumme, -tumb (110), -tung (76). reych- 
tumme (152), -tume (70, 151), -tumb (134), 
-tumbe 7 -tunge, var. -tinge (75), -tung 
(88), -tümmer (3), -tumer (4). riche dage 
(19). rikedom (23). richdoem (11). 

Diuitiositas (Gl. m.) rycheyd (19). 

*Diuolgare v. Diuulgare. 

Diuoltres v. Diobolaris. 

*Diuorsorium v. Diuersorium. 

Diuortia-re, -ri, difforeio (76) Ad. 
nd. scheyden. eelich sch. (75). 

Diuortium Ad. scheydunge, eeliche 
Sch.; abe- (b^), ent- (18) -sch.; sch. der 
E (6); sch. zwischen man vnd frowen 
(68). schedinger der e (23). ee schaidung 
(1). schadung (21). schedenisse (99). sun- 
derunge (100). ab-scheid, -scheitZ -schied ; 
-scheyd Z -schey dung, -scheyden ; -scheit£ 
-schide (65 varr.). 

Diur-, dyor- (5^) -nale Ad. nd. diu-, 
dyo- (b^) -rnal, en bok (23). 

Diurnare(cf. diutinare) tagweil thun 
(14). 
*Diurnitas lancksamkeyt (18). 

Diurnus (7. durans per diem) tagig 
(1). dagyck (bb). hd. nd. degelich. 

*Diutenus v. Diutinus. 

*Diu-tinare, -turnare, -rnare (16) 
lange sumen (8), sawmen (9), ver synen 
17). 
: is etus, -tenus hd. lang-, Ad. nd. 
lanc-sam. langig (1, 23). vnden Z mitten 
lang (17). langwirig (16). 

*Diuturnare v. Diutinare. 

Diuturnus (4 diurnus) dage- (5), 
deige- (17), lanc- (55) -lich. vast lang 
110). 
| EN -olgare hd. offen-, uffen- 
(7) -barn, -bern (18), -warn 4 vermern 
(14). nd. oppenbaren vrechtighen (23). 
v'kundigen (10). kuntlich (110), kundich 
(122) machen. kund thun (68). luter 
machen dem gemeinen volck Z7 dem ge- 
meinen man vfschrien (65). 

Diuulgatus gebreit (8). 

Diuulsus vDgerutet (110). 

Diuus (cf. diuinus) góttlicher mónsch 
(6). lufft (76. cf. dium der l. 126). 

*Dixunare (nach mundare, cf. ex- 
seumare?) lawttern (1). 

Do v. Dare. 

*Dobula (125), eyprinus d. (Nmn., Fr. 
1i, 422. frz. dobule), debio (87, Sm. 2, 
244), lebia (Ki.) lebra (95), clebia (Gf. 
el aus d) (piscis, cf. congrus) has-ila 
(87 sim.), il (95), -ele, hessling (Fr. &e.). 
ein dobbeln (125). 

*Doea boire (98. s£. deca?). 

Docere lern (1, 17, 18), o. leren (17). 
hd. nd. ler-en, -ren (55), -nen (4, 110 
wetter.). 

Docibilis (7. docilis) lersam (75, 110). 
vlg. gelernig (15). lerlich (68). ge-l. (8). 
wi- Z lern-lich (17). leirvlich (132). 





DOL 


jocilis hd. lerig (55, ge. (6, 8), 
jg, lirnig (1, 76); ler-, lern-haftig. 
ler-haftich (93), -afth (22), -ich 
leyrafftich, sagelich (132. 2« diei- 
gehorsam (64). 

)ocillus &e. v. Ducieulum. 
)ociloeata v. Doctilotheca. 

Joema, ». Doctrina. 

joetiloqui meisterlich reden (74). 
Joetilo-quus, -gus (cf. spermolo- 
i. eloquens in. doctrina (16). 
Joetilo-theca (76), -teea (8), doci- 
ta (148) (uus doctus »« daetilo- 
a) 7. gymnasium (148); scolasticorum 
18 (16). schüler huf) (8). didoleteeca 
didasealus) ?. scola (16). 

Joetor Ad. nd. lerer. lerre (99). ein 
'eser der kilehen, kirchen (65). 
Joetorare hd. nd. leren. Ad. lernen, 
or werden. doctoir machen (132). 
oren (b^). 

Joeto-, doctu- (5^) -ratus lerer (5). 
meyster-er (18), -1j (17), -y (58), -ey; 
aff (D'. en mesteringe (23). eyn 
isteri (21). doetors wirdikeit (110). 
Joe-trina, -umentum, -ma, dogma 
nd. lere, leer (11). Ad. ler, lzr (20), 
(17), lernung (75). dogma lerunge (4). 
Joetrinale Ad. eyn buch, puch (1 
nd. en bok der lere (28, 15), Ad. 
nd. van der l. (22), ler (1, 76), Ad. 
(Mss. mog., wntersch. von lere doc- 
a). 
Bus lernen (19). leren (11). 
Joetrix lerer- Ad. -in, -eyn (152), 
-sche (28, 132). 

Doeturatus v. Doctoratus. 

Doetus Ad. nd. gelert. Ad. ge-leret, 
| (17, 21), -lard (5^). 

Documentum v. Doctrina. 

Dod-, dog- (75) -aeium Ad. (Mss. mog.) 
? budel. mel beitel (75). à 
Dodona (dea glandium Br. &c.) büsche 
. busch (11). forst (127). dodena est 
0 0 fructus arboris t 2.q. dyana (16). 
Dodrans nun vneze (8). neün lot 
. eyn scherff (19). en seharp (11). 
Dogaeium v. Dodacium. 

Dogma v. Doctrina. 

Dogmatieus (7. docibilis, cf. doma- 
1S) lersam, v/g. gelernig (75). 
Dogmatisare leren (11). 

Dogmatus gelert (75). 


[? d dolo. pol.) chol-bo (141, Gf.), 
 (er.). 


DOL 


Schave (106, 147). schaef (107). schaue- 
metz (dolatura 132). forbyheln (12). 
Schnitmesser (111). zimmer- 7 werck- 
hacken; raiffmesser; dola-brum 47 -to- 
rium 7 -trium kueffer geschir (75). 
adolata (píc.?) bartet (Gt.). 

Dolare Ad. hawen (70), be-, nider-h. 
sim. hauwin (9). nieder-h. (8). pehav'en 
(1). houwen (11). Ad. nd. be-howen, -ho- 
velen (93). Ad. hobeln, be-h., -hublen 
(4), -hoffeln (21), -schaben (68), -schauen 
(8), -reuden (. preparare 13). hóffelen 
(3. heuelen (13). vberhübeln (114). 
v'hoblen (7). sehaben (19). slan (8). uff- 
slagen, cloppen (17. cf. doliare). ebnen, 
schliehten (64). selyten (13). schniden 
mit dem reiffmesser (75). scesson (at.). 

Dolator v. Dolabita. 

*Dolatoria v. Dolabrum. 

Dolatorium (cf. dolabrum) zug-(12^), 
tzoge- (125) -messer. ein schab platz (68), 
schaue plaets (132). hobelbanck (110). 

*Dolat-rium, -ura, -uria v. Dolab- 
rum. 

Dolatura (2. q. dolando auffertur, quod 
dolatur, cum quo d.) hoblung ? glettung 
(110). schabung (68). schauel-, effen-inge 
132). 

Dolatus scessot (141). . 
*Dolea (aus dolium) putigli (Gt.). 
*Doleator v. Doliator. 
*Doleum v. Dolium. 

Dolere hd. smertzen (5, 74); sm. liden. 
smirtzen (74). smerten (23). leiden (17). 
leyt sein (9). we thun (7), done (13). tru- 
ren (6). druren (8). druuen (99). drouen 
(11). Ad. be-druben (17), -truben. moyen 
85). 

*Doliabrum v. Dolabrum. 

*Doliare (fassen Gl. m.) clop-pen (17), 
-phen (8), -pfen (9). 

Dolia-tor, -rius (111, 125, Ki.), dolea- 
tor butte- (b), bütte- (3), but- (69, 70), 
put- (66, 74, 75), püt- (151), pütt- (111) 
-ner. botticher (125). nd. bode-ker, -ler 
(99, 109). Ad. budden. mecher, bender, 
boden-b. (17), bude bendir (55), binder 
(16), schaf-b. (134), pinter (1, 66), pinder 
(10, 15), sche-, var. scha-ffler 7 küeffer 
(15). kiefer (77). eupenmaker (11). 

*Doliatorium sche-, var. scha-ffler o. 
kueffer werck stat (75). 

Doliolum bitsch, hiültzen 
verpicht &e. (Hen. cf. eapedo). 

*Doli-, -dolo- (8, 17), doleo- (9) 
-teca, (3), -tega, -thega (1), -tecta. (16) 
(v. teetura dolei 3; cf. epicauterium) 
koffen- (3), botte- (4), bade- (8) -sehilt. 
boden deck (16). bade-budde (85), -hut 
(17). padhub (75. bütte »« bad!). 

*Doliuia (120), delimo, g. -onis (76) 
(í. eruca; cf. dula) grasewrm (120). 
krautwurm (76). 

Dol-ium, -eum bütte (6). bütt (91) 
butten (70). butde (152). buttde (67). but 
(69). buth (76). putt-e (66), -en (151). 
putt (74). poting 7 -ung (75). budde 
(1 &e.). büde (62). bidde (1(). bode (5b, 
13, 91, 93). bodem (11). bodene (22»). 
bótte (4). vaB. (68, 110). vas (76). leit- 
(Anz. 8, 98), lith- (141) -faz. winuas (93). 
lagel (110). kuyp (132). wein-kuff, -faf; 
züme, var. zufn (74. cf. zumme-n, -] 8m. 


4, 262). kufe (Fr.). koffe 7 deyse (3. 7. q. 


















kanten 


ola (anders G1. m ), dolabell-a, -um 
olabrum. 


ola-bita, -tor eyn hauwer (19). 
ler (110). schaber (58). sehauer (132). 
olab-rum, bisw. -ra, 4 -ella 7 -el- 
7 dolumen (147), delabr-um 7 -a 
; dol-iabrum (1), 7 -atorium (15, 
126), -atrium (75), -atura (q. cf.), 
a 7 -atoria (G5), -aturia (Gl. m.), 
rà (7 bipennis 4 asitia lapidaria 
,adola-tra (Gf.), -tura (21) parta 
Gf). ein hofel adder ein partte (3. 
dextralis). parten (1, 75). Ad. barte; 
à man mit holtz howt (6); bartt 
;bart o.hobel;ain port-h. (76). schrot- 
111). hobbel (17). ein bart do man 
ebnet o. ein zwerchagst; del. helem- 
t, var. helpart (64). nd. barde sim. 
le (2« dolium) 7 ein worffbart (1). 










— 
























DOM I59- 


dese, dose Fr. 1933. dosen, dóste, desten 
Sm. 1, 401, 402 sq.). brenten, prenten, 
vlg. brenckel, brencklin (75). schaff (134). 


Dol-o, -on (cf. dol) sehwert scheide 


(8 &e.). swertstaeb (125). stabswert ; stab-, 
schab- 7 radier-messer (74). pl. streit- 
kolben (91). 


*Dolon (gr., obscurum lat.) dunkel o. 


vinster (74). 


Dolon v. Dalum. 
Dolor Ad. smertz, schmertz. md. 


smert-e (23), -el (225). bedrüpenisse (19 
sim.) der we-tag, -tung , -tumb (4. of. 
Sm. 4, 2). wethu-ng, varr. -ung (75). 
zeericheit (11). rouwe (99). . 


Dolorare schmertzen liden (110). 


ruwen (68). row hayn (132). 


*Dolosa (czuitas 2n jtalza) dolof) (76). 
Dolositas schalekheit (68). loeDheit 


(132). 


Dolosus argelis-t (17), Ad. -tig, nd. 


-tich. drughafftig (17). loes, bedroeglich 
(132). 


*Dolu-bra, -men v. Dolabrum. 
Dolus list (4, 88). hd. nd. argelist, 


"liste 7 betregunge (5). Ad. be-triegung. 
-drigunt (21). nd. bedreginge. drogende 
(8). vn-ehüst (Anz. 8, 1015), -truwe (ss, 


110). losheit (99). upsate (109. vb. -en). 


ain zuber (»« dolium?); boeser an- 
schlag (88). betriebung (»« dolere, cf. 


Gl. m. 3, 185); bef list (76). 

Do-ma, -matis NE -gma (1) (r7. 
astigium 7 euppla 75) Ad. furst, forste, 
opasa? obasa (Sm.) virste (1, 8^), first, 
fürst (6), vierst (1), fyrst (12), forst (152), 
wers (sec 13); first ain ayme huse (19), 
an eynem hub (110); furst von dem huf 
(68); gib-, gi-, ge-bel; geben (77); gibel 
am zimer (75); dach ; ein dach fyrst (61); 
Ee 7 schiff (17). nd. verst, gevel (109), 
dak. 

*Doma (herba) grensich (105). 

Doma-bilis, -lis hd. gut zu zemen; 
zem-lich, -eliche sZm., -klich (6). ezymli-he 
(152), -eh (9, 4. decens 15). gezemet (do- 
malis 8. cf. Gl. m. 5. v.?). temelic (23). 

*Domale (7. dentale 74) sech (74, Gf.). 

*Domalis v. Domabilis. 

*Domam seitenspiel mit richt (25. 
Gi. n. Joh.). 

Dom-are, -ari,7 -itare (75) hd. ze-, 
zá- (134), dám- (113, 126), dem- (Fris.), 
tàm- (113), nd. te-, tem-men. tam maken 
(23). pe-, var. be-ndigen (75). kurre (4), 
heimlich (75) machen, o. werden (15). 

*Domarium huisf gibbil (19). 
huusgeuel (11). 

*Domasonium v. Damasonium. 

*Domastici (a/ph. don-; aus dona- 
tista Br.) ketzer (16). 

*Domatieus (aus dogm.) gelerter, 
cluger, weyser, leych-, list-, trugenhafft- . 
ger (74). 

Domatio pendigung (75). 

*Domatis v. Doma. 

Domatus (/. refrenatus &c.) pendig 
o. gezeumpt (15). 

*Domecium v. Dumetum. 

*Domestieca huf) frauwe (19). 

Domestieus zam (1, 55, 85, 74). kurre 
(74). tam, quer (22^). hd. nd. hus-, Ad. 


en 





hub, hauf- Ad. -genob, -genoybB (5) 
-herre (19), -hebig (110), nd. -genot (99), 


190 DON 


-ghonote (23), -heer (11). ein hufllicher, 
heimscher; pi. -ei huf)gesind, brot-, 
brót-ling (65). 

*Dometium v: Dumetum. 

Domicella Ad. iung-, Ad. nd. iunc- 
vrowe, Ad. -frauwe, -frau, -fró (6). jun- 
ffrauwe (5), -pfrauwe (19), -ff (21). 
ionekfrou (11) ionfer (132). 

*Domicellare ionckerscap driuen (11). 

Domicellus Ad. jung-, junck-, jungk- 
herre, -her. Ad. nd. iuncher. iuncker (1, 
5, 18). ionker (11). constauel (13). 

Domicilium (7. domus, vtensilia, d.; 
sumitas d. 16, habitacio auis) hd. wo- 
nunge; huf-w. (19), -raut (68), -rait £ 
-fogel (17), -fugel (18). huyfrait (132). 
haufrat (67 Mrg.) woninge; bur (93 
hd. nd. vogel-hus szm., -bur (22), -korp 
(6). behusung (65, 110). d. pullorum 
hinerbalek (49). 

Domieula v. Domuneula. 

Domina Ad. frauwe, fraw, frów (6), 
frf (21). vrowe (23, 67). bule (88). 

Dominare, -ri (Mss.) Ad. nd. her-schen, 
-sen (18), -Ben (5), -scopen (22). heirsen 
(21). hirschin (8). herschafft tryben (68). 
virheren (19). v'heeren (11). 

Dominatio Ad. her-schafft, -schoff 
(11). gewalt (17). herschender g.; 5i. die 
herschenden engel (65). 

Dominator d. nd. herscher. Ad. 
herser, hirscher (17) eyn herschapie 
drager (132). 

Dominiea v. Dies. 

Dominiealis herlich (77). 

Dominieus herliche (17, 19). heerlich 
(11). heilig (17). d. dies der herlich tag 
(65). 

Dominium Ad. her-, hir- (8), eigen- 
(65) -schafft. herscop (23). heerscap (11). 
herschapye (132). 

Dominosus hersch (10). herse (12). 

Dominus (7. her-us, -os 1) hd. eyn 
herre, herr, her (21, $8). here (23). heer 
(11) eyn hymmelscehe herre (17). sire 
109). hufvatter dem man gehorsam sol 
sin; buler (88). dompnus eertsheer (11). 
donus ein ritter (7. males 68, 110). ridder 
(132). 

Dominus sabaoth der herre des 
hoeres, varr. her-es, -ef), -rens (65). 

Domistadium haif-stede, -stat (141). 

Domitare v. Domare. 

Domitor dá- 7 tá-mmer (113). 

Domitrix zamarin (141). dámmerin 
(113). 

Domitus Ad. gezem-et, -t, -pt (5, 67). 
ghetem-e (23), -pt (11) zemet (18). 
gedempt; sbst. dimmung (126). 

*Domnoniam prettono lant (Wessobr. 
€f. Celtica passim). 

Dompnus v. Dominus. 

Domun-, domi-eula, domun-ocia 


(110), -tio (132), -euli (p/.? 141) husili | (10) 


(141). cleyn hues (19). huflin (110). huyf- 
gyn (132). 

Domus Ad. nd. hus, huus (11), hues 
(19). ^d. hufj, haus, hauf, hausse (152). 
gesin-de 7 -ne 7 sammelung (65). heim; 
vado domum ich gen h. (75). d. in siluis 
heck (77). d. parrochialis pernerhus, 
wedeme (22). 

*Dona v. Donum. 
*Donacia v. Donatio. 


DOR 


*Dona-, donu- (76) -cium (66 &ec., 76, 
110 &e.), -tium (134), -rium (74, Br., Ki.) 
7. locus vbà dona seruantur (ll. c.). stat 
do man die opffer des tempels hinlegt (74). 

Donacius v. Donarium. 

Donare Ad. geben, dar-g. (75), gaben 
(16). be-g., verzyhen, ablassen (65). md. 
gheuen. 

Donarium v. Donacium. 

Dona-rium, -ria (sg. 22, pl. 65), -cius 
(17) (é. domum 66 &c., 110 &e.) hd. gabe. 
nd. ghaue, gheuinghe (22). gelt-stock 
(110), -block 7 donayt (132). sult (19). 
tzolt (11). pfenning (76). eyn UTE 

Donatarius einer dem etwz gegeben 
wirt (65). 

*Donatim geblich (75). 

Dona-tio, -cia (152) Ad. gebunge, 
dar-g. (75), gabung (76), be-g. 4 gabe 
(65); gobe (6). nd. gheuinghe. 

Donatista v. Domastici. 

Donatiu-um (110, 132), -m (68) sold 
(110). soldye (132). 

*Donatium v. Dona-cium, -tiuum. 

Donator /d. geber, gaber (76). nd. 
gheuer. 

Donatus /id. gegeben. nd. ghegheuen. 

Donee Ad. nd. also lange. Ad. als-l., 
-ver (6). 

*Donisia v. Dionisia. 

*Donueium v. Donacium. 

Donum, 2 dona (76) hd. gabe, gab, 
gobe (6), vergeben gab (93). nd. ghaue. 

Donum gratuitum mol- (9), mol- 
(8) -schatz. 

Donus (cf. dominus) ritter (147). 

*Dopax v. Dapax. 

*Dorea v. Doreas. 

*Doreadion wizwurz (Sum. VI). 

Dor-eas, 2 -ea (14), -ehas (8), -x (Ki.), 
dureas (1) (V. eapr-a, -ea qq. cf., 4 n. 
pr. mulieris; d. mea i. mea amasiuneula, 
nomen leccatoris 16. cf. doreium) geyf 
(110). steingay (74). ein hytt (68. ?. q. 
hett Sm. 2,256). pr. n. eyner frauwen (8). 

*Dorcillus v. Duciculum. 

Dorcium (a doreas q. ?. Br., cf. 
visuneula) augelweide o. liebs (74). 

Doreo (110, Br., Gl. m.), durco (a/pA. 
do- 68, 132), dordonus (74) (7. vorator &c., 
aus lurco?) fresser, slicker, slinder (74). 
Us fra (110), vraes (132). vrait, gulsich 
141) 

*Doreus v. Dorica. 

*Dorcehas v. Doreas. 

*Dordonus v. Doroo. 

Dorella (7. chamselinum, camelina) 
leindotter (143). 

Doriea kriechysch (68). ein kriechi- 
sche sprach (110). griechsche zail. (132). 
doreus a um eyn crieche (17). dorieus 
kyrche (szc 8). 7. thuringus feut. doring 


*Dori-, doru- (Gl. m.) -lus (7. messi- 
eus 74) lo servo (Gl. m.) schalekhaffti- 
ger knecht (74). 

*Dorlieus meyer (81), 
blieus? 


herba, aus 


Dormi-re, -tare Ad. sla-, schla-, slai- (99 


(19), sehlau- (68) -ffen. nd. slapen. 
Dormitare (v. dormire 1i appetitum 

dormiendi habere) naffatzen (15, som. ap 

naftzen (76). netzen (7, Fr. cf. Sm. 2, 


DOT 


721). nyken (13). loddern (10. cf. Sm. 
524 sq.). slumen (9). slummen (12). slor 
meren (132). sehlomeren (110). beginné 
zu slafen (9), sloffin (8 sim.). vaken (94 
Dormitatio slommeringe (122). sehl 
merung (i10). vaek (99). 
Dormitator (£4. homo mnauct dc 
Schliffel (v. a. 1618). 
Dormit-orium, -atorium (v. euk 
eulum) Ad. slaff-, slaf-, slaiff-, schlau 
(68), sloff- (17), schloff- (6), nd. slap-h 
sim. dorm-eter (23 &e.), -etre (99), -ent 
(110, BM.), -iter (132). 
*Dornaeo dornegkem (:4). 
Doronieum gembsenwurtz, sehwi 
delkraut (143). graffoy (144). | 
*Dorotheea (beháltnü& der spies 
Ki) v Drotheea. | 
*Dorrel-la, -a (11) (aws torrela 
phannen ysern (19). pan yser (11) | 
Dorsal-e, -ia (104) rucealaichin (10] 
rugge- (1l, Gf), roek- (8, 17) -laehe 
-laken e -duch (17). baneduch 
tapete (Ki.) len an aim sessel (76). 
dorsuale schabracke (Ki., Fr.). 
Dorsi- (93), dor- (75) -spina ruggy 
(93). ruek gradt (75). 
Dorsuariu-m, -s v. Dossuariu-m| 
Dorsum rugge (23, 93). Ad. rucl| 
ruek, rugk (134), rüke (6), rücke (3), ri 
(18), side (16, 11), rogk (21). l 
*Doruieacio  wedercompts 
eygen (141). 
Dorulus v. Dorilus. 































— 


Dorx v. Doreas. i 
Dos (4. arra, dotalieium, donat) 
morgen- 4 brut-, eyn vor weg m.- (lj 
en margen- (11), prut- (1), prewt- |j 
für- 7 zu- (65) Ad. -gabe, -gab, nd. -ga) 
gabe (65). gebunge (?. dosis 8). morge 
gob (6) -royd (sie 19). eyn dorff| 
domus plebani $0.). pharr-, pharre- 
pfarr- (71), pfar- (6), par- (18, 21) -ho 
parhoph (55). wid-imo (141), -dem ( 
-deme (dos ecclesie 5). wy- (14), wj 
(93, 100) -deme. wedde (106). hanttrop 
(17). mahelschatz (74). hufstuwer (8 
lipgedinge (17 szm.) dotes liplieh mz 
gengab (63). | 
Dos-inus, 7 -ninus (Pap), £ jl 
(Gl. m.) 7. cnereus (UL. c., 141); equus cc 
nini peli (G1. Isid.). ags. assedun (G1. Aelf 
rottenval (11). rattenfalle (sc 19). dos 
(Pap.), -s (141) Z. equus quod sit co? 
eius de asino idem et cinereus (14, 
eyreneus (Pap.). Cf. tusin giluus (Gf) 
460), thasin melena (Sum. VI)? | 
Dosis 7. dos gebunge (8). 4. dona» 
oder medecin (110). artzny (68). | 
*Dos-is, -ninus v. Dosinus. 
Dos-, dor- (Gl. m.) -suarium ium 
tum saumrof) (Fris., Ki.). packbeeste (Ki; 
*Dos-, dor- (Gl. m.) -Suarius sbsf. sa; 
tráger, ballenbinder, rauhknecht (15. 
paek-, CEDE (Kil). 
Dotale begabet (3). 
Dota-litium, -tilieium (76) morgy 
Ad. -gabe, -gab, -gaub (76), nd. -ga 
-giffte (132). gaue (22) lyb ding (4j 
lip- (10, 49), leip- (9), lyb- (123) -gediny: 
i sud (19). ljftueht (11). brut sy 
b). 


—— 












Dotare Ad. gaben (2), be-g., -gott 
(4, 77). nd. begauen. morgengabe geb" 
19) machen (65). margen gaue ghe 
an wedemen (99). beroden (77). 


DRA 


*Dotatilieium v. Dotalitium. 
Dotatus bewidempt (Anz. 8, 4055). 
Doxa ere (17). eere (99). 
Draba hederich (Ki). 2. 

wrensenff (143). 

*Draea v. Dra-cena, -echma. 

*Draeea v. Dragma. 
Drac-ena, -aà (74, 93), -ona 7 -otica 

;) drackin, var. drechin (64). drekin 

, drachyne (125). drac-a track-in, 
na -lein (74). 

*Draeium &oc. v. Drachma. 

Draco herba v. Dracuncellus. Py- 
thrum. 

Draco (cf. traco) Ad. drache, drach, 
iche (3), traeh (6, 66, 151), drack (67), 
ak (93), track (134). ud. drake. erthol, 
] (14). wegk vnder der erd (75). 
*Dracona v. Dracena. 

Draeonarius v. Draconomus. 

Draeonia v. Draconita. 
*Draconiea v. Dracon-ita, -tea. 
Draconi-ta, 7 -a (lapis Br.), -ca, -tes 
24) natern- (17), notir- (8), notter- (9) 
leyn, ? -worez (9). sehlangenkrónlein 
24). turchoys (125). 

*Draeon-omus, -arius (Br., Gl. m.) 4. 
püfer (16), vezzllifer. 

*Dracon-tea (Sum. V, VII &e.), -tia 
ib, 136, Gf.) -tium (143, Gr.), -tum (7. 
rOn 85), -ieca (vv. eolubrina, draco- 
ta), diacontum (96), drag-ontea (64), 
ntea (85, Sum. V, v. columbaria), -uncia 
j) -antea (95), -antes (75), -entea (8), 
nta (74), dracun-tea (Sum. VI), -culus 
13) drachin-, drake- (96) -wortz (8, 96), 
iz (Sum. V). drachen- (143, Gf.), tracken- 
1 nater- 7 slang- (Gf.) -wurz, 2 -kraut 
13). natter- (143), wundt- (74) -kraut. 
i&ur- (95), wurm- (75) -krut. nd. nader- 
um. VII), drage- (85) -wort; draecken- 
ipeer-wortel (143). ags. grimrodr (136), 
mroder (94v). 

*Draeotiea v. Dracena. 
Drac-uncellus (Ki., -uneulus hor- 
lanus &c. (143), -o herba (143, Ki.), 
'agon-e (143), -cellus (143, Ki.) dracon- 
13), dragon- (Ki.) -kraut 7 draconcell. 
*Draeun-culus, -tea v. Drac-ontea, 
incellus. 

Drachma, draema (7. pondus 4 de- 
Ir? genus Br. Sim., cf. dragma) quintlin 
1). halbsort (111). Cf. dra-ecium ghe- 
icht (11) ; -tium gewechte (19); -cina 
in eynre uncien dat achte deyl (147); 
ine uno peso, -ea onus pellium (G1. m.). 
*Dragagantum v. Dragantum. 
*Dragante-a, -s v. Dracontea. 
*Dra-, draga- (Sum. V, VI) -gantum 
f. tragacantha, castologaloe, copo- 
982) hd. nd. dra-, tra- (95) -gant. flit 
um. VI). galitzstein; kupfífer- wasser, 
aueh (74). 

*"Dragent-a, -ea v. Dracontea. 
Drageta (cf. tragea &oc.) pfaftenfut- 
T, trif)net (Kia.). 

Dragma (4. questio, cantus, genus 
Irmamis, fabula, manipulus, pondus, p. 
mami, denarius; aus Opaypu-T, -ic, 
0*qUa, Opp, cf. drachma) vraighe 
41) gesang von der liebe (75). eyn ge- 
iek o. zalspil (8). ezalspille o. ein 
ired (? 9). eyn zaspille (17. Z. q. wet- 
rüu. zaspel f. Theil von zál f. garns 


thlaspi 








DhO 


manipulus fili, auch auf der Rhón Sm. 
4, ?90. cf. tradulus). perala (Gf.). virtel 
(8^). acht teyl der vntz (64). ein geweicht 
(8). phennig gewicht (1). pennig gewychte 
(DP). g. -atis ?. genus carm»mis; g. -e 
pysant sc. nummus (9. cf. bisancius, 
tragma v. binio). dra-ga (11), -eca g. 
-ece (19) z. emplecio manus en goepsen 
(11). eyn geyfferscher vülle (19). 
*Dragmatiee (7. questionarie dc. cf. 
pre. sq.) klach-, sachen-lieh (74). 
*Dragmatieus (aus dram. cf. didas- 
eolus) 2. questionariwus (16), interrogatiuwus 
(Br. &c.). 
*Dragon-e, -cellus v. Draeuncellus. 
*Drag-ontea, -untea, -uncia v. Dra- 
contea. 
*Dramus v. Dromo. 
*Dran-ees, g. -cis 7 -cetis (7. fannus, 
pilosus, siearius &oc.) bobbijn (147). 
*Dranium:;.sacrificium n apto loco (16). 
*Dransis dicitur lle qui cespitat (9). 
Drapetinda (/udus) atzelbergen (112). 
blindmaus (7. myinda ki.). 
*Dratium v. Drachma. 
*Draue-a3, -us(ki.) hunde menner (125). 
*Draulus (sf. tr.) brysproeckich, de- 
ficit in R. (141). 
Drensare cygnorum (141 &e.). 
*Drensere (7. musitare dc.) pratten, 
pruylen (147). 
*Drilex (aus trilix) drilieh (130). 
*Drinarius ». 'Trinarius. 
Drindides &oc. v. Dentrites. 
Dri-norare, -uorare 7 -uolare (147), 
muste- (147), mustel- (Gl. n.), mustu- 
(141) -larum des weselkens geluyt (147). 
*Drior-, dryop- (143) -teris insu-za, 
-ee (7. polipodium Sum. VI). wald-, stein- 
farn (143). 
*Dris-tin, -um (Gl. m.) Jo tribunale 
(G1. m.). richtstoyl van elpen beynen (147). 
*Driuo-lare, -rare v. Drinorare. 
*Dro-eheta, -deea v. Drotheca. 
*Droma, g. -tis (aus drama?) gegen- 
gesanck (74). 
*Dromadari-a, -us v. Dromedarius. 
Drom-eda, 7 -edus, -idus (136), -oda 
(8) (genus camelorum cf. sq.; 3. animal 
velud. equus 176 sim.) rauit (B. aws pa- 
raueredus? cf. angl. rabbit??). wild 
ner olpende (9). ags. áfyrid obbenda 
136). 


ducit dromedos, camelarius (Br. &e.). 

Dromed-arius, 7 -aria, 7 -a (14. q. cf.) 
-us, -os (67, 16), dromi- (136), droma- (74) 
-darius dromed-ari (75), -ar (16), -el (5b). 
drome- (2), dromel- (1) trummel- (74) 
-thier. olpen-te (9), -de (8). ags. seorit 
mon (136). 

*Dromidus v, Dromeda. 

Drom-o, -onius 7 dramus (76) (7. 
nauis veloz &c. cf. velona) snel wit (e 
snell weit (9) schiff. ags. aere 7 bart 
(nauigium Gl. Aelfr.). dromones 7. naves 
t qui nauibus imperant (Br.). scaltich (Sm. 
3, 360). 

UN eyn sleyffer, pr. fule (19). 
sleper (11. 7. g. sleyp-er, -voot, -been atta 
Kil.?). fauler sehlingel (Ki?. Mrg.). 

*Dromoda v. Dromeda. 

*Dromod-, dromon- (Gl. m.) -arius 
(cf. dromo) scehnelleschiffurer (74). 





Drome-darius, -tarius (134) 4. qui|( 





DUC 


Dromonius v. Dromo. 

*Dro-, doro- (1, 7) -theca, -teca, dro- 
tena (22b), -tiea (55, 18), -deca (3), -cheta 
(14), tratega (v. ligmum aratri G1. m.), 
drueta 7 erodea 7 trocia (74), troechus 
(Gf. 4, 355, cf. 370 sq.) (v. baeculus 3, 
eontus, elaua, ea-, var. eco-mbuea 75. 
cf. troclea, trocia, erocea, fureale, 
forale, furale, humerulus, oolista. 
Vrm. aus trochlea alle mit t, e, d anl. 
Formen) grieBpret; ein lauff (74). runge 
(8, 525, 17, 22, 23) off dem wagen (5), 
an e$ wey (17). wagenrunge (22. cf. Br., 
Wtb. Àh. v.). rung (1, 74) an einem wagen 
(74). rynge (152). ein ringe (67, 132). ring 

; 66, 68, 69, 70, 110, 134, 151) 2m curru 
(110). rone (18). kipa (Gt. 7. c.). chiph (3. 
Cf. Sm. 2, 318 Fr. 1, 515, Ziem. 1845, Hófer 
2, 134). kipphel (1). knuttel (75. oberd. 
knüttel, runge fustis). 

*Drudis drat (131). trath (141). Cf. 
drudes 7. gratos (Gl. m. 3, 232)? 

*Drumentum v. Dumetum. 

*Drupedus v. Lippere. 


Drusus 2. patiens, rigidus, contumax 
(Gl. m.). 4. paczens £ énfirmus (16). dru- 
stum, asperum uncareisin szm. (Gf.). 

*Dtotha v. Diota. 

Dualis zwiuelhafftig (17). zwefeldig 
(19). twiuoldieh (11). dubelt (182). 

Dualitas (7. du- 7 altri-plicitas) Ad. 
zwiualti- (1, 6), zwifelti- (v6), zweyfelti- 
(4, 110), zweyfelde-keit.nd. twiuoldicheit. 
ezwey ezal (5). 

*Dua-lium, -rium (Gl. m. 7. q. doa- 
rium, dotalitium) liepgut (19). lif- 
tocht (11). 

*Dubare v. Dubitare. 

*Dubia zwifel (b^). 

Dubietas zwifelheftig (sic 16). 

Dubiosus vol zwiuels (17). euentur- 
lieh (22). 

Dub-itare, / -are Ad. zwi-fen (5), 
-feln, -ueln (17). ezwey-ueln (9), -fellen 
(3), -feln (4). nd. twiuelen. 

Dubium Ad. zwi-fel, -uel (17); cze- 
weiuel (9), zweyfel-l, -Iung (4). nd. twiuel. 

Dubius Ad. zwifeler (6), -haftig; 
ezweifel-h. (4). ezeyffelhafftick (3). vn- 
weyD, var. -wif (64) nd. twiuel-ieh, 
-haftich sim. 

Duea /a formula (Gi. m.). kese vat 
141). 

*Dueadetum 2ags. suur mile; dueiea- 
dus o«imeli melicratio (145), cf. duleaci- 
dus O&O [Auxuc, -um YAUXÓTUXDOV (GI. m.). 

Duc-atus, eratus (11) gheleyde (11, 
81, 99). geleydet (19). geleyte (123). leyt-, 
fur-ung (65). herztum (b, 21). hertzog 
(V). hd. h.-, herzoge- (6, 19) -tum szm., 
-rieh (19). herezochthum (3). eyn her- 
ezog- (D^), hirezochs- (11), nd. hertoch-, 
hertich-dom. Ad. nd. ducate (7. florenus). 
hd. ducat. dogkat (21). docat (76). 

*Ducente-, ducenti-narius hd. zwey 
hundert-zale, -zelieh (110), -faltig (68). 
nd. twe h.-tal. 

Dueentenus der hunderst (sc 7), 
zwei-h. (18, 76), -hunderste (3), -hun- 
dertzte (D). md. twehunderst-ich, -ech. 
zweihundert veltiger (6). zw.- 7 zwei 
hunder-stet (21). ezwirhundirt stunt 


(4). 


191 


192 DUE 


Ducentesimus Ad. der zweyhunder- 
tzte (5), -ste. nd. twehunder-tegeste (22), 
-ste (23). 

Ducenties hd. zwey-, czu ezwey- 
(8), nd. twe-hundert Ad. male, mal, mol 
(10), werp (21), werbe (17), nd. werve, 
vart (4, cf. Fr. 1, 241). 

*Ducentinarius v. Ducentenarius. 

Duecen-tum, -i, -e, -à hd. zwei-, nd. 
twe-hundert. twiehondert (11). 

*Dueeratus v. Ducatus. 

Ducere Ad. nd. vo-, vue- (11), Ad. 
fu-, fü- (6), fie, wy- (13) -ren. Ad. nd. 
leyden, leden (22). Ad. leyten, ge-l. 
truwen 4 ein wijf tr. (132). ein wib 
nemen (110. 

*Ducetum (7. qg. inductilis; 7. salsu- 
cium; qq. v.) schubling ald magen wurst 
(93). weinstel (Sum.). 

*Ducibilis &ec. v. Duciculum. 

*Ducibulus v. Duci-eulum, -llulus. 

*Ducieadus v. Dueadetum. 

*Duci-eulum (Gt.), -eulus (104, G1. m.), 
-olus (121, Ki.) -llus (74, ?5 &e. ?. clep- 
sydra; paruus dur; adj. Gl. m. 3, 238. 
Br.) -bulus (74 &e.), -bulum (11), -bilis, 
-lis (85, ducellus (5^), docillus (76, 
152, auch adj. Br.) duetileus (19, 76, 
Br. ebenso), dociulus Z dorcillus (76), 
duleiolus 7 celuciculus (Sum. el aus 
d) Ad. zapf-o (121 sim.), -i (104), -e; 
ezaphe (3) zapphen (1), zaph, zapff, 
zapffen vor ein va Gs) ezapp-e, -en 
(4), eappe (5^). nd. tappe, tap. kop (21). 
trechter (duetileus 11). drechter (19, 
152). pippe (74). 

*Ducilis (7. duciculus Gl. m.) aufge- 
uig (u£ ferrum 15. cf. ductilis). 

*Ducilare tzapphen (125). ezappen 
(19). tappen (11). entzepffen, ab-, auf3- 
lassen (74). 

*Dueillator zepffer (110). tzepper (132). 
tepper (147). 

*Ducillulus ein klein zeppflin (6). 
dueibulus (sonst nicht dem?n.) en klene 
tappe (23). 

*Duci-llis, -llus, -olus v. Ducieulum. 

Due-, dux-issa Ad. hertz-oginne (19), 
-ogin, -oching (3) -ügin (18), -en (21). 
hirez-ochin (11), -auwinne (5^). hórtzógin 
due.; h'tzegin dux. (6). nd. herteg-, 
hertegh-, hertich-, hartog-inne. 

*Ducius (fabri) kuoltrog (15). 

Duetil-e sbsi., is, -e adj. geslage- 
ner (120 sZm.), -n (malleo (10, 19). slah- 
perding (74). gesmiet (49). eyn slegel 
(massverst. aus , malleus ductile cudit* 
Br.); geleydet (19). leide-lich (11), -clich 
(100). lieht furig (8). 

Ductileus v. Duciculum. 

Duetor ain fierer (76). 

*Duetoria (7- auct.) marekschiffe (74). 

*Duetrimannus v. Mannus. 


*Dueturarius (i. braecteolarius) gold- 
sleger (125). 


Dudum 4d. lang. l. zeit (67). ^d. nd., 


lange, harde l. (99). von langest (110). 
lesten (132). 

Duellare Ad. nd. kem-pen, Ad. -phen, 
-pfen. Ad. strijden (Mss. mog.). striden 
(11). duilare vberwildigen (bb). 

.Duellator Ad. chempher (1), kem- 
phir (5b), -pfer, Ad. (18) nd. -per. stri- 
der (17). . 











DUM 


Duellum Ad. champh (1) kam-phe 
(152), 2 (55), -pff. Ad. md. kamp. 
kempt (8). strijd (17). 

*Duidens schaip; alt wijff (141). 
*Duilare v. Duellare. 
*Duinum &c. v. Dwinum. 

Duitas zvischenunge (Sum.). 

*Dula (herba, 4. eruca, cf. doliuia) 
wilder senff (141). 

*Dula (z. ancilla, habra &c.) ags. 
thiln (Gl. Aelfr.). 

Duleaci-dus, -um v. Dueadetum. 

Dulee-do, -or, -oratio süzchait (2). 
hd. sule- sm., sussi-, süssi- (3), süsyg- 
(151), siessi- (68, 76), sufb-, soys- (13), 
suysse- (67, 152), suessig-keit. suf)- (110), 
sule- (85) -heit. zot- (23), zuet- (11) 
-ieheit. züse, wollost (-or 8). suf (8), 
sus- (9), sief- (76) -machunge (-atio). 

Dulee-seere, -re (3) Ad. sue , süle 
(3), sueB, nd. zote &e. werden. 

*Dulciolus v. Ducieulum. 


Dulcis Ad. sufbe, sue() (66, 70), sub, 
suyl) (67, 152), süBe (6), süelJ (151), sie 
(68, 76), soy3 (13. wetterau.). nd. zote (23), 
zuete (11), sute (99). 

D. melodia sufer thon (75). 

*Dulecisapor siesser geschmaek (16). 

*Duleisapus (quod dulce sapit 129) 
suDe von gesmack (19). zuet van smake 
(1l). duleissapa ags. coerim (136. cf. 
defruetum). 

*Dulcisiola páonien,benigen-, pfingst-, 
gicht-rosen (143). 

*Dulceissapa v. Dulcisapus. 

Duleor v. Dulcedo. 4 

Duleorare /d.suez (4), sül3 (1), sube 
sim. machen. zote maken (23). wole 
lebin (8). 

Duleoratio v. Dulcedo. 

Dulia (£. theosebia; ancilla 6), 
dulium (8, 65) helligen dinst (5b). crea- 
turen anbetthen (15). ane betunge crea- 
turlich heylekeit (8). anbeten creatur- 
lich-e, var. -er heylikeit (9 Auh.). 

Dum Ad.nd. wanne. hd. wan, wann, 
wenne, wen (4). wanner (142). als lang, 
so dan (65). 

Dum-are, -ere (11) (é. spinare Br.) 
durnen (19). doernen (11). 

Dume-, dumen- (9, 23), drumen- 
(8) dumice- (110) -tum, dume-, var. 
dome-tium, -cium (75) Ad. dorn-pusch, 
-busch, -hecke (13, 18, 91). heckig (75). 
hd. durnen- (Mss. mog.), nd. dorne- (28 
doernen- (11) -busch. darn bufje (21). 

Dummodo (0f? i. dum). Ad. also 
m 110), als, nd. alzo (11) lange. albez 

az (bb). 

Dumosus buschechtig (17). doernich 

11). 

iras selten dun-taxat Ad. nd. all- 
eyne, -ene (23), -een (11). aufigenomen 
vnd hindan gesetzt (75). dissesmez (;. 
tantummodo 5^). 

Dumus, ditinus (93) (7. rubus; 
saltus b^; spina 10) hegk (1, 134). hekch 
a Ad. nd. hecke. durnen-h. (19). ge-h. 
523b) hack (5). hage (85, 23, 88). Ad. md. 
h.-busch. hag (74). haen (100). han (8). 
hd. hagen-dorn (1), -pusch, -busch (7, 67, 
134), -busche, -bosch (68). heyn buf$ (21). 
hagelbusch (22). busche (17 sm.). haich-b. 
(132). bósch (6). puseh (5). p.-hagen (9). 


) 







































DUR 


bagen-p. (sc 151). reche (10). stude (1. 
&e.). heidel-berstrud (93), -stud (64, sg, 
123). dorn (s8, 110). doern (11). rauhei 
buseh (91) mora-dumi, -dumum (5| 
von Wackernagel in ditimi gebessert]) 
-dium (74,88) (?. g. mora frutieum 195 
heidel- (64, 74, 75, 88, 93, 123), hol- (55 
111) pram- (74), bram- (753), brom- (15b]. 
-ber, -per (74). 

*Dundieare v. Diiudicare. 
Duntaxat v. Dumtaxat. 
Duo Ad. zwen (Mss. mog.), zwey (1, 19 

21, 110). zwey ding (6). nd. twey (22) 
twe (29), twie (11). hd. nd. beyde. — | 
*Duo s. myld gever (147). 
*Duo duis (7. tribuere, dare, soluere 
Br. aus duim, anders Gl. m.) geben (19). 
gheuen (11, 147). gelden (11, 19). i 

Duo-decennis (-decimus cverdr.) 
-dennis zwelffierig (110 sem). 

Duodecies ezu ezwolf mal (3). Ad| 
Zwelf male, mal; zu zw. maln o. ferter 
(15); zwólf mol (6); zwelft mal (16) 
Zwolff werbe, czolff werp (21). nd. twel: 
werue. : 

Duodecim Ad. zwolff, zwólf (6) 

zwálffe (111), zwelff, ezolff (91). nd) 
twel-eue, -ue. 

Duode-cimus, 7 -nus (66 &e.) Ad 

der zwo-, zwe-, nd. twe-lffte, Ad. zwelfft 
ezwlofte (3). | 

Duoden-arius, 4 -us (Mss. mog.) Ad 

zwolff-, zwelf- (67, 68, 76, 110), zweyfeldig, 
(sic 18) -zale, -zelig (110), -faltig (68), 
der zwólf zalig (6); dy, die ezwolft| 
(3), zwelffte, zweltft zal. sehilling (14 
-arius twelf tal, -us tweluich (23). | 

Duode-nus v. -eimus, -narius. 

*Duorancia v. Deuorancia. 
Dupl-are, -ieare Ad. zweyfel-digen 

-tigeu, -gin (18). zwolfeldigen duplare 
zwoffaltigen duplieare (21). zweueldige: 
(13). zwifaltigen (76, 134). tweuoldighe: 
(23). zweifaltig (6), zweueldig (17), ezwy 
faeh (4), -fachtig (75), -falt (110), -falti; 
(68) machen. dupelen (110). dubbelen (132 

*Duplarium (anders Gl. m.; cf. dui 

num) tzwern (125). | 

Duplex (cf. duplus) zwifaehtig (15; 

*Dupliea-nus, -rius (Br., Gl. el di. 

twen partyen in loisheit gunstich is(141. 

Duplieare v. Duplare. í 
Duplieator v. Diplodiatorius. Dit. 

plonatarius. Bilinguis. fi 
Dupliciter zwifal- 7 zwifach-tiglic! 
(15). 3 
*Duplicium (7. q. bilix q. v.) zyilini 
(75), -hing (1). | 

*Duplicius zwifa-ch Z -cht (75). 

Dupl-us, -ex (q. cf.) hd. zwi-faltij: 
(6, o8, 110), -feltig (69, 70, 134), -fae 
(4); zwey-feltig, -feldig ; zwefeldig, zway: 
faldig (1). nd. twiuolt (11); twe-uolt -ut 
-uoldich -ex (23). ' 
Dupondium v. Dipondium. , 
Dura mater, d.-meter (645) di. 
vssernhyernschale, var. ausserhyrer 
Schal (64). uer hyrn (275). usserRE 
(93). | 

fom warhaftich (29b). duerhafi. 
tieh (132). we-, duy-rechtich (147). — | 

Duraeinum weichsel (91) hartlin| 

(Hen.). 


EBE 


Duramen 7. iesía & sectio (16). 

Durare Ad. harten (53b, 68), vh. 
17), herten, harne (10); hart werden 
ul machen (68); weren; wol (12), lang 
(110) weren. ad. harden (23); volstendich 
blijuen (132). 

Duratio werhaftikeit (9 Anh., 65). 
werigkeit (65). 

*Duratiuum werhaftig (65). 

*Dureas v. Doreas. 

*Dureo v. Dorco. 

Dureo (7. trieris 75, 141, cf. h. v.; pl. 
-ones nawigia fluuiatilia Gl. m.) schiff 


dry zelig o. mit dryen zelen der ruder|( 


o. mit dryen mastbaumen (15). 

Dure, duriter hart-lieh (5, 110), -lie 
(23), -liken (22). Ad. hert-liche, -lich (3), 
-liehen (21), -eclich (6), -iklieh (134), 
-glich, -ikleichen (1), -tenglich (6:7), 
-ttenklich (68), -enlich (76), -erlieh (5^). 

*Durego v. 'T'hurego. 

Durere (7.durum fieri Br.) hart wer- 

den (10, 12, 68), sin 110). virhertin (8, 9). 





EBR 


*Duria v. Duritia. 

Duribueeus v. Duripucius. 

*Duringia v. ''huringia. 

*Duriosus v. Durosus. 

*Duripucius awderputz o. eudrischer 
(74). Cf. duribuec-us, -ius (147) é. qui 
munquam vult aperire os (Br. &e.); eute- 
risch zd. (Sm. 1, 129). die den mont 
steeds toe heldt (147). 

Duriti-a, -es, duria (76) Ad. harte-, 
herti-, herte-, herthe-keit. hirtekeid (17). 
hardieheyt (23). 

DRM hert (76). duriosus 2. durus 
129). 

*Dur-tus (piscis 9), -sus (Gl. m.) 
dors (9). 

Durus Ad. hart, herte, hert. nd. hard. 

Dustria 7. nobili-tas (74. 7. q. in-d. 
76, Br.), -S (76. 7. q. dustrius 110 &c.) adel, 
edelkeit (74). 

*Dustrum druuh (at. 5, 254). 
*Dutamare v. Dwinare. 
Duteronomius v. Deuteronomium. 





EBU 


*Duuinum v. Dwinum. 


Dux Ad. furer. Ad. nd. vorer. fure- 
(525, 7), vor- (22), geleid- (1105), gleydfà- 
(68, 1102) -man. Ad. hertz-oge, -og, -ag 
(21), -àg (18). hirez-oche (17), -ug (19), 
-auw (5^). nd. hert-oghe (23), -eghe (225); 
hartoghe (11); vorste (14). 

*Duxissa v. Ducissa. 

*Dwi- (28), gew. dui- (alph. dwi-), 
dewi- (23), tvi- (17) -nare, dutamare 
(6) dimare (Sm. 4, 309) Ad. zwirn-en, 
g (sec 76), zwernen (18), zwiermen 
Sm. &. c.), ezweren (21) garn treben 
17). nd. twernen. 

*Dwi-, duui- (6), twi-, tvi- (17), tui- 
num (of. engl. twine), twinum 4 twi 
(5^), dymum (sm. /. e. cf. dimus — 
bimus Pap.) hd. zwir-n, -en (1, 4, 16). 
Ztwirn (8b). zwern (5b, 12,18, 21). zwierm 
(Sm. Z. €.). twern (23). fadem (4). netze 
(89). neyeze (13). 

*Duinus (a/ph. dwi-) zwornt (1). 


193 





Ea darvmb (9 &e.). 

*Ea polis (7. exemplar) en by teken (23). 

Ea tempestate zu der selben zit (8), 
ezeit (9). 

Ea-tenus, bissw. -zinus, -propter 


- dar-vmbe (99), Ad. -vmb, -umme (8b, 


100) -ymme (13). dorumme (9). bij ader 
mit dem selben (17). 

*Ebannire vyf- (132) vf (6s, 110) 
-bannen. ) 

*WBbannitus vyl-, vÓ-gebant, -geban- 
net (25.). 

Ebanus v. Ebenus. 

*HEbar v. Epar. 

*Hbdasilon (aus heptaphyllon) sye- 
ben bleder (17). 

*Ebdom-a (8), -ada, -oda, -ida, -eda, 
hebdoma-s, -da (Br.) hd. wo-, wa- (8), 
wu- (6), w- (21) -che. nd. wek-e, -en. 
achte dage (5^). 

Ebdoma-darius sm. (v. prc.), -rius 
(8) eyner der, dye (18) dye wochen helt 
(18), had (21). en de de weken holt (23). 
eyn wochen halder (5), wechen helder 

—(132). Ad. (cf. Fr. 2, 4553. Sm.4, 12) wo-, 
wu-chener. wochin man (8^). woche- (19), 
wec- (11) -lich. 

*Ebdoma-datim sZn., -tim (3) Ad. 
woche-, woch-, wüch- (6), vuch-(7), wólch- 
(3), wochen- (4), wochig- (75) -lich. weclik 
(23). wekelink (22). alle (68), all (110) 
wochen. by wechen (132). 

*Ebdomarius v. Ebdomadarius. 

*Bbdomatim v. Ebdomadatim. 

*Ebdomida &oc. v. Ebdoma. 

.*E-, he- (Br.) -bdoas (7. spacium V11 
dierum, Bv.) seuen tal (23). 

*Ebedo v. Hebetudo. 


DixereNBACcH. GrossaniuM. 





E 


*Bbedus (cf. ebeta, ebulus) ebech (23). 

*HEbelus v. Ebulus. 

*TWBbelustre v. Ebilustrium. 

*Hb- (alph.erb- 47), erb- (96) -enenti, 
ebenuenti (85) (herba; aus erba- 
oenanthe) garwe (/L c.). 

E-, he-benus, ebanus (est arbor in- 
com-bustibilis, -stibilis, -buscibile; 
cf. elenus) flader (75). fl.- (4), fladren- 
(3), vledern- (13) -bawm. eibe (74). 
wuet-(74), wut- (53b, 17), wint- (1) -seher- 
ling. wotscerlnk (23). wedesch here 
(sic 29). butschürling (1). ebenus (BM. 
409). 

*Ebere &oc. v. Hebere &c. 

*BEbeta ebeschlouch (96). ebeth iue 
mesceh eyn erud twierleye (225). Cf. 
e-, hi-biseus ibisch (Ki. &e.). 

*Bbet-are, -atus, -udo v. Hebet-. 

Bibibati v. Epifates. 

bibere d. v)-, nd. v'- (11) -drincken 
sim. (€. gr. ebibe culum 132). 

*HBbidudo v. Hebetudo. 

*Hbilus v. Ebulus. 

*Hb-ilustrium , -ilostrium, -illust- 
rum (9) -elustre (v. bós gem?na lustria 
sc. anni 16; Qus bilustre?) zweyer 
zit jar (8). XX jar (9). zwenezig jare (17). 

*HBbit- v. Hebet-. 

*Hbolu-m, -s v. Ebulus. 

Tibor v. BEbur. 

*Eborium (aus orobus?) vogelwicken 
(96). 

*Ebredio ags. hrisil (Bosw.). 

*BEbrex 4. senex (16). 

Bbri-are, -ari, -etare, -etari Ad. nd. 
druneken, v-dr. (22), Ad. truncken, 





trucken (4), droncken (132) machen, 
maken, 7 werden (7, 64). 

Eibri-etas, -ositas ^d. truncken-, 
druncken- (18 &e.), nd. vordruneken-, 
o (110 &e.) -heit, -keit (18). vbertranek 
( 


Ebriosus gantz truneken (110), 
droncken (132). 

Ebrius Ad. druneken. »d. vor-dr. 
folle ge-dr. (10). truneken (69, 70). trucken 
(4). droneken (11, 132). vol (110, 132). 

*Hbula v. Ebulus. 

Ebul-lire, -ire (11, 64, 65) Ad. vber-, 
vber sich (65), ab- (8), auD- (64), vo- 
(17) -sieden, -syden. auer zieden (11). 

*Hbul-itio, -itio vbersich siedung, 
syden-digkeit, varr. -nigkeit, -igkeit (65). 

Ebu-, ebo-, ebi-, ebe- (3) -lus, 
ebul-a (85, 96), -um (136b, 141), -i (942), 
ebolum (943, Sum. II), euoli (Sum. II) 
(cf. ebedus. meatrix. nigella. Gf. 1l, 
153. BM. 66) Ad. at-tah (141), -ach £ -che 
(Sum. I1), -ich, -tich. attieh-krut (68), 
-kruyt (132). adche (93). addieh (75). 
adich (74, 96). etich (85). adrech (77). 
retieh (10). adik (183, 283, 47, -us s5). 
adek (22). adeck o. adich als iung ho- 
lunder ein kraut (74). adeke, eyn crud 
also iunc alhoren (22^). acke (95). aeten- 
staud (Kki?.) ebieh (5b)  ebche (21). q. 
habijek (143). harstreut (47). heylender, 
sommer holder (73). «gs. uualhurrt (136^), 
ellenwyrt (942). 

Ebur, ebor Ad. helphini- (104), hel- 
fen- (1) -pain; helfin- (19), helffen-, helff- 
(75), elephanten- (110, 132) -bein, -dyer 
(19). elpen- 2d. -ben, -beim (132), -dier 
(11), ags. -derban (136). juorie (99). iuoor, 
auoor (Kil.). 

25 


194 ECL 


Ebur-neus, -inus (1) Ad. helffen- 
beynen. von h. (17). helffen-beynecht 
(b), -beynigk (21), -beinig (75), -baynein 
(9). elpen-benen (11), -benich (23). 

*Ebursator vfseckler (645). auDge- 
ber (649). 

*Eecam (11, 75), ellam (74, 75) siech 
dye (17). schawe die o. disse (75). syhan- 
die (74). 

Ecce hd. sich, syche (133, 151, 152). 
zich Z ze (23). su (223b). sech hie (99). 
hd. nym, nim, neme (133) ware, wair 
(5); nyem war. schawe (15). 

*TEecine sich hie (100). 

Ecclesia Ad. kirche, kirch. kijrch 
(132). chireh (1). kirg (21). kerke (23). 
kirch (6), kilh (93) 7 kristenheit. 

E. filialis zukirche (75). 

E. kathedralis pistumb (1). 

E. metropolitana byschup (5^. epis- 
copus bischoff z0.). 

E. militans dy do vechtende ist (9). 
die v. eristenheit (12, 15) wider vnrech- 
ten glauben (15). 

H. triumphans dy do sygenthaft 
worden ist (9). die syegehaftige cristen- 
heit (12). gesighafftg wider die vnglau- 
bigen (15). 

. Heeclesiare zusamen ruffen (19). to 
zamen ruepen (11). 

Ecclesiastes hd. ein buch Salomonis 
(110 sm.), der welt verschmehung (65), 
von der samelung sZm. (samlung, same- 
nunge) der werlt sim. (welt, werlnt 
152). das puch der verschmechung diser 
welt (75), der vppikait der welt (1). der 
werlt versmehung (1). der wernt versu- 
menung (21). 

Eeclesiastieus Ad. kirch-er (6), -er 
herre (V), -her (67), -ener, -ner (69, 70, 
134), -ieh (b^, 19, i10). kirgener; in 
der samenung (21). eyn bueh von der 
same-nunge, -lung (7) der dogent (5, 7, 
sim. 65). das puch der newen weishait 
(1). sigriste (6). kerklic (23). kirke- (11), 
kyreh- (132), kirch- (110), erist- 7 cri- 
sten- (65) -lich, o. von der kirchen (110), 
off van der kijrehen (132). 

*Reeula (aus ?tal. eecola ?) siech siech 


Ececum (17, 75), ellum (74, 75) siech 
das (17). schow den (15). syhanden (74). 

*Ecia, g. -e eyn brille (18). 

*Ecleta v. Hectheca. 

*Eelygma v. Eleetuarium. 

*Belipea v. Eclipsis. 

, Eclip-sari (11, 19), -ticare (19), eglip- 
pitare (8), -picare, -to (17) hd. gebrechen. 
nd. gebrec hebben (11). 

Ecli-, ecly-psis gebroch (17). gebrest 
(11 Mrg). ver-schwemmung, -bleichung 
(126). abgang der planeten schyn (575). 
e. Iune mones finster o. verleschung ; 
e. solis sunnen-f. o. -schines vnderzug 
(64). eclipea 7. obscuritas t ludus (16). 

Ecli-, ecly-ptieus gebrech- (110 &c. 
gheblec- (11) -deeh. B | ? 

Ecloga v. Egloga. 

E- (64), e- (Br.), 6- (81), gew. i- (Br. 
&c. ngr. 0-), y- (1), hi- (85) -eonomia, 
hyconia (79), ieo-mia (110, 132), -nia 
(8, 68) vor steunge (8, 9). huf-haltung 
à -habung (75). huusraet (81). die kunst 
von regierung des hauses, var. huf) (64), 
hufgesynn zu regieren (sé. -iea 68). 


ECH 


EDE 


hausmuter (s. -ma 1). drotscap (79).| (129, 147), -nades (pl. Pap.) est insula 


droDBe samment (8^. cf. economus). 

E- (Br), i», y- (93) -eonomiea huf 
sorg (110). (kunst) gelert selde eins 
husgesindes (93). eyn konst om eyn 
huyb off family tzo regeren (132). yeo- 
nicorum (ber) von der haus gschaft (1). 

T-, i-, y-, hi- (6, 85, 23) -conomus, e-, i- 
eonimus, -conomieus, yconammus (6), 
hycomus (79), 4 echomidus (6) (7. dis- 
pensator) hd. nd. vor-, v?- (1) -stender, 
-stenner (18), -steher (3, 5). fursther 
(4. cf. forest-, luc-arius). forst maister 
(76). ein hau-, varr. hey-Blicher man 
(64). hufBknecht (125). Ad. schaffner. 
hus-sch. (110), -wert (22), -wurt (6), 
-haber (75), -vader (23). drocsote (19). 
drofeBe (85). drossae-t, -rt (Kil.). schaffer 
(9). seheffer (8). eyn dispenserer (132), 
besteller. van dem huyfgesinde (132), 
der huDgesyns (68). 

Econtr-a, -ario hd. widder, w.-vmb 
sim., her-w. (11). nd. wed-er, -der. 

Eiconuerso //d. wider vmb. w.-om (132). 
weder vme (23). 

*Heor v. Echo. 

*Heosmen v. Elieosmon. 
Eequando wenn joch (126). 
Ecquid Ad. siech was. sye wat (132). 
Ee-, en-quis ist etwar (88). 
Ejstasis &c. v. Extasis. 

*Hoeteca &oc. v. Hectheca. 
*Eculeus v. Cueulla. Aculeus. 
'Ecu-, aeu-, selten equu-leus, eculius 

(15 varr.) (7. eatasta, expansale Br., 
expensale 6, patibulum éoc.) marter 
bovn (93). hd. galgo (Gf), galg, clag 
(sic 110). hd.nd. galge. sper-g. (5), -galgen 
(9). eynsnel eyns galgen (17). eyn snelle-g. 
(3). dypstock 7 gake snal(19). kacke (12). 
Stock, kaeck (11). stog (8b). notstal (4). 
eyn rang (0). ram (21, 6, 75) der weber 
zu den tuchen o. daran man die leut 
martert (75). reme (13, 22). rem (v6? sus- 
penduntur cornes 15). rame (13, 152). 
pynram (110, sm. 132). ross ec. 2n carcere; 
resslin equ. (91). das rosschen (125). 
eruleas (7. mediastinus, pilorium) 
pranger (3). 

*Echalium v. Euchalium. 

*Echare wider hellen (75). 

*Echates 7. dea magorum dc. (16) aus 
Hecate. j 

Echemythea (&xepo9ta) verschweig- 
samkeit (126). 

Echid-na, -gna(125) otter (125). ater 
(132). nater (110). 

*E- 7 v-chinastrum (?. pul-, peri- 
monia, pelonitis, Tt€A0VÁttc, geran-ium, 
-ogeron é&oe.) windischer storckenschna- 
bel szm., nl. knobelachtig eranebeck (143). 

*Eechinna &oc. v. Eichitudo. 

*Echinum (7. abomasium) salter, bók 
(109). .Verwechselung mt dem  Psalter 
(salter) der WZederküuer! i. q. echinus 
die mannigfalte (Ki.). 

Echi-nus, 7 -uus (141), echminus 
(piscis dc. 16), ethymus (p. V. Hamb.) 
glasauaz (G£.). huso (141, Gf.). huse (Sum.). 
huze (V. Hamb.). ygel; kestenigel (?. e. 
hülse; 126). kastanien schlw (Z. calyx 
echinatus 109. cf. Br. Wtb. 2, 842). 

Echites aern stein (19. —« aetites). 

*Echi-tudo (76), -nna, g. -nnadis 


que-dam, (16), -libet (129). eylant (141). 

*Ech-iuus, -minus v. Echinus. 

Echo (g. -onis 110 &e.), Z icheos 
(100), ichoos (120, 121, Sum.), ecor, g. 
-ris (9) galm (13, 100, 121, 141, Sum. &c.). 
hd. wider- sim., hd. nd. weder-galm (8, 
9), -galle (5), -schal, Ad. -schall, -hal, 
-thon (126), -uit (19), -geluit (122), -ruep 
(11), -elanek (110, 132) als in den buss- 
chen (132), welden (110). ags. uuydumer 
(136), wudumzre (Bsw.). 

*Echola 7. consobrina, (16). 

*Echomidus v. Economus. 

Edacitas vraz-(85), fraifj- (19), vraet- 
(11) -heit. hd. frefe- sim., frássi- (134), 
freBig-, freezig- (9), freyssi- (3), frelich- 
(68). frisch- (6) -keit. freBerij (17, 110). 
frasserey (4). nd. vress- (23), vrass- (132), 
werd- (22) -icheit. 

Eida-culus, -seulus hd. frasse, fraf), 
fraib (19). frayDe, vressieh (132). 

*Edagium (:eda basterna Gi. m. — 
rhedagium q.v. :rheda) wagen o. rof)- 
zol (64). 

*BEdaliu-m, -s (de manzare Gl. m.) 
speise (un£ersch. von edi-, edu-lium 67, 
152, jedoch identisch mit edulium Nr. 1 
in 66 &c.). 

*Edam v. Edera. 

*Hdasculus v. Edaculus. 

Edax Ad. freczig (9), freDig. vres- 
sich (23). vrazzich (8). frassig (4). vrae- 
tich (11). vraet (99). wars (100). werch 
(22).frisch (6). eyn frefger (15). schleitzer 
(126). rüch (25. cf. Sm. 3, 19). 

Edecumare v. Edicomatus. 

Eden, edem (. delicie paradisi) 
wollust (17). wolust (1). 

Edentare Ad. zende, zene, zen vf- 
brechen, -ziehen-(8). ad. de tenne vt 
breken. 3 

*Edentarius zanbrecher (110). 

Edentatus zane- (10), zen- (12) -loif. 
zanloD sieut puer (8). zantlos s. senex 
(9). ainer dem die zen vf gefallen o. 
gebrochen sind sécut senex (16). 

*mBdentomatus v. Eidieomatus. 

Edentulus zan-lof (110, s. puer 8), 
-loz (4), -laD (17), -eisch (see 68), -Iucket 
(64, 110). zant-los (s. puer 9), -loyf (132). 
czenelose (13). on zen (64). tantloes (11). 

Ede-, edi-pol (7. per edem. pollucis 
Br, adv. ?urandi) hd. scheltwort. bei 
dem hauf) edelpols (74). 

E-, he-dera, edra (8, 75), hedra 
(133), edrea (293), edam (11 en ephaw 
(1, 64, 110, 123). epfau 7 mauerpfau (114). 
ebhaw (hed. 110€). ephew (67, 1102). 
ephei (91). ephee (76). abhew (110b). ebheu 
(ed. 110€) ebhówe (15). ebowe (95). ephew-, 
ephe-, ebeien-baum ; wild-eph-eu, var. -en 
(15). ebóüm (11).hd.nd. ebich.ebb-, ew-yche, 
ebeche(19).ebechhee(Sum.).abech (101). ep- 
pieh(es, 15). y wesche (22). ybische (5). ebe- 
schlo (47). ibenloub, wintergruen n. 
eygloff (85). eyloef (11, 132). yflóf (109 
iue 4 auey (arbor 23) ein ibe ? ylme 
(8). eib (14). ib (arbor 15). pe (4). 
SE (13). paum- (9), baum- (8), wede- 
(11, 109, 74), weden- (85), wed- (47, 74, 
132), welle- (Sm. 4, 30) -winde. ags: uuido 
iuuindae (1362); ifeg (1365). weminde 2 
ingroen (107). wintaw (Y). pawmbinden 
| (edere 3). grund-rebe (100), -reb, -eram, 








EDI 


asch (74). ed-era, -ra arborea ebich' 
(17, 153). eyn esche (17). edera nigra: 


ebhovvi (101). ags. eordhifig (948). e. 
terrestris gund-eram (8), -ram (9, s5, 
96), Craue (47). gunne drebe (se 11). 
grund-reb (153), -reben (144). grundt-, 
gundelráb, »/. onderhauer (143). 

Edere Ad. sprechen, reden (8, 9), 
machen, zelen, zalen (6), efben, offen- 
barin, -baren, -barn, -born (6), geberen 
7 buwen (65). nd. sprecken, seegen (99), 
maken, telen, teken (22), eten (99), etten, 
nutten (85), oppenbaren. 

Edes hus (5) huus (11). hues (19). 
huf) (8, 110). haws (9). 

*Edibilis v. Edilis. 

*Edieare hochermachen (74). 

*Edieari hocherwerden, enteren (74). 

Edicere Ad. ge-bieten, -b. als die 
weltlichen (75), -byten. Ad. nd. ge-bieden, 
-beden (19, 23), -pieten (4), -benden (18), 
-breyden (21); beyden (22); kun-den 
(2) -digen, -gen (21). v-kunden (6), 
-kondigen (13. aufMruffen (75). 

*Edieium v. Editio. 

Edico-, edito-, edento- (76), edu- 
17) -matus (7. exstirpatus 165 cf. G1. m. 
, 263) hd. aus- (9), v-geworffen. edo- 
(16), ede- (Br.) -eumare, 7 -gmare (16) 
i. excerpere. 

Edietor gebieder (11, 19). 

Eidietum (7. editio q. v. 110 &e.) Ad. 
nd. gebot. hd. kundunge, aus- (4), vD-k., 
-kundigunge, -ruffung (75); ansehundung 
ye instinctus; -auscundung ?). gebod 

vB kunning (21). gebott 4 v'kundung 
(6). gebotte 7 v'konnung (18). en bot £ 
vtkundinge (23). machung o. verkyn- 
dung (67) auDgeriefft bot (110). gebiet 
der weltlichen (ind. der geystlichen; 
75). eynes wertlichen fürsten gebot (3). 
koningis g. (8, 9), 7 gesecze (9). 

Edieula breidihus (93). huflin (8). 
hauslein (9). 

Edific-are, -ere pawen (1, 4). bawen 
(9, 134). hd. nd.-buwen. huser b. (110). 
buhen (5, 91). ezimmern (19, 68, 110). 
stichten (99). 

Edifieatio stichtunge (99). nutzbar- 
keit 7 besserung (65). 

Edifieator pawmaister (1). 

*Edificatorium ein nutzlich ding (65). 

Edifieium, 7 edinphium (76) (7. 
machina, fabrica 71, frabriea 1) buw 
(76, 110). buwe (12, 19). Ad.-nd. ge-b., 
-bauwe (152) -bue (11), -bu (21), -bav (1), 
-bou (49), -paw (1), -pew (9), -bewe 
(70, 151), -bew (134), -bude (5), -buez (8), 
-buesez (18), -zymmert (8), -zimmer (68). 
E (22). ezimmer (9, 19). tzymmeringhe 
132). 

Eilis sbsí. (7. edituus 110 &e.) Ad. 
hus-, huf)-, haus-wirt (8, 9), -warter (68), 
-verwarter (93), -huter (75), -hieder (110 
sim.). spiel- 7 schaw- (88), kijrch- (132), 
kirehen- (110), paw- (123) -meister. hail- 
BP eger (88). pl. kirchprópst o. pfleger 
91). 

Edi- (132), edu- (76), edibi- 7 esibi- 
(110) -lis esserlieh (110, 132). 

*Edili-um, -tium (110) 7. vo-, fo-, (3 
-racitas 4 dignitas im domo (10, 110, 134. 
cf. edulium). fraBamkeit (74). querder 
(8, 9). geiezi- (3), grolich- (sic 18) -keit. 

*Edili-, edi- (68) -um, 2 -tas (74), 
-tium (68, 110, 132), edicilium (68) 7. 


SEL 





EDU 


dignitas edilis, als solehen ampt (132). 
torwarterey (74). 

*Edinphium v. Edificium. 

*Edima v. Endiuia. 

*Edipol v. Edepol. 

Edis (Z. aula) sail (19). zael (11). 

Edis-serere (Br.), -Sere, -serare, -cere 
(16, 110), -erare (76) hd. vflegen sim. 
be-tewten (9), -duden (17). wiflieh (17, 
75), subtiel (74) reden. exponiren (99). 

Edi-tio, -cio, -eium, 4 -etum (110 &e.) 
hd. machunge; ge-m. (6, 21), -bietung; 
gebunge (67, 152). nd. ghemakinge (93). 
buunge (5). gebot (110, 132). 

*Bditomatus v. Edicomatus. 

*Editor v. Osor. 

Editus Ad. gemacht. nd. ghemaket. 

Edituus (7. eampanator 74, cf. edilis) 
hueter der kirchen (75). huf) hudir (8). 
haws vater (9). mefer (64, 74, 91). 
glockler, kirehwart (74). 

Edo schlemm-, fress-, suff-, brass-, 
schleck-, full-er (88). 

Edocere leren (9). heruf)Ó-l. (65). 

*Edoeu-, edog-mare v. Edicomatus. 

Edomare czemen (19). teemmen (11). 

*Edonisia v. Dionisia. 

Edra (&0pa; ij. sedes episcopalis 16 
bischoff stul (c d ) 

*Edr-a, -ea v. Edera. 

Edueare (2. nutrire, ducere) hd. neren, 
er-n. fuden (8): fueden (66). voeden (132). 
fyden (13). voden (23). fochten (291). Ad. 
futer-en, n; füttern (151), fuoren (76 sZm.), 
fueren (152), fürn (ducere3), füren (nutrire 
6, 9). vusteren (99). voert stueren (sc 
11). Ad. er-, nd. v-quicken. erkornen er 
aus erquicken »« erko-men? -beren?). 
vbringen ziehen (65). erczen (1). 

Edueatio futung (8). fudung (8). 
fuedung (66, 151). voedinghe (132).vodinge 
(28). weydung (68). vertunge (séc 9). hd. 
futerung, furunge (152), fürung (67), 
vD-f. (76), fürung (3). leydinge (11). Ad. 
nerunge, er-n. (9, 110), -quickung, -qui- 
gunge (21), -kickung (76). 

Edueatus derzogen (75). 

Educere furen (110). Ad. vz-, vB-, vs- 
(6), auB-, auf- (3) -füren (67), -furen, 
-füren (3, 6), -fieren, -foren, -forn (18), 
-faren (12 &e.), -ziehen, -zehen, -leyten 
110). vyfà- (132), vor-vorn (22), -leyden 
t 132). vt ten (22). iungen ten (23). 

Eduetio aufffurung (75). 

*Eduetor auffurer (75). 

Eduetus entleidet (19). auBgefurt (75). 

Edulis v. Edilis. 

Edul-ium, -um (v. eseina) (cf. edi- 
lium) Ad. nd. spise sem. querder (16). 
frauhait (V). aet (106). 

Edulus 2. estor 7 vorator (Br.). 

E-, selten he-dulus zickel (49). kitzel 
(75). huetel (81. cf. Sm. 2, 256). phrett- 
ehen (awés 125). 

*HEdumatus v. Edieomatus. 

E-, selten he-, hoe-dus (2. prellus 
Voce. ex quo, 147) Ad. kitz (1, 75), ehiz- 
zin (104), kytzin, kutzin 4 kufflin (7), 
kützlin (65), kiezel (53), kitzlin (64, 110), 
gitzi (93). geif-gin (132), -lin (3, 15b, 
110), -el (752). eyn iunge geyscz (18, 
21), ziege (17), zege (5). eyn iunck sege 
(29b). ziken (6). tzieken (23). ezickel (4). 





EFF 195 


cZick- 7 ezege-leyn (9). zygelehin (12). 
ein czieztliehe (capra zwuenis 3). Ad. 
boek, back, (67, 152), bog (8) buck 
(147). nd. hoken (22ab, 23), hoyken (11). 

*RBester (/. pic-us, -a; a. d. NL.) ex-, 
aels-ter, eyn vogel (147). i 

*WBf- bes. in 16 Ofters st. eff-, 

*HBf-, eff- v. Eph-. 

Effabilis Ad. sprechlieh (19); vf, 
zu-,spr. sprekelich (11). 

*Effabiliter auBsprechlich (75). 

*Effacere (7. facere G1. m.) hd. straf- 
fen. stroffen (8). 

*Wffaltes v. Eiphialtes. 

Effamen sprache (19). spraeck (11). 

Effa-minare (Er), -minari (110 &e.) 
-rnari (66 &e.) ?. loqui. 

Ef-fari,-ari 4 -rari(76) Ad. sprechen, 
zu- (8), vz-spr. auf) reden (64). nd. vt 
sprecken. 

*HEffarnari v. Effaminare. 

*HEffebyon v. Ephebian. 

*Ef-, ex- (Pap. Gl. m.) -februare (;. 
expu-rgare Gl. m. -gnare séc Pap.; 
desecare 16. st. defecare q. cf.) luteren 
o. schumen (8). leuteren 7 schewmen (9). 

*Effebulare v. Effibulare. 

Eiffebus v. Ephebus. 

Effector würeker (65). 

HEiffectus s. píc. hd. ein geschi-ht (6), 
-cht. getain (19). ghedaen £ daet (11). 
Ad. tat (9), that (124), dat, dayt (19, 133). 
voln- (55), vor- (4) -broeht. volpracht 
ding (1, 65). volbrachtig- (74), volbrachte- 
(5) follenbrachti- (Y), folenbrati- (13), 
folbroch- (21) -keit. vullenbrachticheyt 
(23). werek (110, 132). wirkung (V szm.). 
gewircket (15). geworch-te Z -t (9), -t 
ding (74). ein gewürckt wesen (63). ein 
end (68). eyn begir begriffen (8). 

*HBffeminalis wibischen (75). 

*Hffeminalitas v. Effeminatio. 

Ejffeminare /d. v'wiben. ad. vor 
wiuen. vber weyben (1). weibischen 
(64). wyplieh (see 152). wyplichin sin 
(19). wijflich wesen (11), sijn (132). kranck, 
wibiseh syn 7 machen (i10). w. leben 
o. thun (75). vnt-machin (85), -maken 
(23). goezezen (9. cf. goDe v. effemina- 
tus). : 


? 


Effeminate gebrechelich (17). 

Hffemina-tio, 7 -litas (75) wibunge 
(52). v-w. (18, 21). wibscheit (75). vdor- 
benheit (85). vordomicheit (93). 

Effeminatorium hurhuf) (68). huer- 
huyf) (132). 

Effeminatus Ad. v'-wibet, -weibet 
(134, 152), -beibt (1). md. vorwiuet £ 
blode. v^wijfft (132). wybiseher, fleisch- 
lieher (65, 110). weych von fleiólicher 
kranckeit 7? gofe (8. cf. effeminare, 
semiuir, sinpubium).  waych von 
mensehlicher art (9). vnerlieh (8b). eff. 
gat schlechts vff die hufften, als ein 
pelltz vff synen ermelen (65). 

*Effemineus wiblieh (75). 

E-ferare, -ferrare (23), -erare 6 
-erari (76) grymmen (8, 9). grymmig 
sin (17). freydigen (9). fredigin (8). Ad. 
greus-, greuf3- (88), graus-, greu- (110), 
wreyt- (132) -lieh thon szm. wild £ 
vnwirb 4 greulich (88),  wreet (132) 
machen. wieten (76). vor iaghen (23). 

Efferatus gantz wild (64). 

*Hfferbere v. Efferuere. 


25 * 


196 EFF 


Efferre Ad. vz-, nd. vt-dragen, -dar- 
gen (85), Ad. -tragen. Ad. erheben, sich 
erh. (110). v hoegen (132). loben (9). 

Effer-uere, -bere Ad. er-, her-, ir- 
hiezen, -warmen, -wirmen (17). aussyden 
9). 

Efferus Ad. grymmi-g, -ck (9). freczig 
(9). frebig (8). wilder, vngezempter (110). 
wreet (11, 132). vreslik (23). 

Ejfe-, effu-stucare, effusticare (?. 
renunciare de bonis suis) v)-ezehen (19), 
-Zziehen (110), -tzeren (132), -tyen (11). 
vD der hand geben vnd verwerffen mit 
eim halm (110). vys der hant geuen ind 
vworpen mit eynem halm (132). vter 
hant gheuen (11). 

EMfestu-, effustu-, effusti-catio (?. 
abdicatio Gl. m.) v-zyhung (68), -tzye- 
nisse (132), -ziechnif, varr. -zychniD, 
-ziehnif, -zaichnuf) (110). 

Hffeta wurbas mer vnfruchtbar frawe 
(9). forbaó men (sc 17). entleret (64). 

*Wffetare (t sí. c) reynigen (8, 9). 
sweyffen (9). ] 

Effetus v'siegen (10). gelte (12). 

*Wffialtes v. Ephialtes. 

*Hffibu-, effebu- (17), effibo- (76) 
-are auf knopfeln (9). uff-huffeln (8), 
-losin (8, 17), -span (17). ent-, ont- (132) 
-spannen (110 &c.). 

Effica-cia, -tia (134) maht (6, 8), 
hd. nd. macht. m. folebracht (18). maicht, 
wijbheit (132). mechtekeit, kraft (8, 9). 
witzekeit (17). volwortzam Z sane-w. 
(D. cf. eonseientia). wolwart- (1), wol- 
brat- (2) -samcehait. vulbortzamicheyt 
(23). wortumkeit (21). wiBheid (17, 68). 
hd. vernunffte sZm. wurcklikeit (110). 

Eiffieaciter starkeliche (11). 

Efficax eyner der eyn iglich ding 
lichtelich mag vf gelegen (21). einer 
der licht-lich (7, 373), -eclieh (6), -ig 
(5), leiehüglich (4) ein ding macht. 


en de liehtliken, ghelichliken (22) en|' 


dink maket (23), maken (22). hd. md. 
mechti-g, -ch. m. mit der wurckung 
(75). machtig (85). Ad. nutz-, nd. nut-bar. 
nützber (372). nutz-nemer (67), -sam (4). 
vol wortzam £Z notze (b). wolwart- (1), 
wolbrat- (o wllenbor- (22) -sam. vul- 
bortzam (23). begyrich (70 szm.). bege- 
rich (110, 132). begirlieh (69, 134). lyp- 
lich, begrijflich (17). fruchtsam (17, 4). 
tetig (9). doende (11). 

Effieere hd. nd. werden. würcken 7 
tun (9). wirken 7 follenbringen (12). 
w'kin (8). Ad. foln komelich, folkom- 
melich, vollekumlich sZm.; volkumen (76) 
machen. zeren (17). 

Effieiens wirckende (192). 

*Effiduciare v. Deblaterare. 

*Hffigere anhefften (3). 

Effig-iare, -ere hd. bild-in (8), -en, 
-e machen (17). 

Effigies pild (1). hd. nd. bylde. belde 
(23). byldnuf) (68). gestalt ders 132). 
ein bydde gesteltenif (sc bb). glich- 
nisse (9) -nif (S) gligenis (13). eyn 
apt got (1). 

*Effigium v. Effugium. 

*Effimera v. Ephimera. 

Efflare uf) blasin (8). aus blosen 
(9, 65). 

Efflere aus weynen (9). 

Efflorere bluen (8, 9). v bluen (17). 


EFF 

Effüuere über fliBin (8). Ad. uB- (11), 
vber-flieBen. 

*Effocilare erquicken (9). 

Effodere (7. extum-bare 7 -ulare 
77) hd. vz grabin (5), vB-, auB-graben, 
-gr, v/g. einen toten menschen vom 
grabe (75). nd. ut grauen. 

, BEffontire/. venenose loqui (Br.).fenyn- 
lick eallen (147). 

*Effractabilis ags. hus brycil (145. 
cf. effract-arius, -or Gl. m.). 

Eiffractor hd. và brecher, auspre- 
cher (9). 

"Bffractorium (//mi) breche (135). 

Effraetus zersteret (64). 

*BEf-frangere, -fringere (Br.) uD 
brechen (17). 

Ejfrenare ví-zemen ((1, 68, 110), 
-zyemen (18). aus-czemen (151, 152), 
-zámen (134), -zeumen (75). ontzomen 
(132). uff-zeumen (17), -zeymen (21). up- 
tome (23), -temen (22). 

Effren-atus, -is, -us vnge- Ad. -zame 
(75), -zemet, -zámter (134), -zemit, -zempt 
(67), -zemer (69), -zeumt (18), -tzoemt 
(132), -temet (23), -breidelt (99 sZm.). 
vnczawm Z wilder (9). Ad. nd. wilde. wil 
(21). bose (19). wreet (11). 

*Effringere v. Effrangere. 
*HEffrodasia v. Affrodisia. 

Efron-datus, vorr. -tus (cf. -dare 
Gl. m.) verschempter, stirnloser (65). 

Effrons, efrons (76) hd. vn-sinnig, 
-schamig (4, 68), -schemig, -schámig (134), 
-schemmig (6), -scheymiger (21). Ad. nd. 
vn-, on- (11, 132) nd. -schemich, -sinnich, 
-schemel (11, 19, 132), iE i -sonnig 
(18), -kennig (67, 133, 152). hd. scham- 
melos szm., scheme-loz s?m., -lus (21). 
schamlose 7 schemig (1). schemolos 7 
schemich (23). schantlofó 7 verschempt 
Kp eyn de eyn luttich vorhouet heft 

2) 


*Effron-tus v. -datus. - 
Effugare uf) gagin (8). v?flihen (9). 
Effugere ent- Ad. -fliehen, -pfliehen, 
-flehen (17), -flegen (5), -fleen (21), -vlyen 
(132), -komen (23). vntulien (99). en- (18), 
enweg- (6), uf- (7) -tliehen. 

Effu-, effi- (8) -gium /d. nd. flucht. 
fluht (6). flüuchte (85). floche (18). vlogt 
(99).. hd. vB- (141), zu-Hlucht, -flocht (5, 
133, 152). fluchtig (8). 

Effugus fluchtig (110 &e.). 

*Efful-cire 7. plene fulgere (16); -tire 
sere eziren (9). zu ezieren (8) 

Effulgere zu- (8), uB- (17) -schinen. 
sere scheynen (9). 

*Effultire v. Effulcire. 

*Hffumare auf)hriechen (75), -reichen 
(15cde), -recuhen (s?c v5). 

*Hffumigare aus reuchen (9). 

*Effuneare v. Eruneare. 

Effundere hd. vz gibin(5), vD gieDen, 
vs gieDhen (6), au gyssen. nd. ut-gheten 
(23), -ghieten (11). effunde frameam 
zughe, zuch vf din schwert (65). 

*Effurans (cf. effrons) schemelos, 
vnsinnich (22). 

*Effurencia (ur aus ici?) 7. effectus (16). 

HEiffusio uD-gieDunge (17, 65, 15), 
-flieDunge (65). 

*HBffust-ieare, -ucare &oc. v. Biffestu- 
eare &c. 


EGI 


Effusus entschlupfft, 
herufgegossen (65). 

*Hffutare (7. confiter? Gl. m.) v^-smahin 
(19), -smaen (11). 

Hiffutire i. effundere 0 stulte loqui 
(110 &e.); foras müttere $ sicut garruli 
onepte loqui (Pap.). uB gibin (8). aus 
gissen (9). efucio iui itum 7. aficio non 
afundo 7 celando profero (16). effutio 
?. foris aliquid effundere sine effectu(Pap.). 

*Hfrari v. BEffari. 

*Bfucio v. Effutire. 

*Bgecero-n, -s v. BEgoceros. 

*HBgenius v. Eugenius. 

Egenus (7. ege-ns, -r) dorff-tig (11, 

23), -hafftig (5). Ad. durfftig. dorstich 
(22). hd. nd. arm. Ad. siech, sich (91), 
kranck, crang (17), brusthafftig (88). nd. 
zek (23). 
, Bger, egrus (69, 134) (V. tristis i 
?nfirmus, cf. prc.) hd. siech 7 arm. siche 
(9). siee (99). Ad. nd. kran-ck, -g (152). 
durfftig (bv). ; 

Egere hd. du-, do-rfftig sin, sein. nd. 
dorf-, dors- (29) -tich zin. notdürftig 
sin (6). kicht (a4s not) dorfftig (21). 
dürfticlichen leben (9). durfteklieh lebin 
(8). dorffen (7). be-d. (19, 110), -huben 
(14), -hueuen (11), -hoeuen (132). bohofen 
(13). nieht habin (5, 7), hebben (23). 
armut (752€), a. lyden (755) am gut vnd 
an gesuntheit. 

Egerere schissin (8 s2m.). scheyssen 
(9). vBwerffen (64). dauwen (17). zu stul 
gen (1, 55). ut dreghen, to stole gan, 
Schiten (23). 

*Egerincus ?.tolincus (139) aus egeri- 
mus 7. tollimus (142). 

*Hgerminare uff sten (8 &e.). auf 
steen (9). r 

*Egerosus (?. medicus) medicijnre (141). 

Eigescere arm werden (110 &e.). 

*Hgesta (,,sí. -are^ Leo) ags. ascre- 
paen (136). 

Egestas ^d. durfftig-, durffti-, dorffti-, 
dirftig- (76), notturfti- (67) -keit. be- 
durfflicheit (110). nd. dorf-, dors-ticheit. 
notturft (17). ermut dorfftig (5). arm- 
mut (8 scm.). armuede (11). kommer 
(13). behoeffte (132). 

*Bgestator schi-, var. schei-sser (175). 

Egesti-o, -a (74) treck, mist (74). 
thier dreck (1). sehyBung (5b, 75). dau- 
uug (7). vDwerffunge des trecks (75). 

Exgestuosus vol, voller (74) armut 
(68, 74, 110), armoitz (132). dirftiger £ 
betler (76). 

Egestus Ad. v'-dauwet sim.,-zeret (12). 

Egil-lopa, -opa, -opium(Pr.),-lopium 
(11, 19), -opta (76), -oea (8), -ora (49), 
eglota (17), aegilops (Ki. cincho (Sm. 
4, 273). augen swer (9 szm.). en oge weerde 
(egillopa 11). werner (19, 49, Fris., Ki.). 
en wene (11). 

*Egillopieus wenich (11). 

*HBEgy-, segi- Ev -lops, 4 elopa ou 
(herba) accalay (125). gauch-, taub-haber, 
twalch, »/. dravick (143). 

*Hgilo-ea, -pa, -ra &c. v. Egillopa. 

*HBgipe- v. Bigipt-. 

HEgi-pius, -pea (49), -ppea (16), spia 
(8) (£. vultur; i.q. egy pius Ki., QU[UT0G 
126) trappe (9, 76). drapp (8, 49). 


vDBgewuscht, 





EIA 


Egip-tiaci, var. -eiaci, dies verwort- 
n tag (65). 

Egyp-tius, -cius, -tinus (D^) eyn 
zypt-er (5, 76), -yer (5*5). 

Bgyptus egiptin (5). Ad. nd. egypten 
int. anópe (127. cf. eanopeia). 

Egis ^d. schilt (17, 75 &c.) mit pockfeln 
berzogen oder geiben (75), der mit 
yner ziehen hud 1st bezogen (17). brust- 
lech, bantzer (88). egidam geizifel (at.). 
*Egispia v. Egipius. 

*Egle v. Egoceros. 

*Hglippieare &c. ». EBclipsari. 
*Bgloceros &oc. v. Egoceros. e 

Egloga (4. sermo caprinus : Q'&) 
iegen- (17), pleecende (3), stinckende 
5) rede. bleykende stym (8). klagende 
imme (9). beraet (11). 

*Eglota v. Egillopa. 

*Egloteros v. Ejgoceros. 

*Eglutire v/slinden (11, 19). 

Ego Ad. ich.nd.1k,ick.ich selber (21). 

Hgo, g. -onis werlt (147). 

Ego- (128, Br), ege- (147) -ceros, 
'eron, At(0X&€00G (128), gew. eglo-ceros, 
jeros, -ceron (74), -cereus (7. eaprinus 
7e. 16) (cf. egle 4 ege capra 176) eyn 
jeinbock (9, 128), -pock (74), -buek (147). 
ynhornik bok (9). eynhorn bog (8). 

Ego-idem, ipse, -met /d. ich selb-er, 
Ss (18), -s (110), -el (2D). ieh seluen 
32). iek sulues (23). eck sulven (22b). 
*Egola-re, -tus v. Eiula-re, -tus. 

Ego-n, -ne ichicht (74). 

Egre crenglich (17). 

Eigredi auD-geen (134), -gehen (3). 
d. vz-, nd. vt-gan s?m. 

*Egredula v. Acredula. 

*Hpregare (7. disgr. 110 &e.) scheiden 
I7, 21, v6). 

*Hgregi-tare, -are (76) edeln (8, 9). 
del machen (17). 

Higre-gius, 7? -x (76) hd. nd. edel, 
. $ vBerwelt der kunst halben (75), 
js szm., achtbar. hd. achtber, ach-ber 
oer (1). acht werp (sic 21). herlich, 
Derkoren (110 sZm.). vbertreflicher (65). 
uf der schar gesetzt (75). 

Higressus píc. s. hd. vz-, vD-, auf- 
ang, -ganck, -ganeke (19), -gangen (6), 
cegangen. nd. ut-gan 4 -gegan (23) 
*Hgrex v. Egregius. 

Higrimoni-a, -um (Gl. m.), egromama 
76) trurikeit, kranckeit(110). droeuicheit, 
menekde (132). 

Egritudo Ad. siech-, nd. zek-, hd. 
id. kranek-heit. krangheid (6). sicheit 
' krancheit (5). 

*Hgromama v. Egrimonia. 

Higrotare, -ri (4) Ad. siechen, sichen. 
id. suken, seken. siech sin (17). 7d. nd. 
sraneken. 

. Bigrotus hd. syech, sieche, sich (18). 
ik (18). seck, kranek (22). zekich (23).. 

*Egrus v. Eger. 

, Eho lof, losa, hz (126). oho (Fris.) 

Eia, eya, eye, aye, age hd. nd. 
€h. ache (5). 7 och (110). ach ia (75). 
ye (T). ey (983, 74). ach oder en (133, 
52). nudunu (eia mzlitum properantium 
lamor 14r). nu wolan, nün w., nuw 
elan, 7 syest ermant (65). eye zu (16). 
?y-nun, -wolannu (74). 
| 





ELB 


*Hiactus v. Eieetus. 

*REi-, eij-cere Ad. vz-, abe- (18) -wer£ 
fen. us- (13), nd. ut-werpen. 

*Eieion ags. haranspeceel (942. wid 
burrage Bosw-.). 

Eie-, eia- (74, 75) -etus, (v. v?a indi- 
recta, dispendiosa) vngeréchter weg (75). 
ein vmbe weick (3). vm- (76), vmb- (4, 
74, 15) -weg, -wege (74). e. maris ags. 
wree (Gl. m.). 

*Einicedo v. Emicedo. 
*Hinorrois v. Ermorrois. 

Euul-, egol- (55), euit- (7) -are Ad. 
hu-, heu-, hey- (649) -len, schrien (110 
sim,, Strimpen (7. plorare 12), trenen 
(5b, weynen, gellen 7 greynen (126). 
earmen (11, 132). suchten, bewenen, 
ianecken (108). ' 

Eiulatio carminge (11). 

*HBiulator carmer (11). 

Eiu-, ego- (55) -latus holen (8). cla- 
gung (55) venunge (85). 

Enurare sere (8, 9), uf)- (17) -sweren. 

*Bkana (d?c. deus) ein ange-sicht das 

ein yglichen ansicht (65). 

Elabi Ad. vz-, en- (17), nd. ut-, ont- 
(11) -gliden. hd. vf-gliten (21) -fallen, 
aub gleyten (3), vs-glenden (13), -flies- 
sen (6). eneliden (100) Ad. ent-glinden 
(19), -fallen. 

Elaborare arbeiden (8). ver-a. (7). 
vor-a. (93). seer a. (132), arbeitten (110). 
hd. v-, vz-arbeiten, -arbaiten (76), 
-erbeiten, -erbenden (21), -erbeyden, 
-erbeden (18). auf-arbeiten 7 -machen 
15). 

*Elaetorium v. Elaterium. 
*Elaetuarium v. Eleetuarium. 
*Elampor-eus, -ticus v. Bate. 

Elangwere sichin (8, 9). 

Elapsus entgliden (19). ontgleden 
(11). v'ganghen (29). 

Elargiri vB gebin (19). vtgeuen (11). 
auDgeben miltiglich (65, 75). 

Elate sbst. ($ÀdTY, »« elatus; i. 
arbor 16, folia palmarum Br.) palmbleter, 
palmeuuipfela (el. palmarum Gt.). hoch 
zwige o. palmen (8). h. ezweyg o. p- 
pawm (9). pletir (131»). elampor-cus 7. 
pictu- t cela-ra. palmarum; | -tieus ? 
vestibulum (16), cf. elam?. porticus (Pap.). 

Edlate adv. hochfertig- (68, 110), 
hoeuerde- (132) -lich. 

Elate-, elacto- (74) -rium  wilder- 
kurbifisat, dripkerfi (74). eselskürbs-safft, 
s. von wilden gurcken, kimmerlingen 
&c. (Kia.). 

Elatine gundel-7 grundel-reben (126). 
erdwinden (114, Fr.) grunder- 7 grund- 
mann (Ki). veiel; hünerdarm, vogel- 
kraut (7. alsine 143). 

Elatio vber-mut 2 -tragung (65), 
-hebung (1). hoffartickeit (18). 

Elatus vberhebig (1, 55, 7). ouer- 
heuich (23), -hebbieh (22). Ad. hoch- 
fertig (9, 76), -muthig (4); hoffertig, 
-artig (18). hofert (13). obermutig, lun- 
dig (5). Ad. nd. kundig. ho-k. (22). kun- 
nig (21). kindig (18). stolez abe (12). 

*Elax (alx) elehe (104). elahin (141). 
muschel (Z. conca Sum. »« helix). 

Elb-idus, 7 -us (147) (cf. sg.) myd- 
del varwe tuschen wyt ind swart (147). 
vayl (19). vael (11). elwez (-um Sum.) 
elbisch (Gl. m.). 





ELE 197 


*Elbola &e. v. Vinum heluolum. 
*HBleb-erus, -rum, v. Elleborus. 


*Ble-cebra (129), -bra (76) ?. meretria 
ab eliciendo. 


Hlectio hd. vz-, v-, auf-kyesung, 
-kesunge (5). nd ut kesinge. erwelung 
(4, 67). vs-erw. (6). auDerkoren (76). 
kóre (10). kore (99). 

*Blectirum v. Electrum. 


*RElectra schale (17). stole (9). schabe 
(8). fliet, fleod (121). 

Elect-rum, -irum (136) geschmeltzet 
golt (7, 75). golt-smeltz (93), -stein (4). 
schmelezi (141). gismelze, prungolt (127). 
gesmelze (100, Sum.). metal (22). metael 
(ll, 108). m. van gold ind syluer (132). 
ys vulna also ten (stamnum; 22»). bovn- 
troffa (93). weralttiurida, quecsilabar 
(Gf.. mess (53). meD (68). Ad. messin-g, 
-e o. lawter harez (9). missing o. luter 
h. (8). matt& (225, 23. 7. q. mithan pium- 
bum cinereum  Chytr.). conter-uey (1), 
-fei (Fris., V. a. 1618), -fel (17), -feil 
(Fr.) -fel& (5"). cuntervey (3). gunder- 
fei (77), -fein (1, 3, 75, 109), -far (1). 
gunter-vel, var. -uai (65), -fe (88), -fech 
(109, Das.. kuntrufen (70). een steen; 
clebber (108. cl. gummá Kil.). aug- (Fris.), 
ag- (126), born- (125) -stein. glas (Gf. 
cf. glesum). glock- (19), cloe- (11, 108) 
-spise. ags. elothr (136), eolefang (94b). 

Ele-, ela- (5^, Pap.) -ctuarium (7. 
diamoron Q4. v), ele- (11), li- (22) 
-etuaria, electu- 7 delineto-rium £ 
eclygma (Kil. Ad. nd. latw-are (1, 74), 
-eri (76), -axe (3), -erge. laquarie 
(23). leetuarie, confeekt (132). ein lant- 
were (sic 18). lecker-itz (132), -woreze 
(12), -koste (10. gebacken crud (18), 
kruyt (132). 

Electus hd. vz-, nd. vt-gekorn, -vir- 
korn (19), -ghocorn (23), -ghecarn (11). 
hd. vf-, auf-erwelt. electa mala vorlesen 
appel (22^). 

*Elechus v. Elegus. 

Eleg-ans, -rius (1), eligans (55), 
elogons (22) (2. gratialis 75) Ad. md. 
weyde-lich, -lik. waid-lieh (134), -enleich 
(1). wegde- (22), wede- (55, 22») -lik. 
herlich (110 &e.). schon (21). scone (99). 
ver mazen schon (8). auserwelt schoner 
(9). vsserwelter (65). hovesch ; suverlick ; 
slaeht, myddelmetich also eyn suv. 
mynsche (22b). ge-rad, varr. -rede, vnd 
lang (15). 

Eleganter v6-leslich, -erleslich (65). 
geradiglich (75). 

Elegantia schoneheyd (19). schonne- 
keit (8). schoenheit (11, 132). schon-heit 
(110), -de (9). weldicheit (132). geradig- 
keit (75). 

Elegia, eligia (147) arm-oede (147), 
-uede (11), -ude (19). ramspoit (147). 
elegi £. versus de miseria facti (19), 
miserorum (Pap.) el-egis, -eya, -iatum 
carmen de miseria sim. (16). elogus verf) 
von der armut gemacht (74). elegio ags. 
geddi (136). Cf. elegus. 

*HBleginare v. Elenigare. 

*Wlegrius v. Elegans. 

Eleg-us (Br.), ius (4. pauper, miser) 
arm (11). ele-gos (Pap.)  -chus 2. m?ser 
(16), castgat-us (Pap.), 20 (16) »« elen- 
chus. 


198 ELI 


*HElemare (cof. eleuigare, elimare) 
leutern, reynigen (74). 

Elementarius (7. qu discit abicitale 
145. cf. sq.) hd. steren- (3, 4), stern-, 
sternen-, Ad. nd. sterne-meyster, nd. 
-mester, Ad.-seyger (3), -seher, -bedeuter 
(74). meister vs sternen (9), den sterren 
(8). wettertrenser (75). 

Ele-, eli- (5»)-mentum //d.nd. element. 
buehstabe (8, 9). 

Elemosina, 7 eloa (74), 7 eloaroga 
(147) (£. roga 74, 147) alm-ose (23), -osen 
(b, 21), -use (133), -üsen (6), Ad. -usen, 
-üDe (5b), -usse (11), -ysse (132), -isse 
(147). aylmosen (19). alemisse (22). alnisse 
(92v). 

Elemosynarius vÜgeber des almusen 
(65). a.-geber (68). almysgeuer (132). 
almusner (110). spitaler (75). 

Hlencorum (/ber) das puch von der 
bewarten red d 

*Elenenoli (7. galanga, aus elenion- 
enula) galgan (Sum.). 

*Ele-nigare, -nigenare (133), -ginare 
(70, 151), -uigare (67, 76. cf. h. v.) (. 
purificare) reyn machen (110, 132). 

*Blenarium (: helenium ?) korbis sam 
(8). 

*Elentropium v. Eliotropium. 

*WHleon v. Elyon. 

*Hleontius (v. baronieus; cf. elean- 
teus Gl. m.?) banritzich (14:7). 

HBleoselinum v. Paludapium. 

*Hleotropium v. Eliotropium. 

Elephan-tia, -cia, -tinus (morbus), 
eleua-tieus 4 -ncia (76), clephancyasis 
(4) miselsucht (4). helahesuth (Sum.). 
hellfantsuct (O».). vallender vbel (9). 
fallen obil (8). vallende sucht (17). feld- 
siche, maletzei, aussatz (126). malazei 
(Kia.). 

Edle-phas (veerbwm  lituamicum — 125), 
-uas (76), -phantus, -fans (99) hd. md. 
elephant. Ad. helf-ant, -rich (129), -entier 
(75, 120). eleuant (V). helph-int (104), -e 
(84). oly- (132), ol- (99) -fant. elpen-dier 
(11), -der (22v). 

*HBlephiatus v. Eleuigare. 

*Eleuanecia v. Elephantia. 

Eleuare Ad. uff-, auff-, off-, abe- (19), 
er- (9) -heben. erhaben (6). vp-heuen 
(132), -hauen (22), -riehten (22). 

*HEleua-s, -tieus v. Elepha-s, -ntia. 

*Wleuigare (v. purificare, planzfacere 
76. cf. leuigare, ele-mare, -nigare) 
hubeln (4). hoffellen. (3). elephiatus :. 
purgatus (16). 

BEleutherus fryhe (12). 

*Hlibris glich mit erledigt (75). geleich- 
gefreyet (14). 

Blibritas gliche erled-igunge, varr. 
-unge (75). 

. *HBlieare (aus eliquare, »« elices?) 
i. effluere & emaneo (sic 76). 

*Hlice v. Hlixe. 

Elicere (7. extrahere, eligere, ducere) 
hd. vz-, nd. ut-locken. lochin (8o). Ad. 
vz-kesen 4 -zehen sim. (wss. mog.); ví, 
auD-, au$- (9) -ziehin (8), -Zziehen, -ezihen 
(9), -ezyegen (152), -kisen 14), -kiesen, 
-erwelen, -lehen (st. zehen?) 7 -sondern 
(0, -sundern. ut-zundern £ -teen (93), 
-irecken (11). 


Eliees (i. lacrime t eruptiones aqua- 





ELI 
rum t fontes &c. (16) quell-, queek-prunn ; 
flieBende prunnen ; auftziehung der was- 
ser; zeher (74). w.-furehen (f. -furren 
(Fris.). rinnen o. greblen (91). 

*Wliciatus utghelocket (11). elieitus 
i. amissus (16). 

*Elie-inum, -umen (: heleium?) 
wagen- (9), wane- (17), wan- (8)-geschirre. 

*Hli-citores (76), -tores (Gl. m.), -eores 
(129) 4. ho-, o-rtulami (ll. c.), ab aqua 
elieienda (76); cf. elieatores (Gl. m.), »« 
olitores ? helitores phlanzare ortolani 
kartari (Gl. Ker.). 

HBlieitus v. Elieiatus. 

Elieonius weyser (74). 

*Elieop-ia, -la (85), elyocopia (74) 
(aus heliotropium, elitropia) spring- 
krawt (74). sprinewort (47, 85). 

*Wlicores v. Elicitores. 

*HBlieosmon, ecosmen(85)(aushedyos- 
mos) minte (47, 85). 

*Hlierisium (aus heliehrysum) son- 
nengoldblum (142). 

*WBlieumen v. Elicinum. 

*Wlyechinum &e. v. Bllychnium. 

Elidere (7. ledere, valde l., destruere ; 
decipere, »« eludere, eligere) leczen 
(19). quetzen (132). quetschen (110). quees- 
sen (11). hurten (99). laidigen (1). zer- 
kni-schen, var. -sten (64). vB-tilgen £ 
-triben (65). auD-schlagen, -reiteren 
(Fris.). entwurgen (4. cf. mhd. entwürken 
destruere). heylich rat fragin (8, 9). v 
kyssen (21. »« eligere). 

*Blyea (v. líva) wassertrager (74). 

*WMligans v. Elegans. 

*BHligare v. BHlimare. 

HEligere Ad. nd. kiesen, kysen (14); 
vD-, ut-kesen, Ad.-kyesen, -keDen, -erweln. 
erwelen (76). 

*Hligia v. Elegia. 

*Eligmare (cf. liemen &oc.) keers 
snutten (147). 

*Hliguuis v. Ellinguis. 

*HBlimare (si. eliminare) vs- (6), vf- 
(1103) -stossen. 

Eli-mare, -gare (76) Ad. vz-, nd. ut- 
filen. Ad. vO-f. als schlifel (76), -fieln 
(18), -£. mit der fiel (75), -figeln (6), 
-welen (Y. »« eligere). veylen £ berich- 
ten (9). beriechtin (8). vijlen (132), fylen 
(110) £ vegen. auf fegen o. keren (Voce. 
ex quo). reyn-nigen (19), -ichen (11). 

Elymas (vé. magus Br. zawberer o. 
gemeyner name der vbelteter (74). 

Elimatim (Br.) cler- (110), clar- (68), 
claer- (132) -lich. 

Blimatus seer gefegt (68), vBgepur- 
giert (110), vyBgepurgijrt (132). 

*WBlimbus v. Elumbis. 

*Elimentum v. Elementum. 

*Hliminare (st.elimare) fyelen 7 vegen 

11029). 
E-, ex- (1) -liminare (cf. extermi- 
nare) hd. vz-, v-, vs-, auf-, aus-stoen, 
-stoifen, -stozsen (4), -stossen, -schosen 
(21), 4 -triben (110), -enden (1), -bannen 
(68 &e.) md. ut stoten (23). ver stazzen 
(8b). vf dem lande stofjin (8). aus dem 
l. stossen (9). v dem huf) (110 varr.), 
vyB dem dorpel (132) stossen. 

*Hlimum v. Enula. 

EBlinguare die tzongen vyf) nemen 
(132). die zungen vÉsehniden (110). 


o. zunglosig (110). tzongloy 








ELI 


Hli-nguis, gew. -ngwis, -guuis (6) 
Ad. zung-, zunge-, zungen- (82b, 21, 119 
-los, -lof3, -losse, -loz, -loiz, are (21),-lo 

(132). tungen- 
los £ en kleffer (23). tongeloes (11). sunder 
tunge (99). stamelenter (Sum.). klepper 
(22). hd. eyn snepper (Mss. mog.). ent 
sneper (sc T) eyn weezer (21. cf. Sm. 
4, 204), swetzer (6). smuche, vndutz (&. 
idiota 125). 

*Hlinium v. Enula. 

*HElyocopia v. Elicopia. 

*HBHlioeripius v. Bliotropium. 

Elyon (Abr. i. excelsus Br.), eleon 
(76) hoge (11). 

*Eliops schlang (75). hele- 4 he-ops 
(16), helop-os (Pap.), -es (129), -s (Ki.), 
hel-p 7 -pinus (Gl. m.) angues, piscis 
(G1. m., Ki.). 

*Hlioselinum v. Paludapium. 

*HWBlio-, helio-, gew. eli-, seltener heli- 
tropium, elio-tropios (9), -tropus (942), 
-eripius (7. /ap?s; solsequium. 76), eleo- 
(96), elen- (85) -tropium, eli-tropia (47, 
85, 96, à. gemma 93), -troprium (5 &e.), 
eliotropia (Sum. VII) (4. incubus sylva: 
ticus sic Br., hdufig 4. solsequium q. of.) 
wirbel (4). sunnen-, sonneu- (75), sonne- 
(17) -wirbel (7, 17, 75, 76), -weruel (22), 
-werdel (283). sundwerbel (18). ags. sige 
hweirfa (942). golt-bluome (19), -blom 
(11) mateliefblom (107). matzoifblo 
el., marienbloem hel. (132). morgenbluo 
hel. (110). wege-wart (5, 6, el. 68, 110) 
-wyb e -luge (75). ringe-l (1), 4 
(47, 85, 86). reggele (Sum. VII). hint-lep 
(elentr. 85), -bere (eleotr. 96). | 

*Hliotripium 4. taberna (16), aus eliu 
4. bacchus (Pap.) -- trophium? terpium 

Eliquare (cf. elieare) syhen, vf dreyf 
fen (19). sien (99). czyn, syden (9.7 
elixare). zehin (8). zeugen (17). ondru| 
pen (1l). eynich dinek snieltzen (132) 
ein ding schmelzen (110). 

Hliquere (7. -are 68) smeltzen.va 
im seluen (132). sehmeltzen von im sel 
ber (110). 

*Hlirifagum v. Lilifagus. 

*Hlis-a (Gf), -s& (Sum. Hpt. 5, 198] 
(aus elixa?) fochenza (Il. c.). 

*Hlysii v. Alsatius. 

Elisio quetzinge (132). quetschum 
(110). betrugnuf) (68. cf. eli-dere, -sus) 

*Hlisis v. Elisus. 

Ely- (Br), eli-sius Z. eaide solutu 
(Br. die onbehacht in to mailvry (sic 
is (147). j 

Elissa v. Elisa. 

Elis-us, 4 -is (75), lisus (v52b6) ge 
quetzt (132), -quetschet (110), -quesse| 
(11), -leezet (19). nider geworffen (5^ 
8, 9). betrogen (68). auffgelost (75). | 

Hlitores v. Elicitores. . 

*Blitropium &oe. v. Eliotropium. 

*Eliuoum (sf.eleborum)v. Veractum 

*Hliustrum v. Heliustrum. j 

*Hlixa-pium, -vium (49) (cf. eli 
ely-xum 4. q. à» aqua. solum. decoquitu) 
d lixa 2. aqua Pap. Br.) wasser krau 
(3, 4). eom- (53b), kum- (74, 76) -pos 
gumpst, capfó (49). kappes (21). 

Elixare ví) sieden (110 &c.). gar siede 
8), syden (9), machen (3, 123). brower- 
(13). sos (12). brigen (49). 























ELO 


*Elix-arius, -o gar breder (17, 18). 

*Eliavium v. Elixapium. 

*Eli-xe (76), -ce (110 &c, Pap.) est 
qmator vrsa, constellatio. 

*Hlixo v. Elixarius. 

Hlixus geso-den (55, 17), -ten, varr. 
-tten (64). woil (5 &c.), wal (132) gesoden. 
hd. wol -g., -gesotten, -vf g. (68), -gekocht 
4). gesotin o. gar (8, 9). gar gesotten 

j ghekocket (23). rede, gare (292»). 
*Hllam v. Eccam. 
*Elleb-arus, -erus v. -orum. 
*Elleborum (»« herbetum?) eyn krut- 
gart (19). elobrum cruuthof (11). 

Eile-borum, -brum, -borus, -berus 
(8,76), -barus (67 Mrg.), -foro (141), ello- 
boru-s (23), -m (6), eleb-rum (754), -erus 
(11), eliuoum (v. veraetum) (album, 
nigrum, of? vermischt). ein crüt (8b). en 
krut (23). niefó- Z wiB-wurtze (75). wizcrut 
(98). nis-wurez (4), -burez (3). nyzwureze; 
boh. swath (?) ducha korzeny (?); el. 
daz.swareze; boh. swatljee ducha kor- 
zyene (4). nyese- (10 &e.), neze- (13), 
neyD- (67 BE nase- (12), niez- (100) 
-wortze nies- (41), nase- (85) -wort. crist- 
oreze (17). hilge kirstes kruut (e. albus 
1) hemera (127, Gf.). hemer, h.-wurz &c. 
(Nmn, BM., $m.) germarrun (elleboros 
21). germer (87, 93, 95). sitro (141). sutir-, 
uir-, Sittir-, sitti-, (Gf.), suter- (74, Sum.), 
iter- (95), sutten- (7), sut- (85), suu- 
100) hd. -wurz, -worz, nd. -wort (bes. 
Il. nigrum). schelworze (47). scamponie 
li, 47, Sum. vil) eleborica centaurie 
S 4g$. poedibergae (,sf. wédeberge* 
36 
























*HEllenius v. Enula. 

*Elleus (cÓp.uzov &AX0) ags.ualuyrt 
(Hpt. 5, 196). 

HElly-, eli-chnium, elychinum (88) 
ef. liemen) der tachten (126). dacht 
(88, 111). zoch (sclopetz 111). zache (v.a. 
618 &c. Sm. 4, 238). eyn leynbeth (132. 
7f. v. liemen.). 

*Hlloboru-m, -s v. Elleborum. 

Ellum v. Eccum. 

*Elluo v. Helluo. 

*Elmobus 6o. v. Elumbis. 

*Elna v. Enula. 

*Eloa &c. v. Elemosina. 

*Elobrum v. Elleborum. 

Elocare aussetzen (74, 75). 

Eloeatio aussetzung (75). 

Eloeatus aufgesetzt (75). 
"Elodium (aus helenium) alant (8). 
"Elogionia (cf. sq., elegia sim.) barm- 
erticheit &e. (147). 

Elogium (»« elegium) vor-, wor- (9) 
umnisse o. weynlich, o. clegelichen ge- 
anck (9), o. elegelich (8). cl. rede ader 
tymme (11). betzal- o. lon-ung des vbels ; 
otlieh sprich-Z ant-wort; vbelhandlung ; 
jh der sachen 7 der pofen getat; 
iBtat: verdamnung; trurigsesanck(sic) ; 
ésanck; bedeuter o. dulmetsch pofer- 
d gute rede, guter leumut, zeugnuf 
*Elogons v. Elegans. 

*Elogus v. Elegia. 

Elongare verr hindan kummen, wyte, 
er machen (65). 
esto verr-, wyter-, verzyh-ung 





E 











EMA 


*Elopa v. Egylops. 

Eloquens (i. dapax) eyn schon- (5, 
76), sone- (18), sun- (21) -sprecher, -spre- 
chen (76). en schone spreker (23). schon 
spruüchig (4). Ad. ein wol-redender, 
-sprecher. wol-sprechen (pfe. 110), -red- 
sam (64). wal sprechende (172). redehaft- 
tig (17). wt sprekelieh (11). 

Eloquentia auf sprechung (75). 
schon-spr. (76), -sprache (68), -red (110). 
schoen sprechende (132). wolred-endig- 
keit, varr. -endikeit, -enkeit, -igkeit Z 
wol-, red-sprechigkeit (65). 

Eloqui Ad. offenbar, uffinbar (17), 
suber (9), suberlich (8), vB-, auf- (75) 
-spreehen, -reden (9, 17, 75). openbar 
(23), wt- (11) -spreken. ridden (21). uffen- 
(X), offen- (21) -barn. 

Eloqui-um, -es ^d. eyn vz-, vB-, aufb- 
sprache, -spruch, -sproch (18), -sproche 
(152), -sprechunge (19). das vf gesprech 
(62). auspruch (4). vufspraich (132). ut 
sprake (23). stroffe (9). 

*Hlox v. Esox. 

Elsatia v. Alsacia. 

Eluaecrum labe (O».). 

*Eluatum (vinum, aus elsatum)elsefer 
(19). eelseeter (11). 

*Wlueabratores v. Elucubrare. 

EXlucere zu- (8), er- (110), vf (es, 
132) -schinen (8). sere scheynen (9). 

Elucidare d. er-, her- (17), nd. vor-, 
wt- (11) -luchten, Ad. -leuchten. er- (76), 
ver- (68, 132) -lichten. erluchtigen (18). 
vf)- (8), aus- (9) -legen. Ad. uffen- an) 
offen-, nd. open-baren. belütren (62). 

Eluecubrare irwachin (8). erwachen 
(9). elumbare £. eigiare; eluca- 4 
elugu-bratores sunt vigiles (16). 

Elucus 7. semisomnis 0 languidus (14, 
76, 129). seuchender (74). ein dummel 
im kopf &c. (ki.). Cf. elütus (-« eluere) 
i. mundus, madidus, insipidus (110 &e., 
Br.) ? 

PHI Ie Sue ches for rirepotten (B) 

Hluere vf-waschen (68), -weschen 
(110, 132). eluo (cf. heluo?) igarne (100). 

*Blumbare é&o. v. Eluceubrare. 

El-umbis, -imbus (17), -mobus 7 
-mubus (9) vnmechtig (9, 17). huflof) 
(75). krank in den lenden (110 &e.). 

*Elumbra 7. craticula que in candelis 
describitur (16). 

*Eluo v. Helluo. Eluere. 

Eluta verrunnen ding (74). 

Elutus v. Elucus. 

*Rlzatia v. Alsatia. 

*Emacere v. Emarcere. 

Eman-are, -ere (76) hd. vz-flieBen 
sim., -gieDen (17), -quellen (b). nd. wt 
vlieten (11). 

Emanatio (v. generac?o, spiracio dc.) 
vbflieDung (65). naturlich vtlieBen (15). 
perhafftigkeit (74). berhaftikeit 7 yn 
blibende aus trucht aus ganezem blei- 
bende auskunft beider went (9 Ann.). 

*BEmancere v. Emarcere. 

Emanc-ipare, -uare (8) dienstfrei 
(16), dinst fry (8), dinstes frey (9), vry 
(11, 132 sm.), fryhe 7 selpmundick (19), 
seellefmundich (11) machen, maken. Ad. 
nd. v-, er- (85) -leyden, -leden (23), 


) 


-edigen (9), -ledegen (835). v deme 


brode dun (19). vtem br. doen (11). ^d. 








EMB 199 


vf) furen. lose lasen (13). entbinden (19). 
auDgeben der gefeneknif halben o. ver- 
bundens dienst (75). 

Emancipatus(/. expulsus)vorleyt(3). 
*BEimaneuare v. Emancipare. 
*Emanere v. Emanare. 

Emango (s/. mango) gros- (s/. ros-) 

-hirte (9). 

*Emantes v. Emicedo. 

*Emantices v. Ematites. 

Emanuel got by vns (65). 
Ema-reere (alph. -ne.), -cere (152), 

-neere (67, 76) (7. defieere) Ad. dore, 
dirre (76) werden. seer (68, 132), vf- 
(110), vir- (8, 9) -dorren, -durren (9). 
Deguunen zu siechin (8), sichen (9). Ad. 
gebrechen. 

*Ematices v. Emmatites. 

*Ematicus v. Emina. 

*Ema-tites, -tices (Sum. V), -ntices 
(4. bolusarmenus 74), -chites (aus hae- 
matides) Ad. blut-, valde- (19) -stein, 
-Stant (Sum.) plutstain, rotelerde (74). 
en parstien (11). 

Emax (/- emptio auide facta 5) 
schlick-, varr. schlie-kauff (75). küufferig 
(128). krem- 7 mertz-eler (126). kauffman 
(8, 17). 

*Embanum nezele (Sum.). 

*Emb-ar, -er (74) (cf. empos?) 4. 
impatiens (14, 16). vnleidender (74). 

*Embat-es, -um v. Embotum. 

*Bmber v. Embar. 

*Emberiza (auis) emmeritze; e. pra- 
tensis wiesemmertze (140). 

*Embi-lieus, -tus v. Alembieus. 

Em-blema, Z -plema (75), -lemma 
(136) (7. massa quri 15) golt-knollen Z 
-knopff (75). stug guldis o. vme snet 
(8). ags. fodor (Hpt. 3, 196), fothrt (136). 

*"Emb-, emp-liea, empeli-ca, -tica 
(sc. myrobalanus) áschenfarb myroba- 
lanen (143). 

Embolis-mus, -simus (76), emobi- 
lismus (152) (v. superhabundancia dc., 
et. àmmoderatus appetitus 16. 7« bolimus) 
das dreiezende manet (4). der XIII. 
mon (21), mande dez iares (5). der 
driezehende mont (17). de dritteynde 
(23), druttende (22) man. dreytzehend- 
monschein (74). dz vberlaufft nach XII 
monscehynen m dat ouerlouff van 
tzwelff maenschynen (132). eyn uber- 
slechtig jare (10, 12). obermo (18b). 

be 


vnmessiger vngezir freDen o. fraf) o. 
uber wasch (sic 8.2«bolimus, bulimia 
Cf. Gl. m. 9, 288). 

*Emborium (cf. emporium) schyeb- 
(19), schijt- (11) -kamer. slafkamere (Gt.). 

Embot-um, -us (8, 23, 75, 16), -ns 
(sic 74), -es (9, 4, 175), embat-es (174), 
-um (49), embutum (Gl. m.) (7. ?nfundz- 
bulum; ital. imbuto &c. cf. Dz. Wtb. 
19?.; o. ambotum) trichter (3, 4). riehtir 
(sc 8). schufe (4). schuff, triechter, 
slawch (74). sehoffe (3). schofe, wrg. 
schope seppel (13). schaf (12, 76). schu- 
fel (49). kuof 7 scluch (76). kueffer kar 
(15). eyn guf schufel (10). kraen (23). 

Embrio kint in muter leib das noch 
nit sel o. leben hat, Z vngeporn kint (75). 


*Embris (7. temperies) gestumigkeit 


jin wasser (74). 


200 EMI 


Embutum v. Embotum. 
Emedium wagen mit raderen (147). 


Eme-, emel- (147) -lieus est dyaco- 
(16),10cu- (129, 147) -lator; gall. jugleour 
ital. lo joeulatore (G1. m.)  coechler, 
netteboeve (147). Cf. temelici 7. iocu- 
latores (Gl. m. 6, 560) ; «. v. thymelieus. 

Emembrare auD-gelidden, var. -glid- 
den (15). 

Emembratus auDgeadert (75). 

Emenda Ad. bez- (152), bef-, bess- 
erunge. nd. beteringe. bof) (12). boybe 
13). büehsf) (6). bote (295, 23) vor bose 

at(22b). straff (110). wandel Z. meloratzo ; 
brueh 2. poena (73). broke (22v). 

*Emendactiea v. Hermodaetylus. 

Emendare hd. pessern (1), p. sich 
in sitten des lebens (75), befern, besern 
(i nd. bettern (23), beteren Z boten 
(22b). Ad. vz, vz der, nd. ut der schult 
komen. in sehulde k. (Y). ezuchtigen 
(8, 9). ; 

Emendatio besserung (1). 

*Emenencia v. Eminentia. 

*Emenia v. Emina. 

*Emerdaetica v. Hermodaetilus. 

Emere /d. gelten; kauf-, kó- (6), 
keuf-, kei- (21), keyf- (14) -fen. nd. ko- 
pen. 

Emergere vz-, vf-, auf, off- (18) 
-$wymmen, -swymen (133), -schwymen 
(134), -schwimen (76), -zwemmen (£Z. ez- 
surgere 100)  -schumen (1), -schinen (6, 
8^). vy- (132), ut (23) -swemmen. swi- 
men (21). uff sten (8). auf- komen 7 
-steygen (9). aub dem wasser heben (75). 

*Emerinox naturliek dach &e. van 
XXIV uren (147). 

*Emeritritio v. Emetritea. 

Emeri-tus, -ecus Ld. v-, vnv"-dienet, 
vn-v'dienter, -v'dinte (18). nd. vnvorde- 
net. de heft wol dint (99). der vol dient 
hait (132). einer der wol gedient hat 
(110). alter ritter (8, 9, 64). stuppert (7. 
emissarius q. cf. 5). 

*Emeru-ere, -o 0. ezcedo, euado, erum- 
pno, efugio, alaboro (16). ent- wuschin 
(8), -wischen (9). 

*Emetati ergangane (141). 

*Eme-tritea 7 -trecius (131^), -triteo 
7 -treteus (141), -trita febris (Gl. m.), 
-eritritio (148), hemi-triceus (PBr.), 
-terceus (147), emi-triteus (93, 141), -tre- 
teo (127), enutricheus (6) (jtpicoia) 
khela- (127), gele- (1315, 141) -suth (141), 
-suht. zwiualt dritegic ritte (93). scharpe 
febris (147). 

Emi- (s/. hemi-) -eadium, -ecudium 
(Gl. Aelfr.), -tatorium (76) (v. olla 11, 
vas olei 16 sim.) warmespot 2 olyvat (11). 
ags. elefat (G1. Aeifr.). haltfaf) (Ki3.). eyn 
koyl doppen (19). 

. Emieare d. vz-, vf-, nd. ut-luchten, 
-liehten (18, 76). us lühten (6). Ad. schi- 
nen (8), vf-sch.; scheynen £ leuchten 
(9), auf)-]. 

*Emi-, eni- (47), eini- (103), fini- (7, 
Gf), quini- ? vini- (47), erru- (101), 
rumi- (85, 87, Sum.) -cedo, -tedo ('), 
emantes (85) («us haema, vil. »« icti- 
nos wilder knoblauch Ki.?) brach-lóch 
(87, 95, 103, Gf.), -rud (101). brac-loec 
(85), -loe (47), -louch (96), -lof (47), -loff 


| (85). bruehlach (7). bramlób (: 





EMI 


rumex 
Sum.). prachwurtz, wolffsmilch (74). vlot- 
steen (85. »« ematites?). 

*Emici-re, -ri (aus am.?) zierin (8). 
cziren (9). 

*HEmicraneus v. Emmigraneus. 

*Emictorium (aus am.? emunoeto- 
rium »« emingere?) en swet dok (23). 

*Emigra-m, -mus v. -neus. 

*Emigran-ea, -tia auf wanderung o. 
schaydung sel von leib (74). 

Emi-graneus, -granius 4 -eraneus 
(15), -granium (Fr.), -gramus (9759) (i. 
vermis capitis 76, Br. houptwurn (93). 
hauptwurm (64, 74, 75). arhol, ar-, or- 
halm, -halben (75). emigram 2. vermie 
quidambrunnenwurm (76). Aus Tux pay (a, 
emigrane-a (74, Gl. m.), -um Z4. dolor 
capitis (16); vrsprinckliehe kranckheit 
des haubpts (74); frz. migraine. 

*Hmigrantia v. Emigranea. 

Emigrare hd. nd. scheyden (18), v- 
sch., wandern; vorscheden £ wardern 
(23). Ad. vz-wandern, -wandeln (7), -wan- 
dlen (76), -waden (18), -gen (11). vwan- 
deln (7). vyfverhusen (132). sterben (19). 
staruen (11). varen van der werelde (99). 

*Emilamentum v. Emolimentum. 

*Emimire v. Emminare. 

E-, he-mina, emma (v. eoclia), Z 
eminus (127) mez (Sum.). mate (8b). win 
muf) (se 8). halb-seidle (123 sem.), -sto- 
bichen (125). hempte (25.). stouph ; cha- 
nali (Z. canalis Gf.). kanali (127). pegel 
(109). eminae stechal (Gt. 6, 637, von 
Holtzmann ohne Noth in urnae verbes- 
sert). emenia 2. mensura &£c.; ematicus 
i. canalis (16). 

*BHmina-re, -ri (Ki. 4 emimire (76) 
(2« emanare? 4. effluo, eicio, erumpo, 
discurro, staturio —- st. scat. — , ebuleo 
16. cf. emeruere?) uf) drawin o. werffin 
s aus drewen £ aus werffen (9). dràuen 
Ki.). 

*Eminens (?) eyn druf) (18 wrg.). 

Eminentia, emenencia (152) hd.vber-, 
ober-sehinunge, -scheinunge, -schinisse 
(85), -dretunge (5). obenscheinunge (9). 
ouer- (132), bauen- (23) -schininge. vir- 
hengenif i» hocheit (110). hoichheit 
(132). die hohe vbertreflichkeit (65). 

Eminere Ad. vber-schinen, -scheinen, 
-schin (18). oben- (19), bofen- (13) -schyen. 
noch- (6), bouen- (22,99, 132), bauen- (23) 
-schinen. uber treten (8). yberdreden (13). 

*Emingere (7.méngo 0 purgo nasum 
ventris 16. alph. nach emungere 110 &c.) 
v- (110), vyD- (132) -seychen. 

*Eminus v. Emina. 

Eminus Ld. von nd. van verne, veer 
(11), Ad. fer, verren (4, 68), verrem (110). 
hd. ferre. 

TEimisanum v, Enterium. 

*Emis-perium, 7 -serion (76), -Speria 
(Gl. Aelfr., -perioni (7. semiscirculus 
136), selten hemi-spherium, -sperium, 
-speria (7 hesperiae Gt.) (7. orison &o.) 
Ad. ein halber (75, 76), halb-, halp-, 
nd. en half-rinck, Ad. -ring, -himmel, 
-hummel (91), -sper (91), -synwelkeit 
(74), -sene wellikeit (9 Anh. 2), -sonne 
velle (9 Anh. 1. s£. sinewelle), -rinck als 
weit als einer den hymmel siet (4), -ring 
an der sper des hymels als weit als wir 





EMO 


den hymmel sehen mogen (75). der halb| 
hymel den wir sehen (110). eyn halp deyl| 
des hemmels (55). die helft (132), en del, 
(22) van den hemel. en h.-del (23). die 
helffte van dé hymell dat wijr syen| 
staende in dat velt (132). dye übehelft| 
des hymels (71). die vber hul des hymels| 
(1) dy vber hest o des himel (2). - 
oberster h. (75). das halb teil eins syn- 
wellen dings (65). ags. healf-tryndsel (al. 
Aelfr.) halb cluuia (£ étala Gt. 4, 567). 
hemi-spherium (110), -sperius dz halb| 
synwel ist (110). dat half ront is (182). 
halb rondt (68). 

Emissarium tzapphe,laf)graben (125), - 

Eimmissarius (7. equus fortzs et velo, 
badius 75; cf. admissarius) rein-o (121 
Gf.) -e (104), -ischer £ -isch ros (Sum.) 
scelo (Gf. schel-o (Sum.), -er (74), -le Z 
zelter (V). Ad. nd. gul. Ad. gule, gaul 
fol (75). gorre (23). lauffe-r (1), -ntpferde 
(74). louffend pfert, louffender bot (75) 
bod (8). stut- (8), styeek- (19) -phert 
stuppert (z. emeritus 5). 

Emmissio-nes (8), -nis tue dic. munera 
&c. (17) nidderlafjunge; fruchtberkeid 
(17). fruchberkeit (8). 

Emistis v. Enistis. 
*Emistorium v. Epieausterium. 
*Emitaculum v. Epitabulum. 
*Hmitatorium v. Emicadium. 
*Emitigium v. Semitogium. 
*HBmitr-eteo, -iteus v. Emetritea. | 
*Emittere d. ví, ver- (9) -senden| 

wt seynden (11). ! 
*Emium eckern (19). en voet (boet?11) 
Emlemma v. Emblema. 


Emm-, emon-oton (aus Ejquotoy 

meisel (Kia.). 
*Emmunitas v. Emunitas. 
*Emna v. Emina. 
*Emo (gegenüber themo 2; cf. temo 
wagen- (3, 8^), span- Z rur- (1) -nagel.| | 
*Emobilismus v. Embolismus. 
*Emobtoi-eus, -s v. Eimoptoiea. 

Emoyeus v. Ennoiceus. 

Emola (76, Er.), emula (7. olla. erea]. 
cf. Gt. l, 252. aenulum Gl.m.) gella (121 
i. q. aemula Gf. 1l, 202). eyn messer 
duppen (7), kopperen pott (132), kupfferet 
hafen (110). 

*Hmolar-e, -i v. Emulare. 
*Emolatus (»« eiulatus cf. emulari 
hulern o. weyn riezen 7 weynuge (9). | 

Emolere Ad. vf malen. 

Emoli-, emolu-mentari ge-nifje 
(21), -nissen (3). i 

Emoli-, emolu-, emolo- (136), emile 
(8) -mentum (7. deuolutio q. v., fructu. 




































D 


der mue; 


(18 Mre.).molehter|- 
& winninghe (108). ags. fulteam (136). 

*WBmolir-e, -i v. Emmollire. 

zEmo-, ó£ssw. (Mss. mog.) emol-lir; 
emulire (7), emolor (11) (7. vinetor | 
deficio t seduco 16, extra moliri, acquirerc 
miti) hd. v(-, nd. ut-arbeyden, -pinen. Ac 
vB-, auf-arbeyten, -arbayten (76, 194 
-erbeyten, -erbenden (21). uberwindin c 
be-triegin (8), -trihen (9). 


EMP 


EMPH 


*Emollere weich (132 &c.), morwe(132),! Ad. der ob-rist (1), -erest (76), -irste, 


lind, var. lyn, o. senfft (110) werden. 
Emol-, emo-lire, emoliri (4),emulare 
(g. v.) weyeh machen (110 » er- (65), 
aus er- (4) -weichen. 
*Emologium (cf. emologare aus hom. 
Gl. m.) wedde (123). 
*Emolo-, emolu- v. Emolimentum. 
Emonere ví)- (19), wt- (11) -manen. 
*Emongere v. Emungere. 
*Emonitio vf) manunge (19). 
Emonoton v. Emmoton. 
*Emo-ptoiea (19), -btoieus (141), 
-ptieus (76), -roidus (1T. »« sq) (cf. 
empyieus) blut spyende (17). der da blut 
spyet (19). emptoyci dy do blut rechsin; 
omoptoyci das seint dy das plut rehent; 
emptoys seuche, daz ist der do plut 
rechsint (4. emphoyea plutrechbung 
(14). 7. q.emobtois (141), haemoptoe (Ki.). 
Emorroi-s, -de (120, 141), -da (131^), 
-des, -dus (1), emor-oidaà (Sum. I1), 
-oides (Megenb.), -rides (4), -rodia (141), 
-reus (74, 93), einorrois (103), enoror- 
(6), amorro- (17) -ides, morruita (1215, 
141, als deutsche Synonyme gesetzt Sum. 1I; 
vil. »« myrmieea) (infirmitas, & serpens 
74 Br, varixz 1315, 141) ist ein ader an 
dem hynderen venstere dy  blutickt 
dieke sere; seuche wenne von dem 
menschen nidene blut get (4). afteradern 
(Megenb.). Ad. blüt-, blut-, blutte- (18), 
pluet- (D, plut- (4, v4, 75), nd. blot- 
ganck, Ad. -gang, -jang (21), -fluzzida 
(103), -fluf (75), -wrn (93), -wurm (ser- 
pens 74), -suget schlang (64) | warza 
(1315, 141). werza (Sum. II). wasserblatern 
(19). fieblatera (120). eyn vie blatern 
(17). vie blater crescit ?m oculo (8. sic 
«us eulo). vohen fist (50b. cf. bovist 
fungus) emor-reus, -roys, inus einer 
der plut pruntzet; schlang, ein wurm 
wenn der einen menschen heckt o. 
sticht so plutet er sich tode; emorrois 
vnterslang (74). enoroy-de 2. vene dc. 


quarum fluxus -s (16). Adj. emorroi- 


dus, -ssus, -ssa (75), -eus, emor-ruosus 


 $ -rogius (76), -rogia (141), -gius (Gi. 


m.) hermaroissa (?. mulier dec. 16) fraw 


0. man die den fluf des bluts, bluetz 
- hand, hant, hondt (75). 


Emotus abgeschidner (74). 

— Emouere scheiden, ab-sch. (74). 
*Empedes v. Ependiten. 
*Empeli-ea, -tiea v. Eimbliea. 
*Emperieus v. Empiricus. 
*Emperium v. Empyreum. 

Empetr-on, -um (cf. trichomanes. 
polytriehum. adiantum.) venus-, frau- 
wen-haar; mauwrrauten, eselsfarn ; harn- 
kraut (143). steinrauden, weier stein (ki.). 
( — um i. qué congregat gazam 
16). 

Emp-yema, -yma (74), -ina (16) (cf. 
oxyregmia) aiterrechsung (74. cf. emor- 
rois. ayter ausreiehsen, galle vzgerah- 
Sinen Sm. 3, 10). 

Empyi- (Gl. m.), empi- (Br. &c.) -eus, 
emphieius (Pap.) (é. spuens sanguinem 
Br &e -« hasmoptoieus) blutspuwer 
(110 &e.). 

*Emp-yma, -ina v. Empyema. 

r Empyreum, gew. empir-eum, -reum, 

-rium, àissw. emp-, emph- (18) -erium 


DierewBACH GLossARIUM 








-erste, Óberste (6), Vbirst (21), aberste 
(17) hi-, him-, hym-, he- (21), hem- (55) 
-mel. 4nd. de ouerste hemel. fueren, var. 
feuren (75), vnrecht (sc 8) hymmel. 

Empireum adj. von fure (8^). 
Empi- (Br), emphi- (74), empe- 

(64, 74, Pap.) -rieus artzat, erfarner artzt 

(74). landt farender artzet (64). 
*Empiteosis v. Emphyteosis. 
*Empitieius v. Emmpticius. 

E-, £ i- (110), £ a- (68) -mplastrum, 
7? ampluxtrum (67) Ad. md. pla-, plae- 
(11, 132), Ad. phla-, pfla-, bla-ster. zich- 
plaster (75). faska (141). bet (aus bint) 
duch (8) swetige (3. 7. q. swedunge, 
schwed Sm. 3, 529). swed ein ertzney- 
tueh vnd gehort zu den wunden (74). 
swode (77). eyn artzt (séc 1). gretetVch 
(Sum.). 

*Emplema v. Emblema. 
*Empletieus v. Epilepticus. 
*Empliea v. Embliea. 

Empore-, empori- (Pap., enpori- 
(141) -tiea, emporiea (Br.) (charta) ma- 
eulatur (91). 

Emporium (cf. emborium) reitch- 
Gf.), rietth- (sc 141) -amera. marck, 

latz, kauff-huf, -stat (74). empur-ium 
(129), -eum (16) 2. emptorium; -eon 4. 
conuentus populorum (16). 

Empos (4 patiens emptor Br. cf. 
embar) vndultiger kauffer (74). lijdsam 
eoeper (147). 

Emyp-, empi- (152), em-ticius, emti- 
titius (Ki), -eus gekaufft (89, 19). Ad. 
ein g., gekauffter 4 kaufft (75), kaufter 
(4), kauffer (VY), nd. en ghekoft (23), 
koft (22) knecht. quijt ghecocht (11). 
cehóf- (121, Gf. sém.), eopht- (G1. Mar.) 
-seale, -man (Gf.). ags. ceap cnext (136). 

Emptor Ad. kou-, kau-, keu-, key- 
(21) -ffer; kóiffeler (6). nd. koper. 

Emptorium (cf. emporium) ^d. 
kauff-hus sZm., -stat. kaufft stad (21). 
hoff stat 7 krame huf). (17). mar-ck (8), 
-g 4 -t (19), -ket (11). 

*Hmptra empster mus montanus n 

Saxonia, (untersch. von hamster 125). 

Emptrix kau- (110), keu- (68) -fferin. 
kouffersche (132). 

Emptus gekaufft (19). 
*Empureum &oe. v. Emporium. 
*BEmtieus &oe. v. Empticius. 

Emphasis :. expressi-o loquendi (Br.), 
-ua locutio (176); exaggeratio  (Pap.). 
emphatres 7. exagregatio (s?c 76). 

Emphatice kit (7. e.) ppbrlkhp (141) 
— oparliho? cf. phasis opfaroth. 

*Emphatres v. Emphasis. 
*Hmpherium v. Empyreum. 

*Emphicius v. Empyieus. 
*Emphirieus v. Empiricus. 

Emphy-, emphi-, enfi- (Mss. mog.), 
empi- (76), 4 amphi- (147, Gl. m.) -teosis, 
-teusis (49), -teotum (74) (7. melzoratéo; 
cf. ampleotis) beterynge van lande &c. 
(147). ein erblieh besten-dung, var. £ 
-nung, eins erbs zu besserung (65). erb- 
lehen (76), -recht (74), -ecznisse (19). 
erfpacht (11). paeht gut (12). dinst-recht 
(12), -reth (49), -knecht (18^). bode-nzinf), 
var. -mZzeins (64). 

Emphy-, emphi-, enphi- (93) -teota, 





ENA 201 


-teuta (74), -teus (4), emphiteo-theca, 
-teta (147), -tieus, -thecarius adj., eufi- 
teotieunnis (81) hiem rechter (81) vn- 
geberhaftes gevildes buman (93). pau- 
(74), erb- (4, 74) -man, -ling (4). herb- 
linck (3). 

*Emphoyoea v. Emoptoica. 

*Emuetorium v. Emunoetorium. 

*Emula v. Emola. Enula. 

*Emu-, emo-lare, -lari, (v. amare, 
odire, inuidere; sequi) hd. lyep-, lip- (8), 
lieb- (64, d -haben, -han (6); hafen, 
hoffen (see 8). nd. lef hebben 7 haten. 
folgin (8, 9). naeh fulgen (5). noch ful- 
ligen (21). ver- (64), vir- (9), v- (1, 11), 
na- (22, 23) -volgen, in veintsehafft (64), 
in bosen (23). 

*Emulare (aus emollire) z. lamire, 
mittigare, blandire (16). 

*Emulari (i. lamentari, aus eiulare, 
cf. emolatus) chlagen (1). 

Emulatio nyt o. liebe (8). gramheit 
(4). durehechtung &c. (65). 

Emulator lyephaber,  nachfulger, 
hesser (5). hd. nach-, nae- (18, 132), nd. 
na-volger. Ad. arg-, ark- (8) -dencker, 
-denekir (8b, 9). 

*Emuleare v. Emunetare. 
SUONI (z. ableetans 76)gelustende 
(8). 

Emuletrare ein melck-gelten (Xxi.). 
*Emuleum esí herba qd. (16). 
*Emulire ». Emoliri. 

Emulus vygent (19) wynt (s?c 8). 
feind ab inimicor, nachuolger aó imitor 
(64). eyn echtiger (55, 23). achter (1). 

*Hmunetare (esí nautwm) ezu dem 
uber halden (9). uberheldin (2c 8). emul- 
m (st. rem.) ?. nauim ad. litus ducere 
16). 

*Emunotoria sg., gen. -e(cf. munetor) 
shrotisen; colezanga (at.). clofft ? czange 
(19). klueht 7 kalek tange (sé. kale-t.? 
11) ags. candel thuist (136. cf. sq.). 

Emun-, emu- (Mss. mog.), emi- (q. v. 
-etorium (emunoetoria 2. forpices 93 
snuezel doche (19). snutel dueck (11). 
sureze tueh (89). schur-due (99), -holtz 
(74), -eysen (74, fabrorum 65). snuterken 
(109). snuzunga (86). zanga (121). snueze- 
(11), snvez- (8) -ysen. eyn kertzen snuetz 
(132). eyn clufft da man eyn lieeht mit 
abe bricht (17). eyn abrech (77, 110) zu 
liechten (110). ab brech (68). butzer (91). 
putscheer (123). licht-seher (75),-schirchen 
(125). har' seheren (23). reistholtz (93, 
Ziem.). 

Emundare v(- (19), auf- (75) -roy- 
nigen. wt reynichen (11). 

Emungere, emongere Ad. snu-czin, 
-tzen; snü- (6), sni-, snew- (9) -ezen. 
snutzen daz lieht (5), dye nasen (21). 
liecht schnutzen (110). nd. snuten (132); 
ut-sn. (11), -snuuen de nasen (23), -sn. 
de nezen (22). schimen dye nase. (18). 
schiren (49). snuben (12). Ad. vf)-snutzen, 
-trucken, -drucken, -drichen (49). wisehen 
(8). reyn machen (64). 

Emunis vry (110 &e.). 

E-, em-munitas Ad. nd. vriheit. hant- 
feste (Gt.). 

*Emusearium v. Musearium. 

Em syet (132). nem war (68). 

*Enactus herworben(19). v?woruen(11). 


202 ENE 


*Enancisci vir-, hir-werben (19) v^war- 
uen (11). 

Enare hd. swimmen (9), uf-sw. 

Enarrare uffinbare sprechin (8),reden 
(11). offenbaren (9). vB sprechen (65, 110). 
wtsprecken (11). v^-zellen (132), -kunden 
(110), -kundigen (65). | 

Emnatare vff swimmen (69 Mrg.). 

*Enatatio uf watung (62). 

En-, in- (q. cf.) -eaustum dinten 
110, 132). onck (132). eneaustus7.2n2ustus 
d 76). 

*Encenatus vor wit (8. p£c. von wien). 
encematus 2. omuocatus (16). 

*Eneeneatus kirchwey (4). 

En-cenia, -chenia, -cenium (23, 81) 
(aus &yxatv(a 2 &Évtov,cf.exenium)kirch- 
weyung (3), -wyhin (68), -wie (8). wyhunge 
(17). kilwihi (25). kurbe (7) wihung (1). 
kirichwaht (121, szm. Gf.) kerkmisse 
(109). kijrmissen (132). mef)-krom (110b9), 
-korn (1102) (aus -krom — kramp xenia 
Sm. 2, 385). hantgifte (109, 110 &e.). nyge 
iar (23). en erlike zende (81). 

Emnceniare v'nuwen (8), newen (9). 
wyen 2 nuwe benemen eyner wende t8. 
wechen 4 new ben. ein gewande (9). 
beghinnen (11, 19). 

*Ene'ea (si. interea? entera?) dar 
ine (85) 

Emncl-isis, varr. -esis (75), -ysis nei- 
gung (74, 15). 

*Enchenia v. Encenia. 

*Encheridion v. Enchiridion. 

*Enchinius v. Euchimus. 
Enehi-, enehe-ridion Ad. hantbuch. 
*Enchiridon (7. anulus) vingerlein (74). 

Emnchrista salb (123 &e.). 

Ende-cas (7. endecem Br.), -gas (141), 
-neas (8) zehen iar (8). z. iar alt (11). 

*Bnd-elechia (mgr. Aussprache von 
$wceAÉyeia), -ilechia, -elichia (141), 2 
-elitia (74), -elieia (68, Br.)  -elchia, 
-echia (7. anima munda t mundama, 
perfecta etas, perfectio) volkumenlichs 
alter; volpringung an dem korpel; ge- 
liedmessigkeit (74). volkommen aldir (8 
sim.) der selen erst gewerbe ader folle 
bringen an dem libe (7). der erst ge- 
werb o. volbringung an dem leib (76). 

*Endeneas v. Endecas. 

*Endere:.nformare (16). bildin (8, 11). 

*Enderma v. Endiuia. 

*Endilechia v. Endelechia. 

*Endimia gemeinetod (93. cf. epide- 
mia). genfdistel (74. 2c,endiuia). , 

*Endinia v. Endiuia. 

*HEndir-a, -e v. Andena. 

End-iuia, (val. dc. aus intybea pz. 
Wtb. 131), -iuium (9), -inia (74), -uuia 
1, Sum. v), -una (67, 152), -ima (85), 
-imia (q. v.), -erma (96) Ad. su-, sau- 
(713), Sew-, du- (73, 85), fehe-, genD- £ 
leber- (73), mege- (Sum. v), mar- (74) 
-distel. maijdiestel (153). grensing 7 gen- 
Detzungen (125). genBzung (73, 91). anti- 
vien (143), -ffien (73). endiui-en (73), 
-krut (68 sim.) enduuie (1). 

*Endris v. Enhydros. 

Endromis &c. v. Andromeda. 

*Endu-na, -uiaà v. Endiuia. 

Emea-tor, -stores (pi. 76) 2. liric-en 
i -inator, corni-cen / -erepa (Br.), 
-fices (76). 








ENI 


Enecare erslahin (8, 9). doden (11). 
*Enectere (7. firmiter ligare 16) feste 


"| bindin (8 &c.). 


*Eneptus v. Ineptus. 

*Bnerbones swnt pauperes pi- 4 pa- 
stores (76) | aus ebiones 7. pauperes 
(Pap.), p- piseatores (129). 

. "Ener-, en- (8, 17) -gare (7. operar? 
intus) in wendig arbeytin (8). eyn wenig 
(s?c) erbeiden in der sele (17). 

*Energare (aus ener-uare cf. -mis, 
-miter) v'kliben (6). 

Emer-gia (a/ph. -uia 110 &c.), -uia 
(134 &e.) (7. 2nterior labor, operatio t 
effectus) wijfheyd (19). dobende (8). 

Energumenus, energu-, gew.nergu-, 
4 neorga- (74), ergu- (125), exgu- (16) 
-minus, nergumnius (133) toponter 
(Gf.). a wizzig (127). vnarbaitsamer, 
kruppel, teuffelhafftiger, besesner (74). 
besessen (8, 75, 125) mit dem teuffel (75). 

*Enerm-is, -us (aus eneruis, cf. 
energare) v'klebet (6). 

UNE enor-miter (cf. prc.) evmelich 

Eneruare Ad. lemen, er-l. (4). hd. 
nd. v-l.. lamen, -melen (22). hd. lamen 
(10), lam machen, sehwechern (64). ent- 
(64), v- (65) -edern, -mergeln (65 var.). 

Eneruatus d. vorlemet, verlimet 
(21), virlamet (19), verlambt (68). v'laemt 
(132). lam. o. kranck in glidern (110). 
auDgeadert (75). 

Ener-uis, -uus, -uuis (76), -wis (5^) 
hd. md. v^lemet, -lamet. v'lempt (5). 
er-lamt (68), -lemit (4). lame (10). elénde 
(X). eranc (100). verdoren (99). v^melet 
(22. cf. eneruare). ane wopen (55. »« 
inermis). 

*Hneum /. eregum 4 £erribilis (16). 

Emeus (7. de ere factus 16) hd. ercz- 
in (65), -en (8); ein ding von ircz (18), 
daz irn ist (21), von ere gegoDen (17), 
von erd gemacht (76); ein ding daz 
von ertz, ártz (134), yrtze (152), irtz 
(v) gemacht ist. g. von metal (110). ge- 
maicht von metalle mit kunsten (132). 
eren (65, 75). glockenspeisen (75). 

*Emnfiteosis &c. v. Emphyteosis. 

Engaddi balsams garde dair he wes- 
set (147). 

*Engare v. Energare. 

Enhydros (equam m se continens) 
der sehwetterstain (V. a. 1618 Sm. 3, 552). 
enidros 7. gemma, ab aqua, vocata, (141). 
en-ydris (129), -idrus 7 -idra (74), -dris 
(14, 16) 2. coluber in aquis viuens (16 sim.). 
wasserslang (74). enyd-ros 2. coluber dc.; 
-ius 4. gemma, aquam exudans (Pap.). 

*Enicaptatum (aws ennea-phonum, 
-echordum?) 4. lira, octo sonarum (16). 

*Hnieedo v. Emicedo. 

*Eniema v. Enigma. 

*Eniet-are (76, 129), -ieare (16) ?. 
qernoctare (129), per noctem vigilare (16). 
*Enyd-ius, -ros &c. v. Enhydros. 

Enigma, eniema (5b, 22b) (7. pro- 
blema, -plewma, parabola &oe., sermo 
obscurus dc.) eyn vorborgen rede (17), 
legüe (legene? 8. s. vBlegung ?). dunckel 
betrachtung, dückel betrachteg (65).re- 
der-seh (74, 88), -s (18), -sen (21), -schen 
(17), -nyD (v1). retter-sen (70), -Den (69), 


ENO 


-Sehen (68) ráterschen (134). retersch 
(110). rethers (497). radelse (13, 99, 93). 
redelse (129). retdelsen (151, 152). redel- | 
schen (19), -Ben (66). ratsal (9, 71). rat 
nutz (st. ratnuf) oder ratezal (1. sí. rat- 
8al?). retsel (133). reet-sel (11), -zell 
(132). retzel 7 retsche (74). rzetherle (112). 
retinsse (sc b^). redernyD (77)  retel- 
merchen (125). radmer (225). mere (19). 
rat was ist das: es stet vf efe. (4). en- 
kenteniD (18 Mrg.) glichnusse (9 sZm.). 
bezeuchen (5. mAd. bizeichen). obstrum 
(85. alph. epigma). 

Enigmatizare virborgen rede sagin 
(8, geben (9). retterisch auff-g. (64). rat 
(8), rotsal (9) gebin. 

Enim, e.-vero hd. warvmb s/m.; 
vOr-, ver-, v-, vur-ware, -war sim. wann 
(16). auer wante (23). ouer wente (99). | 

*Bnisium v. Anisum. 
*En-, em- (64b, Pap.) -istis, 7 migale ' 
(64) (pro vno hausto sufficit; cf. eya- 
thus; Gl. m. v. emissus) mygelin (64). 

Eniti vB-erbeden (19), -arbeitten (110). 

van pynen in arbeit sitzen (132). 
*Emitus eyn spade 4 eyn brack (18), 
dus enueus 7. spado? cf. v. eunuchus. 

Enixa gebornde o. vor fliBen o. ge- 
neyget (8). leiplich geboren (4). vloist 
van kinde (132). 

Emixus hd. vz-, vÜ-, auD-gearbeyt 
sim., -gearbeytet (6), -geerbet (18, 21), | 
-geerbeyt, -gepiniget, -gepinget. ge- | 
arbeit 7 -boren (110 &e.). gheworuen | 
(11). utghearbeyd-et (23), -iget 7 utghe- 
pynghet (23). 

*Enneomaticus v. Eimnoimaticus. 
*Ennodare v. Enodare. 

Emno-iecus, -yeus (Gl m. &e., 9b | 
ennos capra et ieos custos 76), enoyeus 
(Db), emoyeus (7. mango, agaso, pastor 
dc. Gl. m.), emo- 7 -eno £ eglo-iceus (75), 
enoyeus (74), ermoneus (q. v.), aego- 
nomus (Grundform 7« ennus q. v.?) 1 
aepolus (125) geyDB- (6, 64, v5), gaif- 
(14), geis- (93), ezegin- (Db), zege- (8) 
-hirte. tzygenherte (125). tzeghenherde | 
(23). gay herter (1). 

Ennoi- (Br. enneo-matieus 7. acci 
dentalis tovallieh (147). 

Ennon (Abr.) eyn dal (8). | 
Emn-os, -us (7. caper; habitator i 
rofundum Gl. m. 3, 307. Br.; habitatio, - 
ji caprarum ; dee 4. q. lat. capra, 16) 
eyn bog (8). Cf. portug. enho einjáhrt- 
ges hirschkalb, wol auch asp. ennodio 
Dz. Wib. 487. Hat sich &wvoG mit hebr. 
u. à. Wórtern und Etymologien gemischt? 
Voce. 16 máscht enn-os, -a, -on «nd enno- | 
sitheus »« &vwvoc(óac, $vootydioc, im | 
Br. ennosigeus 27. Neptunus; 3$. profume | 
dum. silentium. ( : GV[Q»), wozu hora en- |. 
nutigii (,,2 gall. nuit/ Gl. m.) zu gehüren | 
scheint cf. conticinium nach Form und 

Sinn. 
*WBnocliare v. Enucleare. 

Eno-, enno- (6), enu- (55) -dare (»« 
enudare 17, 64) vz- 4 off- (b), vff- (11), |. 
vff ken- (sc bb) -kneuffen. vff knauffen 
(18). auf-knypffen (64), -kneWflen (1). Ad. 
vB-, auf-kneuffeln (133, 152), -kneifeln 
(21), -knopffeln, -knepfeln, -knipffen, 


























-knyphen (6). vyf- (132), ut- (23), ent- 
HD) Epod ent-knoppen (19), P loben ! 







ENU 


(17), -ploessen (64). Ad. uffen-, offen- 
baren. den knopff des zwifels vff thun 
(65). v'elaren (132). 

Enodis on-nadt, -knepff, var. -nodt, 
-knepffig (110). 

*Enodus, enudus (6) sbst. adj. vn- 
knauff (18), -gekneuffelt (19). aneknop 
93). ein knopf (6). knauff (17). knaff 
1. kneuffel (5). 

*Enola ags. paerl (Gl. m. q. v.). 

*Enola v. Enula. 

*Hno-, selten oeno-, ono-phorum, 
-forum, honoforum (19), ono-forium 
7 -ferius (7. diota q. v. 75), -phorus 
(16), -forus (8, 9), -ferum (6 &c.), one- 
ferum (14) laytfaf) (74). win-, weyn- (9, 
74, 88) -fal3 (B, 64, 14), -vas (9), rof) (sic 
6), -kanne (132 sém.), -kant (88, 110), 
-geschirr (88). wynfaB 2 winnefaife 
(19). wijnvatt (11). wynschenkel- Z tip- 
kanne (109). onopherum schnecken (st. 
schenken 7» onica?) va) (76). 

Emnorm-is, -us vnordenlieh (1, 64). 
bose (19). lelieh (132). wreet (11). vnda- 
dech c vast unrechter (75). 

*Enormiter v. Enermiter. 

Emormiter vientlich vnd vast (75). 
yber die regel (65). 

*Enoro-yde, -ys, -rides v. Ermorrois. 

*Enoston (cf.elieosmon ?) milze (Sum. 


VI). 

*Enphiteota v. Emphyteota. 

Enporitica v. Eimporetica. 

*Enquis v. Ecquis. 

Ens Ad. ding. Ad. nd. dinck. ein iglich 
(17) ieglieh (6) ding. syn (b5). wesen 
(8). wien (18). 

*Ensarius (7. ensium. artifex Gl. m.) 
En hauwende mef»er (19). en groet mes 
3 Ensicium doitslach mit dem swerde 
147). 

: E cun swertili (141). 
Ensifer swert-dreger (10), -sknecht 


Emsis Ad. swert, stechswert (125). 

*Ensole v. Eusole. 

*HBnter wesenlich (65). 

*Enterare (sí. exent.) ul)weiden (17). 

Enteri-um, -on 7 -a, 4 entra (16) 
(í. emisanum piscis 76. sí. omasum?) 
ingeweid (17). 

*Enterogenia v. BEiterogenia. 

*Entiana v. Gentiana. 

Enthymema (£. festinata conclusio) 
eyliehe beschliefung (74). ein schnel ant- 
wurt (110), haest antwort (132), hefMich 
(sic!) antwirt (68). 

*Entitas dingligkeit (74). 

*Entra v. Enterium. 

*Emtrisia v. Incerpias. 

Emuel-eare, -iare, eno-, enumn- (1) 
-eliare Ad. kirnen (6); v(-k. -kernen 
5, 75, 110), -kern, -keren (1). md. ut 
ernen. die kern víff thon (68), vpdoen 
(132). offenbar macehin (5b). uffin- (17), 
apen- (11) -baren. v/claren (132). 

Enueleatius klerlicher (30€). 

. Enuclia-te, -liter offenber-, grunt- 
lieh (11). 
Enu-eus, -ehus v. Eunuchus. Gerro. 
*Enud-are, -us v. Enod-are, -us. 


EPE 


m.) enu-m, dim. -lum (Br.) 7. caldarium 
(I. c.). ein kessel (110 &e.) enumum 
ags. cetil (136). 

T, selten i-, he- (b*), hi- (Gt.), üfters 
hin-nula, hinulus (76),inola (Sum.),enola 
(69, 134), emula (110 var., 147), himila 
(Sum. VI, humula 4 elna (Sum.), hilna 
(47), Oüfters enula ?. campana (q. cf), 
hüufiger e. e. (méssv. enea pro e. eren 
ding 65?) innule campane (9423), gew. 
i. q. e-, he- (5b), a- (5, 6) -rinis, erinnis 
(enula 7. flinx 7 laturicium 74) Ad. nd. 
alant. Ad. a.wurtz, -wurtzel sim. alent 
(85). hd. a.-wurtz, -worcel (18). m4. a-, 
ga-lantwortel (143). lantwurz, alar (105). 
olantwyn (19). elne (47. cf. elna). ags. 
sperewyrt (942). brachlóchj (Sum. VI, 7. 
emicedo Gf.) hirtzzunge (hinnul-a T. 
2« -us?). hirBung (76). ueia 7. elinium 
(Gf. 7. e. helenium, ÉAÉvt0v). elimum 
viula, veia (Sum.). ellenius alant (Sum. 
VI). Cf. elenenoli. 

Enumerare retin (8). reyten (9). rede 
verzelen (17). 

*Enumum v. Enula. 

*Bnuncliare v. Enucleare. 

*WBnutriator v. Enutritor. 

*Bnutricheus v. Emetritea. 

Emnutrire vuden (19). voeden (11). 
auffhalten mit dernarunge Z erneren (75). 

*Bnutri-tor 4 -ator ernerer (75). 

Enutritus gefudet (19). 

Eo dar-vmb (6), -vmme (23). eo 
debil-, fort-, mel-, pe-, grau-ius, magis 
7 plus dester schwecher, stercker, besser, 
boser 7 erger, schwerer, mer (75). 

Eode-m, -mmodo in der selben mof 
(6), zuluen mate (23), soluen m. (22). 

Eo melius habere ent- (23), en- (22b) 
-neten. 

Eo peyus habere entghelden (23). 
*Bos ein lant (85), land (6). 
*Bipaetica v. BEpatiea. 

*WBpaetum eingedinge (17). 

*Epadieus (as hepatieus?) gheel 
varwe (147). 

Epadire (7. dicere, manzfestare G1. m.) 
vffen- (19), apen- (11) -baren. callen, 
spreken, iehen, cotren, cosen, proten, 
pralen (147). 

*Bpantiea v. Epatica. 

Epar, ebar (141) hd. lebber (13, 19). 
nd. leue-r, re (23). 

*Epa-, 4 eupa- (14), jepa- (Gf.), epae- 
(D^, 76), epan- (47) -tica, 7 -torium Nm 
- eupatorium) Ad. leber-ader, -oder 
(6), -ayder (133), -erut (75 &e), -erawt, 
-wurst (G£.). leuer-adere (23), -blome (4:1). 
L- (132) leuern- (22) -ader. lynwurtz 
(eup. 74). 

Epaticus Ad. leber-siech (91), -suehtig, 
-siehtig. 

*Hpatorium v. Epatica. Eupatorium. 

*Hpdanum v. Eptalum. 

*Ependi-ten 2 -cen (131), -ton (?. 
indumentum t mantile 16), epedicen (147), 
epidi-don (19), -diden (11), -decen &c. 
Gl. m. 3, 314), ependeton (Gl. Aelfr.), 
efetidem (136), empedes (7. «méctus 76) 
(aus &meyOUvtrc) moncehes kleyd (19). 
monike cleet (11) eleyt der moniken 
(141). lachan (131). ags. cop (136, G1. Ae'fr.), 
hoppada 7 vpernud (Gi. Aeitr.). 


*Enul-a (66 &e, 110 &c.), -um (76, G1.| *Epensio dinghelt (11). 


EPI 203 

*Hpi- ófters st. ephi-. 

*Bpibaeha v. Epibata. 

Epibades, emtfaOsc (126), melius 
epibatides (Ki.) fzehren, schuyten (Ki.). 
weidling (126, Fris. cf. Sm. 4, 28). 

Epiba-ta (:4, 33), -echa (64) vber- 
furer (64. 7. q. ferge), -gefuert (93), -ge- 
furter (74). 

*Hpibati &e. v. Epifates. 

*BHpicalamum (cf. epi-tabulum? -tha- 
lamium?) bruchech (9 Ann.). 

*Hpiealium v. Epiecolium. 

*Hpicamen (cf. epitaphium?) man- 
inge (11). 

*Epiearista (sí. eucharista?) eyn 
forste der hoimeliehen dinge (19). en 
vorste der heymeliken dinghe (11). 

*Wpiearius v. Erpicarius. 

*HBpi-, ephi- (6, 1, 19) -eausterium 
(19 &e.), -cauterium (6, 7, 152 &c.), -caus- 
torium (147, Br, Gl. m.), -eaustrum (Gi. 
m.), -eusterium (4 sedes sutorum 4b.), 
-caterium (66 &e.) 7. locus vnguentorum 
ad, instr. super ignem; solarium puellare, 
fumariwm 0$ caminus -caut., cat. 66 &e., 
7 -eaust. (110 e) ; sedes scriptoris -eaust. ; 
coopertorium doli? -eaut., -caust. hd. 
schribe-(8), sehrib- sm. (66 &e.), schreib- 
(74, 134, 151), schreip- (152) -stul, 2 -filtz 
(74). schriebe-bret 4£ -stuole; ephie. 
sehornsteyn;  spynneweppe (19. cf. 
emistorium spinwep 75). schaerstien £ 
spinnenweebbe(11).roickghat ; raithuyss ; 
ordels-, gerichtes-stede (147). en clausur 
(é. sedes scriptoris 23). rauchvank (1). 
fuersturz (75). (4 -eaut.) gluo- (93), gluot- 
(BM. 641) -haven. eynrehand stoue dair 
vuyr onder is (132). kemmet (7 -eaut. . 
110). ein pflaster vber eingebranndte 
wund (134). ein plaster off eyner ge- 
branten wonden (133), vff eyfi g. wond? 
(152), auff ein gebrante wunde (66 sém.), 
oder gebrant wund (68). tuch vff dem 
Schribstul (75). ein filcz auf dem pulbrett 
(64). -eaut., -cat. (66 &c.) eyn plaister 
i eyn gebrant wonde (5). en plaster £ 
en swede (cf. emplastrum) ene brant 
wnden (23), eyn brande wnde (22). 
eyn plaster (17, 18), eyn swele (séc 17) uff 
eyner gebranten wonden. eyn balter, 
eyn sleied (lei aus w) off eyn gebrant 
wonden (21). eyn plaster 7 eyn hohel 
(6. wol eremaeula). schornsteyn (Y, 66 
&c., 68, 132). kamet (67). kamyn, kem- 
mieh, rauchloch, slat, ef, plapalg, 
gluthaffen, fewrmawr, pflaster (74). 
schrijfbret Z scehriuerstoel (11). poden 
über ein vaf (75). boden scehilt (cf. 
doliotheea); eyn plaster auf einer ge- 
branten wunden (4). 

Eipieedium v. Epitaphium. 

*Hpicell-ium, -um vinger-huet (11), 
-hut (19). 

*Hpicena zole (11). 

*Hpi-cenon (19. cf. Gl. m. 3, 313), 
;-cenum, -echenum (aus &míxotyoy ) ge- 
menget (11, 19). g. geslieht (8), gesliecht 
(9). bouen gemeyn (supra commune 132). 

*TBpicerion en werstat ; epicuria,(-ius 
à. defensor Gl. m.) werestap (-scap? 11). 

Epicerna (/. anathema Pap. ab &mt- 
XTjDOG Gl. m.) der hoestebanne (19). die 
hogheste ban (11). 

Epi-cieclus, -eieulus 2 -tieulus (74), 

26 * 








204 EPI 


-cilium (74, 93), -sileum (v. epistylium) 
(é. paruus circulus super majorem Br., 
anabratrium 74, eanopeum  &e. 93, 
tyburnium 74, 75; »« epistylium q. v.) 
getefel-, geteffelt-ding, tylpawm, grof- 
pret, -pett, sperlach, hymlitz, affterseyl, 
stawbhule, tawbhullin; 
-stylium) stoffel (74). stovphüli (93). 
himel ob einem altar £ bet Z tisch (175). 

*Bpicinum (aus epieus »« -cinere »« 
epi-nicium, -nichia Br., -lechia 76. 7. 
J'estiuitas pro victoria sim.) zegevechtinge 
sanck 7 d?es victorie (11). epi-einia p. 
loblich dankberkeit (65. cf. epicus); 
-nichion 7 -nirion 7. victoris dei palma 
cc.(Br.) ;-meronz./aus christo pro victoria 
dedita, (16). 

*Epieogium v. Epitogium. 

*Epi-colium, -coleum (5^), -ecollum 
(60, -eulium 7 -talium (74), -calium 
(4. pensum q. v. 1), -tolium (19, 17), 
-stilium (9) (Z. superior pars coli) Ad. 
eyn ober-, vber-wacke (12), -wolken (szc 
6), -wock (19), -rocken (5), -racke (55), 
-rock (7, 18, 19. »« -eollerium? -to- 
gium?), -rocke (77), -rucke (9), -ruck 
(74, 75) am rucken, pr. vber half (75. 
2« eollum). kunckel (76). klob-, reiste- 
flachs; enspyn o. spyndel mit garn; ein 
wag o. das man wigt (-talium 74). elter 
(altaris) duch (21). nd. en ouer-wokenne 
(225, -wockede (23), -kede (sc 22); auer 
rocken (11). 

*Epieollerium Ad. ein vbez-, ober-, 
nd. ouer- (132) -rock, d. -rocke. 

*BEpicollum v. Epicolium. 

Epieopanum fleischbanck, anricht- 
tisch (Ki.). 

Epieroeulum v. Epitrophium. 
*BHpieulium v. Epicolium. 
*Bpieuria v. Epicerion. 

Epicurus (7. pestis, vestis, vo-, fo- 
rator; s. adj. 75. cf. phelax) des obro- 
sten selde an liplicher wollust ist (93). 
pauchfuller 7 mensch der sin selikeit 
setzt vff essen vnd trincken (75). lecker 
(110, 132). frezzer (8b). freDer (5). ein 
vros (9). frafó (15). 

HBpieus (7. laudabilis Br. &c.) lobe- 
(19), laue- (11) -lich. 

*Epicusterium v. Epicausterium. 

*Hpichema v. Epitome. 

*Bpichenitum v. Epithymum. 

*Epichenum v. Epicenon. 
*Epichima v. Epithema. 
*Hpichi-mum, -num v. Epithymum. 
*Epiehome v. Epitome. 

Epidecen v. Ependiten. 

Epi-demia, -dimia gemeyn-e sucht 
(123), -er tode o. die peule (74). eyn ge- 
meyn toit Z suchte (1). ga-, v/g. ia-merig 
tod 7 pestilentz (75). 

*BEpididen &oe. v. Ependiten. 
*BHpidimia v. Epidemia. 

Epidrom-on, -us 7 -os (64, Br.) der 
grofi segel hinden in dem schiff (64). 
hindersegel (74, 80). 

*Bpifates (cf. G1. m. 3,313) ags. faerbenu 
(136. cf. ferbena « ceorl Bsw.) epi- 
(1365, 147), ebi- (1365, Gl. m.) -bati 7. 
laici, -bata leye, leecke (141). 

Bpifora v. Epiphora. 
*Epigergium (11), ipo- (3, 11, 19, 4), 


ephi- (19) -girgium, -pergium (3), hypo- | 


-cilium (ocf.|(3 











EPI 


(148, Br.), ypo- (74, 147, Gl. m.), hyper- 
(125, Br.) -pyrgium, ipopigerium (G1. m.), 
yperbigi-on 7 -um (76) (v. fulerum fo- 
carium 148, andena, ferrum quod sustinet 
ignem; vgl. die Formen v. anticipa) 
brant-yseren (11), -ysen (ip. 19), -reyte 
, 4), -roide (147). brandredt (125). 
prantreyt (74). eyn windeysern (eph. 
19). en weentyser (11). herdram (?. an- 
dena, 76). 

*HBpigia v. Epiphora. 

*Bpi-glotum, -grilotum (19), -glottis 
(64, 74), -glatum (75) (v. coopertorium 
oris, vua, vuula, palatum, faux) krag 
(16). ein gume (3). gumme (4). gum Z 
gam (75). kelen- (19), keel- (11) -ader. 
goderlein vorn am hals, emma (s?c) kal 
(74. Cf. Sm. 2, 17. 4. q. nd. kader nach 
Fr.). attemblat (64). 

*HBpigna v. Sitapolium. 

*Hpigram-aà v. -ma. 

*Epigramia meisterschrift (11, 19). 

*Bpigramista meister-schrieber (19), 
-schriuer (11). 

Epigram-ma, -a (74) vbir- (8), vberge- 


(64), uff- (17) -schrifft, uff ey brieffe (17). | 


vberschrieffte (74). 

Epigraphia vbergeschrifft vff dem 
toten stein (75). 

*Epigrilotum v. Epiglotum. 

HBpigr-us (147, Br.), pl. -i (v. clau, 
aus &m(8poc) holtznagel (64). ags. nae- 
gler (Gl. Aetfr.). nagel dair myt men holt 
negelt (147). » 

*Epikeia (neben epiecia gr. mansue- 
tudo lat. i. e. &Tte(XetX) keusch (110), 
kunst zu (66) leben. konste leuen (132). 
vngeschriben recht, by-r. &e. (65). sit- 
tigetugent sich naigent zu mittler masse 
habend in den geschrieben gesetzen (74). 

*Epikei-zare, -sare durch die vinger 
Sehen (68, zm bono 110). dor die v. syen 
(132). vrteylen nach gesehriben rechten 
mit der mafe der miltikeit (74). epikei- 
zatores qui nom egent brillis quum per 
digitos conspiciunt (110 &c.). 

*Hpilagare v. Epilogare. 

*Bpilanium kloester (11). 

*HBpilare ent-horin (8), -herin (9). 

*Epilechia v. Epicinum. 

*Hpiledium v. Epirhedium. 

Bpilem-a, -ma v. Epilimma. 

*Epilemsia &ce. v. Epilepsia 6o. 

*Epilentum (2. vehiculum puerorum 
cf. pilentum) kints kerch-el, -lin; vor. 
kins wainel (75). 

Epile-psia, -mpsia (Gl. m.), -msia 
(9, 141), -mpsis (141), -nsia (Br. &c.), 
-ncia, -ntia, -nisya (11), -nsicia (76), 
-nsis (3, 8), ephilencia (/5.) (v. apo- 
plexia, cathophexia 75 &e.; cf. cata- 
lemsia est passio epilenticorum 141) 
daz, dat vallende vbil (b, 5^), ouel 
(11, 85, 132), leit (eph. 8). das valubel 
(2, 125). vallen vbel (1) sant Valtinf 
(: vallen) plage (125). fallende sucht, 
var. sichtung ; hinfallendersichtum, var. 
siechtumb (75). der fallent siechtag (76, 
110). der hinfallende siechtung; daz val- 
lende (4). der slack (19). di wirbel- (3), 
wurbil- (8) -sucht. 

Epile-pticus, -mptieus (141), -nticus, 
-nsieus, -nsiatus (76), ephilen- (136), 2 
emple- (147) -ticus die dat vallend oevel 


EPI 


heft (147). die dat ouel (prc.) heuet (11). 
ags. uuoda (136). 
*Hpilimedis v. Epimerides. 

Epi-limma (ki.), -lema, -lemma (129), 
ephilema (76), eplema (Gl. m.) (7. empla- 
strum, -ustrum 129) blaister (19). 
plaester (11). 

Epi-logare, -lagare (cf. reiterare, 
reoapitulare, diffiteri) reden vor ander 
(8). wider-r. um 75) £ w-sagen ein ding 
noch ein male (75). dy red vor ander 


weten (9). antworten, eyn ding vor- 


brengen (17). weder halen (11). widerumb - 


sagen in eyner summen &c. (65). 
*Epilogositas vbir- (1315), vpir- (141) 
-Ssprachili. 


Epilogus kurez vor ander rede (8). | 


eyn widde rede (9). 


*Epymaehus (»cophim.?)v. Attaeus. . 


*Epimea v. Ephimera. 

*Epimemia (cf. sq.) ags. nest (136). 

Epi-menium (76, Gl. m.), -menia (Br.), 
-mencia 7 -monium (19), oni 
dona 16) czins -monium; maint ezinsse 
-mencia (19). 

*Hpymera v. Ephimera. 

*HBpimerides v. Ephimerides. 

*Hpimeron v. Epicinum. 

*Bpi-, ephi- (19) -miticus begerlich 
(19). vogeerlich (11). Cf. epithymia (Gi. 
m.)? epimone (7. desiderium r.)? 


*Hpim-ories, -uridesv.Ephimerides. | 


Bipinirion &e. v. Epicinum. 
*Epyomatus v. Attaeus. 


*Epi-pia, -thea (7. musca equorum 


76), epypbi (7. maecor eqw. Gl. m.) 


pferdes flyege (19). en perts vliege (11). 


Epipteron v. Epiteron. 


Eipi-, ephi- (649), ? beth- (74) -phania | 


der ersehynlieh tag (64). der XIII tag 
(110), dach (132). oberst-e (75), -age (74). 
*Bpiphare peert schümen (11). epi- 
phyare 4. equum. ornare (Gl. m. 
epythiare pert vertzieren (141). 
*Hpiphegion v. Ophimachus. 
BEpiphium ». Ephippium. 
*Bpiphon-ima, -ema (Ki.) (7. causa 
contentio) ags. efat, reub ias 


Epi-phora, -fora, -thera (76), 2 -gia | 
(11), ephifora (19) (z. morbus oculorum | 


quà lasciuia dic.110 ; lyppitudo oculorum 
Pap.; lippa zm oculo sc. quando pellis 
subducitur , et. funis in mawi 16; gr. 
émUpopA Gi. m. 3, 315) augenwe (88). 
star-plint (3), -blint (4). schelheyd (19). 
scheelheit (11). . 

Hpi-rhedium (Ki.), -redium (93), 
-redia (sg. Gt., pl. ?. minora vehicula Br. 


sella 16), -rredia (est superzor' pars voté 
et dicuntur omnes partes superiores te- 
et re-gentes 16). kutsche (Ki.). chomat (93). 
sielo (Gf.). sele episea; gegenleder 2 
tasche -radium (9). stigleder(-ledium 76). 
*Hpisceilum v. Epistrillum. 
Episcop-atus, -ium /id. pysthum (4); 
bist-üm, -um, -om (18), -umb (16, 134), 
-thum (110). bischof- (68), byscop- (23), 
bis- (22), byB- (132) -dom. bischtom (5^). 
Episcopus (7. presul) Ad. bisch-uff 
(1), -off. bioff (21). byscop (23). vber- 
seher, vffmercker (65). 
Eipischidion v. Cuneus. 


4 
-rsedia (7. mazora v. Pap.), -sea (v. currus) | 
7 -radium (9), -ledium (7. corrigia ?n | 


, 317). | 








EPI 


*REpisea v. Epirhedium. 

*Hpis-erum, -erium (16), -enien (11), 
-trum (8) (: serum /actis; 7. grema b^. 
cf. crema) Ad. matte -e, -en (5^, 4). 
tophen (1). topffen (75). Cf. v. a. wetterau. 
matten, kss-m. serum, ebenso bei Stieler 
1249. Fr. 1l, 649; káfmath coagulum 

Alber.); matt-e, -en, gall. -ons lac schyston 
Kil.). 

*HBpisileum v. Epi-ciclus, -stylium. 

Epi-stylium, -stilium (7. g. stilo 
superponitur 16 sim.), -stulum (18b, 132), 
-gileum (76), -stalium (8), -stolia (148), 
-stilia (Gt.), -stelia (superméssa 121), 
-telium (755cd), -eilium (v. epiciclus) 
(7. caput £& capittellum columne ; t paleum 
meretricale 16. »« epieielus; eciburneum 
75. cf. epiciclus) eyn fub under eyner 
suele (17). sulhovpt (93). sto-ffel, var. 
-pfel (75). pfeyler (3). philer.(185). pyler 
(io, 19). p.deck (8). bolster (121, Gt.). 
pfártin (112). pfátlin. (115). 

*Hpistilium v. Epicolium. 

*Hpistil-ium, -e (Gi. m.) brief (141). 

*Hpistites en krael (11), cf. grale v. 
ephippium. 

Bipist-ola, -ula, ep. 7 litera missiua 
Ad. sende-, sent-, sant- (75, 91), sind- 
(21) -brieff, -brif (4), -briff (20). zende 
bref (23). episte-l (75), -In (55). 

Hipistolar-e, -ium ein epistel-buch 
(64, 68, 110), -boich (132). 

*HBpistolia v. Epistylium. 

*Epis-trillum, -ceilum (76) (aus epi- 
stylium ?) 4. superior pars celi (16), 
teli et eus ferri pfeileisen (15). 

*Bpistrum v. Episerum. 

Bpistula v. Epistola. 

*Bpistulum v. Epistylium. 

*Bpisumen (/. obsonium) zü- (Sum., 
Gf.), zÓó- (120)  ze- (121) -móse, -müse 
Sum.). 

*HBpita-bulum, (3), -gulum (17), emi- 
taeulum (a/ph. epi- 8) (cf. epicalamum, 
eubana) sant-braeh (3), -broch (8), 
-brueht (11). 

Epi-thalamium 7 -thalamum, -ta- 
lamia, -thelamium (136), -tulamium 
(23), -talamen (8b), -talmium (134), 
-talanum (74), -talnium (66 &e.) brut- 
lauff gesang (110). bruloft- (68, 132), 
bruut- (11) -sane. s. brutlaceht (23). vir- 
relich s. (85). elkorn (74). 

*Hpitalia, equitalium (»« equitare 
75) reit-stiffeln (4), -stifel (3, 75), -iual 
(15). epytalie 7. occree de coreo 4 panno 
et subduci solent alys caligis; equisti- 
bilia est instr. sutoris (16). 

*Hpitalium (cf. prc.) v. Epi-colium, 
-taphium. 

*BEpitalmium oc. v. Epithalamium. 

*BHpithamium v. Epitaphium. 

*Epitanista 7. procurator epulorum 
kuehenmeister (75) aws epitaphista 7. 
proereator epistolarum, -« epistata? 
vasta ? 

*HBpita-phista (129), -tista (Gl. m.), 
epithaph-ista Z -tia (76) 2. seréüptor, 
groereator (-ista 16) epistolarum. 

Bipi-taphium, -tafium, -thaphium 
(85, 75), -thauium (75), -thasium (6, 74), 
"thamium (136), -talium (74), £ -cedium 
(64) ephitanum (19) 2. swuprascriptio 
apidum tumulorum sim.; ceno-taphium, 





EPT 


varr. thaphium, -thauium (75); car: 
men, quod, dicitur sepulto corpore (136. »« 
epithalamium). gegraben (8), grabs- 
über- (93), ober- (4) -sehrift. vberschrieffte 
(74). grab (85). grof scerift (23). grof 
geschrift (6). vber-g. vff dem grab (64), 
den toten grebern (75). grab malung 
(19). graf malinge (11). 

Bipita-tista v. -phista. 

*HBpithea v. Epipia. 

*Epythecum v. Epithetum. 

*Hpitegium v. Epitogium. 

*Epithelamium v. Epithalamium. 

*HBpitelium v. Epistylium. 

Epi-thema, -tema (cf. -chima :/. 
i. unctio de succo 16?) wiec (107), 
wijeh (132) in die wonden. wiech in der 
wunden (110) wegk in die wonde (68). 

*Epithera v. Epiphora. 

*Bpitergium eyn wyf bilde (19). 

*BEpiteron (Aerba) hopfen (76), aus 
epip-etron? -teron wasserlinse (Ki.)?? 

Epithe-tum (Br.), 7 -ton (88), -cum 
(65 var.) zusatz, zugelegt ding (88). ein 
wort der eygenschafft 7 ampperkeit, 
ampper eins dings, sicut dicimus dz 
ding 7 der mensch hat die amper o. art 
an ime (65). Cf. amberlaur f. /e tic (Sm. 
1l, 58); md. am-páre, -psere (BM. 147), 
ahd. ant-, anta-para signum (Gt. 3, 150). 
schweiz. amper m. getóse (stld.) hZerher ? 

*HEpitia v. Ephippium. 

*HBpythiare v. Epiphare. 

*Hpiticulus v. Epiciclus. 

*Epi-thymum, -thimum, -chenitum 
(76) Z. thuri- (147), turri- (76), turi- 
bulum (76, 129), -cremium (129). 
rochuaf) (76). 

Epi-thymum, / -thymus (143), -ti- 
mum 7 -ehimum (9), -timus (Sum. VI), 
-chinum 4 eptinio (re) (6. flos. thymz 
Br. Cf. Gl. m. 8, 32335) blumo des bine- 
crutes (Sum. VI) eptinio pynplum, epi- 
chinum kleestat (74). velt kumel epit., 
beyn blume epich. (9). filtzkraut, thym- 
seiden (143). 

Epi-togium (Gl. m.), -cogium (122), 
-tegium (7. supra tega 16) vberrick (Ob. 
1703). gall. houche (122). 

*Bpitolium v. Epicolium. 

Tipi-tome, -thome, -thoma, -ehome 
7 -chema (76) kurtz red (68, 110). ein 
kortz sermoen (132). 

Bpitrophium 7. domus n qua alun- 
tur pauperes infantes (Br.). 

*Hpitro-phium, -chium (11), epiero- 
colum (147), -eulum (141, Gl. m.), -cum 
(Gl. m.) hereneleyt (19). en haerk kleet 
(11). geel cleyt (147). 

*Hpitulamium v. Epithalamium. 

Eplema v. Eipilimma. 

*H-, de-, dis-plicare ontvalden (147). 

*B- (19), ex- (129. sí. exs-) -polia 
rauip (Z. preda 19). 

Epomis kullenzipffel (135). reiter- 
(Ki. leid- (135) -kapp. 

Epop-s, -es widhopff, kot-, kat-han 
(110). eyn wydhop off huyp (132). 

*Eptalum, epdanum (16) (4. septupl- 
ex (148), -um (76) (: $Xt&) sieben feldig 
(8, 11). 





EPHI 205 


*Bpta-silon, -fyllon Ü -folium (136), 
-filon (942, Sum. vr) (éntauAAov) siben- 
(9, Sum.) sieben- (8) -bletter, -blat £ 
wegerich tin. ags. gilodusr (136), 
gelodwyrt (942, Somn.); sinfullae (-folium 
136). 

*HWptinio v. EBpithymum. 

E»to, g. -onis . memoria (147, Br.). 
gedecht-, gehoich-nif (147). 

*Hptria v. Ephippium. Sidile. 

Epulari, -re Ad. een. nd. etten. wirt- 
schaften (9). schinbar- 7 her-lichen essen 
(65). 

*BEpulatieus v. Ejppulonus. 

*Hpulat-, 7. conuiuat- Z ceonuiu- (147) 
-orium spiDgaden (75). werscaps stede 
(147). 

*Bpuleare 7. excludere (16). 

Epule (pro spiritual, sed. epulum 
pro corporal Br. &e.) hd. spise. lecker 
Sp. (110, 132). wirtschaft (8). 

Epulicenium eetvate alreley (147). 

Epulo frefer (19, 88). en vuerre (11). 
zergesel (65). hd. nd. lecker. 

Epul-onus, -atieus die vol 
scappen is (147). 

Epulum (7n pl. sunt fercula bona 15) 
hd. nd. gerichte 7 spise. pose sp. (75). 
geryechte (19). ain essen (76). 

*BHphat v. Ephot. 

*Epheba swalbenwurtz (74). 

Ephebi- (Br. &.), ephoebi- (129) -an 
(129, 147, Br.) -on (Gl. m.), -& (6 &e.), 
ephebeia (Sum.)  euphebia (121), effe- 
byon (23) (7. loeus vé 2uuenes prostitue- 
bantur ; Yupan-a 6, -ar; lacus23) huorhus 
(121 s?m.). der bosen vrowen hus; en pol 
(28). ein pfutzer (6). 

Ephe-, effe-bus (v. valde lucidus sc. 
puer iuuenis et émberbis Br.) junck schone 
mensche (9). gar schon engel, schon m. 
(8). onbart (64)  junglin an bart (110 
sim.) jongelinck sonder bartt (132). 

Ephemera v. Eiphimera. 

EBphemeron wizwrz (Sum.) wiesen- 
zeitlos, vehtblume (143). : 

*Epheson ein helme (19). ein helm (11). 


Ephesus (urbs) sológer (127. türk. 
aja Soluk). 

Ephi (Br.) ein maf) drier scheffel (17), 

Ephi-, effü- 7 olph- (147), eff- (14) 
-altes (7. ineubus) scrate (120). maer 
(147). die nacht-mayr (132), -meyer (sic 
110) mare ist ein trugnusse des men- 
schen vnd kumpt von seinem plut, lebern 
vnd lungen wen im dz auf seinem her- 
tzen ligt (74). 

*Ephicau-sterium, -terium 7». Epi- 
eausterium. 

*WBphifora v. Bipiphora. 

*Hphigirgium v. Epigergium. 

*Wphilat esí regio sc. in deanlant 7. 
terra indica 7. q. euuilach (16). euil-iath 
(Pap.), -ath filius Chus, 4 terra, (Br.). 

*Hphilema v. Epilimma. 

*Ephilen-cia, -ticus v. Bphilep-sia, 
-tieus. 

Eiphi- (93, Br), effi- (74), ephe- (Ki.) 
-mera, epimea (11) einstages sucht (93). 
fieber das da kumpt von der sunnen o. 
von kelt o. von heyfer speise; epymera 
kaltsiehtag der einen tag wert (74). die 
eaelde dagelix (11). 


wer- 


206 EQU 


Ephi-, epi- (I1, 14, 19) -merides, 
gew. epi-murides, -mories (11), -limedis 
(76) kerb- (14), hd. kerp- (Mss. mog.), rait- 
(16) -holtz. kerbe stocke (19). karf stock 
(11). 

*Ephimitieus v. Epimiticus. 
Ephippiarius seteler (125). 
Ephippium, ephi- (19), epi-phium 

ross zovn (93). eyn sadel vp eyn pertt 
(132). ein sattel vff einem pferd (110). 7. 
falera satelldecke (64). gezaelt (11. aus 
gezadelt). eyn grale (cf. krael epistites; 
gorreel sm. gorellus, heleium, tomex 
Kil. &e.); eyn flyt (sonst phlebotomum ; 19). 
epiphya pl. illud per quod equus trahit 
currum sil £ affersil Z est lppitudo ocu- 
lorum (16. cf. eptria v. sidile; Gl. m. 
3, 317^; epi-phora, -phaea). epitia, g. 
-orum des perts tzierheit (147). 

*Ephiphania v. Epiphania. 

*Hphitanum v. Epitaphium. 

*Ephon-ea, -ia v. Euphonia. 
Eph-ot, -oth, -od, -oc (21), -ut, -at, 

-ud, -or (68), -tit (67, 152) hemidi (ar.). 
ein iüden ecasel4 ein enge leynen hemde 
(8). kasil o. enge lynen duch (8). Ad. 
ein iuden-gewant, -gewand, -gwand (68), 
-kleyt (18). ein 1oden misgewant (132). 
ein tuden- (110), iudden- (132), nidden- 
(sic 21) -messegewant. eyfi in dé (152), 
einer jn eim (67) m. oder messegenger. 
arawl sim. (Gf). ein ioden-gherwite 
22), -gherwant (23. »« gewant!). mantel 
(11). paffen-m. (19). alba, alpa; ahsalpein 
(Gf.). 

Equa (7. vola 9. aus d, fola? z. run- 
eina 75) mer-ch (1, 10, 649, 75, 76), -hin 
(6, 64b), -he (75, 104), -ie (99, 106). stud- 
en (75), -t (123). strincz (9. 7. q. strinzen, 
strietzen, feldstriken equi zndomit? Fr. 
2, 348. cf. wett. umherstrenzen otzose 
vagari strunzen f. 2. q. bar. stranzen f. 
Sm. 4, 687 Sq. cf. Br. Wtb. 2, 1072 sq.) 
kobel (9, rr. 1, 430b. s/av. kobyla, cf. 
blinde kobel $m. 2, 276). gurr (75, Fr. 
1, 3615). veld- (93), stut- (Sm. 3, 673) 
-pherit. feldyn (Peucer.). Ad. pfert-, phert-, 
pert, pherde-, pferts-, pfárdB- (134), 
phertz- (152), hd. nd. perde- Ad. -muter, 
nd. -moder. perdin (18). móder (109). 

*Equalicia v. Equaria. 

Equalis Ad. glich, gl. gebaren (15). 
gl lip (8). glige (13). ge-lijeh (132), 
-leich (67). Ad. gleich. ghelik (23). ebben, 
sleitht (7:). 

Equ-alitas, 7 -itas 4 -amentum (16) 
Ad. glich-, gleich-eit, -heit. ein gliche 
7 glich-likeit, var. -igkeit (65). eben-mefig 
(5), -miffig (21), -mifekeid (17), -glichnit 
(75). euen mechtich (23). nu euene me- 
tig (22). 

*Equamata, g. -te brygandyn, eynre- 

ley harnesch (147). 

Equanim-is, -us Ad. geduldig. nd. 
duldieh (11) von glycher mafe (110). 
von glichem gemiet (68). van gelijché 
mode (132). 

Equanimitas glijchsamheit (68, 132). 
lydsamkeit (110). 

, Equanimiter eyndrecht-lch (132), 
ig (68), iglich (119) 

Equare Ad. geli- (5), gli-, gelei- (64 
glei- (4) -chen. gligen 35 den 
(11). hd. glich, gleich, eben (17) machen. 








EQU 
ebenen (5). eben (1, 4). evenen £ slich- 
ten (23). 

Equ-aria (104, Br), -aritia (141), 
-aricia (Gf. Br.), -iria 7 -iricia (Br.), 
-iritia (95), -alicia sg. (16) (z. armentum 
equorum $ vaccarum r., multitudo bru- 
torum quorumque 16) stuot (95, 104, 141, 
Gf.). equirea stut (9. cf. À. v.). equiria 
strüte (Ziem. cf. G. Wtb. 2, 310). equirrea (2. 
conuentus dc. equorum) en stod (23), 
stoot (22). en stant van peerden (11). 
Formkreuzungen s. u. 

*Equari-aà, -cia v. Equirria. 

*Equastrum 2, vas vinà (16). 

*Equermenta v. Equimenta. 

*Equerrea &oc. v. Equirria. 

Eques (7. equest-er, -ris, cliens 
35.3 sedens in equo) hd. veit- (1), rei- 
(75), rit- (68, 126), ry- (1109), rut- (110b), 
reüt- (1106, 126) -ter. rider (17). ryther 
(^). ain reittender (v6). reisiger (Fris.). 
kürisser (126). hoffman (75). eyn die zo 
perd is (132). 

*Equest-aneia (76 &e), -eneia glich 
scheydunge (8 &e). £. equa gato i 
seperatio (16). 

Equester (v. qui vadit im equo, cf. 
eques) Ad. eyn reytt- (1, 4), rit- (1), 
rid- (b, 18) -ender; reydener (21), reisi- 
ger (6), ruther (133), reuther (67 sm.); 
ry- (69), rit- (645), rei- (134), reit- (64e. 
74) -ter. hd. nd. rider. reider (8). reute- 
risch (88, 126). te orse (99). 

Equestris peerde hierde (11). 

*Equieium v. Equitium. 

*Bqui- 4 equo- (75) -cius (v. mango) 
rof)bub (75). rostuscher (93). - 

Equidem /Ad. aber. auer (18, 23). 
ouer (22). sicherlich (110 &e.). 

Tiquidi-alis, -um v. Equinocti-alis, 
-um. 

*Hqui-dium (3), -um (3, 4), -gium 
(5 9, 74), -gerium (75), -rria (8, 1T. cf. 
?». v.), -rea (6, 16) ei wethe- (3), wette- 
(8, 9, 11), wett- (75), velt- (74), rof3- (8, 
75) -lauff, -laufft (17), -laus (sec 9). wet 
leuffer (16). es locus do man die roó 
vff bereitett (6. cf. equirium). renweg 
(. stadium 75). rofmarckt, stut (74). 

*WHquifer &ce. v. Equiferus. 

*Hquiferare v. Equiparare. 

Equife-rus, -r (Gl Aelfr), -ri (2, 
74, $m.) (7. ferus equus Br.) stuot- (95), 
stut- (2, 74, Sm. 3, 673) -ros, -roDer Z 
bescheler (74). wild pfert vnd. rof) (15). 
wilde phert (8, 9). ags. w. cynnes hors 
(Gl. Aeltr.). 

*Equig-erium, -ium v. Equidium. 

Eiquile rossstal (91). 

*Equiletum (aus equisetum?) pfef- 
fer (14). 

*Equileus (aus aec- »« equ-uleus) 2. 
stimulus ; pullus equinus €& asinus (145). 

*H-, ae- (136, 145) -quimanus zu bey- 
den henden (8, 17) éeyner mit b. h. 
gleych brauchlichen (64). recht vnd 
lineket (19), end locht (11). ags. bilypti 
(145), bylipti (136. ,,s&. twilaefte* Leo). 

*Equi-, equer- (85), equina- (75) 
-menta, -minta (47) menta equina 4 
eaballina 7 mentastrum (143) ros- 
mintze (96), -mintz (9). rosen minte (85). 
rof)-müntz, -balsam, wilde m. (143). wild 
mintzen (75). 


EQU 


Equi-, aequi- / aequa- (ki) -men- 
tum lohn für den springhengst; gleich- 
gewieht &e. (Ki.). win- £ ly-kauff (125). 

*Equinalis v. Equisetum. 

*Equinamenta &c. v. Equimenta. 

Equi-noetialis, gew. -noxialis, 4 
-dialis (2, Br.) ab- 4 eiben-nachtick (3). 
hd. eben-, obent- (&/c 4)-nachtig, -nechtig 
(17, 4). euen nachtlik (23). 

Equino-etium, -ccium, -xium, Z 
-xialis (75), 6 equidium (75, Br.) so 
tag vnd naht glich wurt (6). Ad. eben-, 
hd. (18) nd. euen-, ewen- (71) -nachtig 
(1, 283, 171), -neehtig (76) Ad. -nacht, 
-gleich tag vnd nacht (75). 

Equinotus gename (8b. cf. v. equi- 
uoeus). 

*Equinox- v. Equinoct-. 

Equinus róssin (126). 

*Equipallere v. Equipollere. 

*Equiparantie relatio leyt-en, varr. 
-ung zu eim anderen dz eym glieh ist 
&c. (65). 

Equi-parare, -pperare (9), -ferare 
(11) Ad. glichen. nd. ghelik-en (23), -ieh 
maken (11). Ad. glich, gleich (1) machen. 

Equipensare gliche wyegen (19). 
ghelikieh wesen 7 rechte richten £ 
dencken (11). gleieh schetzen (64). 

Equipollentia gli- (6, 69), glei- (134) 
-chung. Ad. gelich macht; g.-, glieh-, 

leich-machung: glich- (17, 133), gleieh- 
(6^ 152) -gemacht; glich gutheyd (19). 
glhge (153), ghelike maket (13, 22), 
macht (23). ghelijck guetheit (11). glycheit 
(110 &e.). 

Equi-pollere, -pallere (9), 4 -ualere 
(15) (7. parifiecar-e, -i) hd. glich, gleich, 
oberein, vberein, glich vb. tragen, dran 
(8. ubir eyn dreden (17). uff eyn tre- 
den (18). ouer en, glijch ouer eyn (132) 
draghen, dreghen (22). eben-clich wert 
(15), lieh werden (755). ghelijeh gued 
wesen (11). gliche gut sin (19). glichen 
e glych schynen (65, 110) in der wage 
65). 

*Equipperare v. Eiquiparare. 

*HEquirea v. Equi-dium, -rria. 

Equiri-a, -cia, -tia v. Equaria. 
TBiquirria. 

*Equi-rium, -rrium (132), 4 -staeium 
(15) à. eursus equorum 4t locus vbi cur- 
runt (68,110,132). stüt 7 perdebàne (12). 
stued von wilden pherden (19). marstal 

75). 
etos v. Equaria. Equirria. 
*Equirreus stued von pherden (19) 
*Hquirria v. Equidium. j 
*Hqui-, eque-rria, -rrea, equi-ria, 
-rea, 4 -ricia (74, 75), 4 equari-a 4 
-eia (3, v6) Ad. stut (74); ros-, rob, 
rosse- (() -marekt, -marck (4), -marte 
(133), -mart, -mert (17), 4 -here (-rieia 
$. grex equorum 15). 
*Equirrium v. Equirium. 

Equi-setum, -seta, -selis, -nalis 
(herba 7 salix) hipp-oseta, -uris (c. 
eunicella, eolus ecolumbina oe.) rof 
wadel, -sehwantz, taubenrocken &e. (143). 

Equiso rofmeister, stalkneeht (88). 

Equista-tium, -cium (cf. equirium) 
eyn pherde stalle in pferdt- (110) 
perd- (132), peerde- (11), mar- (75) -stal. 

*Equi-stibilia, -talium, v. Epitalia. | 





ERA. 


Equitare (7. equum facere 4 militare, 
qus equus »« aequus) hd. nd. riden, 
rieden (11). Ad. riten (6, 68, 110), reyten. 
hd. nd. recht machen, maken. 

*Hquita-s 7 -tio reiterey (15). 

Equitas Ad. nd. recht-, rech- (22) 
-jeheit. Ad. rechtigkeit, ge-r. sem. glich- 
heit (110). 

Eiquitatus (7. reysa 81) píc. s. Ad. 
nd. reyse. ain raif) 7 raisen (76). rais 
(1l. cf. Sm. 3, 125 sq.) raise (75). reife 
(6). rese (99). reysig (8). r. folek (12). 

er reifige (125), raisig (V. a. 1618) zeug. 
versamlung mit reisigen (110). vgade- 
ringe van perden (132). ein getreng von 
pferden (68). reytung (1). ridunge (5 &e.). 
rid- (23), rieht- (11) -inge. ge-reden (65, 
28) -rieden (17), -ritten (6). girit (Sm. 
9, 164). 

' *Hquitissa (aus eques »« aequus) 
fraue der gerechtigkeit (74). 

Equi-tium, -cium, -tum (134) (2. ocus 
vbi óindomiti equi servantur 0 grex equorum) 
ein strut (1105€). stut (ios); 

*Bquitium (cf. equisetum) v. Cor- 
sanda. 

Equiualentia genugsam vergeltung 
65). 
| ER uus (Z. parificami, conferri, 
assimilari; equipollere q. v.) Ad. gelich, 
glieh gesunt (krang 5 ausgestr.) sin. nd. 
like zunt zin. glich beduden (17), mogen 
(19, 75). ghelike moghen (11). 

*Hquium v. Equidium. 

Equiuoeatio zwo naturen die einen 
namen hant (15). 

Equiuoce gleich vngewisses namen 

meinede der namen (9 Anh.) wanper- 
lch, vngewibnamlich (74). 

Equiuoeus kenammo, gnanno (Gf. 
2, 1085 sq.). genanne (99). hd. gelich, 
glieh genant. gelienemelieh (13). ghelike 
nomich (23). zwey feldig (8). beyderwan 


*Hquocius v. Equicius. 

quor mere o. sturm wint (8). see 

(99). breide; ein plaen anger (125). 
*Hquotriba rossstriegler (91). 

Equuleus v. Eculeus. 

Equus sbst. hd. nd. pert. hd. phert, 
pfert sim., phard (1) gur, gurr (75). 
nd. perert (99), perd, peerd; page (22b). 
roisi (104). 

Equus adj. hd. md, recht, ge-r. 
-reehtig (132). glich (10). gelympig (12). 
Era muneze (19). en munte (11). 

*Hra v. Hera. : 


*HBraccietum v. Eramentum. 

*Eracina v. Ericius. 

*Eracium (7. cistg én qua, excutitur 
farina; cf. setacium?) ein rede-, bytel- 

(16) -faf (3), -vas (4, v6). 

*Era-, hera- (141, 143, Gf.) -clea, -clia 
(Sum.) hanineamp ; pibenella (Gf.). hanen- 
cham-pf (141), -p, pibinelle, garwa (Sum.). 
waldnessel?. hercul-ea,-ania gliedkraut 
(143). ags. caleatrippe ie cf. ealea- 
trippa). erensek ; erclea berenclawe (96). 
 erklete wütich (87, 146). 

*Eradere v. Eradicare. 

Eradere /d. vz-, ab- (67, 68) -Schaben. 
nd. ut-sehaven(23), -schinen (92 :radius?); 
aff schaeuen (132). Ad. ab-, vO-scheren. 
abetun (9). vf) graben (18). us-grafen 
-roden 7 vse worceln (13. of. sq.). 











ERE 


Erad-icare, / -iare (76), 4 -ere (12 
&c.) (7. extirpare) Ad. vz-, vD-, auf- 
wurezen (4, 75), -wortzen (1), -wurezeln, 
-wortzelen, -roten (7), -roden (5, 10), 
-rodden (12), -rütten (6), -rutten mit der 
wurtz (75). auD der wurtz ziehen, zer- 
Steren (64). wurtzeln (68, 110). geden 
(17). nd. ut- wortelen, -roden, -grauen, 
-plueken (11). 

*Wradius v. Erarius. Eruca. 

*Hrafagus 7. q. errabundus q. v. (76) 
st. errovag-us cf. -are (Gl. m.). 

*Hrafolium v. Fragifolum. 

*BErai' v. Erros. 

Eramentarius glockengysDer (125). 

Era-, erra- (23) -mentum, -nientum 
(11), -eeiétum (85) (Y. erugo, ves de ere 
facta, vas escariorum 16. »« eranus?) 
rustick 7 kopper (19). ruestic- (11), rusc- 
(23), ros- (85) -heit. erfaz (Gt.). 

Erarium (7. hesaurus, locus 68, lucus 
110, 132) Ad. geltkist, schatz. sch.-kam- 
mir (85), -kamer, steurseckel, gemeiner 
stock (88). pfenningthurn (135). en pen- 
nich scehrien (11). 

Era-rius, -dius (18, 75 varr.), 7 ar- 
charius (Y) Ad. ertz-, entz- (sic 152), 
Ártz- (134) -gieBer, -giesser, -keyfer (1). 
irtz- (18), irtzen- (21) -gisser. ertze gheter 
(23). artzschmeltzer ; rad-schine 7 -schmit 
(2. faber eris 15). gropengy Der £ glocken- 
smyt (125). behutir o. gyser o. munez 
meyster (8). muntz-ner (68), -er (132). 
myntzer (110). geltstock (65). der stat 
seckel (64). drenDkamer (Y). 

TEimrator (cf. Gl. m. 1, 1133. 8, 330) 
rike 4 aliquos canens in erea tuba (11). 
*Erb-a, -arius v. Herb-a, -arius. 

*BErbenenti v. Ebenenti. 

*Wrbiea v. Erpiea. 

*Erbipolis v. Herbipolis. 

*TErbum,eruum (114, 143, Ki.) herbum 
(Ki), 7 ereium (76) wieke (8, 17). erven 
(114, 143). rofbwicke 7 erbsen (Ki.). 

*Brbus (arbor) arn4 pledern; ermus 
ahern baum (19). ermus ahoern (11). 

*Brearntilla v. Aconcilla. 

*Ercium v. Erbum. 

*HBrele (hercule Br) gewillich, bey 
got; herckle beyherfi erckelshause (74). 

*Brelea v. Eraclea. 

*Ereolaris v. Ercularis. 

*Ereula (»« enula) alant (19). 

*Bireu-, erco- (17), hercu- (143) -laris, 
-larius (35) (cf. potentilla) grenfing 
(17, 74). grensin-e (47, 85), -g &e. (143). 

*Erceus v. Erifieilis. 

Erebus v. Herebus. 

*HBrecius v. Ericius. 

*Breetorium gall. dresuoer (122). 

Erectus víf gerechtit (19). op ghericht 
(11). sehlechts, stracks, vber sich gereckt 


65). 
*Erechthides v. Erigeron. 
*Wregum v. Eneus. 

Trem- v. Herem-. 
*HBrenire v. Redimere. 





*BErenium v. Aenum. 

*Brenus v. Aereus. 

Ereptus vf genomen 7 virlosit (19). 
v/loest (11). 

*HBEregiriea v. Ireos. 





*Bretrum v. Pyrethrum. 





ERI 201 


*Ereus (7. eneus) 'er- 4 erd-ern (19). 
ertzen (85). eerin (110). eren, coperen 
(132). kupfferen (68). metallen (68, 122). 

*Hreus v. Erreus. 

Erf-, eru-(76), erff-ordia, 7 erfurtum 

(Ki., erphurdia (125) (ciw.) ert- (70, 151), 
erd- (69), erdt- (14), eserf- (5^) -furt, -fort 
(152). hd. er-, erff- (1) -ford. erforde (29b, 
74). erphurt (125). erfarte (133). 
Erga hd. nd. by. hd. ent-, en-, eyn- 
133) -gegen; ent- (21), eyn- (1) -geyn; 
geyn A (8); dar-by (6), EN 13). 
eyn ey genen (22). teghen (11, 132). en 
ieghen (23). 

*Ergasculum v. Ergastulum. Lanea. 

*Hrga-sta, -ta (8, Br.) (£. operator 16) 
erbeter (17). erbeyter (8). 

Ergaste-rium, -lium (Sum.), erguste- 
rium (74) (oft 2. ergastulum) werc-hus 
(120), -kamer (7), -haufe 7 kerceker (74). 
werchgadem (Sum.)  mensterseap (11). 

*Ergastium kaufhauf) (3). 

*Brgastulare in den kerkener setten 
(11). 

pe argas-tulum, -eulum, argus- 
tulum (132) (oft 7. ergasterium) kerk-re 
(99), -ener (11, 19), Ad. -er. karker (4). 
pressung, stock, kethenen (77) hacht 
(132). werehus (100). diebfeneknyf) (75). 

Ergata v. Ergasta. 

*Brgediacres:./abor compulsionis (16), 
cf. ergodioetes exactor operis (Gl. m.). 

Ergo dar- Ad. -vmb, nd. vmme. 

mgodioectes v. Ergediacres. 

*Erguminus v. Energumenus. 

*Ergusterium v. Ergasterium. 

*HBria (&ptov) wolla (Sum. vr). 

*HBribus v. Herebus. 

*Briealeum (: aes »« auriehaleum) 
messi-ck (3), -g (75), -ng (4). 

*Erieanum ein rore (19). riet (11). 
Aus ericetum (:erieca)? 

Eri-eanus 7 -sonus 2. qu? eanit cum 
ere (Br.. die myt metale geluyt maect 
(147). 

*Briciba v. Erisiba. 

*Hricinatius v. EBricius. 

*HBricin-e, -ie p/. (7. verneta, blacta) 
gleiswurm- o. voge-lein (74). 

*Bricinum (pellicium) igelin (Sum.). 

*Bricips v. PEripes. 

*Ericium esí vestos superior (6). 

Biri-cius, -nacius, -naceus, -nicius 
(15), -tius 2 -einatius (74), erecius (152), 
t irinacius (75), irr- (67 Mrg.), ir- 7 eri- 
(147) -maeius, hir- (11, 19), irr- 7 min- 
(147), eruet- (75) -ieius, eracina (141), 
iri-ecius, -tius, icinus (75, 110 &e., 141), 
erma-rius (76) -cius (74, 76, et. 7. lepus 
4 gens in palida *6) ?. hi- Ord i- (74) 
-Strix. Ad. nd. egel. egell (132). hd. ygel, 
ygell (76), igil (121 &c.), yggel (13), yegel 
(8b), ygchel (19). erinacius seu-, vor. 
sau-ygel (nebem ericius ygel 64). mur- 
munto (Gf.). eritius swinegel; ( pomorum) 
ein hulfen (125). 

*Hricius 2. mercurius 0& deo furiorum 
7 furia infernalis (16) aus erinnys »« 
hermes? 

*Wrico-pa, -parta (/o gran principe 
Gl. m.) eyn grof) fuerste (19). 

*Hrietonus à um kyyífenden (19 : 
Erichtho? aus &p(üupoc ? ). Cf. eristicus 
zünkisch, haderhaft (ki.). 


208 ERI 


*Eridii giduuerk (Gt.). 

*Hrifeon (cf. sq., erision) ags. lidhwyrt 
(942). 

*E-, i-rificilis 7 ireus (7. borith Gt.), 
ereus (74) (cf. ireos) wat- (Gf.), wart- 
(74) -wurz. 

*Eriganum ein rame (19). 

Exrigere Ld. vff-, off-, auff-, nd. vp- 
(29b, 132), ut-richten. vffryechten (19). 
off recken (18 &e.). of heben (13). ut 
spreken (23). pss. erhebt werden (65). 

Eriger-on, -um, gr. T]pr[epo» (126), 
urigeron (Sum. VI) 2 erigon (Pap., Ki. 
terechthides 7 hydrogerum 7 gerontea 
(z. herbu-, corta-lIum, petrella, eardo-, 
eardun-cellus, herba papp-a 4 us 143) 
erecwort (Z. senecium Sum. VII). creutz- 
(126 &c.), Sen- (74, Fr.) -wurz. baldgreif), 
grindkraut (143). waterkerse (47). 

*Erigul-us, -ans (109) (vermis; : 
eruca?) zeche (95). teke (109). 

TErimacius v. Ericius. 

*HErimere (: redimere -« eripere) 
loyfen (13 wrg.) losen (12, 13) er-l. 
(23), -lósen (6). 

*Erimi-gio (943), -o(aus erin-is? -gi? 
ags. hyndberige (942), hindbrere (136). 

*Erina v. Hernia. 

*HBrinacius &e. v. Ericius. 

*Hri- v. Cri-nacula. j 

Eryngium (at. gr. YJpUTT[t0V), ering-e, 
-i, -im (47), irring-i (9 &c.), -us (17), iu- 
(153), i-ringus (64, 74, 153, Sum.), irrangi 
(10), hirin (Sum. VI), herin (Gf.), vit 
nervia (alph. er- 105. cf. septenerbia) 
distel (Sum.). feh- (Gf.), fech- (645, Sum. 
VI, Gf.), fych- (649), veher- (Sum. Vr), velt- 
i kraulbe- (125), walt- (17, 96), wallen- 
(143, 144), wollen- (126), braeken-, raden-, 
krauf- (143), krus- (153), brachen- (126, 
144), mar- (74), mer- (9), mort- (12, 13), 
morte- (10) -distel. walezern diüstel (17. 
u ausgestrichen ?). wallende distelmorhen; 
praekelwurtz (74). wegetre-tta (105), -de 
(41).mannstrew (126, 143, 144). ellend (144). 

*Erinicius v. Ericius. 

*Erin-is, -nis v. Enula. Erinnys. 

Eirinnys, gew. e-, he-rinis, heremis 
(8) helle ezorn (8, 9). helli- (110), hel- 
(132) -sehe dolheit. 

*HErinosus ». Herniosus. 

*Erionius v. Erroneus. 

*Erios &c. v. Erros. 

. Eripere Ad. losen. Ad. nd. er-, v]. 
lósen (9). er-lósen (6, 67, 134), -loesen (76), 
-loysen (7, 152), -lesen (18). ver-loesen 
(133), -lossen (68). ledygen (89). nd. nemen. 
hd. vf)-n. 

*Eri-pes, -cips (76) (: aes Br. 7. velox 
76, Pap. cf. alipes) gizaler (130). dye 
metalen voete heft (147). das erin fuef) 
hat (88). 

Eripica v. Erpica. 

*HBrip- v. Erp-, erupt-icare. 

*HWri- v. Er-piearius. 

*HBrippitare v. Erupticare. 

*Hris v. Ireos. 

Eris flos (cf. erugo) spansgrón, 
kopperbrun (109). 

*Hris-iba (19), -eba (147), -ibe (141, 
G1. m.), -ma (11, 19, 147), ericiba (11) 
(aus &puGtPr))i.siginus &c. (147); rubig-o 


— 
RI 











(19, G1. m.), -à (147); erugo messi-s (Pap.), 


ERO 


-um (Gl.m.) daraus messinck (11), miss- 
ing (19)! rost, ruester (147). 

Erysim-on,-um, gr. é pÓot0y,erision 
(Sum. v1) £ irio (143) (cf. eruca) ruta 
(Sum.). hederich (128, 143). ackerkól, weg- 
senff (143). belg. wirte (st. witte) mostaert, 
ital. irione (128). 

Erysipelas (Ki.), eris-ipila (19), 
-ipala (74), -pula (11, 19, af.), iresipila 
(121) (4. sacer ignis 19, i. s. 74, rabies 
19; cf. Gl. m: 3, 334) flehtindez fiur (ct. 
3, 370). flechtinde morbus ....rubore 
slamnico 7. rubescente (121). wylde fure 
(12). wild& fewr, sant anthoni plag (74). 
Vien ? dabin-keyd (19). onreynicheit 

*Erisma v. Erisiba. 

b x s myt metale geluyt maken 

147). : 

Erisonus v. Ericanus. 

*Erissis doghenheit (11.a4s erysipelas 
sim. douenheit?). 

Eristieus v. Eriectonus. 

Ery-, eri-thaceus, eritachus (Gl. m.) 
(i. rubeeula 140. aus $ptdax0c»«epuUpoc ) 
rot-kropff (140), -brustlin (110, 140). roit- 
borstcehen (132). rótelein, wald-, winter-r. 
(140). » 

E-, he- (129) -ritudo ?. dominatio 
(Gl. m. &c.), deriuatio (76). 

*Erklete v. Eracelea. 

*Hrmacius v. Ericius. 

*Ermadaetili v. Hermodactilus. 

Ermana v. Erumna. 

*Ermarius v. Ericius. 

*Ermefrodieus v. Hermaphrodita. 

*Ermendaetiea v.. Hermodactilus. 

*Ermenia v. Ermonia. 

RErmes v. Hermes. 

*Hrmicalium (sí. fornie?) znstr. ad 
Jfornicem, formandum (16). 

*Ermifroditus &c.v.Hermaphrodita. 

*Ermodaetila &c. v. Hermodactilus. 

*Ermoneus (cf. ermos. ennoicus?) 
ezigen hyrte (9). 

*Erm-onia, -enia (76), armenias (74) 
(aus Éppmvsia) dolmeezunge (8) dul- 
metsch-, aulweys-, bedeut-, straff-ung 
(£. argumentatio dc. 14). 

*Ermonodostili v. Hermodactilus. 

*Ermos (cf. ermoneus. ennos? er- 
muli cervulique Gl. m. 3, 3342) czige (9). 

Er-, her-(Ki.), ex-(a/ph. er- 76) -mula 
(von herma) eyn handeloz (8), handen 
lof (17) bilde. 

Ermuli v. Ermos. 

*Ermus v. Erbus. 

*Erni-a, -osus v. Herni-a3, -osus. 

*Ernodaetills v. Hermodactilus. 

*HErobium v. Orobus. 

Erodere nagen (68, 110). knagen (132). 

E-, gew. he-, ho- (136) -rodius 
(8p«0tóc ), herod-eus, -ion, 7 -ium (75), 
heridion (76) horodins (94) (7. ardea 
141, artaganus, capus &c.) fal-ucho, 
-cho; poum-, uuite-, wald-, wilt-faleho ; 
waldhabuh, herfogilin (Gt.). herfalke (102). 
ags. uualhhebue (94, 136). Ad. nd. faleke. 
walcke (79). Ad. falek. ein ghijr of f. 


(132). eyn gyer- (19), grif- (77) -falek.| 


fulicha (141). Ad. blaufuofó (110); plow- 
(75), blog- (49), blaw-, bla-fufó. bla-fuef) 
(151), -fusse (152), -fuye (133), -uus (13), 





ERR 


-vot (23). plaufüs (3). plafus (1). plab. 
fuez (2). blofuef3 (4). blaefoefs (18). 
Er-, ex- (1) -ogare Ad. geben (8,9), 
vZz-g., auf--g. armen luten (75), vf) eben 
(18). nd. ut gheuen. teilen (110), deilen 
(132) 7 spenden. 
*Hroica v. Erpiea. 


Eros ein gute, a4. boese schnede 
liebe (88). 

*Eros v. Herus. 

Erpic-a, -la (131), erbica (76), eri- 
piea (68, Gl. m.), herpica (71), erptia 
(Gl. m., eroiea (sic 134), he- (Ki), 
i- 4 u- (Swek.) -rpex, herpea Codi 
arpi-ea 4 -ta (s. w.) (4. sarpa, surpa 
Db, stiua, rastrum, sarculum, traga £ 
traha 175, dentat-um /b., -a 1. cf.impex) 
ruth (2). rewttel z. stiva; eg aren (er- 
innert am sen arare, steht aber verm. 
st. aten s. u.; schwerlich Ein wort mit 
eg vgl. egern) 7. rastrum dc. (1). egern 
(?. r. 71). hekida (141). egid-a (121, 131), 
-i (104). egede (5, 23). egde (68, Sum.). egt 
sech(76). Ad. eyde, ege, egen (21), egge(49), 
egke(41), eg Do eghe (132). aten (2. q. 
aytten (Hàz., BM. 410), vgl. egen (75). 
ags. egdae (1365). Ad. schlytde, sehlitt | 
stm., Slede (133). winmesfer (17). rybe | 
(19). riue (11. 7. q. radula Kil, Br. Wtb.). 
gritsele 4 welle (108). irpex ege (8). 
ysen- (8), eysrin (9) rech. irpiees (?.: 
rastra dentata) egeden (132). egen (110). 
arpi-eca, -ta grietsel, egghe EE riue | 
(11, 19). harppe 7 eyn egde (85). herck | 
(132). hawe, karst (110). rech (68). | 

*Hrpieanus v. Erpicarius. | 

Er-, eri- (Gl m.) -pieare Ad. md. 
egen. arpitare grietselen (107). 

Er-, 4 e- (74), eri- (76) -piearius, | 
-pieanus (75), arpagarius (equus Gf.) | 
egid-are (121 &e.), -er (104). egger (11). | 
eyde phert (8). egen- (75), egde- (74); 
-roB. acker- Z ackert- (74), wagen- (9), | 
weyd- (16) -pfert. ags. egderi (136b). | 

*Hr-pila, -tia v. Erpiea. 

*Hrphurdia v. Erfordia. 

Errabundus (7 erratilis, erafagus | 
76, erroneus oc.) irrer, vkerer, irre | 
genger (17). 

*Erradieus v. Erraticus. 

*HErramentum v. Eramentum. i 

Errare Ad. (74) nd. erren. errent| 
(13). Ad. irren (des wegs o. an der ver- |. 
nunfft 75); irre gon (6), gayne (133,] 
geen, gen ; ir- (7, 75), irr (76), irweg (75) | 
gan; ergen (18), jrrs gehen (126), irf) 
gon (Pict.), zwifeln. schwifelnt, Mrg.| 
ezifeln (13). dwelen (23). v'dwalen (132). | 
dolen (99). bisteren (22b). vor-b. 4 ver-| 
irren (74). : 

Erra-tieus, -dicus (76) (oft ?. erro-| 
neus, exorbitus, erratilis 19) Ad. irrig, 
abwegig. err- 4 afweg-ich (23), -et (29 
irrenden (19). irsam (8). eyn abeweg £ 
irrigk (21). erwegicg (11). ebenweck (18). 
ab essg (1, 3. cf. Sm. 2, 74). dorerch-| 
rich (8b). zwifelhaftig (10). dwelende 
(11). v'dwalende (132). 

Erra-tilis v. -bundus, -ticus. 

*Hrratio mif)tritt (126). 

Erratum (Z. peccatum) irsal (110).] 
vdwalinghe (132). sunde (68). versum- 
nisse (68 sem.). 

Erratus us irrung (65). 












ERR 


*Erreus, ereus (76) (7. daetilus q. v. 
34, muto, ment-ula, -ola &o.) zagel 
(64). zumpff &e. (74). .zump (93). 

*Erripitare v. Erupticare. 

JErro, g. -onis wilde (19). wyltloper 
(141). landfarer (88). vmbsehweyffer (ss, 
126) weytswayfliger (74). vagant (126). 

Exrron-eus, -ius, erionius (76 v. 
giratiuus) Ad. irr-er (4, 76), -ig, -ich 
(21), -iehtig (17), -is mutis (8). nd. errich; 
dwel-ieh (23), -ende (11). 

Error Ad. irrunge. nd. erringe. irtum 
(17). irsal (75). dwel- (23), v'dwal- (132) 
-inghe. 

*Er-ros (8), -ai' (17), -ios (v. morbus 
amoris 16; aus eros?) wetut der (117), 
weytage oder (8) liebe. eriosi 7. taliter 
egrotantes (16). 

*Errucedo v. Emicedo. 

*HErsicla v. Resicula. 

,; Hrube-re, ofi? -scere, -ri scha- (11, 
110, 132), hd. sche-, RODCYE 17), schu- 

) -men. rot werden (b^). Ad. md. r. 
roit (() w. von, van, vor (1, 3) Ad. 
sehemen, scheymen (17), schamhait (1), 
schemede (23), schemden (5), schéde 
(12), sehanden (3, 7). 

*HBrubesea scham (76). 

Erubescens schemelich (23). 

Erubescentia scham, schemli-, var. 
schentlich-keit (65). 

Erubescere Ad. schame-, scham-rot, 
-rott, scheme royt (133) machen. scham- 
rot werden (6). von schenden (5^), 
Schanden (4) rot w. rot maken, vor- 
schenden (23). rot sceriuen (22). rot (21), 
rote (18), royt (5, 7) machin, 7 r. seri- 
ben 7 schemen (5, 18, 21), r. sterben 
Y'sehemen (V. v? aus v. — vel?). schemen 
(8, 9, 22). sehamen (8^). hone werden (29). 

Erubiginare v. Eruginare, 

E-, he- (120) -ruea, einmal ruca (at.), 
i rueula (herba 143), erug-a (99, Gf., 
Gl. m.), -0 (q. v), 4 eradius (74) (herba, 
modicus vermis) grase- (120 &e.), kraut- 
(14), krut- (6, 75, 76), col- (102), chól- 
(95) -wurm, -wrn. Ad. nd. rupe. Ad. rüpe, 
rup, rauppe (4, 75), rapp (74), rupp ($m.), 
rüpe (3). rupse (Kil). rupsene (99, Kil. 
€f. Gr. Gr. 3, 368). hundissatil sem. (4. 
eynomia Gf.) wifalter (33). Ad. wild, 
wilde, wilder, velt- (3), hwiz (Gf), wiz 
(Sum.), weiz (4), wei (73) sen-af (ar.), 
-Mf (75), -ef (101, Sum.), -ffe (17), -ff, -ich 
(Sum. V.), sánf (105). nd. wit senep (85), 
senp (47). boh. byla horeziez (4). aruizza 
(Gf. 1, 465). eruckh (Aerba 1). irich (eru- 
C3, var. -um; aws eruca, wée erukh, 
eher als aus ederich sim.; cf. Gt. L. c. 
Sm. 1, 97. o. v. albicorium, wo Mischung 
ganz verschiedener Wórter wahrscheinlich 
wird) raucken (134). roequelen (126. 
gall. roquette Gl. m. vgl. erukh w. das 
Folg.. ernockel ? rómsche kole (10). 
germnol (93), -heb (nach gerhab prohe- 
reS 75). hd. nd. hed-erich, -rieh (74), 
-derich (19, 21), -deriche (17). ederich 
11). eddeich (76). hüttrich (2« erugo 

üttenrauch?) 7 wilder sánf (105). snite- 

louh (4. pratula 104). tulli (105. cf. dula). 

gall. esealongue 7 chatepelose (Gil. m. 

*. q. angl. caterpillar); esehalongne (122). 
*Eruea geratina v. Thalictrum. 
*"Eruceare v, Eruncare. 


Dxerewe^cn GrossARIUM. 


ERU 


*Erucia v. Erugo. 

Eruct-are, -uare, -ari (75), -uari (10) 
(é. ruetuare l, 75. cf. v. ruetare; ruc- 
ium facere, gurgulare 75, ez-puere, -pri- 
Tere, emittere, proferre, letari; bissw. 
unterschieden -uare £. euertere GA. m. cf. 
eruneare; quasi de pleno extra nmunciare 
67, 76) reyDperen, rothtzen (74). rustern 
(17). hd. v-, auf)-r., -rusteren, -rustiren 
(152), -ristern (18), -ruspern, -risperen, 
-reuspern, -reyspeln (74), -rodin (8, wo 
sonst -rustern &c., aber bei 9 reden), 
-ruffen (4), -roffen (10), -tzygen (70, 151, 
152), -sprechen (110 &e.), -werffen (L1, 5b). 
vyDrispen (132). roppen (8$). rüpezen (9). 
roepsen (99). of-reybzen (12), -rocen (13), 
-rostern (21). reubeten cwm. collo (8). 
(-uare) vff rübezen (6) up rofen (98) 
mit dem munde. reubzen Z raffa-tzen, 
var. rtzen, 4 golkotzen (175). gurtzen, 
roehtzen (65).górbsen (126). górpsen (Fris.). 
vff rüsten (6). up-rosten (92), -rostern 
(23). hd. nd. vor-, hervor-, Ad. erfor- (21, 
152), erfür- (151), herfur-bringen,-brengen. 
v^- (8b), foln- (18), vol- (9) -bringen. 
reden (9). 4d. nd. singen.recht sin (1T. 
aus singen). sagen, frewen (174). -are 
er-freuwen (69), -fróen (134). 

*Hruetare v. Eruncare. 

Eruetatio (4. singultus 74) vÜwerf- 
funge (8) walgynge (85). sucken £ de 
süne (snuue? 229). sote das ist so die 
speyse aufsteigt aus dem magen in den 
mundt (74). 

*Eructicius v. Ericius. 

*E-, de- (7) -rudare (ausser 67, 16, 
mur, aber überall, in den Hss. 4. purgare, 
rudes extrahere, elimare 16; cf. erud- 
erare, bare) hd. nd. vegen. rein-en (6), 
gen (1), -machin (5). 

*Erudare v. Erudiare. 

*Erudatio (sí. itio) lere (22). 

Erud-erare (nicht in den Hss.), -irave 
(19) (i. purgare, rudera ejicere) hd. fegen. 
i. rudera ejicere vulneris (11036, 132), 
vul mift (110b) oder (110b), off (132) 
dreck vftragen, vyfdragen (132). : 

*Eru-diare, -dare (21), -dire (17), 
-ginare (3) (aus rud-is, -us »« erugo) 
vz-, v-filen (5b, 21), -filn (17), -fiegen 
(18). auf.- (3), eysen- (4) -feylen. 

Erudimentum lere 7 lare (19). leer 
(11). 

*HErudina v. Erundina. 

*HBru- (8), erun-dinare (aus eru- 
derare, -ginare vegen 7« trutinare?) 
weg-in (8), -en (9). 

*Hrudina-re,-tor v. BErugina-re, -tor. 

*Hrudirare v. Eruderare. 


Eirudire Ad. nd. leren 7 an wysen. 
lernen (9, 110). l. 7 leren (8). wisen (1). 
hd. vnder-w., -weysen. : 

*Hrudire v. Erudiare. 

Eruditor hd. lerer. 

Eruditorium seuolhus (141. e sé. c). 

Eruditus gelere (8). 

Eruere (7. euacuare, liberare) hd. nd. 
ledigen 7 erlosen. ledegin 7 der losen 
(3). losen (10). v^-l. (132). lósen (12). er- 
]l. (67, 134), -lossen £ -ledigen (68), -lesen 
(18, 76). lesen (13). auDerledi-gen, varr. 
-ngen (75). ent-rinnen, var. -rennen, 
-pfallen &e. (65). hd. vwerffen. nd. ut 
werpen. ontseetten. (11). 








ERU 


Eruga v. Eruca. 


Eru-, 7 erubi- (Gl. m., Br.), deru- £ 
derubi- (Br), irru- (76) -ginare, eru- 
dinare (74) (v. eruginem 4? rubiginem 
auferre Br., erugine consum? 110, 132) 
fegen (1). Ad.nd. swert-, zwert- (7) -fegen, 
-feigen (21). vz dem roste fegen (5b). 
rostig werden (65). Ad. vor-, ver- (v6) 
pc rost absehleiffen (64). berosteren 
(13). 

*Eruginare v. Erudiare. 

Erug-, erud- (74) -inator feger vom 
rost (75). hd. nd. swert-veger, -feher (5), 
-feiger (21). 

Erugineus rostig (110 &e.). 

*E-, ae- (38) -rugo, erucia (29b) (r7. 
corruptio segetum, eruca, e. farine 16; 
vermis qui nascitur im estate, rodens 
segetes 0 sugens sanguinem ; rubigo, amor 
pecunie; aus aeru-go, -eca »« eruca »« 
iruga, jrrugo, hiru-go, -do q. cf.) kraut 
wurm (1, 74). rupe £ mele tauwe (?. ver- 
mis 5 &e.). ruppe (89). rapp (74). mild 
dauwe, rupen, heiderieh (cf. eruca), 
mefWinges rod (17). messen roff 7 mylde 
dau £ rup (21). hd. wy- (67 &e.), woy- 
(152), wo- (133), wub- (66, 70, 151) -bel. 
weuell (132). wevel (109). egel (6 &e.). 
eghel in den water (7. yrudo 147). echele 
(22). en yse (à. vermis sugens sanguinem. 
29. 4. q. ijse huleus Kil.? oder st. ijle 
sanguisuga, Kil, Br. Wtb.). (4. vermis dc. 
cf. aurugo) mili-, mil-tou sem. (Gt.) 
mil-taw (8), -tauwe (10), -dau (13 &e.), 
-b 4 -tau (74), -stob (Z. eruca farine 76), 
-we (25). mel-daw (38), -dowe(23). milehdv 
(Sum.). sehimbli (e., e. 2» grano (Gt. 6, 
498). rost (6 &e.). roste (10). royst (152). 
ruest (11). messing- (18, 4, 74), Ad. mes- 
singes-, nd. missinges-, melser- (1) -rost, 
-rot (4), £ -rot (74). rost 4 rot am ysen 
(15). restekeit (85). hutte rook, eyn stene 
ys (22v). kopperok, spangesgron (85). 

*Erugo 2. /i£igiosa mulier ab eris gr. 
lis (Pap.). 

*Eruilium wilde kechern (143). 

*Eruleas v. Eculeus. 

E-, ae- (25) -rummna, m den Hss. 
erumpna, ermana (139, Pap.) Ad. nd. 
kum-, ja-; Ad. ehum- (1), krum- (sec 110^), 
kom-, ko- (18, 21, 152), ya- (13), ga- (5), 
jo- (6, 21), jam- (4) -mer. kum - mir (8), 
-er (134), -ber (6). vnselde (74). scehemede; 
erüia schamede (8b). arm-uot (76), -üt 
(25), -ut (110), -ot (23). ongeuellichkeit 
(132). vngefell (88, 110). arbeit-, triep- 
selikeit &e. (88). mesquame (99). sehlund 
(25. méssverst. aus der Etym. ab e et vumen 
der rach (65, sém. Br.). 

*Erumnare v. Eruncare. 

*Eyumnus vnselder, notiger &e. (74). 

*Erumpare v. Eruncare. 

Erumpere (4. rapere 75) hd. vz-, v-, 
aufk-, uff- (6), zu- (67) -brechen. ad. ut 
breeken (93). v(9- (4, 76, 110), aufd- (151, 
152), vyD3- (132) -sprechen, 4 -ryBen (110), 
7 -schoren (132). freuelichen nemen o. 
reissen, v/g. zucken (175). 

*HErumpna v. Erumna. 

*Erumpnosus kummirliehkeit (sic 8). 

Eiru-neare (68, 129, 139, 142 &c., Pap.), 
-ntare (66, 132, 151), -tare (69, 70, 134), 
-mptare (152), -mpare (67, 76), -ctare 
(132) (Z. radicitus euertere & eradicare Pap. 
sim., euellere t vellicare 129, destruere; 


21 


209 


210 ESC 


JfeMt in. den. Hss.) hd. zu-, zer-, ver-, v- 
brechen. v^-derben (68), -deruen (132). 
An. gleicher Stelle hat 110. erumnare 7. 
erumnam pat. Die Bedeutungen lehnen 
sich am erumpere. Zu erunceare aus- 
jsten &e. (Colum.) gehóren deruncinare 
(GI. m.); erueeare 7. euellere (16); effun- 
eare 2. radicitus eruere (139, Pap.); wil. 
eruetuare 2. euerlere (Gl. m.). Vgl. auch 
der-uere, -mere, -ucare, -ocare, -rocare, 
-vinare &oc. i. euertere (Gl. m.). 

*Brumn-, eru- (96) -dina, -dinia (74) 
(cf. hirundinaria, chelidonia) schelle- 
(9), scel- (85), Schel- (47, 74, 96) -wurtz 
(9, 14), -wort. 

*Hrundinare v. Erudinare. 

*Erüia v. Erumnma. 

*Bruntare o. Eruncare. 

*HEruordia v. Erfordia. 

*Erupt- (14), erip- (76) -icare, er- 
(129), ex- (147, Pap., Gl. m.) -ippitare 2. 
OSe-, oSS- (16, 141) -itare. ginen (14). 
ghenen, gewen (147). Aws eruetare »« 
hippaeare q. v. sim.? erpicare 2. q. 
Ooeecare, woraus oscitare? 

Eruptio entspringung, heruf stoDung 
(65). er. foris coft (099. 7. q. hd. copp 
ruetus cf. v. ruetare. G. Wtb. 2, 296). 

Eruptus vfDgeworffen o. reuffen (8. 
cf. eru-etare, -tus). 

Erus-care, -trare (76), aerucare (129) 
(2. era óinvnum colligere) zu hauffe smelezen 
(17). gelt zesamen raspen (64). 

*Brusigia (nach eruditor) 7. agilitas 
4 gestarum rerum, subtilis in ductio (16). 

*HBrustrare v. Erusceare. 

*Erusus spruifig (19). spruetich (11). 

*BErutare v. Eruncare. 

Erutuseximo pectore (cf. eruptus ?) 
krochzende (62). 

Eruum (cf. erbum, eruea, aluta) 
irh (Sum.). ags. earfan (Gf.). 

*Bruus (ans aruus) wayde dorinnen 
sich das fych neret (74). 

Es ere (6). er (23). eer (22). Ad. nd. 
ertze. artz, vig. ertz (75). irez (18, 21). 
spise (22b). kupffer (110). coper (99, 132). 
kopper (23). k.- (21), glocken- (19 &e.), 
clocken- (132), kloc- (11) -spise. gelt, metal 
(110, 132). 

*Hsatia v. Alsatia. 

*Esaurus v. BEscaurus. 

*Bsaus (herba, cf.ligustrum) hart 
drogern (8). 

*HEsb-ria, -um é&e. v. Espurium. 

Esca (cf. escina) hd. md. spise. Ad. 
speyz (4 smm.), speib, speis. essen (6). 

*Esca ebat (Sum. v. sf. ebah?). 

*Esea (aus exta) sultze (bb). 

*Bscadia v. Eiscanea. 

Escal-e, -ium (74) spyse-vayfe (19), 
-vat (11). aessae (107, 132) om -spijB tzo 
dragen (132). ein efsack o. vas spyf zu 
tragen (110). speyflegel (74). 

*Hsealus v. Esculus. 

*Escamatismus v. Scenatismenos. 

*Escan-ea, -ia, -da (Gl. m.), -eus, g 
-ee (147), escadia (18. »— schode?) (7. 
pisa, p. viridia; : esca, cf. cibaria; 
schoten follieuló »— schotten battudo) 
schott o. arbais scehaid (1. cf. G. wtb. 
2, 238, 171). kyffarbeif (74). eyn erbeif) 
schote (17). eyn hülse von einer erweissen 


EST 


(8). arbiB (175). eritschode, paile (147). 
Schot (pésorum 49). eyn schote (pisa 
D &e.). schoten (10, in ader moleken 
a. schefft (1. Z. q. schefe Sm. 3, 335). 
Schut D schoden (13). schode (22^). 
scode (22). scho-te (66, 151), -te (70), 
schar (67), schare (152) o. moleken. ein 
gerunne mileh (134). 

diseapium (/atromwum ) 
-leipa (Gl. m.). 

Eisceare (7. czbare 4 auibus comedere 
dare 16) spyse geben (19), geuen (11). 
spysen (65). &tzen, essen (Ki.). 

Esearia (est mensa cibis plena) ein 
bereiter (134), wol gespyster (75) tisch. 

*Hseariu-s, -m, estarius (75 var, 16) 
(£. quà semper comedit, et. para aucupis, 
sic. 16; bursa $n qua ponitur esca pro 
via 4. cf. eassidilis, loculus, marsu- 
pium, pera) eser (5, 17). neser (4, 75). 

CEmearius (Br. &e), esea- (76, Gf.), 
escau- (87, Gf.), estau- (V. Hamb.), esco- 
(Sum.), esau- (85, 9) -rus (piscis; aus 
Searus »« esox? sturio?) huso (Gt.). 
huse (85). hawse (9). hüse, Mrg. 7 hulsen 
(13. 2« eseanea!). sture (Sum.). erhn-g 
(87), -e (sie Gf. l, 414) ?. q. cyprimus 
phoosinus (Nemn.). cablau (V. Hamb.). 

*Esearlata (7. anethum) dill (141). 

*Hscarus v. Eisearius. 

*HBseatiles, g. -ae trint (Cels. apud Fris.). 

*Escaurus v. Escarius. 

*Escelaurus (aus) eyn drau (7), d 
sí. c, cf. v. esternulus? Am gleicher 
Stelle stehn esporiolus (6), espiolus (8b) 
i. animal magnum, cf. v. aspriolus. 

*Esc-ina, -aà (7. edulum) speyfe, 
vogel.sp., vischaBe (74). 

*Escinius (aws echinus?) merswein 
(14). 

*Eselara (gall. esclaire) v. Chelidonia. 

*Hseorus v. Escarius. 

*Hscreare v. BEixereare. 

*Escua (cf. sq.) schudele (85). 

*Eseula (herba) mispe-l (11), -le (47), 
-len (85). mistel (74). spene (1T. cf. sq, 
sperboum .eseulus? speniline prupmus? 
»« ascula?). seodeke (Gf. cf. esula. 
eseula. escanea?). 

*Eseule mistelenworz(96).spervvn(101). 

Esculentusessig (112,126 &c.). spelssig 
(112). vol spyD (110), spysen (68), van 
sp. (132). 

*BEseulum /d. nd. mi-, hd. ne-spel. 
mes-peln (21), -pellenboem (97), -stel 
(V). ne- (134), wis- (19) -speln. 

Eise-ulus, -alus (105), -olus (3), 
heseulus (q. v.) (2« seesehylus; ?. sor- 
bus 4 nesperus Br.) ^d. nd. mispel-baum, 
-bom, -boem 7? -tere (108). mespech o. 
nespel pam (1). nespel (49). hd. m.-, 
nespeln- (Y) -baum. nespilpoum (104). 
nespe bóm (6). nispelbam (8). wispel- 
baum (19). mistel (76). m.- Z2 aschel-baum, 
asche, esch 7 eschel-oseln, var. -óseln 
(13). eschil- (121 sm.) amhd. sper-, spere-, 
spir-boum. wildiu eih, sleiz-eih (Gt.). 


ags. ut-lep, 


.| hageich (Ki.). horseleiche (126). idere (100). 


ags. beccae (136^). 

Eischara v. Bskera. 

*Eschechim v. Essedum. 

*Esd-, est- (Gl. m. q. cf.) -rita?. eana- 
pum. (Gl. m), -bum, -pus &e. hennep 
(147). essetritum chanapa (131, 141). 





ESC 


*Eseberus (aus elleborus?) eysens 
wurtz (14). 

*Bseda est qd. auis (Vocc. ex quo, Gem- 
mae). 

*BHsedum v. Essedum. 

*Hsentia v. Essentia. 

*Eser ra rum /4 estor fress-er, -biger 
(74). 

Esibilis v. Edilis. 

*HBsio etinge (11). 

*Esitium v. Isicium. 

*Bskera poeve swper vultus (81) 4. q. 
pof, bof óuccarum ?mflatio (Kil). dr 
eschara 4. crusta (124); rüffe auf einer 
wunden (Ki?. cf. Gl. m. h.v. und v.Skerda; 
gall. eseaxe). 

*Hsmatieus v. Asthmatieus. 

*Hsola v. Esula. 

Esox, esux, exsox (120), elox (121) 
hd. huso (93, Gf.), salmo (121), salme 
(104), lahs (104 &c.), lach-s, -B (7), -DBe 
(133); lechse (pl. 87), láchs (2), lags (3), 
laesch (10), laysch (5b), lasse (18), lafe 
(17, 7:1), lase (13), la (b^, 21), laifb we 
lasch (23). las (8^5, 222b). ]aes (97). eelft 
(11). 

Eisperus v. Hesperus. 

*HBspidus (aus hisp.) schar-, var. 
schra-pffer, grynd-, kretz-iger (74). 

*HBspiri-o, -olus v. Aspriolus. 

*Hspurium. (of. Brown salben 
blume(9). esprium, 7 esbum (74) salbey- 
£ lilien-plum (74). 7. floslilifagi? saluie - 
salbeienblumen (Sum. v). esborium sal - 
venbloeme (85). esbria salvie 7 flos (41). | 
hesbura hunichischiewurz (105. cf. eus - 
phorbium). | 

Esse hd. nd. wesen 4 sin. Ad. sbst. | 
ein w. sien (1759). sein (1). 

Eisse-da, -cla (sc Sum.) slite (3).slit 
(49). slyede (12). halBsehlitlin, ein kereh-, 
var. ker-lin das men an dem half) zucht, 
var. zeucht (64). silo (141, Sum., Hpt. 9, 
198). 

*Essedes ein hangder wag (6). 

Eiss-, es- (68, 133) -edum (?. bethi- 
lum 1365. gus vehiculum 141) wagen | 


(11, 19). Ad. ein hang-ender, -ende, -end, 
-en (67, 152), -e (66, 10, 151) wagen, wage 
(10, 151). ein hangerder wag (68). same 
bóch (120 szm.), daher eschechim 4. 
sambucceus (16) ; cf. Gl. m. 6,5 v. sabuta. 
— 4. basterna 7. e. vas eneum 1 plech | 
(141). i 

Eiss-, es- (4) -entia hd. eyn wesen, | 
weisen (21) md. en wesent (29, 23). j 
wesinge (106). wese- (15), wesen- (65) ] 
-lichkeit. : f 
*Essetritum v. Esdrita. J 
'"Estacula v. Estatula. Í 
*Estarius v. Eiscarius. 

Estas hd. nd. so-, som-, hd. su-, sum- 
mer. die zomer (11). 

*Esta-tula, -cula (dém. Br.) krank 
summer (110), somer (132). 

*Hstaurus v. Escarius. 

*Hster (aus oestrus) bisewrm (121, 
130). piB- 7 biB-wurm (74). 

*Hs- v. S-terlingus. 

*Esternulus (auis cf. frz. étourneau 
auch span. estarna &oe. Dz. Wib. 992) 
kreia (108, Gf). krey (74). * 

Estimare Ad. nd. achten 4 wenen. 
wen (18). wanen (23). wánen (134) | 


I 
i 


I 








ETC 


Sehetzen (6, 65). meinen (68). louen (11, 
132). laben (19). werderen (132). 

Estimatio achtunge (8). wenunge (8^). 
waen (99). 

Estiuare, estuare (1, 68, 69, 134) (v. 
ad vmbram n estate sedere Br.) hd. sum- 
eren, -ern, -mern. 2d. someren. sommern 
(11). summer werden (75). 

*Estiuare v. Estuare. 

Estiuum (aest. sbst. cf. G1. m. 3, 365b. 
Br. farrich, p/. pharricha (af. 9, 346). 

Estiuus Ad.summer-, sumer-, sümer- 
(6) ) somer-, sommer-, semmir- (8) -lich. 
semmerlichen (18). summerig (75). zomer- 
lieh (12). somelie (sec 23). 

Esto willahn (125). wer is ek (con- 
junctio 23). 

*Estomaeator slimando ? urmageo 
(Gf. 2, 211, 653). 

*EBEstrilingus v. Sterlingus. 

Estrita v. Esdrita. 

*Estuare v. Estiuare. 

Est-uare, -iuare (a/ph. -uare 68), 
etuare (67 Mrg.) (V. feruere) Ad. hitzen. 
heitzen (68). heissen (132). hei syn (110). 
hitten (23). heiten 7 barnen (11). burnen 
(19). wermen (85). weltzen (wt fluuzé 69 
Mrg. 6f. wallen szm.). loschen, gruntwallen, 
strotzen (74). 

Estuarium (7. stufa, stuba, stüpa 
85) turnitz (75. cf. Fr. 1, 2035. Sm. 1, 398 
sq. durnitz (1 &e., verlesen. diwunz 11 
be; Mone). dürnutz (1). dorntz (5). dornse 
(222b, 23). dortze (109). Ad. stube (66, 70, 
151),stobe.staue (11). ein stoue vol hyezden 
(132). Ad. pad- (75), batt- (67), bad-stube, 
-stub. baid stobe (7). hitzstuben im bad 
(15). hiez gaden o. summir huf (8). 

Eistus Ad. hissa (141), hitze, hitz, 
hijz (1). hitte (23). heette (11). heyf 
(132). gruntwallung (74, 93). 

XEisula,esola Ad, wolfes-(10&e.), wolbef3- 
(125), wolf- (49), esels- (8), esel- (75), 
hunds- Z teuffels- (73) -milch. milch- (95), 
brand- (93), brach- (75) -kraut, -krut. 
esel (87, 146). stute (85 s. scute? cf. sqq., 
eseula). springsamen (143) e. maior 
wolffes-, wolff-, grof w.- (110) -milch. 
wolff milich (21, 74). wlues mele (93, 47). 
grof o. klein schottel; treib- 7? prach- 
Wwurtz (74). e. min-or, -o (sc 23) mynner 
l1). elein wolff-mileh (110), -wortz (152). 

d. esels-, esel- (Db, 7, 21, 4, 74, 76) -milch, 

-mynne (7). esulamine (23). scodeke (47). 

Esuriens hungerig (6). 

Esuries (v. famelieus 74) Ad. md. 
hunger. honger (11, 17). hungrig (141. 
2« pre.). smaeht (22»). hungersmacht (74). 

Esurire, -ri Ad. nd. hungern. der-h. 
(15). hongeren (132). smachten (29b). 

|. sEsus Ad. efhen. e. 7 gef)en (5, 18, 21). 
E. ?. comestus (66 &c.). g. o. essung (69). 

Beess-en o. -ung (134). efung (19). md. 

eten, ghegeten, etinge (11). hunger (8^). 

honger (14). 

. *Esux v. Esox. 

Et vnd (6). vnde (23). vnd auch (7 &e.). 

Etas 7d. aldir, alder, alter (65). aelder 
(11). older (99, 93). 

BEteetera vor-baf) (18, 21), -befà (132), 
-bàt (23). forbas (5). vor-, fur-baf vnd 
ander (66 &c.). fürbas on a. (184). vort a. 
(132). vnd anderseh (110). 





ETHI 


Etenim vnd óch (6). vnde ok (23). | 
endoch (18). 

*Htheopia v. Ethiopia. 

Ether Ad. nd. hym-, he- (22, 23, 132), 
hum- (19, 21), Ad. hy-, hi-mel. lufft (74, 
110). obberst l1. (8). daz oberste luff (bb). 
lufftes vmblaufft (74). lucht (132). wulken 
(12). nd. heuen (22, Anz. 8, 100 &c.). 

Ether-a, £ -ea (16) (V. splendor etheris 
Br.) schijn (11, 19). 

Ether-eus, -ius Ad. hymmelsche, 
-Sscher, -sch, -s, -iehf) (69). hymel-iseher 
un 151) -scher (66), -s (133, 152), -ich 
110). hymlisch (68, 134). hemelsch of 
Iuchtich (132). hu- (21), he- (23) -mmelich. 
lufftlieh (110). elair (19). claer (11). 

Eterne eweklich (6). eweliken (23). 

Eternum ewychliken (23). das ewig 
gut sc. deus (65). 

Eternus Ad. ewig. nd. ewych. 

Ete- (Br.), et-roclisis manchirley 
beygue (st. -unge; 8), wonunge (sc 11). 

EXte- (75. Br.), hete- (63), gew. et-, 
eth- (76), ent- (15), eut- (65), eute- (69, 
134), exte- (1105) -rogenia, -rogenium 
(65, 75, 134) vnglich (15), vnglicher (63, 
65), vngeleichen (9 Anh. 2) nature. vnglich 
genaturt an yn selber (15). ezwene ge- 
licher naturen (9 Ann. 1). eterogenium 
ding das da vngleicher natur ist in synen 
teilen (75). 

Etestieulare hoden aufhawen (64). 

*Etheus (7. pallidus) plaicher (14). 

Eitesie dy hundes tage (seint sor- 
leich 4). 

Etiam Ad. auch. vnd auch (5). och 
(6). ioch (62). iohe $ in rest 7 auch (21). 
QUE (11). vmmer ock (22). vmmers £ ok 
(23). 

Ethica, etiea (93) (2« hectiea) ein 
kunst von der tugent (64), diu lert guot 
sitte In ein buch von den sitten o. 
tugenden (88). stetlich konst (17). sech- 
liche kost (sc 8). swine- (D), swint- (74) 
-sucht. swinde süchte (19). der swinend 
siechtag (eth. 93). abnemen die sucht 
also genant o. etkum (74). 

Exthice stetlich (17). 

Ethicorum (ber) das puch von den 
wetlichen syten (1l. cf. Ob. 193). 

Ethieus sittig (110). sedich (132). 
syedig (12) sede-lich (18^), -lik (13). 
ugentlicher meister (64). manierliceh (110 
sim.). 

Etymologia (110), ethimolo-gia, -ya 
bedute- (5, 133), bedut- (28), bedude- 
(85, 132), bedeute- (152), hd. bedeut- nisse 
sim. betutnuf) (68). berutenes (sic 21). 
bedutunge (17 &e). bedudinge (11). Ad. 
vB-, auf8-legung. eyn genezhch vf) ley- 
gunge (85). eigenschafft 7 krafft des 
worts (65). 

Ety-, eti-mologus, ethymologicus 
(93) betuter (en) beduder (132). der la- 
tinschen sunderlichen wort betuten kan 
(93). vBleger (110). 

*BEthimoloya v. Etymologia. 

*Bthymus *. Echinus. 

*HBthion (4. gaudiosus dc.) blijdliek 
&e. (141). 

Ethi-, ethy-, eti-, ethe-opia d. 
moren-, der m., móren- (6), more-, mor- 
19, 23), moer- (11), dat m.- (132), mort- 
fsic 1j -lant. 








EUA 2I 


Ethiops Ad.eyn more, móre (6). Ad. 
nd. mor-, moer- (132), moren- (110) -man, 
off wyf (132), o. wyb (68, 110). 

*Ethiopum (Aerba) ratten (74). 

*Etna 7 lagos gr. (ethnos 7 laos Br.), 

populus /a£. volke o. diet (74). 
*Ethna hitz der lieb, fewr (74). 

Tith-, ech- (5, 18) -nieus Ad. heide. 
vngelauber (19). valbe (rFr.) ethnici 
veprar (: vepra callidus Gl. m.? oder 
4. q. in latibulis Fr. 2, 450€ ?) Manichei 
winekelprediger (1). 

*HEthro (7. tab-i, -0; aws nd. eter?) 
befleckung der sunde o. faulung (74). 
*Htroclisis v. Eteroclisis. 

*Etrogeni-a, -um v. Biterogenia. 

*Btropia ?. vas aptwmn ad braczandum 
(15, 16). kulschaff (75). prewfaf) (74). 

*Htuare v. Estuare. 

*Etuealum (aus gentaculum?) mor- 
ghen bor (vor? 22v). 

*HBtula (herba; aus acetula?) ampfre 
(104). 

*Ethus, g. -ti (Z. simus) schoit, slyp 
(144). 

Euacuare Ad. nd. ledigen 7 rumen. 
hd. ent-lL, (3), reumen (152), raumen, 
auf-r. (75); leren (7), vB-L, auf láren 
(134); ler, ydel (19, 132) machen. idelen 
(11). 


*Buaeuare v. Euaporare. 

HBmuadere Ad. nd. ent-, eynt- (22v), 
vnt- (22, 23), ont- (1l, 132), en- (13) 
-wichen (6, 76), -wischen (13, 75), -wuschen 
(8), -woschen (17), -wofen (D), -wisschen 
(22), -wischeren (22^», 23), Ad. -rinnen, 
-rynnen, -drynnen (21, 67), -renen (133), 
-rennen (132), -renden (13), -runnen (23)! 
hd.-geen szm.,-gene (19), -gayn (132, 133), 
-lauffen, -lóffen (6), nd.-gaen (11), -komen 
(225), -blof)en (21. st. -wofBen? »« euagi- 
nare?). en-gon (6), -gan (1). 

*Huadiare (cf. -atus Gl. m. phant 
losin (8). pfant (9), pant (17) loBen. 

Euagari v(- (66), vmb-(110)-sehweiffen. 
entrinnen (65). 

Euaginare vf) der schaid ziechen (76). 
auf) der scheyd (75), scheyden (134) ziehen. 
von sch. ziegen (7), zehen (18), zücken (6). 
swert 7 messer aus czihen (9). sw. uf) 
ziehin o. m. (8). eyn m. vz der schey- 
den ziehen (110), ezehen (21), scheen 
(D). Ad. vB ziehen sim. swert ví3-z. (68), 
vyDreeken (132). blosen qan hd. ent-, 
en-bl., -bloBen, bloifen, -blósen (12). 
bloiffen (10). vnt- (23), ent- (22)-bloten, 
en mest ut der seheden (23). en m. ut 
der sch. ten (22). 

*HBualide es£ foramen per quod exit 
far de mola ad faricapsam (16). Cf. 
euchalium? 

*Euan (£4. bachus Pap., Br.) v. Euan- 
gelium. 

Euanere Ad. nd. v)-swinden,-swenden 
(10), -5weyden (21), -sehwinen (25), -spin- 
nen (49), -werden, (100). bezwingen (szc 
18). irswinden (8). 

Eu-, (gew. alph. nach eu-) ew-ange- 
lista hd. nd. ewangeli-ste, -er (6, 75). 

Eu-, ew-angelium 2. bona i di-, 
per-uersa muncealio (Voce. ex quo; Cf. 
euan4. peruers-io, -um 25.) euangel-ig, 
var. -y (75). botten- (113), petin- (Gf.) 

D NES 


212 EUD 


-brot (cf. letieopium). ew. gut virkun-| 
dunge; eu. bof botschafft (8). 

Eu-, ew-angelizare hd. nd. predigen. 
euangelig pr. sagen, lesen 0o. lernen 
(15). bredigen (6 &e.) die heilige ding 
(6). predéken (29). gut ding kundigen 
(D^). hilghe dink ut-k. (23). 

*Euanieus v. Euanitus. 

*Buani-lius, -dus (129) 7. quz cito 
euane-t (76), -seit (76, 129). 

*Euan-itus, -icus (11), -s (Pap.)dabende 
(19). dauende (11). 

Euans v. Euanitus. 

*BEuapelus (aus eutrapelus?) v. Bar- 
dus. 

*Euapor dampf Z dunst (76). 

Euapo-, euaeu- (18) -rare Ad. vz-, 
vB-, nd. ut-swademen, -swameden (21), 
-waden (13), -wasemen (99). Ad. vf, 
auD-schwademen, -ehtmen (6), -dunsten 
(68, 75, 134), -tunsten 7 -braten (15), 
-dempffen (110), -dempen (18). hiezen 
(19). heruf-richen, -riechen (65). 

Euaporatio verdempfung (76). 

Emare (7. ónsanire 0 euacuare 66 &c.) 
ydelin, dabin, doren (19). idelen, dauen 
11). 

; "duselo ent-gangung (110), -louffung 
(68). ont-ganginge 7 -louffinge (132). 

Euax (7. gaudium 0 nomen principis 
66 &c., 2nterj. letand?) eye (18). hei (Ki.). 
pey (4) ey, molmirwart (74). 

*Hubion v. Euohe. 
*Euea (enca? aus d. 
iwsa?) nüneuke (piscis 9). 

*Eucari-cio gut gnade (8) -ton 7. 
bona gratia; -S i -tus 2. aliquis bone 
gratie dc. (16. cf. euchari-s, -stia). 

*Hucaristia v. Eucharistia. 

*HWBueaste-na, -mia (76) us inclusus) 
cluDner (75b). elossner (752). 

*Euecraton gutir nature (8) 2. aj, 
habens bonam naturam (16). 

*BEuerepia v. Euprepia. 

*Eucripe v. Euterpe. 

*Eu-, e- (753) -ehalium (7. lueanar) 
rauchloch. 

Emcharis gut (68) angenem (110). 
goet ind gracioselich (132). 

Eucha-, euca-, gew. euka-, ewka- 
(4) -ristia der lichnam vsers hern (7). 
der heilige 1l. vnser h. (5). godis 1. (| 
der lichenam vnser hern (21). der hei- 
lige leichnam Christi (4). gotis lichnam 
(8. de hilghe 1. (22, 23) godes (22). gut 
gnad &c. (69): vngemeling (185). sacra- 
ment eristi (75). 
(Sum.). 

*Euche (s0yY als Bede) Schatzung 
(19). schattinge (11). 

*Eucheta v. Eutheca. 

, Euchimus, ^enchinius (1:4) (aus 

SÜXUMOG Gl. m.; 4. bene loquens 0 gratus 
76. of. euthonius) wol-sprechende (8), 
-redender 7 gnemer (74). 

Euchius eyn guet soen (147). ein 
got (132), gut (68) kint; vBleger (110. cf. 
prce.?) et est nomen bach? (ll. c.). 

*Eudium 7. altum (16). 

*Eudoxa vnnuez ere (8). 

Eudoxia gude gestalt (17). 

*Budris v. Idrus. 


-euke? gr. 


as heilig s. (64). wizzot 





EUG 


Eue-here, -gere (18) hd. nd. vz-, ut- 
voren. Ad. vs füren (6); vB-, auf-furen, 
-fyrn (18), -fieren. vys voeren (132). 

*BEuellatrix ieterin (175). 

Euellere d. ví, auD-rupfen (76), 
-reuffen (5, 1, 134), -reifen (21), -reyffen 
(152), -reiffin (8), -rauffen, -ruffin (17) 
dye wurizlen (76), wurtzel (1), wortzeln 
(5, 21). (auD rauffen) geten o. wurtzeln 
(66 sim.) vB-w. o. reufen (68). getten 
(69, 134). ieten 7 vDziehen (75). jetten 
(67). geden (133, 152). u-g. (1). gheden 
(23). ut-ropen (23), -roden (22) de wor- 
telen. ruden; roden (77). vf-v. (17, 18) 
mit den worezeln (11). aus rewten dy 
wurtzen (4). vs rüten (6). v-ruten, 
var. -rütten, 4 -getten (65), -reuten Z£ 
-graben (110). vyfroden weynen off 
vyDtrecken (132). vOwerfen (18). abwi- 
schen (9). virlosen (19). v'.lozen (11). 

*Buena clistere (96). 

Euenire Ad. ko-, kom-, kum-men; 
vB-, au-, auB geluck (75), hier vf- (65), 
zu- (19), nd. ut-, to-komen sZm. vs kumen 
(6). gefallin o. gescheen (8 szm.). 

Euent-ilare, -ulare (76) (7. diseutere 
&oe.) vschuten (1105), -schutten (68, 
1103€), -schulden (se 132). 

*Euentualis aventur- 4 mis- 4 twue- 
lik (22b). 

*Buentuare wagen, abentheuren (74). 

*Euentulare v. Euentilare. 

Euentus aben- (10) eben-ture (10, 
12), -tewr (1). eventure (295). auentuer 
(132). ebettyre (13). gluck Z zufal (8 &c.). 
an geuerde (8). gefalle (19). gheual (11). 
geschiehte (5^). begebung, glucklich 
kummung (65). 

Euentus contrarius wydder-stof 7 
-haeke (12). 

Emersio (cf. sq., auersio) bisturcida 
4 habihi (141). 

E-, 7 sub-uertere vnderwenden (23). 
hd. vmb-, nd. vmme-keren. vs- (6), vir- 
(19) -k. v'kieren Z ondersueken (11). Ad. 
vnder- (19), durch-suchen. be- 7 for- 
sturzen (Gf.) vmb storczen (17). stür- 
ezen 4 durch ezihen £ meystern (9). er- 
storen (64). 

*Evertigo v. Euestigio. 

*Buertorium v. Eufortunium. 

Euesti-gio, -o (8) vff dem fuse (125). 
zu hant (8). evertigo (7. síatim) ags. an 
lande (136). 

*Buferisse v. Hermaphrodita. 

*Bufir v. Biuphrasia. 

*Bufiteotieunnis v. Emphyteota. 

Eu-fortunium, -ertorium (17 
vertere), -orcium (67.:diuorcium) Ad. 
nd. gut, gud (17, 22) Ad. glucke, gluck, 
geluck (68), nd. ghelucke. guot gelücke 
(67), glick (76). guet geluckh (1). goet 
gluck (132). 

*Bufra-ria, -sca &c. v. Euphrasia. 

*Bufrasia cost, spijse (147). 

*Bufrosina v. Huphrosynum. 

*Euga v. Euge. 

*Eugastorium (7. bona taberna, 16. aus 
qaovfp 2 d. gast? »« ergasterium?) 
gut ereDhem (8. oberd. kretscham &oc. 
à. d. Slav.). 

Euge, eüga (8b) eya (85). ia (100). 
ai (99). huy, hey (126). euge ist ein zei- 
chen der freud (75). wol-mieh, -dich, 
-unswart (74. cf. euax). 











EUM 


"Eugenia (7. bona dispositio 16. aus 
eüyeveta) gut (8), gude (17) gestalt. 
*Bugenius edel (11). ydel (8). euge- 
nus 7. ferar 0 feralis; egenius 4. mo- 

bilis (16). 

*Euia bichart (85). 

*Buiare v. Buirare. 

BEuibrare er-schütten Z -schüttlen 7 
-waggen (76). 

*Euic-lare, -ulare v. Euineulare. 

Euidens gar merkcehleich (2), mercek- 
lieh (755), merglieh (6, 7523), mirklich 
(17), merlie (23). ia merkleich (1). ge 
mogelich (se b^). Ad. offenbar-e, -en 
(19). apenbaer (11). enket (22^). 

Huidenter gar mirklichen (17). of: 
fenbar- (110), offent- (65), clar- (68) -lich. 
claer (132). 

Buidentia hd. uffen-, offen-barunge. 
nd. openbaringe. 

Emidere Ad. offen-, vffen-, nd. open- 
baren. offenbar syn (110 sZm.). 

Euigilare entwachen (75). 

*Buil-iath, -ath &c. v. Ephilat. 

*BHuympnys v. Eumenis. 

Euincere widderkriegen (10 &c.). for- 
dern (10). 

Eui-neulare (17, G1. m.), -eulare (8, 
76), -elare (9) vf-losin (8), -laBen (11) 
aus loBen (9). 

*Euiculatus 7. genztalibus priuatus (16), 
aus enueulatus? sieht bei eunuchos 
— enueus s. w. 

Emi-rare, -are (68), eiurare (132) 
krancken (68). krencken (110, 132). lub- 
ben (132). euiro 2. nobilitare (16), st. de- 
bilitare (129, Br. cf. Gl. m. 3, 311). 

Hmis-cerare, -serare (23), 4 -care 
&D hd. ent-, vz-, nd. ut-weyden. Ad. 

ellen, vz-g. (Db). die dermen vy doen 
q59) die derm us tun (68). 

Emis-ecus, 4 -tus (74) (cf. ibiseus; 
nach G1. m. aus gr. $Quoxoc) homes (herba 


LU 


41). i- 4 ey-bisch (7. edera, malua sy: | 


luatiea 74). 
*Buisserare v. Buiscerare. 
*HBuistus v. Buiscus. 
Euitaneus v. Buiternus. 
*Euitare v. BEiulare. 3 
Euitare Ad. v^-miden, - meiden. 
schuwen (11, 132), daher scheiden (110). 
vmbgaen (5 szm.) vmme gan (23) 
Huitatio Ad. v'-midunge, -meidung. 
schuwinghe (132). scheidung (110). 
*Buiter nu ewig (65). 
HEuit-ernus, -aneus (76) ewig (5). 


*|by- £ halp-ewig (10, 12). ewielich (9). 


*BEukaristia &c. v. Eucharistia. 

*BEulagie v. BEulogia. 

*Bulobium v. Eulogium. 

Eulogi-a, -e (127), -o (86), eulagie 
(16) (2. benedictiones, munuscula dc.) gabe 
o. segen (8). ouelei (127). ofelene (86). 
pirtunna (Gt.). | : 

Eulo-, (,« quo differt) eulu- (16) 
-gium, eulo-yum, 7 -bium (74) (2. fomen, 
bona fama, dc.) rede (14). gut rede (8 stm.), 
wort Z lob (110), limet (49). eyn goet 
wort off sermoen off fame (132). cleinode 
(99). elenode, to samene kosinge (23). 
stam (-gium 2. s&rps 74). 

Eu-menis, -manis (8), -menes 5g. 
pl.,-menides pl. (v. amime wel 
-ympnys (176) selen in der heln (8). 





EUPH 


helsche dolheit (110 &c.). eu-, heu- (127) 
-menides ha-, haz-zisa (127, Gf.). 

*Eumorchus (eh sf. ph) wol geschick 
(8). 
|.  Eunuchia /. fac?es (141, Br.). ansicht, 
antlaits (147). 

Eu-, ew- (4) -nuchus (7. spado &o.) 
]ü- (6), le- (5, 18), lo- (23, 152) -gener. 
Ad. lug-ener, -ner. lubbet (11), selippet 
(19), gehelit (8) man. trut (127, Gf.). na- 
turen sonder kullen, sed spado die ge- 
lubt is artzficzaliter (132, szm. enuchus 
68). dem die hoden sint vÜgeschniten 
(110). der aus geschniten ist (4). enu- 
ehus, -eus aus gesnitten (1) gesneden 
(23), vz-g. (5) pert. eyn p. dé uf gesnyd- 
den ist (17). 

Euo eweclich (1). 

Euocare vf, hervf- (68) -ruffen (19), 
-rieffen (68, 110), -roeffen (132). wt ropen 
11). 

Euohe, &)6i, eubion (74) mauw, eyn 
geschrey (126), stymm (74) eynes vnsin- 
nige-ns (126), -n (74). 

Euolare Ad.nd. vz-, ut-fliegen, -flegen. 
hd. vO-fligen (9, 41), -fliehen, -Blehen (21). 

*Euoli v. Ebulus. 

Euoluere vÜhin-weltzen, -schieben, 
-walen (88). vB weltzeren (19). ut wente- 
len (11). 

Euomere Ad.nd.v0-,ut-spien,-spy wen 
m -speien (9, 68), -spuwen 2 -schutten 
(65). 


*BHuorcium v. BHufortunium. 
*Bupatiea v. Epatica. 

Eupa-, eupau- (Sum. V), epa- (Sum. 
VI, 4 hepa- (143) -torium, eupatoria 
7 hepatitis (143) (7. sclaregia (Gt. 6, 540. 
Slareia Sm. 3, 385. agrimonia &o. 143) 
Scar-aleila (Gf., Sm. //. c.), -eleia (Sum.), 
-leie (85). seraleve (96). wildiselbin (93). 
wilder-, velt-saluay ; hanff, alp-krautt 
nd wild (153), wilde salb-en (9), -eie 
Sum.), -ey (64), selbe (19, 150), selb (125). 
wilt salvie (47), salve (85). wild saffran 
(3). wizu minza (Sum. VI). odermenig 
&e. (143). leber-kraut (91), -kletten 2 
-balsam (143). kónigs- (143), 4 künigund- 
(91) -kraut. hertzkle (153). 

| Eupatorium adulterinum v. Phil- 
trum. 

*Hupo-, euxo-pectina (herba) leissup 
(et, Sum.). 

( *Hu- (cf. exo-) -porium (Aerba) porro 
131). 

| Eu-prepia, 7 -erepia (147), -propia 
76), -tropia. (11. »« eutrapelia) schoen- 
132, 147), scoen- £ stier- (scier-? 11), 
Schon- (68, 410) -heit. tzyeryng (141). 

*Euphebia v. Epebian. 

HBuphonia, ephon-ia 7 -ea (76) gut 
lut o. suB. gedon (8). guot gesang (64). 
muly sang (V. a. 1417). 

Euphorbium honesworz (96). hunes- 
(41), hüs- (85) -wort. ceruela (131). 

. Buphra-sia, 7 -gia (143, Ki.), eufra- 
ia, 4 -sina (74), -seca (100), -ria (47), 
"Uuf-rosia (Sum. V.), -ir (?3), brasia (Sum., 
Gf. 4, 864), frasia (q. v.) (cf. affrodisia) 
uehte (9, 19, 47, 64, 85, 100, Sum.). licht- 
3), leuchten- 7 wundt- (74) -krawt (cf. 
ehtenkraut chelidonium majus Nmn.). 
ugentrost (64, 91, 123, 143). selb-, sel- 








| 








EXA 
(131) -heila, 7 -heile (Sum ). salveia (ar.). 
wnt-crut (47). 

Euphrosynum,  eufrosina (96) 
wormwortz (96). ochsenzungen (Ki.). 

*Euralis osten (19). oester (11). 

*Hurare v. Euirare. 

*BEurigo v. Aurigo. 

*Euripus (7. maris estuatio, ventus tur- 
binis dc. Br. &c.) win vai (19). mellicher 
(Sum.) euripi uuiari (Gf. 1, 1087). 

Europa v. Asia. 

Euro-subsolanus v. Ventus. 

*Buróta (herba) hedderieh (19), aus 
eruea? 

Eurus, ewros (4), ourus (v. ventus) 
Ad. osten-, oster-, auster- (10), ost- (11), 
nd. oesten- (11, i32), oest- (99) -wint. 
ust vint (21). oest (11). oyst sudoyst (5). 
ost-sutost (22), -zudost (23), -su dost 
(s£c bb.). sutoest (97). oest-s. (85). sud west 
(4). bysa (Anz. 8, 406). 

Eusebia gut ere erbietung (65). 

Eusebius milde (19). 

Emsitia v. Esitium. 

*Eu-, en- (85), ey- (101) -sole, -solae 
(130), -sule (87) (cf. esula) brach- (87, 
101, 130, Sum.), Sprach- (87, Sum.) -wurz. 
brac-wurz (103), -wort (85), -lof (4:1). 

Eu-theca (1T, Gl. m.), -eheta gut huf- 
rat (8, 17). 

*Eutentilla (aus euzomon »« poten- 
tilla?) wild senp (41). 

*Eutepe v. Euterpe. 

*WButerogeni-a, -um v. Bterogenia. 

*HEu-terpe (4. musa delectams bene 16, 
sim. Pap.), -tepe (17), -eripe gelusticlich 
gesanck (8). lustliche gesang (11). 

*Euthonius (a4s euchimus »« tonus, 
»« euphemius?) wol redende (11). 

*HBu-trapelia (Ki.), -trapolia (12), 
-tropolia freudentugent (74). ein guter 
wandel, wunsamkeit (65). 

Eu-trapelus (Ki.), -trapulus 7 -tre- 
pulus (110 &e.), -tropulus (74), -trepalus 
(93), -trapilus, -traplus (132 &e.) eyn 
spyel- (132), spil- (110) -dichter. ein spiler 
o. d. (68). tugenlieher schimpfer (93). 
freudentugenthaffter (74). 

*Butrapolia v. BEutrapelia. 

*Tutrep-alus, -ulus v. Biutrapelus. 

*Eutrogenium v. Eterogenia. 

*Butropia v. Buprepia. 

*Eutrop-olia, -ulus v. Eutrapel-ia, 
-us. 
Euum ewig (9). aelder (11) euus 
id., ewin in perpetuum (23 &c.). euum 
vngeprechlieh-, alwegwern-ding (74). der 
werlt tijt als die began (147). 

*Buxopeetina v. Eupopectina. 

*Ewin v. Euum. 

*Hwros v. Eurus. 

Ex hd. vz, v, us (6), auD, vys t vyD 
(132), von, geyn (1), durch (65). 2d. ut, 
van (28, 132). 

*Exace-ciduator, 
(141). 

*BExaecino v. Exacinare. 

Eixacerare (Br.:aeus, g. -eris; ?. pur- 
gare) rein machen (110, 132). 

Exa-cerbare, -teruare (1) (7. vuas 
acerbas colligere; cf. exacinare) Ad. 
bittern (6), vB-b., vb. (17), aufb., 
-bitern (134), vorpittern (4), bitter machen 


-tor stockmeyster 


EXA 213 


|(10, 12), zijt bieten (7, o vf3 bittern 5 
steht), dersauren (75), fertigen (91); 
an- (5), vn- ((7) -£.; anfirtigen (17). an- 
verdighen, reytzen (23). reiDen (6, 8, 
14). reysen (9). ezornen (19). sere er-ez. 
(9), v'ezorn (12), v'dorn (se 10). seyr 
verczünen (sic 13). v'ezeren (sic 68). 
irzurnen (8, 10). zirnen (67, 76). toernen 
e. V'tornen (132). irren (67, 76). v-irren 
6, 1), -erren (28, 99), -eren (b, 22), -bo- 
sen (19), -wreden (11). anuechten (16). 
arechten (sic 67). gram machen (110, 
132). druuen plucken (132). 

Exacerbatio zornunge (8) her-z. 
(17).. virezorung (19). verzerung (68). 
Umroinde (132). v'tueringe (11). erringe 
(99). 

Exacerbatus v'tzornt(132). v?zert (68). 
*Exacere virsuren (19). v'zueren (11). 
*Exacinare (7. acinos exzmere Ki. 

hier »« einus!) vf der esche (8), aus 
der asche (9) ziehen. exaecino :. ex- 
cineribus /raho (16). 

Eixactieum (untersch.von canterium, 
Cf. Gl. m. v. eantarinum) garst myt 
Seskantigen aeren (147). 

Exa-ctio, -ecio, -tio (136^) Ad.schatz 
(123); schatz-, schetz- (6), beschatz- (4, 
68, 134), beschetz-, besezeez- (18), be- 
saezen- (21), sehof- (5b), beswer- (17) 
-unge; geschoB. gewerf (74). stewr 
(1). beyd (21). vngelt (3). beschattinge 





(23, 132). schotinge (23). tribung, zwing- 
nuf), lichkeit &e. (65). vffsatz (125). ags. 
gebles monung (136b). 

Exactionare (v. extimare 75) Ad. 
schatzen (5b), be-sch., pe-sch. (575), 
schetzen, be-sch., -sehátzen (134), -seezen 
(21), -schossen (1), sehof nemen (5), 
besweren (17), betwingen (12), tewren 
(15), aus enden (nach exliminare 1). 
nd. beschatten. 

*Exaetionatio (?. extimatio) 
schatzung, v/g. was wert ist (75). 

*Exaetionator (7. extimator (15). 

Exactionatus gestaigt den zinsman 
an der gult (75). 

Exaetor (7. oppressor 75, 81) hd. 
schoBer (1, 5^5); be-seh. (D), -schatzer 
(8,68), -schetzer, -schátzer (134), -seczer 
(21). nd. beschatter (28). schatz nemer 
(1). varerafter (81). schinder, v/g. be- 
sehwerer der armen (75). ags. haecepol 
(Gl. Aelfr. cf. Gl. m. v. eacepollus). 

Exaetrix heisch- 7 ford-erin (65). 

Exaectus gezwungen (13). 

Exacu-ere, -are sere scherfen (9), 
schirpen (17), scharpff machen (110), 
spiezen (8). auf-sp. o. scherpffen (75). 
seir scarp machen (132). weezen (19). 
weetten (11). 

Eixaeutio auf)-spitzung-scherpffunge 
(15). 

Exaduers-o, -um (76) gegen (16.) 
dar-gen (76), -geyn (21), -geyn ober (18), 
-en 1eghen (23), -eyn geghen (22), -vmb 
7 widder (1). 

*Exagelare v. Exalare. 

*Exageratio v. Exaggeratio. 

Exagg-erare, -regare (Y), eexagge- 
gare (65 var. 4. ecumu-, ehumo- (*) 
-lare hd. besweren. nd. beswaren. huffin 


pe- 





(8). hoffen, var. huffen (65). vff-h. P9, 
-heben (68). ophouffen (132). merin (8, 9 


214 EXA 


Exag-, exa- (3, 4, 110 var.) -geratio Ad. 
beswer-unge, -nisse (55). ad. beswaringe. 
vffhuffung (110), -hebung (68). eynn 
ophoupinge (132). 

*Exaggregare v. Exaggerare. 

*Exagium ags. handmitta (126). 

Exa-lare, -gelare (18), -lere (753bc) 
(é. de- € e-uaporare, spiritum | emittere, 
alas extendere cf. alare) hd. vz-, vf, 
aufk, vyD- (132) -swademen (5), -swe- 
meden (21), -riechen (6), -trueken (5 &e.), 
-trucknen (74), -drueken (Y &e.), -attemen 
(68), -atmen (110), -ademen (132), -dón- 
sten (1) -riechen 2 -geisten 4 -demmen 
(75), -lasen £ -drogen (13). ut-smademen 
4 -droghen (22), -wasemen 2 -broden (23), 
-domen (99, 106). dempffen (1V). vf6-d. 
o. -dunsten von erd (76). dempen (18). 
dunst v der ercken (V. sé. erden). Ad. 
den geist vff gebin sem. (8,9, 74); letz- 
ten suftzen lafjen (110); sterben. steruen 
(132). atmenatzen o. atmen, var. athem 
haben (75). v'zeren (10). dye arme aufó- 
recken (74). 

*Exalatio hd. vz-, v)- (11) -druckunge; 
vB-, auf)-truekung, -dragung (18), -duff- 
tunge (11), -attemung (98), -atmung (110), 
-rieehung (75), -bródung ? -brodemung 
oe broden, swaden (55). bradem, swa- 

em, tampff (74). ut-brodinge Z -was- 
minge (23), -droghinge (22), -domenisse 
(99). 

*BExalbere wif (8) weys (9) bleichin. 

*Exalere v. Exalare. 


Exaltare hd. er-hohen, -hóhen (6, 
151), -hoen (21), -hoben (152), -hóben 
(67), -heben (5, 110). irhoen (4). derhohen 
7 hochuerten (9). v'-hoghen (25), -heuen 
(132). 

Exaltatio er-houng (4), -hohung (75), 
-hebung (65). 

Exaltatus er-haben 7 -hocht (75). 


Examen swarem (1, 2). suarm (141). 
hd. nd. Swarm. swarm bine (3), beyne 
(23). ymmeswarm (22^). imme van byhen 
(147). swalm (12). swar-, varr. swal- (alpA. 
swar)-men (75). v-cherung (1), -hórunge 
(6), -horunge 7 eyn ortel (1 &e.), -h. £ 
eyn orteyl (5, 18), -h. eyns ortels (11). 
vorhoringe £ ordel (28). Ad. ir- (8), er- 
farunge. vorsuchung (55^). pruyfsel (132). 
wag- (1), woge- (8), wagen- (15) -zunge. 

*H-, he- (Br.) -xameron (7. ber VI 
dierum Br., sim. 65) buch der werek o. 
der sechs tag der gesch-opff, -ópff, -ept 
gottes (65). wochen werg (17). wache 
wert o. lon (8). 

*E-, he- (Br.) -xametrum ein vers 
hd. von sech) fufien, van sef) voessen 
(132). von ses (8b), see (D sm.) fussen. 
van ses voten (28), sesse vuten (99). 
examitus von sefje malen (21). 

*Examin (s&. exanimis) blode (8). 


Exa-minare, -nimare (65 var.) Ad. 
nd. varen(22); er-, Ad. her-, v'-varen. Ad.nd. 
v"-, vber- (65) -horen. vheren (6b). irhorin 
(8) eyn ding recht víxachten 7 -ecken 
(65). Ad. v-suchen, -sugen (21), -sochin 
eu -sachen (? D e i Soken. Ad. 

ewern. proeuen (132). prufen (4). vir-pr. 
(19). probern (5, 21). prouen G9. bep. 
(11). gelutert probare (18 Mrg.). 

"Examinare (cf. exanimare) blode 
(5, 23), blut (1) machen, na 





EXC 

Examinatio vorhorunge (8). 

Examinator verhorer (64). 

Exa-mitum, -nneum (8) sam-it (16), 
-mit (8), -iet (76), -mant (15). 

*Examitus v. Exametrum. 

*Exam-osim, -urs (Gt.) 7. diligentissime 
a musis 7. regula (141). gernliho (Gt.). 

*Eixamus-sis, -cus a um (s?c 11) (4. 
amussis Gf. winekel-holeze (19), -holt 
(11). rige- (141), rih- (Sum. Gf.) -stap, 
-stab (Gt.). 

Exan-clare, -ilare (132) (7.exhaurire) 
leiden o. dulden (77). vyBputzen (132). 

Exangue verbum ein wort on blute 
4 dot w. (65). 

*Exanilare v. Exanclare. 
*Exanimare v. Examinare. 

Exa-nimare, -minare (66 &e.) (7. 
debilitare,perterref'acere, occidere)hschre- 
eken (16). doden (17, 132). dotten (110). 
virblutin (cf. examinare) o. sterben (8, 9). 

Exanime Ad. dot-, dotte- (21), dót- 
(6), tot- (7) -lieh. dotlic (23). 

Exanim-is, -us Ad. vn-, on- (21, 76), 
a- (b) -mechtig. v- (23), on- (132) -mech- 
tich. sellofó (65). todt (110). doit (132). 
doet (99). dotlich (8). tedlich (76). au-, 
var. an- (alph. au-) -witzig (75). 

*Exanis v. Eixsomnis. 

*Exanneum v. Examitum. 

*Exaplum (7. exemplar, liberaria) 
liberey (74). 

Exarare hd. auf)-ackern, -roden (8, 4). 
dz felt rütten 7 buwen (65). Ad. nd. v5-, 
ut-plogen 7 -eren. verseren (76. aus 
vDBeren?). vz plugen (5). vff eren (6). 

*Exarare (»« exanimare) sterben (5). 

Exarde-re, -scere Ad. sere begern 
0. burnen. vast (68), gantz (65) brinnen. 
seir bernen (132). aus prynnen (9). vir- 
bornen (19). v'barnen (11). inbrunstig-en 
(110), sin (65). liep haben (11). 

Exarmare zem machen (88). 

Eixaspe-, exaspi-rare, -rari, exspe- 
rare (8b) scharpff machen (110 sem.). 
erzurnen (110). v"-tzornen (132), Ad. -irren, 
-iren (18), -erren (22, 25), -harten (19), 
-harden (11). erren (8^). schentlich vff- 
heben s reyezen (9, 65) zu zorn (65 
vár.) reifin (8 sém.). betruben (14). 
pinigen, vf) arbeiten (65). 

Exasperatio reibunge (8). 
*Hxaspirar-e, -i v. Exasperare. 
*Exateruare v. Exacerbare. 
*Exatio v. Exactio. 

Exaudire hd. nd. er, v-, hd. her-, 
ex- (sc 9) -horen. geweren (74). zwiden 
(aon! Ziem.). twiden (147, 22»). en-tw. 
2295) ge-zwijden (1v, 91, 74), -zwihen 
5 


Exauditio er- 4 ver-horung (75). 

Exauditor horre (99). 

Exauditus erhort (75). 

*Exauterisare (of. sg.) virhoen £ obir- 
treden (19) 


Exautorare (4. extra autoritatem po- | (14 


nere Br. &c) vrlob geben in dé krieg 
o. der kriegschafft berauben (88). 

Exbrigare entwerren (8, 9, 74). auf- 
kryegen, -kyffeln (74). 

Exc- ofi ex-. 

Excalce-, excalci-, extalci- (76) -are 
hd. ví schuen. 








EXC 


*Excealere vinden (8b). 
*Excandere licht werden (9). gar liecht. 
w. (17). gar lich schinen (8). vB-sch. (110). 


Exeandescere beschynen (68). be- 


gynnen tzo sehynen off quait (iratum) 

werden (132). : 
*Bxeatare (a aus à) vntsingen (8b). 
Exceaturizare v. Exseaturizare. 


Exeauare vfbholen (68). vyBhoelen 


(162). hol machen (110). 

Eix- 4 ob- (75) -eecare Ad. nd. blin- 
den(17), v-, her- (1), Ad. er-bl., hd. -blenden. 
blhint machen (110 &e.). 

*Ex-, 4 ob-cecatio erblindung (75). 

Excecatus v'blynt (16). 


Ex-cedere, -edere Ad. vber-treffen | 


(6, 65), -tretin (8, 9), -treden (18 szm.), 
-geen (4, 110) in sunden (4), in sunnen 


(18). ober treyten (3). ouer- (23), v- (V) | 








zn in sunden. vbirgin in der sunde | 
( 


1). verbergen (aus Ybergen in?) sinden | 
($. pecco, im. obluuionem. venzo 16). wijter-, 
w. hinuD-geen (65). Ad. sund-en (8), -igen. 
abe-gen (17), -scheiden (14). misdoen £ 
v'hoghen £ auertreden (11). f 

*Exceedra (v. draco) merwunder (74). 

Exceellens vbertreff-ende (110), -er 
(68). bouengaende (132). 

Exeellenter vberswene- (17), vber- 
treffen- (68), hoch- (132) -lich. 

Excellentia (/. extollentia q. v. 16) 


(12), -treffung (110), -treffenheit (68) 
-trefflichkeit (65). ober-tredungemn (5), 
-waf)en (8). hochfertekeit (8). houerdicheit 
(11). hocheit (132). 
Excellere iber hoehen tretten 7 treffen 
(16). hd. vber-treffen, -treten scm., -treden, 


vber-swanek (19, 65, Sm. 9, 541), -eraft | 





-hogen (8^ sim.), -hoen (D), -waschen (7. | 
exerescere 8). v-hoghen (23), -hoen (19). | 
nd. ouer-treden, -howen (22). bouen gaen ! 
132). ; 
:  xcellus vber swentzig (1. cf. Sm. 3; 
545). 
xdetsui hoch (8). 
Exeelsus hoch (6). hoieh (19). hoge | 
11). vber-hoe (5 &c.), -hohet (17), -houng | 
e ouer-ho (23), -ghehowen (22). 
*Excelsus v. Excessus. : 
*Hxcentrare v. Exenterare. 
*Exceptio vfnem-ung(110 s/m.),-enung | 
19). 
| V sceptoria zerstorung (74. aus zis- | 
terne?!) i 
Exceptori-um, -a (74) zistern, see | 
(74). eisterne (8). eyn pule (17). ! 
Exceptorius Ad. nd. v-, ut-nemer, | 
bissw. hd. -memer, -nemig. i 
Exceptus vb genomen (19). 
Excerebrare auf) hirnen (88). 
Exc-, ex-erpere Ad. plucken; vZ | 
nd. ut-pl, -nemen. enplicken (13). vi 
zupfen (V). auf& zaisen (2). aus - 





(1). vyf8. trecken (132). vB streeken (sic 
68). roppen (10). 
*Excertaresiacken, entseezen, affdon 


Excessiuus ein vber-treter,-sehwenek- 
licher (65). I 
"*Exoeessus v. BEixesus. I 
Exc-, ex-essus, excelsus (8) eyn vber- 
tred (18), -gang (21) der sunde. ouergane. 
der s. (23). ibergang der schuld (r6). Ad. 
vber-gang, -tredung (5), -treffumg (6). | 


[ 
1 


i 


EXC 


misse-tat (» -dayt £ broche(19). misdaet 
Z brake (11). 

iJExeessus ment-alis, -is (63) sins 
selbs vbirgang (15), vber-swindung (63), 
-swencliche begriffunge (9 Ann.), -treffende 
b. (15). fürgriffung (63). yn ezuckunge 
des geistes (9 Anh.). 

*Exeibilatores sunt qui furantur de 
bonis antequam heres possit hereditari (16). 
*Excibilium v. Excipulum. 

Exc-, ex-idere (1 v. 1 bissw. untersch.) 
hd. vB-, vff- (10) -sniden; v6-, ver- (68) 
-houwen szm. hd. nd. vz-, wt-vallen. ent- 
v. (9), -phellin (8).-paln (17). auB-schnitzen 
7 -hauwen (75). 

Excidi-um, -o (76) hd. vz-, vD-sni- 
dunge, -schnidung (7), -hauwung (65). 
aus Reudung (1) v'derb- (110), v'deru- 
» -nis. hd. tot-, hd. nd. dot-, dat- (5), 

oet- (132), doit- (Y) Ad. -slag, -schlag, 
nd. -slaeh (23, 132), -slan (22). snidinge 
(83). vt smidigen (22). got slage (2l). 
vmbkerunge (8^). 

*Exeid-olus, -uus (Br.) ?. qui cito (16), 
facile (Br.) cadit.. 

*Excindere (aus -cidere ^ -scindere) 
hd. vB-snyden, -hawen sZm. (Mss. mog.). 

Exeipere Ad. nd. vz-, ut-nemen. auf 
neymen (3). 

*Excipiuu-m, -s v. Eixcipulum. 

Excipula fisch-korb 7 -ruf) (88), -halter 
(xi.). falle, meyBkiste (125). ain flach o. 
Schlaeht im wasser (91). 

Exci-pulum (8, 75), -pium (Gf.), -pius 
(130), -bilium (75, 76), exupulum (147) 
ein eyber spif) (3). heber- (117, 130), eber- 
ml -spiez. swinspief) (75). iegers spyet 

141). 

Excipulum lafbecken (135). 

Excipulus aal-, fisch-fang, antroff 
(112). 
| Eixcire aus ruffen (9). driben (55). 

Excitare Ad. nd. wecken, er-w. ver- 
Ww. (132). weken vs dem sloff (6). v6- 
heiben Z -laden (117). 
| . I|ixceludere 7d. vz-slifin (8 szm.), -be- 
, lieben, -schiefen (17), -seheyden. nd. ut-, 
| ut be-sluten. hecken (gallinarum 125. cf. 
, excubare). 
Excludo v. Exeutere. 
|,  «Exelusiue auf»schlieDlich (75). 
|  Exelusor tor-wachter (74), -wárter 
| 7 sperrer (ki.). 
| "Exeobie v. Excubie. 
| JC'Exeociare v. Exeuciare. 
| . Exeoctor schmeltzer (Aer.). 
Exxeogitare irdenckin (8 sZm.). 
Ex-colare, -colere (134), -eulare d. 
Syhen, vB-, vs- (6), auf-s., -s. als milch 
| (110), -seyhen, -siben (69, 134), -rytern (58). 
Ex-colere, -tollere (6) Ad. wireken. 
hd. (21) nd.wercken. wureken (4). auf-w. 
(75). fliBig buwen o. eeren (110). "flijssig 
bouwen (132). loben, eren &c. (65). winnen 
(99). aeker buwin (8 s/m.), bnen o. ge- 
wynnen (17), gwynnen o. eziren (9). 

*Excolere v. Exocolare. 

*Exocollocta? fergrozziniu? (af.4, 344). 

.Exeommunieare von der gmain 
Sehaiden (1). von der gemeynschaftt schei- 
den (17.s2m.), triben (D^). von der cri- 
Stenheit dribin (5), abscheyden (7). van 
| der menscop der cr. scheden (23). Ad. 
| 
| 
l 





| 
| 
| 














EXC 


bannen. v'-b. (11, 19). Ad.nd. in den ban, 
van (22) don, Ad. tuon sim. in ban dun 
(5). in den bande dun (17). in dem b. 
thun (7). zü banne tün (6). 

Excommunieatio ausgemaynung (1). 
Ad. scheidunge, vD-sch. (b^) von der 
meynsehafft (5), ge-m. (21), gemeyn 
(55), eristenheit (4). sehedinge van der 
menseop (23). bannung (6, M v?-b. (11). 
v'wabDunge (11). 

Excommunieatus Ad. in den ban, 
einer der in den ban ist, nd. in den 
van (22) ge-dan, -dayn (132), Ad. -than, 
-ton. ge-(65), v?- (17,110) -bannet, -banter, 
i -waDen (17) eyner vf der gemeyn 
geschatzyt (D^). aus der gemain gesetzt 
(1) vBgemeisamter (110). gescheden 
van der menseop der eristenheit (23). 

*Exoore- 4 decortic-arius filler (75). 

*Exeor-iare, -eare (152) Ad. md. vil- 
len. willen (23). Ad. schinden. nd. schin- 
nen (23), sniden (22), streufen (23). auf- 
leyffeln (66, 70, 151, 152), -leuffelen (69), 
-leuffeln (134), -leyfften (133), -schelen 
(110). 

Exeoriator schelmen schinder (75). 

Excors Ad. nd. vn-, on- (69, 70, 134), 
an- (152), a- (132, 133, 151) -mechtig, 
-máehtig (134), -machtig (4). Ad. hereze- 
lofe (19), hertz-lof, -loyBe (133). harte 
loes (11). weych van hertzen (132). thore 
(9). dore (8). krang (21). lótfeigen (v. a. 
1618. cf. Sm. 2, 518). ein vnbesinnter 
tüppel, tólpel (126). v'zwifelter (Y. cf. 
expers). 

Ex-creare, selíner -8creare, esereare 
(14) Ad. vB-spyen, -spuen (12), -speyen 
t -reyspeln (74), -werffen. 

Excrescere vz- (85), uber- (8) -waDin. 

Exceubare Ad. wachen, vnt-w. (8). 
waken (14, 23). bruoten (76). bruden (10). 
hd. vf-, us- (6), auD-bruten, -brieten, 
-bryten, -brueden (133, 152), -bryeden (18), 
-preuten (7593), -prieten (75), -brüden die 
eyer (0), -bruen (5), -brüteln (6), -brai- 
ten (vt gallina 1341), -siezen 7 broden 
(12), -secen (13), -hecken (1v, 49). ut- 
brueden (11), -zitten u£ pulli (23). 

*BExeubere entwachen (75). 

Ex-cubie, -cobie (133), -ecubia (81) 
hd. wachunge. vo-w. (b^). wakinge (23, 
132). warwakinge (22). wacht-e (8), -inge 
(132). seilt- (81), schil- (64) -wacht. schilt- 
wach (649). 

Excubitor hd. wechter sg. pl. 

*Hxeuciare (! ecueius qg. v.; cf. ex- 
eoeiare Gl. m.?) wiseh vf nemen (8). 

Excudere etwas mit schlegen auf 
einem pringen (64). 

Excudia gall. escou-veste (Gl. m.), 
-che (122). 

*Exeulare v. Excolare. 

Excumbere Ad. wachen. nd. waken. 

*Execumulare (cf. extumulare) Ad. 
vz-, uB-, vs- (6), auf-, nd. ut-sammen, 
hd. -sameln, -sammeln, -graben, -hauffen 
(15), nd. -grauen. 

Excurrere vf lauffen? vor dem mal 
l.(17). vber daz mal(8), mol (9) lauffin. 

Exeursus auflauff (75). 

Excusabilis beschuldelich (11). 

Exeusare hd. nd. ent-schuldigen, 
-schilden (18), -schildigen (21), -schulgen 
(133), reden (10). auB-r. mit entschul- 








EXE 215 


digung (75). beschónen, ein mentlin dar- 
fur o. -vber henceken (65). 

Exeusatio ent-redung (62), -schul- 
diunge (17). 

Exeussio auDschlagung (75). 

Excussorium swingbred (125). erib- 
rum exc. der beutel in der máühle (Ki.). 

Exeusus platinyrt (125). 

Exeutere, 7 exeludo (4) Ad. md. 
vz-, ut-slan. Ad. vz-, auB-, aus- (4) -slahen 
(4 &e.), -slaen, -schlagen. . 

Exdiuerso herwidervmb (65). 

Exdorsuare (pisces) streuffen (125). 
ausgrádeln (Ki.). 

Execrabilis hd. nd. vner--lich, -lick, 
-iken. vermaledi-gt (68), -et (99), -elich 
(132). vorflucht (8, 65). 

Execrare, -ri, exsecrari (D^) Ad. nd. 
vneren. ent-weichen (1), -weyen (175), 
-wen (23). zweyen (6. aus vzweyen?). 
bannen (68). v^-b. (132). maledien 1) 
v?-m. (132), -haBen (12. h st. w?), -waden 
(85), hd. -tluchen, -tumen, -dumen. 

*Bxeerare v. Exenterare. Exequare. 

Eixecratio Ad. v'fluchunge. v-male- 
dijnge (132), -wadenisse (8b). 

Eixecutor volbringer, -furer, aus- 
riehter (74). vor volger (9). v-ender Z 
-schaffner (64). 

*BExedera v. Exedra. 

*Exedere v. Excedere. 

Eix-edra, 7 -edera 4 -edora 7 -hedra 
(14), -edia (8b), -etra (136) (v. cathedra, 
bissw. absis) stul (8^). stoel(99). prister 
stul o. finster gewelm (8). Ad. sefjel. 
en seettel voer en vurster (11). vor- 
fenster (nach seDel 19). auDgeswayflt 
enges venster; fursprechstul; oberster 
stul der priester; pulpet; tref-, schatz- 
kamer(74). vynster buten wijt ind bynnen 
engh (147). en wtghespannen? vleemsche 
vinstre (108). ein ausgeschossen lumpf 
o. vmlauf an thürnen (74). en sijt (1). 
absiti (104, Gf). thuerehhus (86, Gf.) 
kamara, opasa (Gf.). 

*BHxemere v. Eximere. 

*Exemmiumd. stirps, progenies, genus 
(16). 

Exemplar (ofters?. exemplum, copia 
qq. cf.) ein bispel (6). ein. bilder (6, 8). 
ein nach-b. (19), -form (bb, 17, 21, 4). 
en na forme (23). bildung £ für-b. (65). 
bij-zeichen Ga" -Zzeigen (b^, 21), -zeugen 
(13), -teken (283). eyn geeczuger(18). copye 
(17). das (64), eyn buoch da (93) man 
abschribt. 

Exempl-ar 7 -um (9) diuinum got- 
liehes lebens ebenbilde (9). ein bilde 
gotlicher bekentnif (15). bilder gotliches 
bekentnisses von etlich ynbildung creatur 
ezu bekennen (9 Ann., 527. 15). ereaturlich 
bild 7 inbildung (63, sim. 9 Anh., 15). 
vnereaturlich yngesigel (9 Ann.). 

Exemplare, -ri na beelden (11). 

Exemplariter ebenclichlieh (75). 

Exemplum Ad. bilde. Ad. glich-,.nd. 
lie- 7 na-b. liebelde (22). gelich-, by-, 
be- (10) -zeichen. Ad. glichnif$, gleichnus. 
nd. ghelikenisse (11). beyspil (3). eben- 
pilde (3), -bild (75). exempel (5^). das 
man schribt (64. cf. exemplar). 

*Exendra v. Exentera. 

Exeni-a pl. sg. -um, exonium (18) 
gab (18). pres-ent (99), -int Z hensiehte 
(108). ags. madmas (Hpt. 5, 194). 


216 EXE 


*Exens-us, -is (Gl. m.) (aus exsensus) 
torechter, treger (74). 

Exen-tera, -teria (76), gew. -tra, 
-dra, -trum (75?), extentera (136), 4 
eentra (75bc4) (Z. intestina piscium) ge- 
wid Z -waid Z -buet (1). put (75). das 
geputt (1, 3, 74) als in den tiern (74). 
gepütte (3). gebutte (5, 23). eyn geblut 
(11). dye blut szcut de péscibus (21). Ad. 
geweyde (5^, 7, 74), eyn-g. (17, 18), in-g. 
piscium sim., in einem fische (V). vise 
in-g. (75). inghewant (107). ingerewschs 
in den vischen (1. cf. $m. 3, 140). fischupp 
(74). ags. an-seot (sic 136), -sceat (Bsw.). 

Exent-erare, -rare, -rahere (1), 
-erizare (Br.), -erire 7 execrare (22^), 
exeentrare (106) (4. inecesma piscium 
extrahere sic 16) putten (1, 3). butten 
(923b, 93) £ weden- (23). bucken £ w. 
(exeer. 299b). Ad. nd. vz-, ut-nemen. Ad. 
visch o» geweide vz-n.; gebat uneymen 
(21); vfi-, ent-, et- (3) -weiden; fische w., 
geln (17), gyllen (13); gellen. visch 
ent-g. (6). vysspien (132). scurpen (99, 
106). prs. seurffo (117). schurphe(Sum.). 
ig scerphe (100). 

*Exentrum v. Exentera. 

Exe-quare, -erare (6) Ad. nd. sli-, 
schli- (7), slie- (85), sle- (18) -chten. 
schlihten (6). Ad. glich, gleich, slecht, 
schlecht machen. 

Exequari geslicht werden (11). 

Ex-equi, se/fen -Sequi Ad. volgen (1); 
nach-, noch-, vf)- (Y), er- (65), nd. na- 
volgen. nachfulgen (5). be-gayn 7 -gene 
(19), -gaen (11). doen (99). valdun (85). 
hd. nd. vullen- (23), vol-bringen, -brengen 
(132), -füren (65). eruordernt (13). zu 
werck legen (65). erfullen mit worten 
vnd mit wercken (75). 

*Exequiale toten- (93), dotten- (64) 
-buoch. 

*Exequialia selen gered (8). 

Exequie Ad. begenek-, Ad. nd. be- 
gencke-, begeng-, begent- (23), beghen- 
(11, 13), greb- 7 besingk- (aj. begreb- 
(1, 10, 74) -nisse sim. der doden (22, 23). 
begen-ckniz der doten (5), -gknuf der 
todten (74). doden-begengni& (18 wrg.). 
bedenkenes der d. (21). grebdere (93). 
bi-graben (13), -graft (12). leichrest 7 
beygreff (74). eyn liche (17). lip bevilh 
(6). utigghe (81). nachfolgung (18). 

*Exequium selen dinst (8). 

TExerare v. Deblaterare. 


. Exereere Ad. vben £ driben. Yben 
(6). yeben (110). stetlich oben Z triben 
(5). treyben (1). óben (21). ouen (23, 132). 
veuen (11). uven (99). driuen (23). 
Exercitare Yben (1, 4). oben (14). 
ouen (23). Ad. stetigs, stedes (133), ste- 
tiglich, stettenglich (67) vben, ieben. 
steetlich ouen (132). 
Exercitatus geubit (8). 
Exercitium /d. vb-, Vvb-, ieb-, ob- 
unge. zd. ou-, oeu- (132), vu- (11) -inge. 
Exercitus hd. nd. her 4 schar. hór 
(31). herefart (19). her-vaert (11), -hordig 
(* : horde? st. fardig ?). ein here fulekes 
9). Ad. ein schar folekes. geordenter 
es voleks zu dem strit (15). 


Ex-erere, -ere (9) (7. manifestare dc. 


Uh (Op E be-wisin (8), -wey- 





EXH 


*Exermis vngewaffender (74). 

*Exerpere v. Excerpere. 

*Exers v. BEixpers. 

Exertare v. Expapillare. Deblate- 
rare. 

Ex-ertos 4 -peditos vnbekummeret 
(100). 

FÉxerulter (st. exerter?) unernust- 
licho (Gf.). 

*Exes (i. missell-us, -ius q. v. Cf. 
fornacale. pistendrum.) ouen-scuozel 
(130), -seuzzil, -seuzel, -seüxel (Gf. 6, 
564). 

*Exessus v. Excessus. 

Eix-esus, -cessus (6) Ad. vÓ-, aufM- 
geDen, -geessen, -gofjen (76), -frefen o. 
genaget (17), -gerodet, -geroddet (21), 
-gerüret (6). v) gessen, gebissen £ be- 
nagen (110), -nagt (68), -knaegt M 
nd, ut-gheten £ -got (22. cf.-goben 76), 
-ghevreten 7 -gherodet (23). gantz ver- 
zeret (64). 

*Exetra v. Exedra. 

*HEx falange ags. obthreathae (136. 
threat phalanx). 

Exfebruare v. Effebruare. 


Eixfe-, exue-stueare hechiln Z swin- 
gen (8 &e.). v'ziehen (8). entkleiden (ki.). 

Exfretare schiffen (14). 

*Hxguminus v. Energumenus. 

Exhaurire, -ri (76) Ad. vz- (100), 
vD-, auf-, vs- (6, 68), vyfà- (132), nd. ut- 
kreftigen, Ad. -krestigen (sc 5), -schep- 
fen, -scheppen, -schopffen, -schóppfen 
(6), -schuppen (1232), -cepfen (68), -zep- 
phen (100), -giBen (21), -putten (22, 25), 
-putzen (66, 132, 133, 152), daraus mássv. 
-spurtzen (68, €9, 70, 151), -spritzen (134), 
-sprechen (133). 

Exhaustus hd. nd. vz-, ut-gekrefti- 
get. hd. vD-, auD-, vyD- (131) -geschepft, 
-gescepft (68), -geschupt (132), -geschopf- 
fet, -gescheppe (18), -gescheyt (5), -ge- 
schut (21), -geputzet (66, 132, 133, 152), 
-gespurtzet (69, 70, 151), -gesprutzt (134). 
erschopfft, krafftlof (110). gantz ent- 
schepfet (64). 

Exhedra v. Exedra. 

Exherbaremitwurtzel uf)rauffen(ss). 

Exhered-itare, -are, (81) irbelof) 
machen (17). enterben (19). vnt- (81), 
ut- (11) -eruen. erb besiezen (8, 9). 

Exheres herbelos (100). 

Exhibere Ad. nd. bewisen. beden 
(225). hd. nd. vz-, ut-, an- (22^) -beden, 
-beyden (22). hd. beweysen; er-byten 
(9), -bieten, -bieden, -beyten (132, 152). 
gebeten (21). aus pietten (1). presentiren 
(68, 132). erzeigen (65, 73, 110). dar- 
strecken, -setzen, -geben (65). 

Ex-, 4 pro- (75) -hibitio liplich be- 
wisunge (15, 76). erbietung (75). 

*Exhicium v, Exitium. 

Exhila-, exila-, exhile- (76, 134), 
exhillu- (v) -rare Ad. froliech, sere fr. 
(18), frólich (3, 9) sin, sein, machen. 
wunsamlich fr. m. (65). nd. vrolie zyn. 
frauwen (8b). heruf-sprechen £ -sprey- 
ten (65). 

Exhilarari hertzlich freud im lyb 
er-zeigen, var. -zeugen &c. (65). 

*Exhilarescere Ad. begynnen frolich, 
fast fr. (75), gar fr. sin, sem, zu sin sm. 
gunnen fr. sin (18). pey- (152), py-nigen 











EXI 


aus beginnen!) o. fr. sine (138), seyne 
152). anfahen fr. zu sin (68). fr. sin 
110 sim.) nd. beghinnen vrolie zyn. 

*Exhil-erare, -lurare v. -arare. 

Exhine darnach (19). 

Exhoe des halb (65). 

*Exhone- v. Exhono-, exone-rare, 

Exhono-, exhone- (132) -rare d. 
nd. vn-, ont- (132), vs- (6) -eren. on 
heren (21). 

*Exhorbitare v. Exorbitare. 

*Exhorcis-mus, -ta v. Eixorcis-mus, 
-ta. 
Eixhortari Ad. er-, vor-, ver-manen; 
ratin (8) raten, roten, zwingen. zu her- 
ten 7 rysen (18). to herden (23). zu 
reyfen (17). zeyBen (2. cf. Sm. 4, 288) 

LOBESHGEUSROS anmanunge (17). dorste 


*Exiecare &ce. v. Exsiecare &oc. 
Pe QU (aus excitare) vorwecken 

2). 
ird. v. Eixcidere. 

*Exigallium &e. v. Oxygala. 

Exigere (i. requirere) vollen- ('5), 
vullen- (23), vol- (1) -bringen. Ad. foln 
brengen. Ad. nd. hei-, ei- (11, 68), ay- o" 
e- (23), heus- (13) -schen. heifin (19). 
heisen (143). bidden (11, 19). begeren (6). 
furen (8. 4. e. fordern). 

*Exiguitas kleinheit (11). 

Exiguus (?.lulus, pus- 7 paux-illus 
9, modicus dc.) chlain (3). Ad. nd. klein. 
lutzel, v/g. wenig (75). luttel (99). ein 
kleiner 7 weniger, 4 vnachtbar (65). 

*BExilarare v. Exhilarare. 
*Exilere v. Exilire. 

Exiliare, -ri Ad. in das ellende triben 
(110); elend-en (85), -e lidin (8 &e); 
bannen. 

*Exilire (:exilis) klene doghen (23). 

Exil-ire, -ere Aid. nd. vz-. ut-springen. 

Eixilis (cf. v. gracilis) klein (825, 9, 
65). klein-, chlain- (1, 2), clain- (3) -tatig 
(3, 4), -tetig (2), -tagig (1), -deehtig (5), 
-duchtig (55). klene dogich (23). cleyne 
doghech (22). smal (9). Ad. snode, sehnod ; 
gering (64). 

Exiliter cleinlieh (17). 

Exilium Ad. nd. el-, en- (109), ene- 
(5^), ee- (11), Ad. e-lende. Ad. elend. 
ellendie- (9), elende- (8) -keit. 

*Exilium (aus auxilium!) hilff (18). 

Exi-, exe-mere Ad. vz-, v-, auf, 
vyf- (132) -keuffen, -keysen (21. »«& 
-kiesen), -ziehen, -trecken (132), -strecken 
(sic 68), -dun (17), -nemen, -burgen (8,9), 
-gelten, -gelden. ad. ut-, to-kopen. ut 
tien (11). vkóffen (6). uff lauffen (sc 7). 
erlosen (110). 

Eximi-etas, -tas edel- 4 grof- (19), 
groet- (11) -heit. 

Eximius vber-trophleich (1), -treflieh | 
(65), -dreffelich (17). vorneme (12). ed 
(11, 19). Ad. grozze (8^), grocze ed 
grof).nd. groet (11). min- Z mi-nigklieh(15).- 

Exim-, exin-prouiso, exinprouis-u, 
-e hd. von vngeschicht (Mss. mog.). vnyer- 
sichtlich (76). Ad. vn-, an- (133), ayn- 
(152), on- (134) -vorsichtiglieh sim, -fir- 
sichtenglich (67), -versehens (68), -v'sieh- 
tikeyt (7). vn (70), an (133), ayn Es 
on (134), ein (70, 151) wene-ns (69, 134), 
-8 (70, 133, 151, 152). onuer-syenlieh £ 
-seyns (132), -sichtig (68). on geverd b 
vrberlch (v. exinobrupto, inopium 74. 





EXO 


Ex-in, -inde dar-vmb (65), -nach (19). 
daer van (ll). sint (99). 

*Hxinammitas (mm a«s nim) v. 
Humilitas. 

*Exinanescere v. Exinaniscere. 

*Exinanire (»« eximere) us kóffen 

(6). ut kopen (23). 

Exinanire Ad. nd. vnicht-, v^nith- 
(13), led-, lid- (6), Ad. eynveld-igen. Ad. 
vnichten. sieh vn. (65), ernideren (110). 
nideren (68). vernederen (132). geuersert 
i gefremdet (6. sí. -itus). entfremden 
fue wandeln (12). v?-w. (10). snode (19), 
vxnderthon (67) machen. snoet maken 
(11) iritalo (prs. 141). aufosen (74). 

*Exinan-iscere, -escere (1) v-eytlen 
(D), -ydeln 7 -nichten (5^). 

Exina-nitio, -tio (74) eyn vernede- 
ringhe (132). geuBer-, wandl-, aufios- (4) 
ernyder- TS vernieht- (68) -ung. v 
schepffung 7 -lerung (65). 

Exinanitus vornicht 
17) zu nicht gemacht ( 

iget (8, 9). 

*Exinatio v. Exinanitio. 

Exinde v. Exin. 

*Exin-obrupto, -prouisu &oe.v. Eixim- 
prouiso. 

Exippitare v. Erupticare. 

*Exippitator gewer (147). 

Exire vf) gene (19). wt gaen (11). 

*Exireuma v. Oxyregmia. 
Existens wesenden (19). 
Existentes an gegen stan (38). 
Existentia selbstendigkeit (15, 63). 

das wesen (65). 

Existere Ad. md. wesen, syn. Ad. 
wesin, seyn. ent-gegen (6, 4), -geen (5), 
zeghen (23), eyn-yeghen (22), -geyn (91), 
-g. wirtick (1), gewirdich (18), Ad. gegen-, 
geyn- (17, 133) -wertig, -wyrtig (152), 
-wurtig (67, 134) stan, Ad. ston, sten, 
Steen, syn (110), sin (7). tegenwordich 
wesen (132). 

Exis-, 4 ex- (g. v. 9) -timare Ad. 
nd. achten, meynen, wenen. wanen (4). 
dencken (8). ge-d. (4). 

Existimatio wan (99). 

, Exitialis /4/. nd. dot-, Ad. tot-, todt-, 

tot- (6), tótt- (67), dott- (18), doit- (132), 
dat- (8), sterbe- (8), pyne- (19), pijn 
(11) lich, -lie (23). totleich (4). zustor- 
bieh (sic 8^). 

Exitium, exhiecium tod (76). dot 
(oo 23). doyt (18). dayt (b). sterbunge 
8). zustornisse (8b). 

*HExito ags. steb 4 proditio (136). 
Exitus vBgang (19). wt ganck (11). 
Exlex (7. ex lege positus, fehlt in. den 

-Hss.) on gesatz (110). sunder wet (132). 
auf) dem gesetz (75). hd. vf-, vs- (68), 
auD-setzig (ex lege 7 leprosus /), t malle- 
(66, 69), male- (70, 134), mal- (67) -tzig. 

*Exliberare vorkeren sieh (5:). 
Exliminare v. Eliminare. 
*Exmula v. Ermula. 

*Exnodosus knotig (75). 
*Hxoborium v. Exoporrium. 

... *Exobruto (quasi ex casu ;cf. obrupte 
$. Subito Gl. m. 4. v. 8.; »« exabrupto) 
vrbergern (75). 

, Bxoeeupare ontslain (132). 

*Exocia v. Exotica. 

Exochos treffenlich, furbuntig (88). 


DirrrNBACH GLOSSARIUM. 


4). V'niehtigt 
$. ge eynuel- 





EXO 
a *Exodia(»cexedra)en stol der prester 
3) 


Exodiarius vorsenger (11, 19). 

Exodium gesauck (9). 

Exodus das puch des ausgangs (l1, 
75, Ob.) der chinder von israel (1, Ob. 
193). eyn buch des ufgangeB (Y), dez 
ganges (D) vf- (19), wt- (11) -ganck. 

*Exogare v. Erogare. 

*Exolatieus v. Exulanus. 

Exolere (7. tristar?) hd. nd. ent-, nd. 
vnt-werden. entworten (1). Ad. vnwirdi- 
gen (Voce. ex quo). v-swinden Z -gen (8, 
9). betruben; wafen (17). vpwassen off 
stinekachtig ruychen (132). stineken (110). 

Exoletus gewachssen o. vber-g. (9). 
RR waschin (8). vpgeuoet of gewassen 
132). 3 

*Exolonus v. Exulanus. 

*Exomologi-a, -o v. Sintice. 

*Exompne &ce. v. Eixsomnis. 

Eixo-, exho-nerare Ad. nd. ent-, vnt- 
(23), ont- (132) -laden, -laten (22), -lasten 
(110, 132), -luchtin 2 -scehotin (8), -lieh- 
ten 4 -schutten (9), -purden (4). 

*Exonium v. Eixenia. 

*Exopor-, exopo- (7, 130), exobo- 
(Gf.), exupo- (Sun. VI), expo- (74) -rium, 
-reum (7) (Aolus; : porrum) phorro 
(Sum.). pforrisamo (130, Gf.) phorsame 
(101). porsam o. empor (sze 74!). beram- 
sam (Y). 

Exop-, exo-, ex- (133) -posito ^d. 
gegen-, geygen- (110b), gege- (13), geyn- 
(1), engeyn-, dargeyn- (12) -vber. gegen- 
(133), entgegen- (5) -ober. yeghen- (22), 
teghen- (22b, 132), en ieghen- (23) -ouer. 

Eixorabilis erbitlich (ss). 

Exorare Ad. flifüli-ch, -chin, -chen, 
fleiBiglichen, vol-, volen-, foln-komelich, 
-komelichen, zd. vlijttlicke (11), vullen- 
komeliken bidden, Ad. bitten, bieten (1), 
betin (8), betten (110), beden. an betten 
(6). follich an beden (17). v'krygen (132). 

Exor-,exhor-bitare vf) der, var. dem 
wagenleyB kummen (65). Ad. vf land 
(110), ir, irr, vnrechte (28, 4, 76) gan, 
hd. geen sim. evren (23). dwalen (132). 

*Exorbitio 7. stultcia ad liramen (16. 
cf. lirare). 

*Exorbitus v. Erratiecus. 

Ex-, exh- (DP) -orcismus Ad. swe- 
runge, be-sw., -segung (71), -sengung (1). 
nd. be-sweringe, -zegheninge (23), -sche- 
ninge (22). segung (76). senunge (5). eyn 
segen (7, 15). 

Exor-, exhor- (5^) -cista, -tista (1) 
hd. nd. beswe-rer, -erre (11). eyner ader 
eyn dye ejn beswert (18). 

Exoreizare hd. nd. besweren. be- 
sueren (19). 

*Exordialis beginlich (11, 19). 

Exordinare der weiunge entsetzen 
7 entwyhen (75). 

Exordiri Ad. nd. beginnen 7 anvan- 
gen. Ad. an-vahen (1), -fahen (5^), -phaen 
(10), -heben. an-h. (68), beginnen (132) 
zu sprechen. begin (17, 21). beginden £ 
ane fan (18). begunnen an zu heben 
(sie 4). 

Exordium Ad. beginne, an-b. nd. 
beghin, an-b., -heuinge. begin-sel et 
-tnif). (8). begynnisse (9). Ad. an-hab (68), 
-heben (5), -hebunge, -fang (6.) 





EXP 217 


Exornare zieren (6). vol-z. (8). wol 
ezyren (9). 

Exors v. Exsors. 

*Exortista v. Exorcista. 

*Bxosare hasfn (19). haten (11). 

*Exoscitare wyt víf geuwen (65). 

Exoseulari kussen (132). 

Exossare vzbeynen (85) beyn auf 
Ziehen a ein bein abhouwen (110). 
eyn voel) off been affhowen (132). kna- 
ken benemen of biene of houwen £ 
krenken die knaken (11). menken (106). 

Exossatus alter o. ploder o. kran- 
ker (74). 

Exosus (v. perosus 1) Ad. v-hasset, 
-hast, -hassen (49); vorhasB (18), vol 
hasf)is (Do) ; ein ha-, há- (134), he-ssiger; 
geheysick (3), heDig (19), gantz h. (64); 
hasie (100). hass-unge (szc 152), -ende 
132). vorhatet (23). gehat (99). hatich 
11). vir smeet (8). gekriget o. vorsmecht 
9). freBen (17). ge-fr. (8). gekrencket 
(17). v-g. (8). 

*Exo-tiea, -cia (8) (v. vestis peregrina 
dc. Pap.) fremde eleyt (8, 9) o. gewant 
(9). pilgraym klayde (74). 

*Bxotin gr. peregrinare /a£. wallen, 
pilgreynweyf) geen (14). 

*Expadiare (cf. epadire) v. Debla- 
terare. 

*Expagare hd. beczalen (Mss. mog.). 

Expandere hd. vz., v(-, vs- (49), 
auD-, nd. ut-recken,-rechen (49), -strecken 
m 75, 110), -spannen (75), -breytin (8, 

) -spreitten (67), -spreyden (8^). 

Expansale tuochram (76). 

*Expans-ieulum 2 -orium ein vor- 
(3), fur- (1) -hanck. 

Expansio aufspannung (15). 

*Expans-orium, -ieulum (q. v.) Ad. 
auf, v-hang, -heng (68, 70), -geheng. 
uphenginge (23). Ad. md. vor-, fore- (11), 
off- (D) -hanck. für- (6), vm- (69, 134) 
-hang. rick (5). raem (132). eyn spere 
tuch (19). en spier laken (11). en teppet 
(23). hungertuch (66 sm.). 

Expansus hd. nd. v-, ut-gerecket, 
-gerack (8). streb 7 done (72). stref £ 
don (22v). streue 7 stiue, Mrg. stijff, strak 
(13). auBge-streckt 4 -spannen (75). 

Expapillare (7. deludere sec 16, 
denudare 129, Br.; exoluere Br., exerere 
129, Gl. m., exertare 4$ ewpectorare 129) 
deylen (11). 

*Exparere beren (22) avus expauere 
beuen? 

*hxpars v. Expers. 

*Expastus dyr hunger (8). 

Expaue-re, -seere Ad. er-, her- 
schreeken, -sehr. vor forcht (75), beben, 
er-b. (75), byben (17), bibben (66, 70, 
151). nd. beuen (109, 132)  bouen (23). 
bidmen (68, 69, 74, 134). er-b. (110). Ad. 
Zit-, zi-, ci- (18) -tern. Ad. nd. vveren. 
hd. fur-, für-, for-, fór- (67), fir- (16), 
fo- (t, 17), nd. wru-chten. wayben (14). 
weyben £ wegen (Fr. 2, 4269, 428^). evsen 
(11). entsitzen (65). 3 

Expauescere (7. terrere) erkomme- 
ren (75). 

*BEixpectaculum (7. spectaculum Gi. 
m.) v. Expectatio. 

Expeetare Ad. beyten. hd. nd. bey- 
den. unt-b..(99). beden ? elden (?)4£ 


28 


218 EXP 


holden (225). wachten (11, 29^). vffent- 
halten (65). 

Expecta-tio, 7 -eulum (76) beytung 

(68, 110). beydinge (132). 
*Expectatorium wartbrieff (649). 
Eixpectorare v. Expapillare. 
*Expedarmatus gewappenter o. von 

fuf) auff g. (14). 

*Expedic-iuus, -us v. Expedit-iuus, 

-us. 

*NExpedieus v. Expeditus. 

Expedire richten (7). Ad. nd. be-, 
hd. vB-, md. an-richten. beriechtin (8). 
vD rechten (133). Ad. nd. bequeme sin. 
vordern (9 &e.). fertigen (12). endighen 
(22). zu hauff komen (17). ont- (132), wt- 
(11) -kommeren. bereiden (99). Ad. 
nuez sin, sein. nd. nutte zin. expedit 
hd. iz (8) iB (1T) es ist nuez. yt is 
nutz (132). eB beezemet 7 ebenkumment 
(19). et euen komt (11). it vromet (99). 

Expeditio bescheft-ekeit (5, 21), 
-ieheit (23). geschefftnif) (17). beschicknis 
(49). sehieckunge 2 verwarunge (10). 
ervaringe (23). bescheydenheit (18). ont- 
kommeringe (132). rayse; ausricht- Z 
bekauffigkeit (74). hd. vDrichtung. vs 
rihtung Z7 reif) (6). rese (99). rais Z hoer 
(76). her-vart (8, 120 &e.) -vaert (11), 
-warth (100). hehrtzoeg (125). rüstung 
(123 sem.). 

*Expeditiue aufrichtiglich (75). 

Expe-ditiuus, -dieiuus (5^), -diuus 
(134), -titius (Y) hd. md. bescheff- tig, 
-tich, -nig (2:6). gescheftig (V). seheffig 
(11). beschyde (12). bekauffiger (74). hd. 
richtig (7), vB-, an- (21), be-r. nd. ent- 
richtich. vB rechtig (132, 133). eyndrechtig 
(18. st. eynt-r.). wacker 7 rasch 7 lustich 
(22). 

Expeditor aufWichter (15). 

Expedi-tus, -cus Ad. auf-, vD-gericht, 
-geracht (152), -riehtig (151). usritsam 
(49). gefurdert (8). bereyt (11, 19). 

*Expediuus v. Expeditiuus. 
*Expeius habere entgelden, schaden 

(14). 

Expellere Ad. vz- sim., v)-triben, 
-driben, -treiben; uf slahen (7). auf 
schlahen (75). nd. ut-, v^- (11) -driuen, 
-slan (22). 

Expendere (7.exponere 75) Ad. vf, 
auf-, vm- (76) -geben, -g. gelt o. gut (75), 
-recken (55.5 extendere); v'ezeren. nd. 
ut gheuen; teren (11). 

Expens-a, gew. -e, -as (1), -us (11) 
hd. nd. kost, koste (3), kust (Y), coest 
(99), kosten (14). hd. vz-legunge (5, 7), 
-legum (16), -gebunge, -gabe(18); gebung 
(67); zeru-nge, -ng, v/g. -mb(15). vygeu- 
(132), utleg- 7? ther- (23), ter- (11) -inge, 

Expensus vir- (8), ver- (110) -zert. 
vyDgelecht (132). 

*"Experementum v. Experientia. 

Expergefacere erwechen (19). vff- 
wecken den schlefferigen (45). 

*"Expergentia v. Experientia. 

*"Expergietus v. Experreetus. 

Expergiscens irwochtin o. irfarn (8). 

Expergisci hd. wecken. Ad md. er-, 
nd. v?-w. hd. herwegken (21); er-werken 
(85), -wachen; vz, vf, au, vsser (6) 
von (19) dem slaff, sleff (6), schlaffe, 








EXP 


schlaff wecken, wachen (67, 133, 152), 
er-w., ent-w. (9). ge- (10), vyB dem slaeff 
ont- (132), von schlaff er- (68) weckt wer- 
den. nd. waken, ent-w. (22b, 23) ut deme 
slape (22, 233). vorquiekquet (18). ont- 
springen (11). 

*Experiatio v. Eixpiatio. 

Experi-, experg-entia 7 experi-, 
expere- (1) -mentum /d.nd. ervar-unge, 
inge, -nisse (85), -nuf)s (1). Ad. be-vind- 
ung, -fyndunge, -syndunge (70 Óis, 154). 
enpfint- (6, 65), ent- (65 vam.) -licheit. 
ondervindinge (11). gewisse erkanntnuf) 
(64). bewisung (19). ersuchung (67). be- 
Sochinghe (132). 

Experimentalis emphintlieh (62). 

Experimentum v. Experientia. 

Experiri Ad. nd. ervaren. emphinden 
(62). vnderfenden (19). onder-soichen 
9» -vinden 7 wtgaen (11). voreschen 
€)* ): 

*Expernus v. Expers. 

Experrectus hd. erwach-et, -t, -en 
(16). herwagt (21). hd. md. er-, nd. v, 
ent- (68), ont- (132) -wecket. entwacht 
(10). ontwaken (11) vorquiekung (18). 
?. per se, expergietus per alówm wigi- 
lans (16). 

Ex-pers, -pars (23), -ers (134), 4Z 
-pernus (76) nicht deyl-hafftck (19), 
-echtich (11). tail- (se 4), mangel- (64) 
-haftig. vndelhaftieh 7 ane del (23). 
onteilhafft (110). Ad. an, on teyl, teyle. 
ane deyle 7 sonder deyl (132). enig (7. 
carens 1l. ahd. oberd. ànig mhd. senec 
cf. Gf. l, 286. BM. 41. Sm. 1l, 62). 

Expertus Ad. nd. ervaren. erfaren- 
der mensch (75). erforst (18). entpfun- 
den (6). vill versucht (110). die vijll ver- 
socht hefft, gesyen vnd gehort (132). 
kundtlicher (64). 

*BHxpes v. Exspes, 

Expet-ere, -ire (8b) hd. bitten, bie- 
ten (1), beden (21), byden (4). nd. bidden. 
ei- (85, 11, 68), ai- (16), e- (23), Ad. hey-, 
heu- (19) -schen. Ad. hey-DBin, -Den, 
-ssen, -sen (21). heuBen (18). fadren (4). 

*Bxpetitius v. Expeditiuus. 

*Expiamen v. Expiatio. 

Expiare reyn- Ad. igen, -gen, -nen 
(85), nd. ighen, -ichen. 

Expia-tio, -tus (18), -men 7 experi- 
atio (76), reyn-gunge (8), -ung (18). 

Expiatus Ad. nd. gereyn-iget, Ad. 
-get, git (21). geraiget (szc 76). gesu- 
bert (68). versunet (110). 

Expigno-, expingne-rare phant (8), 
pfant (9), pande (17) losin. 

Expila-tam ags. aritrid (136. ,,st. 
ahrydded* Leo). -re 4. depilare (Br. cf. 
Gl. m. 3, 427). 

*BHxpingnerare v. Expignorare. 

Eix-, exs-pirans sterbender (9). geist 
uffgeben (8). 

Expi-,exspi-rare,-rariheruf) e-, a-tte- 
men (65). sel auff geben (1). v?'scheiden 
(29). virgan (19). enden (17). Ad. sterben. 
steruen (132). staruen (11). 

Expla-nare, -riare (8) Ad. nd. be- 
richten, -duden,-diden (99); slichten. vf5-sl. 
(5), -dilgen (18), -legen (65). Ad. slecht, 
Schlecht, eben (6) machen. Ad. be-duten 
-deuten, -deuden pn richten (21). dili- 
gen (17). v-bergen (17), -borgen (8, 9). 





EXP 


Explere hd. ví), vol-, foln-, nd. ut- 
bringen, 4d. -brengen. Ad. vf- (7), off-, 
víff-dun, -thun sm. nd. vp don. Ad. er-, 
ir, vir- (19), nd. ver- (11, 132) -vullen. 
endigen (6). 

Expletio Ad. vz- (5), voln- (1T) 
-brengunge; vD-bringung, -breyngung 
es -bringü (76). auD sprfüge (3). vor- 
ulnisse (19). v^wlnisse (11). e. libri ut 
bringinge des bokes (23). 

Explicabilis irrecliher (141). 

Explicare Ad. vz-, vB-, auf-, vnt- 
(85), nd. ut-richten, Ad. -rechten Z-spre- 
gen (13), -sprechen, -falten, -faldem. 
ausfeltig (sc 1). vffenbaren (19). 

Expliecate v. Explicite. 

Explieatio vrrechida (141). 

Explieatus hd. nd. vz-, ut-, vn- 
(22) -gerichtet, Ad. -gericht, -gereehte 
(133), -gereckt (132), -gesproehen (110, 
132), -gebrochen (68), -gefalten (66, 69, 
134), -falten (70, 151), -gefalden (132, 133, 
152), -gefaltet (68). geoffenbaret (110). 

Explici-t, -unt vb. def. ende-t, -n (75). 

Explic-ite, -ate (1) Ad. offen-barlich, 
-bairlich (132), -berlieh, -berliche, -ber- 
lichen. nd. openbarliken. vsser-, vss- 
spruch-lich (65). l 

Explodere schenden (9 &c.). 

Explorare (z. detentare 75) hd. v, 
er- (80), aus- (9, 75) -spehen. vorspen 
(8). sphahen (21). spigen (225). vorspien 
(22). au. spüren (3, 4). vB spern (18). 
nach-sporen (7) -spiren o. spechen (76). 
v- (6), vB- (65) -sprechen. erfarn (10, 
4, 110). vnderfinden (19). onder-winden 
(x 11), -soichen (132). vDholn (17). vre- 
23), vrei-£ ey- (147) -schen. spuren (75). 
Spoeren, versoecken (147). 

Exploratio (7. detentatio) au-speh- 
ung 4 -spurung (75). 

Explorator Ad. speher. auf-sp. (15). 
v'-sp. (21), -speger (29), -speer (93), -sme- 
her (s/c) £ -reder (5), Ad. -spurer, -spirer 
(67), -sporer (133). spurer (3). auf-, (15), 
nach- (134) -sp. spiger (29bj. spirre (99). 
retscher (6). er-sucher 2 -farer ul 
ein heimlicher vff-loser , var. -loDer £ -ho- 
p 65). ein nauwechter off ondersoycher 
132). 

Expluere (7. effundere G1. m.) vBreynen 
(19). wt regenen (11 

Expo-, expol- (76) -liare Ad. be- 
rauben, -róben (6), -rauwen e be-roben 
(23, 76), -rouen (22, 132), -schinden p, 


-schinnen (22), -snyden (1), -schniden S 
schinden (9). schudin (sc 8). schinen (23 
vnt eleyden (8b 

Expoliari sam-eln, -pnen, zusamen- 
setzen; stelen (74). 

Expolire, -ri d. sli-, schli-, sle- (133) 
-chten. Ad. nd. uf)-, ut-slichten, -slechten 
(5), -riehten, -bolieren (110), -gletten 
15). hd. slecht machen. eziren (9). scieren 
ue 11). v^tzeren (132). vyseren 
(sc 19). 

Expolitus vf) gletet (752). 

*Wxpolliare v. Expoliare. 

Exponere /d. u-seczen (19), -legen, 
-geben. v'miden (10), -lihen (12). leynen 
£ dutten (77). dieden (99). beduden (19). 

*Exporium v. Exoporrium. 

Exposeere bietin (8). beten (9). for- 

deren (65). : 








EXQ 


*Exposito v. Exopposito. 

Expostulareheischen(9).uf) heuschen 
n. heifen mit geschrey (8). gewynnen 
11 
*Expremere v. Exprimere. 

Expressus/d.vz-gedruckt, -getruckt, 
-getrücket 7 -gesprochen (6), -druckung 
(18). ut ghedrueht (23). offenbar (110). 

Expri-, expre- (4) -mere Ad. nd. 
vz-, ut-drucken, Ad. -trucken, -dricken 
' (13, 18), -tringen (3), -bringen (8b. br 
Qus wr), -sprechen (6), -spregen (13), 
-redden, -reden. v?'nemelichen (9), v'stent- 
lich (17), lut (75) reden. offinbarin (8). 
apenbaren (11). wringhen (22v). 

Exprobare pruphen 7 mercken (19). 
prueuen 7 marken (11). 

Exprob-rare, -ieare (76) (7. impro- 
bare 7 -perare 66 &e. -brare 110) Ad. 
nd. schelden. be-seh. (8). sehylden (21). 
Ad. schelten, spotten. uff heben (25. cf. 
Sm. 2, 139). lesterlichen uff- 7 fur-h.; 
sehampperen (65. cf. Sm. 3, 361). schen- 
den (V). ver-wissén (110, 132), -witen (11), 
ld. -wisen, -achten (68. 7. impr.). lasteren 
ON 19). vloken (23). straffen (9). stroffin 


Eixpro-bratio, -peratio (18) (7. ere- 
patio, in-er. &o.) Ad. v'-weysung, -weys- 
sunge, -wissung (110), -wissonge (132), 
-weisnlez (4), -wiDenis (18 sZm.), -wifnife 
(D). vor-wytnisse (23), -wijt (8b). v?nicht- 
unge (68). wor wise o. strophunge (8). 
seheldung (21). vffhebung der laster 4 
sehandlich vffh. (65). vlock (23). 

(8 promere v) senden (17). besingen 
*WHxproperatio v. Exprobratio. 

Expugnabilis vberwintlich (85). au(j- 
streitlich (75). 

Expu-, expun-gnare d. vD-, wt-, 
(11), er- (110), be- (68, 132), an- (65) 
-veehten. fechten (67). hd. vber-, ober-, 
vD- (17) -winden, -wunden (134). v?- (23, 
68, 132), ge- (8, 9) -winnen. vz striden 
(D &e.). vs- (6), ir- (8) -striten. er- (9), 
auf- (75) -streyten. 

Expulsio aufschlagung (75). 

Expulsus vf getreben (19). wtge- 
dreuen (11). 

*Hxpungnare v. Expugnare. 

*Expurare vf reynigen (5^). 

Expurgare Ad. nd. reynigen. vf-r. 
(19). reyngen (21). Ad. rein machen 7 
vÜ-keren, -kerne (133). suberen (68). 

*Ex-quamare, gew. -qwamare, 
-Sqwamiare Ad.fische schopen, schopfen 
2 sehuppen, schubben Cam schupen 

134), .schüpen (67). fisehuppen (66). 
Schupen (1). ent-sch., -schuopen (110). 
sehuppin (8,9). fib sch. (18). schieppen 
(6, 76) als visch (6). soppen (21). Seo bien 
afdoin (147). schubben 7 vlomen (23). 
vB schelen (68). vyfschellen off spyen 
(132). abnemen (123). 

Eixquirere Ad. nd. ervarn. vnder- 
vinden (19), -sagen (sc 68). ondersochen 
(132). ersuchen (110). vB-vorschin Z -geen 
7 begern (8, 9). vholn £ bedencken (11). 

Exquo nach dem mal (21). Ad. sint, 
nach sint (5) dem male. sinté- (17), 
Sinte- (18) -m. zint dé m. (93). sint 
e$mal (3, dem mayle (133) dein mol 
(4. au& welchem; auf Z sit dem mal 





EXS 


(75). sitten- (76)- syten- (69), seyt ein- 

(10), seyten- (67), seyte- (134), seyta- (68) 

-mal. sind- Z noch-denmaln (74). sytmalen 

(110). siten mail (Y). sit des mols (6). 

want (132). wan (68). 

Exs- ofi ex-. 

Ex-seaturizare (pullos dc. aqua 
calida Gl. m. 3, 432), -eaturizare (Gl.m. 
Br.) -staturisare (19), -staterisare (17), 
-statrizare (8), -statisare (9), -storizare 
(1l) vogel weiden; plucken (17). be- 
pflucken (9), -pluckin (8). bruen (19). 
broeijen (106). broyen (11). scatu-, scati- 
(20) -rizare vogel plucken (11, 19, 20). 
brugen also man hunre bruget (42). 
staturicio ut flittung der burne (szc 23). 

*Exscelarata (cf. herba scelerata) 
hanenwoz (Sum. VI). 

Exscreare v. Exereare. 

Exseribere — vÜschriben 
schriuen (11). 

*Exseumare vz schumen (8^). 

Eix-siccare, -iecare (65 var., 159), 
-icare (65) derren (8, 9; 11). aufà-d. (15), 
-dorren, -saugen, ver-syhen, -seihen (65). 
drugin (8), vir-dr. (19). truken (9). 
v'drogen (11). 

Eixs-,var. ex-iccatio auderrung (75). 

*Exsolium sal (Gt.). 

Pix-somnis, -sompnis, -sumpnis, 
-omnis, -ommnus (67), -ompne (74), -anis 
(4) Ad. wach-, £ vrwach- (74) -enlieh (74), 
-und (4), -ende, -ender (6), -ent, -end, 
-en (21), -heit (Y). wakende (23, 132). 
vnrethte (8b). 

*Exsopire von dem slaff vff erweeken 
(19). 

Exsorbere virslinden (8, 9). v suppen 
(14). 

Ex-sors, -ors hd. nd. vngeluck-, nd. 
vnlueke-, Ad. vngluck-, vngelucke- £ 
vnglit- (5b), vnglug- (133, 152) -sam. vn- 
glicksum (18). ongluck n vnge-luckeit 
(85), -gluekich (19), -Iukich (9). vngluck- 
iger (6). ongluck-ig (110), -lieh (132). 
ongheluckich (11). vB- (8), aus- (9) 
-gescheiden. 

*BExsox v. Esox. 

*Exsperacio («us exspiratio) vor- 
schedinge (23). 

Ex-spes, -pes (75) v (8), ane (9), an 
(15) hoft-enunge, -nunge (75). zweifeler 
(15). ; 

Ex-spuere, -puere vz-, ver- (Db) 
-spihen (b3b, 8b). Aid. vó-spuwen, -spyen, 
-spyhen (133), -spuezen (21). auf$-speihen 
67), -speien (66). vyssplen (132). ut 
spigen (23). 

*Exsputare vz spyen (14). 

*Exsqwamiare v. Exquamare. 

Exstare uffen-, offen- (9) -baren (8, 
9), -borlieh wesen (19). apenbaerlike w. 
11). 

: *WHxstasire v. Extasire. 
*Exstatrizare &c. v. Exscaturizare. 
*Exsternus v. Externus. 

Exstillare uf) flibin (8). aus trifen 
(9075)* : 

Eixstringere vast noten o. zwingen 
15). 
ox, de-struere aufbrechen (75). 

*ExsulearevíX-graben (8, 9, 17), -forgen 
(17). exuleo 2. effodeo (16). 


(19). wt 


S 





EXT 


*Hxsumpnis v. Exsomnis. 

Eixs-, ex-uperare Ad. vber-treten 
sim., -windin (8). 

Exsurgere v. Exurgere. 

Ext- oft st. exst-. 


Exta Ad. sultz-e, -en. nd. zulte. ram- 
panien (17V). Ad. ingeweide. yngw-ayd 
(134), -eyde (132). herteslach s. (Chy r. 
?. q. hartslag Br. wtb.). das gehenck (135). 
wamme (74). extum darm (7). kuwe 
gewey (8). 

*Exta (7 exequie) by graft (8). 

*Extabe-re,-scere siechin (8). sucheln 
(17). stincken (9 &e.). 

*Extacitus (st.extaticus) auDgerucht- 
0. vberswencek-lieh (174). 

*BExtaleiare v. Excalceare. 

*HExtál-is, -us G 74) (»« talus) fuf)- 
lob £ aber (1), -loBer (74). lam (11). 

Ex-tális, -tale (136, Hpt.), pl. -tales, 
t -tani (Br), 4 -toles (Gt. 1, 190) (7. ext- 
-um, -a, cf. stantinus, marisca, podex) 
darm (Gf. ars- (141, Gt, BM.), ars (Z?) 
groZ- (141), groZ- (101 &c.), croz- 4 throz- 
7 droz- (Gf.), pag- (19) -darm, pl. -darma 
(141 &e.) groz-, croz- (Gf. -mago (101, 
Gf), -magga (120). innodli sem. (Gt.). ags. 
snaedil 4 thearm (136), suedil-daern £ 
-wurm (Hpt. D, 196). aphtarlinga p4. (Sm. 
1, 35). gebutte (8). 

*Ex-, exs-tasire vnmechtigen 7? be- 
swindelin (19). beswimelen (11). 

Extasis hd. nd. vn-, on-, in on- (132), 
a- (66, 151) -macht. vn-mechtigkeit (das 
eim geschwindet 66), -gemach (6). vn- 
(11), on- (21), am- (8), a- (67, 133, 152) 
-mechtig. en-zukkung (1, 12, 65), 7 -zigung 
(1). ezutunge (5). ende (19). twalm (9). 
ein indru-ck (74), -ckung (63) des geistes. 
entbreitten (49. 4. q. entpretten BM. 259b). 
vberswingunge (62). swindung (74). be- 
swimelinge (11). erstitzung (88). ein er- 
stumung o. entsetzung des gemüts (Das.). 
ents. der sinn (88). 

*Hxtaspex v. BExtispex. 

*Hxtat vo. ómp. der oben stet (5). eyner 
oer o. (7), ober (133), vber (66, 67) stat. 
der abe steet (18). der Yber stet (21). 
der (23), dar (22) af steyt. vf) stet (110 
sim.) au) steet (134). vberstat (69, 70). 
het ys (132). 

Extemplo v. Extimplo. 


Eixtendere Ad. nd. vz-, ut-recken. 
vyBtrecken (132). Aid. vB-strecken, -span-- 
nen (67), -stigen (17). ober treyten (7. 
excellere & transgredi 3). Yber gon in 
sünden (6. cf. excedere). ragen Z streven 
(220). spie-, varr. spi, speicren (7. déla- 
tare vt venatores factunt 15. cf. speirwat, 
"RE Sm. 3, 575). firdeno (prs. 
141). 

Extenebrare erleuchten (9). 

Extensus doon, stref, vtgherecket 
(23). 

*Extentera v. Exentera. 

Extentus flach (75). 

Extenuare dunnen (82b, 9, 23). don- 
nen (99). Ad. nd. dunne, Ad. dun, dunn, 
dynn, tun (133), din (18), donne (17), 
don (21), doen (132), derin (7), dumm. 
(134), dürehl (1) machen, maken. 

Extergi-facium (129, 147, Gl. m.), 
-phanum 7 -mentum. (16) 7. mappa (16, 
129), togilla, gausape, faci-, manu- 

28 * 


219 


220 EXT 


tergium, -mundum, -piarium, tergi- 
mentarium (129). dwele (147). 

Exterior homo ko-, var. ke- rppel 
qn. (64). 

*Exteris v. Exterris. 

Exterius hd. vB-, auD-, usse- (6) 
-wendig, -windig (21), -wenig (5). von 
vfen (68). van buyssen (132). en buten 
(23). 

Exterminare, / extiriare (76) (cf. 
extrudere) hd. vz-, vB-, vs- (6), auf, 
vol- (15), follen- (7), ver- (bb), nd. ut- 
enden, -senden (18, 134), -stofen (18). 
erstossen (6). Ad. zu-stozzen, -stoDen, 
-stoiBen (1), -sehofen (21), -storen (8b). 
to stoten (93). v- (25), v'- (65) -triben. 
v'wusten Z virdirben (19). v?-wuesten Z 
-daruen (11). vstellen (faczem 9 &c.). 

Exter-minium, -nium (76) Ad. vf) 
endunge. nd. ut endinge. vorstorunge 
(8). zu stornisse (8b). 

Externum ví) wenig (17). vB vendig 
krig (8). 

*Exterogenia v. Bterogenia. 

Ex-,exs- (100) -ternus vremede (100). 
de buterste (23). 

Exterrere/d.er-, ver-(132)-schrecken, 
ersrecken. vorschercken (3). v'veren (19, 
23). 

*Exter-, exte- (68), cf. extor-ris 
elend-e (11), -iek (19). vB (110), buyssen 
(132) lands. 

Exterritus v'veert (11). 

Exterus vrem-ede (100), -de (99). 

*Extieare vz brennen (8^). 

Ex-,? exis- (9) -timare ahten (6). 
achten (23). wenen (9). 

*WBxtima-re, -tio, -tor v. Eixaetiona- 
re, -tio, -tor. 

Extimere sere furchten (8), vorch- 
ten (9). 

*Extimplo (Mss. mog., nee extemplo) 
hd. nd. zu-, to-hant. 

Extimus Ad. der leczte (9), leste. 

*Extinetorium liechtschirm (75). 

Extinctus geleschet (19). gheleeschet 

11). 
Exting-uere, -uuere, -were d. 
leschen, vB-, nd. ut-l, -l. en lecht (23). 
lóschin (6). leeschen (11). Ad. vf-lessen, 
-lefen, -blasen, -don (18); dempen. blis- 
gen (99). doden (132 sém.). 

Exti-, 4 resti- (147), extir-pare (,,a 
stipare; 2. emuttere, euacuare Br. &c.) 
ydell (132), zu nieht (110) machen. idel 
i ledich maken, ruymen (147). 

*Extipex v. Extispex. 

*Extiriare v. Exterminare. 

*Extirizare zertenen; vnde 2n pas- 
sione extirizaverunt (76). 

Extir-, 7 extre- (76) -pare (7. &ab- 
Stirpare 75; cf. exstipare) roden (22). 
hd. nd. vz-, ut-r. hd. vOÓ-, auB-, vy 
(132) -raden (21, 66, 132), -rayden (133), 
-reiden (67), -ruoten Z wurzeln (7), -ruten 
(65), -rutten (65 var., 110), -rütten (6), -rit- 
ten (76), -reutten,-reytten(649), -wortzeln, 
-roffen (68), rane (85). auD-reuten, 
var. rutten vf) dem geschlecht (75). ut- 
wortelen (23), -plueken (11). 

Extis-, extas- (76), 4 extir- (67), 
7 exti- (66 &c.), extin- (147) -pex koche- 
ler (132). gockler (68). warsager (110). 
wairseger &c. (147). 





EXT 


*Extoles v. Extalis. 

Extollentia (7. excellentia q. v.) er- 
hebung (65, 75, 110). vpheuinghe o 
DER (19). hoehfertig (9). hoffart 
(85). 


Extollere hd. er-, vor- (18), uff- (8), 
vber- (1, 9) -heben. er- (23), ver- (132) 
-heuen. vff erhaben (6). erhogen (8b). 
virhohin (19). 

*Extollere v. Eixcolere. 

Extorquere Ad. nd. vz-, ut-pinigen, 
-manen (11, 19). p. ? zwingen (21, 75). 
hd. vz-, vD-, auÜ-zw., -twingen, -tru- 
cken, -drucken, -pressen, -krygen (12). 
ab-twingin (17), -tringin (8,9). erkrigen 
(13). ut-dwimgen (23), -dringen (22), 
-parsen (11). vysspreitzen (132). 

Extor-ris, -is (68) elendich 7 vremt 
(132). ellend (110). fremd (68, 110). bal 
lyng den dat vuyr in den land verbai- 

en is (147). 

Extorsio ge-, be- (85) -twang (825), 
QUE 7 abetwingunge (9). notigung 
(65). 

Eixtortus hd. vz sim. ge-twungen 
(85), -trungner (65), -truckt (110), -druckt 
(68), -zogen (3, 17), -presset, -preft, 
-prest, -preBin 4 -wonden 19). vyfge- 
dude (132). wtghe-parst, -wonnen 
11). 


Extra hd. vz (5) vB, vs (6); v6- 
wendig (65), -windick (19). nd. ute (23) ; 
buten (99); on- (11), en-b. 

*Extractare (cf. extrieare) berichtin 
o. uff flechtin (8). 

Extractio auDzug (75). 

Extrahere vf ezyehen (19). wt tien 
(11). ladwergen (49). 

*Extraneum v. Extremum. 


Extraneus Ad. md. vz-, ut-lender. 


vf--lenden (13), -lensche (17), -leyder (18). 
ause lendiger (67). eyner vf dem lande 
(21). ein. frómder (6). from-mede (19), 
-de (17). vreemde (11). vrimde (99). 
Extraordinarie vÜwendig der or- 
denlichen zyt (65). 
*Extraportare auDtragen (75). 
Extreme endlich (75). 


Extremitas daz laste- (5), Ad. md. 
die, de lesti-, letsti- (66, 151), letste (67, 
152), letzi- (70), leste- (133), liste- (21), 
vDer- (69, 110), ausser- (134) Ad. -keit, 
nd. -cheit. leczhait (4). endunge (75). 
das end (110) dat ende (132). das vf- 
wendick (19). 

Extremo Ad. zu dem, züm (67), czum 
(4), nd. ten unn demme (22) to (23) 
les-, Ad. letz-, lets-ten. zu-letzt (110), 
-letschst (68). 

Extremum ein (4), daz leczte (bb) 
ende. 

E. digiti das forder teil am finger; 
e. terre dz ende der welt, das letzt, 
var. letscht 7 iungst teil (65). 

E. judieium dz letst gericht (76). 

E. primum, pr. e. (28, 46), extra- 
neum pr. (Voec. ex quo) Ad. daz, das, 
nd. de, dat (132) erste, vorde-rste, -r 
(8, 98, 46, 16), -st (110b), -rest (134), -rst 
(110, 152), fórderst (152), vurste (132) 
ende, e. to ersten (93), selten end. das 
vsser-teil, carr. -teilt, aussertail (110). 
extremum, -aneum vltimum Ad. 
daz nd. de leste s/m., hinderst (6) ende. 





EXU 


*Extrepare v. Extirpare. 

*Hxtr-ex, -ix (16) (?. occiput, posterzor 
pars capitis nÓwe (Gt. 2, 1113). nac 
(Gl. Mar.). nack (8). naeke (9). nol (127, 
Gf. 4, 1131). 

Eixtrieare Ad. nd., vff- vp-losen, 
Ad. -lozen (4), -loBen, -lossen, -loesen, 
(132), -lesen (18, 69), -lassen (67). enflos- 
sen (sic 152). hd. ent- (68), vD-, auf- (9), 
nd. ont- (132), ut-vlechten. Ad. vf) riben. 
nd. ut wriuen. auf)ziehen (75). uffen (17), 
offen (9) ? berichten. 

Eixtringere víf stricken (110). vyf 
bezwanek doen (132). : 

Extrins-ecus, -ece, -ice (7. ab extra) 
hd. vÉwendick (19), aufwendig. vferlich 
(65). vBwart o. von vsseren (110). vyf- 
wart off van buyssen (132). 

*Hixtrinsecus.a um (2. extraneus) 
ein fremder (68). fremd von vssen (110). 
vremt van buyssen (132). 

*Extrix v. Extrex. 

Extrudere hd. v stofen, aus stos- 
sen (9). extrodere 4. ezterm?inare (16). 

s (2« pre.) verstossen (6T, 
152). 
Eix-, exs-truere Àd. nd. zu- (0), v- 
storen,-stórn (151). zer-stóren (6) -steren 
(76). erstorn (134). tzymmeren (68, 182). 
timbren (99). bawen (9). buwen (5 vB-b. 
(110), -buen (17) 

Extum v. Exta. 


*Extum-ulare, -ilare, -bare (75. cf. 
effodere) (cf. exeumulare) vz grabin (8b 
sim.). wt grauen (11). 

Exuberantes entwente kint (74). 

Exu-berare, -verare Nu -brare (11) 
genugen (825, 9). gnugen (17). beknyg- 
lig, Marg. genogen (13). fruchtberen (63, 
134). vbergenglich sein o. werden (75). 
vuden (19). voden, wt vloyen (11). 

*WBxuberatus &e. v. Ablaetatus. 

*Exubrare v. Exuberare. 

Ex-, exs-udare d. sweyDen sm. 
schwitzen, vf-schw. | 
Ex-, exs-udatio auDschwitzung (75). 

*Exuere (s. exurere) brujen (99). 

Exuere Ad. vÜ-zehen (5), -ziehen 
-zyechen (66), -jechen tr 76), -ezihen 
(4) -egen (13), -dun (17), -thon, var. 
-thuon (110). 

*Exu- v. Exf-estucare. 

Exugia ags. gihsunga 2 gescineo 


(G1. m.). 

Exul hd. nd. e-, ellende, -lender. 
vwyset (12). ein verschickter (65). ball- 
yng (147), -inch (132), -iet (81). 

*Exula-nus (17, 76, 147), -ticus, 
exol-onus 7 -aticus (76) elénde (17). 
ballyng meker (147). 

Exulare, -ri (9, 65) Ad. nd. elenden 
(9, 93); ellende liden sZm.; in das, dat 
e. gan, gayn, hd. geen. gebannen wer- 
den (110, 132). verbannen, ballyngleggen;, - 
ver-driven, -senden, onteynden (147). 

*HWBxula-tieus v. -ns. 

Exulatus uytgelacht, verdriven (147). 

Exultans vrolick (23). 

Exultare Ad. frau-, freu-, fre- (9), 
nd. vro-wen. von vssen sich frówen (6). 
freud bewisen vsserlich; vff-springende 
? -springlich, var. -spruncklich freud 
(65). sich erheben vor freuden (65), freud 
7 sich emboeren (88). fraude han (7). 





FAB 


reude driben (17). frelichen lafen (13). 
bliden (9). ^ — 

Exultatio frolich geleDe (9, 63), 
reberd (63), geberd (63). froli-chkeit (10), 
eh (12). vBspringende vferlich freude 
65) wunn (63). 

*Exultio vrfehe (74). 5 

Exundare vber flióin (8 szm.). vlo- 
yen als die see (147). 

*Exungia v. Axungia. 
*Exupera patricalis (?. tetrahit) 
"liedkraut (143). 





FAB 


*Exuporium v. Exoporrium. 

*Exu- v. Exci-pulum. 

*Exurere (7c exuere) uf) ziehen (1). 

Exurere v':brunnen (17) v'barnen 
(11). bornen (8^). vir-b. (19). 

*Exurgere Ad. vít, entgegen vff., 
nd. entieghen-stan sm. off stayne (133). 
vp staen (132). engegen ston (6). elen- 
den Z abtwingen (: urgere, »« exulare!); 
exsurgere auf steen (9). exs. uff sten (8). 

Exustio brujnge (99). 

*Exustulare wurgen (123). 





| Fn Hss. ofters Ff. 

| Faba hd.nd. bone. Ad. bon, pon (1); 
o pun (75), bane (3), pan (2). boen 
132). 


F. confraeta knütschte bonem (135). 
F. fresa v. Fresus. 
| *F. inuersa v. Scrophularia. 
|, *F. Iupina wilt bonen (47). 
, FFaba-, fabi- (134) -ecium (7. q. fit de 
labis 16) hd. nd. bonen-, bone- (132, 152) 
stro, -stroe (19, 132, 152), -strow (67, 68), 
straw (69). 
|! Faba-go, -lia aufreuttere von den 
jonen (135). wild st. ioliannesbrodt (143). 
| Fab-aria, -ria (9) (7. erassula 142) 
rus- (9) druf- (8) -worez. puck (75). 
Dotz-zwang, -wein, fetthenne, donderbone 
143). lu- (47), lo- (96) -meke. linrieke (85). 
*Wabarium (bohnenzoll &e. Ki) eyn 
on bry (17). 
| Fabarius (7. cantor Br.) ein bonen- 
38, 110), bon- (132) -esser. sengher (147). 
Fabella fabe-le (11), ^d. -1, 211 (133). 
er-el (75), -chin (8, 9). 
| Faber s. hd. nd. smit. hd. smid (1, 
; 21), sehmid, schmit, smet, smeth (18), 
pyra (10). ein werkmeister in herter 
terie (93 sm.) handtwerker (91). adj. 
ehynde (13). sinniger, hubscher (74). 
| ahenarius v. . v.; ealearius sporer 
1); eultrarius meferer; laminarius 
laic; vaseularius scheffler (111). 
*Fabera v. F'alera. 
Fabereula v. Fabra. 
*Fabicium v. Fabacium. 
*Fab- (aus tab-), put-, putr-idus 
iryl, onvarsch (147). 
*Fabium (aus aubium) v. Chelidonia. 
*Fabo v. Fabulus. 
| *Fabobalsamum v. Foliatum. 
Fabor fuf. reden wirt (11). 
*Fabr-a, -issa (Gl. m.), -isa (Br.), dem. 
lla, fabercula (7. fabri vxor) smydin 
. Smedin (8). 
Fabrat-eria, -iea (76) 7. locus £ ciuitas 
habitant fabri (16 sim.). smid-getzier 
-Btat £ ciu. campane (14). der werck- 























E 


luyde tzyerong; ?. ergasteriwm werck- 
stede (141). 

Fabre adv. sinlich (9). kunstich (67 
Mrg.). 

F'abre-, fabri-facere hd. meisterlich, 
0. kunstlich (9) machen; smidden, 

Fabrefactus kunstlich gemacht (9). 
-um das is kunstich behende gemaecht 
(67 Mrg.). 

*Fabria v. Fabaria. 

Fabrica Ad. smide (5), schmide (67), 
smitte, smidt (1), scehmitt szm., smith 
(18), smit, smitten, schmitin (70). n4. 
smede. geezevwe (100). Ad. nd. gebu-we, 
-wet (10), -de (5), -w 7 ge-rust, -rüst, 
-ryst (65 varr.). bauw, werckstat, feuer- 
pfeyl(64). ezymmer (19). tzimmer-y (125), 
-inghe (132). timmer (11). ordenung eyns 
buwes (110). frabrica gepaw (1). 

*Fabrica v. Falarica. 

Fabrieare Ad. smiden szm., buwen. 
hd. nd. smeden. meisterlicehen machen 
(15). zy- (110), tzy- (132), ti- (11) -mmeren. 

Fabric-ina, -a smidtin (74). 

*Fabricola v. Fabrilla. 

*Fabrifacere v. Fabrefacere. 

Fabril-e, -is (49, 99), -ia (pl. 8, 9, 
11, 108) Ad. smide-, smede- (132), smet- 
(8) -gezauwe; smidde- (12), schmid- (152) 
-gezau; smid-, schmid-, smit-gezug, -ge- 
züg (6), -zeug 2 -geschirre (74), -geczeug, 
-gtzeuge (s?c 151), -geziech (49). smyede 
gezuck (10). eyns smedes getzowe (132). 
en sm. touwe (11). ge-t. (99, 108). en 
smede towe (23). geczewge (9). 

Fabrilla v. F'abra. 

Fabri-lla, 7 -cola (4) smydde stobe 
(19). ein schmette (7. parua fabrica 4). 

*Fabri-na, -us (110^) smisse (108). 
dnd (132). schmitte (68). schmit 
(110). 

Fabrissa &c. v. Fabra. 

*Fabrius v. Fabrina. 

Fabula, ffagula (5) Ad. nd. mere. 
hd. mer, már (8, 134), mar (1), mergin 
(D). fabel (110 &e.). gedicht red (110). 


FAC 221 


Exustus aufgebrennet (64). v'brant 
(89). v'barnt (11). 

Exutus vf geczogen (19). ut getagen 
(11). ge-trent, -secheiden (65). 

*Exuverare v. Exuberare. 

Exuuie cleider (8). alte (75), alde 
(9), alt (16) eleider. vBgezogen harnisch 
7 cleider von den finden (1 is vyDgetzo- 

en harnes 7 cleydere van den vyanden 
(33): hader 75). hude (99). vordel (81). 
*Exuuire cleyden (85). 


sage 4 gesweczte (pl. 62). saghe (107). 
fabulae aniles tant vnd mzre (126). 

*Fabulanius v. Fabulonius. 

Fabulari, -re (cf. babulari) hd. nd. 
mere-, hd. mer-, már- (134), meren- Ad. 
-sagen, 2d. -zeygen (23). mege (sic) 
seghen (22). mer sprechen (3). reden m& 
sen (1T). meren (74). fabu- 7 quacke- 
lieren (88). fabelen sprechen off sagen 
(132). fabel o. gedicht ding s. quo 
sechwetzen (65, 88). schwatzen vnd vn- 
warheit sagen (64). kosen (8, 9, 65). 
claffen (19, 78). klappen (11). 

Fabularius saghen seggher (107, sim. 
108). fabel-sprecher (132), -sager (68). 

Fabulator mere- (74), mer- (75), 
mzehrle- (128) -sager. tandter (128). cleffer 
(110, 132). 

Fabulatorius klapperhaftiger (68). 
klappieh (11). ein fabelschriber (110). 

*Fabulatrix mersagerin (75). 

Fabulo fabuleerre, die saghen ver- 
treet (108). fabeldichter (110 &c.). 

*Fabulo- (9, 74, 76), fabula-nius mer 
tiehtir (8, 9). meretiehter (74). 

Fabulositas sagmar (126). 

Fabulosus klapperer (68). 

*Fabulus, fabo cleffsche (17). 

*Fabundus (versch. von facundus) 
7. loquax (16, 129). 

*Ffacaster (7. gumphus. cf. fagus, 
faleaster) huffnagel (19). 

*F'acca (st. vaeea) kuwe(5^). kuoe (8). 

*Faccinium (sf. vaec. q. cf.) heydel- 
bere (5b). faccinea (sunt fraga quedam 
76) erd- o. bran-ber (76). erdper (3). 
heydelber (8, 4). factimen erberbaum; 
faxinaria erber- var. er-krut (175). 

*PFacecies &c. v. F'acetia. 

*Facelus v. F'aselus. 

*Facera, g. -re aventuer, fabel, saghe 
(147). 

Facere Ad. machen o. tün sim., dun 
(82b). m. etwa (1), icht von icht (21), vst 
von nicht (n ausgestr. D). maken icht 
van nichte (23), ichte (22). doen (11). 
faeit deyt 7 doyt (85) 


222 FAC 


*Faces (anders Gl. m.) v. F'asces. 
*F'aees-cere, -sere v. F'aciscere. | 
F'ace-tia, -ecia, -sia, -cies, -sies, pi. 

facitiae (94) (4. eurialitas) Ad. hubi- 
(D^), hub-, hop- (9), nd. houe-, haef- (11) 
-scheit. hubis- (8b), hubs- (21), hubf- 
(18), hof- (132), clug- (110) -heit. hube- 
secheyd (19). hubsceh-hait (1), -keyt (v), 
-eit (4),-licheit(134).hubschi- (66), hubsche- 
(8), hubschig- (69, 70, 151), hobisch- 
(133, 152), hófllich- (6, 67) -keit, -eit (6). 
hoff- Z manier-licheit (68 sZm.). ein hofe- 
lieh. geswetz 7 schympffrede (64 sZm.). 
ags. gliu (94, 136). 

Facetus (/. curialis, vrbanus) 7d. 
hub-ische (5), -esche (19), -isch (bb, 8^), 
-sche, -seh, -s (12, 21), -f5 (18). hypsch 
(67, 68). nd. ho- (132), hou- (22), hau- 
(23) -esch; haefsch (11). hopsche rede 
an ym hat (9). ein kluger o. hoffelicher 
reder (64). hof-, hóf- (6) -licher (6, 76), 
-ieh (110). (hubseh, h. 7) zu (66 &e.), 
Zy- (67, 68), zi- (134) -chtig. schympft- 
lich (64), Ag (126). 

*F'acia (7 fauces? cf. facias) goumo 
(141). 

*Faciale (anders Gl. m.) v. Fascia. 

Facialis (cf. fascialis; Gl. m. 8, 447) 
snidig (sindig? 7. »« acialis?). -lis, -le 
ein gemacht antlitz, anzlit. schen-, 
schal-bart, schampar (65 vearr.). 

*Facianus v. Fasianus. 

*Faeias (cf. faci-a, -es) wangun (Gi. 
Cass. Gf. Dz. Wtb. 185). 

*Faciculus v. Fasciculus. 

*Facidire v. F'astidire. 

Facies ant-itz eyns diers (7), -lit 
(6), hd. -litze, nd. -lat. antz-litze 
133), -let (16), -elt (21). aneslat (14). 
Ad. ange-sicht, -sechte (19). 

Facies du wirdes dun (17). 

*Faciet-enus, -inus (5^) Ad. mit, 
mitte (18) dem ant-litze, -lit (6), anez- 
liez (18), -elit (21). nd. myt deme anlate 
seme. 

Faciletum v. F'acitergium. 

Facilis Ad. nd. licht ; l. zu lerne (19), 
zu leren (132), zu lernen (69, 110), toe 
leren (11), om tzo l. (132), zu thun (110), 
zu arbeyten (65). liht (6). Ad. lichte, 
leicht; l., leucht (67), leychte (9) zu lern, 
zu lernen. lichtlieh (75). ring (1). ring- 
fertig (62). ring zu geschehen (75). ge- 
ring (2). 

. Facilitas lichte- (8), 
rmgthsetig- (128) -keit. 
zu guottem (91). 

Faciliter liehtl-lieh (8) 
leychtelich 7 kunst (9). 

*Facillre v. Vacillare, 

*Wacilo &e. v. Fadulus. 

*Facinare v. Fascinare. 

Facino-, facine- (11) 
bofheit (110), mifódat (68), 
dait (132). misdadich (11). 

Facinus Ad. nd. misse-, mis- (92), 
hd. mifk-dat, -tat (6, 110), -tot (6, 9), 
-dait (5, 132) meyntath (100) Ad. md. 
uS ding o. tat die den andern schadt 
75). 

. *Faciola (i. ora vestimenti) ain saum 
(16). sam an einem klaide o. ger (14). 

*Faciscere (aus faces-cere, -sere »« 
fatiscere) begerlich tun (9 sém.). sich 








leychti- (9), 
vermegenliehait 


-liehen (8^). 


F'arcire. 


-rosus vol 
van quader 





FAC 


gan auff tuon (649). gar mude werden 
ader machen (17). faees-cere (110 &c.), 
-sere 7. cwm, desiderio facere i cessare 


7 recedere (Br. &e.) facisso 4. encZpio 


facere 0 cum, des. facio (16). facisci 7. 


abunde facere (16); multum anhelare (66 
&c.); 4. faxare offte thun (75). 

Facitergium swenkli (93). fescetraga, 
fezcetragela (7. palla Gf. 5, 501). fatzo- 
lin, fatzeun-, tock-lein (74). fasciter-gium 
(Sum., Pap.), -ium (7. palla) sese- (sic 
121), feze- (Sum.) -traga. faci-tragula, 
-tergula (2. mappa, G1. m.), -tergulas ( pl. 
141) fecitrag-la (141), -ele (104). -tergium, 
-terium, -letum antlitztuch, v/g. facilet 
(15). -thera est vestis varys coloribus 
decorata (16). -tera, 4. vestis polimita 
gemalts eleid (75). klaide von maneher- 
leyfarbe (74). 

*Facitiae v. Facetia. 

*Facitragula v. F'acitergium. 

*Phaoolia (cf. G1. m. v. phaeulla) bake 
van en verke (147). 

*F'aeta v. Parca. 

F'ac-, facti-tare, fasticare (q. v.) gern 
thun (110). diekwil doen (132). 

*Faectimen v. Faccinea. 
*Factinosus v. Factiosus. 

Fae-tio, gew. -cio, -io (1) (2. proditio 
Br. vret-nuD (76), -nib (T). zu sammen 
Swerunge (8, 9). wandelunge eyns wesens 
(8). miehil wand. eynes dinges; meldunge, 
betrigunge, lystickeyt (9). bitteruge o. 
listekeit (8). gmachung (75). strit (Sun.). 
rott, parteiung (88). 

F'aeti-, gew. faeci-, faetin- (76) -osus 
hd. nd. strit-, hd. strid-, streit-, werck- 
(15) -haftig. hd. nd. argelis-tig, -t (sic 
152). strijt- 7 partijachtig off p.-machen 
off meutmecher (132). widerstritisch party 
0. p--machen o.arbeytsam(110).gescheftig, 
bofbhaftig (64). widemerig (8b). v^reder 
(10). betrieger (8). betriger (10). 

Factitare v. F'aetare. 

Factum dayt (19). daet (11). 

*Faeula (sí. vaceula cf. facea) v. 
Bueula. : 

Facula (4 fax q. v. 1) Ad. nd. fackel 
7 wisch. eleyn f. (8), weysch (8^). fakel 
7 wie (18). hd. wusch, wusche (19, 133, 
152), wosch (5), woDe (21), wisez (13). 
blas (18, 23). tortys (109). lorre (147). 
liechtstab (15). 

Faeculare vackelen maken (147). 

Faeulen-tia, -à hd. schyn, schein, 
scheyne. 

Faeulentus scheinlicher, lauter (74). 
schinende 7 claer (11). 

Facultas Ad. mugen (1) macht. m. 
der zeitlichen guter 7 der kunst vnd 
wirdigkeit; zunfft (75). hd. nd. vri-, vrig- 
(22), [ur (4) -heit. Ad. rich-, reich- (9) 
-tum. konst (11). 

Faculus v. Fadulus. 

Facunde v. Affatim. 

Faecundi-a, 4 -tas (74) sprech- (8), 
gesprechi- (9), redsprechig- 4 wolredig- 
(65), redesam- (55), redsam- (1, 4, 74), 
redlig- (74) -keit. wolsprechung (68). gut 
gesprech (110). schoen sproche (132). 
fraschmundigkeit (74 cf. Fr. 1, 2883. Ob. 
408 : ahd. frastmunti secretum ?). ags. thoot 
(94), pueod (136). 

Faeunditas rede-samekeit (5b), -sam- 









FAG 


heyt (22), -samicheyt (23), -Demkeid | 
(10), -sumkeyt (18). | 
Faeundus (cf. fabundus) Ad. ad,.| 
redesam. Ad. red-sam, -sum (18), -lieher | 
(74), -bar £ -ber £ - per d us -dig (2| 
red-, ret-sprechig; wol-redender (64, 65), | 
-sprechende, -gesprech (76), -gsprech o. | 
-bredt (88); sproehig (V), sprechig (8),! 
be-spr. (12); ge-spr. ? -sprachig (75)| 
-spreche (9, 4), -spràch (126), -sprege (13). | 
fraschmunder (74). l 
*Ffacuus (st. vacuus) ydel lechtig (Db). | 
*Fachelizare v. Falelisare. T 
MONA (herba; st. frutex?) stude| 
*Fadium &oc. v. Vadimonium. | 
*Fadulus eyn fesser (17). vessel(18).| 
faidulus fezzil (Gt. 9, 737 sq.). faidilus| 
fezel, swertuezze-l (Gf.) -r (Sum.). uefbil! 
(104). ueizil (t27). faidilus fezel (Gt). 
sechel (117). fagidulus swertzfessel (14). 
vagidilus (2« vagina?) suertuezel (&£.).. 
facilone fazzil; fascinolae uezzil (Gt.).|. 
facilones fezzil (Gf.). faltstole (104. 2€ 
faltilones). fascilo fescil (104). fazinole 
fezzil (131^). fasselas faceiun (Gf. éer-| 
her 2). Cf. faculus 4 facilus Gl. m. 3, 441. 
*Ffafus v. Fauus. 
*Faga (cf. fagalla) worffschufel 
schof gauel (11). | 
*Fag-alla, -ulla (19) gabbel (19). en) 
gauel (11). : l 
*Fagari(aus QUyct» »-fagus) essen; 
puchelpetzen (74). 1 
*Phagedena der worm (125 sm.) | 
*Phageli-eus, -dus (110) 7. comedens. 
(Voee. ex quo, Gemmae). essender (v4). 24 
*Pha-gelium, -legium (134) 7. comestic| 
(Voeec. ex quo, Gemmae). essung, speise (14)] 
*Pagidulus v. F'adulus. 2 
*Phagifacetus 2. honestus hospes dic. 
honeste comedens € est liber dc. (Voce. ex 
quo, Gemmae). erwirdiger gast, hubsehen 
esser (75). ersamlicher efjer (74). 
*Fagimentum v. Fag-inetum, -men? 
tum. 
Phagin v. Fagire. | 
*Fagina (v. coopertoriwm dc. 16. sl] 
vagina) scheyde (3, 5^). schneide (sie). 
Fagina puochchiniu (127. cf. sg.). | 
*Fagi-netum, -mentum (6) 4. locu) 
vbi abundant (Br., habitant (v6) fagt. 
puch-enwald, var. -erforst (75). 
Fag-inus, -ineus, -mus (76) Ae 
buchin; b., bieehin (68), boken (1327 
von buchem (110) holtz. büchin (6 
buchhulez (91). boken (23). bueken(1l^ 
*Fagi-re, -ri, -o (7. comedo 76), ph 
fa-gin (Br. &e.), fago (132), fagari (q. 
(aus qae) essen (9 &e.). 
*Fagi-re, -o (7. fleo 16. st. vagire 
kinder weynen (5b). "n 
*Fagitricium (7. fructus fagi; cf. $0. 
buch-, var. biech-len (110). i^g 
*PFagi-, fago- (Ki. -tritieum boeck 
weytze (132). x 
*Fag-ium (129), -men (76) ?. summ 
edificium; aus fastigium? ud 
*HFag-, fagi-mentum eckere als v0 
den pucheln (74). | 
*Fagmus v. Faginus. 1 
Fagolid-ori, -oros (Br), -ores ( 
Pap.), -ari (76) 4. du- (16), mandu-eante 


| 




































^L 


(19). 









PHAL 


unas 4 seneci-as (Gl. m. &e.) -um 7. 
rüen kres 7 semina (76). 

*Ffagula v. Fabula. 

*Fagulla v. Fagalla. 

*Fagum puch puehlein (1). buch (18). 
gechelli (93). bu-, var. bie-chel (64). 
ueh eeker (5 szm.). bok (23). 

Fagus, fragus (94) hd. buch-a (95), 
, puocha (141), poiche (104), büch, bueh; 
jn buch-, buchen-baum, büchin bóm 
): biechen (10) byege, Mrz. buchen 
3). nd. boke (283), buke (99); bueken- 
1 boken- (132) -boem. ags. boec-ae (94), 
e(136; uuonanbea;m gehórt zufusarius) ; 
ju boc (136). 

*Fagus, fugus (759) (7. obex, elauus 
| ae cf. h. vv., facaster, gumphus &o.) 
ner am rad (75). 

*Faysanus &e. v. Fasianus. 
*Faidilus &e. v. Fadulus. 

Fala, phal-a, 7 -um (17), 7 -o (g. 
mis 75), 7 -andum (Kki.) (7. turris lignea 
domus vbi £magines doc. wvenduntur; 
oria, cXwitotis 16) arcker (4). ercker (3 
») erber 7 holezen tor (sc 9). hulezin 
iren (8). hultzen thurn, var. thur (75). 
n hulzener turn, var. hileziner turen 
4). hülze thürn (54. 91). slag 7 lant- 
ere (10 &e.). slack 7 ein lantwere (3). 
or, pol-werck, holwig, wyghaufe o. 
hranek (74). slaeh (13). sehrancken Z 
deattern vor einer stat o. schlof (75). 
n leezin vor ainer stat (46. cf. Sm. 2, 
9. Ziem, 217). eyn rinde baum £Z rinbam 
4. 4. q. hd. rembaum md. nl. rénbóm 
"bor terminalis).bergfrid (21. gall.beffroy 
l.m.). perfert (4). halle (110 &e.). krom 
10) ain hitt (76). een blochuis (108). 
*Falaearius ein marder (6). WVerm. 
4s falearius ein mader. 

*Falagimen v. Falarica. 

*Falan (8, 9, 76), phal-an, -on (66 &c.), 
mus (7), -ay 4 -ax (23) (gr. ?. imago 
i. ; locus vbv seruantur sancti 9, 165 cf. 
ia. balafium?) Ad. nd. ein bilde, bille 
4). eyn stat do man heiltum helt (8). 

Phalandum «. Fala. 

Fa-, pha-, pa- (Ki) -langa, flanga 
.v.) (hüufig 7 fala; cf. phalanx, per- 
Stus) d. nd. stange Z speer. Ad. 
ang, stant (21), spere (17). win-glander 
-glender (75). pale (v&/s 17). mast- 
1), loz- (8), los- (9), tzober- (125)-baum. 
Dbir- (8), ezuber- (9) -stange. schar 
- cf. phalanx). scar (9). pranghe 7 
ake (22^). staecke (147). standaert (107). 
mey (107, 132). kandel (21). kendel 
rynne (5. »« phala? vgl. das Folg.). 
renne bom (23). ein sehlag (4). ein 
€h- 7 drey- 7 ren-boem (132). eyn 
€l- varr. try-, tryb-baum (110. 2. q. 
SE obex versatilós Kil.). 











*Falanga v. Falangis. 


(8), -renner (9). 


*"Falanges vor-rynner 
rénbóm, rynne 


"n forrynder (17). Cf. 

. vv. fala, falanga ? 

*Phalangia ein schare (23. aus pha- 

X). stange (125). 

*Falangis eocamunti, eokimundi 7. q. 

aritalhi supervacue (Gt. 2, $14). »« 

llax? je fallanx et falanga scil. 

ba t pertica trugenhaftig (v6). 

Pha-, fa-, fal-langium (V. aranea) 
Spyn (110 &c.). 














FAL 


*Phalanter v. Palanter. 

*Falanus v. Fasianus. 

*Phalanus v. Falan. 

Pha-, fa-, selten fal-lanx (7c falanga) 
hd. nd. schare. hd. schar, scharvolcks 
p sim.). Schaer (132). schere (22). 
endeo (Gf. 3, 540). schoz (8). geschos 
(9). stang (46, 102). fingerglidt (111). 

F'alari-ca, -ta, -a (1, G£.), -ae (94), 
fallariea (3), falatriea 7 faleari-a 4? 
-um (,a falce**) 7 falagimen (76), fala- 
ricum (129), fabriea (64^) (est telum ro- 
tundum dc. 16, 129) phetarari (Gf.). phy- 
deler 7 ebene hoe (9. z. q. nd. evenho 
hd. eib f. Fr. 1l, 218. cf. areubalista). 
betteler 7 be$ hohe (sic 8). eben (1T. 7. 
q. eib). uuagastria (127, Gf. 1, 730). bal- 
ster (Gf.). pleyde (3). slauder (9, 74). 
sing (68, 74). slinger (132). sehlimger 
(E schleneker (1). stabsling; stat tore 
74). vuyrpijl (147). feür- (91), fuer-, var. 
feyer- (64) -pfeil. donderbusse (108). irrig 
ags. tecagladmn (94) st. theca, gladii? (136). 

*Falariecus (7. bale-, fundibul-arius) 
slawdrer, slinger (14). 

"CF'larita &c. v. F'alaricea. 

*Phalax v. Falan. 

Faleare sicheln (1). absehnyden mit 
sichlen (110). snydin (8, 9). schniden 
(50). Ad. megen (67, 68, 76 ), mehen, 
máen (134); m den Voce. ex quo m. 
als man das gras mádt (134), gras 
meget (68), daf) grafó mehet sim. mey- 
gen (28). meyen (132). meyn (1). maen 
mit der sensen, var. segen (75). krym- 
men (64). 

Falcaria (falx fale. 7.9. faleastrum 
q. v.) Sichel EE sense (19). en zicht 
(11). ein grofer boltz (Ki. cf. falarica). 

Falearia  sichel-kraut, - móhren, 
acker-, feld-bacillen (143). 

*Faleari-a, -um v. F'alariea. 


Falearius /d. eyn senfe-, sensen-, 
segel- (134), segessen- (67, 152), seng- 
fjen- (69) sichel- (69, um -mecher, nas 
cher. en seysen- (28, 132), zeysen- (22) 
-mecker, -smyt (132). eyn sensen-mew 
(18), -smyet (125). seges- (76), sessen- 
(1523), senssen- (755), sichel- (110) -schmid. 

*Faleaste-r, -re (76) (cf. faeaster) 
i. hamus 0 wne-tus (76)  -us ? -inus 
(129). 

*F'aleastor sensen smyt (9). 


Faleast-rum, 2 -um (76) (v. feone- 
seca 16, feni-aria 7 -secaria 75. cf. 
metastrum) Ad. sege-nse (152), -nD (1), 
-ns (10, 64, v1), -D (67); sengDBe (69), 
sense, senhsse (12), sensse (9), s. der 
mader (alph. segenD 175), senDe (5^), 
sanDe (75). seyDe (15). seyse (23). seytze 
(22). seyssen to meyen (147). riutseginsa 
i getisin (117 sem.) sehe (100). sichel 
(110 &e.). sekel (132). gertisen (Gf.). 
schnait-ysen 7 -messer (Sm. 3, 497). mege 
(49, 77). halsveDil (85). hauetel (99). 
hafteel (106. bipalium Kil). ags. uui- 
dubil (94, 136). 

F'aleator sensen smet (8). 

F'aleatus d?ctur currus besmyddet(12). 
f. eurrus hd. besmeyt (13), besla-gen 
sim., -hen (10) wagen, wan (8). 

*Falcerium v. Falernum. 

*Falces (sg.?) v. F'alcis 








FAL 223 


Falcic-ula, -ola (dem. *6) reb- o. 
gert-messerle (126). p/. sehehilun (104). 

*Faleilia sichlin (8). 

*Falcinellus (awis) ságyser, sichler 
(140). 

*Faleiola sichilein (9). 

*Falc-is, -es (94) ags. uudubil (94), 
uuidubit (szc136);sigdi (7) riftr (94, 136). 

Faleis v. F'ascium. 

*Faleistrum est tectura quedam (16). 
Faleo Ad. faleke. walke (23). 
Faleonarius felcke- (19), valke- (132), 

valek- (68, 110) -ner. 

*Falcum v. F'ulerum. 

*"Falelisare, fachelizare (12) vnzu- 
recht werden (,,G'alienus de ingenio sa- 
nitatis* 10, 12). 

Fa-, pha-, fal-, ffel- (b^) -lera, fa- 
(9), pa- (G1. m.) -lora, fabera (9), pha- 
lere (91), folea (22), falerium (Gf.), 
falle-tra (8^), -na (4) hd. nd. gesmide; 
g. des (21), nd. enes perdes. eyn 
perds- (18), perde- (5), pherde- (5^) -ge- 
smide. pfárdgeschmeyd (134). pferd ge- 
sehmide (67 sem.). pherd gesmeid (1 
sim.) gesmeyde der pherde(3). gezierd 
(6, 76) o. gesmid eines rof (6), geschmeid 
an einem rof (76). ghesmye van enem 

aerde Rad sim.) gezierde des pherdes 
1). perde gezug (17). satalziugi (Gt). 
gereite; sehudir; govertivre (Sum. ?. 
covertiure BM. $69). giraite (127). gereyt 
von pferden (68). eyn getzugh van per- 
den off cyrait (132). pferd deck o. ge- 
Schmid (110). satel deck (64). ross teckin 
93). ros decke (19). rof-deck (8), -decke 
n -d. Z7 dek (4). 

Fa-, fal-lerare ziren equos (9). zie- 
ren (8 &e.). cyren (132). 

*Faleriana (sé. val.) valerian (93). 

*Falerium v. F'aler-a, -num. 
Faler-num, -ium (9), falcerium (69, 

134), valernum (q. v.) gut win aur 
guotter (64) eedil (9) weyn. rainfal (91 

Falernus v. Falon. 

*Phales (»« pales) 4. domus pauperis 
arme-, var. armes-hauDe 7 dea pastorum 
gottin der hirten (74). 

*Falianus v. Fasianus. 

*Falica v. F'uliea. : 
*Falidire («ws fastidire? cf. valida?) 

virsmahin (19). v'smaen (11). 

Faliseus (7. culter? securis Pap.) sew- 
sack (111). plümpling (Fris.). 

*Fallacia (cf. fastema) triegunge (6). 
be-tr. (1), -trigung (4), -trichunge (5), 
-dreginge (23), -trugnuf5 (16), -tryegen- 
hafftikeit (18). drygunge (19 &c.) drie- 

elichkeid (17). betrügliehkeit (65). pl. 
duozsie (11). 

*Fallacium (sf. palatium) pallas (55). 
*Fallaera kranch damit man wein 

abzieht, var. wyn abzeücht, vnd stein 
vffhebt (15). 

*Fallangium v. Phalangium. 

*Fallanx v. Phallanx. Falangis. 
Fallax. 

*Phallanx (a/ph. pa-, aws palens?) 
i. vagus, fugiens flichtiger (76). 

*Fallariea v. F'alariea. 

*Fallatia (sí. vallatio) v. Septum. 
Vallacia. cf. F'astema. 

*Fallatio lugene (Sum.). 


224 FAL 


Fall-ax, -ox (l1), -anx (76) trugen- 
(1, 76), trügen- (6), trogen- (5), Ad. nd. 
drogen-, driege- (17), betryegen- (18), 
lugen- (Y) Ad. -haftig, nd. -achtich (11), 
-haftich (29, 93). be-trüglich (64), -dru- 
gelieh (1). tryeger (64). falsch £ vnge- 
wisch (10). fals 4 mysdruwig (12). 

*Fallena &c. v. Falera. 

*Fallerare v. Falerare. 

Fallere Ad. nd. bedriegen. Ad. be- 
triegen, -trigen, -drigen 7 felsen (13). 
feylen, vormissen (23). dreghen, tuschen, 
gecken (22b). 

*Falletra v. Fallera. 

*Fallimonia v. F'ellemonia. 

*Fallio (7. assatura, cf. farcillio) ain 
prat (76). 

*Fallox v. Fallax. 

*Fal-lum, -mus v. Falon. 

*Phalo v. Fala. 

*Falon weinberck (9). falum eyn 
win berg (17). 2. vinea (148). ?. locus 
vbi crescunt bona vina (66 &c.). fallum 
id., et. ein hel; falernus 4. mons in quo 
cr. b. v. (110). fanum (a/ph. falum) :. 
m. 4n campanea, vbi crescit bonum vinum 
(16). falmus win bere (sc 8). 

Phalon 7. ónago (66 &e. cf. falan); 
gr. i. lignum lat. (neben calon éd. Br.). 

*Falora v. F'alera. 

Falsare Ad. nd. va-, ve-lschen. fel- 
sen (5), -Ben (21). faleh machen (6:). 

Falsarius hd. nd. ve-, fa- (68, 110, 
132), fei- (6) -Ischer. fa- (5^, 18), fe- 
(9) -Iser. folBer (21). 

False falschlieh (75). 

*Falsidius (est quidam tribunus, aus 
faleidius) richter (11). 

Falsifieare (7.falsare 66 &c.) felschin 
(bb, 75). falseh machen (110 &e.). 

*Falsigrama ein falsche geschrifft (64). 

Falsigraphus (Gl. m.) ein falscher 
schriber (64). 

Falsiloquus falscher redner (75). 

Falsitas falscheyd (19). falBheyt (5b). 
valscheit (11, 4, 2 

Falsus Ad. nd. valsch. fals (5). falf 
(21). falss (11). falsheit; falsum fal; 
ffim vnwar (b). 

*Phaltes v. Psaltes. 

*Faltilones waltistula (131). walda- 
stuola (131, e uendistul (Gf. 6, 664). 
fantilones uendilstut (? 5. 3, 540). ful- 
trum (cf. h. v.) stul 7 ualstül; vol- 
oehtetra/ -octena-hoctetra(-hesteera 
Gf.) valtstuol (131. cf. Gt. 7. c.). valotretra 
waltstul (74). voluetra waldstule (75). 
gewalt stuol (76). philoeteta valdelstvl 
(Sum. IV). 

*Phalum v. Fala. 

*Falum v. Falon. 1 

*Faluppa (7. palea) aghe, kaff (147). 

Faluus falber (74). 

Falx (oft. faleastrum ; alte Formen 
w. Q. bei Gt. 6, 89. BM. 667) seg-ensa (93), 
-insaà (141), -esse (66, 151, 152), -e[) (67, 
134), -es (91), -eisen (Fris.) ssgeysen 
(126, 128). belg. seyssene 7? zeyne (128). 
seyce (22). segen Z sans (1). sich £ sens 
? senf) (5). Ad. si-, sie-, sig- (19), se- (125) 
-chel; sichil (8, 9), sygel (13). hant- Z 
zan- 4 ern-sichel (75). md. zekele (23), 
sekele (22), seckel (147), zokel (11), sikle 


FAM 


(99), heckele (22). heph (7). heppe (9). 
happe (74). rebmesser (74, 93). 

Falx arboraria, 4 f. syluatica (99) 
hag- (126, 135), stok- (99) -messer. heppe 
(Xi.). hope (99). gertel (126). 

*F. dumaria kreel (91). hagmesser, 
gert-er, -ner (Das.). 

F. foenaria ság-eysen (135), -yf, 
meeg (Das.). 

F. putatoria heep, ráb-, schneid- 
messer (Das.). 

Fama Ad. liumint (b), lum-ant (T, 
12), -unt, -ut (21), -elt (8). lim-unt (18), 
-ut £ -ung (65); lobsamige red £ lainten 
(1523), laimenten, v/g. leumat (153), laen- 
ten, vig. leümut (755); geruch-t, -te (19). 
rocthe, Mrg. geructhe (13). rochte (23). 
ghe-r. (22). gericht (10). nimerde (99. cf. 
nieuw-maere nuntiwm Kil). lob mer (91). 
Ad. lobe (134), lob. roffe (18). geschrey 
(68, Fr.). geche 7 guft (Fr.). fama volat 
es schilt v8, ist vügeschollen, gatt die 
mere (65). 

*Famare v. Famere. 

Famare guten liumint (5), guden 
lumut (21), gut lob (76) geben. limuden 
(18). vIumanden 2 ví sprechen (17). be- 
ruehtigen (19). wol ber. (22), rochtighen 
(23). be-r. (11). loben (T, 4). 

*Famatorium wiedertragung o. rede 

74). 
Famatus ein ver- 7 be-rumpter, varr. 
-rümpter, berufter, gezygener (65). 

Fame-licus, 7 -tieus (66 &e.), ? -rius 
(76) hd. nd. hunger-ich, -ech (22), Ad. 
ig, -ieht (18), -ing (5). hongerich (132). 
fastendo (7. éecunus als lat., verm. miss- 
verst. ahd. Glosse zwischen saturus und 
famelieus 1). 

Famen (i. loquela 16) wort o. rede 
(8, 9, 4). 

*Fa- v. Fo-, Ila- mentum. 

F'am-ere, -are (76), -escere Ad. nd. 
hu-, ho- (11, 132) -ngeren. 

*Famereus (aus funereus?) doitdre- 
ger (147). 

*Famerius v. Famelieus. 

*Fames v. Fomes. 

Fames Ad. nd. hunger. h. o. flof) an 
einem visch, v.-feder grece pina (14. 5« 
pinna!) honger (11, 19, 132). 

F'amescere anheben zu hungern (18). 
der-h. (75). 

*Fametiecus v. Famelieus. 

Famfa-, 4 fanfa- (136. £tal.),7 famfo- 
(Gl. m.) -Iuea (aus pompholyx cf. Dz. 
Wtb. 138) ags. lea-, lae- (136) -sung, faam, 
uuapul (94, 136), vapul (Gl. m.). famfe- 
lueas ags. lesungae (Hpt. 5, 197). 

*Famia boef gerucheze (19). quaet 
gherocht (11). 

Fami-eus (147, Br., G1. m.), -tus "o 
4. locus siluestris iuxta castra vbv solent 
deambulare astrenses (sic) ad pellendum 
famem, vnde in cornuto : officium futi 
faciunt famito marcati 4. e. tali loco (16). 
garbredery (147). 

Fami-dicus, -ticus (17) (£g. quimi- 
dieus qui cería dicitur 136, garrulus G1. 
m.) wort- (8), wor- (sc 9) -haft. warhaff- 
tig (szc 11). 

Familia (a femur Br. &.) Ad. nd. 
gesinde. gesunde (10, 18). huf-g. (V) Ad. 





hus gesind szm., hauBge-synd (134), -sin 















PHAN 


(3). haushab (126). hiwise (104). eehalten | 
(65). maisnide (99). | 
*Familiari (cf. famulari) vnderdenig |. 
sin (5). | 
Familiaris hd. nd. heyme-, heymme- | 
(5), heume- (13), heme- (8b, 23), gesel- 
18, 19), Ad. dienst-, dinst- (4), dienstbar- | 
(13) -lieh, -lig (85), -lech (99). kisuasir |. 
(104). dienstber (76). frund (110). heyms| 
lich in vruntschafft (132). | 
Familiaritas gesel-schaft (19), -seap| 
(1D). sunderlichkeit &c. (65). dienstper-| 
keit, gemeinschafft (74). | 
*Familitium dienst (75). 
*Familium dinst (19). dienst 
*Familla v. Fauila. | 
Faminare sprechin (19). spreken (11). 
*Famitieus v. Famidicus. 
*Famitus v. Famieus. | 
*Fammum (aus faminum?) wort (16), | 
Famositas weitmerigkait (76). mer-! 
lichkeyt (18). 
Famosus marer (141). weitmerig (76).. 
wit mirckelich (5). wid merckelich EN 
mere (99). merlich! 
achtberZ gar mirk-| 


wide merclie ( S. 
(13). merclich (6, 1). 
lieh (17). verschreit (128). wollewntig (1, 
3). leumter, gelumeter; g., varr. ge-| 
lümter, -lamter mensch (75). lium- £| 
lügen-haft (rr.). ver-rühmt, -schreyt(Fris.).' 
Famula Ad. magt (67), meydt (66 
70); dienst-, dinst-magt, -maget E 
-maygd (5), -meit. denst maghet (23). 
dir-ne Z -en (15). i 
*Famula (Aerba) frawn kraut (9). 
Famulamen v. Famulatio. 
Famulari, -re vnder- Ad. -denig, 
-tenig, -tánig (134), -dinstich (18),-md. 
-denich, -danieh sin sZm. dinstbar sein| 
(16). vndetennig machen (-ri 67). Ad. 
dienen, dynen (9, 4). 
Famul-atio, -atus, -amen, -icium 
(16) hd. dienst, dinst. nd. denst. | 
Famulosus diensthafftig (3). | 
Famulus kneht (8^). Ad. dienstj! 
dinst-, nd. denst- knecht. Ad. diener. 
*Fan (cf. fano?) é. longum cingulum 
quo pueri ligantur in cunis (16). | 
*Fanaieus v. Farnaytos. | 
- 


(11). 



























*Fanalia v. Funale. 
*Fanariolus v. Fariolus. 
Fa-, pha- (64, 75) -natieus sacerdos! 
der afgodyen (132), abgoet (110). kuster' 
der kirchen (75). irre- (17), vn- (110), on-. 
(132) -synnig. doll (110). mit stonden| 
doll (132). manig, var. menig (64). fanac 
tica est res falmine tacta (v6), arbor) 
fulmine £. (129). . l 
*Fanceola v. Castanicus. Flauiola. 
Flammula. ! 
Faneulum (ef. prc.?) i. fe- (142, Gl. 
m.), fu- (141, Gl. m.) -niculum. 1 
Fanellus v. Vanellus. 1 
*Phan-es, -on (Voce. ex quo), fanes 
(Gemmae) 2. apparitio (IL. c.). erscheinung | 
74). ] 
i de que v. Famfaluca. 
*Fanga v. Vanga. 
*F'ann-i, -iearii v. F'aunus. 
*Fannus v. Vannus. 
Fano fan 4 hant fan £ manippel (65) 
*Phan-ola, -ula (sacerdotis 93, ); 
manipula sac. 18. cf. prc., pa-, pan-4 


FAP 


nula, planeta) stole (23). stale (18). 
stal (D, 6, 74, 110, V. a. 1477. 2. stabulum 
sic 74). stall (132). stail (V). stul (Z. sedes 
sic 91). schale (11). schal (74). 

*Phanon v. Phanes. 

*Phansma v. Phantasma. 

*Fantale v. Fatale. 

Fantasia gespenste (6). trugnisse o. 
eyn selb komende ynbildunge (9 Ann. 1). 
elbiseh betrugnisse, eynbildunge, selb 
komende vnbedocht (25. 2). sins selbs 
'getrugnif) o. selber kommende inbildunge 
vnd dye ym leydet (15). eyn inbildung 
2unbedachtes ynkummen £ ein trügnuf 
(63). trygnyb (4). betrogniz (5). gedrug- 
nió 7 vngedumme (17). vngetume (16). 
bedryegnis (18). gespottenes (21). nd. 
spot- (spoc-? 22), spok- (23 &e.) -nisse. 

edenck in dem heupt (8). be-denekunge 

57), -dunckunge (66 &c.), -dencknisse (68, 
193). droume rede (62). Ad. nd. fantas- 
ie, Ad. -y, à (5), -ey. 

Fantasiari, -re (l, 2, 68, 74), fanti- 
sari (76) Ad. md. trachten. Ad. be-tr., 
-drachten (133), -duncken, -dencken (68, 
132). trach-ken (1), -en (2). druchten (21). 
drueken (18). ay-, grau-sen (4. horrere 
74). Ad. fant-asyren, -1isieren (134), -esern 
(10); phantisiern (67). 

; *Fantasis 7. cella i» anter?ori parte 
capitis (16). f. tella (sc) in dem fürder- 
deil dez heupts (8). Cf. cellula memo- 
atiua. 

| Fantasma (-ata pl. 91, 62), 4 fasma 
(14), phasma (Br.), phan-tasma ? -sma 
148) be-triegnuDs (1 sém.), -trugnif) (69 
SUm.), -tr. des traums im schlaffe (75), 
trugnuf 7 -dunckenheit (134, o fantasia 
Jon), -drugnib (132), -troenisse (8), 
dryegnisse (18), -duneknisse (56 sém.), 
duneisse (? 55), -dunckenheit (68, 134), 
dencknisse 7 -droefnisse (132). trugnuf; 
5rachtnufó von vnwissenden dingen (74). 
trügnuD (63). trigniD (4). betrogniz 7 
dufels bedungnis (5). bedrugnes; des 
yfels spottenes 7 duckenes (21) ge- 
rueknisse (85). eyn drog (19). dróch 
13). droek (11). gitroch (141). ghedroch 
boeken 7 een droem (108). droge- (23), 
droch- (22). dunk- (22, 23) -nisse. duuels 























*Wantasta vngedom (11) elbischer 
74). 
cH rasen, toren (74). 
Fantasticus irrsynnig (1).irre sinni-g 
10), -ck (59). trugelieher (7). trüg- (6), 
roge- (5), druge- (8b), druch- (21), dry ge- 
18) droghe- (23) -heh. pi. halbnarren 
62 


Fantilones v. Faltilones. 
*Fantisari v. Fantasiari. 

*Phanula v. Phonola. 

Fa-, pha-, va- (1) -num (cf. delu- 
rum) Ad. nd. bedehus. Ad. pet- (74), 
eth-, bet-hauf.. gotz huys (132 sim.). ab- 
otshauDe (74). eyn hu (91) tempel 
14, 18, 23). apt gode tempil (8). mon- 
ter (99). 

*Fanum v. Falon. 

*Faonius v. Fauonius. 

*Fapulare v. Vapulare. 

, Fapulpa (aus apluda?) gall. faitas 
1922). 


DierzwgACH GrossARiIUM 


I 
l 
l 
| 
l 





PHAR 


Far Ad. nd. mel, mele, meel. melb 
"s meyl (13). simelin mel (6). tinkel 
91, 96). dinkel (85). weytz o. speltz (110). 
weyfs (0). spelt (132). grye£ 7 gryebmel 
(65). encorn (100). 

Far eandidum ammelkorn (Chytr.). 
*Faraballum (st. sar.) ledir hoDe (8). 
*F'arago v. Farrago. 

*Pharan, paran (17) (hór.) wüste- 
(9), gruf. wusti- (17) -nunge. 

*Pharaphonista v. Paphonista. 

*Farato-mae, -bisee (Pap.) (V. syrtes, 
5t. paraetoniae Lucan'*) santquel (131^). 

*Pharatrum v. Pharetrum. 

*Farbieula (auis) merling (76). 

*Farea v. Furea. Creagra. 

*Phareas v. Pharias. 

*Far-cillio, -silio (11) slacht- (19), 
slae- (11) -brade. 

Fareimen (i. caro concísa minutata 
Br. &e. €f. sq.) hd. wurst. hd. nd. worst. 
worscht (17). ein brotwurst (4). pl. farci- 
mina, -nia (76) sunt carnes minute incise 
wurste (66 &e.). wurst (134). worste (132, 
133). volsell van worsten (132). wirst fyll 
(68). sivlle (Sum. cf. (85, 70 v.). 

*Far-cina, -sina (11) swnt carnes 
diuise (11), secate (19), menute vnde fiunt 
farcimina (von farcimina untersch.; 66 
&e. cf. prc.) gehagel (19). helkelse (11. 
st. heck.). 

Farci-, farti-re, -nare, 7 farsi- (147), 
faci- (alph. fare- 16) -nare hd. md. 
worste, Ad. wurste, würste, wurst, worst, 
worsten (132), wirscht (17) machen, 
maken. worsten (11). Ad. nd. vullen. Ad. 
follen. willen (13). welln 7 mesten (9). 
einschoppen (126). 

*Farcinia v. F'arcimen. 

*Farcinosus 7. tortuosus 0 curwus (16), 
scabie enfectus (Gl m.). 

*F'areseus v. Phariseus. 

Pha-, fa-, va- (5^), -retra, pharitra 
(1) koger (21). kegzer (13). Ad. cho- 
(1042), ko-, kó- (3, 19, 151), ku- (7, 18, 
20) -eher. pijl- (132), pfil- (110) -kocher 
? geschutz sim. koker (23). bocker (sc 22). 
kaker (11). 

Pha-, fa-retratus, pharetraetus (110) 
sneller (74). gekochert (110 &e.). 

*Phar-etrum, -itrum /7 -atrum 7 
-etum (74), -etrus (4) Ad. boltz. ront 
(21), sehiblet (6) boltz. schibelichter 
pfile o. b., varr. holtz (15). schilacht holtz 
(0). eyn zile bolez (18. cf. Sm. 4, 252). 
cZil polez (4, 47). eyn ezele- (17), ruch- 
(5, -bultz. en runt bolte (29). eyn pile 
(11). 

Far-fugium, 7 -ranum (144), -fara 
(143, Kil.) -fenum (Ki.) ( populago 143, 
Ki., tussilago 7 vngula caballina Kil.) 
brandlattich 7 roDhub (126, 144). dotter-, 
moof)-, matten-blum (143). peerds klauwe, 
hoefbladen (Kil). 

*Fargia (aws herba marie? q. cf.) 
weyDwurtz (74). 

Fari Ad. sprechen. md. spreken. 
sprecken (19). reden (17). redden (6). 

*Pharialis (cf. farissa?  epiciclus. 
tyburnium.) sper lach (9. cf. BM. 924). 

Phar-ias (74, Ki.), -eas (23) auffricht- 
liehe slang die auffriehtlich geet (74). 
en slange de dar geyt (23). 








FAR 225 


*FFaricapceia &e. v. Farricaptio. 

*Pharicid-a, -ia (23) (allg. untersch. 
von paricida &c.) hd. nd. dot sleger. 
tod schiesser (134). manslacht-er, -iger(74). 

*Pharicidium (cf. prc.) dot- Ad. -slag, 
-schoBe (152), -schof) (67), -schos, nd. 
-slach. totschosse (i151). tod-, doet- (132) 
-schuf) (69, 1102, 134), -schutz (68, 132), 
off die sehutzen gewalt hait (132). todt- 
slag (74). 

*Waridus v. Farius. 

Farina Ad. nd. mele, mel. melb (64c). 
melle (22). mell (110). meel (64b, 132). 

*Farinaea (cf. sq.) eyn boese wijff 
die oere boysheyt onder medicinen be- 
drijft (147). 

*Pharinacia v. Farmacia. 

Farinale ags. meale hus (ci. Aeitr.). 

*Farinare melbelen (75). 

*Farinat-apula, -um v. Farmac- 
opola, -um. 

*Farinatus vol meyls (13). 

Farin-ula, -ola ein wi-, var. we-ntzig 
melbs (65). melbel (v5). 

Fa-, fana- (129) -riolus puchtichter 
(74). ?. poeta € dictator (16, 129), propheta 
qui fatur (G1. m.), hariolus (138). 

Pbari-seare, -zare, -sare, fariscari 
(74) (4. déuzdere dc.) scheyden (9). ent- 
rechten (74). 

Phari-,fari-, fare-seus (i. díuisuus dc.) 
ain gaisehlich' (gaistlieh?) iud (6). eyn 
geytlich judde (1). eyn abgeseheydener 
(9o, 9, 65). a. gelst (Kaisersb.). abege- 
scheiden (10, 12). 4ó gut dunekelgut (12). 
eyn glibener (7, 11). glisener (17). pi. 
die paydent halber (Ll, 3. cf. paident- 
halbner praevarícator Ow.). 

*F'arissa (si. sar., »« pharetra pil 
kaicker 147?) eyn phylehach (19).-pijl- 
haeck (11). 

*Faritalia vuarm-muas (Gf.). 

*Pharitr-a, -um v. Pharetr-à, um. 

*Far-ius, -idus, -rius, -ridus (mur n 
Mss. mog., aus farreus :farrago »« varius) 
hd. nd. gemeng-et, -ich (22). bunt (farius 
it 

iiA v. Farracum. 

*Farmaca-pla, -pola v. Pharmaco- 
pola. 

Farma-, pharma- (Gf.) formi- (141, 
Sum.) -eeutria, -centria (132, 141), -zeu- 
tria (Sum.) zoubrarin (Gt.). zubirara (141). 
zóberere (Sum.). zauberin (110). touersche 

132). 
) Farma-ceia, -tia, -tiea (76) salben o. 
erezeny (8). poisun (99). farina-cia 4 
-tum est medicina salben uar (V). far- 
macia (66 &e.), -inacia (67 &e.) esé eesus 
(s. census? cf. pharnatia Gl. m.), easus 
(70) pilorum (»« pillularum ?). 

F'ar-macum, -inatum (74), formaton 
(76) salb (74, 76, 93). salbung (74). 

Pharmacopola, farmacea-pola (14, 
(93), -pla (8), formaco- (64), frinaca- 
(76), farinata- (1) -pula, 4 sarmataeula 
(74) salb-verkoffer (93), -verkofer (v6). 
salben-virkeuffer (8), -v?kauffer (1, 64, 74). 
smer snyder (8). apoteeker (111 sém.). 

*Farmati-a, -ca v. Farmacia. 

*Farn-aytos (8) -aieus, -oyeus (16), 
fur- £ fa-naicus (74) (4. ezppus) stog 
(8). stoe (120, Sum.). stóch (121). stock, 
st. der gefangen, diepstock, block (74). 

29 


9 


- 


6 FAR 


*Farnatum v. Farracum. 

*Farnoyeus v. Farnaytos. 

*Pharo (cf. pharao egypt. 2. cesar vr.) | 
konnig (8). 

*F'arra v. Farro. F'erra. | 

Far-raeum (147, Br., Gl. m,), -Cratum 
(74), -rata (pl. Pap.), -natum (76) 7. 
pilis ez farma factus (16), puls ez farre 
facta 1 pinguis cibus up sim.). muD von 
mel, melmuf3, mufàmel (74). meelbry (147). 

Far-, fa- (76), for- (Gl m.), fo- (1) 
-rago (2. vilis herba € auena, mixtura 
pabulorum dc.) atztz (quod datur porcis 
ad ?npinguendum 1). hd. grop (5), grob, 
gemengt (75), gemischet (T, 75), gemischlet 
(126) fuoter, futter. grat (, vey wder 
(23). srate, Mrg. grot (13). grof) kleyen 
(sie 17). grieDe 7 khen (11). grewzz (1). 
grews (71) grutzen 4 grief-, var. gries- 
mel ( Kinderspeise 75). grueze (12, l7) 
multzer (135). grutz, wick; schuler, 
sampnung der sch.; vngereden mel (74). 
wicken (76). wigken- (17), weckin- (8) 
-gemenge. ein misch-, rasp-, zusammen- 
schwarb-leten (126. cf. Sm. 2, 642. 3, 
141, 548). gerstin bluost (64). gschod (75. 
cf. wett. futter vor-, vor das vieh schiit- 
ten; schütte strohs; «. s.v. cf. Fr. 2,236). 
ags.scaetfr (7. brora /at.? 145. cf. broma?). 
* *F'arranum v. Farfugium. 

Farreus weytzin (110). meelich (132). 

*Parrica-ptio (66 &c., 14, 110 &c.), -ptia 
(Gl. m.), -peia (17), -psia (74), -tia (76), 
fari-capeia (23), -earpstia / farni- 
eaptia (gall. tremoure &c., qwia far 
capit Gl. m), far- 7! fa- 7 ca-ricapsa 
(15), farrikapsia (8) (7. cista que. eapit 
farinam; eapsa, citula, sulgarium &oc. 
75) mel- Ad. -kast, -kaste (133), -kasten 7 
-uaf) (75), -waD (8) -kist (23, 68, 110), 
-kyste (132). eyn east (farine 11). pentel- 
kast (sc 74). 

*Farridus v. Farius. 

*Farrigo v. F'arrugo. 

*PFarrikapsia v. F'arrieaptio. 

*Farrius v. Farius. 

*Farr-o, -a (cf. reda) schlit-ten Z 
-kuchen (75). 

*Fa-, fe- (alph. fa-) -rrugo (quasi 
farris, ferris erugo i. Zmmundicies 
alicuius rei 110 &e., cf. ferrugo) rost 
(110, 132). 

*Farr-ugo, -igo (19) im sp?ca dop (11, 
19). knop (19). 

*Farsa wurst (Sum.). 

*F'arsa ?. fatigata (139). 

*Farsaria v. Tussilago. 

*Farsilio v. Farcillio. 

*Farsina v. F'arcina. 

*Farsinare v. Farcire. 

*Farsus wol gefullit (8). 

*Farta, g. -te vol (8). 

*Fartago schuber (2. cf. Sm. 3, 313). 

"Fartalia (7. patella; aws sartago? 
cf. faritalia) phanne (Sum.). 

*Fartalicium v. Fortalicium. 

*Fartieia felg do mit man wurst 
macht (74. cf. ladum &o.). 

*Farti-nare, -re v. Farcire. 

Fartor hd. wurst-, würst- (1), würste- 
(6), wirseht- (17), hd. nd. worst-macher, 
-mecher, -maker. wurster (74, 93). fuller 
(8^). kuter (23). kotter (74). meezler (18). 


2 





FAS 


F'artorium, fore- 7 foc-oreum (7. 
locu8 carnificium vbi intestina emundant | 
75) worst- (8), kottel- (4), küttel- (3), 
kutel- 7 suddel- 7 sidel- (75) -hoff. 

Fartum full, wurstfulle, gehackt 
Heisch (74). fülle (126). wlnisse (11). 

Fartus ptc. irwilt (13). 

Far-, fer-tus, f. panis flad-o (120,| 
121), -e (100, Sum.). 

Pharus eyn groD berch (18). em 
grot b. in deme mere(23). turn auf dem 
mere (9). allergroster t. in dem m. bey 
alexandria (74). eyn dorn uff (8), offe 
(17) dem m. 

Fas, phas, pas (76) vr- (19), or- (85) | 
-laup. or-laub (5), -lof (28, 100). erlaubt 
(1). hd. zime-, zeme-. ezim-, zem-, bil- 
? get. (88), nd. teme-lieh. behorlich off 
eyn weth, opgesetzt a deo (132). 

*Fas v. Fascis. 

*Phasallus v. Vasallus. 

*Fascenni-a, -na &e. v. Fastema. 

*Fascennine v. Fescennina. 

*Fasceoli v. F'ascialis. 

F'asces pl.(z. honores 66 &c.) ere (11). 
ags. god-uuebh (94); faees guoduue 
(136); cf. Gt. l. 646. 

F'as-cia, -tia (75 var., 16), -ci (85), 
-eiga, 4 -eciola (66 &c.), Z -ciala 7 fa: 
ciale (147), uascia (16) (7- arphago 147) 
windel (85). w.-snur (16, 77), -snore (13), 
-snor (23), -snoir (147), -bant (11, 225), 
-band (19). windel o. wage snür (6). Ad. 
wage- (16), wig- (49), wickel-, wegkel- 
(21), wikel-, har- (19) -snüre, -snore, 
-snur, -sehnur, -snor, -snoer (19). bind 
(93). binde (23). bende (100). bendel (1). 
bursten bender (8). hosenpentle p. (111). 
wiegpannt (1) wigen- (4), wiegen- (76), 
wegen- (b, 23), waghen- (22), wickel- 
(110),wige-Z mamme- (99. cf. f. mamallarum 
132 &e.)), manne- (108), wynde- (147) 
-bant. veesche (108)  windel doeck 7 
snoer (132). pinde da die kint gebunden 
werden in der wagen (75). eyn zwenger 
(1€. cf. alim. thvengr corrigia mhd. 
zwinge copula wu. dgl.). vbermuder (75). 
iebermieder (76). ower- 7£ ober- (75), 
vnder- (76) -hemde. liste (Sum.) muder 
als auf einem frauen hemde (74). half- 
(Fris.). 

*Pasci-alis, -ale, -a, -eulus, -olus, 
-ola, fasceoli (141), fasiola (104) win- 
dinga (127), -tinga (141), -tinge (104), 
-dinch (121, G£.), -dine (120, Sum.). 








F'asci-are, -ari (111), -re, fastior 
(pss. 16) winden off snoren (132). win- 
deln 7 betrigen (9. »« fascinare). ein- 
fátschen (126). wiekeln (111). in-w. (110). 
binden (110, 132). 

*Fascei-eula, 7 -ola (75), ? -s (1) en 
grot bant (23). wintschnure (75). 

F'as-, fa- (47) -ciculus, 7 -cillus (74) 
bundelin (7). gibuntilo (141). gebun-deln 
(47), -telin (Sum.), -t (17). bunt- off pex- 
chen (132). paquet (126). bort (13). borde 
(23). burden (11). burd- (65, 110), busch- 
(65) -lin. bordenken (99). purden ; welle- 
holtzs (74). garbe 7 sichling (16). f. 
mirre eyn gebundelin vngemachs / bit- 
terkeit (12). 

*Faseiga v. Faseia. 

*Fas-cile, -sile (11) (puerorum) hair- 
seyle, Mre. ein herenseyle (19). haerseel 





(11). 


FAS 


*Fascilire v. Fastidire. 

*Fascillus v. Fasciculus. 

*Fascilo v. F'adulus. 

*HBa- v. Fi-, fu-scina. 

F'ase-, fast-, faec-, fass-inare win- 
den (11, 19). be-w. (17). wiekelin (19). 
beburden (1). pepurden (3). sieren (108). 
v-s. (11), -schiren (99), -sichern (85, 9) 
vergalsteren (126, Fris.). hd. zaubern, be- 
Z. (5^), ezevberen (3 sim.), verzóbren (25), | 
toueren (132). betriegen (8). begeuckeln 
(9). breuwen (u£ aues 108. cf. brauwen 
ornare Kil). fas-tio 7 -tineo 7 -sio 4. 
incanto 4 adulando decipio (16). 

Fascinatio zeubernisse (8). maserune | 
(Z. laus stulta Gt. 2, 881, 7. q. ags. mals- 
erunga Goth. Wtb. M. 17). 

Fase-, fass-inator zeuberer (8). em | 
zovbrer mit werken (93. cf. incoantator). | 

Fascinine v. Fescennina. 

*Fascinolae v. F'adulus. 
*Faseinula v. Fuscinula. 


Fascinum zóber (121). zhober (100). 
hd. zaub-erey, -rey, -ery. touerye (132). | 
Fasciola (7. fasci-a, -alis, -cula qq. | 
v.) hd. binde (7), arm-b. kleinbind (93). | 
bendle o. schnierle (91 sm.). halGgóllexle 
(126 sim.) wagen- (110), wickel- (88), | 
wint- (75) -sehnur. eyn lays off wonde | 
bendelchen (132). lofóbendel (42). lesser | 
bind (92). 1f 
*Fasc-, fass- (11) -iolus (7. fascialis | 
qo) bendel (100). bint-ryeme (19), -ryem | 
(11). 
Fasci-s, 7 -cula (1), 7 fas (65, 100). 
hd. nd. bord-e, -ene (106). burd-ene (99), 
-in (68), Ad. -e. last (68 &e.). panndt (1). 
fartel (Hen. cf. fardello &ec. nz. wtb. 199). 
*Fasciterium &e. v. Facitergium. 
*Fascium eyn wyege (19. cf. faleis| 
id. Gl. m.). fassinum wiege 7 p'apus 
(priapus, »« fescennine? 11). 

Fase, phase (7. transitus) hd. vber- | 
ober- (b) -gang. übirfart (8). ouergame| 
(23, 132). phasae ( per ignem) phase (Gt.). 

*Phasedes &e. v. Fasianus. 


F'ase-, phase-, base- (Gt), phaze-| 
(141), face-, faze-lus, 4 phasellus (126), | 
pahselus (76) hd. eyn groz, grof, kleyn | 
(66 &c.) schiff. groz scheff (3). schiflm| 
(93, éewtoris 8). schiffelein (9). luttik 
schep (23). eyn sehiff (8, 19). en sehip! 
(11). sturescif (Gf. ain schif mit aim 
bom (pahs. 76). waidling (74, fas. 76) 1 
caue scheff (1). caueschef (2). kane (55) 
10, 23). kaen (12). ein eleyn schifflin| 
(134), schepehen of boetchen ; achen (132). 
nachen (7 &c.). nach (21, 49). nagen (13). 
nawen (126. cf. Sm. 2, 661). zolle (8. of. 
eymba). tulle (9). chiel (141). faselly 
(Fris.). ] 

Fa-, pha-selus, -seolus, fasiolus| 
(Sum. VI) (egumen) wolff streel (Z. lupi- 
nus 64). fas-ól (93), -eln (143, Fris.), -ilieny 
(26). fáDlen (126 szm.). arwiz (Sum.). | 

*Pases v. Fasces. 

Fasci-, phasi-, fassi- (136), faei- t: 
faysi- (11), phase-, fase-, vas- (q. *. 
fays- (19), fes- (147), fali- 7 foli- (9). 
fal- (8), fursi- (943) -anus, fasionus| 
(16), phas-edes (23), -ides (76) Ad. pha-/ 
fa-, va-sant. phas-hant (9), -ent (19)] 
-ehon (-thon? 90), -yan (29), -elhan (4) 
hd. fas-yant (5^), -àn, -ehan (1), Àbor) 































FAS 


(84), -elhun (4, 75). vas-and (6, 9), -han 
(45), -huon (102). faBhan (91). fysan (152). 
feu- 7 pheu- (23), foy- (22) -san. pheiz- 
4 veiz- (11), feys- (132) -aen. vesayn hoen 
(147). moer- (108), byrcken- (77) -hane. 
vrhan (88). ags. uuor-, por- (943) -hana 
(943b), -hona (126). 

*Fasiolus v. Faselus. 

*Fasionus v. Fasianus. 

*Fasis sete zu brechen (8). 

*Phasis v. Emphatice. 

*Fas-ma g. -me, 4 -matis (4. «doma 
Gl. m.; cf.fantasma) nachts gedwesniss 
147). 
| Eos v. Fadulus. 

*Fassianus v. Fasianus. 

*Fassile v. F'ascile. 

*Fassina-re, -tor v. F'ascina-re, -tor. 

*Fassinum v. Fascium. 

*Fassio v. Fascinare. 

*Fassiolus v. Fasciolus. 

*Fassorium v. Fossorium. 

Fassus bekant (8). 

*Wastanum (a/ph. fase-, cf. fusta- 
1um) sardók eft parchen (109). sáerdock 
| fasteyn offt sarack (132). ein sarck (s?c 
(10). serg (68). 

*Fastema ;. elausibilis fallacia ain 
rogelschlag (76). Cf. fascen-ia (Br.), -nia 
74) -ninà (147, Gl. m.) 4 clausibilis 
vallatio (Br., Gl. m.); hamey off staecket 
147); plausibilis fallacia schmachende 
irucknuD; zawberin (74. »« fascinare). 

*Fastemme &oc. v. Fescennine. 

*Fastendo v. Famelieus. 

*Fastia v. Fascia. 

*Fasticare (cf. faciscere) 2 frequenter 
"acere (76). 

Fasti-diari, -diare (134), 4 -dire 
1102), Z7 -re (68, 110, 132) v'drie-ssen (6, 
15, 132), -Den (134). v'dryes (132), v'drie 
(68) v'druD (110) machen. fastire v^ 
imohen Z hochuart triben (6). 

*Fastidigium ve. Fastigium. 

Fastidiose verdrieDlieh (75). 

Fastidiosus Ad. v'drieB-, v'drif-, 
Vtnf- (18), v'dries- (1), v'dreB- (21), 
vdrub- (8^), nd. vordret-lieh. ver- 
driessig (69, 110, 134), -triessig (110b), 
-drüDig 7 -achtig (128), -drisselich (152). 
Vdrossen (8, 68, 75, 76). vol verdries 
132). maflleidig £ vnwirsceh (126). hoch- 
art (8), -fertiger (75). 

Fas-tidire, -cilire (1), facidire (a/pA. 
ast- 76) (cf. fastidiari) Ad. v'-triessen 
110) -triben (18), -driessen, -driDin, 
drissen, -dreióen (85), -smehen sm. 
"drieBunge doyn (5). v'drefing don (20). 


rerdryDung thun (T). vordreten; vorsam | 


si. -sman); houart driuen (23). v'drieten 
11). hochfart treiben (1). nieht mogen 
E t walgen (Z. tedere (132). ereken 
196). 

Fastiditus verschupft (126, Fris. cf. 
jm. 3, 380; versch. vom wett. verschnupft 


— verdrofen cf. Sm. 3, 494). erleidet | 


Ki*.). 

*Fastidium v. Fastigium. 

 Fastidium (/. tedium £ superbia) Ad. v- 
lriebung, -driessung, -driBung (5), -dries 
l), -dryBe (19), "Rut (65, 68), -drofe 
10), -drof3 (85, -drefenes (21), -drossen- 
eyt (8, 9, 75). v-drietzynge (132), -dret- 
misse (23), -driet (11), -drit (99). sode 
(105). hoehfart (68). verdrosseme h. (175). 


FAT 


Fastigatio der spitz (126). 

Fasti-gium, -dium, -digium (12) Ad. 
hohe, hoe, hóhe (67), hoche (68), hoge (85). 
hoghe (23). eyn h.w'schop (22). hoicheyd 
(19). hoecheit (11). hoeheit; eere; ein 
furst, forst (110 sim.). hd. furste, forst 
an eym huse (18), fyrste, fyrst, ferst 
(19). verst (23). gybel (111). ; 

*Fastinare &e. v. Fascinare. 

*Fastior v. Fasciare. 

*Fastire v. Fastidire. 

*Fastiscere v. F'atiscere. 

*Fastiualla v. Kakukilla. 

*Fastulum v. Flasco. 

F'astuose trug-, listig-lich (74). ein- 
bildiseh &e. (xi2.). 

Fastuosus hoffertig (110). voll houerd- 
ien (132). protztz 4 hehrlich 7 kundig 7 
guetduncken 7 dunckelguet (125). 

Fastus adj. sbst. hd. zeme-, zim-, 
zymme-, zd. teme-lich. bran-ckisch, -ck, 


|-ger (75). hd. hoeh- (8), hof-fart. stóltze 


(126). 

*Fasula gall. vesse, fesse (122). 

Fata v. Parca. 

F'at-ale, -alis, -ilis (3), fantale (85) 
glueklieh von got (110). abentewr-, 
geluck-, rescher-, tod-licher -is; -e éd. 
o. der tode (74). ^d. eben-, aben-, auben- 
(68), oben- (8), offen- (6), nd. euen- 
turlich. eben dorlich (18. 2« fatuus?). 
ebenthuerlieh (1€ sZm.). obent duerlich 
(91). ewentewerlich (3). obenttirlich (49). 
vrlaeliher (Sum.). 

*Phatanus v. Platanus. 

Fatare (7. fato destinare G1. m.) wicken 
(19). bescheren (76). 

*Fatari (7. multa loqui G1. m.) v. Fateri. 

Fatatu-m, -s Ad. md. beschert. 
beseheyrt (152). beswert (4). gestoret 
(18). gescherpht (1). beschaffen (2. of. 
Sm. 9, 332). 

*Fate v. F'atetum. 

Fat-eri, ere (1) -ari (134) (v. loqui 
134 &e.) hd. nd. bekennen 7? bichten. //d. 
| be-kenen, -scheyden, offenbaren. belyden 
(132). lyen of gien (11). begien (39). be- 
(110), ver- (6, 64, 75, 88) -iehen, mit vn- 
willen (6), das gelogen vnd ver-leugken, 
var. laugknen die warheit 7 vegeben 
|(75). betzwungenlichen v'gehen (64). 
| beichten (4 &e.). 

*Fates (st. vates; cf. fatua Marc. Cap. ?) 
| prophete (8). 

| *Fatetum ags.? faregém (1362. st. face- 
oder fata-tum? Leo) — fate foragem 
| (136b. cf. prc. : lat. forago?). 
Fati-dieus, -lieus (76. 2 -loquus) (?. 
| ydolatre pl. 100, sortilegus Pap., sacri- 
| legus 7 mathematicus 16) bescerere (100). 
|  Fatiga Ad. mude-, mudig-, mudi-, 
(müde- (151), mode-keit. modicheyt (22, 
| 132). mued-igkeit (110), -ung (2). mudung 
(1). muunge (8). 

Fatigare /id. mude, muyde (152), müde 
| (6), mied (67, 68), Ad. nd. mode machen, 
!maken. muhen (19). mühen 7 hellgen 
| (126). muwen (8). muden (9). moyen (11). 
! vmb treyben (64). 


| Fatigari mude werden (17). 
|  Fatigatio miedekeit (67 sm.). müd-e 


| (126), -ung (65). muglose (126). 
|  Fatigatus hd. mude ? m. gemacht 














FAU 221 


sim. m. gegangin (8). mode (21, 23). 
gemodet (21). mug- (126, Piet, Das.), 
mueht- (Piet.) -lof3. 

*Fatilieus v. Fatidieus. 

*Fatilis v. Fatale. 

F'at-, fast- (76), fac- (q. v.) -iscere 
i. lassari, marcescere, abundanter aperiri 
(Br.); lasso, abundo, marcesso prs. (16). 
auffklecken (126). 

Fatuari, -re dorin (8). toren (9). 
thoren (68), geck off dorich (122) ma- 
chen. nerrisch m. o. thun (110). sieh er- 
gáuchen (126). 

Fatue geeke- (132), thor- (68), ner- 
(110) -lieh. 

*Fatues mer-linsin (96), -kuse (85). 

Fatuitas vnsynn-e (12), -ickeit (10). 
doer- (11), thor- (68), nar- (110), geck- 
(132) -heit. narrey (126). 

Fatum (cf. parea) vergengclichen 
dingen anhang nach gotes fursiehtig- 
keyt auDgang (64). gluek, schicklichkeit 
des glucks (65). glack von got (110). 


| be-seheret (13 &e.), -sehibe (10). der 


tod (64). dot (8). Ad. aben-, eben- (5, 9), 
oben- (8), nd. euen-ture, -tur (23), 
Auer, -tewre (9), -teur (67, 134). e- (17), 
0- (21) -bentduer. abentdure (8^). eben 
dore (18. cf. fatalis). ofentür (6). vrlage 
(Sum.). 

*Fatus v. Faustus. 

Fatuus Ad. nd. dore. Ad. thor, toyr 
(5, €), thorechtig (Fris). doer 7 geck 
(132). ghek (225). vngeschmaek (126). 
tolmiger (74. cf. manisare). 

*Favagello v. Favelago. 

*Fauata (cf. Gl. m. 3, 4865») pungo 
(Sum. VI. Sm. lb 281). 

*Faucio volburt in qwaiden (14). 

YF'auciosus (cf. fau- Gl. m.,fae-tiosus) 
v. Artox. 

Faudieus (7. palpanista) der gunst 
sat (8). g. -sagiger (14). wairsegen (sic 
19). waersegger (11). war- (68, 110), 
walr- (132) -sager. plumenstricher off 
smeeker (132). eim. falwen hengst, var. 
henst, stricher (110). 

*Fav-elago, var. -agello, 2£al. fevo- 
scello (4. serofularia minor) feigwar- 
tzen-, schórbocks-, klein schól-, meyen- 
kraut; feigblatern; rammen-, biber-, 
pfaffen-hódlein (143). 

*F'a-, va- (104) -uellus (aus flabellus? 
anders Gl. m.) wint-a (141, Gf£.), -ile (104). 

*Favenis v. Fouenis. 

*Fauer (aus fauor »« vafer?) ge- 
feliger, weyser, 7 stultus (4). 

Fauere Ad. nd. gu-, u- (99), gà- (6), 
gy- (67) go- (21) vergy- (64) -nnen. 
gun (18). gynden (13, 76). hel-phen (19), 
-pen (11). heb (9), lip (8) habin. holt 
sin (11). wvighen (222b). 

*Fauide (aus auide) v. Gelluans. 

Fau-, vau- (6), fam- (16) -illa Ad. 
nd. (ein) vsel. Ad. üsel, v6el (65, 69, 
134). vssel (65 var.) v- (5, 16), v- (12) 
-seln. vsele (85). yse-l (6), -In. (18). isel 
(49). v- (74), y- (65) -nsel eymn as- 
seln (21). ozele dat van deme vorbran- 
ten stro wert (23). üussele van stro; 
grude Z kole (229). osele 4 grade (22). 
ein ózelen (3). osel (133, 152). ossele (8). 
ags. ysle (942). fule Z feule (Das. a. d. 
Laí. wie falawiska &e. cf. Dz. Wtb. 136). 


29 * 


228 FAU 


ualwiske (104 sim.). felwerschen (93). 
fal-bse (11 Mrg.), -wisch (Sum.), -misch, 
glunst, erloschener gnüst (Hen.) gneist 
(Fris.). ein erlóschen gneist (Das) er- 
lóschner genist; glunse (126). glunz (Fr. ). 
genist 4 anritz, varr. gnist, ganeist 7 
emritz (64). nd. genstre (99 &c.). gewe- 
stere (V. w st. n). hd. aschen 1n deren 
die gneist getrochen (cf. Goth. Wtb. 2, 
173) sind; 2e/g. en geneister Z ghebluste 
gheistere (128). eyme-ren (74), -r (10). 
emere 4 heyt asche (225). heyBe a. (14). 
amer 7 glójieh a. (Chytr.). gluet of en a. 
(11). glut £ esschen (19). glud (13). glo- 
hen (111). hd. funck. nd. vunke (109), 
vonek (132). flige (6). sprenckel (109, 
110, 132). 

Fauillaeeus üschüchtig (126). asch- 
echtig (128). 

Fauillare (cf. Gl. m. 5. v.) Z. eauil- 
lare 4 circumuen?re (16). 

*Fauillus (:fauus) weysel, bynenku- 
nig (74). 

Fauis-or, -sor vischer (147). ags- 
liffetere (7. adulator G1. Aeltr.). 

*Fauitiosus poD gunstig (75). 

Faun-us, -os (94) serate (104 sZm.). 
voleneel (99). p/. uualt-serechel 7 -scaze 
(Gf.). ags. wude wasan (94). fann-us 
bobbijn; -i 4 -iearii sijnt affgaede der 
walde (147). 

*Fauoneus v. Fauonius. 

Fauonium 7. /eue (Br. &c.), lene (16) 
odiwm. haf) ane (8), on (76) sach. hasse 
an sache (17). hat dye lichtlick ver- 
gheit (147). 

Fauon-ius, -eus, vau- (v. ventus), 
fa- (94) -onius, fauomus (76) Ad. md. 
west-, westen-, weste- (69), wester- 
(1, 67, 134), abent- (75), ags. uuestsud- 
wint. 

Fauor hd. nd. gunst. Ad. gonst. 

Fauor-abilis, 7 -osus (74) hd. nd. 
gunstig; lieb-g. (77); günstig (6) ; gunst- 
iich (55), iig (13), -lieh, -lie. gunslie 
(22). gynstlich (67). vnstelech (99). gun- 
nelich (21). gonstig 7 konstig Z lieblich 
(11). holt (77). gnung-h. (74). 

*Fauorabilitas gunst (75). 

Fauorosus v. F'auorabilis. 

*WFaus (4. silua Gl. m.) v. F'aux. 

Faussarius ags. steva (Gl. Aelfr.). 

Faust-bim 7 -e abentewr-, -selig, 
tod-lich (74). 

Faustitudo abentewr-, tod-licheit Z 
seligkeit (74). 

*Faustum v. Frustum. 

Fau-stus, -tus, fatus (76) hd. ge- 
luk-, gluek-sam, -lich. gluck-ich (132), 
-selig (8). seliger, abentewr-, tod-licher 
(74). zelich (11). eyn ebenturlicher (5, 
*) menthB (7). ebentduerliche (17). eyn 
eben dore (H8). eyn event durlicher (21). 
en euenturliker (23). 

*Faustus gunste (8b). 

Faustus s. g. -us (7. faustitas Gl. 
m.) gluck (68, 110). geluck Z vurspoet 
i waluart (132). 

Fautor hd. nd. gunne-cr, -re (23). 
gonner (7, 132). gunder (18). gynder (13). 

Fautrix gunn- (75), günn-, auffent- 
halt-, beistend- (126) -erin. 

*Fautus v. Faustus. 

Fauu-s, -m, ffafus (5^) (7. brisea) 





FEB 


hd. seym; honig-s., -sam (75), -sain? (1, 
4), -same (9), -saum, -seume (10, 133, 151, 
152), -roB. (6, 128), -ros (6), -rasse (134), 
-raD, varr. -raDen,-ref, -roeD, 4 -waben 
(65). honich-seme (14), -zem (23). zeem 
(ll, 68). zem (23). hoenieh raegh off 
seem (132). honiek (68). hunig-seim (75), 
-raDe (9). raf) (Alberus) honig im 
wachD (110) honnig stokeh (2). hung- 
raef 7 -raf (65), -weffel (67). die sube 
des honig) o. der wapp, var. wab (64). 

*Fauu-s, -m gunddig sin (18. aus 
hunigseim 7« gunstig : fauere). 

*Fauus (2c faunus) got des waldes 
o. feldes o. honigsam (14). 

Faux, faus (942) ein backezan o. 
der gumme (66, 70). backenzan (69, 134). 
bagzane (132, 152). guomo (141). hd. nd. 
gume. der guom (110). güm £ kinné- 
back(6). gum (74 &e.) in dem mund (74). 
gomme (11). Ad. kin-, nd. kene- 7 kenne- 
backe. der kinde back 7 daz rot in 
dem fiseh (18). kynpack, packenholin 
(74). der rache (74, 76). wangen (13). 
der gitz (125. 4. q. geiz B8ÀtMOG Sum. 2, 
89?). eingang der stat (64). pl. klusen 
(88). ags. weo (942). 

Fax, faxis (132) (7. faecula, funale) 
hd. nd. fackel, kyne-f. (13). fachel (93). 
facke-In, var. -n (15). hd. schaup, schópp 
(6), schaub (1, 4), schabe (152), schautte 
(13). heeht o. puchel (s£. puschel? 1). 
tor-tyse (132), -ditze (109), -sehen (126 


sim). wysche (8^ szm.). weysch (5). wiDe: 


(14). wisse (13). wüsche (19). wüs (12). 
wis 4 blaseh (22). blas (23). wipe (106, 
108). wase (108). brant (106). 

*Faxare v. Faciscere. 

*Faxinaria v. F'accinium. 

*Paxinus (cf. fraxinus, a/ph. fax- 
110, 132) asch (6, 67, 76). asche (75). Ad. 
nd. esche. aspe (69, 133, 134). espe (66, 
70, 151, 152). essche-, Marg. esschen-holez 
(13). Ad. espen-, eschen-, efsen- (21), 
essen- (18), aspen- (Y) -baum, -bom. 
fryssen (D*. ous fraxinus?). 

*Faxis v. Fax. 

*Faxire 7. sepellire (16) begraben (8, 9). 
*Fazelus &oe. v. F'aselus. 

*Fazinole v. Fadulus. 

Pheb-e, -es mane (11, 19). die maen 
(132), mon (68). der mon (110). 

*Phebes (cf. prc.) got der weyDheit 
(14). 

Phebus, 4 febus (75) sonne (8, 19). 
zonne (11). sunne (9, 75). dye son Z der 
mote (sc 17). mon (9). tag (75). 

*Febimus v. Fibrunis. 
*F'ebrefugia v. Febrifugia. 

TF'ebri-citare, -citari, -cinare, -tare, 
-re hd. daz kalde (133, 152), kalt (66, 
70, 161), k.-wee (134), -we (64, 69), frie- 
sen, frieBen, fresen (5) haben, han, hayn 
(133), leiden (&4),7 liden (17). den frórer 
han (6). die sucht haben (7). die kalt 
sucht liden (68). Ad. frisen, friesen (10). 
fieberen (1). kaltwehig sein(126). vresen 
(93), dat vresent (22), rede (106) hebben. 

Febrieula ein feberle £ kaltwehle 
(126). 

F'ebrifug-a, -ia (87), febrefugia fiber- 
(3), vyber- (9), fieber- 7 biber- (143) 
-krawt. mat-rona (105), -irna (127, 131), 
-irha (87), -renn (93), -reia (95), -ere (41). 





FED 


met-er (12), -ter (195), -ern (17 &e.), -ram 
? -terey (74). mertert (85). erdtgall (143). 

*F'ebrire v. Febricitare. i 

Febris Ad. daz kalde, kalt, kaltwee, 
friesen (1, 17), friezen (3); suchte; dy 
kalte, die kalt sucht, seuchte (66, 70, 
151). dye kalde seuche (152). der fró- 
(6), fro- (88), fre- (14, 126) -rer, freer 
(13). dat kalde (132), kolde (109). de k. 
suke (22). die rede 7 caelde (11). byfer- 
sucht (2« biben? cf. febrifuga biber- 
kraut) ? kulde (12). ritte 7 suht (93). 
ritt o. vieber (76). den riten (acc. 4). 
ritten (75). feber (126, 132). 

Febris acuta dye quartaine (5). 

F. cottidiana, terciana der teglich, 
driteglieh ritte (93). 

*Febritare v. F'ebricitare. 

Februare d. reyn-igen, -egin (8). 
rainmachen (76). 

Februarius horn-ung(1 &e.),-ug(V, 77 
Ag (77), -nick (23), RE RUE d) 
spur-k, -kel f. (Fr.). spork-el (147), -illeZ 
-elmaent (108). lomant (99). boh. vuor (4). 

*Febula sunt vasa vectilia (76), aus 
fribula s. v. fictilia? s 

*Feca (cf. Gl. m. A. v.; st. flega? 
swebil 2 M uc E 

Fec-, fest-, perfic-ialis parsevant 

(147. afrz. persevant mAd. persant). 
*Fecicedula v. Ficedula. 
*Fecinium v, Fenicium. 

*Feclum (alph. feb- 141; cf. febula? 

, qus TObu40v^ *) vehlachan (1319). vele 

lahan (141). 

*Fecordia (sf. vec.) wemudikeyd (Db). 

Feculentus trüD- 7 leym-üchtig (126). ' | 
hefieke (19). heeffüch (11). vol hetfen 
(110). gestlich (132). 

*Feculentus v. Fetulentus. 

Fecundare Zd. frucht-bar, -ber, -per 
(1), -beriek.(19); fruhtber (6), wol frucht- - 
bar, voller fr. (€), wol frochtbar (5), 
swanger machen. md. vrochtbarich (11), 
vulle vruehtbar (23) maken; dügen vn- 
wrucht (22). fruhtberen (8b). fruchten (17). 

Fecunditas Ad. fruhtber- (85), frucht- 
ber-, fruehtbar- (68, 110), fruhbar- (65), 
frochber- (8), wolfrochtbar- (5), fruehti- 
(17), mütterlich- (o5); drachti- (19) -keit, 
-heit (68). vul vruchtbaricheyt (29, 93). 
draehticheit (11). 

Fecundus /4. frucht-par (1), -bar, 
-ber, -ig (1X). wol (4), vol (7, 18), vul (23), vn- 
(22) -vruehtbar. frochtber (8). wol froeht- 
bar (5). fol fruckber machen (sic 21). 
vrochtbarich (11). trachti-ch (11), -ek 
(19). geylode (5b). i ! 

Feda 2. fex (15); fex olei 4 vini (16), | 
v. 4 aceti (Gl. m.). 

*Fedalis vveppigairti (104. cf. pedalis). 

*F'edare v. Federare. ; 

Fedare vn- (5, 6), vvn- (9, 17), ont- 
(11) -reynen. Ad. nd. vn-, hd. v vn-reynigen, 
hd. -reyngen. vnrein machen (67). solen 
(29, 75). be-s. (17, 93), -sodeln (5), -selben. 
m hd. -sulpern. kleyben (15). stencken 

16). 


Fedatus (7. maculatus) beclei-bet(759), 
-det (753bc. 2 md. bekladdert?). 

Fed-erare, -are (85, 9) Ad. geloben 
(9 &e) vor gelt (b), mit trauen (75); | 
globen (825 &c.) für gelt (6), vmb g. (16); | 





FEL 


korn g. (1). zusamen globen (68). gelaben 
vor gelt (21). gelauben vergen (s?e 18). 
gelubd (1), globde (55), vrede (132), 
puntgenof vnd frid (64) machen. vor- 
heissen von gelt (4). louen verschult 


Qo, uppe woker (23). getruwen (10 &c.). | 


ryeden (19). vreden (11). sich zusamen 
verbinden (110). 

*Fedir v. F'udir. 

*Fedona vngetreues-, 
(74). 

Fedosus (z fedus Br., feculentus G4. 
m.) vol vnrainigkait (76). 

*Fedre-fragus, -fagus v. Fidefragus. 

*Fedula (arbor, aus ferula « bedula?) 
pirgk (74). 

Fedus adj. stincehund (1). stinck-lieh 
(88), hd. -ende, -ent, -end, -unge (152), 
-endig (5), ich (132), -ech (23). stingket 
7 gal (vor fel 21). ontreyn-t (11), -en 
(5. 


neydisch-tier 


Fedus s. hd. lobede (77), ge-l. (5, 21); 
-lobde, -lubde (10, 19, 4), -lubd (110). 
-glopte (8), -lobeeze (19), -lopniB (18). 
glubd (1). lofte (23). lauede 7 pacht (11). 
vrede (11, 19, 132). frid (110). peys (132). 
ezins (19). v'-bindtnuB (91), -buntni 7 
| (65), -heysnys (4). puntgenof 
64). 

*Fegedo grieben (Sum. cf. Gf. 4, 310). 
| *Phegeton v. Flegeton. 
| *Fegillum sydin ryse (8). 
| Fel, fell (134) Ad. nd. galle. Ad. gall. 
| *Fel draconis cigelinta (Sum.). 
F'el terre (herba, $. febrifuga &c. 
|143) metern (1T). materie (96). auri-a 
(143), -ne (47). 
| *Phela-x (74, 75, 76), -tes 7 philax 
:(15), pl. velaees (7. pingues et crassi 16) 
leibiger, vaister (74). 7. epicurus fuller 
omit essen vnd drincken (75). philates 
| faist menschen (74). 
| *Fele v. Felena. 
*Fel-echus, -leti (17), -ethi (94^) (cf. 
eerethi) 9s. eorodmen,  fetheheres 
yrneres (945). beschirmer (8, 11). 
Fele-na, -s (7. eeru-a, -us) hirtz, 
var. hirs, 7 hind (75). felis pech 7 hartz 
a qus hirtz mssv. ?).4. anser siluestris 
Gl. m.); eapreolus (Pap. Sum.), eerua 
1 dama (Pap.) rech (Sum.). fele 7. folis 
|$€. earpulis 4 damma (76). 
*Felethi v. Felechus. 

Felfulesbet v. F'ulualabia. 
*Felibon gesta (Sum. VI). 
*Felicina (aus fil, 7. q. filix minuta) 
ags. eoforfearn (942). 

Felicitare selick machin (19). zelich 
maken (11). 
| Felicitas Ad. selich-, seli-, selde- (21) 
-keyt. zalicheyt (93). ; 
*Felinus (: velum?) segil (5^). 
*Felipendula v. Filipendula. 
Felire voz pardorum (G1. m.). 


Felis v. Felena. Furunceulas. Cam- 
polus. K 














| Felix Ad. selig. sálig (134). se- (3, 
22»). ze- (11), za. (23), sel- (132), sal- £ 


jhil- (225) -lich. 
*Felix v. F'ilix. 
*WFell v. Fel. 


*Fellator sonderbarer hurer (Ki?. Mrg. 
€ dial. Dilherri). 











FEM 


*Fellax (fello »« fallax) betrogener 
(8). arghelistich (23). 

F'elle-, felli- (74, 76), falli- (75) -monia 
|(. dolus 16. cf. fellonia) trogene (8). 
vntrew- 7 list- (74), arglist- (75) -igkeit. 
Cf. fellibilis 7. subdolus, amarus (Pap.). 

*Fellenus (,,de felle) binter (sc 19). 

*Ffellera v. F'alera. 

*Felleti v. Felechus. 

Felleus Ad. bitter, beter (13). 

Fellibilis v. Fellemonia. 

*Fellicus (cf. fellitus) gallig, vig. bitter 
als die gall (75). 

*Fellimonia v. Fellemonia. 
Fellineus galliner (131, 141). fellineis 

oculis i. cseSis (Pap.), var. eoesiis (Gl. m.). 

*Fellis rech heub (1), aus felis rech 
hind? 

Felli-tus, -eus /d. bitter, byeter 
(151). hantig (14). 

*F'ellium 7. psalterium (16). 

*Fellonia (cf. Gi. m. v. felonia) vn- 
trew (74). 

*Felocena v. Ficedula. 

*Ffelter (sí. velter) eyn wynt (5^). 
Feltrum v. F'iltrum. 

*Felum ». Filum. 

*F'emaria v. F'enaria. 

Femella jung-frawe (18), -frau (1). 
iunfrauwe (bb). junfrf (21). freugin ? 
metchin (17) frówlin; sy, pl. sye (11). 
iunevrowe (23). wiueken; se (295). wybis 
name (8). 

*F'emellanus gotz (8. cf. effeminatus). 
Femellarius wyp-(19), wijf- (11)-lich. 
Femen /d. eyn wibes-hoff, -hufte, 

-hoffe; weybhuffte (74); weybes-hufft, 
-hüffte (67). weibs (131), der frawen (4) 
huff. huff (93). hüfft (13). en wiues-hof 
(23), -huft (22). hifft 7 lenden (68). wijffs- 
(132), wibes- (110)-l.,off dyen (132).vreuwen 
leenden (11) frauwen lende (19). dich 
(100). die (99). 

*Femigene vlispene (85) aus ferrugine 
vilspene? Doch vgl. folia segyptiaea. 

Femina hd. frouw (16), frauwe, fraw 
(8), ffrow (6). frowe (14). vrowe (23). 
frf (21). wyp (19). weyb (4). wijf ett 
weybspild (111). 

Femin-, 7 femor- (6, 17), 7 femu- 
(74) -ale (cf. sq.) frowen maht (6). 
frauwen gemecht (17, 73). lendiner (17). 
brüch (Sum.). 

Feminalia neder hemmede (100). 2. 
prace 4 moralia (16), s. femor-, femur- 
ale, -alia (cf. femorale). frauwen- (5), 
vrowen- (28), wibes- (7), weybes- (66 &e.), 
wijfs- (132) -gemechte. weibs gemácht 
134). frawen gemacht (18). fr gemech 
o1 frouwen dechsel (quod tegit femora 
dc. 132). 

*Feminella (7.g. tanacetum balsamita 
Nmxn.) frauwen-worcz (11), -erut (bb). 
frawnwurtz (1). en vrowen warte (s2c 23). 

Femin-eus, -us, -inus hd. frauwe-, 
frowe- (6), fruwe- (b^), frau- (21), freu- 
(10), wyp-, weyp- weib- (134), wib- (68), 
wijf- (132) -lich. frzewisch (126). wybisceh 
(110). vrowelie (23). 

*Femora lenden (4). 
rufata 23). 


en rot rok (7. 





F'emorale (7. feminal-e, -ia qr C 
ventrale 74, braea) bruch (21, 110). bruoh 





9 


FEN 229 

(Gf.). broiek (132). pruech (1). pruehgürtel 
(74). nedyr cleyt (5^). en neder elet 
(23). lende-r (67, 74, 134), -ner (66, 109 
&c.), -nder (151). geszeD (126 s?m.). eyn man- 
nes huffe (8. 2« femur). pl. -lia broc 
(99). nider-claid (3), -gewant 7 brüfmen 
(126). brafmen (Fr.). 

*Femuale v. Feminale. 

Femula (7. puella G1. m.) meydel (4). 

Femur huffe (7. femen 10). huff (1, 
bb, 16). hd. nd. ein mandes- (21), mannes-, 
mans-, hd. manf--huf (93), -huff (21, 134), 
-hufft, Ad. -huffe, -hoff, -hoffe (85), -hoffe 
(12), 7 -lenden (110 &e.), 7 -dye (132). ein 
man hufft (69). en huppe (11). die 7 de 
(109). lanke (96). óberschenkel (111). 

Femurale v. F'eminalia. 

*Fenabilis (sf. ven.) vail-, kauff-per 
14). 

*Fenale (7. fenagium Gl. m.) v. F'enile. 

*Fena-ria (i. domus rustica Gl. m.), 
-lia (16), ifenu- (3), feni- (752), fem- (75^) 
-aria segensa (falx f. 121 s/m.). sense (8). 
eyne grase sichel (3), gras sense (4). 

*Fendere (sí. findere) locheren (bb). 

*F'endere v. Frendere. 

*Fendum v. Feodum. 

*Fe-, se- (74) -neca (of. sq.; aus feni- 
seca?) sichel (74). ein gra s. (6). 

*Fenecium v. F'eniecium. 

*Fenera (cf. feneca) senDe (17). en 
gras sekele (23). graDsichel (74). 

Fen-erari, -orari (65), 74 -erare 7 
-ixari (141) hd. wuchern. wocheren (132). 
wokern (11). w. twevolt (23). van voker 
w. (22). hd. von woeher (11 &e.), wucher 
(6, 7, 76) wochern, wuchern (6, 1, 17, 
76). von wueher w. entwuchern (4). von 
wocher w. (b^), aus wucher w. (1) nemen. 
woleker geven of neemen (147). leenen 
(99). gut uD lyhen (12). 

Fene-, vene- (76), feno- (93) -rator 
Ad. wuche-, wuoch-, woche- (8) -rer; ein 
ezwy- (4), czwey-feldig wucherer,wogerer 
(D). zwifaltig wücher (6). eyn czweyfel- 
tiger weygerer (21). wokener (11). nd. 
en twevol-t, -tich wokerer. 

Fenest-ella, -rella (64^) (cf. G1. m. 
h. v.) guotseribari (Gt. 7. q. fenestrello 
76). fensterlin (64). gluckfenster 7 gutzer- 
lein 7 beyel (Fr.). 

Fenestra, frestra (141, Gl. m. cf. 
dacorom. ferestra) Ad. fenster. f.- (111, 
126), tag- (128 scm.), tach- (126) -loch. 
hd. nd. finster. f-lade (V). venstre (99). 
beyen (126). 

*Fenestrale venster-ram (76), -ramen 
(Db), -holtz (6), -bret (4, 75), -lin (dem. 
75). finster- rame (5), -schrane (23), 
-sebaneke ader -lade (18 &e.), -gane (22). 
eyn geremetz (1T). 

Fenestrarius fenstermecher (125). 

*Fenestrell-o (76), -à (Br. &e.) 7. parua 
fenestra, (16 &e.); bomus pastor £ mobilis 
scriptor (16. cf. fenestella). 

*Feniaria v. Fenaria. Faleastrum. 

*Fenic-a, -ena v. Feniseca. 

Phoenieea v. Phoenix. 

*F'eniceum v. Fenicium. 

F'enic-eus, -ius (cf. sqq.; phoenicia- 
tus v. badius) gellicht (3). rot (8). rot 
farbe (11). 

*Fe-, fi- (136) -nicia (phoen.) ags. 
noy (94), beoso (136). herba, wienwurz 

131). 


230 FEN 


Fenic-ium, -eum, -um (136), fene- 
eium (76), fecinium (121, Sum.) (7. herba | 
fullonum que nigram facit tineturam | 
Br., h. quedam bolonium que n. f. pietu- 
ram 76; coc-cinum s/m., -umum 136) 
wurm (127). rotez (120). rezze (Sum., Gf.). 
reche (121). 

*Fenicium (7. acerbum feni, sf. ace- 

ruus f.) ags. hree (145). 

*Fe-, phe-nicium v. Feniculum. 

*F'enicius v. F'eniceus. 

*F'enicola v. F'eniseca. 

*Phonnicopterum v. Phoenix. 

*F'omnieulastrum rof-, gei -fenchel 

(143). 

F'enie-ulum, -ium, -ulus (47), veni- 
eulum (5^) finuelum (942), finieulus 
(94,136) (0ft 7. panicum ; cf. pannichium) 
fen-ieh (141), -ih Z -iehil (104), -ichel (1, 
105), -lkel (6, 125), -ekel (96), -chil (4), 
-chel (5 &e.), -ekel (23), -eol (47), -gel 
(17, 21, 151). venne coel (11). EET 
(8^), -ekol (85), -col (22), -colt (97), -chel 
(132 &e.), -chil (9), -kel (s7), -gel (5b). 
ags. finugl (94, 136), finol (942). boh. 
wlasky coper (4. s£. kopr). fe-, phe-, 
foe-nieium phenich sm. (Gt.). 

*F'eniculus porcinusv.Pantedonium. 

*Fenicum v, Fenicium. 

Fenicurus (aus) rot- (110), roit- (132) 
-Stert. 

F'en-ile, -ale (Gt.), venile (64) haw- 
(7), hew- (649), hó- (93) -gaden. hev 
schune (8). houestadel sm. (Gf.). hew- 
schuwer 7 -bune (88), -wagen (645), -poden 
(111). hilde, dár dat hoy op ligget (109). 

*Fenilega (7. rastellus) reche (Sum.). 
F'eni-, fenis-, foni- 7 frugi-(74) -seca, 

feni-seta (Gl. m.), -steca (8), -secia, 
-seeator, -sca (Sum.), -eena (130), -cola, 
-ea (15 varr.), -fex (91) mad-ari (121 sim.), 
-ere (Sum.), -er (74). Ad. meder. heu-m. 
(15). magder (10). grafó- (125), hew- (110), 
how- (68) -meger. hoy meyer (132). heuer 
(14). 

*F'enisecaria v. Faleastrum. 
Foenisecium hewet (91). heuet (Fris.). 
Fenix, phenix (74) (auis) eyniger 

vogel in arabia (64), auff dem ertrich 
(74). feni-chs (75), -x (5b). 

*Phoenix v. Ventus. 

Phonni-x, -copterum, -cea herba 
máuf-gerst, -korn, taubkorn, meissn. 
fürsthaber; -x lówendistel (143). 

*Fenixari v. Fenerari. 
Fenogrecum v. F'enum grecum. 

*Fenor- v. F'ener-. 

*Fensum (st. pensum?) wirten 7 eyn 

wirtel (19). en wiruel (11). 

*F'enuaria v. Fenaria. 

*Fenulum anlehen (Sum.). 

Fenum, venum (649) Ad. houwe (96), 
hauwe, howe (6), hawe (18, 70), heuwe 
(16), hau (8, 21), hów (134), hew (4, 64, 
69), heuw (67). heu (23). heuch (22^). 
hev (47). huo (103). hov (22). hoj (99). 
hoy (132). hoey (147). 

Fenum grecum, fenu- (47), feno- 
(Sum. V.) -gr. fenugree (47). fremigree 





(85). rómskle 2 diolde (87, 146). romischer- 
klehe (75), -klee, zeytkraut, kriechisch- 
hewe (74). krieschheuwe (75). erischowe 
(Sum.). kriechshóiwe (93). krichis hew 


FER 
(9). syben getzeyt (125, 135). ziegen- £ 
boeks-horn (135). ags. wyllecerse (948). 

Fenus Ad. zwifalt, zwi-, zwai- (134) 
-faltig, zwey-faldig (133),-feldig, zwyfildig 
(8) wucher, wocher. dobbel off tziuel- 
dich w. (132). zwofeldig woger (21).twevolt 
woker (23). ags. spear-uua. (94), -ua (136) 
$onst passer. 

F'eod-, selten feud-, bissw. fend-. 

F'eodalicium herwede (Z. supellex 81). 
.. Feoda-lis, -rius beleent man £ wippe 
(13). Ad. eyn lehen-, leen-, nd. len- (23), 
leyn- (22), belen- (5) -man. lehen herre 
(17, 75). 

Feodare Ad. nd. belenen. Ad. lehenen 
(110, 134); be-l. (4), -lehenden (17), -lehen, 
-leen (18), -Iyhen (1). lehen (68). ent-l. 
(6). l. verleihen o. nemen; li-, var. lei-, 
4 le-hen guter der erbstuck (75). verliehen 
11). 

Feodarius v. F'eodalis. 

F'eoda- (Er.), feodo-tarius adj. lehen 
man Z frauwe (10). belehent man 2 wip 
(19). 
* Feodatio lehenschafft der weltlichen 
(75. cf. collatio). 

*F'eodium v. Feodum. 

*F'eodotarius v. F'eodatarius. 


Feodu-m, -s, fendum, feo- / feu- 
dium (1), pheodum (81) ^d. lehen-, lihen- 
(85), len- (55, 22, 25, 4), leen- (19, 18, 
132), hehen- (se 3), lingen- (49) -gut, 
-gud (22), -guyt (132), -goet (132), -gutte 
(18). erfleenghoet (81) Ad. eyn lehen. 
lechen (5). len (23). leyn (22). 

*F'eoneseca v. F'aleastrum. 

F'era Ad. nd. wilt (eyn w.). wild (1,21). 
ein gewild (110, 126). welt (85). dier (99). 
hd. wilde diere (10), tier sm. 

*Feraeitas v. F'erocitas. 

*Feraeulum (st. ferc.) schotel (11). 
*F'erago v. Perramentum. 

Feralis (v. mortalis, lugu-, f'une-bris 
Br. $?m.) thir- £ wildt- (110), wilt- £ 
wreit- (132), trure- (8), dot- (17, 23) 
ich, -lie. grimig (75). ats. eislik (118). 

*"Feralitas (7. feritas 66 &e.) wretheit 
22 


2? 


— 


Feraliter fyech-, fych-, fye-lich (65). 

Ferax (»« ferox) dracheit 7 wreet 
(11). tratiek 7 bose (19). 

*F'erax (auis) eyn stircze? beynstercze 
(19). en quectstart (11). fer-ix, -ex (11) 
grune- (19), gruen- (11) -specht (2« me- 
rops). 

*Ferbena v. Verbena. 

*F'erbere v. F'eruere. 

F'eereulum (2. vehiculum 16 &e.) Ad. 
(14, 75) nd. richte; r. van spise (22), r. 
der spisen (11). Ad. nd. ge-r. Ad. ge-richt, 
-riechte (8), -recht (18); ein spise, spey5, 
speis, essen (75). assen (4. 2« asch ?). dische 
1 schuDel £ asch (8). wirtsehafttraht (93). 
tracht, mu; lauffer puchs, gefef5 dorinnen 
man dye speyfe tregt (74). sidele £ 
mushuz (100). bette (8). waghen (11). 
schlitte (65). 

F'ere, ferme by-nahe (68, 110), -nage 
(110 var.), -nach (19), -noch (1), -nae (132 
vil-nachet (fere 3), -na (23). volnae (11). 
walna (99). 

*F'erenarius (7. vexillifer? sagittarius, 
villifex sc 68) ein schutz (68, 110, rt 
ferren- (110), feren- (74, Pap., 132 &e.), 


^ 





FER 


feri- (17) -tarius, ferendarius (11), fere: 
trarius (76.»« phar.) (7. ve-, fe-xillifer 
&c. 66 &c., sagetarius 16, miles portans 
hastam dc. 110 sém.) sehutze (17). schutz 
(5). sehuytte (147). en schutter (11). pan- 


nerfurer, vannentrager (74). ruter off | 


reisener (132). ryter o. reysiger (110). 

*F'ereteca (cf. sq. »« theca) des doits 
behaltsam (141). 

F'ere-, phere- (91), veri- (17) -trum 
(4. bacapulus) Ad. nd. bare. doden- Ad. -b., 
-bore (17), -stock (292). dotten- (110), 
doiden- (132) -baer. eyn lich baire (7). 
bore 4 sarg Z liehtkare (17). Ad. bar, 
bor (6). lihehar (104). tótenbam (65 
Marg. ). 

*Ferex v. Ferax. 

Feria (cf. dies) wurk- (9), wer- (8, 
77. wett.), feiv- (110) -tag. ein werthag 
(5^). helliekdag (19). hileh-- (11), vijr- 
(132) -dach. pé. firra (120 sZm.). firrun 
(&. undacéones 121). 

*Feriabilis fierlich (1). 

Ferialis /d. nd. ficrlich. 
(89). werntliehe (11). 

Feriare,-ri /id.nd. vieren. feyren(9). 

Ferifera eyn grymmick (19), wreet 
(11), hyllieh wilt (147) dyer. 

Ferina (cf. earo f.) mitti-, mittila- 
carni (Gf. 4, 265 sq.). 

*Ferinum ags. hold. (94, 136; m der . 
altnord. Bed. caro 2). 

Ferinus Ad. nd. wilt-, Ad. wilde, | 
wild- (7), wil- (21), beeste- (132) -lieh. : 
nd. wilt. hd. wi!ld-e, -terende (126), -ecli- | 
chen (18). worsam (6). wret (23). i 

F'erire, bissw. -ri hd. slahen, sehla- | 
hen, -gen (7). selagen (13). slam (19). | 
slaen (11, 132). slan (8). tülpen; (cornu) | 
pütschen (126). 

*Weritarius v. Ferenarius. | 

Feritas freyde- (8), wret- (23), wreet- | 
(11), grym- (8, 110), grulich- (85) -keit, | 
-heit (11, 28, 110). boiBheyd (19). 

*Feriu-s, -m 4 affarium (£. usurd; . 
Cf. Gl. m. vv. feri-um, -ones wovcher | 
(130). 

*Ferix v. Ferax. 

Ferme v. Fere. : 

Fermentare teisem (6, 110), deisam | 
(1105), deysem (132), vrhab (1), weieh | 
vnd lug (126) machen. deyssemen (12). 
deigen (21) hefel 7 vrhab setzen (75). 
Ad. nd. surven. hd. suern, suwern, saw . 
ren. hefeln (67). heblen. 

Fermentator gruifer (19). gruuter 
(11). gruyter (147). 

Fermentatus gesuert (18) gehauen | 
(99). 

Fermentum (i. zima) vrhab (l, 71, ' 
74, 15, Sum.) hefel (Y. &c.). heuile (104). | 
heff-el (106), -tel (74). hevel (107). hofel 
(64). hebel (93, 126, Fris.). heuesel (99) | 
teysem (6). deisem (110). deissam 7 dei- | 
sche$ (10). tesem ? gyr (74). deifman | 
(49). desem (107). gruí3? gest (19). gruyt 
(147). gruut Z geest (11). ein saver- (8) | 
sawer- (4) -teick. Ad. sur- (5b), suer-teyg 
(9), -deig (D3b &«), -deiek, -deieh (19). | 
saurteig (74). zurdech (23). hd. suwes | 
seu- (134), saw-rig (Voce. ex quo). | 

*Fermentum v. Ferramentum. 

*Fernesis &c. v. Frenesis &c. 


*Fernisium (si. vern.) fernis (895). | 


degelich 








FER 


F'ero-, fera- (76) -citas, ferocia d. 
grusam-, gruwelich- (6), grimmi-, gry- 
mi-, gryme- (132), frolich- (7) -keyt. 
gruliehheyt (21). grim (110). grim- (133), 

ruwel- (23), grawel- (22), gryl- (16) 
-Ieheyt (22). wretheit (99, 132). 
Ferociter freidig (68). wreet- (132), 
grim- (110) -lich. 

*Ferocum v. Froceus. 

*Ferola groDro (74). 

*F'erola v. F'erula. 
. *Fero-, ffeto- (5^) -nia, -ma (69, 70, 
151) 7 -niea (16), -na (1l, 74) -phia (3, 
4) (7. moÀuctÉQavoc: dea agrorum Gi. 
m., dea. agr. & puellarum Pap., dea ferendi 


| 46, 129, Z n. pr. mulieris 16. »« vero- 


nica; qd. fons 7 palus &r., fons 66 &c., 
pons 70, sonus 69, 134, viale3 &e.) Ad. 
Steg, steig 7 stigel (75). ein stegk (60), 


Steg (69, 134), steck (70, 151), stege (152) 


 daman ober geet (5), 


vber ein wasser. brugge ouer w. (132). 
ein bruck oder ein w. (s2e 68). ein steg 
doman vber gait 

3), d. v. gat (67), do man iber gaut 
feronia 76). stech (23). stich (22). steickt 
(3). steeht (b^). gotin der ackere (4). 
g£odynne van eym wasser genant fero- 
nia (141). 

*Ferotiens v. Ferox. 

*Werotilla (fe'ot.), fiszula (sic? 102) 
ein zwiual-ter (17), -der (102). 

Ferox, verox (5^) (. atrox q. v. cf. 
ferax) hd. grymmi-g, -ck (19). md. 
grimmich, wreet (99, 132), vreslie (23). 
freyD-elich (21), -lieh (Hen.). freBig (1), 


 v'esselich (6), »« vorax? vertreselich 
Mrg. für das ausgestr. verhyteligen (13). 








ru-Delieh (55), -sam (5), -liche (7. fferus 
b) hochtragen, dapfler, rouw, rauch, 


 gehertzt (126). lesterlicher sehalck o. 


sunder (75). manhafft, muotsam (83). 7 
ferotiens (equus) das gerne leeket (125). 
*WFe-, fa-Crra weisser gangfiseh (140). 
*F'err-a, -aria (7. verbenaea) eysen- 
kraut &c. (143). 
*Ferrago (agri portio Gl. m.; cf. 142 
h.v., ferramentum, mallicinium) hame- 


 rsehleg (75), -lsbaeh (108. b sf. 1). 


*Ferramen v. Ferramentum. 
F'erramentarius v. Ahenarius. 
Ferra-mentum, -men, -go, fera- 

(132), fer- (69, 70) -mentum beslahen 
mit (19), beschlahung von (110) ysen. 
beslach van yseren (11, 132). hamerslagk 


| (10 sim). 


Ferrare hd. beslahen (Mss. mog.). 

Ferraria v. Ferra, 

*WFerraria minor bruchwurtz 4 oder- 
menig (73). sa-, sen-nickel (ü sanieula 
&o. 143). 

*Ferrarium hamir (8, 17, 76). 

Ferra-rius, -tor besleger (11, 19). 
ysen-, eysen- (4, 75) -keuffer (75), -v)keuf- 
fer (8, 17), -smyt (b^, 4, 93). smydt (132). 
hd. sehmi-d, -dt. 

F'errata carpenta (?7.ferrati currus 
4, 16. cf. gamba), ferrecarpent-a 7 -um 
(15) ein behang-ner (4), -er (3) wagen. 
€m peschlagner w. mit eysen (75). 

Ferrator v. Ferrarius. 


Ferratus beslagen mit yser (132). 


| besehlagen mit ysen (110). 


Ferre Ad. tragen. dragen (85, 132). 


dreghen (29b). hd. nd. begern.lidin (8). 








FER 


leyden (9, 132). lyden, sagen (110 &e.). 
sprechen (8, 9). 

*Ferrecarpentum v. Ferrata. 
*Werrefodina v. F'errifodina. 
*Ferrentarius v. Ferenarius. 
*Ferres eber (55), aus verres »« 

ferus? 

F'err-eus, -ius yser-in (110), -en (11), 
-n (19). eyse-rin (75), -n (126). van yser 
(132). 

F'errieula v. Ferrueula. 

*Ferrieula isern sehuffeln (17). ysen 
schufel (8). 

*F'errifaber eysenschmit (75). 

*Ferrificina isensmitta (93). 

*Ferri-, ferre-fodina ysen grube 
(1V sém.). 

*F'erriginea v. Ferrueula. 

*Ferripex (of. forper) eysenschar (2). 

FP'errius v. Ferreus. 

*F'erruea v. Verruca. 

F'erru-ea, -nea, -neus (15, 76), fe- 
run-ea (2), -ta (1),--eus (74) eyn ring 
(12). ysen- (76), eysen- (74), eisener (15), 
yserin (6), yseren (23), eysner (1, 2) rinck, 
hd. ring, rinkch (2). ysern senckil (5^). 

TWerru- (Pap.), var. ferri- (G1. m.) 
-ecula f. ferri- (Pap.), ferru- (Gl. m.) 
-ginea, nigra ferrei coloris. 

*Ferrugare vrosten (10 &ce.). bero- 
stern (13). 

*Ferrugenia (cf. sq.) eyn swartz rock 
((), aus swartz rot? 

F'erruginea v. F'errueula. 

Fer-, ver- (55), fe- (16) -rugo (?. 
ferri rubigo, cf. favrugo) hd. vost. nd. 
rust. sinder (8b, 17, 47, 96). eyDen sin- 
ter (1). eisen-rost (75 sem.), -schnider 
(sie 15). yDen ezunder (szc 5b). swartze 
varwe (132). schwartz farb (110). pZ. vil- 
Spene (96), -spone (47). 

Ferrum yser-en (23), -n (22). yser 
(132). isirn (104). iser (99). hd. ysen, yen 
(13), eysen. 

. Ferrumen (7. gluten) lym (110, 132). 
fürnüb (Kia.). 

Ferruminare lymen (110). an-l. off 
soldyren (132). 

Ferruminatus ags. gisuetit (145). 
*Ferrunc-a, -us v. F'erruea. 
*F'errutaria(cf.ferulana)rost gestock 

9). 
DU (cf. vertebra) v. Vertibula. 
*F'erticillum v. F'ractillum. 
*Fertidis v. Fertilis. 
*Fertigo v. Vertigo. 

*Pfertilabrum v. Vertilabrum. 

Ferti-lis, -dis(1) hd. frucht-bar, -ber, 
-beriek (16). vruchtbar (72) erdig (23). 
vrochtber (8, 11). frochbar (5). fruch- 
bare (10). draehtich (11). berhaftiger 
(Sum.). 

Fertilitas Ad. fruchtbar-, fruhtber- 
(6 sim.), frochtbar- (5), frocehtber- (8), 
fruchber- (21) -keit. vruchtbaricheyt (22, 
93). voltit (99). 

Ferto (7. XII solidi; XII sollidi 
goctinge sc. gewandrie 135 quadrans q. 
V. Cf. Sm. 1, 633. Ob. 388. Gl. m. 3, 513 
8q.) ein vier-dune (130), -dung (2,5), -donch 
(81), -tung (4), -drung (1), -ding (93), -del 
(11). fier- (6), fer- (18) -ling. virtüng (3). 
eyn fir dung (7, 4), dingk (21). verdin-g 
(13), -ck (23). 





FES 231 


Fertum opffer (68, 110). offer (132). 
*Fertus (»« prc.?) v. Fartus. 
*Fer-u, -utum (f sí. v) spibe (8). 

Fer-uere, -bere Ld. hitzen. heitzen 
(68). heiBin (19). heissen (132). hitten 
(23). heyten (11). hitzig sin (76, 110). h. 
4 sydenig werden (65). hei machen (1). 
hitzigen (67). Ad. bur- (19), bor-, ber- 
(13, 28, 132), bar- (11), bren- (110) -nen. 
born (18). fuern (17). siedin (8). syden 
(9). strodlen (65, 126). toben (110). fora 
[ feruent es wimflet mit zancken 
(126). 

F'eruescere anheben zu hiezen (17). 

Feru-idus, -ens Ad. hitzig. nd. hit- 
tich. heyssich (132). zornig (64). brunstig 
(64, 110). burnde (19). südig 7 sütig (126). 
süttig (126, 128). 

Fer-ula, -ola (136) schuoler ruth £ 
?. q. filex farn (93)  eyn schule ruth 
(1). rorin steck (8). ror staf (23). erueke 
7? palmiterium (11). krocke (19). bare 
(11). ferul-, stecken-, galben-kraut; pfrim- 
men, genst, genster (143). birckwurtz 
(126). ferb-, gilb-, streich-blum; wütschen, 
ackerpfrimmen (73). ags. sesedhrote (942), 
aese-throtae (94), -drotae (136. -throthe 
the big fennel nsw.). 

Ferul-ago, -à syriaea &c. galben- 
kraut (143). 

*Ferulana (cf. ferul-a, -aria, ferru- 
taria) rüg6 (rungen) steck (8). 

"Ferularia (7. forale q. v. 76) ruten 
(st. rungen »« ferula ruten) stock (76). 
kypfstock (74). schemel (super axem 23). 

Ferunea &e. v. Ferruca. 
*Feruneulus v. Furuneulas. 
Feruor /,d. hitze, hitz. nd. hitte. 

hitzde (132). hitz- 7 burn-ung (19). hett- 
7 barn-dnge (11). brant (110 s2m.). lieb; 
grundtwallung, strotzung (74). sied-ung 
4 -enigkeit (65). 

F'eru-, 4 frix-orium (cf. sq.) fritpanne 
147). 
| *Ferurium kessel (74). 

Ferus adj. sbst. hd. nd. grimmi-g, 
-ch. freydig (8). scheutzlich ; ein rzwling 
(126). eyn eber (19). en euer (11). 

*Ferus oculus v. Asyla. 

*Ferutum v. F'eru. 
*F'esanus v. Fasianus. 
*F'escenni-are v. -nare. 

*Fescen-nina, -ia (9), -nium, pf. 
-nia (7. cantus muptiarum) t -nie 4 -nine 
(110 &e.), -ini (carm?na contra fascinum) 
i -ine (7. laudes cc. Br.), fas- cennine, 
-cinine (Br.), -temme 7 -tennee -temina 
7 -tinea pl. (16), feseinne (68), fiscenie 
(141), £ feste-nne (74), -uma (148) (7. 
cantus circa pueros & muptiarum, mitunter 
durch die Form unterschieden) susenynne 
(10, 12, 13). wyge-leit (8), -lynk (szc 9). 
gesang vber die wyegen; brutlauff-g. 
(110). entslaff-g. der kinde 7 frauen-g. 
so sie die k. wiegen; ef. pro laudibus 
lobe (74). senghe ouer die wijghe; bru- 
loffsangen (132). profescenninis est can- 
tus ut suba liebe ninnen (10 wrg.). fes- 
cenninus (Br. &e), -cennius (110), 
-tenneus (76) ?. nuptzalis. 

*Fescenni-nare, -are (68) wygen off 
syngen (132). wiegen o. s. (110). wyhen 
0. betriegen (68. »« fascinare). 

*Wescinne v. Fascennina. 


232 FES 

*Fescitudo v. F'essitudo. 

*Fessare müde machin (19). mueden 
(11). 

*WFess-, fesc- (3) -itudo d. mudi-, 
mude-, müdi-, miedi-, mode-keit. mied- 
heit (110). nd. modicheyt. moetheyt (132). 

Fessus müde (10). mued (1). muede 
(11). müde (6, 4). myed (88, 134). miede 
(110). hd. nd. mude, myde (13), mode, 
moede (132). mude von gedancken (9). 
ablegig vff dem wege (65). 

*Festaeulum v. Festucealium. 

Festare (7. festiuare 66 &e.) fyren 
(19). vieren (11). brangen (75). 

*Festenne &oc. v. Fescennina. 

F'estialis v. F'ecialis. 

*F'esticolium v. Festuealium. 

Festin-anter, -e Ad. nd. ylich. yliche 
(10). Ad. eyLende (73), ig; zau-, zóg- 
(6) zeu- (17), ezawe- (132), towe- (23), 
haeste- (132), ylent- (110), ylenc- (68) -lich. 
flux (126). bald (16). 

Festinare Ad. nd. ylen. hd. eylen. 
zawen; hell, laut-, drat-geen (74). snellen 
(11, 19). haesten (132). hasten (99). tawen, 
yaghen, lofen (92b). 

Festinatior ^ behender, 
schneller (75). 

Festinus Ad. snelle, snel, schnell. 
geczauwelich (7. Tpes Sk risch (5). ylig 
(132). eylieh (67). behend (68, 110). haes- 
tich (132). 

F'estiualis (cf. festiuus) hochezyde- 
lich (19). 

Festiuare hochzyt, hoechtzijden (132) 
halden (18, 132), halten (68), haben (110), 
off vyren (132), o. fyren (68). hochtiden 
viren (23). Ad. firen, fiern, feuren (6:1), 
veyren; v. die heiligen tage (75); hoch- 
tzitlich sin (7), -ziden(5^),-zijten, -zeytten, 
-zeyten, -zenten (67), -zijdigen (11). 
hogeziden (21). 

Festiuitas hoch-gezeyt (66, 70, 151), 
Ad. -zijt, zeit (4, 134), -zeuttlichkeit 
(61), -zidekeyt (18), nd. -tit. hoich- (5), 
hoech- (11, 132), hog- (21) -zijt, -eit 


ryscher, 


(sic 11). 
*Festiuitatus hochzijtlieh (19). 
Fest-iuus, -us, -alis (4. celeber) 


hoch- Ad. -zytig, -zeytig, -zidig, -zeutig 
(67), -zitlich, -zidelieh (19), -zeitlich vnd 
-wurdigliehen (75), md. -tidich. hoech- 
tijtlieh (11). zu der hogezijt (21. fro- 
liche ur vro- (11, 110, 132), fier- (10 
sim.), fest- (110), feest- (132) -lich. 

Fe-, ve-stuea, festula (6) Ad. ahen 
7 agel; Mrg. kave (12); age-n (64b, v4, 
75) -len, -In; ane, ane von flaf (18), 
ayne (9, 12 Wrg.), eyne (55), an (21), 
anen (5); ein mugklein (74); eyn muke 
gestupe staupe (11); gestupe (19), 
Staub, staup; st. in der sonne; ein tev- 
begin (£. puluis, sic 3). stoff off kaff 
(132). styppe (10, 13). stope (8). stam 
(9). stupftel (126). schabe (4). scheff (29^). 
scheue (22b, 23, 47). scheeve, fese (141). 
schele (7. Iuseus! 77). fesa (Gf.). en vese 
van den cledern (28). ein vas von den 
cleidern (6). ein feschin (10). vef)en (1). 
halmsblat (93). halm (141). 

Festuc-a, -ago, 7 (quasi) auen-ago, 
-ula (144) taub haber, gersten ratten 
m haberkraut, twalch (143). drauick 
Kil.). 





FEX 


*Fest-uealium, -uearium, -icolium 
(1) -aeulum (76), -ueabulum (74), 
vestuca-lium, -bulum (7. ecrinaeula q. 
cf.) hd. ein heche-1, -In (17) «d purgandum 
limum. hegeln (21). hachel (4) hecken 
(49). en ribbe yseren (23). rib-ysern (22), 
sen (6, 21). hd. swing-e, -stock (74). 

*F'estula v. Festuca. 

Festum (i. festiuitas; lignum quod 
sustentat plura ligna, in summitate domus 
dc. cf. Gl. m. h. v. Dz. Wtb. 627) hd. 
heiligtag (76), feyertag (4), veirtage (74), 
fierdag sim.; eyn fry» dag (21); vier al 
hag (sie bb). vier (14). virdaeh (23). Ad. 
hochzit sim. hoychzijt (19). hoechtijt 
(11). hogetide (99). vnderslag 7 stendel 
(19). onderselach , (11). haenbale (107, 
132). furst (110). firstpawm (74). 

F'eestum s. viti 7 s. lucie, var. S. 
iohannis baptiste sunnenwendtag (75). 

Festus dult (Sum.). 

Feta trechtig (8, 9. cf. Dz. wtb. 628). 
vaccas fetas chuai mit chalbirun (Gt.). 

*Fetalis (cf. extalis) grozdarm (Gt. 
D, 226). 

Fetare gebern (8, 76, 110). geboren 
(9). iungen (127) frucht bringen (68), 
geberen machen (110). vortbrengen; 
vruchtbar machen (132). 

*Fetellus (Z. vitulus 16. cf. auetella 7. 
vitula &e. 141) chalp szm. (6t.). 

F'etere, prs. fetigo vi (14) Ad. md. 
stincken. 

Fetiditas stanck (5). gestancke (17). 
stinck-iekeit (18), -endicheit (23), -heit 
(68), -licheit (110, 132), hd. -ung, steyn- 
kenheyt (21). vnrainigkeit (76). 

Fe-, ve- (bb) -tidus Ad. nd. vnreyne, 
vurenich (22), stinck-ende, -inder (9), 
-en (18), -endecht (55), -endich (13 wrz., 
23), -enlich. (13), -ender 4 vnsufer (6). 

*Fetigo v. F'etere. 

*F'etonia v. F'eronia. 

Fetor Ad. nd. stanck. Ad. sthank 
(13), stang,' ge-stanck, -stang (4). 

*Fetositas stanck (11, 19). 

*Fetosus (7. fetidus 66 &c. plemus 
fetu 4 fetore 110 &c.) stinckende (19). 
fruchtbar (9, 110). vrucht- (132), frocht- 
(8) -ber. 

*Wetu-ea /. habens 0 portans fetus; 
-la 2. mulier paruos h. f.; -cina £. can- 
tus cum. quo mulier temptat eijcere fetum 
(16), cf. foecutina causa qua m. f. ej. 
tentat (129) aus foetutina stinkende 


órter (pl. Ki.), 4. foetorum colluuées (G1.m.).: 


Fet-, fec- (15 varr.) -ulentus (7. 
fetidus 9 &e.) Ad. stinkende. 

Fetura vasel (109). 

Fetus a4j. hd. fruchte- (13), frucht- 
bar sim., -per 4 perhaffter 7 voller (74). 
drechticke (17). drachtieh (132). 

Fet-us s, 4 -ata (76) libes (8), ab- 
gennd (1) angebunde (sc 71) frucht. 


P'fr des leibes (9). tracht (19). draeht 


animalis & mulieris (11). 

Feud- v. Feod-. 

*Peudium v. Feodum. 

Fex, feda (g.v., vex (8) gerben (1, 
3, 71, 75). gare Z gert 4 geyst (22). geste 
(19). gest (22, 110, 132). ge-, var. g-leger 
im wein (75). truosina; faeces tro- 
sach (Sm. 2, 415). Ad. truo- (6, 75, 110), 
tru- (68, 126, 134), trus- (49), dru-, drü- 





FID i 


(67), drus- (12), druys- (132) -sen. biere 
drusen (V). dat dros (22b, 85). getros 
(100). berme (22, 58). barme (11). breme 
(23). bome (109). heben (5). heven (8). 
heve (23). heue (19). Ad. hefen, win-h. 
(21). h. von byer (17). pirheff (74). heffe 
(11, 132). win-h. 7 -hefe (8). heff (68, 
110). heffen (134). hzpffen (126). houe 
(18). fex ciuitatis das schandlich hudel 
o. büffel volek (126). 
*Fexillifer v. F'erenarius. 

*Ffexillum (si. vex.) fane (b^). 

Fi-, selten phi-ala, oft fiola, fióla 
(14), fialia (8), viola 7 vialis (74), viale 
(poculum. ex vitro 649, aber vinale p. ex 
vino 64») glas (85). glase-eoph (121), 
-eop (11) glaBecohp (100). gesin (sc) 
vesli (93). ein glefin (110), glasen (132) 
vas. ein glafó- (68), trinck-, ol-, wirauch- 
(74) -vaD. eyn lanck glas (22»). schale 
(11). eyn sehale, wrg. koderoff (19). kut- 
ter-holff (5), -olff (70). kute- (69), kutt- 
(65, 74), kutte- (151), gotte- (12, 67, 152), - 

utt- (755), gut- (134), chud- (71), kud- 
2), kode- (225, 23), gode- (10, 18), gude- 
(Db) -rolff (cf. Fr. 1, 3875, 5619. BM. 594). 
godrolffe (17). kotrulffe (132). guttroff 
(152). gutteruff (21). kudrelf o. kuff kar 
(1). eate rolf (147). gutter (V. cf. Stalder 
1, 489). gürtelin (6). migel (6, 74. cf. 
eyathus). stauf (Das.). kelch (9). kileh 
(8). doplet (112). 

*Fiala (cf. figella) vedele (23). 

Fiber (animal $ herba; cf. wiber. 
vibex. fibex.) hd. fibar (131, 141); bib- 
ar (5.), -ur (141), -er; bye-, be- pi- 
7 le- (se 9) -ber; bebir (8), befer (18); 
bircke, pirgk (74). beuer 7 berke (23). | 
eyn birg o. eyn alen krug.(21. »« | 
fiala?). Ad. nd. otter. a 

*Fibeus v. Vibeus. 

*Fibex (cf. prc. vibex) bircke (3; 
19, 4, 76). pireken 7 bereken (75). pir- 
chen (1). pirgk (74). 

*WFibia (cf. sq.) pekelhawbe (9). 

Fibra, vibra (17) ader (7. neruus 1, 
17, 110,132) am hals (110). ein half- (68), 
halez- (18), hals- Ad. -ader, -adere (23), 
-aydder (133), -oder (6, 4). spange (7. ar- 
milla, perichelides 74. cf. fibula). becken 
hube o. holz (8. cf. prc.). das port am 
wasser ; pl. lempen o. zipftel (Zecorzs de.)5 
ziserle vnd beiwürtzle (126). ags. libre 
laeppan (pl. 94, 136). 

*Fibra-ns, -ens (94) ags. risa- (94), 
rip- (136) -endi. 
*Fibrare (4. neruos extendere de.; 





fortiter mouere, jacula protjcere «6, cam- 


dere b". »« vibrare) e- (1V), a- (18) 
-dern. sehweneken (76). glifen (bh). 

*Fibratus gezáserlet vnd haarácht 
(126). 

*Fhibri-us, -nus (Ki. bybern (17). 

*Fibrum (aus cribrum »« vibrare?) 
eyn sijp (5). 

*Fibrunis ein biberi (9) febimus 
berynne (8). , 

Fib-, vib- (b^), 5issw. fix-ula (?. 
brae-ea, -teola, eoncatenati-o, -ca 120) 
nuschil(121). nuskel (100). muskil (120). 
hd. nd. spange, vorspan; mantel-snor, 
-snür (6), -schnür (1). Ad. vor-, fur-span; 
-spang; ring (6), rinke, schu-r. (125). rims 
gel an der frauwen cleidern (75). spa 








FIC 


gen (13). vorspang 7 mante! (18). man- | 


del snure (85). zunge in ey gurtel Z 
snuer 4 spindel (17). spenglin (68, 110). 
vslle (95. cf. vel v. bracea; velsloz 
pessula Sm. 3, 460?). brae (12). bratze 
(83). gaspen (109). gesperr (111). rorberg, 
schlurffen, anwurffe (£. Agr.). honeworff; 
klammern (fabrorum, ; heffte (vulnerum) ; 
fixula kramphe (125). ein brusthefftlin 
o. am mantel o. ein schoner gurtelring 
(64). hefftel (74). heeht- (106), het- (108), 
héek- (132) -sel. héizzilo (Gr. 3, 737). 
ags. sigil Z hring-ae (136), -1ae (94). 

Fibulare heften, binden, spannen 
(110, 132). vor- (11, 19), zu- (5), to- (23) 
-spannen, mit der spangen (5), bratzen 
(93). zu spann (17). Ad. spengeln (vocc. 
ex quo). ezu sammen spengen (4). ein- 
ringgen (126). inbreisen (76). 

*Fijbulator spengler (77). 

Fibulatorium hakeken 7 haexken(11). 

*Fibulatura naruuo (Gf.). 

*Fibulus rinck an einer gurtel; 
rinekel am schuch, ef. n freno (15). 

*Fibuo (nach fibulo) 7. loquor (16), 
«us fabulor? cf. folo-bs (Pap.), -ps 
(148) 4. sermo? 

*Fiearia fiewrz (Sum.). 

Fiearius figen-kauffer (110 s/m.), 
-Vkauffer 7 v'keuffer (8) veygen vor- 
kawffer (9). Z. sutor, alut-, pellip-arius 
(129. cf. fieones). pl. 4. vani (st. fauni 
Br. &e.), al. homines v., satiri, incub?i dc. 
(16). 

Fi-, vi- (136) -eatum (7.jecur 76 &e. 
Cf. Dz. Wtb. 140)leuer (11). ags. libr (136). 

Fi-, fis- (9, 87, 120, 134, 4. péscts 129), 
-vi- (9, 34, 37, 64, Bosw.), vis- (11, 20 &c.), 
feci- (102), sin- (q. v.), spis- (9) -cedula, 
fice-tula (47, 85, 94, 121, 136, Hpt., Gf.), 
-dulus (11, 19), -eula (141), ficit- (949), 
ficid- (5^),fidee- (75), sicec- (104), spicec- 
(74), sepicec- (Gt. 4, 762. cf. ^. v.),sinced- 
(s. u.), cieen- (s. u.), cicend- (93), einced- 
(Gf. 5, 711) -ula, spitella (7. lucilia 16), 
felocena (102) (cf. eurruca) sneph-o 
(87, G£.), -a sim. (120, 141, Gf.), -e (100), 
-er (V). sneph (45). snepfe (104). snepff 
(74, 110). rlet-sn. (64, 93). riedsehneck 
fid. 75). Ad. nd. sneppe. snepe (4). snep 
(b, 21). sneeppe (11). snippe (13, 23). 
snyp (12). sneeh o. güch (1). schnebe 
droschel (75). hasel- (13), wafer- (18) 
-hone. grase-mücke (19), -mucke (102). 
hd. gras-, graB-mücke (3), -muck, -mugk. 
gras-musch (11), -vineke (9). fineke (10). 
Ggs. suca (Hpt. 5, 198), suega (942b. of. 
GUxQA(c id., hegesugge (Bosw.). wüst- 
ling (114). zeiblin (91). cisli (93). zys 
(eine. Gf.). gey- (1, 74), ge- (74) -bitz. 
bach-stertz (v), -stelz (cieen. 37). hegi- 
Sterz (sepie. Gf. 4, 762). wasser- (9, 16, 
Vie. 34, 37, spic. 74), pach- (74) -steltz. 
finieffa (? s. sneffa? ficetula Gf. 3, 526). 
(herba) clivarn (85). chiwarn (41). 


*Ficella (cf. fiseella) 4. pars bracAa ( 


Z vas (76); fieilus 7. os br. (G1. m.). 

F'ic-etum, 7 -izetum (76), 7 -ulnetum 
(147), -entum vygecht (8, 9). vigen-, 
figen-hauff (5), -hoyp (19), -huff (76), -hoff 
(18, 21), -hoffe (5), -hof (23), -holtz (8), 
-garte (17, 19). dair vele vyghen wassen 
(141). 

*Ficeus v. Fieulneus. 

*Ficicio v. Filigo. 


DazreNBACH GrossaniUM 





FIC 


*Fieidula v. Ficedula. 

Ficilus v, F'icella. 

*F'ieinetum (untersch.von figmentum) 

i. composi- t forma-tio (16). 

*Fieionarium (st. tic.) dayr men vuyr 

myt staiet (147). 

*F'ieitula v. Ficedula. 

*Fieizetum v. Ficetum. 

*Fiemen &oc. v. Figmen. 

*TFico (v. ficuum comestor t deuorator 

7 calumpniator 16, defurator3)ein feygen 
fresser (3). 

Fic-o, -on, pí. -ones ags. Sco (Gli. 
Aelfr.. soche 7 schvhe (Sum.). socseuha 
(120, Gf. sim.). sochseua (141). sóchschova 
(121). soescuohe (104). hososcuoha (127). 
fiehones finchun (Gf.) Azerher ? 

*F'ieo-fanea (8), -uanta (9), -fanitiea 
(16) (aus fieophagus »« sycophanta) 
veygen vroz (9). figen-freBer (8), -esser 
(76). lesterer (8, 9). 

*Ficonissa &oc. v. Fitonissa. 

*Phiconus v. Fito. 

*Fieouanta v. Ficofanea. 

*WFieta (aus fiola? «nders Gl. m.) 6. 
caliv vini 0 vas amplum (16). 

Fiectile Ad. nd. eyn erden, erdin (19), 
erdern (132), irden (v. 12) Ad. val, vas, 
nd. vat (23), gevesse (9), geweb (8), 
haffen o. krug (75), tuppen (66, 70, 151), 
kuppe (69), kupp (134), duppen (132), 
doppen (67, 152), poth (19), pot (11). 
eyn vaf von erden gemacht (8, sZm. 68). 
getreyt faf) (64). 

Fietilis das lichtiglich zu giessen 
ist £ erdig (110). dat lichtelich tzo tem- 
periren is 4 erdisch (132). 

*Fietinium v. Fictitium. 

Fietio ein falsch bewisunge (15, 63). 
ain falsche beweisung (16). ein f. frewnt- 
schaff 7 falche tat (9). eyn fals wisung £ 
gedieht (7). falehs fruntschafft (8). vn- 
meynung valche beweysunge (9 Anh. 2). 
dyechtunge (19). vens&inge (99). 

*Fieti-tium, gew. -cium, -nium (1) 

eyn dichte (22), Ad. ge-d., -dicht, ghe- 
diete (23), getichte (9), diehtinge (11). 
ein erdocht ding (6). lugene (9). logen 
(8). vnmere (22b). 

Fietor tichter (64). vensere (99). 
vynser (147). 

Fietus ge-logen 7 -dichte (85), macht 
0. -dicht (75), -mustert (125). 

*Fieuleus 4. seitor (76). 

Fieulnea (dim. «a fieus 16 &e.) figen- 
bóm (6), -baum (5), -baym (55), -pawm 
(1), -bom (23). feygen bawm (4). cleyn 
vyghenboem (147). 

*Fieulnetum v. Ficetum. 
Fieulneus, ficeus vyghenboems (147). 
Fieus, vieus (147, 4. fieulnea 1) Ad. 

fige, feige, veyg; fi-, fey-genbaum, vig- 
bovn (93). nd. vighe, vighen bom ; vighe 
132), vijek (147), viek (2235), wijk (23) 
infirmitas piscium, eyu eranckheyt der 
viseh (147), craneheyt der vische (22), 
eynrehande ongemach (132). (fieus ;m., 
g. -À, im 110 &e. von f. f. g. -us untersch., 
morbus, passio) hd. fig-, figen- (1103) 
-wartz, -werzen (93). fig (2). verg (fieus 
1. zweéschen caput de partibus piscium und 
c. de passionibus naturalibus animalium ; 
cf. Fr. l, 259 sq. Sm. 1l, 515, 559. Gth. Wtb. 
1, 361). eyn bucke (pésczs Db). 





FID 233 


*Ficus v. Vicus. 
*Fichones v. Fico. 
*Fida v. F'idis. 

Fid-e, -eliter Ad. glaub-lich, -haftig. 
gleub- 7 truwe- (110 &c.), geloef- 7 trowe- 
(132) -lich. 

*Fidece-n, -na v. Fidicen. 
*Fidecula v. Ficedula. F'ides. 

Fidedignus glaubhafftig (15). 

Fide-, fidi- (Br.) -fragus, 7 -frangus 
(75), fedre-fragus, var. -fagus (14) trew- 
los (9), -pruchig (74, 75). dru- (8), drug- 
(49) -loB. druwe-lois (13), loi (10). fride- 
pruehel (74). 

*F'idegellina v. Figellina. 

Fideieommissum g(laublich beuelh- 
nyB, var. glaublich be:elhung (64). 

Fideiubere purg sein (1). hd. burge, 
burg, bürge (6), byrge (67), byrg (134), 
bürger (13), borg (21, 132), nd. borghe, 
to b. (23) werden, w. vorden andern (11). 
vorheyssen (4). 

Fideiussio burgeschafft (8, 9). 

Fidei-, fide-, fidii- (b^) -ussor Ad. 
burge, burg, bürge (3, 6), nd. borghe, 
oft vor Schult. berge (13). borghere 
SPA purg vnd borg (75). eyn vorspreche 


*Fideiussoria purgschafft (75). 

Fide-lia, / -na (64, 76) hafen (64). 
irdin-h. (74, 93). erden vas (110), pott 
(132). hefen Z krieg (76). groDdorff (4). 

Fideliator seelgerether (Gl. m.). 

Fidelis (7. fidus) nd. truwe. Ad. nd. 
ge-tr., -trev (6), -trew (4), -trwe (18), 
-trouwe (132), -dru (21). trwich ts 
gelawbig (9). glaubig (Z. eredulus 1). 
gleubig (17). glóbig (6). gleubhafftig o. 
warhafft (8). 

Fidelitas Ad. getruwe-, gedru- (8), 
getrewie-(9) -keit. dedru- (sze 21), ghe- 
truwie- (28), truw- (22), getrew- (4) -heit. 

Fideliter (cf. fide) geloublieh (76). 

Fidella v. Figella. 

*Fidellus chalp (ar.). 

Fidem prebere 7 iubere purg wer- 
den (75). 

*Fidena v. Fidelia. 

*Fidencia v. F'idicen. 

Fidens triwende (39). 

Fidentia freymutigkeit (125). 

Fidere druwen (18, 14). nd. truwen. 
hd. nd. ge-tr., trouwen (132), Ad. -trau- 
wen, -trawen (1, 134), -trewen (4), -drau- 
wen (152), -druwen (133), -truen (11). Ad. 
lo- (12), gelau- (9), glau-, gleu-ben. 
ghelouen (11). 

Fides (dim. fidecula) trou- (132), tro- 
(99), hd. trau-, drau- (67, 152), tru- (19, 
68), dru- (133), tre- (10) -we. trew (69, 
134). truw (110). trw (11). Ad. gelaube, 
glaube, glaub, glauben (13), glóbe 
(6). loue (222b). ghe-1. (23, 132). 

Fid-es, -is, -a, -us (16) Ad. seyte, 
salt (76, 134). seitte 7 ein snor lanzficum 
(6). seuden (13). zeyde (23). snaer (132). 
snare (16). süare (8). snar Zn fiella (8v). 
snur (9). glockenstranck (11). 

*Fideus (7. finus Gl. m.) v. Fidius. 

*Fideussor v. Fideiussor. 

*Fidiale leube (19. aus nd. love fides 
2« solariwm?). solre (11). 

*Fidia-mus (129), -nus 2. amicus fidem 
seruans (16)  amams (129). 

30 


234 FIG 


Fidi-cen, -cina (76, 134 &ec.), -cium 
(16), fide-cen (134), -eena (67), -neia (133) 
(v. qui € que canit in fide, cf. sq.) seyten- 
singer (110), -spieler (7).insnaren syngen 
(132). hd. spil-, spiel-, spele- (13), md. 
spel-man. geyger (91 s2m.). harpff-er (64, 
$8), -eschlager (88). 

Fidi-eina, -cena (cf. pre.) hd. spiel 
frauwe, spil-frau, -frow (6). spel vrowe 
(23). eyn seyten sSpileryn (4). 

Fidieula v. F'igella. 

Fidieule dumschrube (125). 

Fidifragus v. Fidefragus. 

*Fidiiussor v. Fideiussor. 

Fidis v. Fides. 

*Fidius (74 &e.)), fideus nomen halb- 
mensch vnd -got; aduer. beydemmittel- 
finger do mit man swert; 7. anularis 
golt-finger, -trager (74). gult- (21), gold- 
(26), Ad. nd. golt-vinger, -vingerlin (18). 
eyn vingerlinek (132). 

Fiducia getrue dinst (8. cf. fidus). 
truwe (18, 19,68). v'trawung (91). getraw- 
ikait (134), -kait (1). getruwig- (69), 
getrauig- (151), getrauy- (66), getrew- 
(70) -keyt. getrauhe-t (152), -yt (67). trou 
i gheloue (11). glaube (19). globde Z 
zuu'siecht (18 Mrg.). 

Fidueialis trwe- (11), druwe- (19), 
getruwi- (18), ghetruwe- (23, 68), Ad. 
getrw-, getru-, getrau- (67), getrou- (132), 
getreu- (70, 134), getreü- (151), gedrau- 
(152), gedru- (21, 132) -lich, -liche. getruw 
(110). 

*Fiducialitas getrukeit (17). 
Fidueialiter getruelich (17). 
Fiduciarius Ad. nd. eyn, en ge-truwe 

-truwer, -druer (21), -druwer (133), -drau- 
wer (67, 152), -trewer (134), -trouwer (132). 

*Fidula v. F'igella. 

*Fidulare (7.figellare) fideln, geigen 
(14). 

Fidus (v. fidelis q. cf.) ein getruwer 
(6). getru (8). gedrue (21). getrw (1). 
getrewe dinst (9. sz. fiducia). 

*Fidus v. Fides. 

*Fiella &c. v. Figella &o. 


Fieri Ad. nd. werden. w. gemacht 
(19). warden (11). fit schuet; fiuntscheeyn 
(85). fiat eB werde (19). et warde (11). 

*Fifetera (7. bestia maritia quae aquam 
adtrahens et iterum  effundendo  nques 
dimergit) splinza (131). 2. q. fusitera — 
physeter (Gl. m.), cf. spritzwall physeter 
(Ki.), balaena physalus (Nmn.); auch vll. 
die Fischnamen sprinz-, sprenz-ling (Sm. 
9, 592). 

*F'igella (cf. sq.) v. Frigellus. Nigella. 

*Fi-gella, -gela (3), -ella, -della (Gi. 
m.) -dula (12, 64, 75, 93), -dicula Ta 
125), gilla, vig-, vi-, flig- (v. steffáus) 
-ella (instr. mus.; et awis i herba, cf. 
frigellus, nigella) ein fidella (5^). Ad. 
nd. vye-, wi- (9), hd. fi-, fid-, fe-del. 
nd. vedele. fiddelen (19). giga (93). gyge 
(10 &e.). geyg (91). eyn lut (21). quintern 
(125). Bes. fidella hd. nd. vineke (ais). 
hd. fingk (6), fing. fig-, fi-ella (7. zizania, 
st. nigella) rad-e (23), -en (5, 91), -el 
(74). ratt (fiella 76). ratyn (4). 

"Fig-, fi-, vig-, vi-ellare Ad. fidelin 
(18), fiedeln (7, 20), fid-eln, -deln, -len, 
fedeln. vie- (11), ve- (23, 132), fy- (110) 
-delen. vellen (22). 


-dicht, 








TIT, 


*Figel- s/m., figu- (68) -lator hd. md. 
vede-, Ad. fide-, fid-, viede- (20), vydde- 
(19) -ler. gyger (6, 76, 93). 

Ex fide- (75) -gellina fidel bogen 
(4, 15). 

Figere stecken? cleuben (5 &c.). stech- 
o (prs. 141), -in (825), -en (1, 4). Ad. nd. 
sti-, hd.ste-cken. Ad. cleu-, klie-(76), cley- 
ben. kleuen (18, 23). spalden (17. méssv. 
aus klieben »« findere). vestigen (68 &c.). 
hefften (110). hechten (23). hetten 4 
vatten (22b). negeln (49). 

*Figilla v. F'igella. 

Fig- bissw. fie-men, -mentum, 4. 
figium 7 fietum (16) ein gemacht (1, 55, 
75), gestifft (25) ding. Ad. nd. dicht-unge, 
inge, -nisse (22). hd. ge-tichte, -ticht, 
-máchte (114), -lichnisse (9). 
glichniD (8). hefftung (110). 

*Figulator v. F'igellator. 

Figulus (7. ollarius lut? compositor ; 
qui facit vMas 5, 21) Ad. hauanari (141); 
hat-, hafe-, haff- (1), haue- (6), hefe- (151, 
152), heufe- (13), vorbe- (85:furben?), 
dippe- (18), vl- (5, 21) -ner. top- (9), 
dop- (11), dap- (9), gro- (22), grop- (23) 
-per. duppen- (5^5, 12), heffen- (8), hefen- 
(10), pot- (132) -macher. pottemaker (99). 

Figur-a,-e (55) (7. forma; maneries 
? slages —sí.similages? — 7 signaeulum 
1) Ad.'gestalt. &.- (1, 9 Anh., 132), stalt- 
(23), stalti- (13), Ad. gestelte- (5), gestelti- 
(150 scm.), glieh-, gleiche- (152), gleich-, 
scepe- (11) -nisse, Ad. -nusse, -nuD, -nis, 
-niD, -nisse eyns wesens (15). gelichunge 
7 worschei (9). figure (5). em f. aldie 
(b^). figuer (21). nott (71). 

Figuralis Ad. nd. figur-, figuer- (1T, 
21) -lich, -lic. 

Figuralitas figurlichkeit (18). figuer- 
liehkeyd (19). 

Figurare gestalt geben (76). glichin 
(8 sim.). geliken (11). bildin (8, 9). zeychen 
(bb). figur-en (V, 22, 67), -eren (23, 132), 
hd. 3eren, -iren, -ern. figuern (21, 133). 

*Figurosus crefftig: (5b). 

*RFigus (7. pilax 75, eattus s?/luestris 
9, 75, 76) ein wilde- (3, 74, 75), walt- 
(14) -kaeze. 

*Fil baldrian (9). 

Filacista v. F'ilatista. 

Filae-, phylac-, fila-, phila-teria 
(cf. lacinia. Gl. m. 3, 553 sq. D, 286 sq.) 
perment daran die zehen gepot ge- 
schriben waren (74). dynne (110), dunne 
(132) pergament, m quibus X precepta 
erant scripta. ruom- 2 zaupar-giscrip; 
phechar, eechar £ brieveliu (s2& Gf. 3, 
324). brieuil-i (Sum.), -in (130). brieff (25). 
sawm- (9), zawm- (8) -vesen (cf. sq.). bleho 
(86). ger o. same am gewande (74). 

Filae-, fila-terium geschrift der X 
gebot (9). schrift der zehen geburt (sc 
8). ein saum (17, 110) an dem gewande 
der widder geslagen ist (1T). zom td 
soem (132). zedel (5, 21). zadel, lode (5^ 
stra-del (23), -tele (22). tafele (22^). 

*Filaetrum (cf. prec.) v. Filetum. 

*Phila-delphus, -derphia 1 -rphia 
(£. fraterna. dilectio 16. cf. ngr. aDspqóc) 
veste lieb 7 bruderlich lieb (9). 

*Phila-, philo- (BEr.) -geus (avs phle- 
gon »« ipogeus q. v.) pferde der sun- 
nen (74). 7. quartus equus solis (Br.). 





FIL 


Filago, earta-f. (q. v.) wund- (74, 
91, 125), ruhr-, heinsch- (143) -kraut. 

*Fil-ama, -oma, firama (11, 19) kuf) 
(74, aus UXuX) quecksilber (19, 74). 
quie siluer (11). 

*Filamen garn (Sum.). spynwerck (141). 

*Filamena v. Filomena. 

*Filandus v. Filaudus. 

*Philangus (cf. philargirus) liebha- 
ber der zeitlichen ere (75). 

Phila-ntropia, -tropia, -ntropa 
hd. mensche- (11), mensch-heit. liebe 
der menschheit (9). nd. de mynseheit 
(23); mildighen (22). barmhert- Ad. 
-Zikeit, -zkeit, -zig (8), md. -icheit. 
demietikait (76). 

Philantropiee barmherczig (18). 

*Philantropos liebe (8, 9). 

Philantrop-os, -us (7. lap-a, -pa) 
Ad. klette, cleth (3), groDe klete (125); 
kleb-eren, -kraut (126, Fris.) md. en 
erasse (11). 

Filare hd. nd. spinnen, vedemen. 
fedem machen (5). garn treien (110), 
drayen (132). Ad. zwirnen. à 

*Philar-eia, -gia, -gicus v. -giria, 
-girus. 

Philar-, filar-giria, 7 -gia 4 -cia 4 
-tia (75) liebe der zytliehen ding (75). 
l. des geldis (8), guldes (17), goldes (9). 

Philarg-, filarg-irus, 7 -icus (68, 
147 &e.), -ius (68, 147), -us (74, 75, 16) 
giezig (8). geyezig (9). girig (1T, 110, 
132). liebhaber des gelts (74, 75) o. der 
zeitlichen guter (75). geltgyrich (147). 

*Philarphia v. Philadelphus. 

*Philartia v. Philargiria. 

*F'ilastiea v. Filatista. 

Filateri-a, -um v. F'ilacteri-a, -um. 

*Philates v. Phelax. 

*Fjilatissa spinner-in (68, 110), -sche 
132). : 
bis ets (74, Gi. m.), -eista, (129, 
147, Gl. m.), -stiea (16), -tor (Il. c.) spyn- 
ner, fadmer (74). spynresche umb loyn 

141). 
: etes v. Philantropia. 

*Philatrum v. Psilothrum. 

*Fil-, phil- (74) -audus, -andus (74, 
76), -iaudus (8), -iaridus (17) (aus phie 
lautus Ki. -« laudare) selbsliebhaben- 
der (74). Ad. der sich selber lobet szm. 
(Mss, mog.). r 

*Fila-x (74), -xa (»« QUuAaoostw) faf 
dorim man etwas behelt (74). vat wat 
in to bewaren (147). Jo vaso da wino 
(61. m.). t 

*Phi- v. Pbhe-, pi-lax. - 

*Fileieula (cf. fili-eula, -x) faran 
(Sum. II). 

*Philebama v. Filocopus. 

*PFiled-erus (8), -rosus (9), filodurus 
(10), philiodru-s 7 -fà (74) (aus (qU.07 
Aoí(BGopoc 9) eyn affter-koser (74), -koBer 
(17). lip- (8), lib- (9), lieb- (74) -haber. 

*Fileius ags. brog (1365). 

*Philentum v. Pilentum. 

*Filependula v. Filipendula. 

*Philetrum v. Psilothrum. 

Fil-etum, 7 -actrum (147) vadem 
(11). stranck garns (14:). 

*Philetum v. Pilentum. 

*Filex v. Filix. 























FIL 


*Filfel v. Fulvalabia. 

*Filia Ad. nd. do-, to- (55, 4) -chter. 
dogter (99). 

Filialis dochterlich (11). 

*Filiaridus v. Filaudus. 

Filia-ster, -stieus, 7 -tor (:4) Ad. 
md. stief-, stef- (23, 91), steif- (85, 132), 
Ad. stiff-, stif- (9), sehif- (8), stuf- (16), 
stewf- (1) Ad. -sun, -son, zd. -sone, -soen 
(11, 97). eydem (4). eiden (93). aiden 
(14). toh- (93), toeh- (74), doh- (6) -terman. 
 *Filiastiea v. Filiastra. 

*Filiastica (7. que compangit filum) 
Zwir-, var. zwi-nerin. 

*Filia-stieus, -tor v. -ster. 

Filiast-ra, -iea (7. priuigna q. cf.) 
hd. eyn styeffe (untersch. von msc. 
styeff 152), stieff-, stewtf- (» stiff-, schif- 
(8), steif- (49, 132), nd. stet-dochter. snur, 
sunsweib (74). 

Filiatio kintheit (65). 

*Filiatus v, Foliatus. 

*Filiaudus v. Filaudus. 

*PFilieem (acc.? cf. fili-eum, -x) farm 
7 farmahi (Gf.) farn £ viusta (/a£.?) 6 
filix (141). ags. fearn (94). 

Filico ruff-yan, -igan; vnsteter an 
worten (74). vnwarhafftiger mensch (75). 

Filieula (cf. triehomanes) rotter 
steinbrech; engelsüf) (126). stein-, eich- 
fahren (Fr.).! 

*Filieum (aus filie-tum, cf. -em &c. 
earex.) saharahi (141). farmahi (Gt.). 

*Wiligo (cf. fuligo) mais (cf. maese 


| macula Kil. sim.?) & rue quod crescit 


€x ficicio (aus focacio ?) retro ignem (8^). 

*Filinium (cf. filacterium) eyn zed- 
del (1). 

*Philiodrus v. Filederus. 

Filiola (cf. G1. À. v., Gf. 3, 333, 496) 
phellola (pammus operimentum calicis?) ; 
uillo-l, lin (6£.). philol (93). 

Filio-lus, 7 -sus (66 sd eyn cleyn 
son (17). en sonne (22). philol (93). fillol 
Sim. (Gf.). pl. -li kinderlin (65). 

*Fil- v. Flex-, nauc-ipendere. 

Fili, ? phili- 7 vili- (74), file- (85) 
-pendula, gr. QU.mévOSAX (143) stein- 
breche (96). groz st. (Sum.). groDstain- 
prech (74). stenbreke (47, 85). rot stain- 
brech (91, 143). rote stempreth (sc 125). 
wit akleye (47). meila-n (93), -ndt (174). 
varen (11). 

Philiste-a, -s (122) Ad. nd. das, dat 


| lant der, von, van philistijm. 


Philistei vnbeschnitten (68, 110), on- 
besneden (132) heyden. 


Philistijm vnbeschnitten volck (68). 


| onbesneden v. als heyden (132). 


*Filium (7. filum aquae Gl m.) v. 


, Philtrum. 


Filius Ad. nd. sone, sonne (23), zoen 
(I1). Ad. sun, sün (6), gew. son. fili-us, 
-a adoptiu-us, -aà eyn erkoren sun o. 


| doehter (110). eyn vysserkoeren soen 


off d. (132). filius adoptiuus, adulteri- 
nus, legitimus, primo-, vni-genitus 


| erwelter, eebruchlieher, eelicher, erst-, 


var. erstge-, einge-borner sun (64). filii 
Israel kinder von isrl (5^). 

. Fi-, £ vi- (75, 77), fe- (136, Sum. V 
"hx, -lex (17, 93, Gf.), -nix (41) (6f. 








PHIL 


ferula, filiceem, follix, carex) varin 
(varm? 3). farin (19). farm (104, Sum. V). 
varne (8, 9, 77). v.-küd (sc 13). farn ('t, 
47). f.- (110), vn- (17), glaBeschen- (75) 
-erut. glafaschenwurtz (753). pharn (19). 
varbe (sic 9). ein narre (szc 17!). vaern 
(132). fayraen (85). barm (Sum. V). ags. 
fearn (94), ferun (136). alant (47, 85). 
huchila (péseis? aus? Gt.) 

Filix minuta (cf. felieina) ags. eofor 
fearn (942). 

*Filla (anders G1. m.) benedietenwurtz 
(125). 

*Filum indicum pibendia (Sum. VI). 

Phyllum welsch bingelkraut (143). 

*Philo v. Liector. 

*Philobalsamum 4d. salbe (9, 21, 74); 
edel s. (8); s. von balsam (18); s., salb 
besser, eyn b. s. (17) dann balsam. d. 
zalue better wan balseme(22), van balsme 
(23). 

*Philobo-lia, -ma v. Filocopus. 

Philocalus eyn gut liebhaber (68, 
110). goet lieff hebber (132). 

Filo-eopus (18, 66 &e., 74, 110 &e.), 
-ropus (75), -labus (76), philo-compos 
(125), -compus 2 -pompus 4 -popus (Gl. 
m. qus QUO-xOpOc, —XOUmOc), phile- 
bama/(9),flo-bonia (67, 14, 132),-comptus 
t -toeus (q. v.) &. «amator iactantie (IL. 
€.). liebhaber (74). l. des ruoms (75), der 
beumung (-copus 74. s£. berumung). lieb 
der berumunge (9). berumenisf) (18). 
peynlich vff dy arbeyt (125) philobo- 
ma v'rumer der liebe (17); -lia rede des 
rums (74); -lita ?. amator iactantie (66 
&e.), sapientie (110 &e.). 

*Philoeteta v. Faltilones. 

*Philog-enus, -eus v. Ipo-, phila- 
geus. 

*Philo-gister, -hister (110), 7 -tàtiecus 
4 phloister (74) 7. amator visionis (66 &e., 
74, 110 &e.). liebhaber der weihert (15), 
des gesichts o. der sehung (74). 

*Filogogus v. Filologus. 

*Philohister v. Philogister. 

*WFilolabus v. Filocopus. 

Filo-logus (11036), -gogus (110b), 
-SOgus (66 &c., 68, 75, 132) ?. amator, 
animator (133), mater (1103) ra-, ora- 
tionis. ein liebhaber der rede (68, 110), 
vernunfft (75). eyn minner der reden 
132). 
| *TFiloma v. Filama. 

Fi-, phi-, phy- (5^) -lomena, fila- 
mena (9), filomera (99) nacht- /d. 
-igal, -egal (D^, 13), -galle, -gal, -igail 
(58), -egale (22), -agal (23). naeh- (16), 
nagte- (99) -gale. grasmu-ceca (Sum.), -ga 
81). 

: *Philomites (aus -mythus) liebhaber 
der mere (74). 

Philopo-mpus, -pus v. Filocopus. 

*Philophistorieus v. Philosterieus. 

*Phi-, 4 vi- (74) -lorcium 7. amasia 
(76). eyn lebiehen (12), liebechin (10). 
liebes- 7 mein-lieb (74). 

*BFiloropus v. Filocopus. 

*Filosaga id est verba composita (16. 
cf. filosogus). 

*Philosella v. Pilosella. 

*Filosogus v. F'ilologus. 

Philo-, filo-sophya (phya) lieb der 
weifhait (91), naturliehen kumst (65). 








FIM 235 


lifliche k. (12). ^d. nd, naturliek k. sm. 
die k. von (110), const van (132) den na- 
turliehen meysteren. 

Ph. moralis eyn chunst (1), kunst 
(9, 5) der tugent. k. der dugend (6), 
der jugent (sc 46), der doghet (93), 
von der dogent (18), der sitten (91). Ad. 
(Mss. mog.) konst der dogen-t, -de (17), 
bissw. togent. 

Ph. naturalis (nalis) (cf. phisiea) 
Ad. nd. naturlieh kunst, Ad. konst.' na- 
tuerlieh kunst (46). die k, der matür- 
lichen ding (91). k. der nature (5^). eyn 
k. von der natur (18). n-liche k. £ n.-l. 
weysagung (3). 

Ph. rationalis die logica (91). 

Ph. sermo-cinalis, -nionalis (4) /id. 
nd. kunst Ad. konst der rede, Ad. ridde, 
redde, von der r. (1). 

*F'ilosofos (herba) andorn o. grens (96). 

Philosophus s/m. (phus) ein natur- 
lieh. wisser (1), n. kunstiger (55). ein 
natürlieher meister (6). lieb-er (649), 
-haber der weifhait (91), kunst (64). 
upar-, unmaz-uuizzo (Gt.). 

Ph. naturalis naturliceh Ad. meister, 
wisser (D), nd. wetere. eyn natuerlich 
wiser (17). 

*Philo-stericus, -storiecus 4 -phisto- 
rieus (74) (4. héstoriographus 15) lieb- 
haber der neuen mer (75). vber in den 
hystorien (74). 

*Philosus v. Pilosus. 

*Philotantieus (cf. flotoeus) v. Phi- 
logister. : 

*Filto meydeborges ber (23). 

- *Filtor (7. eentor) vyltmeker (141). 

*Filtra v. Filtrum. 

*Filtrifex filtz-macher, -mecher. vilt- 
macher (132). : 

*Fil-, ecen-trosus vyltich (141). 

*Philtrum, filium (9) (cf. sq.) wilde 
pasten-ach, -ey, Asp. eauathoria sal- 
vage (143). wasternach (9). hirtzklee, 
künigund kraut, wasser dost 7. eupa- 
torium adulterinum (5:3). 

Filt-rum 7 -a (cf. eento) eyn fyltz 
4 quedam. herba (66 &e. » prc.). fi-, 
7 fe- (Gf., Gl. m.)), vi- (17) -Mrum Ad. 
vilez. nd. vilt, vylte (147). viltrum (,,& 
villis) heren tueh (64). hutt-rauch, var. 
-rach (7. arsenieum album 75). 

*Filtrum v. F'ulerum, 

Filum, felum (76) ^d. garne. Ad. nd. 
vad-, fad-em, -am (21), -an (141), -ym 
(55), -en (6, 13, 4). fad (91). 

*Fimalia v. Funale. 

Fimare Ad. nd. misten, messen (1l, 
22). tungen (5). 

Fimarium  mist-huffe (19), -huffen 
(110), -hoep (132), -hof (68). mesthof (11). 

Fima-rius, -tor mist-er (110 &e.), 
-trager (74). meester (11). 

Fimbri-a, -um (122) (27. limbus, 
-ora &o.) saum (110), som (68) an eimem 
cleid. Ad. saum, saume, seume (7), 
seyme (12), sóm (6), sam (9, 21), same 
(16). nd. som (23), soem (132), zoem (11). 
zerksfert saum; belege (128). blege 4 
wulst (126). vmbleg (111). wolst (114). 
bast am rock (75). gerhe (5). gere (117, 
21). ghere (23). geren (10 &e.). gern (25). 
liest (132). vese (106). fase £ £reimo (120. 
cf. triem Sm. 1, 490 : lt. trama? trem- 


30 * 


236 FIO 


bil, dremil at. 5, 531 sq. ?). traro ; thrado, 
tradho sm. (cf. ags. thrzed engl. thread); 
traben 7 vasen acc. pl. (Gf). tradel; 
zadel; stuch (17, 21). zopf (*). gall. 
ourle (122). f. maniee 7, supera bri) 
am ermel (75). 

Fimbriare seumen (64, 75). basten 
65). 

Fimbriatus beleget 7 verwólstet (114). 
beleit 7 verbraemt (126). 

*Fimeton 2. aurum (16). 

Fimetum mist-gruob (91), -stat (111). 

*Fimeus 2. os aperiens (16). 

Fimus Ad. nd. mist. mestz (13). mest 
(99). mess (11). mes (22). baw £ kaat 
(126). gor (Gf. fimogor sic 141). deisc 
(Sum. cf. Gf. 5, 231). 

*Fimus (s&. fumus?) terre ertwort 
85). 

*Phina v. Phinna. 

Finalis hd. nd. ent-, eude- (18, 21, 
132) eende- (11) -lich, -lie. 

F. conclusio entlicher beschluf) (75). 

*Finalitas endelichkeyt (18). 

Finaliter ende-lichen (132), -lich (21), 
-lie (23). hd. md. ent-ichen, -lieh (6) 
-liken. 

Findere Ad. nd. spalden. Ad. spalten. 
zer-sp. 4 -cleiben (75). sehnyden (110). 
chluipit (findit 141). eliben (75). kleu- 
bin (5). uff cluben (17). cluuen Z2 clowen 
(22). elouen (11, 132). klecken (74). spli- 
ten (99). spleyten (11). splyten, cloeven 
(147). slyiDen (19). off ri&en (18). dey- 
len (21, 147). 

Fingere Ad. nd. di-, hd. ti-chten. 
dihten o. stifften (6). denken (23). Ad. 
ge-, er- (9) -d. trachten (18 Mrg.). be-tr. 
(65). ertratten (49). machen (9). schaffin 
(8, 9). schleppen 7 tosamede- (23), to- 
hope- (22) -zetten. Ad. zusamen setzen. 
stechen mit eyner nalden (5. aus stich- 
ten -— stiften »« figere?). stechin 7 
nelen (5^). hzeffnen (126). vensen (99). 

*Finieedo v. Emicedo. 

*F'inicia v. Fenicia. 

*Finieulus v. F'eniculum. 

Finire hd. enden. Ad. nd. endigen. 
vullen- (23), follen- (1) -bringen. Ad. 
voln brengen (5 szm.). 

*Finis (zwischen ligianum v. fauilla) 
as. aerce (948). 

Finis Ad. nd. ende. eynde (11). 

Finis intencionis die leczte (9), 
leste (12), lehste (10 s2m.) meynunge. 

*Finitedo v. Emicedo. 

Finiti-mus, -uus (19, 132 
(19). nach- (68, 110), nae- A) 

*Finix v. Filix. 

*Phinna (17), phynna (1, 74), phina 
An (cf. pinna, mantile) eyn phinne 

17). zweek (75). zweck-, past-nagel (74). 
zwickhel (1). 

Fiola v. F'ala. 

*Finuclum ». Feniculum. 

*Phynula (cf.phinna) pfrymlein (74). 

*Fiola (herba, cf. viola) hd. nd. fiole. 
eyn fyoln (17). fiel (21, 110). ^d. fey-hel, 
-al (1), -el (4), -elrose (3), -ol m. 7 viole 
f. (4). vigol (68). vioel (132). vihel (67 &e.). 

*Fiolarium fialen garten (19). fiolen 
hof (11). 

*Fi-, vi- (Db, 6, 74, 75) -olata vigol- 


, 


endelich 
-buer. 


(6), vigel- (68), violen- (Db, 132), fiolen- | 








FIS 


(23) fioln- (17, 133), fieln- (21), fiel- (110), 
YE (b), veiol- (74), feiel- (3), veil- (1), 
feihel- (66), fihel- (67) -krut, Ad. -kraut, 
-chrawtt (1), -eruyt (132). fialkraut o 
S electuarium gemacht v dem kraut 
(15). 
*Phiphatrum ». Psilothrum. 

*Firama v. Filama. 

*Firetum (7.) quereinum (41). 

Firmaeulum Ad. nd. vorspan. vor- 
(85), voir- (108) -gespan. für spange (6). 
einbant (100). heesel (108). 

Firmamentum Ad. nd. vest-unge, 
nghe (283, 132), igunge (68, 175, 110), 
-enuuge (17) des gestirns 7 sterckunge 
(75). grunt festin (6). firmam-ent (11), 
-et (55). werr m. (Anz. 8, 502). 

Firmare Ad. nd. vest-en, -igen (1, 
75), -enen Z vast maken (23). veesten £ 
starken (11) sterken (22). stirken (17). 
be-festen (13), -stedigen (8). 


Firmatio vest- 7 bestet-bigunge (75). | d 


Firmatura v. Sera. 

Firm-e, -iter Ad. fest-lich, -lichen, 
-eclichen (152), -egliche, -englich, -elich 
(6). nd. vestlie, vastliken (22). sterck- 
leich (1), ich (110, 132). stetelieh (5b). 
stetig- (66, 69), stettigk- (151) -lichen. 
státiklich (134). gewif (11). 

Firmitas starck-heyd (19), -eit (11). 
starcheit (22). Ad. stavg- (5), vesti-, feste-, 
fest- (D) -keit. sterkede (6). vasticheit 
(23, 132). stedekeid (17). stetikait (76). 

*Firmula molen-yseren (11), -ysen (19). 

Firmus (7. solidus, ratus) Ad. nd. 
Starck. starg (5). Ad. feste, vest (1, 2). 
vast (23, 132). bestedeget (8). 
*Phironia (7. barbitum) rubeblein 
74). 

*Fisalidos (aus physalis) dropworz 
(Sum. V). 

Fiscale kununiges vngelt (8). konigis 
in gelt (9). koninges rente (11). herren 
rent (68). heren-renten (132), -ezynD (110). 
sezins (3). ezyns (4). solt (17). ain gilt 
(76). fisclieh (?. vi/la, 86). 

Fisealinus froni scale (104) 

Fiscalis 7. colligens ?n fiscum eyn 
stumeler (17). rentmeister (110, 132). 
fiscal (110). 

*Fiscedula v. Ficedula. 

*Fis-, fi- (74), vi- (98) -cella, -cilla 
(94), -ecellus 7 -cillus (94b), vistela (76. 
v. mulerum,, of? 1 fiscina (?. canistrum, 
eophinus) ein klein kórbelin (6), korb 
von stro (68), corffken van stroe (132), 
bintzen korblin (110)  corbelin (100). 
korbe (85). korbleim do mit man visch 
fahet 7 v.rewse (74). en clene korf (23). 
en kaerflinc (11). hude; roden- 7 slot- 
korf (109). ruse 7 kórp (12). korp (10). 
drage-k. (55). ryse (10, 13). krezli (95). 
zainfaz (Gf.). zeinle 7 kratle (126). ags. 
tae- (94), te- (136) -nil, -nel (94b). vissele 
(99). fisez kürp (13). melkvat (98). 

*F'iscenie v. F'escennina. 

*Fisce-ptura (Sum.), -pha (equ2) bint- 
riemen (Gf., Sum.). 

*F'iscilis v. F'issilis. 

*F'iscilla v. F'iscella. 

Fis-cina, -tina (75), -sina (49, 108), 
-tra (6), fascina (Sum., Gf., Hpt.), viseina 
(76 v. mulerum) (7. eanistrum, fiscella 
&oc.) ein kese faf) da man kese in macht 











PHIS 


(10), machen (19). Ad. keef-vas, -vaB. 
kese-, kez- (9) Ad. -korp, -kar (19), nd. 
-vat. ehasi- (104 szm.), chesi- (Hpt. 5), 
ches- (Sum.) kase- (100) -char. kefkar 
(49). keise naph (3). korbelin (7). matten 
korp (19). hatten- (7. g. hotten-) -caerf 
(11). wissele (108). fisker (7. fuscina, 
trieuspis (Gf.) techer (? cf. Sm. l, 437) 
hafen (67 Mrg.). zeinen (126). 

Fiselum ags. eleseocche (Gl. m.). 

Fiscocintus v. F'ustanum. 

*Fiseosus (7. lubricus, st. viseosus; 
Cf. Gl. m. 9, 572) slym-ick (19), -ich (11), 
-echtig (bb). 

*F'iscula (7. redditus regum, 1. q. fiscale) 
solt (18). 

Fiseulus budel (11, 19). 

Fiscus küngs- (93), trese- (109), krese- 
(22), dres- (13), drys- (12), dris- (10), 
drester- (55), schaez- (4) -kamer. 
fisccamera (86). trese kemere (23). kamer 
a man gelt helt (5^). fronehof (Sum.). 
spar bib (49). houpt- (141), hode- (G£.) 
-bale. butel (8). bewtel (9). ags. big 
gyrdel (G1. Aelfr.). 

*Fiscus (7- viseus q. cf.) slyme (19). 
fogel lim (17). darm (66 &c.), o. plutragent 
d.; mistel (74). 

*Fiseus (cf. prc.) v. Longio. 

*F'iselus (aus fiscella, cf. fisclum?) 
olkrugk (74). 

*Fisenila ehuuarn (105), cf. filieula 
eichfahren. 

*Phisiarcha (7. deus) furst der natur 
(v4, 75). 

Phisiea (7. philosophia naturalis 
75) naturliche kunst (64, 75) o. erczney 
(64). natuerlich konst (17). 


*Phisicorum (sc. liber) das puch von 
der natur des leichnam (1). 

Phi-, fi-siecus Ad. arez; artz-at 
(1105), -et (1102€), -it Z -t (7), -e (17). arste 
Eis puchartzt (74). eyn natuerlich arcz 
(11). naturlich (8). n. meyster (9, 64, 75). 
m. der natu-r (110), -ren (132). ein magister 
von natur (93). 

*Phisillos (ans physieos) ags. leceas 
(94, 136). 

*Fisimus (7. ferremotus, hyatus, cf. 
h. 7. fissura Br. erdbevyng of ryting 
&e. (141). 

Physio- (Br), physi- (75 varr.), 
phiso-logus (7. qui loquitur de natura &c. 
Br.) ein naturli-ch rede (64), -cher mei- 
ster (75). 3 

*Phisio-, phiso-, viso- (1l, 5b, 23, 14) 
-nomia, -mia (b^) (»« visus) nd. gesichte. 
hd. nd. an-, ane- (10) -g. Ad. gesicht (21), 
ane-g. (17), an-g.; naturlieh g. (64); ain. 
n. kunst der vsserlichen zeichen jm libe 
(65); ant-litze(12), lutz (74); phis-onomy, 
-onomei (134), -omye (67, 133), -emy (68); 
gestalt (74). 

Fisis nature (8, 9). 

*Phisologus v. Physiologus. 

*Phison Ad. eyn wasser. nd. en water. 
Ph. Gion (q. cf.) "Tigris, Ewfrates 
dz sind die vier wasser die aus dem 

aradeis fliessend (1). daz sunt fir w. 
P vB dem paradise flyBen (5). 

*Phisonomia v. Phisionomia. 

*Phispilio (aus vispilio »« phito?) 
en kocheler (23). . 





FIT 


*Fissariu-m, -s (76) speidel (76). 
kidel (49). fissorium 7. euneus (Gl. w.). 
*Fissatus speldig (11). 
| Fiss-, fisc- (76), fix- (147) -ilis spel- 
tig (76), -dig (8). gespeldieh (9). spalt- 
(68), cloue- (132) -lich. cloevelick, geryng 
o eloeven (147). cluftiger (75, 117). 
*Fissina v. F'iscina. 
. *Phissitocus v. Psittacus. 
. *Fissor holez hauwer (10, 12). 
| TFissorium v. Fissarium. 
| Fissum schrunden im arf (126). 
| Fis-, fi- (1365), vis- (49), vi- (76), £ 
ris-, scis-, sci- (136^) -sura, 7 fisterna 
(6) (V. pedica, 16, sm. 49. cf. fixura) Ad. 
chlewb- (3), elob- (5^), spald- (10) -unge; 
spalt, spalde (535, 9), spald Z erit (21). 
klob (21, 76), klog (49). clüfft (75). kloue 
, rete (23). rette 7 ritte (225). riet (100). 
d. ritz (6), risDe (18), rysse (151), reyse 
(152), ri, risch (5). schoer (132). splif 
! spleiBe; klünse; krimme &c. mE 
erinne (9). scrund-a (121), -e (100). klac 
126, Fr.). ags. sloae (136b. slog Bsw.). 
*Fissura (»- fiscella s/m.) kese vat 
141). 
| Fissus (4. diuwisus; : findere »— fin- 
zere) spalten (8^). ge-sp. (110, 141), Ad. 
'spalden, -clubet (19), -kloben (110), 
'elouen 7 -elauen (132), -sneden (11), Ad. 
'dieht. ein gediht (6). en ghedicht-e (23), 
een (22). sehründig (Fr.). 
| ps (7. pistacia) pimpernüflein 
143). 

*Fistigria (herba) funffinger (74). 
*Fistina v. Fiscina. 
| *Fistis v. Penula. 
| *Fistol-a, -ire, v. Fistul-a, -are. 
| *Fistra v. Fiscina. 
| Fistuea steinsetzer (114). 
Das.). schwir-ren (OR -en; besützstós- 
sel; heyen; bátz hundt; schleger (126). 
oehschlegel, be/g. heyblock (128). 
Fistueare heyen (Fr.). 
| *Fistuire v. Fistulare. 

Fistula nuosche Z dolun (acc. pl. Sm, 
» 712). tüchel (126). teuchel (91 &e.). 
»yn leide rinde (17). canal (Gf.). kendel 
?. cannale 5). hd. phiff 7 rore; pfiffe, 
fif, pheiffe (23, 9), pfeyffe (66), pfeiff 
134), pife (13), pyiff (19), piffe. pfeif, 

















€ 
schwar 


100). fistola (herba; cf. easia) fistola 
1) fistula pastoris (herba) hirtenpfeiff 
91). 


Fist-ulare, 7 -olire (76), -uire (129 

Ad. pfeyf- (66, 134), pfyf-, pif, pij- (17 

fen. pipen (23). fleuten (110, 132). 
Fistularia v. Crista galli. 


DiÉ, pi- (55), py- (132), pijf- (17) -fer. nd. 
lIpere (23). 

*Fistulieen pfiffer (88). 

*Fistulifer swegler (93). 

*Fiszula v. Ferotilla. 

Fi-, phi-, fy-, psit- (q. v.) -tacus, 
9hitieus, fitagus (68) Ad. eyn sytich, 








Fistulator Ad. pfif-, pfeyf- (66, 134), Sue 





FLA 


[sitti-g (133), -eh, -eus (65); sichtig (21), 
sedig (11). zetich (23). sedek (22). pape- | 


goe £ -yen (19), -goye £ -geye (11), -gey 
(66, 132 &c.). pepegey (132). papagey (69, 
134). phitieus yf fogel(s1). jnBuogel (16). 

*Phitare (cf. fitonissa) toten frogen 
? auf wecken (9). totin o. uffweekin (s2c 8). 

*Phitecus (aus pithecus) ags. apa 
(94), capa (136). 

*Phitieus v. Fitaeus. 

*Fitilium (cf. fitellus — vit. 76) ags. 
aeger-gelu (94). 

*F'i-, phi-to, -ton, -tonus, phitonieus 
(110 &e.), phiconus (5^) (s£. pyth-) wisser 
(1). wieker (55, 23). wecker (18). geukeler 
(19). gauckler 7 zauberer (fiton 110). ein 
gockler o.-ein tufel (fito 68). ein koche- 
ler duuel (fiton 132). kokeler (11). ezew- 
berer (8,9). phiton ein schlang (68, 110). 
slange (132). weyDheit, irwegig, helle- 
mundt, hinterclaffung, slang; zawbrer 
o. der durch den pofen gaist redet; 
viton slang, vnck (74). phitones vuis- 
sagon (141). 

*Fit-, pyth- (49) -onieus, fitonitus 
(132) besessen (110, 132). ein besessener 
(68). kocheler (132). züfferer (49). 

*Fit-, phit-, fie- (8) -onissa, phit- 
(132) phie- (5^) -onista wisserin (1). 
wicker-sche (283), -ynne (5^). weckers-en 
(12), -sin (18). aufweckerin der toten 
(sic 9. cf. phitare). Ad. czeuberinne (9 
sim.) zoubererin (68), zaub-rara (141), 
-erin, -erej (649). touersche (132). sele- 
(74), sel- (93) -beswererin. 

*Fitonitus v. F'itonicus. 

*Phitos (aus phoca?) mer-kalb, -katz 
74). 

*Fitta v. Vitta. 

*Fius fiutha (141, Gf. 3, 451). 

*Fixellium v. Frigium. 

*Fixilis v. Fissilis. 

Fixorium (7. clawus Pap., cultellus 
4. cf. fixorius c. 7. sca G1. m., fixoreium 
i. eutellus sc. trusile 76) ein ezerper 
(4. cf. frz. serpe &c. Dz. Wtb. 724. w. v. 
sarpa?). 

Fixula v. Fibula. 

*Fixu-m, -s (8) (aus frixus) rostik 
(9). gefóstit (8. aus gerostit 2« gefestit 
fixus). 

Fixura (cf. fissura) Ad. kleub-, kleib- 
(16), entglaub- (18) -unge. cleuuinghe 
(23). stich; gespalten vnd offne wunden 
(15). riB. (17). narb (21). hd. wunden-, 
wonden-zeichen. 

Fixus (2. stabilis) gesticke-t (19), -n 
(11). pn ? stendig (110). be-st., var. 
-standig (75). geuest 7 standich (132). Ad. 
feste (10), stete (8, 9), stede. 

*Fixus v. Fixum. 

*Flaba-nus (76, 94, 129, 136), -nicus 
(vll. st. fagrarius' 136), -rius (Gl. m.), 7 
flangus (94) (7. custos porcorum; scro- 
farius, subuleus 129) ags. suan (94, 


Flabellum (7. flabrum, venticapium 
139. cf. favellus) hd. wadil (104), wadel, 
wedel, wych-w. (110), weddel (T), widdel 
(19), wedelchin (17), waeyerle (12€). wayer 
(132). wegers (22b). weygel (23). wegel 
(22). quest (110). quast (132). vliegen 
quast (11). foche (10). fu- 2 fá-cher (ki?.). 
puster (22b, 109.) 





FLA 


Flabilis giplaslicher (141). 

Flabrum (;flabellum Gr. 2 flagrum) 
hd. wedel. win-de (104), -da 7 -ta (ar.). 
blat (126). blaf)balg (19). blazebaleh (11). 
waire (99). flegel (7.flagellum 12). pieze 
o. kutechte (st. knut.?) geissel (8. cf. 
flagrum). 

*Flabum (sf. flauum 136) ags. gelu 
(94, 136). 

Flaeec-, flact-encia (7. arentia 76, 
Gl. m., areseentia 76) durr-iekeyt (9), 
-ede (8). 

Flac-ere, -tere, -ceo (prs. 100), -ere 
(68, 132. 2. marcere $ arescere, untersch. 
von flacceo languidus sum, so dieses von 
flaeteo 110) dorren (8, 9, 74). durr (110), 
dor (132), hd. mager werden. magern 
(74). virdrocken (19). v'drogen (11). 

*Flac-ceus, -teus, -tius, -tus (Gl. m. 
&c.) Ad. (Mss. mog.) durre. dorre (10, 11). 
dot (12). 

Flaecidus luck; lamp-end 7 -üchtig 
(126 sZm.). ludenlecht (128). kranck (110, 
132). slap hangende (132). 


Flae-cor, -tor (74 &e.) (7. mareor) 
durrung (110). eyn dorringhe (132). mager, 
dorreter (74). eyn magerer (68). em pfinne 
an eime swin (6). fiune (5). finde (17, 21). 
vinne Z sure (28. cf. siro &oc.). 

*Flaet- v. Flaec-. 

Flagella (7. apex) wippel o. schosse 
(114). dolt (64b, 123). dold (649). geysele 
(22). 

Flagellare hd. geys-, geyss-, geyD-, 
geist- t -eln. geysellen (19). geytz- (23), 
geyc- (22), gheys- (11) -elen. 

Flagellator geyseler (18). 


Flag-, 7 flau- (Gt.) -ellum eyn dunne 
ast (7). uuifil (Gf.). Ad. gaisel (1, 2, 76, 
134), geyDel (535), geissel, geisel (9), 
geistel (6), geischel (753). geysell (132). 
geysele (22). geytzele (23). gheysel (11). 
gessle (99). swep (77). swepe (11). sweppe 
i swoppe (109). villat (Sum.). 

*Flagena (aus flagellum »« fragina?) 
flachfB-pluwel, var. -plewel (75). 

*Flag- (meist alph. fülAng-), flang- 
endula, flagundula (7. medius pzsczs 
1) flange-1dula (21), -dula (55), -ngula 
(4), flandegola (Y) eyn halp- (5, 7, 21), 
halb- (69, 74, 75, 124), alp- (18), hoel- 
(4), vnser frawen (75) -fisch, -fiD (18, 
21) en half visch (22), wich (23) ein 
walficho (3). lander (pZsczs 55). fluoder 
(1). seholle (110 &e.). Ad. scholl. schulgen 
(D). blat-ey D (152), -isen (21), -hyse (133), 
-tyD (67); plat-ys (68), -ey B, -eilin (134), 
-islin (110), -yBlin (69). pladijB (132). 

Flagitare Ad. bitten Z£ flehen. Ad.nd. 
bidden. biten (4). byten (9). pitten Ns 
fleen (55). vlen 7 eschen (23). heyschen 
(b, 65). hd. heyssen. vmb etwas müssen 
o. ks:len Z trenglich bitten (126). 

*WFlagitare v. Flagrare. 

Flagitator gutzler 4 gyler (126). 

Flagitiosus sundig (85, 75). boDhaf- 
tig (64. 110). vol quaets (132. 

Flagitium Ad. nd. laster, m pine, 
sunde. s. contra deum (9), wider got (8), 
w. got allein (75), o. schreiende heis- 
cunge (sc? st?) o. bete (8); sehr. 7 hey- 
schende Z beth (9). hd. qual, pein. m1 
tag (1). schande (132). sehand (110). (110) 
bof- (110), quait- (132) -heit. 


251 


238 FLA 


*Flagiton v. Flegeton. 

*Flagor ekiso (Dz. Wtb. 684). 

Flagra slege (100). 

Flagrans pruende (9). brinnent (76). 

Flagrantia ruw-, rew-schiek bren- 
nung des fuwrs, feuwerl) (65 varr.). 

Flag-rare, -itare (7. ardere 69, 10, 
134) flammen as für (6). brennen in im 
selber (110). bernen in ym seluen (132). 
hd. bryn- (68), bur-, bir- (19), bor- (85), 
v'pren- (1), nd. bar- (11) -nen. inbrünstig 
sin (134 Mrg.). 

Flagrare v. Fragrare. 

Flagrio troph 7 lecker (125). keib Z 
lotter (126). 

Flagrum  streich o. sehlag (110). 
hettze offt ein slach (132). knecht gaysel 
(9. cf. flabrum). geisel; bramer erut; 
brüber (17). ruott (91). 

*Flagundula v. Flagendula. 

*Flaigegellus (s/&. flagellus) driscila 
(Gf.). 

S dnam- v. Flamm-. 

*Flamectum v. Flammeolum. 

*Flamen v. Flamon. 

Flamen m. n. (i. prelium € s. spiritus 
? presbyter) blas-unge (19), -inge (11). 
blaast (126). Ad. md. wint. adem (100). 
odem o. heilger geyst o. prister (8, 9). 
priester (1 &e.). 

*Flam-enta paff wyp (8). -ita (76, 
Gl. m.) phaffen weyp (9). pfeffin (74). 
-inia 7. filia sacerdotis (Br.). -inea pfef- 
fin, pfaffentochter (74). 

*Flamigenus (-genus »« flamingus) 
flemig (nomen gentis 15). 

*Flamignus flammig (V. 7. q. flamin- 
gus of. pro.). 

*Flamina v. Flamma. 

Flaminare v. Flamminare. 

*Flaminea v. Flamenta. 


Flamineum (7. flammeolum; sacer- 
dotium 46) ags. biscoper (?) huf (ai. 
Aeltr.). 

*Flam-ineus v. -ingus, -mineus. 

Flamin-gus, -eus (10), flammyngus, 
(74) (Z. ruteli 74) fla- (bb), flam- (74), 
fle- (12) -ming. vla- 7 vle-mingh (22*). 
eyn flemmig (5, 22). flemi-gk (10), -g 
(18). en vlemine (23). eyn flymant (21). 

Flami-nia, -ta v. Flamenta. 

*Flamitura lo (22b). 

*Flamium v. Flammeum. 

Flamma, /issw. flama, flamia (1), 
flamina (94) hd. nd. flamme f. dye fl. 
von fure (5). eyn flam £ fure (V). die 
flam o. die glut (68, 110), dye loe (66 &c.), 
der loe (151) der lone (17), eyn lan 
(21) von dem fuer. die flam off die gloyt 
van dem vuyr (132) flam (6 &e.). der 
flam (64). loen (77). law (1, 3, 11). louch 
o. (104, Sm. 2, 461). laum, lauch (759), 
unde dic. der laum, lauch (753) hat in 
das essen geschlagen (75. cf. Fr. 1l, 581€. 
alts. liumo?). loghe van deme vure (23). 
495. blaeed (94), bled (136). 

*Flamma (cf. flammula) sammet- 
blume, tausentschón, floramor, mi. flu- 
welbloemen (143). 


Flammare, flamo (16) (i. incendere) 
vlammen (23). bernen (23). bern (18). 
brennen (4) entbor-nen (5), -ren (21). 
ludern (17). floderm 2 scheynen (9). 
schinen (8). 





FLA 


*Flammarius feurer (74). 7. ticiona- 
rius vuyrtsaicker (1 7). 

*Flam-, fla- (76) -maseo (7. 2ncipio € 
desidero flammare 66 &e.) hd. nd. ieh nd. 
ik beginne Ad. begin zu bornen, to 
bernen, to bernde. begennen zu bern 
(18). behende (s/c) zu burren (21). an- 
heben zu brinnen (76). flammese- or, 
-ere (99) ich beger zu bürnen (6). bla- 
ken (29). 

*Flammearius (: flammeumy) schlair- 
weber (91). tüchler (126). 

*Flammeola vechil (9). wechtil (8). 
Cf. sq. (fcchlein, fogel), eher als fechel, 
fochel flabellum (rr. 1, 2835), oder wei- 
chel — weil (Sm. 4, 455). 

Flam-, fla-meolum (7. flammeum 
110 &e., flamum 74. cf. prc.) oral 4 orel 
(Gf. l, 462). rise (Gf. 2, 540. cf. v. flam- 
meum). bruthul (75). fechlein, schleier, 
getzierde (74). schler (76). ein sleyer; 
eyn fogel (1T. cf. pre.). sturez (3, 2. of. 
nimbus. flammeum. Sm. 9, 661. Fr. 2, 
354). wimpel (23). fiammectum (et aus 
ol) hoeft cleet (11. cf. flammeum). 

Flamme-re, / -scere (147) flammen 
(19, 147) in sych selven (147). 

Flammeseo, -or v. Flammasoeo. 

Flam-, fla-meum, flamium (11) (7. 
mauorte 7 virginale 141. cf. flammeo- 
lum) heupt cleyd (19). mutz (132). 
schleyer o. hube (110). eyn brude (sponse) 
luter schleyer (V). glás schleyerlin (135). 
slewer (9). bruthüll (75, 93). sturtz (64). 
rise (11). 

Flamm-eus, -ius furig (8) füriu, 
varr. feu-, fu-wriseh (65). Ad. fla-, fle- 
mmig. flam-nik, Mrg. -mick (19). vlam- 
mich (11, 132). blakende (106). gluedig; 
bloD o. bare (11). 

*Flammia (?) v. Flamma. 

*Flam-, fla- (76, Gl. m.) -minare (7. 
incendere) entzun-den (9), -nen (8). 
brinnen (76). 

*Flam-mineus, neus (76) (7. filius 
sacerdotis 16. cf. flam-enta, -us) pfaf- 
fensun (74). 


Flammineus (7. luteus) dottergeel 
(111). 

*Flammyngus v. Flamingus. 

*Flammiuoma wolk mit flammen (8). 
flammig-e 7 -er w. (74). eyn flam-wolcken 
(110), -spuyr (132). fuerwolcken (75). 

Fammiuomus flammig (110) vlam- 
mich (147). daneze £ fomens (sic) ex se 
Jlammas (19). 

*Flammius v. Flammeus. 

Flam-, 7 fla- (64, 74), fam- 
-mula, 7 flamma us» (4. pespulli 74) 
horn- (74), burn- (85), brant- (125 &o.), 
brenn- (649), bren- (125) -krut, -kraut. 
brendull (93. cf. gallirieum. schweiz. 
brendeli nigritilla alpina). grenfüng; 
hanenfuD; swefelprech;  wassersemde 
(74). brunet-, fewer-, adonis-róDlein (143). 
wazzer seyme (96) frammula , berne- 
crüt; framula eyterswarmen (85). flan- 
tula kornes krut (96), sé. born krut 
hierher? oder zu faneola kornblumen 
(75) cf. flauiola? 

Flammule (metalli) flittern (125). 

*Flammus v. Flamus. 


*Flamna rot sae (9), sag (8). 


(125) 


FLA 


*Flam-on, -en (85), flosmus (:4)| 
(herba, cf. blandonia) vvllin (105). wul: | 
lin (74). wolle (96). wulben (85). : 

*Flamula v. Flammula. 

*Fiamum v. Flammeolum. | 

*Flam-us, -mus (148) (cf. flammi- | 
neus) 4. proles spuria (148). phaffin kint | 
(8). pfaffen kynt (9). | 

Flana v. Flaua. 

*Flandegola v. Flagendula. 

*Flandra v. Flandria. 

*Flandr-ensis, -iensis (Br), -inus| 
(147) vlanders mynsch (147). flander (55). | 

Flandr-ia, -a, vlandria (225) Ad.| 
flande-r (6), -ren (1), -rn. flanndern ein | 
landt (74). vlanderen eyn stat (22b) | 

Flandriensis v. Flandrensis. 

*Flaneus v. Flaueus. ' 

*Flanga flaehBpleuel (74). ein stange. 
(&. hasta 3. cf. falanga). | 

*Flangendula &e. v. Flagendula, 

*Wlangus (aus fungus) Z. boletus 
(15); de-b. swamm (74) suam (131).]| 
protswamme (Sum. III. Gf. 6, 878). 

*Flangus v. Flabanus. 

*Flantula v. Flammula. 

*Flanus v. Flaueus. 


Flare Ad. nd. bla-, blo- (6, 9, 4, 77), 
blau- (76), blai- (V) -sen. Ad. blafhen (11). | 
wehen, ween (66), wüen (134) weyen 
(68, 132). wegen (222b, 76). wewen £ bus- | 
ten (10). pusten (23). pusehen (5). wm: /| 
den (22b). seusen (74). an ettemen (65). | 

Flas-eo, -eula, -to, -tela, -eulum | 
hd. nd. flasehe. vlessche (132)--Ad. flesche, | 
fleD (18), eyn flessen (21). flascones |. 
putirichi (104. cf. Gf. 8, 90). fla- 7 va- 
seulum , -seula, 2 fastulum (64b). 
flesehlin (64). 

*Flatia wormwortz (96). 
Flatilis windig (110 &e.). 
Flato (;. arthocaseus) gall. flan (122). 

*Flatrum 7 q. Clathrum (Gt.). | 
Flatu-s, -m (70) blasunge (5, 68). 

wind-bl. (110). blasinghe (23, 132). Ad.| 
blase (21, 67, 133), blasse (152), blos(6), 1 
blast o. wind, winth. ein blastwinth (70)..] 
wseung (1,2, 731). weunge (55). weyginge 
(23). pust (5, 23). zele (8). 

Flaua die gelbe sucht (kxi.). | 

*Fla-ua, -na (74, 76, Br.) (4. spica. 
matura) zeytiger eher (74). eyn riff aher | 
(110). eyn rijpe ader (132). 1 

Flauedo Ad. nd. bla-, blauwe- - | 
blauw- 4 gelb- (65), blau- (76, 110, 132), | 
blay- (133), bla- (6), plab- (1) -heit,| 
blaekeyt (18). gelbe Z gilbe (65). 

*Flauelinium &o. v. Flauilinium. 

*Flauellum (7. flabellum G1. m.) * | 
Flagellum. v 

*Flaueola v. Flauiola. 
Flaue-re, -seere, kauere (75359) 7 | 

blauere (75) bloen (8, 9). growen (8). 
gslwen (126). Ad. geel, gel, blau, blaw; | 
blawe, gra, nd. ghel £ bla (93), vael | 
(132), val (110), valb (68) werden. blauw | 
| ferben; plow machen, sein o. werden (15). / 
*Flau-eus, -ius, -idus, -us (Br. &e); 
flan-us 7 -eus (76) (g. blundus Br; 
blaueus 4, plau-eus 74, -eus 3) Ad. nd. 
blawe, blau, bla. Ad. blaw, blae, blauwe 
(19), blo (6), brunblaw (98), geyle ra | 
geel (110 &c.). gilblicht (4). golttlieh (8). — 











FLE 


od 7 wif (1T, sm. 65). falb (65, 75). 
lauus val (76, 95, 100). vail (Y). gel vnd 
oltfar (65). blaycehgzel 7 hónigfarb (111). 

*Flauieom-atus, -us (Ki) falofahs 
34.). 

*Flauidus v. Flaueus. 

*Flauigola v. Flauiola. 

*Flaui-, flaue-linum, -lineum, blaui- 
inium (147), flaui-lirium 7 -lium (3), 
iondium (6), flaue-linum, -llinum, 
ineus (74) Ad. (5) nd. kogeler, vnd ist 
la linen duch (5). Ad. gug-eler, -ler, o. 
.tueh (68), blaw leynin tuch (134), blae 

en d. (Y szm.), blauwe l. doche (19). 
n blouwe l. dók (106). ein blau l. deck 
. ein blautuch (110). kouelaer off blaw 
jnen doeck (132). gegelot (: gel »« 
egeler) bla lin dueh (21). plow, var. 
law (15), plawe (74), linwat. bloe leymet 
. €f. Sm. 2, 411). plaü leibet (3). blawe 

en want (225). foge (— mAd. véch 

rius?) guguler (18). blau gugler (76). 
d. go-, gie- (10), gy- (13) -geler. coe- 
heler (147). 

*Flau-iola, -igola (1), -iosa (1), -eola 
39, 70, 134), 4 frauiola (74). fancola (15) 
;f. eastanieus, flos siliginis, flammula, 

biola) Ad. korn-plum (74), -blume, 
olum. k.- 7 roeken-bl. (110). k.-blome off 
hebloem (132). ehoren pluem (1). 
orne blome (7) ruscheline (23). eyn 
ron blom (21). weyt- (125), weyd- (64, 
23) -blum. 

*Flauius v. Flaueus. 

, Flauus v. Flaueus. 

*Fleba (ngr. (AéBa) adere (23). 
*Flebethomare v. Flebotomare. 

Flebilis bewein- (126), betrüb- Z 
hrye- (19) -lich. bedrueuet 7 schreyelic 
1) wainbar (88). 

— OMEN -imus &c. v. Flebotom- 
or, -um. 

Flebo-tomare, -tomor (42), -timare 
),gew.fleubo-tomare,-timare,-temare, 
omatisare, fiebethomare (76) (7. 
inuere, munire s?c 1) Ad. lassen, die 
ern l. (68, 110). l. vff der a. (75). blut 
zu der a. (17. nAd. zur ader l.). ais l. 
b) ader lossen (9). lofen (42). laiDen 
19). koppe- (152), kopf (133), die aderen 
32) lassen. koppe (21), kappe (5) seezen. 
)ppen (Z) zetten (23). stugen (5, 23). 
J. sehrep-, schre- (V. »ett.), sehra- (18), 
jra- (stra-? 5), schro- (8) -ffen. fytusen 



























Qa 











Flebo-, fleo- (»3), fleubo-tomator, 
puboto-mus sZm., -nus (1), flebo-tanus 
) -thanus 7 fleta (74), fleubetarius 
) Ad.lefer, leser (8), loBer o. scherer 
.B), lasser vff der ader (75); ader-L, 
Jusser (76), -laisser (132), -leif?er (10), 
Mer (13). ayder-layDBer (133), -leDern Z 
tuser (7). vindtauser, stucher (74). 
|hraffer (18). sehreffer (16). stuger (18, 
D. kopper (183, 18^). 

| Flebotomia , gew. fleubo - tomia, 
ia (7) hd. labunge; ader laiBung (7), 
1B (15). loDung zu der adern (21). ziit 
! der a. laBen (17). sehrepffung 7 laus- 
Ig (76). sehrafung (18). stuunge (8). 
ginge (29). 

| Flebotomum, ge». fleubo-tomum, 
omus, -thonium (5^), -tinum 2 -tenus 
» fleubetonium (225), fleobotomus 
3) flebum (5, 21, 66 &c.), fledum (6:), 





FLE 


fleuum (7). fle- (Gt.), fleo- (127, Sum.) 
-tomum, flectirium (19), floga (s. w.) 
hd. schrepff- (4, 110), laB-, lauf- (76) 
-ysen, -eisen. fledima (127, szm. Gf. 3, 
360). vletemen (225). flieteme (42). fleitem 
(8). lied-em (68), -eme (Sum.), -in (93). 
nd. vlieme (11 &e.). vlym (132 sZm.). hd. 
phliet (1), liete (110), flyet, flied (134), 
flite, flieth-en (Ki*.), -te (85); flete (5, 
21), fleht (17), flyt (19), lydt (69), flytte 
(4), phlier (3. cf. Sm. 1, 591). fledomum 
ags. blod saex (Hpt. 5, 196). floga flieteme 
7 anterior pars (8v). 

Phlebotomus strafferig (sc? 49*). 

*Flebum v. Flebotomum. 

*Fleccipendere v. Flexipendere. 

*Flecino (Z. e«ro crescens $m vulneri- 
bus) wild fleisch (75). 

*PFlecma &oe. v. Flegma é&oc. 

*Fleeta (cf. floec-us, -anus) schne 
ball (76). sne plog (8). 

Fleeta (c/. pleeta) matte (100). ags. 
hyrdel (7. crates Gl. Aeltr.). 

Fle-, 7 ble- (16) -etere Ad. nd. kru-, 
hd. kro-, kry- (13, 68), cri- (16) -mmen. 
hd. kromp machen (5) ; ney- (8, 11), bie-, 
pie- (75), pei- (754), bey-, bew-, bo- (3), 
nd. bo- (1l, 132) -gen. bucken (6s). flihto 
(prs. 141). 

*Flectibilis boge 7 lengelick (22b). 

*Fleetipendere v. Flexipendere. 

*Flectirium v. Flebotomum. 

*Fleetrum (sí. pl.) lyern slofel (19). 
leeren slote (sze 11). 

*Fledomum &e. v. Flebotomum. 

*Flega plecze (8). eyn blaeze (11). 

FUüege-, phlege- (Br), phege- (153), 
gew, fiagi-ton (»« flagit-ium, -are?), 
ilex (23. v. flama 16. aus phlox)Ad.nd. 
die, de helle. heln (Z1). hell (16). phle- 
geton- (B:.), flegi- (16) -teus 7. flameus 
(16 sZm.). 

*Flegien v. Flegmen. 

*Flegiratus pappelblumen (96). 

*Flegiteus v. Flegeton. 

Fleg-, phleg- (Br.), flec-, fiem-, fie- 
(11, 74), flew- (1), flieu-ma Ad. wasser-, 
w.icht, -echt, -recht (21), ig, -achtig 
(132), -flietig (93), -sich (15), wass-, wele-, 
wess-, wásse- (134) -rig, wissenlich (63), 
fla-, var. fle-tig (14), eyterig (68) blüt, 
blut, pluet (1), plut (74), bluyt (133), 
bloet (132). nd. waterlch blot. wasserecht 
sueht (74). waljerflut (fieuma 7. cataracta 
sic 16). water vloth (fleuma sc 22). rotz 
(8, v4, 110, msc. 126). ratz (16). quijl (11, 
KiL) der koder ner snud-rot (74), -er 
(93). flegmata ags. horh (94, 136), hrog 
(942). 

Fleg-, flee-maticus chalt fewchtiger 
1) kolt vüehtieh (23). Ad. kaltsuchtig. 
eyner der do (18), eyn dinke dz da (17) 
ist kalde vn fucht. rotzig (8, 126). kode- 
rig (126). tebig (75). tzege, zehe 7 seyger 
non rosch, resch, nit rósch (65 varr.). 

Flegmen /. purgatio naris (16), enflure 
de sanc (Gl. m.) phlegmen :. tumor 
sanguinis; phleumon 2. morbus cum 
rubore dc. (Br.). phleg- 4 ple-mina 7. 
vlcera dc. (Br. sim.) plemen in den 
handen reeten, spleeten of keenen (147). 
flemen i. ploramen 4 flentium umor 
(129); (umor sanguinis (148). mas-ala 
(1315), -ale (104), -ela Z -el (Sum.). flegien 


— 


FLO 239 


?. ploramen; fleneium i. humor sc. la- 
erima (sic 16). 

*Flem-a, -ma v. Flegma. 

*Fle-men, -neium &oec. v. Flegmen. 

*Fleobotom- v. Flebotom-. 

Flere hd. nd. weynen. wenen (23). 
weyn (18, 21) greynen (126). schryen 
(110 &e.). 

*F'le-sus / -teletus (-tta G1. m., gall. 
flez) helbutt (150). 

: *Fleta (anders Gl. m.) v. Flebotoma- 
or. 

*Fleteletus v. Flesus. 

*Fletomum v. Flebotomum. 

Fletus hd. weyn-, sehrey-unge. nd. 
weninge. schreynghe (132). 

Fieub- v. Fleb-. 

*Fleubetarius v. Flebotomator. 

*Fleubetonium &oc. v. Flebotomum. 

*Fleubomia v. Flebotomia. 

*Fleuma v. Flegma. Catarrhaoeta. 

*Fleuum v. Flebotomum. 

.*Fleuus (/. vanus Br. Gl. m., danus 
$2€ 14) wucherer (74). 

"Flex v. Flegeton. 

*Flexatura Ad. krumm-, beug- (5) 
byeg- (6), pieg- (75) -unge. krum- (23), 





kromm- (132) -inge. 

Flexibilis Ad. beuge-, beyge-, beyke- 
toe gebeuke- (19), pieg- (75), biegen- 
16) -lich. byegsam (6). boghe (22b). 
bochlie (283). gebogelijch (11). swae (222b). 

Flexibilitas piegung (76). bug-, varr. 
byeg-, biig-liehkeit (65). 

*Flexi-, flecci-, flecti- (cf. flocci-; 
7. fili- 3. s£. vili-) -pendere krump machin 
(8), beugen (9). b. 7 krumpen (17). Ad. 
v^nieht-en (3, 4), -igen (Mss. mog.). 

Flexipes das geng o. bieglich fue 
hat (s8). 

Flexura felga (Gf). biegung (76). 

Flexus Ad. nd. ge-krummet 7 -bogen, 
-krumpt (5), -krumt Z -neigt (17), -beugt 
(17, 19), -kromet (21), -krommet (132). 
krumpt (134). sóst. buck ? ranck (126). 

*Flico (cf. filico) v. Girouagus. 

*Fligella v. Figella. 

F'igere Ad.nd. pini-, hd. pin-, peyni- 
gen. beygen (18. »« flectere). 

*Flinx v Enula. 

*Flocaria v. F'ocaria. 

*Floecanus flecke de niue (8). 

*Floeces v. Floces. 

Floecifaeere snode 
maken (11). 

*Floccifaetor v. Frascilector. 

Floccifaetus bosegemacht (19). 

*F'loecifici-re, -um v. Frasci-ligere, 
-legium. 

F'locci-, fiocti-(?.parui-, vili-, nihili-, 
nauci-, leui-, cf. fiexi-) -pendere 7d. 
nd. v'nichtigen. v^-nichten (75), -nitigen 
(13), -smahen (11), -smaen (11). ver- (68, 
110), niet (132), snode (17) achten. schen- 
den (8, 9) 

Floeco (-are) vlocken 7 snewen (108). 

*Floc-cius, -tius (11), 7 -eus (110 &c. 
cf. sq.) pluck (19). vlocke (11). 

Floe-eus, -tus (11, 19), -ktus (74) 
(cf. prc.) eyn plucke, wrg. eyn fluck (19). 
vlecke (11). eyn vlock 7 noppen (es, 132). 
ein flocken Cup) wollflóek (128). lock- 
| wollen, ein flam scehnees 7 vilis schnod 


machen (19), 








240 FLO 


(un eyn locken wullen; echuderen von 


er w.; kleine stübende feetzle (126). p/. 
fafen (125). 

Flo-, floc-ces pí. weinheffen (111). 
trsster- 4 knechten-wein (126). 

*Flo-comptus, -tocus (8) (cf. filoco- 
pus) lieb der begerung (9). liebe o. 
berumunge (8). 

*Wloetipendere v. F'loccipendere. 

*Floet-ius, -us &e. v. Flocc-ius, -us. 

*Floga v. Flebotomum. 

*Flogiare (aus flagitare?) vnplichten 
(22»). 

*Phloister v. Philogister. 

*Florare bloemen  maken; 
discant (147). 

Flor-, flori- (Ki.) -arium, flor-etum, 
-idum ein blumengarten (110). 

*Floratio bluw-, blüg-ung 7 blüde (65). 

*Florator(;.discantor)baeven sengher 
141). 

Meets bloyt dat uter den boemen 
sijpt (147). 

*Flore-alis v. -us. 

Floren-tia, -cia, -tina (b^) (czwitas) 
florentz (1, in florantz (bb). 

Florenus Ad. nd. guld-en, -ene (23), 
hd. -in, -e. floren (1). 

Florere Ad. bluwen, blwen (9), bluen 
(17, 4, 133, 134), blowen (18), bblowen 
(Db), blügen (6, 65 var.), blugen (65), 
blyen (183, 67), pluen (1), plieen (76), 
blohen (5), bloyen (11, 23, 132). blogen 
(22). blujen (99). blumen (8). Ad. grunen, 
gronen (75). 

*Flores armerij v. Flos amoris. 

*Fl. kamillarum kamillunblümen (8:2, 
146). 

Fl. museati muscat plu (1). muschaten 
blumen (5). 

Fl. sambuei holunder blume (4, scm. 
Sum.). 

*Fl. tunici ». Flosamoris. 

Floretum (cf. florarium) der bloe- 
men bewaerstede (147). 

Flor-eus, 7 -ealis (147), -ens, -idus 
bluende (19). blumig (68, 110). blomich 
(132). bloemechtich (147). florida corona 
ein schappel (65). 

*Floreum v. Florum. 

Florianus (». pr.?) floeke (22). pi. 
sunt heretici (66 &c.). 

Floridare blumen machen o. pflicken 
(110). blomen m. off plucken (132). 

*Floridum v- Florarium. 

Floridus v. Floreus. 

*Floripendere (cf. floccip.) izierlich- 
achten, -schatzen (74). 

*Floripendidus 
zierperlich (74). 

*Floritum blude auff den pawmen (14). 

*Floritura (/tal. fior.) blu-et 7 -unge 
(11). 

*Flor-um, -eum (1) ?. semperuiua) 
huf-, haus- (4), hauf3- (3, 74) -wurtz (14, 
76) -bürez (3), -worez («*, 4), -loch £ 
singrun (74). 

Flos (7. glos, thima 5^) Ad. pluom 
(91), blüm (6, 67), blume, blum (18, 124), 
blumme (7, 13). bloeme (132). blome (23). 
blut (7). blüst 7 blühet (135). blüst (126 
Sim.). pláe (111). Marg. zu 3: 

Dum. flos odorem perdit et 
pudorem 


syngen 


zierliehgeschatzt , 


virgo 





FLU 


Tune flos fit dorre et virgo manet 
eyn horre. 

Flos amoris, maris (74) campi (7. 
premorsa, herba petri 74) maria- (1), 
marien- (6, 22, 23), Ad. mergen- (bab. cf. 
Sm. 2, 616. Ob. 1066), gew. morgen-rose 
Sim., -rosen, -roesen (132), -roselin (7), 
-róselin (6), -roseken (23), -bloym (5b), 
-blummegen (5). meig blumen (49). Ad. 
mayen- (134), mey-blum. hymel-, hime- 
slussel; sl-, fridlos-, fridlof-plum (74). 
flos amoris morgin rofüin (21). amor 
roBen (1). floramor Z tausentschón (13). 
flores armerij (cf. armerius) 4 tunici 
7i ecaryophylli (144), flos tunetanus &o. 
(143) thunisblum, sammat-blum, -róf)lein 
&c. (143). graDnágelin, friesenáuglin (144). 
flos campi vridel (47). vridels auge (9). 
friedels ouge (96). bedesuoghen (szc 85). 

*Flos ferrugineus isenblóme (87). 

*Flos siliaci (Sum. V), ciri- (47), eyr- 
(85), syri- (74) -aeus (7. flos maluse 47. 
cf. ros syriaeus) bapilnblumen (Sum.). 
weyDpappelplum (74). pallenblóm (85). 

Flos siliginis (cf. prc., ecastanieus, 
rub-, flau-iola) korn- (74), koren- (3) 
-plum. 

*Flos syriacus v. Flos siliaci. 

Flos tunetanus v. Flos amoris. 

Floseulus Ad. bluomechin (19); eyn 
cleyn blum-gin (21), -lyn (69), -lin (134), 
-em (70); blum-ehin (17) -lin (110); 
blume-line (133), -leyn; plumlein (1); 
blumme-gin (5^), -gen (5), -lin (1); 
blyeme- (61), bliem-(68) -lin. bloem- (132), 
blome- (22, 93) -ken, -ke (22). blüstleyn 
(128). 

*Flosmus v. Flamon. 

*Flotoeus v. Flocomptus. 

*Fluceus (cf. floceus) eyn lucke; eyn 
hader mart (17). 

*Fluetar-e, -i v. Fluetuare. 

Fluet-iuagus, -ifagus, -uosus (cf. 
girouagus) vloedich (132). vnfle-tig, var. 
-dig (sc 110). fluetuosus $u steidig (21). 
hd. nd.vn-stede, -stette (6, 74), -stet (74), 
-steter o. fluchtiger (74). wilde (11, 19). 
flussig (75). 

TFluet-uare, -uari, -are, -ari, flutare 
(16) (Z. va-, fa-cillare &oc.) Ad. swy-, 
schwy-, swo- (1), swe- (21), nd. zwe- (132) 
-mmen, gew. 4 flieBen sim. swinde fl. (6), 
vleten (23). schwinde fuschen d cf. Sm. 
1, 326. Weigand 1834). vloyen (ll, 132). 
renen (21). schiff wanckeln (9). wancken 
(1). sehugkeln o. zwyfeln (8). zweyfeln 
(9). zittern (8, 9, 76). 

Fluetuatio Ad. fliebunge | szm. vlies- 
singe (132). vlueginge (11). vlut-, wanck-, 
ezeyuel-unge ; angist (9). Ad. zwyfelunge. 

*Fluetum (ad vehendum) eyn flof3 (17). 

*Fluetuose flüssig (75) 

Fluetuosus v. Fluetiuagus. 

Fluetus (7. procella, fluxus, maris 
inundatio), flutus (5b), luetus (1l. cf. 
luxus — fl. &f. 3, 753) ein flos (7 flu- 
xus 3). flo (17, 18, 21). flu (535, 67 &c.). 
flute (85). fluth (66, 152). flut (D^). fluyt 
(133). flude (9). vloet (11, 132). vlot Z 
bulghe (93). bulge (125). eyn bolge 2m 
aquis (21). eyn bulie in dem wafer m 
ein schwanck (126). schwalg £ quiele (Fr 
wella (Z. procella 93). wal (6). wálle 
(Fris.). wellen vnd tinnen des móres (91). 








FLU 


tünen des meres (Keys. Dei Ov.). thünn 
(53). thünn (1). tünn (71). tàn (2. st. tün). 
Cf. tunen im wasser procella; tunen 
schlagen o. lauffen procellare (75). nd. 
dünen ( Wellenschlag Wr. wt. 1, 272). duy- 
7 dey-ninghe fluetus decumamnus (Kil.). 
procella aAd. tunist &c. (Gf. 5, 430. Goth. 
Wtb. 2, 617). sturm im wasser (88. cf. 
fluxus). (fluctus) vnde (8). lunde (5. of. 
procella; vrm. «us vnde cf. Ob. 960) 
lünden (Alberus v. Fr. l, 6282). fluctibus 
maris lunden ; e ponti fl. uf den lünden; 
fluitantibus procellis die wellenden 
lünden (62). fluctu influzze (141). 

Fluenta (et. pro sapientia) flieende 
ins fliBenen (21). ffliesse (6). fliesse-nde 
110 &c.), -nt (65, v0), -n (134). flyssen 
(69). flu (67). vletende (23). 

*Fluentina v. Pila fl. 

Fluent-um, -6 (1) (7. flumen) gifluz- 
Zida (141), fluzesal (Sum). flufh (66 &e.). 
floBe (18, 133). flo. (21). flus (1). fflos; 
(6). flute (85). flut (5^). vlot (23). eim. 
lauffende (19), flissend (110), vliessende 
(132) wasser. lopende water (11). | 

Fluere Ad. flie-Den, -sÜen, -sseny 
flyiBen (19), flisen (13), fleBen (5). nd.| 
vleten (28), vlujen (99). ! 

Fluetum v. Villutum. | 

Flu-men, 7 -mentum  -etus (175) 
oft 0 -entum, -uius, -strum eyn fluf: 
(15 &e.) des wilden wassers (75). flif 
(16). fluit (19). lut (96). vloet (23). wasser 
(6). des w. dE eyn w. (17). der runf 
(rzu£ 126). bach (141). | 

*Flumi (cf. flumus G1. m.?) seredghs| 
(Sum. cf. Gf. 6, 222). 

Fluon-a, -ia v. Fluuonia. 

Fluor (7. fluuius 66 &c.) fluit Z nafj-; 
eyd (19). vluet 7 natheyt (11). 

*Wlu-, fru- (136) -stra (Z. vnda ' &e.)| 
ein strom (3). stram (Z. motus aquarum 
4). ags. unda (7) hraen (s4. cf. balena); 
unde Z raen (136). 

*Flustrum v. Destines. 

Flustrum (?.fluuius 66 &e.; flumen) 
q- v.; malaeia Kil.; quées 110 &e., moLus 
Br., procella 9 maris; stilla 10) sturms| 
weter, bewegung des meres (74). kalme) 
zee (Kil) reghen-, water-schuym (141). 
waDer (19). vloet (11). anfechtunge P 
droppe (10). ags. ytha (flustra pelagi94b). 

Fluta v. Murena. 

*Flutare v. Fluetuare. 
*Flutus v. Fluctus. 

Fluuidum (7. madéidum) naf) (76). 

*Fluuies irgosseni (141) Z. q. proluuies 
irgozzini (Gf.). 

Flu-uius, 7 -or ( 



















en. fluD- (69, v0, 134) -wasser. liefen: 
aer 





vloes (132). en vletende water (23). riujre 
(99). wag (Fr.). l 

*Flu-uonia (1:6), -onia (Ki ), -ona (Pap. 
Ki.) . lucina (Pap.); luna 4 dea semine. 
76). 
| !rtuxibilis flussig (75). | 

Fluxus píc. sbst. (cf. fluetus) hd) 
geflofen. nd. ghevloten (22). eyn flu) 
(6). eyn flo. 7 straum (17). flos sturm 


FOC 


(1l. cf. gurges, fluuius) storm 7 gewel 
(49). strom (22b, 77). stram von dem 
wasser (74). stranck (22^). en vlote (23). 
vluet (99). dureh flyDig (morbus bb). fl. 
naris nase-drauf (12), -droppe (10). fl. 
ventris weich lip (12). 

- *Fobum v. Folium. 

F'oca, selten phoea, phora (Sum.) (?. 
brasmus q.., praxina £ salea Gf., bos 
marinus 127, m. vitulus 110 &e., p?scis 
93; cf. phitos) Ad. nd. eyn mere- (1, 10), 
mer-, mir- (1) Ad. -kalp, -kalppe (133), 
-kalb (1, 67, 68, 134), -kalf (23), -wonder 
(10), -rind (93), -kue (1), -schwein (76), 
-Swin (Sum.), -swein (74). merichalbir 
(phoce 141). see hunt (110). zehont (132). 
brahs-ina, -ema (Gf.). prachse (Sum., Gf.). 
prahsine; »« brahsine vaeisca prach-inne 
t -e laciseca sí. lycisca (104). selach (127, 
Gf. 6, 189. cf. salea). seel (22, 1). sele £ 
geyst (sic 74!). zele (23). ein zal (98). 
Zalme (11). salme (19, 66 &c.). salm (110 
&e.). boleh (19). 

Foecale (7. q. cattula q. v.) hals-tuch 
(125 &e.), -koller (114). zympf (vulg. 
eolipendium rr. 2, 478b). belg. timp 
(128). seeermbret (108). 

*Focap-is, -aà (Gl. m.) gall. tarte (122). 

Fo-, flo- (85) -caria, 7 -carista (110 
&e.), forearta (alph. foe- 134. cf. sq.) (t. 
eoneubina) fiur-emlun (acc. pl. Gf. l, 
352) -arun sZm. (2b. 3, 677). kebis- (8), 
kebes- (85) -wip. kosch weyp (9). kivie 
106). bule (110). Ad. ein kochin, kóchin 
E. 151, 152), kuchen (133). ein kokersche, 


kochenwarster 7 boel (132). kell-erin, | ( 


-nerin (74). amy, boil in onecht (147). 

*Focaris (adj. Br.; st.foraris u. dgl. ?) 
eyn tafelen- 7 natelen-voder (22). 

*Focarista v. Focaria. 

Focarium (cf. forarium) herdstat 
(68, 110). heert- (132), vuyr- (147) -stede. 
hert (4). : 

Fo-, for- (a/ph. fo- 134) -carius (7. 
faciens ignem 0 pamnés cinericeus 66 &c. 
€f. Gl. m. A. v.) fewer macher (9). fuer- 
mecher (8), -stein (15). koch (8, 9). ascher- 
ledel 7 -brechtel (75), -legelein 7 -prudel 
(14). uenrer (Sum.). 

Focatius v. Emtrisia. 

*Foceps (sé. forceps) v. Career. 

*Focicollis (eménentia foci) bilherd 
(Hen.). 

Focilare v. Foculare. 

Focillare hd. laben? erquieken. wei- 
chen (si. queichen cf. foeulare) o. neren 
(17). er-n. £ -kicken (64). voeden (132). 

*Foecipula v. Foreipula. 

Focolare v. F'oculare. 

*Focoreum v. Fartorium. 

io- (aus S0-7« ve-) -cors wemudiger 


*Focular (7. locus vbé fit ignis 16) fivr- 
Stat (Sum.). eyn fure ader eyn blasbalek 
(0). feur- (141), fuer- 7 hert- 7 brant- (75) 
-Stat. herd (15). 

Focu-, foco-, foci-lare (cf. repofo- 
eillum) focker o. plaDpalg (74). fócher 
? plaspalek (3). focher (4). ags. cord 
(foeculare Gi. Aeifr. sí. heord). 

Foeulare vb. fuer (68,110), vur (132) 
machen. vuyrstaicken (147). vueren £ 
voeden (132). queyehiln (8). quecheln (9). 
g£ewonden (0 oder 8; i. fauere 14. »« 
fouere). 


DicrvNEACH GLOSSARIUM, 








FOL 


Foeculus (4 focus 66 &e.) cleyn hert 
(8). herd-lein (9), -el (75). 

Foeus (2. zgnés dc. 16. cf. prc.) hd. 
nd. hert, heert (11, 132). Ad. herd. h.- 
(93 Mrg.), fuer- (19) -stad. herd- (646), 
hert- (6), für- (93), fewer- (9), fuer- (8) 
-stat. feur (640). 

*Foeus adj. v. Fotus. 

*Foderare (7. futrare 75, fodrum 
exigere Gl. m., fodere 68) fu- (110), vo- 
(132) -deren. vnderziehen mit einem 
futer (15). 

Foderatura fuderung (110). 

Fodere /d. graben. nd. grauen. fullin 
(8). wulen (sécut porc? 9). wolen (71). 

Fodieare wenig graben (8,9). grüblen 
$ stupffen (f. animum. 126). 

Fodina grube (17). fodinae partes 
kuckus edder dél (109). 

F'odium 4. fodrum (Gl. m.), reserua- 
culum (16). 

*F'od-ula, -ola (7. eaeabus) Ad. kachel, 
kogel (21), kóll (134), kelle; koch-k., 
-lóffel (134), 4 bolle (133, 152). b. o. 
schapf (61). 

*Foeeutina &e. v. F'etuca. 

Foederat-us, -as (94) ags. getreude 
(94), gitreeudae (136). 

*F'oeminifieum v. Mariparum. 

Phoen- v. Fen-. 

*Fofferus v. Fossorus. 

*Folatrum (sé. sol. aus solanum ) 
naeht-schade (19), -scale (11). 

*Fol-ea ? -ia (genus maiae) spinnkrab 
140). 

olera v. F'alera. 

*F'olia v. Folea. 

*Folia segyptiaea vlspoen (47. cf. 
femigene ?). 

Folia lauri lorber laup (9). lorbern 
lof (41). 

*Folianus v. F'asianus. 

Foliatum (8,9, Br.), folio- (Br.), foli- 
(8, Br. &.), fabo- (9) -balsamum (7. 
folium balsami Br.) edil salbe (9). ydel 
salb (8). 

F'o- (76, 133, Gl. m.), fi- (129 &c.) -liatus 
i. curuus quia folium. cido cadit (16), fil- 
um (Br.), ium (Gl. m.) cito curuatur. 

Folibalsamum &oc. v. Foliatum. 

*Folice v. F'ulica. 

*Folinicia v. F'ollentia. 

*Folis v. Felena. 

*Pholita (v. viuerra 125) phret, Mrg. 
hermlein (125). wiselgsehlecht (91). 

Folium Ad. nd. blat. Ad. laup, laub, 
laupe (133), laube (67), lovbblat (93), 
plate 7 laubesplat (74), blatt, blait (1), 
blayd (19), plat (76). blod Z lof (23). 

*Folium, f. museatum (9), fobum 
(96) laup (9). museaten-louf (96), -lof 
(47), -loef (85). 

Folium sambuci vleder loff (85). 

*Folix v. Follix. 

*Folle, g. -is steyn- (19), steen- (11) 
-kule (cf. steyn-k. lapidicina 147). 

Fol-lentia, -litia, -onitia (Gl. m.), 
-inicia (129), -mieium (16) 4. vanitas. 

*Follieula (cf. -lus) v. 'Theca. 

*Follieulosa (cf. migo) magesame(14). 

Follieulus (Zfollis) blasbal- Ad. -g, 
-ek, «d. -ch. hd. hulse, hulsehe (93), 
hiló (49), holBen (17). schotte (125). 
korenseeklin (64). ane (f). . 





FOM 241 


Foliis, fullis (5^) (cf. prc.) Ad. nd. 
blas., blase- (8, 22), blaese- (11), blaefà- 
(132), Ad. blaf)-, plas- (1), blof)e- (21), 
blof)- (6, 49), blos- (9) Ad. -balg, -balck, 
IE (55, 6), -palek (1), md. -baleh, 
-blaseh (22). balg (141). paleh (104). puster 
(22b, 109). 

Follitia v. F'ollentia. 

*Follix (si. filix ; cf. folix herba 16) 
farn (6). varne (23). 

*Follo (7. molendinum fallonium Gl. 
m.; s& fullo) eyn wollen boge (5^). ein 
welker (6). verwer (23). 

*Follus cf. forulus) bigurdel (11, 19). 

Follus, ffulus (55) fullo (q. v.) nare 
(1) narre (5*). nar (6). Ad. nd. dore, 
thore (69 &e.). doir (5). tar, toer, tor (75). 

*Folmicium v. Z'ollentia. 

Folonitia v. Follentio. 

*Folops &e. v. Fibuo. 

*Foltrum v. Fulerum. 

*Folu stinea (Sum. VI. cf. satyrion). 

*Foluere v F'uluere. 

*Folumen v. Volumen. 

Fomen (7. fome-s, -ntum) Ad. nar- 
(67, 76, 134), ner-, vüd- (19), fod- (5), 
füter-, fur-unge. nd. vodinge. 

*Fomentari, -re neren (8). fuden 
(19). voeden (132). wuten (9). furen (6s). 
voden (23). vueden (11). 

*Fomentum (»« tom.) v. Lectega. 


Fomentum bryVftesal (Sum.). hd. md. 
erquick-unge, inge. Ad. eyn qwigwung 
(21). nar- (110), gener- (55), vüd- (19), 
fud- (17, 152), futer- (8), fur-(65, 68, 151), 
linder- (91), zuwazxrm- 4 zutüschl- (126), 
rcif- (8 &e), reiss- (9) -unge. vuedinge 
(11). vntugen (se 9). voetsel 4 vonck 
(132). funek (110). p/. suuedunga (sm. 3, 
529). famentum salbe (3, 8, 9, 17, 74, 
16). arezetij (11). areztye (8). erezney (9). 

*Fomer (si. vomer) sech (9, 16). 
hert (8). 

F'om-es, -ix (Gt. 2, 448), fames (alph. 
fo- 134) (4. fomen, //igmum aridum, fun- 
gus, yscha &o.; hastula minuta 139; 
radiz Br., Gf.) hd. nar- (9), ner-, fod- 
(5b), fud- (85), wnd- (sze 100), für- (30€, 65) 
-unge, vnd beweglichkeit zu der sund 
&c. (65). vod- (23), vued- (11), to negh- 
(22) -inge. geyle reyezung (7) naturliche 
neigunge 2 verkarter naturen wider spe- 
nigkeit (9 Anh. 2). zu naigung der sund 
(1) reiBunge der sunde (55) eyn ver- 
kart nature; widderspennig ore sprünge 
7 zu neugunge der sonde (17). verkert 
nature Z naturliche neygunge (15). vor- 
kartir nature widderspenkeit o. ort- 
sprung (85). vorkart natur £ wider Bpene 
(9). vrsprung (9, 68). eyn oerspronck o 
voetsell (132). durr holtz (85, 9). durr 
schyt Z abschlag (645, 123), dyrsehytt 
o. eyn dyrrer a. (641€) des baumes £ 
zundel. z. o. spsn (91) z. o. hamer- 
schlag (76). Ad. zunder. eunder (100). 
fluckspzen Z sehwümle (126). peddek fos 
brant (110). fahsun; fomites 47 2ncita- 
menta, fahsohti (Gt.). 

*Fomes 7.dy saluatici (76. »« fauni ?). 

F. emanacionis vrsprunck gotlicher 
dinge (9- Anh. 1). 

F. nature geyle reyezunge natur- 
lieher bewegunge (9 Anh. 1). 

F. suauis suf begird (65). 

31 


242 FOR 


*Fomipetus v. Formipedus. 

*Fomieio 2. orno (16). 

*Fomitus (s/&. vom.) spiunge (5b). 

*Fomix v. Fomes. 

*Fonalia v. F'unalia. 

*Fo-, so-narius gesangk (74). 

*Fonaseus &c. v. Phonieus. 

*Foneus (s. fauonius, cf. fón) wester- 
wind (22). 

Phonieus gut, wol (74) si- (74), sy- 
(9), se- (8) -nger. wolgestympter (74). 
foni-eus, -tus 7. musicus (Voce. ex quo). 
fonaseus est magister curoms et clari- 
Jicans voces hominum (110 &e.), cf. fonasg- 
um 7 -o éndecl. qd. potio dc. (Br. cf. 
Gl. m. h. v.). en stemme maect men guet 
mit desen dranck (147). 

*F'oniseca v. Feniseca. 

*Fonitus v. Phonieus. 

Fons hd. prun (66), brun, brunn, 
brunne (67), bron (5, 85, 68), burn (6), 
born, bor?n (55). nd. borne. 

Fontalis v. F'ontaneus. 

*Fontana primitas omnis emana- 
nacionis vrsprincklicher verhaftickeit 
erste vrsprung gotlicher aus trucht (9 
Anh. 2). 

Fontanalia (/wdé) bornfart (125). 

Fonta-, fonte- (8), fote- (9), fonto- 
i froto- (76), fonti- (74,122), froti- (4), 
fronte- (122) -nella, fronticella (11, 
19) (vé. eoncawitas retro in occipite dc. 
76) holin bey dem mnacek (74) nacken- 
grube (9), -grabe (8). nacke (11, 19). 

Fonta-neus, -lis (62) brunlich (62, 
65). brunnenwásserig (112). 

Fontanus ein brunnenmann (110). 
eyner der by eim brunnen wonet (68). 
eyn die vp die fonteyn wonet (132). 

*Fontenella v. Fontanella. 

Fontieulus eyn brunnel (4). brunde-, 
var. brün-lin Kc prünnle (91). brinn- 
(76), borne- (V, 85, 23) -lin, -chin (8^), 
-ke (23). born-chin (17), -gin (5). p&. 7. 
lacrime (16). 

*Fonti-, fonto- v. Fonta-nella. 

*F'ontire fenijnlick reden (147). 

*Phora v. Foca. 

*Fora (7. temo; cf. forale) di-, var. 
dei-chsel (75). . 

*Foracio v. F'oramen. 

*Foracitas v. Voracitas. 

Foraculum v. Furfuraculum. 

*Foradere furen 7 eren (6). 

*Foraga v. Forago. 

Foragines (v. extrem?ta-s, -tes corti- 
narum) frensen (110). frentzen (132). 

Forag-o, -a (7. filum dc., & herba, 16. 
2X borago) scheidgarn (91, 110, Alber.). 
eyn scheyde draet ym laken (132). 
swaiffpret (75. cf. lieiari). fitz (74). 

Forale hd. nd. span-nagel, -neghel 
(22), -dremel (68) 2m curru, an eime wa- 
gen (6), in ainem »w. (76), in deme 
waghene (23). eyn spanne nale an ey 
karn (18). wagen nagel in wagen (75). 
run-n. 7 leuch6hol (74). rungestock (Ziem.). 
deysel (3). deyssel (4). 

A RR -eio (cf. -re) marcktynge 

147). 

Foramen (27. forus, lar) Ad. loch, 
laeh (21). eyn greber 7 eyn hale (17). 
eyn hul (110). hol (23). holl (11). hoel 





FOR 
(132). hoyl (19). rizz £ chlumsen (71). 
gat (99). f. aeus phorte (9). 
Foraminare (7. forare, per-f.) Ad. 
hol, hoil (132), locher (68) machen. 
locheren (110). i 
Foraminosus locherig (75). 
*Foranius v. Forestarius. 


Forare lochern (1). hoyl machin 
(19). hol maken (11). bórn (8^). 

*Forare (»« forrare) voren (29. »« 
boren). 

*Forare (sí. vorare) fresDen (bb). 
geitigcieh fr. (64). 

*Forare (2c forum) marcekten (14:). 

*Forarium (a/ph. focarium q. cf. Zn 
4 Ausgg.; »« fornarium q. v.; anders 
Gl. m.) die 7 das ef, es in der schmit- 
ten (65). 

*Forarius (wntersch. von focarius) 
fuerschurer (75). 

Foras (selten 2. foris q. cf.) hin- (1), 
in- (18), enn- (5) eyn- (21) -uf. hin- 
(23), hen- (22) -vte. onbuDen Z ontvOin 
(19). buissen (132). Ad. auÜ-hin (126), 
-wendig. dofure (8^). 

*Foratus v. Forratus. 

*Forcar-ius, -ta v. Focari-us, -a. 

Forceps (7. forcipula, forpex, for- 
fex qq. cf.) hd. zanga (Gt.), cluft-z. (121), 
czange (2, 4), zang, ysen-z. NUR scara 
(Gt), schere. Ad. blech-, plech-, md. 
blee-, yserin (55), iserin (11), Ad. ysen-, 
eisen- (1, 75) -schere, -schar (1), -schár 
(134). eiBen scher, var. y ne scheer (64). 
eyn scheer off tzange dair men yser 
mede. halt off mede snyt (132). abebrech 
(49). clufti 7 chluppe sm. p/. (Gt.). 

*Forcia, fosecia (Gf.) scári (Gf., Hatte- 
mer. 6f. Dz. Wtb. 632). 

*F'orcieula v. F'orcipula. 

*F'oreinula v. Fuscinula. 

*Forci-, furci- (8), furcip- (Sum.), 
foci- (104) -pula, forci-, forfi- (s. w.), 
forti-ecula, forcibula (Hpt. b, 198) (»« 
furea?) ehlubba (Hpt. Z. c.). chluppe (104, 
Gf, Sum.). kluppa 7 klappa (Gf). cluft 
(8 cap. de arboribus; Gt.). clofft (8, 17). 
klouet (klonet?) o. eczeychen (»« for- 
cista?) o. ezengelein (9). Ad. zange; 
ein klein z., zang (fore- 133, fort-, a/ph. 
fore- 134 -ieula), scherlin (68 &c.), 
scheirgin (fortie. 133. cf.forficula). ein 
schárlin (foreipula 134), scherlin (75). 
ain klains zenglin (76). tange (11). em 
klene (23), kleyne (22) t. (forcicula), 
schere (forcipula 22). gluotzanga (2d. 
127). 

Foros, frot- (74) -ista ?. signum con- 
sulwum (74, 76). rat- (8), rot- (9) -hern 
zeichen; rattherren zaichen (74). Aws 
francis-ese (Pap.), -te (Br.) 7. £msignia 
que ante consules ferebantur vt secures dic. 

*Foreius (cf. formadius sZm.) kese 
19). 

*Foreoreum v. Fartorium. 

*F'oreula v. Forsicula. 

*Foreus v. Frocus. 

Forda kalberkuh (126). 

*Fordalium (/ac fordae?) cambr. 
lefet (Zeuss). 

F'ore (7. sistere 5^) Ad. nd. wesen, 
wsen (9), wefen (1) syn (66 &c.). es 
sol sin (110). sall wesen (132). 





FOR 


F'ore-, fori-facere missedun (19 sm.). 
misdoen (11). sundin o. boflich dun (8) 
sundigen Z vbel tun (9). 

*Forefacere(^- forum) marckten (74). 

' Forefaetum missedait (19). my0-that 
(110), -dat (68), -daet (132). misdaet (11). 

*For-ena, -eua (152) -ona, -enula, 
vo- (1), ho- (g. v.) -rena, horona (64e 
ein for (3, 4). hd. for-hen (17, 64b), -ne 
(5) -hel (133), -heln, -cheln (68), -eln 
(17, 18), -reln (21). vor-ne (23), -en (132) 
-hel (110). furn (6). furen forena, ferhin 
horona (64). 

F'orensis (cf. popularis) ein marek- 
man o. vBlender (110). ein van buyssen 
off die buten is (132). p/. marcklude (16). 

Fores Ad.eyn thore (5, 67, 133), thur, 
tor (6). dore (8, 18, 23). dore (1). thuren 
pl. (645, 110). tyren o. heuser (64€). hufer 
(64^). doren (11, 132). heckethor (125). 
hen dor (22). forderhufthur (75). 

*Forescere  vailen,  kauffmachen, 
marckten (74). 

Fore-sta, -stas (7), £ -ta (74) (4. 
silua) Ad. vorst. eyn furst (V). farst, vlg. | 
forst (75). jk 

Fores-, 4 fore- (74) -tarius, 4 fora- . 
nius (12) (7. lucarius, 7 viredus 74. of. 
economus, indagator) eyn furst meyn- 
ster (V). yeger 2 forster 7 holez bewerer | 
(12). vorst-er (74), -her (75). wolthoeder 
81 | 


(81). | 
*For-eta (97), -ieà (: forare) spikel- 
boor (107), -boer (97. ?. q. spijekerboor | 
terebra Kil). spikerbaer (1l, 132). wins . 
der (19). 3 | 

*Foret- v. F'orest-a, -arius. 

*Foreua v. Forena. 

For-fex, -uex Ad. scare Z scetaà 
(Gf.) scher, schyr (125). wát-scári (127), 
-schere (Sum.). want- (22), tuch- (1), duch- 
d doch- (18), Ad. garn-, nd. gaern- 
(11), sehrot- (9), srot- (8), snider- (93), 
Schnider- (75), frawen- (76) -schere sim. 
gewant scherer (-fex 5b, we in pelli- 
fex &o.). 

Forfiecul-a, -us (125), foruicula (152) 
hd. eyn klein nd. kleyne, klene schere, 
scherlein (68, 152). knip-schere (132) 
-Schirchen (125). i 

Fori pl. weite (88), das ruw (110) in 
dem schiff. dat roiff in dem scheppe 
(132). (roef eoncameratio kil. ags. hróf). 

Foria p/.,dunndreck 7 blütterten (126). 
petteringhe (Kil.). 

Foriare v. F'orire. 

*Foriea v. Foreta. 

*Foriea (pl. 76. ?. cloaca, publica . 
cluaca &ec.) sumpf (8). sump o. aytzucht | 
(9. cf. aqueductus &o.). sprach- (126), 
scheiD- (74) -hauD. schy Bhuf) (110). secreet 
(132). kackhuys (Kil.). 

*F'oricaria (7. arsenicum) rattenkruyd 
Kil.). ; 
Forieule p/. eyn leeth (125. d. *. 
Fensterladen). schnepperlein (Agr.). 

F'orifacere v. Forefacere. 

*Forinauia (aus fori nauis) des 
scheeps hol syden (147). 

Forinseeus adv. adj. von vDin (os 
vssen (110), vBwendig (133). hd. vf-, aub- 
wendig. auDwendiger (66). van buyssen 
(132), buten (11). 

*Forinum (7. formarius q. v.) eyn 
stamp (18). 3 





FOR 


Foriolus sceheissig, durehláuffig, blát- 
terig (126). petterer (Kil.). 

*Fori-re, -are (Ki.) (£. merdare 110, 
192) vÜwendig gon (68). ven gene (19). 
ON (11), buyssen (132) gaen. petteren 
(Kil.). 

Foris (cf. foras) dar- (21, 133), dan- 
( -vD. vssen (75, 110). auDen (75). Ad. 

-, do-, von- (68), hin- (75) -vBen, -aufhen. 
aufwendig (66 &e.). hyn auf) (4). draus- 
sen (126). daussen (752, 126). dussen (15). 
wet. dauf)). van ? dar buyssen (132). 

o- 4 von- (125), ent- (19) -buBen. dar 
vte (23). 

*Forlanus (?/ai. furlano) freyauler 
(14). 
Forma Ad. gestalt. staltnisse S 
ge-st. (6), -steltenis (5). eyn fforma (5^ 
ino (11. die hüpsche (126). leist (7. 
ealopedium 4, 93, formas 141). durch- 
scehlag; tzug- 4 gyes-yDen (125). 
|. *Formacia v. Wormacia. 
| *Formaceopula v. Pharmacopola. 
*Formadeus v. Formadius. 
*Formadia v. Formaria. 
*Formadium keí) (16). 

' *Forma-dium, -le (7. fissina) kef-e, 
-kar, -werck (74). 

| *Forma-dius, -deus, -gium, forme- 
dius (16) kesse (21). kese (93). k.-nappe 
(17), -kare (6, 7), -werck (5, 29, 16). ein 
uarck (5, 4). ein kwarek key? (3). quarg 
| quart (1). zwarg (16). twarck (1, 8, 
9). twrolt (1). 

| Formale (cf. formadium) chef) charb 
(1). ehzeschar (3). eyn kese naphe (5) 
kes kare (67), keeó nap (132). Ad. ká(ó- 
CM kef)-napff, £ -korp, -naphe 7 -kare 
152). 

EU v. Formipedium. 








Formare Ad. machen 2 gestalt geben. 
agen (13). maken (23). eyn staltnisse 
. (22). bilden (8, 9). schaffen (19, 65 
n eigne gestalt (65) formeren (19). 
eheeppen (11). 


A 


Forma-ria (Gl. m., Gf), -dia (Sm.) 
weiga (Gf., Sm.). 

Formarium (awrifabri; cf. contus) 
tem- phel (1, 17), Ad. -pfel, -fel (3), 
pel (5b, 21, 23). ste-, var. stre-mppfel 
er goltsehmidt (75). strempfel (1. cf. 
m. 3, 685). schepper (22). 

*Formarius stamp (18). stempil (5^). 
esemacher (6). 

*Formas ags. winenloeci (? 136, mach 
eo s& wineliee formosus; v//. rynen- 
Ocl cf. formae Gl. m. 3, 629). 
| Form-ata, -atum 7 -ula (110 &e.) d. 
in phaffen-, pfaffen-, paffen-, papen- 
32) paffheit-, paffeit-, wij- (17)- brieff. 
faffenheitbriefe (74). ains priesters 
opt brieue (76). en papheyt bref (93). 
)d. ein format. 
| XFormaton v. Farmacon. 
*Formatium v. Formatum. 
*Formatum v. Formata. 
| S&Format-um. (cf. Gl. m.), -ium tunil 
30). tuuil (? Gt. 5, 352). 

Formatus ge-macht 7 -stalt (17). 
*Formedius v. Formatius. 
Formella (i. instr. sutoris; paruus 
QS€u8; piscina, mzssverst. aus fiscina) 
d. eyn leyste. nd. leest (11, 132), lest 
3). kese (8). k.-vaBe (8o). keG-val3 (49, 














FOR 


110, 132), -napf (4), -kar szm. (Gf.), -lein 
(74). kessenapf (9). nappe (14) gech- 
wurtz (74). Ad. (Voee. ex quo) fischteych, 
fiB diche, 7 wyher, weyher, weyer. for- 
mellas easei chasa sem. (Gf. 4, 500). 

*Formell-à 7 -us, -um (104, 141) 
wahs laip scm. (104, Gf.). vuasleip (141). 

*Formeus uuethil (131). 

*Formex v. Seulptor. 

Formic-a, -ula (110), forniea (127) 
hd. am-aiz (2), -ayD (1), -s&ez (127), -eyf 
(67, 110), -aló (53), -efe, -e, -ysDe (5^), 
-bay (64), -beis (93); onmeyB (68); 
om-maif) (67, 134), -eif) (69, 73, 114), -i 
(16), -ezse (4), -eD (7); eymesse (3), 
em-eize (96), -eyf) (6, 64), -eB, -es (13); 
semys (111). aymscehe (147). aemt (132). 
ameten pl. (85). ampte (109). eempte (11, 
147). empte (78). emete (23). mire (99 &e.). 

Formiealeon ameiskung (93). 

Formiealis fewrzang (91). pl. sunt 
Jorcipes fabrorum (16). zwangen (2. of. 
Sm. 4, 306. Gl. m. 8, 632), schere der 
smede (141). 

Formieatio (morbus) pocken (132). 
bocken (110). 

*F'ormicentria v. Farmaceutria. 


*F'ormic-eus, -inus eemptesch,aymseh 
(141). 

Formidare, -ri (225) Ad. fur-, vor- 
(9, 66, 70), fer- (69), fu- (18, 21), fo- 
(V. wett. f6-), nd. vru-, vro-, ontvro-chten. 
fur- (19), fue- (13) -then. Ad. beben, 
byeben (18) beuen (23). bedinen (7). 
cetern (D) schemen (8, 9). eysen (22^). 
unicien (99). ontsyen (132). erschrecken 
(110). 

Formido (cf. tormido) Ad. fu- (133), 
fo-rehte; fureht, forcht, fucht, focht; 
eyn gestalt (: forma?); byben (17); 
bebunge (19); angst, senreck (69, 134). 
vruchte (22). vrochte (9. anxt (11, 
132). bevinge (11). vare (23). 

T'ormido-, formidu-losus, 7 formid- 
olentus 7 -ulus (147) forehtig (5). fochtig 
(17,21). fuehtig (18). vrochtich (25). ezage- 
(1€), sage- (21), sach- (23), sorg- (5) 
-haftig. sorch-, anxt-feldich &c. (147). 
ververt (99). 

*Formid-osus 4 -olus anxtelich (23). 

*Formidulosus &oc. v. F'ormidolosus. 


*Formidus (7. calidus 76, 129, Gl. m., 
eallidus 74) ein vorchtiger (9). warm 
(16). weyser, kluger, laicher-, hochfert-, 
arglist-iger, ge-swinder, -scheider, schno- 
der (74). 

*Formilla v. Fornella. 

Formiped-ia, -ium, -à, forpedium 
(19), formapendum (49) (7. form-ula, 
-ella) Ad. leyste, leyst, ful3-l. (8), laist 
(76). leest (11, 132). lest (29, 49). 

*Formipe-dus (auis D, 66 &e., eyn 
fogel 17), -tus (1, 3), fomipetus (. 
spieus 5^) gibis (1). gawbiez (3). kiuit 
(22). ty wit (23). spechte (5b). 

*Formiseeus (v. obwéws; si. forinse- 
eus) entgegin (5). 

*Pormissime aller eynliehst (65). 

*Pormissimus aller glichst (65). 

*Formizeutria v. Farmaceutria. 

Formon feur o. hitze (74). 
Formositas fürwitzikeit o. hofelicheit 





(62). 





FOR 243 


Formosus d. nd. wolgestalt? schone, 
schón (67, 134). schoen (11, 132). Ad. wol 
geschicket. suberliche 7 hubisceh (133). 
seuber- (66, 70), syber- (67, 68), suuer- 
(132) -lich. 

Formula /7. q. form -atum, -ella, 
-ipedia qq. v.) leyst (21). eyn rieht-buche 
(11), -bloeh (8). wülst (muliePum 111). 

Forn-acale, -acule (74), -atale (7), 
-ieale (64) ofen- (T), offen- (64), ouen- 
(93) -geschirre. ofen-geschir (74), -sechus- 
sel (4 pistendrum 75. cf. exes). pl. 
aevendsgereytschappen (147). 

*Fornacal-e, -ium (-ia festa dee Br.) 
vur den aeven vroude. blitschaf. ghesel- 
Schaff (147). 

*Fornacarium v. Fornarium. 
Fornacire in den aeven baieken (147). 
F'ornaeula ofenn (110). ein kleiner 

offen (68). eyn cleyn ouen (132). ofelin 
(110). kachelof (91). dola (2. fistula, cloaca 
Gf. sf. fornieula?). 

*Fornaeule v. Fornacale. 

*Forna-culum, 7 -lium (15) ofen- 
krucken (75). ags. herth (Hpt. 5, 196). 

*Fornaeulus ein kleyn ofen (66 &e.). 
kachel (17). 

*Fornalium v. Fornaculum. 

, FForn-, foro- (74), for- (q. v.) -arium 
(4. eon- ? suf-flatorium 74,75) eyn esche 
(5, 0) in der smitten (5). es in der schmit 
? schmelzhutte (75) plafpalg (74). Ad. 
esse, efje, ef3. nd. ese, eze. fornacarium 
est fornax fabri (v6). 

*F'ornatale v. F'ornacale. 

*Fornatieus dat in den aeven ge- 
backen off gekaickt is (147). 

*Fornatura (st.torn.) gitraunga sm. 
(Gt. 5b, 239). 

For-, fur-nax (-nus q. v. Ad. eyn 
oben (52b), ofen, offen, of (91), ofe (67), 
offe (8). hd. nd. ouen. auen (11). esse 
(93). esDe, var. esf 4. eaminus (64). 
oue (17). eydt offen (65. 4. q. eami- 
nus Ziem.). 

*Fornel-la, -uà (47), for- (Sum. VI), 
fro- (131) -milla siechworz (96€). sich- 
(85), sehi- (47) -wort. swintwrz (Sum.). 
suinwurz (131). 

*Fornica v. Formiea. 

*Fornicale v. Fornaeale. 

Fornieari vnkeusheit treiben (4). 
vnkuf)heyt driben (21) vnkeuseh sein 
(76). vnkuscheyt don (23). vnkuschin (5^). 
vnkuf)en CE vnkew- (9), vnku- (8) 
-stlich(-sclich ?) lebin.hurerrij drijben(17). 
vnzucht (10), vberspyl 7 vnzuchtliehen 
(12) dun. ruffiegen (5). ruffen (7, 23). 
kevesen (106). 

Fornicaria v. Fornicatrix. 

Forniea-rius, 4 -tor eyn vnkusch 
mynsche 2 ruffer (23). eyn riffegen (5). 
ruffgen (V). horer (17). ain eebrecher Z 
kuppler (76). 

Fornieatio vnkuf)-heit (21), -ung (18). 
ruffung (Ob.) riffunge (5). refferi] (17). 
ruffinghe (23). keesdom (108). 

Fornieator (cf. -arius) Ad. nd. vn- 
kuscher. Ad. vnkufer, vnkeusch-er, -ott 
e meehusg 1). riffehin (8). ruffer (109). 

ie keesdom doet (108). 

F'orniea-trix, -ria vnkeusche frau, 
var. vnkewerseh frawe (64). ein heimbBeh 
bül-, varr. bül-, bu-lerin (65). 

31 * 


244 FOR 


Fornilium cambr. munutolau (Zeuss; 
aus minutal). 

Fornix gewelbe (55, 93). swebe-boge 
10), -bogen (21). sveboge (100). schuipogo 
Gas swebog-e (82b, 225), .en (13 &c.). 
swebege (b). swib- (752, 49), swi- (1, 15b) 
schwij- (65), swing- (9) -bogen, -pogen 
(1, 9) swine- (17. cf. Sm. 3, 523), swig- 
(22), swy- (23) -boghe. swinbog £2 fissura 
petre gelef) (74). geseges zeichen (8). 
gesegis ezechen (9). helm (8, 9). vnkusche 
frauwen hufó (8). hur hus (8^5) huren- 
(1), hurren- (9) -haws. hurnhauf, po- 
weyp (74). eyn bose wip (D &e.) en b. 
wif (23). 

*Fornus v. Furnus. 

*Foroarium v. Fornarium. 

*F'orona v. Forena. 

*Forpedium v. Formipedium. 

Forpex scári (104 &oc.). fahs-sc. (121). 
hd. hare-, hd. nd. har-, haer- (11), bar- 
bier- (110), barbirers- (132), scherer- Z 
gewant- (15), pellez- (9), twerch- (95), 
smet- (8) -schere. forpiec-e rade (104); 
-es schere (141). 

Forpicula eyn kleyn scherlein (170, 
151), hare schere (5 &e.). en luttik scher 
(22). en klene harscher (23). 

Forrago v. Farrago.. 

For-, fo- (19) -ratus gefutert (19). 
gevodert (11). 

Fors (SCOTI) hd.vxber-, ober-gewalt. 
varige (fbange?) g. (b^). ouer-gheualt 
22), -ghewolt (23). ge-luck (132), -lyck 
(67). hd. gluck, zufall. 

*Fors slurf; segelwint (12). 

Forsan (7.for-sitan, -tasis, -te) Ad. 
nd. vilhehte. Ad. villeicht. willich (18). 
billieh (110, 132). billies (107). lieht (12). 
ef maglicht (19). machlieht (11). maschin 
(99). 

*Forsi-, for-cula kleinscherlein (74). 

Forsitan (7. for-san, -te &c.) vellich 
(21). hd. villeicht. by e- (132), a- (106) 
-uenturen, auentyren (68). 

Forta-, forti- (93, Br.) borti- (21), 
farta- (23) -lieium, fortalium (9) (2. 
burg-us, -a 59) hd. burg (93); b.-feste, 
-festunge (67, 133); sloz- (D), slo-f.; eyn 
f. des slosses (55). en slot vestinge (23). 
borch-v. (132), -slot (23). ein feste (9, 12). 
bol- (110, 132), pol- (74) -werck. eyn 
starck b. (68), slofó (110, 132). Ad. eyn 
Slof (133), schlof3. ein vest gesloz (1). 
vestigunge eines geschlosses (75). 

F'ortass-is, -e (7. forsan, fortuitu) 
Ad. misse-, mis-, miD-lich. mis-lie (-is 
22, 23), -liken (-e 22). mislicht (-is); mag 
geschehen (-e 2. fortuitu 1). mis-leich 
? eiehen (-is 7. fortuito 1). magsein 
(18). filliehte (5^). f.-lich (21). 

Forte v. Fors-an, -itan. 

*Fortex v. Vortex. - 

*Forticula v. Forcipula. 

*Forticulum (/.munitiuncula Gim.,pala 
ferrea, 3, 4, fossorium 75) ein eyse-rene 
(4), -rn (3), -n (74) schavfel. grabschupfel 
? stech sehuffel (75). 

*Fortifacere sterkin (8). 

*Fortifex scherer smyt (9). 

Fortifieare Ad. stercken. starken 
(11). Ad. nd. starck, vast (132), Ad. starg, 
fest machen, maken. ; 

Fortilieium v. Fortalicium. 








FOR 


*Fortinella v. Vertenella. 

F'ortis starekh (1). Ad. md. starck. 
stharke (13). starg (5, 21). 

Fortiter stercken- (68), steveke- (132), 
Du (65, 110) -lich, và groBer macht 
65). 

Fortitudo sterek-e (b^, 12, 4), -eyt 
(18). stergkeyt (21). starg- (5), starc- (23), 
man- (12) -heit. stirke (147). eragt (99). 

, F'ortuit-u, -o (1) (cf. forte, fortasse) 
mis-leich (4), -liehen (18), -lieh 7 ob- 
nochleieht (74). mifdlich gluck (V). by 
geuall (132). zufellig (68 &c.). mogge scheen 
(sze bb). 

F'ortu-itus, -tus (7) (7. fortun-eus, 
-ium 7) gluck-haftig (Z. fortunus 7), 
-seligkeit (75). gluchafftig (5). Ad. aben- 
turlich, -tuerliche, -tewrlich. ewen- (2), 
gen- (1) -tewrleich. eben-turlieh (5), 
-tuerlieh (17). euentur-lie (23), -lich PU 
auentyrlieh (68). ghelucke (23). gluck 
(18). obenturlich (2?) gluck (7). glugk 
(Z) obent duerlich (21). 

Fortuna hd. nd. gelucke. hd. gluck. 
glug (v). zufall (110). euenture (132). 

Fortunare glucksam werden (11). Ad. 
gl. (13), gelueksam (4), gluck-ieht (5), 
-cke (19), -lieh (21, 110), -selig, glycklih 
(61), geluck (68, 132), glug (7,133) machen. 
gheluckich maken 7 wolgen (23). glucken 
(15). 

Fortunatum tempus lune 7 gud tyd 
(225). 

Fortunatus (27. fortu-nus, -itus) 
Ad. geluck- (4), gluek- (5, 18), glug- (133), 
glyck- (67) -sam; geluck-, gluck-, glucke- 
(11) -selig. gkucksálig (sic 134). geluck- 
lich (85, 68), -ich (11), -et (23). glucki-ck 
(19), -g (110). glichigt (21). 

*Fortuneus (cf. fortuitus) ebenthur- 
lich (bb). 

Fortunium glucke (17). gluck (110). 
geluek (6s, 132). 

*Fortunus (cf. fortu-natus, -itus) 
gheluckich (22). 

*F'ortu-tus v. -itus., 

*Foruex v. Forfex. 

*Foruieula v, Forficula. 


*Forulana (currus cf. forale) rung- 
stock (9). 

Forulus, ? follus (8, ll, 19, 76. 
cf. h. v.) (i. bursa, seriptorium, cista 
librorum, saccus in quo figella ponitur 
&c. 16, gall. fourel, soufflet (122, G1. m.) 
sack zu der lawtten o. taschen vald (1. 
cf. Fr. 1, 246). lutensack (75). eyn sack 
do man bucher in treyt; Mrg. watsack 
((). buch sack o. betel sak Z putel tor 
(9). bueh sag o. wedil sag o. butel o. 
spieher (8) eyn sag (5). en zak (23). 
budel; sacke; dore; faeh (17). ein ta- 
schen fach (bb). eyn wocher- (18), watt- 
(14), bug- (21) -sack. eyn stag (21). 
peutel, seckel, plaspalek, schreybpret, 
beygurtel, weschplewl, hamer, sawl, 
pilde in stein gegraben (74). by-gurtel 
(19, 110), -gurdel 7 -gordel (11), -gordell 
(132). schrib- (68, 110), sehriff- (132)-bret. 
wesche bluel (8 &e). waseh blewl (9). 


'foruli l/brorum kensterle, schüfftle, ar- 


mergen; agrorum furchen, leifle (126). 

F'orum mar-ket (23), -ckt (14, 66 &e.), 
-eck (8, 88, 111), -g (19), -te (bb, 133), 
-t (D &e.). gerieht (65, 74). g.-zwang (88), 





FOT 


-stad (17). f. ecupedinis schleckmarckt 
(135). f. frumentarium trayd-, seruta- 
rium tentel-marck (111). gre- (112), gü- 
(135) -mpelmarkt. f. ser. 4 pomercale 
plándemarkt (Chytr.). 

*Forum schiffes ruder- o. rimen-loch; 
Sacke; venster (74). 

Forum iulii frey- Z frig-aul (74). 

*Forus richthauf) (64). marckt (134. 
4. q. forum 64). 

Forus (7. foramen; pi. fori q. v. 
cf. corus) loche (17). loch (55, 21, 75) 
in der weinpref 7 im schiff dar durch 
der enckel get (75). ryemenloch (74) 
stuer hol (8). hol; kamer tor 7 auswenig 
tor (9). eyn phel (19). 

*Foruta v. Lacuna. 

*Forutarium (cf. formarium) stempf- 
fel (15). 

Fs, phos (Br) wur (9. sf. vur). 

*F'oscia v. Forcia. 
*Fosmarus (balena) rufor o. rostin- 
ger (140). 

F'ossa Ad. grabe, 
ain grub o. graben 
gracht (99). f. silieata gefuttert grobe 
(125). fossas ducere schórffen (miner. 
135). : 

Fossal-e, -em (152) (7. fossorium 
q. v. 68, 15) hd. grab-e, -en (133, 152). 
grab (21, 69, 134). grape (18). grebelin 
(1). graue (29, 132). 

F'ossare graben (68). dick vil gr: 
(110). dick wil grauen (132). 

Fossarius? solifossor bergbube (125). 

F'ossator haist ain graber (76). ein 
gr. (68, 110), greuer (132). 


uL 7 grab (8 &.). 


F'ossatum, fussat-um 7 -a (5^) grabe 


76). graue (29, 132). ^ | 


(bb). stat-gr. (8), -grab 7 grube (9). ein 


groDer grab (110). ein groisse graeff of 


ein dobbelgraue mit groissen dyken | 
(132). ein graben (4, 65). ge-gr. (ptc. 68). | 


Fossatura grab-unghe (19), -ung (68, | 
) 


110). grauinghe (11, 132). 


*Fossile ein grabe stocke (17). grab | 


stecken (1). 


Fosso-r, -rius hd. gra-, gre-, grey- | 


(18, 21) -ber. greuer (23). grauer (132). 
TF'o-, fa- (1) ffu- (b^) -ssorium, fos- 


soria (Gt. 4, 708) (7. fortieulum 7 pala | 
75, sareulum Z rastrum &o. Gf., seulp- | 
torium 2 r. 7) houuua sm.; craba (Gf. | 


4 307, 707). houwe (BM.) howa (121). 


how, var. haw (75). eyn hauwe (1). sehorr .- 


(Sm. 3, 395). Ad. nd. spade, om tzo grauen 
(132). hd. ein spat (134), spatt (9); grabes 


grab- schit, -scheit. grab-ysen (1), -schu£ | 
fel (64), -schufel (67, 110), -schupfel (15). | 


schuuel (93). schufeln (91). schuffeln 
(17). hantschauffel (15). 

F'ossorius v. F'ossor. 

*Foss-, soff- (147) -orus, fofferus j 
(aus phosphorus) liecht- (8), lieht- (9 
-treger. lyehtdreger (147). leuchter ( 


*Fotenella v. F'ontanella. 


Fotilis (Br), fouibilis (66 &e.) (6 


nutribilis) ner- (17), erner- (110) -lieh. 


*Fotor nerer (17, 110). bruot chappo | 


(141). 


(11). gheuoet (132). 
(9, 14), -wermt (74), -furt (110). er- (88, 


). | 
*Fotalis vodeliche (19). vuedelieh (11). 


Fotus, focus (74) gefued (19). gevuet l 
ge-butet (9), -galbet | 





FRA 


110), ge- (74) -nert. fotibus vuirminon 
(Hpt. 5, 202). 

Fou-ea, -ia Ad. grube. grab (19, 110). 
loch (110). graeff 7 kuyl 2 putz (132). 
graue 7 graf (11). cule (11, 19, 22*). 

*Fo-, fa- (131) -uenis, fouenus (Gf.) 
(cf. fotor) bruothenna (131, 141). prut- 
henni (Gf.). 

Fouere hd. neren, er-n. (12, 110), 
gneren (18). voden (5b, 23). fóden (12). 
fuden (85). vueden (11). Ad. nd. er-, Ad. 
her-quicken. wermen (23). warm machen 
(17). wermble geben (126). 

*Fouia v. F'ouea. 

*Fouibilis v. F'otilis. 

*Fouomus v. Fauonius. 

Phoxinus (p?sc/s) pfell Z pfrill (115. 
cf. pelanus). ellritze (Kki.). 

*Frabrica v. Fabrica. 

*Fraea v. Fraga. 

*Fraecina v. Fracetina. 

*Fracc-, frax- (74), bract- (q.v.) -inare 
brecken (23). braken (22). bre-, flachspre- 
ehen (74). 

*Fraecinium (aus vaec. »— fracium 
sim.) heydelber (74). 

*Fraccinus v. Fraxinus. 

*Fracia v. Frasia. 

. Fracidus (cf. Dz. Wtb. 403) brockel 
(125). teyg Z fratt 7 mattechtig (126). 

*Fraecillum v. Fractillum. 

*Fraeisio 7. loquor (16). 

*Fracium v. Fraga. 

*Fraema v. Fractina. 

*Frae- v. Frag-men, -mentum. 

*Fraetibilis v. Frangibilis. 

. *Fracti-cenus, -tius (Ki.) zerbrechlich 
(75, Ki.). 1 : 

*Fraetillare (cf. fractilata vestis Gl. 
m. &c.) hackelen die kleyder (147). 

Fraet-, frat-, frae-, frit-, 4 frut- 
(1, 74), fertic- (19) -illum, frit-ilum 
(75, Gl. m.), -ellum (3,4 &c.) (7. piper-a, 
-alium, -arium, -etum &o.; molinellum 


in quo piper teritur dc. cf. Gl. m. 3, 651, | (8) 


667, 674, 683) pfeffer-mul (74, 75), -mol 
(4). fraetillum peffer-moln (16 wrg.), 
-korn (19). fratillum pepercoern (11). 
fertiecillum (»« vert.?) zd. (11). pep- 
pfermolen (19). fritellum pheffer-mule 
(12), -mál (3). peffer-mole (10), -moylle 
(19). frutillum 27. piperalium 4 paruum 
edificium (3). furtillum kleingepew (74). 
frutilium ain klainer bauw (76). 

Fractillus hackel 7 snutzel an den 
kleyderen (141). 

*Frae-tina, -cina, frac-, frag-ma, 
frag-, frang-, 4 frax- (174) -ina, fran- 
gulum (n, 7. serta 16, crinaeula q. v.) 
ei breche (3, 9, 4). flachs-br. (75). br. 
do man fl mit pricht, flachOprech 
(74). brech ( 76, 1 zu dem flaf) (1). 
broche (17). broch (8). en brake (vlas23 

Fract-io, 7 -ura (132 &e.) brech-ung 
(110), -inghe (132). 
Fracti-tius v. -cenus. 

B ceno mit stiechele (asczam Gt. 3, 
633). 

Fractura (cf. fractio) brueh (110). 
broke 7 schart (29^). 
E c brueh Z schart (11). braken 


Frag-a, -ea (69), -ra (11, 69, 74, 134), 
-um, -uria (74), -à bacis (1), fraea (942) 





FRA 


(cf. eonfragum?) Ad. (selten) exd-, hd. nd. 
ert-bese (11), -bere (23, 4), -biere (1), 
hd. -ber, -berr (76), -per (66, 70), -byr 
(12), -bir (8), -bern (19). erthebere (100). 
hd. er-per, -pir (55), -pere (19), -bere (10), 
-beer (132), -pher (17), -pber (67). bram- 
(110), rot- (75) -ber. rotpir (2. cf. $m. 3, 
166). bere (8, 9, 105). frag-a, -aria (153) 
ertberkrut (68, 110). erpererut (17, 153). 
ertberen cruyt (132). ags. obtt (94), obea 
(sc 136). fragum erdber (110 szm.). fragus 
ertber -bom (68), -stengel (110). erdberen 
boem (132). erbirbaum (8^). erperstaud 
(14). ags. boecae (94. 2 fagus? cf. w. v. 
fragus), streawberige (949). fracium 
gall. freze (122). frage- (Gl.m.), framen- 
(76) -tum Z. locus vbi crescunt fra-gi, 
-mi (76). 

*Fragare craken; ruyschen als wynt 
of boeme (147). 

*Fragare v. Fragrare. 

Fragari (non est in vsu Br.) hel-ffen 
(74), -pen (22). 

*Frage- v. Fragi-folium. 

*Fragia witwort (85). 

Fragidiea v. Fragitida. 

*Fragi-, frage- (Sum. VI) era- (19. sf. 
fra-) -folium, fra-volium (105), -solium 
(96), frassofolia (Gf.) ertberen blayd 
(19). ertebere- (105), ertbers- (Sum.), eert- 
besen- (11) -blat. beren krut (96). erd- 
brama (Gt.). 

Fragilis (7. debilis) hd. krang, kranck ; 
naturlich kr. (9), n. kranekheit (8); 
gebreche-, zerbrüch- (126), md. breke- 
lich. 

Fragilitas hd. kranckeyt, krangheit 
(110). blodigkeit (65). 

*Fragilitas v. Frugalitas, 

*Fragina v. Fraetina. 

*Fragi-tida (2. stilus 129, i47. aus 
O9pa(c), -tidas (acc. pl. i. cauteria 
Gf. D, 680), -diea (Br., Gl. m.) zangara 
(Gt.). griffel (141). 

*Fraglans richinde (9). wol riechende 
Fraglare v. Fragrare. fraglat per 
r ad odorem pertinet, per 1 ad flammam 
et ignem. (141). Cf. fla, facit ardorem sed 
fra largitur odorem (Pr. &c. v.fragrare). 

*Fragma v. Fractina. 

F'rag-, -frac-, fra-men d. einstucke; 
ein brocehen (4, 110), ge-br., -bruchen 
(133), zubrochin (5, 18, 4), brocken-, nd. 
to-br. stueke, Ad. stuck, stick (18). broche 
(19). bróeh (12). brock (11). 

Frag-, frae-mentum (2. buceella 
66 &e.) hd. bruch (67, 152), broche, broch, 
brock (Voec. ex quo, Gemmae), brach (21), 
brockel (4), prokel (1) en broke (23). 
stueke (Db, 8). stuck (1). gorore (7. frag- 
men 9). 

*Fragmus (aus fagineus?) puchina 
(141). 

*Frago (cf. sq.?) maf an den baumen 

1). 


Fragor, frangor (8) (Z. sonus ar- 
borum, s. in fractione a.) prüch (1. cap. 
de carpentariüs). eyn brech (55). chradem 
(Hpt. 5b, 202. Gf). echrae (Gf). krach-, 
brastl-ung, doef (88). prast eins pawms 
(74).krach ; sehrantz ; knall; das kraschlen 
7 braschlen (126). crakynge (147). eyn 

naceke (17). rüschunge (19). gerusge 
(09). rusinge van bomen (11) boemen 








FRA 245 


I 
|(132). eyn ryssung von baumen (110). 


pawm rusceh (9). bàm rusche (8). 
*Fragra v. F'raga. 
*Fragracia erpher erut (17). 

Fragrantia gesmacken (v. a. 1474). 
wolriechunge (75). guter geroch (65). 

F'ra-, fla-grare, frag-are, -lare (q. cf.) 
hd. rich-in, -en, riechen (17); wol, woil 
(4) r., ruchen (19, 68, 134, Mrg.), smecken 
(1, 7, 4). rieken (99). ruken (23). wol(23), . 
wal (132), wael (11) ruken. 

*Fragrare (»« flagrare) bernen (23). 

*Fragula eyn cleyn bere (17). bern- 
krawt (9). hd. ertberenerud sm. erper- 
kraut (74). 

*Fragularia brambere (Sum.). 

*Fragu-ria (aus -laria), -m v. Fraga. 

Fragus (Z subfrago 75; curuatio 
genuwm 1i ipsum genu Br. &e) kneibug 
(15). ein kny schweübe (3). knie, knie- 
piegung (e) 

*Fragus v. Fraga. Fagus. 
*Framb-oses, -rones hintperi, hind- 
bere (Gf. 3, 205. cf. Dz. Wtb. 634). 

F'rame-a, -n (Chytr.) kamp- (9), kemp- 
(8) stap- (100), staf- (11, Gl. Marienf.) 
-swert. eyn staeff swercez (19). en sweert 
7 fausoen (108. cf. clunieulum). swert; 
wild-, iag-, schwein-spief; vntrew des 
rachsals (74). messer (« fractura 64). 
preen (-ea); en langer preen (OChytr. cf. 
premula).gla:n pfriemen(135),schzeffelin 
(126). ploh (Gf. 3, 359). ags. aet-gaeru 
(94), -guru (136). 

*Framen v. 
Framea. 

*Framentum v. Fraga. 

*Frammula &oe. v. Flammula. 

*Frana francken (74). 

*Franaferetes 4 martomamij (popu- 
lus) kerlinger (74). 

Fran-cia, -tia (151) Ad. francke- (11, 
133), francken- (67, 75, 152), franck-, fracke- 
o» franch- (19) -rieh, -reyche (152); 
ranckreich. nd. vrank-rike, -rijek. 

Franci-gena, -ena, -gina (5^), -ona 
(23) (eyn) frantz-user (5), -enser (77), 
-euser (23), -oy £ -oyser (74), -ois (75 
frangiger (55). franck-ester (7), -sosor, 
eyn de vt francken ys (22^). 

Francis-eca, -ta (76, Br.) (?. latronum 
lancea 16. cf. forcista) helenbart (v6). 
reubers glicz (8). eyn glene (19). glauie 
(11). 

*Franciscimus (sf. -inus sc. monachus) 
par fuf (1). 

*Francis-ta v. -ca. 

*Franekfordi-a, -s v. Franevordia. 

Franc-o, -ko (74), ffraneko (ob) Ad. 
nd. francke. hd. eyn franck Zn german?a, 
110). frey, freyer (74). 

Franconia francken (Db, 75). Ad. nd. 
fr.-lant. eyn fr.-land (7). 

*Francevordi-a franckvort;-sfrancken 
vordein der marcke(22»). franckfordi-a 
franckfurt ein stat; -s ?d. in marck (74). 

Franeus eyn franck (18), frantzos 
(110), frantzoyf (132). fransois (99). 
pfennig (74). 

*Frandiola v. Fraudula. 

Frangere Ad. brechen. nd. brecken, 
breken. 


'ÜlTramen. . Fragmen. 


246 FRA 


*Frang-, fraet-ibilis (v. terilis) mur- 
ber, prech-lich, -perlieh (74). 

Frangibulum breche, retsche (Kia.). 

*Frangina v. Fractina. 

*Frangor v. Fragor. 

*Frangula (7. auornus) faul- 2 láuf)- 
baum (143). pijl- 7 sporcken-hout (kil.). 

*Frangulum v. Fraectina. 

*Frantia v. Francia. 

Fras-eca -ta (74) ris (Sum.) vallent 
laub (74). 

*F'rascia v. F'rasia. 

*Frascileetor (4. floecifaetor; cf. 
frasea) qwackley (147). 

*Frascilegium (7. floccifieium) qwa- 
ckelye, vijsevase, struntsaghe (147). 

Frasciligere (7. floecific-o, -ire) 
qwackelen, vijsevasen, struntsaghen(147). 

*Fra-sia, -cia (85) (st. euphrasia q. 
v.) worm- (47), wrin- (85) -wort. selphela 
(105).salueia (Sum.). frazia wizuoz (Sum.YV). 

*F'ras-olium, -sofolia v. Fragifolium. 

*Frasta v. Frasca. 

Fra-, phra- (Br.) -stes sprecher (8). 
ain redner (76). 

Frater Ad. bruoder (19), bruder (vss. 
mog.). bróidir (104). broder (23). 

Frater germanus bolebroder (92^). 

Frater patrualis vader halp bruder 
(Db). vater hab (séc) pruder (1). 

Frater vterinus (cf. h. v.) muder 
halp bruder (5^). muter halb pruder 
(1) bole van der moder weghen (295). 

*Fratercida v. F'ratricida. 

Fratereulus Ad. ain klainer bruoder 
(16); bruderlin (110), ein kleins br. (134); 
ein kleim br. (68), bruder, broderchen 
(132), bruderchin (17). bruederli (93). 

Fratere 2. sordere, displicere, tergere 
(Br.). mys-gaden, -hagen (147). 

*Fraterina v. F'ratria. 

*Fraterinus v. Fraternus. 

*Fraterna v. Fratria. 

Fraternalis bruder- (68, 110), broder- 
(132) -lieh. 

*Fraternalis v. Fratruelis. 

*Fraternaliter bruderlichen (110). 

Fraternitas bruder-, broder- (132 
-schafft (68, 110), -schaff (19, 132), -lich- 
keit (65). bruederschap (11). 

*Wraterniter bruderlich (110). 

Frater-nus, -inus (110, 132) 4. filius 
fratris (68, 110, 132, Gl. m.). 

Fraternus brüder- (19), brüder- (3), 
broder- (132) -lich. 

*Fratertera (wie mat.) bruder wip (16). 

Fratili lang zotten (110). lange 
noppen (132). 

Fratillum v. Fraectillum. 

*Fratisco (aus fractisco?) 2. dissoluo, 
(frango, aperio (16). 

*Fratola (piscis) teppicher (140). 

"Ffratrago (2. gramen; missverst. 
aus farrago) gras (bb). 

, Frat-ria 7 -rissa  brudir wip (8). 
-rissa 4. vxor fratris, -via id. 6 Tila 2 
? congregatio (Br. &e.). -erina, var. 
-erna 7. v. 4 f. fr. (110). 

*Fratri-ada, -cida (v, 8) (méssverst. 
aus todter sém./) eins bruder tochter 
(67), dochter (8, 133, 152), doichter (7). 

Fratri-, frater- (21) -ecida der sin 
broder hat erslane (18). einer der sin 








FRA 


bruder zu tod schlecht (38). morder 
seins br. (75). pruder toter (1). Ad. 
ein, eins (110) bruder-tetter (76), -doder, 
-totslager (55), -todschlager (ii0 &e.); 
ein bruders todter, tóter (151). broder- 
Tuep (21, 23) eyns broders doetsleger 
132). 

Fratrissa v. Fratria. 

Frat-ruelis sg. pi., -rueles p/., -ruilis, 
-uelis, -ernalis (68) das seind zwayer 
brieder sinn o. zw. sehwester kind (16). 
bruder sun o. dochter (110), son (8), 
kint (93). myns br. sone (7). broders 
s. of dochter (132). bruders sun o. toch- 
ter (68) broder kint (18). bruodirsun 
(104 s?m.). brothersune (Gl. Marienf.). 

*Fraudala s. Fraudula. 

Fraudare trigen (9). driegen (132). 
hd. nd. be-dr. Ad. be-drigen (13), -trie- 
gen, -truben (1). 

*Fraudiola v. Fraudula. 
*WFraudi- 7. vili-pendo (16). 
*Fraudo- v. Fraudu-lentus. 

*Frau-dula, -dala (12, 17), -diola 
(8, 9), -gula (55), 7 frandiola (74) go- 
(74, 25), ga- (74) -lander. eyn golden- 
(4, 17), hd. nd. golt-, Ad. gold-amer, 
-he$ner (17). golt.-ammer (4), -hammer 
(8), -hamer (18, 74), -ammir (8), -tam- 
merlein (152), -amermg (74). gold-emer 
(76)) -emmer (18), -ummer (12). gult 
hammel (21). got amir (55). emer- (69, 
110, 134), emmer- (66, 70, 151) -ling. 
merlinche (8^). eisuogel (74, 75). eysen- 
gart (74). 

Fraudulenter bedriegeliche (17). 

Fraudulentia (7. fraus, plenus fraude 
133) betriegung (6). vol b. (66, 70, 151). 
grof) b. (69, 134). be-trygung (5b, 4), 
-tregunge (5), -dreginge (23), -trogenheit 
(68), -trugnif (110), -driechnisse (132), 
-drigerey (67), -drubunge (133), -drybunge 
(152). trugenhaftigkait (76). drogen-e(11), 
-de (19). 

Fraudu-, fraudo-lentus vol betrugs 
(110), bedrochs (132), betrieguns (68), be- 
driegunge (17). betrogener (5^). Ad. trug- 
(1), trügen- (6), trogen- (5), dragen- (21), 
bedriege- (Y), betrugen- (69, 134), betro- 


) gen- bedrogen- (133, 152), vol trugen- 


(16), logen- (18) -haftig, -hafft (134). 
drogen-haftich (23), -aehtich (11). 

*Fraugula v. Fraudula. 

*F'rauiola v. Flauiola. 

*Frauolium v. Fragifolium. 

Fraus be-trugenif) (5^), -trygnif) (67), 
-trugnuf? (69). -tryegnif) (134), -trupnif 
(£ decepeio 1), -trieglichkeit (66. 70, 151), 
-trigunge (17), -triegung (76), -drogen 
(152), -trug (68, 110), -drog (133), -droch 
(132), -schif) (126). trieg-, laich-ung, 
bsehyf (88). drugen (13). trugene (100). 
droge (14). droghene (23). heymlich be- 
trogen (8). vn-truwe (69), -truw (76), 
-trew (91, 134). losheit (99). 

*Frawium (: fraga, fragifolium?) 
eiterbramen (4*). 

*Fraximina eberkraut (74). 

*Fraximus v. Fraxinus. 

*Fraxinare v. Fraecinare. 

Fraxinella (4. polemonium) ásch- 
wurtz (143). 

Fraxinetum i. locus vbi crescunt asche 


(16). 





" 


FRE 


Fraxi-neus, -ueus (759), tracinius 
(18) Ad. nd. eschen. e.-holtz (6). asschin 
(19, 75). espen baum 7 essen (18). essen 
baum (21). 
pm semen aslóchessamo (Sum, 
VI). ; 
Frax-, fracc-, prax- (94, 136) -inus, 
fraximus (94) (cf. faxinus) asche (15). 
asch (V, 67, 74, 76, 84, 99, 141). Ad. nd. 
esche. esch (85). eesch (11). eisch (6), 
ehsse (12). estken (escken? 10). ags, 
aese (94), esc 7 aaste (sec 136). boh, 


yessen, jessen (4). Ad. asche- (8b), esch- 


(15), eschen-, esschen- (19), essen- (18, 
4) flader- (1) -baum sem. espen (110). 
e.-baum (153). espel (49). slintpaum (Sm. 
9, 451). 

*Fraxiueus v. Fraxineus. 

*Fraxura (sí. frix.?) stecke (22v). 

*Frazia v. Frasia. 

Frea gewalt (74). 

*Frebula v. Friuolus. 

Frecinnant v. Fritinnit. 

*Fremebunde grimmen-(110), grimme- 
(132) -lieh. 

Fremebundus grym (110). grimmieh 
(68, 132). 

Fremere (/eonum 141; . murmurare) 
hd. nd. brum-, bri- (22), brom- (10) 
prum- (75), grim-, grum- (69, 108), Ad. 
pre- (G£.), brym-, brin- (5), grifgra- | 
-men, -men vor zorn (75). Ad. to-, do-, 
dob- (12), da-, dau- (3) -ben. nd. doven 
(23), dauen (11). wuden (14). rasen (19). 


murmuriren (110, 132). die zen byDen vf. | 


einander (Z) in vnwursch-, var. vnwirsig-, 
? vngestumig-keit durchechten (65). 
prollen (107). brullen 7 borlen 2 brie- 
Schen (108). 

Fremitus (/. fremor; murmur feras 
rum) hd. brim-,brimm-,brum-(134),grumm- 
(69), grymm-, tob- (6, 7e), dob-, dab- 
(17, 19), tewb- (4), ras- (19) -unge. nd. 
brym- (22), brumm- (23), grymm- (132), 
proll- (107), dau- (11) -inge. Ad. grymm- 
ig (66, 70), -ekeit. grimig (133). zorn (1). 
gezembt (76. sí. gezent ptc.? »« frena- 
tus?). 

Fremor dabunghe (19) ein grimm- 
(68 &c.), tob- (110), broll- (132) -ung, 
-inghe (132) ex furore mentis. 

Fren (i. tenuissima pellis cerebri, 
exagitatio mentis &c. a frendere, qus 
(Qr») hirn (19). h.-haupt (8), -heupt 
(17). harsen (11). rasery (68). eyn rase- 


rye komende vy) dé herné of hersene 


pu ein tobung, kumpt vf) dem hirn 
110). 


zeu- & ze-, zá- (134), zey-, tzo- (132), nd. 
to-men. 

Frenarius v. Corrigiarius. 

Fre-, fe- (9) -ndere (i. dentes com- 
primere; aprorum vox 141.5; Gf. stride 
mit zenen (6), zen- (49), zam- (68, 1 
-klaffen. Ad. zen-clappern, -bifn (8). 
zene-beysen (9), -klapern (10), -elappern 
(frendeo es ere 1). zene víf ein ander 
bissen (75). knersschen mit den tzen- 
den in tzornigem moede (132), zenem 
von zorn (110). gryDgramen 4 die zen 
wetzen vff einanderen (65). tenne cleppaa 
(93). wetten £ criselen metten tanden 
(108). zannen (8, 9). gransen (5, 22, 23). 


Frenare zam machen (11). Ad. ZW 








FRI 


aBen; frendeo es ere ich brich (prs. 
s. Cf. Gr. Wtb. 341). grinsen (S^). grimen 
.91, 92). grymmen (76). Ad. nd. grinen. 
in (21). glisten (10). beuen (22). 
*Freneeatus (7. equus; cf. frenellatus 
. m.?) ross, orss, paghe &c. (147). 
*Frenefaetor zovnflecter (93). 

Fre-, fer- (1) -nesis (?. apostema 
"ebri ez calore, rabies «£c.) hirn- (8, 76), 
rn- 27 swindeln- (17), wirbel- (4), dobe- 
), dabende (11), dorechtige (19), Ad. 
llende, falende (133), fallen- (67) -sucht. 
r vallend sieehtag (68). die vallende 
ygde 4 v^woitheit (132). hirnwut-ung 
j 110), -igkeit (65). hiren-butikait (1), 
utiekeit (4). vn- (23),0n-(132)-sinnicheit. 
. vnsin-heit (5), -nikeit. $n sindekeyt 
|). hoypt geswer (93). debig (49). 
Frene-, freni-; ferne (1, 2, 3) -ticus 
al. farnetico) hieren wuetig (2). hiren- 
tig (1). hirn-wutiger 7 -wustiger (65). 
, vn-, hirvn- (8) nni. nd. vn-, oer- 
D) -sinnich. vnd sindigk (21). eyn vn- 
stemer (6). brimig (5. 2« frendere). 
vroet (11). zaumer (18. »« frenum! 
hwerlich st. zanner: frendere). 
*Freni zetlen am rossgered (91). 
*Frenitieus v». Freneticus. 
*Frensus v. Fresus. 

Frenum Ad. zóm (6), zoum , zaume 
, 133), zaum, ezawm (2), zeyme (10), 
am (1, 16, 21), zom (68). tzoem (132). 
vn(93). tom (23). prittil (104). breidel 
9). pyD (111). sehof (19). 

Nrequens Ad. nd. stede, stade (107). 
l stet-e, -te. staetig (1). stedich (18). 
eydig (21). emfig (65, 69, 110, 134). 
ng 7 hauffechtig (126). decke (99). 
Frequentare stede- (18, 22), stedec- 
33), steyte- (21) lichen, -liken (22). 
etigen (6). stedigen (7). steden (23). 
ettecklich (76), stettlieh (1) treyben. 
edeklich suchin (5). stetiglich thun (68, 
0). stedelichen doen (132). oben (19). 
ien (22). oefenen (11). emBig syn (69), 
yn (134). 

Frequenter stedeklich (5*). 

. Frequentia Ad. stedi-, stede-, stetig-, 
etti-, emfi- (69, 134) -keit. md. ste-, 
1- (107) -dicheyt. vbunge (110). eyn 
osse mznnige vnd vile (126). 

*Freso v. F'riso. 

Frestra v. Fenestra. 

Fresum aureum v. Auriphrygium. 
Fresus, frensus (76) (cf. lopieus) 
.brochen (110. 132). eicera (Ki.), pisa 
esa geróllte (135), gereumlete (Kia) 
bsen. durchgeschlagen erbiB (110). 
»rgeslagen crtzen (132). faba fres-a, 
a gerólte (135), gerellet (126) bonen. 
*Fretim 7. diuisim (16) i. q. frustatim 


T. J. 

SE utor helffer (74). 

Fretum daz mere (17). mer (8, 9). 
er (11). grim mer (25. cf. fr. fremit 
?nsam?t 66 &e.). sunt (109). 

Fretus (píc. a fruor 4. vsus 16) bruch- 
e (19), -ende (132). bruk-(11), betrouw- 
2) -ende. forcht leser der alle ding 
lffe thut (75). 

Friare zerbro-samen (Ki3.), -ÜÓmen 





6). 
Fribula &oc. v. Friuolus. 
Fribuseulum v. Friuieulum. 


| 





FRI 


Fricare Ad. krau-en (67), -wen. hd. nd. 
kra-, elo- (22, 23), clou- (11) -wen. Ad. 
kra-tzen, -cen (13). kretzen (42). krelen 
(1) fiekeln (xi*.) wryuen (132). reiben 
(16). riben Z7 gniden (100). ripit (fricat 
141). ficken (126). 

*F'rica- (11), fric-tor krauwer (19, 68). 
krawer (110). clauwer (132). clouwer (11). 

*Fricatum, frica-, frita-tus (cf. liba- 
frieatus, fritilla) eyn eyer kuch (17). 
eyger-küch (6), -koke (23). 
| Fric-atus, -tus (7, 76) ge-krauwet 
(5, 21), -clowet (22, 23), -eraut (17), 
-kratzet (7, 76). 

*Fricinnire v. Fritinnire. 

*Frietor v. Frieator. 

Frictum prágelung (Kkia.). 

Frictus (cf.fricatus) geprágelt (kia.). 
*Frieumi-are, -re v. Fritinnit. 
*Fridari-a, -um v. Frigidarium. 
*Frifulus v. Friuolus. 

*Frigdaria v. Frigidarium. 

*Frigdola (cf. frigere. fricatum.) 
phanzelte (Sum.). 

Frig-dor, -us, -iditas calde, vorst 
(147). 

*Frig-ella (11, 19, 67, 68), -illa (66, 
&c.), frinilla (rd alph. frig-) (7. auzs 
que frigore cantat, cf. sq.) goll (16. cf. 
Ww. a. v. amarellus. Nemm. 1, 1477. 2, 455. 
i. g. gold-ammer, -finck, po/n. gil). royt 
fiole (19), roet fioel (11), »« frixella? 
eher aus figella vincke (cf. sq.) »« f. 
— viola? — rotbrustlin (110). roet- 
stertzchen (132). 

*Frig-ellus, -rellus (8), -illa (125), 
fring-ellus (34, 121, Gf), -illa (Hpt.), 
-ella (94, 136, Hpt.), -uilla (125), figella 
(6, 23 &e.) (cf. prc.) hd. nd. vincke, distel- 
v. Ad. vinck, d.-v., -fing (8). uincho (121). 
finco (Gf.). fing (6, 17). vinkch (2). ags. 
fine (Z. c.). Ad. büch-, buch-, boch- (45), 
buochs- (93), puch- (75) -vineke, -finck, 
-fing (Y). gold emmer (76. cf. prc.). 

Frigens (£. /nsamiens 76) erhaset 2 
zaghafft (126). Cf. frig-or (142), -us (Pap.) 
i. timor. 

*Friger v. Frigor. 

Frigere pf. -gui Ad. friesen (8, 10), 
ge-fr. (66 &c.). frysen (12, 7v). ge- 4 er- 
fr. (9). frieBen (68). frissen (21). fresen 
(D). vresen (23). vrysen (132). ge-frieren 
(110, 134), -fryren (69). kalden (8, 19). 
er-k. (9). eaelden (11). kalt werden (8b, 
4).erquieken (re co 5^). frige-t im freuset 
(125). -o es frewret mich (135). 

.CFFrigere pf. -xi bachen (49) b. in 
der pfannen (68, 110). backen (10, 12, 
13). b. in der pannen (132). ro- (85, 28, 
100), roh- (12), roi- (10, 13), roe- (5), ro- 
6), rue- Z ru- (125), rü- (4), re- (49) -sten. 
roschen (7). smelezen (14). broten (8, 9) 

Frigescere, 7 in-fr. (75) Ad. kalt, 
swartz (5b. »— nigrescere) werden. an- 
heben frisch vnd k. zu w. (75). v-kalden 
(B &e.), -kelden (17), -kolden (23). er- 
kalten (7), -kelten (6). 

*Frigia v. Frisia. 

Frigidare hd. kalt, nd. kolt werden, 
hd. machen. kolden maken (22). 

*Frigidari-um, -a, fridari-um (1?1, 
Gf.)  -a (Gr. frigdaria (1315, 141, Sm. 3, 
241; quch 2. exaticula 141, cf. ium Gl. 
m. 9, 617) (£z. herba, qd. sc. compo-dium 








— 





FRI 241 


76, -situm q. v., murium Z salinum 
1315, salina Gf., aealentum, elixapium 
&o.) sulza (sg. pl. 121, 127, 131, 141, Hpt. 
5, 198. Gf). sultze (8, 9, Sum.). soleze 
eo zulte (11). cump-ost (6, 74, 76), -est 
220), -st (23). comp-ost (7), -est (5), 
-pest (18). kumst (22). cunptpist (49). 
eupest- (3), kompes- (4), gumpef-, var. 
gumpuD- (75) -kraut. eapp-uf) (V), -es 
(21). galreg (6). 

Frigidarium (bane?) kielkessel (91). 

*Frigidarius kul-kamer, -gaden (74). 

F'rigiditas hd. kalt-heyd (19), -heit 
(110), Agkeit (68); kelde. 
CURE (cf. frixorium) harst 
Sum. J. 

Frigidulus kaltlecht (126). 

Frigi-dus, -tus (q. v.) hd. kalt. nd. 
kolt, kaelt (11). 

*Frigilis v. F'riuolus. 
*Frigilla v. F'rigell-a, -us. 
*Frigillus (7. aleum) knoblach: (75). 
Frigio eyn barduerwercker (132). 
*Wrigitare (?. frigus deducere) kalt 
werden (176). 
*Frigi-tus, varr. -dus kalt worden, 

trege, fuler (65). 

Frigium 7. fixellium (74); Ztera (st. 
mitra) pontificalis (16). eyn bischoff-haube 
(14), -huot o. gestict kleid (110). eyn 
bysschoffs hoet off bestickt eleyt (132). 

Frig-or, -er (8) kelde (19). das kalt 
(V. febris 0 dra 110). dat kalde (132). zit- 
terunge (8, 9). 

Frigorosus frostig (8). vrostick (9). 

*Frigrellus v. Frigellus. 

*Frigulat graculus (123), cf. frigula 
genus auis (Pap.)? 

Frigus (v. coactio hyem?s 16) hd. nd. 
keld-e, -en (17). keltin (66, 68). kelte 
(85, 70, 134). kelt (V, 110). kalt (69, 133). 
nd. calde sóst, calt adj. (132); caelde 
(11), kulde (23 &e.). 

Frigut-ire, -are (76), frugutire (147) 
(é. subsan-nare i29, -are 16) zitteren £ 
schnallen vor frost (128). schaderende of 
bevende kald ljden (147). von kelte 
ruffen (110). van kelden roeffen (132). 

*Frinaeapula v. Farmaeopola. 

*Fringe (apen, merkatten) die ruw 
ind vyltich syn (147. aus sphinx?). 

*Fringell-a, -us &oe. v. Frigellus. 

Fringillago kohl- Z spiegel-meise 
(Ki.) plackaerd (Kir). 

*Fringillo vi vtum singen als eyn 
braehfogel (14). 

*Fringuilla v. Frigellus. 

Fringul-are, -ire (147) gabriarum 
vOX (Gl. m.)), grabunorum (147). 

Fringultire binken o. bellen wie ein 
fink; zwitschern &c. (Ki.). 

*Frinilla v. Frigella. 

*Frinitare der heymken (czcada 147). 

Frintinnire v. Fritinnit. 

Friseus groen; vrisch, varsch als, 
vleisch (147). 

*Frisgone (: ruseus) hules (131). 

F'ris-ia, -ea, Z frigia (65 &c.) Ad. friesen 
(1), frysen (b^); fr.-, frisen-, friesen- (6), 
friese- 5/1 fryse- (12), frieDen- (17). 
fresen- (5), fries- (132), frieD-, nd. vresen-, 
vres-lant. 

Frisinga (cu. n bauaria) freysing(16). 


248 FRI 


Friskin-cum, -ga (Gf. cf. Gl. m. 3, 
680 sq.) friskin (127). frussing (Gt.). 

Friso, freso (5) hd. eyn friese, frief) 
(68, 110) frieflender (134), frise (D'), 
frese (5D), nd. vrese. 

*Friss- v. F'rrix-. 
*Frissorium (st. foss.) grabscheit (71). 

Frit das grótzle (196). 

*Fritamentum voz merulae (129). 

Fritatus v. Fricatum. 

*Fritellum v. Fractillum. 
*Fritico 7 fruticem facio eruoh (? 
Gf. 4, 593). 

Fritilla smaltzkuche (125). 

Fritillaria fritillarieblum (ki.). 

Fritillum v. Fractillum. 

Fritillus brüttspil 7 spil-brente (126 
sim. cf. Sm. 1l, 264). die prent o. laret o. 
pretspil (91). bránck 7 tráchter (112). 

Fritilum v. Fractillum. 

Fri-, frin- (Gl. m.) -tinnit hirundo 
(147, Br.), cicada (123, 141, G1. m.). fritinare 
i friuito est citharum (16). frecinnant ;. 
aues cantant (Pap.).fricinnire der cleynre 
voglen geluyt (147). frieumi-re, -are 7. 
hirundinare &oc. (148). 

Friui- 7 frigus- (126), fribus- (128) 
-eulum (cf. Gl. m. 3, 683 &e.) ein span 
zwischen zweyen ehemenschen (126). 

*Friuito v. Fritinnit. 

*rriuo freue-, fref-, fre-licher 7 vn- 
vernunftiger (65). 

*Friuolare freueln (15). 

Friuolarius spenglekrzmer (126). 

Friuole freu- (Y Mrg., 75), fref- (8 
freb- (19) -elich. DAE 9h 

*Friuolentia Ad. freuel (75); fr.-heit, 
-keit, ichkeit (6), nd. -icheyt. freffelich- 
keit (Y). fribulikeyt (18. cf. sq.). frefel- 
(b, 61), freyfel- (21) -heyt, -keit (67). frebel- 
keit (152), -unge (17). vnmechtigkeit £ 
vnbequemlieheit (68). ydel- 7 onnutzlie- 
4 onbequeem-heit (132). Ad. mutwyllikeit. 

Fri-uolus, -bulus, -fulus(18), 7 -gilis 


(16), fruuolus (1) Ad. frauel (1); fre-fel, | 7 


-uelle (17), -uelieh (8), -ueler, -beler (123, 
152)  -feler (5, 67), -ffeler (1); fribuler 
(18), vnnutze. nd. vreuel; vn-nütte (23), 
-nuttick (22). on-nutz (132), -nocz (21). 
trugene (100). ydell 7 logenachtich (132). 
lugenhafftig (68). niehtssóllend (128). 
nitsóllig 7 liederlich 7 nachgültig (126). 
friuula a/is. gebose (Hpt. b, 200). fribula 
i. fictilia, (129). frebula irdinfaf) (74). 
Frixa, frissa (7. carbonella 129) 
herst (97). eyn crap off gebraden vleysch 
(132). krapf (68, 110). braten fleisch (ny 
*Wrixare, frissare (3) Ad. nd. ro-, 
roe- (5, 132), ró- (6, 67, 134), r- (3), 
roi- (7), rü- (19, 4) -sten. roschen (68). 
roesteren (11). braten (110). braden (132). 
hd. smeltzen. krisehen (5). griechen (1). 
grieben (3). 
, *Frix-, friss- (15) -atura (cf. frixura) 
?. act»o frigendi dc. (Gl. m.); eo- (Br.), 
coa- (76) -etura. 
*Frixatura fristung dez lebes (18). 
*Frixella (cf. frigella, artocreas ) 
roffi-ol (109, 110), -oel (132). 
*Frixile kuchlein (24). 
"Erixium v. Frixum. 
*Frixor ein kuchenbecker (10 &e.). 





FRO 


Frixori-um, -a (7. patella 28, sartago 
64) hd. brat-, brot- (8, 9, 110), brait- 
(132), schmeltz- (7), smale- (100), róst- 
(V, 93), rost- (64, Gf.) -phanna (Gt.), 
-phanne,  -pfanne, -panne. phann-a 
(141, G£), -e (3). panne (5, 13) vnder 
dem braden (13). pan (21). roester (11). 
rosch (68). r.pfann 7 sehart (74). Ad. 
rost, roste. brade (19). tigel (8, 4). degel 
(5). stampf (9). stamp (8). scharte (5 &e. 
Cf. Sm. 3, 404). schape (283, 109). scrape 
(strape? 22). griupo (Gf.). grieffe (17). 

*"Frixorium pratum (cf. nebula) 
rest-wilh (49). 

Frix-um, -ium (68) ehrose (Sum.). 
gerost 4 gebregelt Zm oleo (65). ein ge- 
rost ding o. pfannen kuoch (110). eyn 
roest £ eyn olieh koeych off pannen- 
koich (132). ein rosch (68). geroschet 
(64). ags. afigen (94, 136). 

Frix-ura 7 -atura (q. cf. rostunge 
(85). róstung (6), roistung (V), rustung 
(4), kreyschunge (5), krisung (21), cris- 
singe (23) des vleisches, vleisch (4), 
flei&e (21), vlesches (23). smeltzung (1). 
hd. gerost fleysch. geroyste fleysche 
(133). gebraten fleisch o. gerostet (110). 
gebraden vleysch vp der roester Usa. 
grybe (7. eremium 5). 

Frixus, frissus (76) hd. ge-róstet 
(6), -rostet, var. -rescht (64), -rost, -roest 
(16, 132), -róst (67, 134), -royste (133), 
-roistet (V), -roschet (64, 68), -kreschin 
(5b), -kriset (21), md. -erisschet (29), 
-eristet. (22), -smeltzt (5,3), -grewbt (3), 
-griebet (1), -gribet (2). frixam ca- 
ceraupta (Sm. 2, 99). 

Froceus v. Frocus. 

*Froctuis (V. vilis) schnoed (16). 

Froc-us, -um (acc.? 141), -eus, -tus 
(8, 11), ferocum (1315), foreus (alph. 
fro- 4. tunica, 16) roch (104, 141). roche 
(131b). rok (8, 9). rock (76). rueck (auis / 
11. »« graeulus). 

*F'rodea v. F'rodissa. 

*Frodes (cf. frodissa) schowm, iest 


4). 

*Phrodilorum v. Affodillus. 
*Frod- (3, 9, 76), frond- (17), frot- 
(8) -issa, frodea (74) (7. dea amoris 76, 
maris 3, 14. er spuma maris gr. fro- 
des q. cf. 3, frodos 16. d. 4. &«poóícr) 
gotinne (8). gotin der lieb (9). eyn go- 
din der liebe (17). gotin des meres (74). 

*Fromilla v. Fornella. 

Frondator (auis (16, 129, Gl. m. &e. 
cf. spieus ; 2/le qué colligit frondes dc. 
66 &e.) boemsnyder (132). baum- (110, 
135), bom- (68) -schnider, -rauper (135). 
loubare (127). estlauber (qu colEzgit fron- 
des 75). speht (121). lopfrosch (104). 
laupfros (Gt. 2, 834). 

Fronde-re, -seere Ad. law-, lau-, 
lou-ben ; zwigen (9), esten, brofen 7 knop- 
ben (19). spruten(11, 132). unt-spr. (99). 
la bluwen, pluwen (68, 69), bluhen (21), 
blügen ader grünen (6), bluen (18, 66, 
70,134), blüen (151), blien (18, 67), plieen 
(76), blohen (5), zwig-bl. (55). bloyen 
(23). vlogen (52c22). blumen (12). groyen 
(132). grunen (64, 110). 

*Frond-es, -is (11, 17, Sum.), -us (8^) 
pl. bletter (6). lovb (Sum.). louber (100). 
loiber (93). telghe (23 sg.?). sg. en tel- 
lige (11). ast (6, 8»). eyn laup (17). 








ees) die stauden (76). 





FRU 


Frondeus loubiner (141). 
Fondifer bletterechtig (126). 
*Frondis v. Frondes. | 
*Frondissa v. F'rodissa. 
Frondosus astalathi (at.). estig (v5). 
loubuoller (141). laubechtig (126). twis 
ghich (11). vol zwige (8), bletter (110), 
blaederen 7 loeueren (132), van wueren| 
(1l. s. wucren ?). t 
Fronesis, fronisis (76) (V. prudentia | 
110 &e.) clugheyt (9). | 
Fronitus v. Fronus. Frunieus. | 
Frons, g. -tis, fros (136) Ad. stir-en| 
(4), -n, -ne, -nen (88). stern (21). sterne. 
(225). steyrn (18). gestirn, g. am haupt, 
vig. am hirn (7. sinciput 75). vor-houpt| 
(17), nd. -houet, -hoefft (132), -hoft (99). 
voerhoeft (11). vornhouet (14). tinnej 
(104, Gf.). ags. hleor (94, 13€). perfricuit/ 
frontem er hat sich verschemt (88). 
Frons g. -dis laup (10). 1. grun (12). 
loef (99). Ad. blat, zwig, zwick (b^), zweygy 
zweid (1), ezway (2). ast (64). twieh £i 
ást 7 telghe (23). zinek (133). ezecke| 
(152). ezelge (19). ezelceh (125). tellige| 
(109). fr. festiua eine meyge (125). 
Frontale (cf. eattula) sterntuech| 
(125). styrngeredt (equz 111). harbant 0. 
das die stiern ziert (88). 
*Front-icella, -enella v. F'ontanella 
Frontispicium gybbel (19). geuel 
(11, 132). gewelb (sic 68). vnderteyle ar; 
gepewen als an maurn o. vesten; tynnej 
praitinne o. angesieht der stirn (74). | 
Frontosus eyn groftirniger (110) 
qui habet magnam frontem eyn groes 
voerhoufft Z.onschemel (132). onseeme) 
(11). Ad. vn-schemiek (19), -schemig; 
-schamig (68). 
*Frontulosus cleyn-heubig (19), -hoef. 
dieh (11). 
*Fron-us, -itus (Br.) weyser (74). wyse. 
&oc. (147). 
*Fros v. Frons. 
*Frotinella v. F'ontanella. 
*Frotissa v. Frodissa. 
*Frotista v. F'orcista. 
*Frotonella v. F'ontanella. 
*Fruanum v. Frugidemium. 
*F'rucare (sé. fruncare) v. Sandapila/ 
*Fruectetum v. Frutectum. 
*Frue-, fru- (3) -ticale (v. atriple: 
q. v.) melde (55, 23). meld (1). mold (3) 
*Fructieare sproDlingwachsen (14). | 
*F'ructices (7. breues arbores, aus fruti| 





























*Fructi-ferus, -uorus (21) Ad. ffruht|- 
(6), frucht-, frocht- (5), fruch- (18), frue 
(21) -bar, -ber (6, 21, 4). vruchtieh (287 
vber fruchtig (1). | 





Fructifieari (4. eresci 76) wafben (8: 
Fructifieus hd. frucht-, fruch- (69 
-bar. vruehtber (132). 
*Fruectiuorus v. Fructiferus. 
*Fruetum (pro fructus Gl m.; ie 
2« frutex) eyn somerlade (11). 
Fructuosus fruchtberck (19). vroeh: 
barieh (11). fruchsame (71). 
Fruetus Ad. fruht (6), frueht, fruc 
(21). vrueht (23). vrocht (11) eyn ex 





FRU 


wucher (7). obs (93). oves (225). ouet| 


(23). genie (126). fr. aromatici wol 

riechend frucht (1). 
*Frudex v. Frutex. 

Frugalis, fruotalis (141, Gf.) ginus- 
ser (141). gniuzzer (Gt.). Ad. genu-sig (8), 
-gik (9), -eklieh (5), -glieh, -ngliche (133). 
gruglich (sc 21). genüflich (6). gheno- 
gich (22), -chlie (23). bederue (99). mes- 
sig 4 zie (110). radieh 7 sober mes- 
sieh 7 profitelich (132). milt o. mechtig 
(sec 68). 

. Fruga-, fragi- (a/ph. fruga- 134) 
-litas genuDe- (8), genugsam- (9), genugic- 
(2) messi- (110), myltig- (68) -keit. vro- 
megheit (99). rad- 7 mayss-icheit (132). def 
wollusts abbruch (126). 

*Pruganum- v. Frugi-demium. 

Frug-es,. -e (8) (z. bleda 7 annona 
1, frumentum 23) getraid (1). getrade 
o hd. nd. korn, eoern (11). Ad. frucht, 

uchte (8). ein gewechf on eher (64. 
cf. frumentum). prouande (132). sangen 
(Fr. 2, 1492). 

*Frugesteeca v. Frugiseca. 

Frugi gebruchlich (€ Mrg.). mesig o. 
genuclieh (8). 

*Frugi vb. v. F'rui. 

*WFrugid-emiare, -are (68, 110, 132) 
(i. metere 15, nach vindemiare gebildet ; 
Qus erne messis missverst. spica cf. 
 aristari &c., doch nach BM. 446 : ern pauá- 
mentum, Tenne) schniden in der erne (75). 
korn sniden (6), absniden (17), ablesen 
(110), ernen (5, 22), arnen (23), eren (1, 


17, 18), ehern (V, 66, 69, 70, 16, 110, 133, 


151, 152), áhern (134), echeren (68), ahern 
D. korn off aren lesen off vergaderen 
132). 

*Frugidemiator (?7.essor) schnit-er, 
var. -ter (75). 

*Wrugi-, frui-, fruganum- (22) -de- 
mium, frugiden-ium, -num (71) (?. 
messis 0 abscisio 15, spica calami 16) 
Sehnit in, £ schnitz, var. schnit-heit (aus 
Sehnit-zeit!), der erne (75). ehorn-aren 
(D -ern (71). korn-ern (5 &e.), -arn (23), 
-ere (17), -eger (7), -eher (66, 69, 10, 16, 
110, 151), -aher (67, 133, 152), -àher (134), 
-aer (132), -rede (6). korne-erne (22), -ere 
(55) ehern 7 ernd (:6). 

Frugifer fruchtbar (110 szm.). 

*Frugiliga (7. spermologus, wis) 
ruchen, háher, gorza (112). 

*Frugisec-a, 4 -ator (125), frugi- (9, 
76), frugest- (8) -eeca, -a (76) mader 
4, 74). kornmeger (125). sniter (9). sneter 
(8). heuer (74). 

*Frugus messink (sc) 7 genugelich 7 
nueze (9). ags. uncystig 7 healful (136), 
heamol hi 

*Frugutire v. Frigutire. 

FErui, bissw. frugi, píc. frui, fruc-, 
fre-tus hd. nd. anhangen (7. adherere). 
bruken (23). brugen (13). Ad. ge-bru- 
chen, -braucehen. niefen (6, 110, 126). 
: (0), -niBin (55). nuezezen (7. vesci 
(à B (126). fruitur (?) gelustiget 

25 ). 

*Fruibilis bruchsam (75). 

*Fruibilitas bruchsamkeit (75). 

*Fruieior 7. frutices emittere 
Sprifen (17). 

*Fruidemium v. Frugidemium. 

DierexBACH GnossARIUM 


v 





FRU 


*Fruinum v. Frunium. 

*Fruitio bruchung (75). 

*Frulonium v. Frunium. 

Frumare v. Frumitare. 

Frumen (cf. rumen) slunt (8, 9, 14). 
schlund o. eimtruek (76). scehlunt £ in- 
druek (75). der scehluek (135). kele (8). 
vber-k. (9). eyn gum (21). gurgel, intruck 
(14). das gürgele (126, 135). ucco (,,huch 
ags. huf* 1365). eyn stratte (132). 

*TFrumen (abl. frumine, cf. frunieus 
sim.) v. Infrunitus. 

Frumentare, -ri (125, 147) getreyde 
sammen (8), samen (9). korne s. (117). 
terwe of weyt versamenen (147). vBDtzyhn 
na futter (125). 

*Frumentaria schopffwurtz (74). 

Frumentarius korn schriber (125). 

*Frumen-, tri-ticeus terwych,weytich 
(141). 

Frument-, tritie-osus vol terwen of 
weyts (141). 

Frumentum /d.nd. korn. alles eher 
gewechD (64). shertrayd (111). Ad. ge- 
treyd, frucht. weytz (110). wey (65, 
68). waib (76). weytze (132). weyt, broit 
coern (147). terwe (109, 132, 147). tarwe 
(99). dinckel (65). 

*Fruminare schluntatzen (75). 

*Fruminere (? cf. frunire) gerben (3). 

*Frum-itare/ -are (7.fodere 15. 61. m.) 
graben (75. »« gerben?). 

*Frumitor (v. fossor sim.) graber (15). 

*Frumium v. Frunium. 

*PFrunceare (nasum Br. cf. frz. froncer 
&oe. Dz. Wtb. 156) v. Sandapila. 

Fruneatio (cf. prc.) v. Sanna. 

Fruniare gerben (75). 

*Fruniator v. Frunitor. 

*Fruni-eus (76), -tus, fronitus (BEr.) 
(V. sapiens, cf. fronus) weil (16). weyse 
(9). wyse (8). 

F'runire (7. fruinum conuicio sc 16) 
hd. gerben, lowen (8), lohen (17). lohe 
7 loe machen (74). beyDen (19). 

Fruni-tor, 7 -ator (75) gerber (9). 
leder-g. (16). rot-g. 4 loer (15). 

Frunitus gegerbet (9). 

*Frunitus v. Frunicus. 

F'ru-nium, 4 -num (75), -mium (74), 
-lonium (75, :6), inum (4, 76) lov- (93), 
loe- (714) -rinde. lowe (12). lówe (1). lohe 
(10). loe (8, 9, 4, 75) als die ledrer 
haben (75), von rinden o. basten gesoten 
(74). lüh (4). ain laeseh (frunium 47. 
allutum 76). beyDen beyf) (19). 

*Fruotalis v. F'rugalis. 

*Fruriasis («ws phthiriasis?) 
luyse en groten hoip (147). 

*Frussar gurlát (121). 

F'rustare stuek macken (75). zerteylen 
64). 

: Frustatim stuekigk (75). 

*Frustibula (cf. fusti-, fundi-bula) 
sleneckir (9). 

F'rustr-a, -um (76) hd. vmb-sust, -sost 
(V), -sunst (68, 69, 176, 110, 134), -suf) 
(6. vmme sus 4 vorgheues (28) vme 
sust 7 eytil (9). vergebe-n (21, 110), -ns 
(68, 133), -nf) (69, 70), -s (66, 67, 151), 
-B (152). zu virgebenif (19). teuergeeffs 
(11). vergeffs (132). vnnueze (8, 4). 

*Frustra v. Flustra. 


der 








FUC 249 


Fru-, fu- (8) -strare zu nicht ma- 
ehin (8, 9, 76). betri-egin (8), -gen (9). 
verspsetigen (126). 

*Frustrum v, Frust-ra, -um. 

"Frustrum geruste (nauis 9). geroste 
(8). 

*Frustrus a um idel (85). 
Frustulum stucklin (110). 
Frust-um, rum, 7 faustum (7. spelta 

74) hd. nd. stucke. Ad. stuke (9), stuck, 
stüek (6), stieke. ein teyl von einem 
holtz; spelter o. spreyssel; frustum 
wassers bewegung (74. »« flustrum). 

*Frutare (cf.sq., fucare) smicken (3). 

*Frutatus (cf. fucatus) geschmyngt 
(4). 

Frutec-, fructe- ? frute- (74) -tum 
rispe (5). risp 7? zwy$; Mrg. summerlade 
(1). rispe-Ile (85), -&en (23). respelle (106). 
ripe (22). rippe (Voce. ex quo). ripp (134). 
eyn riselin (6). eyn suyrlandt dair ryet 
weyst (132). ein land (68), sure l. (110) 
da riet wechst. staud- (9), stud- (8), 
erud- (8, 9), gestreuch- (74) -ech, -echt 
(8). stawdengewechst, hufft, hurst (74). 
studengewechse (93). gesteud (126). eyn 
zyle (18). ghelouwede (11). 

*"Fruteria (cf. prc.) rispeken ader 
rys (109). : 

Fru-tex, -dex (D^) hd. ein summer- 
lathe (8), at (7, 8, 110), -latt, -lade, 
-Zwig (6). sommer-latte (5, 4), -lad (21). en 
somer telge (23). Ad. eyn sproDe, sprusse 
(Db, sproz (2) sprute (23, 109). eyn 
spruyt off eyn vysehschoet off telghen 
ur . Sprofling (74). prof (1). sehof 
2r scheDling 7 zwyg (88). Ad. stude, 
staude (9, 75), tude (s2c 12). kymme UD 
ge-struD, var. -streüf von holtz, hecken 
(75).'ein nide-r (64,123), -rer (88) baum. 

*Fruticale v. Fructicale. 

*Frutil-ium, -Ium v. Fraetillum. 

*Fruuolus v. Friuolus. 

Phthiriasis (morbus) leufwe (ss). 
lausigkait (91). 

Phthisis, ptisis (58) die derre (91). 
lungensith (49). geschwer o. fluf) (ss). 

*WFuea (7. redimitus; «anders Gl. m., 
Ki.) 4 fucum (75) geschmu-gt, var. -ckt 
mit vDwendiger zier der farbe (75). ge- 
ferbethar (a i 

*Fuca v. F'urca. 

*Fuca (zg. diplois) vuyck, eyn wijd 
eleyt (141). 

*'F'u- (3, 9, 4), ful- (76) -ealium, fusea- 
lium £ -rium (4, 75 &e. q. v), fuga- 
lium (75) swertze (9, 4, 15), swerez (9), 
schwertz (76) der sehuster (75). 

Fueare, futare hd. nd. smu-, hd. smy- 
(10), sma- (18), sehmyn- (4) -ekemn. Ad. 
zeren, gern (sec 18). tziren (23). firniBen 
(10). verbin (8, 9). ferben (64). anstrei- 
chen farbe als die wei-, varr. wy-, we- 
ber thun 4 pestreichen vnder dem an- 
gesicht (75). wyD (110), blanek (68, 132) 
machen. blaneketten; mit blancekette 
bestriken (108). prünseln (1. eher: braun, 
als mit Sm. l, 264 zu brennen; éndessen 
vgl. brünsen BM. 268). 

Fueatus gesmucket (péctura dc. D). 
IRA (-tà 127). be-trogen (8, -drogen 
11). 

ME fuggerus (7. mon- 4 
pant-opola) focker (Kil. cf. Sm. 1, 516 sq.). 
32 


250 FUG 


*Fuc-, fu-cimen v. Fulcimen. 

*Fu-, fus-, a/ph. fu- (Voce. ex quo) 
-cina (sf. offieina Gl. m., A?er st. fus- 
cina, das gleichwol überall nochmals 
an seier alph. Stelle glossiert ist) Ad. 
crauel, krewel, krewl (70)  král (134) 
o. hack, hoek (69, 70), back (se 151). 
krowel (23). kruwel (22). ain korell (76). 
kraichel (b). kruk (6). kraph (1). 

*Fucire v. Futire. F'ulcire. 

Fueosus wyb (110). blancachtich (68, 
132). 

D m v. F'uea. 

Fueus, futus (8), fugus (100) (7. 
animal ; color, stybium; cf.fuea) hd. eyn 
smynckel (17. &e.), smickunge (5) en 
smik (23) 7 hd. eyn hommel, hummel (5), 
nd. en homel. vlige Z humel Z ert 
veyn (st. beyn)? ligénde varb 7 smicke Z 
treuge (9). grof) flige o. ert bene fucus; 
byginde (sf. lyg.) farbe futus (8). grofó 
flege o. ert bere (sze! 17). -hehrbene 
(125). treno (121 sZm.). trene (100, 104). 
tren (95). tran (128). trien (74). a/ts. drani 
(fuei de mulo, vespae de asino 118). dreno 
(127). hd. nd. hummele. Ad. hom-, hu-, 
selten hum-, nd. ho-mel. ein blumel (sec 
6). wesp-e (110, 122), -el (Y). wefftz (68). 
horn nefl (7. aps 18). vorniDe (7. color 
10). fyrnif (12). verniD (49). anstrich 
(91). fra&n salben do mit si sich claderen 
(1. nd. 4. q. oberd. kledeln Sm. 2, 353). 
soet (99. cf. fuligo). 

*Fudalberane 7 valeriane buckes- 
bart (4:). 

*Fudir, fedir (104) (Z. culter excente- 
varius 1315», endire Gt. 6, 545 7. d. andena 
q.V.; Cf. schurfeisen $m.3, 399) scurfisarn 
(1815, 141, Gf.). scurphiur (Gf. /. c.). scurf 
fuir (104). 

*Fufel v. Fulualabia. 

Fufurio v. Furfarius. 

Fuga hd. nd. fluch-t, -te (133, 152), -e 
(17). flocht (5b). floch (21). 

Fuga demonum v. Perforata. 

*Fugalium v. Fucalium. 

Fugare, fungare (134) Ad. md. vlu-, 
fu- (18), fo- (D^) -ehtigen 7 iagen. fflühtig 
machen (6). lewhen (9). flehen (21). fliegen 
(z. fugere 1, 133). hd. gagen, yaen (13), 
jáchen (2) iechen (64), ieuchen Z7 weg 
treiben (75). vB triben (110). 

*Fugas flucht (Y). 

F'ugax /;d. flu-, flo- (21), fu- (18) -chtig. 
nd. vluchtich. diek-wil vl. (132), -vil 
fluchtig (110). flieher (75). rig (126). 
lagende (11). jaghende (19). 

*Fugens (equus) lewffer (9). 

Fugere Ad. fliehen, flyhen (12, 66), 
fliegen (10, 133), aff flegen (5^). flien (13, 
14). vlyen (132). vlien (11). vlen (23). 

*Fuggerus v. Fuccardus. 

F'ugiens fluchtig (5). 

*"Fugigo («us fuligo?) wasserrauch 


- 


, Fugilla eyn.fyge (19). vigen boem 


Fugillare feuer schlagen, auf)-slahen 
(14), -schlahen (75). fuer sehlachen (68). 
vuyr (132, 147), wer- (11) -slaen. 

Fugillatores sehade of scheme der 

uvle dye vuyr maken (141). 
, Fugillus, 7 fung-illus, -ulus (76) fuer- 
für- (67), fuir- (16), fur- (8) Ad. -ysen, 





FUL 


-stahel (67, 110), -stael (11, 19), -stayle- 
(133). hd. eyn feur-, fewer-eysen füre 
ibDen (5). eyn stael yser (132). 

Fugitiuus Ad. fluchtig, flühtig (6). 
nd. vluchtich. 

*Fugitus s. vlocht (11). flucht; adj. 
fluchtick (19). 

*Fugus v. Muneus. Fagus. Fucus. 

*Fula (7. eustodia 76, aus (QUÀ) hute 
(8). hut (9). 

*F'ul-amen, -ecimentum, -tura, -trum 
pettgetzierde (74). 

*Fulaso-n, -r (9) (£. eustodiens 76. 
aus t9uAAGGOV) huter (8). hutter (9). 

*Fulbor (a/fdeutsch?) all echte soen 
(147). 

*Fulealium v. Fuealium. 


*F'uleedo (7. palor, candor, radius) 
glantz (15). 

F'ul-, fue- (76), fu-cimen, fuleimen- 
tum, fulsimen (11) (cf. fulamen) Ad. 
nd. bevest-unge, -inge, -enunge (17), Ad. 
igunge, festunge. vestingen (13). bestet-, 
bestát- (134) -unge (3, 4 75), igung (68, 
69, 134). ezerung (19). sier- (11), tzyr- Z 
ondersetz- (132) -inge. fulmunt (65). 

Ful-, fur- (a/ph. ful- 134), fu-cire, 
fulsire, fustire (74) vestighen (23). be-, 
ge- (16) hd. -festigen, -festen (17, 22). 
vnder-, vnter- (66 &e.), onder- (132) Ad. 
-setzen, -siczen (21), nd. -zetten, -steuren 
(110), -steyren (110€),-stiren (110b), -sturen 
(65, 88), -schragen 7 -staen (132), -steen 
(110), -spreissen (7€), -stutzen 7 stifeln 
(14), -stiveln (Ob. 1859. cf. Goth. Wtb. 2, 
331). steueln 7 zieren 7 warnin (8). arsti- 
fulen (Gf.). be-statten, var. -steten mit 
vndersetzen (75). eziren (9, 122). ezeren 
(11), ziern (74) 7 smueken. sieren (11). 
vmb dun (5 sZm.). vmme-setten Z -don 
(22). off spyneln (12). spriuzan (Gt.). 
QUE sprei-ssen, vffenthalten, vestigen 
88). 

F'ul-citus, -cius (9), -tus ge-warnt (8), 
-want (9), -ezeret (19), -siert (11), -ziert 
RR (132). vnder-setzet (68), -satzt 
110). onder-stat 7 -stechen (132). 

Ful-era, -tra, futria (76) pl. bistel 
(*1). dy sehragen (125). penchi; spriuza 
(Gt.). 

*Ful-erare, -crari, -trare tzyren (17). 
bette, bedde (132) tz. (9, 132), zieren 
(8). be-zieren, -decken (110). schragen 
onder bedde machen (132, sm. 68). sie- 
ren (11). 

F'ul-erum, -trum, faleum (139), fut- 
rium (76) (7. euleitra 75; fulamen gq. 
v. 14, ornamentum 1 pes i sponda lecti 
sim.) fulerum  liniberga 7 spriuzzida 
(117. cf. &f. 6, 401). pett- (74, 75), bedt- 
staffel (v5, 91), -stoll (126), -stol (74). 
betstoll, tischstollen o. fuss, 5elg. bed- 
schragen, tafelschrage (116).spanpeth (111 
sim.). fedarpete (fulehro, fulcimento 
Gf. 3, 50). staaglen (116, 126). kolter 
(89). geferbte deck o. kotz (75, filt- 
rum 752). fu-, fo- (8), (2« fi-) -Itrum 
eyn bedde cleyt of schrage van b.; 
eyn bedstaff (132). eyn betkleid o. zierd 
als kutter, earr. gutter, golter (110). 
bette ezirunge (9). bet-fu) (fu. 8), -stat 
(110). 7. reclinatorium nuck-, lotter- 
bethlin; gytsch-, var. gütsch-lin (64). 
gezirt bette (8, 9). herintuoch (93). vilt 





FUL 

(23). voder (11). fuoder (19). fueter (cultri. 
l). stul 7 valstül (130. cf. faltilones). 

*Fulex v. F'ulieca. 

*Fulfu v. Fulualabia. 

*Fulfur v. Furfures. 

*Fulga v. Vulgago. 

Fulgere Ad. nd. schinen. hd. schey- 


nl sehyen (13) blüwen (19). bluyen 


Fulget-rum, -um, 7 -ra 7 fulgens 
ethra (74) (fehlt in den Hss.) hd. scheyn, 
scheyne. schijn (132 &e.). bligs (135). 
blitzig (126). wetter-leich (126), -láieh 
(112), -leucht (128, 135). mi. wederlieht 
(116). donraekst (74). 

*Fulgi-ditas (7. claritas 16), i. q. -tas 
(66 &e.). schin (1). 

Fulgidus Ld. nd. sehin-ende, -lich 
(110, 132), -bar (6), ^d. -ig. schyinendé (21). 
scheini-ger (74), -g (134). blickende (-da 
8^»). bluende (19). 

*Fulgigula anas meissn. rüsgen (140). 

*Fulgina v. F'ulgio. 

*Fulginare (/. fulminare) Ad. blicken 
(Mss. mog.). bligzen (6). 

*Fulginare v. F'uliginare. 

*Fulginarius (s. fulin.) 7. cocus ain 
koch (16). 

*PFulginius v. F'uliginosus. 

*Fulgino v. F'ulgio. 

*Fulginosus v. Fuliginosus. 

*Fulgio, j. -onis (7. putredo; cf fuligo) 
roost (11). fulia 7 (-)liga 7 fulgino 4 
fulgo) 7. herba t putredo fumà sc. nigredo 
dc. (v6). 

*WFulgitas v. Fulgiditas. 

*Fulgitiuus scheiniger (74). 

*Fulgo v. F'uligo. 

Fulgor 7. splendor; fulgur 40 fulmen 
64, fulga 8) hd. nd. schin. ezyerheyd 
(19). blueynge (11). blick (8). blig (85). 
blixen (3). wetter glast o. schlag (64). 

*Fulg-ur, -or (7. eoruseatio, casma, 
eelifuülmen 75 szm.) hymelicz (1). hym- 
lyez (2). himlischer blicken (75). blicke 
ader weder liecht (11). Ad. blick, blick-en, 
-ung (V). bligze 6). blichze (95). blixene 
(11). blisme (23). blitz-ge (93), -g (128). 
blitz vnd tonder (126). donrstrale (95). 
wetter glast o.schlag(64). fulgur schin 
(V, 25). scheyn (4). fulgura blitzen (9). 
bliek (8). 

Fulgurare (7. fulgere, fulminare, 
ehoruscare)hymlitzen (1. cf. prc., Stieler 


661. Fr. l, 453. Sm» 2, 197 cf. 531). hys | 


melbliezen (75). Ad. blitz-gen (67, 16, 135) 
-en. pleckitcen (9). bliesen (99). blixe-men 
(132), -nen (11) blismen (283). wetter- 
laichen (76), -leichen (126, Fris.), -leuchten 
(135). plitzen (68). plixen (110). blig-tzen 
(152), -zen (133). scheinen (64). 

*Ful-ia v. -gio, -igo, -lo. 

F'ul-iea, -ice (118), -ix (88, 94, 117, 
125, 136, Sm.), -ex (125). folice (aus 
marina, 141), faliea (147) (7. speralus Db) 
peli-cha (Sm. 1, i170), -eza (117). beleh 
(140). belh- (126), bóllh- 7 beleh- (140) 
-ine (126). bellhenn sm. (Fr. 1l, 80. BM. 
102). bólhennen (Fris.). pelgrim (23). hor- 
bollem 7 swartzducher (7. larus 125). 
schwartztaucher, zapp,. bleb, blessing 
(140). anitehunne (104, sm. Gf. 4, 441). 
merefogil (G£.). meridier (118). hd. mor- 
(91), hor- (93, 95, 100, Gf.), har- (75) her- 











FUL 


(64, 88), hale-, hal- (5b), Ad. nd. (147) 
hagel-, 2d. hael- (107, 132), schne- (v4) 
gans. seharb (91). blaefuf (10). wede- 
hoppe (3). widhopffe (75). wide hop (4). 
ags. gano-t (136), -d (94); dop- (136), 
dup- (94) -aenid. 

*Fulieus glantz ender (7) s/. füluus 
glantzender. 

*Fuligena v. Fulina. 

*Fuligenare v. F'uliginare. 

*Fuligenarius v. Coquinarius. 

Fuli-, ful- (11) -ginare, -genare 
(15 var.) rüiDin (19). roesten (11). remig 
machen, rem-, ram-, russ-igen 7 swertzen 
(75). ruossig machen (64). 

F'uligin-eus, -osus, fulgin-1us? -osus 
(11), fuligenus (7. fumigosus 75) rauchig 
(15). rouchig (sc. nger 76). ruDerick (19). 
ruestich (11). russig (75). 

Fuligo (7. migredo ab igne), fulgo 
(23), fulgio &o. (qg. v.), fuli-a (76), -um 
(es) ruost (93. wett. rüst m.). ruof) (6s, 
76, 110, 141). rü (6, 67). ruef (66, v0, 
132, 151). ruz (9). ruBe (12). russe (152). 
ruB (Db, 17, 4, 75, 134). rf) (1). rüs (95). 
rus o. rauch (1). ruif) (69). ruyDe (133). 
rus (8). rofe (18 &e.). royfà (5). alts. hrot 
(Hpt. 5, 200). rote (85). rot (23). roet (22b). 
soet (99, 108). 

Fuli-na, 7 -gena (74, 75) kuch-i (93), 
-e (9), -en (74, 75). kochin (8). 

Fulinarius ein koch (132 &c.). 

*Fuli-num, -um (74) swartzer, rot 
(14). 7. rubeum, nigrum, montosum. (16), 
cf. fulua 2. rubea, flaua, munda (Pap.). 

*Fuli-um v. -go, -num. 

Fulix v. F'uliea. 

*Fulla (7. herba fullonum 7 sandix 
74, herba, ex qua colorantur blaut t sam- 
dix 75, h. cum qua sol agit [st. solent] 
colorare pannos 4; cf. fulia herba o. v. 
fulgio; fullanum 7. h. ad lauandos sor- 
des dc. 16; fullo, fullonum s. vw.) rüte 
(4). weidt (75). waydt do mit man die 
tueh ferbet; schar-t, lay (74). 

Fullare vollen, onder water stecken 
(141). 

*Fullis v. F'ollis. 

Fullo, follo (g. v.), fulo (19) woll 
pogen (1, 74. v. q. pertica fullonis 75. 
cf. BM. l, 179). eyn wollen- (5, 7), wllen- 
(23), woln- (17), wol- (21) -bogen, -boge 
(b, 17). hd. wal, walg- (133), wál- (7), 
wel-ker. walger (152), ein, en alt- (9, 2), 
wllen- (23), hot- (22) -welker, -wárcker 
(2). der düch walkt (7 Mrg.). weckener 
(19). wescher (Y). wescherin (25). weski 
1 lauentari (141. aus fullo 4. lauanda- 
rius Br. cf. Gf. 1, 1081). lad- (lav-) entere 
(Sum.). vulre Z. hoet (11). volre (106, 132, 
147). vller (85). vulerde (8). weber (74). 
gewant-w. (76), -snijder (8), -schneider 
(2, 16). sehlaehtgwander (91). wolnschla- 
her (75). wollen- (10), wllen- (13) -sleger. 
ferber (17, 2, 74). vorber (3). virnbuezzer 
(93). knapp (112). tucher (88). 

pe (herba, cf. full-aà, -onum) kart 


*Fullo (cf. follus) dore (7. stutus sic 
11). tore (9). 

*Fullonia knappenustube (112). 

*Fullonum (herba, aus cardo f. sim.) 


"borich (23). fullanum est herba ad lauan- 
das sordes dc. (16). 








FUM 


Fulmen Ad. nd. doner-, donner-, 
donre- (132), hd. tunre- (6), tonner- (1), 
tonr- (93), dunner-, donder- (70, 110, 
134) Ad. -slag, -schlag, nd. -slach. don- 
ner axt (74). straal (109, f. 126, Fris.). 
straalstein (126). blix (110). blix-em (132), 
-ene (11), -en (68). blies-en (99), -me (22). 
bisme (sc 93). blieke (19). bliek (77). 
blye (152). blitzen (5). Ad. blitz. hagel 
schof) (76). wolmen 7 volgor blicgk (5^). 

F'ulminare (7. fulgurare q. v.) donern 
(9). blitze (85). sehinen; uf geben (17). 
empers. es schlecht (135). 

*Fulnus v. Fuluus. 

*Fulo v. Fullo. 

*Fulosa (herba) sprinze (104). 

*Fulsi-men, -re v. F'ulei-men, -re. 

*Fulsuleserach v. Fulvalabia. 

Fultr- v. Fuler-. 

Fultura (cf. fulamen) vf- (9, 11), 
off- (8) -haldunge. 

Fultus v. F'uleitus. : 

*Fulua (cf. fulinum, fuluus) blaüg 
(19). blanek (11). 

*Fulva- (85), fulfu- (47) -labia (aus 
arab. fu-, fi-lfel pzper 143 --- alba?) 4. 
piper album (47). wit fesser (sc 85). 
fufel 7. piper nigrum ; felfulesbet lant- 
(st. lane-) -peper (47). fulphor swart- 
peper (85). fil-, fu-, fau-fel 7. areea 
(143). fulfu (Z. p. a.) wizphephir; f 
lesiat swuzpeffer (Sum. v). fulsulese- 
raeh.melanopiper swartzer pfeffer (74). 

Fuluedo braunhait (76). Aid. nd. glantz- 
ung, -inge, -hait (1), -ekeit (b^). 

F'ulue-re, -scere, foluere (8) Ad. rot, 
brun (49), braun (76) werden. 

*Fulum v. Fuluus. 

*Fuluor schyne (12). 

*Ffulus v. Follus. 

Ful-uus, -nus (69, 134. alph. ófters), 
-uum (120), -um (8, 9, 121), -win (100), 
-va (q.v.) hd. glanez. glantz-e (11), ig 
(1, 75), -ende (5b), -ede (23), -it alzo golt 
(5^). glinzede (22). bruyn roet (132). 
brunrot (68,110). goltvar (100). rot (8, 9). 
gult- (65 Mrg.), rotgeel 7 golt-, leber-, 
mefing- (111) -farb. rotez 7 elewez £ 
prunez (120 sim.) schinberlich (7). 

Fuma, 4 funa (Gl. m.) 2. terra (16); 
rheda minor (Gl. m). Cf. funda vna pars 
maris (Pap.)? 

*Fuma rauch-hoyl 7 loch (19). roeck 
hol (11). 

*Fumale v. 
F'umigale. 

Fum-are, -ere Ld. rau., reu-, roe- 
(16), ró- (6), rie- (68, 110), ro- (132) -chen. 
nd. roken. 

Fumaria v. Fumiterra. 

Fum-arium, -arius, a (q. v), 4 -ale 
(9), 2 -igale (1), 7 -ieiosum (75) (7. epicau- 
terium, -sterium, eaminus) Ad. rauch-, 
rouch-, roue- (100), róch- (6), roeh- (13, 
49, 716), nd. roc- (23), roek- (22), roec- 
(99), roue- (100) -hus, -haue (74), -hole 
(10), -hol (22), Ad. -loch, -gat (99), -vanckch 
(1), -fang £ -roren (15). chemi (95). kempt 
(75). kemmat (76). kamet (67). Ad. schorn-, 
sehor- (70) -steyn. fewer hut (4). 

*Fumerale 2. fun aptum (26). 

*Fumerare rauch machen (14). 

BF'um-ere v. -are, -eseere. 

*Fumerus v. Funereus. 


Funale. Fumarium. 





FUN 25] 


Fum-esceere, 4 -ere (66 &c.), -igare 
(1) Ad. nd. beginnen, gegynn (18), begern 
(6), anfahen (i10, 134) Ad. zu rauchen 
sim., zu riechen (6, 68, 110), tzo rochen 
(132), nd. to rokende. roicken in sych 
selven (147). raueken (1). berauchen (67). 

*Fumicarium rouchloch (76). 

*Fumieciosum (cf. fumarium) rauch- 
fagk, var. -faek, -roren (175). 

*Fumieosus v, Fumidus. 

*Fumidare v. Fumigare. 

*Fumiditas raucheyd (19). roecheit 
(11). 
Fum-idus-icosus (76), -osus (Pap., 
Br.) vol rochf) (76). 

Fumigabundus gelijek roickerech- 
tieh. (141). 

Fum-igale, &/ssw. -ale, -ule (cf. 
-arium) Ad. rauch- szm., nd. vok-, roech- 
(132) -finster, Ad. -fenster, -fenter (sic 
74), -loch, -fankeh (1, 71). 

Fumi-gare, 4 -dare (110 &e.) (cf. 
fumeseere) roechen Z be-r. (132). bereu- 
chen (11056). béreichen (1102). beroicken, 
smoicken (147). riechen (68). Ad. rauch-in, 
-en,-ig werden o. sein (7. fum-are, -escere 
75). nd. roken. caro fumigata ruchet 
fleisch (64). 

*Fumigarium eynn roeych offte roech 
vinster (132). ein rouch venster (68). da 
mit man etwas bereuchet (110). 

*Fumigosus rauchig (75). 

*Fumitara v. Fumiterra. 

*Fumitendrum (cf. sq.) v. Capparis. 

*Fumiter-ra, -re (64), -ia, selíner 
fumus terre, 4 fumitara (74), 4 fuma- 
ria 4 herba fumida (143) (cf. eapnos) 
hd. katzen-kirbel, -kirben (16), -kurbil 
(b^), -kurbel (69, 134), -kerbel (v4, 110), 
-kórbel (143), -ele (, 18), -klee (76), 
-klauen (17), -krut (91). katten- (03) 
katzen- (132), nl. duyve- 4 dunen- (143) 
-keruel. ratzenkerbel (fumitara 74). cha- 
ren ehorbel (1). duben kirbel (17). Ad. 
tuben-, tauben-kórbel (143), -kropf; ert-, 
erd-rauch, -wurtz (74). nd. ert-nut £ 
-galle (47). 4. ferdtroock, grys-crom, 
-ecom (143). pockspart (74). nunnen-krüt 
(13), -kraut (143). nonnen-krudt (13 szm.), 
-worez (19 Mrg.) scehone vrowe (47). 
scoene cutte (85). 

F'umosus v. Fumidus. 

*Fumule v. F'umigale. 

Fumus Ad. rouch (6s) róch (6), 
rauch, rauche (133). roeeh (132). rok 
(93). rock (11). roeck (22). 

Funa v. F'uma. 

*Funabilus (cf. sq.; equus funalis; 
v. odorisequus) pendiger 4 verlegener 
hunt (qui ducitur funiculo, verschieden 
von funambulus 75). 

*F'unabul-arius, -us v. F'unambulus. 

Funale, fumale (68, 1105, a/ph. fun- 
132) (7. lyehnus, lucinus, lieinus, lig- 
nus, liemus, fax qq. cf., eandel-a, -ab- 
rum, funis ardens 4n candela) ein ge- 
bunden kertze (5. cf. funalium). stock- 
kertzen (15). kertz- (132), kertzen- (11025), 
ketzern- (110€) -garn. keersgaern (107). 
leemet (107, 132). wiechen (110). Ad. 
dacht, docht. seillih (Hpt. 5b, 203. Gr. 6, 
188). fonale stuppe 7 dáht (Gf.). fu-, fo- 
(120) -nalia ;. lignalia (Gl. m.); est can- 
dela torta ad nodum geflochtne kertze 

32 * 


252 FUN 


(15). daht (127). dahte (v. stupe lucer- 
narum 120). windliechter (91). fanalia 
sunt stupa lacrimarum (! 76). fimalia 
stantkerezen (7. candele 19). fundalia 
7. candelabre (148). 
Funalis vackel (110, 132). 
Funalium gewunden kercz (8, 9). 
*Funam ouan (141. gehórít zu furnax). 
Funam-, funan- (93), fun&-, funa- 
bulus, funabularius (64) eyner der 
vff dem seil get (6, 64, 110). eyn ner der 
vff eyner lyuen kain ghene (19). eyn 
der vp dem seyl off corden speelt (132). 
eyner der vff den seyten spilet (68). een 
die opper lieren spoelt (11). seyl-ganger 
(93), -stiger 7 treyler (treyter? 9). 
*Funarium (: funus?) mysse (225). 
Funetio offenbar andaeht (17). off. 
amecht 4 gebrauchunge (9). off. oder 
gebruchunge (8). bruehung (65). 
*Funda v. Fuma. 


Funda (v. fundibula, refe) tascha 
(1315). desche (Das.) slinga (93, 95, 120; 
Gf.). slinka (Gf.). sling (1). sehling (64, 
76). selyng (649). ain. schlingen (1109), 
sleng-e (109), -ura (Gf.), -erra (121), -ere 
(Gl. Marienf.), -er (23). slencher (49). Ad. 
sle-, schle-neker. nd. slinge-re (107), -r 
(11, 109, 132). schlinger (68, 1102). slin- 
eker (13, 18). Ad. nd. slu-, schlu- (75), 
slew- (9, 4), schleu- (66, 70) -der. sechlau- 
dern (111). der feimer (116, Pict., V. a. 1618). 
fáumer (Fris.) ruckenetz (125). wurffgarn 
(43). nl. worpnet (116). ein vischer garn o. 
netz (64). scupe, Mrg. von fischen (18. 
missv. cf. v. fundibulum). 

*F'undalia v. Funale. 

Fundalis sline-, slin-lich (Gt.). 

Fundamentum grunt (68). gront 
(132). hd. nd. grunt-veste, -festung (1); 
funde- (11), funda-ment ; fulmunt (10, 22, 
65, auch 7 fuleimentum q. v.). Ad. 
grundfest. fure mure (1). vulmont (b^). 
vol-, fol-mont (17), -munt (5), -lemundt 
Z -maf) (74), -moifó (17), -umant (21) pful- 
ment (126, 128). phunnit. (93). 

Fundanus (24. rustcus colens fum- 
dum 66 &c.) hoffman (4). ackerer, paw-er, 
-man (74). landt-bauer (110)| -bouwer 
(132). 

Fundare (7. fundamentum facere t 
cum funda acere 66 &e.) grunduesti t9" 
gruntfestung (1), eyn, en fundament (22), 
voil munt (5), fulumant (21) folmunt 
(18), wlmot (23) machen, maken. funde- 
ren (81). Ad. buwen, büen (13). stifften 
(8, 9, 75). schichten (22). 

*Pundaster v. F'undulus. 


Fundatus (wo 66 &c. funditus haben) 
von grund auf gefieret (67). von (133), 
altzumale von (152) grunt off funder-te 
(133), -et (152). altzo mail von grundt 
vp fundiert (132). 

Fundere giessen (68, 110, 132). giDen 
(8 &c.). gissen (14). gyssen (9). geiBen 
(85). gieten 7 sturten (11). storezen (19). 

*Fundeus v. Fundulus. 

*Fundibalum v. Fundibulum. 

Fundibilis v. Fusilis. 

. Fundib-ula,-ulum,-alum (v.sinda) 
(7. funda) sling-e(6, at.) -er (132). slen- 
ger (85, 29). hd. sleneker, schlen-ger 
(110), -eker (*). 





FUN 


Fundi-bularius, 7 -bulus 7 -bulista 
(715), £ arius (Gt.),7 -tor (126, at.) (cf. 


falaricus) slingare (121 szm.). schlinger | 


(15, 126). slencke-rer (5), -ner (21). slen 
ger-er (23), -maker (22). slewderer (9, 4). 
der mit (sc. funda 8), dev schling (68), 
der sehlenger (110) wirfft, wurfft (110). 
die mit slyngher wyrpt (132). ein bliden 
meister (18). 

*Fundibulum (cf.-la ; instr. brazand? 
76 &e. cf. eandibulum) scehap-ph (1), 
Tue (74), -pfen (1). sehute, (5, 9), -fe 
(93, Db, 16, 4, 74). schop-e (23), -pe (17). 
stoppe (scoppe? 18). schipp (12). 

*F'undicola v. Rubeta. 

*Fundieula clippe (aucup?s 125). 

*Fundieulus v. Fundulus. 

*Fundieulus (?) fulpe (? 98). 

*Fundilarius v. F'undibularius. 

*Fundil-us, -lus v. F'undulus. 

Funditor v. Fundibularius. 

Fund-itus, -atus(q. v.) Ad. alzomale, 
als- (68), al-, all-zumal, altzu mail (7) 
von grunde vff, off, auff sm.; altzumal 
(89); vngrunt offe (sc 13); von grunde 
sSim,, von vnten (4) auf szm.; von grun 
(18). nd. van grunde vp (23), vp van gr. 
(22). gruntlich (110, 125). genezelich (19). 
ganselike (11). allebedille (22, 23). 

Funditus euertere zu grund ersto:- 
ren (64b). zegrunt verstoeren (64c). 

*Fundosus grundi-k (19),--ch (11). 

F'und-ulus, -ula,-ieulus, (3, 85,9, 29b, 
4, 76), -illus (12, 13, 77), -ilus 7 -eus 
(76), -aster (23, 15, 16) hd. nd. grund-ele 
(12, 92), -el, -eln (19), -eline (23), -elingh 
(225) -eling (3, 8b, 17), -elinch (13), 
-ilgen (5b). grondelin (132). smerl (4). 
smarle (12). schmerlein (74). smerling 
(13). merle (3). steinbib (7. pificalus 7). 
stenbite fundiculus; rule (225). sangel 
(15). 

Fundum (7. ima pars aque 66 &c.) 
Ad. nd. grunt. teuffe (8, 9). eyn bach 
(19), bache (67, 133, 152). der bode-n (66, 
69, 134), -m (70). gront off boedé van 
eyn val) (132). 

Fundus Ad. eyn grunt. gront (11). 
eyn stucke landes (110, 132). poden (9). 
hid. bod-em (8, 4), -€ (1), -en, -in (95). 
ain boden o. grund-b. (7. pars vas?s 16). 
hd. md. vor- hd. fore-werck. furwerg 
(91). fürberck (4) vorweg (sie 9). swa 
t hub (2). ein lehen guot o. acker (n. 
f. arenosus sten grant; f. enagmatus 
bàr bloet (22^). 

*Funebrire we- (9), wey- (8) -clagen. 

Funebris doyt- (19), dode- (8), 
es - (110), schrey- (132), schrien- (68) 
-lieh. 

*Funebri-um, -s (6) Ad. lich-gezug 
(1, 133), -züg (6), -engezau (5^), -enge- 
zauwe, -zeug (69); leych-, toten- (1, 75) 
-gezeug, -zeug (75, 134). eyn geczuche 
(152). eyn glieh geezwy (s?c 21). (leich-, 
licht-zeichen 0b.) lij ghetowe (23). 
lick ghetewe (22). bare (17, 132). 

F'unerare sterbin (8, 9, 17). begra- 
ben (68, 110), -uen (132). 

F'uner-eus, -ius, -us, fumerus (153) 
tot-(66, 70), todt- (69, 110, 134), tót- (151), 
dot- (b, 22), doet- (11), doit- (132, 133), 
dótt- (67), doth- (152), dat- (21), dode- 
(23) -hieh, -lie. 








FUR 


*Fune-, funo- (8^) -seere (7. lugere 
Gl. m.) doden (17). dodelich werden (8b), 

Funestare (7. ónquinare, funere inqu. 
Br.) dotin (8). er-toten 7 -worgen (9). ful 
(110), vuyl (132) machen. 

*Funestavere (in 94 getrennt -a, vere, 
praet. ? inf. si. -are?) ags. smito-n (136), 
-r (94). 

Funest-e, -o (22) hd. nd. dot-lich, 
-liken. sunt- (9, 17), fuc- (? 8) -lich. 

Funest-us, -is (68) todt- (110), doet- 
(132) -lieh. dodelic (23). bedrubet (11). 
besmytzt (132) erfreuter eins andern 
todts o. einer leiche, o. vermeiligter von 
einer l. (74). 

*Fungare v. F'ugare. 

Fungi Ad. ge-bruchen, -brauchen. nd. 
bruken, ge-br. nuizzo (prs. 141). nuezen 
(1). neten Z ge-n. (22b). 

*Fungia (panis) staubsemel (125). 
*PFung-illus, -ulus v. F'ugillus. 
*Fungino schwammino (141). 

Fungus (7. centrum, boletus; cf. 
flangus) Ad. nd. swam. hd. schwamme, 
schwam, swamp, swaümp (8), swan (11), 
swumme (fL. (125), pirpawmschwam (74). 
swemme Z poggenstóle pl. (Chytr.). pad- 
denstól (109). peddestoel (132). camper- 
noel dat vter eerden wast (108). moterlinek 
(225). prot- (ad esum 75), phiffer- (8, Sum. 
HI) pfiffer- (9, 91), piffer- (8^), peffer- 
10) -ling, -lineh (Sàm.). phiffirlik (9). 
Osel (109. cf. Fr. 2, 34€). 

Funieulus maz- (Gft.), clein (8) seil. 
ehlain sail (1). seyl-ichin (4), -chin (17). 
sellichen (5b). strickelenn (9). strengekyn 
(23). sehn o. huchen (125). 

Funifex Ad. seyler; s. (18), seyl- 
mecher, -macher. nd. zel-mecker, -wynder. 

*Funis v. Funus. 

Funis d. seyl?strang. seylbant (12). 
seyt (17). stranek (17, 4). streng (125). 


zel 4 stranc (23). zeel (22). strick o. reiff 


110 &e.) rep, (225, 109). rep sel meben 
repsel 7 snor (225). lyne (11, 19). leyne 
(nauiwm 17) f. ductarius prunnensail 


| (91). 


*Funoscere v. Funescere. 

Fun-us, -is (1105) Ad. liche, dyech 
(18), leiche (9), leich. lijk (23). lick (222b), 
lijeh off doede (132). dede (11, 19). eyn 
lych 7 dote (110). toter leib Z toten lijch 
(15). sehelm (68). 

*Phupho (cf. pufo, bufo) erterot (102). 

Fur Ad. diep, dyepe (152), dieb Es 
dip (D). dieff (132). dief (11). deef (22). 
def (23). 

Furabula p/. duy-, vyn-sternisse (147), 

F'uraeulum v. Furfuraeulum. 

*Furale eppel (1 st keppel?) eyn 
ronge van dén wagen off raede (132). 
ein ring an einem wagen (68, 110). 

*Furalis mystgabel (111). 

*Furare v. Furrare. 

Furari Ad. nd. stelen. Ad. steln. die- 
berei pflegen (75). 1 

*Furari (aus uriari)dabennig sin (19)). 

*Furarius vüdener (79). 

*Furatura v. Furiatura. 

*Furba 7. dea, tenebrarum (9. : furuus). 
gotynne oder finternif) (sc 8). 

Fur-ca, -ta (Db), bissw. farca, fuca 
(133) Ad. gab-il (8), -el,-bel. kappel (11). 
garcabile (104. cf. fureula). gaffe-le (23) 





FUR 


1(132). gauel (11). vorke (19, 23). furkel 
5, 75). galge (5bj 11, 14). geysele (7. 
lagella 22). hake 7 zwisele (Sum.). 

Fureale (m curru, 7. ferrum rotom 
enens 110, 132, trabale 74, 75, limo 15; 
f. fur-, for-ale, drotheca &oc.) eyne 
one in dem wagen (Y szm.). eyn lonne 
68), lon (69, 134) Zn curru. ein làn an 
im wagen (6). leuchse an einem w. (74). 
eissen am w. (75). ain lyssen (16). lissel 
$7). lunse (5). luns (23). ein lonse in 
lem weyn (21). ein lonf) ah dem wayn 
17). leins "d. lunfnagel (110, 132). 
onghe (11, 19). runge (4). kipff (sunt 
'Y in curru); k.-loch; spor o. rung (75). 

*Furc-arius, 4 -ifer (75) gabel treger 
9). dieb (76). sprussel Z laiter-spr. (75). 
urtarinus gabil trager (8). - 

*Fureatus (7. q. gall. fourehu Gl.m.) 
'ehenekt (110). 

*Furcelles, g. -lium hangstede (147). 

*Furcellus kapala (Gf.). gabele (104). 

Furcifer (7. HR. q. V. 75, 16) 
| 3, 4). galg-enbub (110), -art (68, 
di Re inc 7 keib (126). lod- 
lerboeff (132). prantscurger (104). vir- 
eurgo Z fuirscurigi (Gf. 6, 542). 

*Fureilla (7. homo ferax (16) vorax 
129). 

*Fureila gabel-a (Gf.), -e (Sum.). 
irau- (125), strew- (111), hew- (91) 
gabel. 

F'urcill-a, -e, -es, 7 furcelle (Gl. m.) 
ly sehuckeln am wagen (125). 

F'urc-, furs- (11) -illare hencken (68). 
iangen (11, 110, 132). op-h. (147). wurgen 
110). worgen (132). 

*Furcippula &oc. v. Forcipula. 

*Furcire v. Fulcire. 

Fureula cleyn gabel (85). gart-g. 
141) -gabela (Gf.). furckel (75). 

*Fureulal-e 7 -ia (cf. fureale &o.) 
in runge (scale 3). 

Fureetus v. F'uro. 

Furere (2? cjg. 17) Ad. to-, do-, duo- 
T) -ben. nd. doven (23), dauen (11). 
vuten (V). wieten (68, 110). woeden (99). 
oren (9). dollen (132). Ad. nd. ra-, rae- 
132), ray- (133, 152) -sen. greymiek sin 
14). brymmen (17). 

F*Furetu-m, -s v. Furo. 

*Furfanus (auis, cf. sq.) kyuet (11). 

*Fur-farius, -varius (131), -fur (9, 4, 
5, Br.), -furio (genus aus Isid., Pap.), 
ufurio (sc Br.) dorn-drail (131, 141, Sm. 
4 398. Gf. D, 501 s?m.), -dregil (84, Gf.), 
drosle (102), -droschel (BM. 400). snerker 
3, 4). schmerck (75). 

*Furfueies tham (9. aus kam?). 

Furfu-r, -ra (132) Ad. nd. clien, cli- 
len. hd. cleyen, clyhen (19, 752, 133), 
düwen (755), kliehen (17), chlivve Me 
ly (8) kleyben (649), ein kleib (1,134), 
dew (9), grusch (134), grüsch (126, Fris.). 
ausch, e/g. gruys 4 semel (128). grysch, 
"rr. grust, grüst (64). grieD (110). cleyn 
neel off semelen (132). semele (8, 79, 99). 

Furfur (auis) v. Furfarius. 

Furfu- (131, 141, 148), forfo- (148), 
U-, fo-raculum 7. terebra bora (130). 
- tenebrae (148). Cf. G1. m. vv. fura-bula, 
eulum. 


Furfures (crinium) ny) (88). fuchfe 
n den harn, Mrg. heuptschuplen; (ca- 





FUR 


seorum) melen;- (carnium) pfinnen (125). 
kliwen (141). zemis-a, -se (141, Gf. 5, 
668. Sm. 4, 263). ags. sivida (94, 136), 
sifedha (94, Bsw.), siofodha (Bsw.). fulfur 
cemise (104). 

F'urfureus das von clyen gemacht 
ist (68, 110). dat van semelen is (132). 

*Furfur-enum, -inum, -ium (3, 16), 
-um (17) schimmel (farine 3, b, 21). 
staup- (9 &e.), fu- (8) -mel. 

F'urfurio v. Furfarius. 

*Furfurum v. Furfurenum. 

Furia (v. furor q. cf.) hd. to-, tho-, 
do-bunge. tobgung (9). dob- (8^), dou- 
(29, 79) -enisse. douinghe (22). taben- Z 
grimmic-keid (19). grimmicheit Z dauich 
(11) wietung (68). raserye (132). ji. 
hellische pein (75). 

Furi-alis, 4 -osus (110 &e) grym- 
mick (19). grimmich 2 dauich (11). 

Furiare v. F'urire. 

*Furia- (9), fura- (8), furi- (85, 79) 
-tura wunder- (9), wondir- (8), vuder- 
(85, 79) -nisse. Aus furia »« furrare? 

Furiatus er-wildet (126, Fris., Ki?.), 
-taubet (Fris), -táubet (Kia.). 

F'uri-bundus, -osus (bissw. wnmwesent- 
lich geschieden) hd. tob-ig (1, V), -end 
(110), -ender (9), -endig, -indig (b^). dob- 
ende (17), -endig (5), -ung (18. dabunde 
(19). dauende (11). douend-e (99), -ich 
(283). grimmig (1T). vnsinniger (6, 9). 
wutend (4 szm.). doll (110, 132). rasende 
1 raesen (132). raysenig (152). rose-n 
(110), -nig, tóbig (134). 

*Furina v. Furna. 

F'uri-osus v. -alis, -bundus. 

F'urire toben (6, 4, 74). doben (5^). 
rasen (5). brimmen (5, 18). burnen Z 
brummen (21). bornen (2. ardere 1). 
brumlen (16). hd. nd. grimmen, grummen 
(22). zornig machen (18. 7. q. furiare 
110 &e.). wuten, stumen, poldern (74). 

*F'urita v. Lucilia. 

*Furitura v. Furiatura. 

*Furmarius v. Furnarius. 

*Furna 7. nigra ((, 133. &. q. furua 
7 fusica Pap.) swartze ((). ?. piscaria 
(Gl. m.); fur-na (Voce. ex quo), -ina (134) 
i. iurgium (aus nigrum ?) Ad. wu-, wut-, 
wo-tunge. 

*Furnaieus v. Farnaytos. 

Furnare yn den aeven stechen of 
baicken (147). 

*Furnarinus (cof. éial. 
offen meyster (8). 

*Furn-, 4 furm- (74) -arius (7. pistor 
75) hd. kalk meyster (9). oben mecher 
(19). auen maker (11). ofenhitzer (575). 
hd. peck (66), beck, becker. phister (93 
sim.). pister, ofner (74). 

*Furnax v. Fornax. 

*Furnellus (anders Gl. m.) ouelein (9). 

*Furnere (cf.furnus s. adj.) swirezen 
(19). zwarten (11. a/pA. furuere). 

*Furneus v. Furuus. 

*Furnitergius obewuDe (19). ouen- 
(131. Sum.), auen- (11) -wisch. 

Furnus sbsí. ouin (104). oven (9). 
offen (8). oben (19). auen (11). eyn backe 
oue (17). hd. bach-ofen (6, 134), -offen 
(69, 110), -of (67, 68); back-ofen, -ouen 


fornarino) 


(93, 132) -oben (125). bae ouen (23).i 








FUS 253 
bagkoff (21). bagoffen (133, 152). ofen- 


* 


loch (4. ?. q. fornus 6). 

F'ur-nus, -neus (11) -us (132) adj. 
(à. obscurus, niger 66 &e., cf. prc.? 2 
furuus) swartz (5, 19, 74). zwart (11). 

F'ur-o, 7 -etum (147), -etus? -ectus 
(Gl. m.) murmel- (74, 93), murmul- (75) 
-tir (74), -tier. eyn mormer dyer (1^). 
fret (141). 

*Furo, g. ris dorecht (19). 

Furor eczorren(4). ezorn 4 grimme- 
keid (17). torn 7 dovinge (23). grymme 
(12). grimmigheit (10). tobunge (110, 133). 
dobunge (5). táube 7 taubsueht (126). 
tóbkeit (6). dauentheit (11) douenisse 
(99). Ad. wu-, wut-, wiet-, wie-tung. rasery 
(132). dorehechtikeyd (19). 

*Fur- (23) fu-rare fütern (6). vudern 
(89). voderen (23). 

*Fursarius (aus; st. furfarius?) gell 
(34). 

*Pursianus v. Fasianus. 

*Fursillare v. F'urcillare. 

*Furta v. Furea. 

*Furtarinus v. Furcarius. 


*F'urtifer (7.ferens furtum) Ad. dyep, 
dieb (134), dype (133), dip (5). dief(11). 
wolf (9). 

*Furtifex diep (17). dip (18). dief (11). 

*Purtillum v. Fraectillum. ' 

Furtiue heym- (68, 110), heme- Z 
dyef- (132) -lieh. dieplichen (110). 

Furtiuus dib-ischs (3), -big (91). 
dippig E dyebick (5). defich (23). Ad. 
diep-, dieb- (68), nd. dief-lieh, -liech 
(67). dubef) (4). 

Furtum Ad. dieb-erey (1, 75), -erie 
(b), -erij, -eryghe (19), -stal (68, 75). diup 
stali (Anz.. 8, 102). diep-stal (6, 16, 110), 
-Stail (7). duberie (5^). düberey (4). 
deverige (23). diefte (11). duue; gestolen 
gud (22^). 

*Furvarius v. F'urfarius. 

*Furuere v. Furnere. 

*Furun-eulas, -eus (136), -ieus (94), 
feruneulus (?. felis 145) ags. meanth 
(94), meard (136), maerith (Hpt. 5b, 198) 
merth (145); mardh &oc. weasel, marten 
dc. (Bosw. cf. cata). 

*Furus v. Furnus. 

*Furuus swarez (8, 9). 

*Fusa baldriaen-kervel (85). 

*F'usa (7. séamen f'uso énuolutum G1. m.) 
hd. md. spille. Ad. spin-del, -nel (77). 

*Fusa (»« fiscina?) kesekorb (175). 
kefkar (76). ein keise korp (3). 

*Fusa (nawis) v. F'usta. 

*Fusablam v. F'ustibula. 

*Fusale (v. stamen fuso inuolutum. G1. 
m.; Agnum fusarii 5. cf. fusarius; Fr. 
2, 486. Nemm. v. Zwickholz) ezweg- (4), 
zweck- 4 zwickel- (75) -holtz. 

*PFusanum v. F'usarius. 

Fusare spillen (11). spynnen (74). 
*Fusarinus v. F'usarius. 
*Fusarium spinnelkorp (7). 
*F'usarius adj. spil beimen (11). 

F'usa-rius, 7 -rinus (75), -num (143) 
zweck- (74), sezweck- (3), gele (12), spil- 
(5^) -holez. hanhódlein, ml. papenhout 
(143). hd. nd. spil-, spille-, spillen-baum, 
-bom. spilling(21). sp.-bam (8). Ad. spinnila- 


254 FUS 


(Gt. spintul- (BM.), spynnel, spindl- 
(1), spindel- (18, 74, 75, 143, BM.), spinle- 
(95), spinl- (102), spyeln- (18), zweckholtz- 
(16), wendel- (49) -baum sm. ags. uuanan- 
(94), uuonan- (fagus s?c 136), wana- (Bsw.) 
-beam. 

Fusarius ?. qué facit fusas (66 &e.). 
spillen-mecher Z verkouffer (132), -macher 
0. -verkauffer (110). 

*Fusarius dornezeil ($m. 4, 251. auis? 
cf. fur-farus, -sarius?). 
*Fusealium v. F'ucalium. 

*Fuscamen v. F'uscatio. 

Fuseare prewnen (1). brunen (100). 
hd. nd. brun, Ad. braun, bron (67), brun 
farbe (75), swartz (6) machen, maken. 
hd. swe-, schwe-, swa- (132) -rtzen. swar- 
ten (22). swerten (23). verdunklen (126). 

*Fuscarium swerez-e (3), -en (4). 
sehwertz (sutoris 16). 

*Fusea-tio, -men brun farbe (75). 

Fuscedo Ad. nd. brun- £ val-, braun- 
(66, 67, 134), prawn- (1), bruen- Z vael- 
(132), falb- (68), fayl- (133), bla- (11) -heit. 
bley- (b, 6), ble- (23) -cheit. geilikeit (?. 
glaucedo q. cf. 3). 

*Fuscibula v. F'ustibula. 

F'us-cina, -tina (75 var., 16), 7 -sina 
(0, 141), faseina (121, Gf.), fiseina (q. v.) 
(. ereagra, contus q. v., stimula / 
stiga 75, instr. ferreum tridens; cf. fucina, 
das auch die folgenden Formen 4n .den 
Hss. ófters glossiert) angel (pzscatorum 
3. cf. fiscina &oc.). biberger (91). fiseher- 
gere (126), -geren (128). Ad. eró- (121), chro- 
(104), kro- (8) -wil; krau-, kreu- (68, 69), 
hd.nd. kra- (110,132), crou- (11), kro- (78) 
-wel. krauel (17). krewl (9, 70, 74). kreul 
(134). fuseina hache; fussina 7. furca 
ein rechen (7). hewliechel (91). chracco 
(Gf. 4, 589). grateapala (7b. 127). fisker 
(141). viseherkolb (74). stachel (75). 

F'usci-, fusti- (75), susti- (76), fasci- 
(121), fóci- (18), forci- (Gt.) -nula, -uula 
(750€) (&. ereagra q. cf.) krawel (18, 99). 


król (95). erowel (22). kruwel dar men|( 


dat fleis mede ut den ketel of pot trekt 
(109). kr. edder vorke (Chytr.) gab-len, 
-el, goblen, vig. cro-, crau-wel (75 varr.). 
chrempel (3, 11). 

*Fuseus sbsí. v. F'usus. Infucatus. 

Fuseus (4 brumatieus 1) Ad. nd. 
val 7 brun. bruyn (132). Ad. brawn,; 
swartz; prawn 7 gelrot als golt (74), 
braum Z blaieh (76), valb (69, 134), val 
1 fal (89), fale 7 dunckel, fail (5, 13), 
bleieh (17. &e.), blaeh (1), blutfar (66, 
69, 70, 134), morenschwartz (111). md. 
blec. 

*Fusibilis v. F'usilis. 

*F'usiea (aus fusca) v. F'urna. 

F'u-, fus-silis, fus-, var. fund-ibilis 
(15) hd. giefe- (68), gyes- (132 &e.), giDe- 


(21), gif-, gis- (9), geyst- (sc 18) -lich;. 


giessig (126, 128); gego-Den, -ssen. md. 
gheghot-en (22, 79), -ten (23). eyn ding 
das man giessen mag (is £ -le 110). 

*Fusim v'straut (11). 

*Fusiola spindelin (65). 

*Fusis (7. palus, cf. fustis) phale Z 
steck 7 stab ra y m: 

Fusitera v. Fifetera. 

Fusor giesser (110 &e.). buchsen-g. 
(f. tormentarius 75 Mrg.). 





FUT 


Fu-, fus- (16, 75) -sorium gief- 
(68, 15, 110), gyD- (16), gies- (93), hant- 
(0), ol- (15), stortz- (132) -faf, -uas 
(75, 93). 

*F'ussat-a, -um v. Fossatum. 

*Wusseta (pannus) fusset (Kil). 

*Fussile (s. fossile) grabe stuck (5^). 

*F'ussilis v. F'usilis. 

*F'ussina v. Fuscina. 

*Fus- v. F'os-, fu-sorium. 

*Fusta (bauholtz Ki. cf. Gl. m.), nauis 
fusa nl. frz. fuste (Kil.). 

*F'ustadiea v. F'ustanum. 

Fustan-eus, -ieus (thorax) fustey- 
nen (wambeys Kil.). 

Fustan-um, 7 -eum, wrg. 7 -iea (Ki?), 
-ium (129 &c.) -nitum (Gl. m.), fustia- 
num (Kki.), fusco-tinetum (129), -torium 
7 fiseocintus (Gl. m.) (cf. fastanum. 
ngr. alb. 989x0y$A). ital. fustagno &c. 
Dz. Wtb. t57) fusteyn (Kil). barchet; 
Mrg. fustadiea hembd (Ki?.). fustome- 
lum gall. fustane (122). 

Fust-, fuse- (cf. fund-) -ibula, 
fustibalu-s (Gl. m.), -m (Ki.), fusablam 
(9) slenger (11). slencke-r (8), -n (9). 


stabsling, poler (74). sehleuder, schiefi- | 
prügel (Ki. fuse. esé parua machina | 


cum fundo et baculo pendente (16). 

F'usti-gare, -o (17) mit knotteln slan 
(8 sim.) mit stocken 7 cluppelen slaen 
(132). mit stecken, Z elipfelen (110), klup- 
pern (68) schlahen. 


*Fustig-, fustu- (Ki) -arius die mit keit (196). vnnütze taderten (128.). 


stocken eyn anderen slaet (132). einer 

der mit stecken schlecht (68). 
*F'ustin-a, -ula v. Fuscein-a, -ula. 
*Fustire (»« fustis?) v. F'ulcire. 
F'ustis (7. fustum 1) vust (11). buyst 

(sce 108). fustling (110. cf. Fr. 1, 575). ein 


czwan stecken (3). zwangsteck (14). steck | 


(68, 74, 16). steck-e (9), -en (15). steche 
(104). steke (95). stoek (132). cluppel 
(19, 108). knüt- (113), knut- (9, 16, 125), 
knot- (17), kno- (8) -tel. stange £ kule 
10). kewl (4). stang 7 schit (17). scheit 
(1). kolb (65). bengel 7 treml (1123). 

*F'ustiuula v. Fuscinula. 

*Fustomelum v. Fustanum. 

*F'ustrare v. Frustrare. 

F'ustuarius v. F'ustigarius. 

Fustum kloppel (17). eyn kl. hultz 
(b). ein knuppel (74), knüpfl (1. cf. 8m. 
2, 375) holtz. h.-klippel (18). en cluppel 
(22), knuppel (23) holtes. knottel 7 
Schit (17). kolbe (6). 

*Fustus v. Fusus. 

*F'usula (cf.fulerum)spriuza? spruiza 
Gf.). 
|j did v. Fusus. 

*Fusum (7 énstr. leprosorum; breui 
ventilabrum. qd. fit de folys armorum 16. 
cf. interfusum; Gl. m. vv. fusu-s, -m) 
vssetzel schlatterlin o. ir klaffel, var. 
klapffel, o. klepperlin (75). klepperholtz 
(66 &e.). kleperholtze (152). bete- (8), 


| pette- (9) -clappir. 


Fusus píc. (sc. crinis) zer-strilet, 
-gengt, -zauset (126). 

F'us-us, -tus (74), -eus (95), -um (125) 
hd. spin-del, -nel, -nile (104), -le (95). 
spille (8, 225). spiel (5). eyn laderhulez 
(21). elaff (V). claffe (95). klepper (76). 

*Futa beschissen hur (75). 





FUT 


Futare (v6 arguere, confundere dec 
66 &e.) Straffen (7, 9). strophin (8). schen 
den (1). 

Futare dámpfen &c. (Fris., Ki.. 

*Futare 2. cowe (15). 

*Futare v. F'ueare. 

*F'utela 2. industria (16). 

*Futens bru-, brau-ter, he-, hae-lse 
(15). 

iratére (masculorum) pruten (75). 

Futile erden vaf) (19). ein vaf) boue 
wijt. onder enge. dat niet staen enmaeh 
(132, sim. 68). ein faf das nichs behal 
(110 var.), nichts behelt (88, 110) wam 
man das vmkert o. oben wyt ist (88). 

Futilis hd. von erden gegossen, go 
Den (89). van e. (22), var e. (79), vam 
erde (23) gheghoten; 4 en clappend 
vat (22, 93). eyn ding daz von irtz ge 
goDen ist 4 eyn sige 7 eyn triechter (1) 
eyn vas von ergegof»en (5). locherigval 


|(*. futis 75). elaffende (825, 9). oder le 


o. zu- (8), leer o. ent- (9) -lechst vas 
syhe (110 &e.). sibe (110). syb (134). seyh: 
(66 &c.). sye. (132). clef-fer (110, 132;); -i£ 
(12), -se (13). kle- (10), kla- (68) -ppe 
rer. klapper-ig (126), -mann (128). vnnyt 
schweizig (64). sechwützig 7 vnmnütz : 
heyloD (126. h. auch wett. cf. Sm. 2, 110 
vielmehr zu heien 2b. i128. BM. 649). vm 
behebig mit red, vnuer-schwigen, dent 
ler &e. (88). rynnend; vnverswigen Tr. 


| ding, rympar, vngeheb (74). 


Futilitas vnbehábig- 7 niehtsollig 


Futire, fueio (76) gieDen (11). be-g 
(16). eyssen. 74 trenschin (8. sc/uwerlici 
treuschin, cf. Sm. 1l, 497). Ad. elaffen 
klappen 7 snaeken (23). swetzen (0) 
schna-ppern, varr. -ttern (15). sehendei 
(110). 

F'utis (7. futilis 75, hydra 111, labik 


(141. cf. Gf. 2, 78 sq.) durluehrin (93), ei 


gehelsig (sic 9) vas. enge helsig gewes 
(8). eos (111). lederkuff (74). 

*Phuton rauinus (aus rhamnus 
hagedorn (Sum. V). 

*Futr-ale, 4 -atura (74) (v. futrum 
sub-f. qq. v.) futer (14, 75). vnter-f. &e 
74). 

S Putrare v. Foderare. 

*Futrarius vnderzieher des futers (75) 

*PFutratura (cf. foderatura) v. Fut 
rale. 

*Futratus (i. subductus; cf. furratus 
vnder gefüttert (3). 

*Futri-a, -um v. F'uler-a, -um. 

*Futrum Ad. eyn futer als an eyner ta 
feln sim. (doffelen 152), ob einer tafe 
(67). nd. en voder also ouer eme tafeler 
sim. ffüter (6). futter (3, 21). fuder (5b 
17). foder (5). eyn f-dafel (18). fute 
(15). £-vaB (110). vnderzug (75). 

Futuare entreynigen (19). ontreynet 
11). 
| PI snaltzen mit dem fisel (14) 
ego credo vulgare fud, inde venire quas 
pfuy pfuy dich (64). 

*Futuaria v. Vuluaria. ^ 

Futurus Ad. nd. zu-, tho-komende 
Àd. -komen (5^), -kunfftig, -künfftig (151) 
-konfftig, -konffte (133, 152), E 
(67). zuo kummen (13). tzokompste (132) 
künftig (6). 

*Futus v. Fueus. 1 








GAD 


*Gaballus v. Caballus. 

*Gabalu-m, -s v. Gabulum. 

*Gabanum v. Galbanum. 

*Gabaria (cf. mummia. Gl. m. v. 
abbara) todte leichnam mit wurtzen 
ewurtzt (74). 

Gabarus (7. barbarus, insulsus) dul, 
lump, dum &oe. (147). 

*Gabata napph (125). ein schlof-n. 
114). ein tyeffe schüssel (111). 

*Gabat-a, -um &o. v. Babatum. 

*Gabat-a, -um 4. paries pauimenti 
110 &e.). 

*Gabdir v. Gradir. 

*Gabea v. Ansarium. 

*Gabea (7. ecauea; cf. gabies) eyn 
ol (68), hoel (132). 

*Gab-ea, -ies ein gabel (110). 

*Gabe-na (76, 110 &c.), -nna (129), 
rna (110 &e.) (cf. zaberna) 2. archa. 

*Gabeta (cf. gabuta 2d. Gl. m.) v. 
/ambuca. Stazza. 

Gabidus 7. frigid-us (17), -o. (ital. 
l m.), gelidus calt (147). 

*Gabies (cf. gabea Nr. 2) gehoeylt 
132). 

*Gabies v. Gabea Nr. 3. 

Gabion schantzkorb (ki.). 

Gablum ceruisise ags. oalegavel (G1. 
1 2, 323). 

*Gabula 7. furca t patibulum (vocc. 
X quo, Gemmae). hd. ( Mss. mog. ) gabe-l, 
ll (6). 

Gab-ulum, 7 -ula (74), -alum (141), 
alus 4 gibulum (Gt.) ?. patibulum (141). 
iale-o (Gf), -e (11, 19). gab-bel (19), 
el o. galg (4). 

*Gabulus (7. furca, teagra) gabel (75). 

Gabuta v. Gabeta. 

*Gada (cf. gadus) deyserse (108). 

Gaddir v. Gadir. 

Gades 2. limes, meta (G1. m.); in pl. 
. eolumne, € insula, (110. &c.), ciuitas (Bx.) 
n fine hispanie. markscehede (eh. Rud. a. 
339). 

*Gades mel- (9, 18), mol- (8), ercke- 
efb- (18) -baum. 

*Gades (ausgagates) perlensteyn (18). 

Gadir 7. sepes lingua poenorum (Pap-). 

*Ga- (Voce. ex quo, Gemmae, Pap.), gad- 
Br.), gab- (134), gau- (76) -dir (cf. gades) 
r. n. ciuitatis, ciu. àn. hispamia, (Br.). 

*Gadir (aus sepes »— sepum missv. ?) 
"yn stock von waysse (19). stapel van 
vasse (11). 

. Gadis (i. meta, cf. gades) landschey- 
ligehe (81). 

*Gadmia v. Cadmia. 





G 


GAL 


*Gadus (cf. gada; 7. gadium Gl. m.) 
deyser (108). 

Gafandus 
myt-e. (147). 

*Gaffium v. Graphium. 

*Gafrarium (cf. sq.) wafel- (68), hypen- 
(110) -ysen. eyn waffel yser (132). 

*Gafrum (cf. prc., Dz. Wtb. 640) wafel 
(68, 1102). waffel (110, 132). hyp (110). huyp 

132). 
j *Gagantes ags. mugwyrt (949). 

*Gagata 7. gula (16). 

Ga-, gan- (68), gi- (15^) -gates 7. pir- 
(110 &c.), pin- (66 &e.), pi- (133) -opus 
ein berle (3), perlin (17). ein p. o. flamme 
stein (110, 132). Ad. ein p.-, perlen-, per- 
lein- (53), parleyn- (4), berli- (6), berlin-, 
berlein-, birlin- (7), pileern- (68), perel- 
(15), eid- Z brenn- ( Naturb.), born- (11), 
age- (125) -steyn. nd. bernsten. 

*Gagi-a, -um (Gl. m.), gaya (1T, 74), 
geya (8) (cf. sagia) eyn garn win (117). 
weyfe (8). hasp-il (8»), -el (74, 75). 

*Gagio (cf. gaia, larus) 7. laurus aus 
16). 
mo gaio (7. eemeria) busch die 
duyster is (147). 

Gagium v. Gagia. 

Gaia (auis, 4. eatanus; cf. sq., gagio) 
agalstra (141). «gs. higere (Gl. Aelfr.). 

*Gaia (7 pica) varia (sacerdotum, aus 
pap mssv.?) papengay (Gor. Bec.) 7. e. 
papagaey (Kil). 

*Gaya v. Gagia. 

*Gaiatum (Kil), ga- 7 gua-iacum 
zurgelbaum (143). blaterholz (144). pock- 
hout (Kil.). 

Gaida, giseleu, hastilia (cf. Gl. m. 
vv. gaid, gagida) dop van en pijll, 
vyere of strail, dat yser van geschutte 
(141). 

Gaayus (cf. Gl. m. 9, 7692, Dz. Wtb. 159) 
leichtuertiger, geck, nar, tore (74). 

*Gala v. Galla. 

Gala 4. lae (110 &e. Br.). milch (6). 

*Gala 7. later (aus lae! cf. prc.) hd. 
ein later (sie 151!); zy- (66, 151) , ze- 
(133), zie-gel (Voce. ex quo). 

Gala (110 &e.), gale 27. mustela (110 &c.). 
wiselin (126). wieselein, katze (Ki.). 

*Galaetica (cf. aerocolum ; (0.axz- 
tvfj v. galantina; -(/4, galactima 7. q. 
animella v. anisa?) ganskrose (11). 
gense trose (19). 

*Galaet-, galat- (148, Br.), 7 del-icie 
weelde, wallust &e. (147). 

*Galaetine p/. (/. eupes) lecker spijse 
(147). 


erfmgenaeme;  garphan 











GAL 


*Gal-amina (11, 19), -ama(147),-nmma 
s m.), -unna (23, Pap., Gl. m.), -Iruima 
76) (. velamen | candidum | mulierum. 16 
sim.; a gala Z. (ac Pap., vielmehr aus 
X009U4A) wu- (19), wi- (11) -mpel. en 
glissink (23). 

*Galancia v. Galantina. 

*Galandina v. Galeyda. 

Galanda 2. testudo (G1. m.). 

*Galandr-a, -ia (1, 66 &c., 110 &e.), 
-ius (74), galaodra (649), golandra (75b) 
(auis, cf. caladrius, charadrion, cala- 
narius &c.) hd. nd. ga-, go- (15) -lander. 
goltamer (22). eyssvogel (74). 

Galanga v. Galganum. 


*Galan-, bissw. galen-, gelan-, selten 
gela-tina, galan-tia, -tea, (19), -cia (133, 
152), -tela (74), -tena (11, 74), galr-eda, 
-eyda, -eydes, -ida, gel-ida (8, 9), 
-adria 7 -atria (74), -u (q. v.), kaldreda 
(4), gr. (0. ooccoy (124. cf. galaetica) 
(7. exta) gal-antijn (11), -entijn (132), 
-antine (67, 152), -rayda (1), -rayde £ 
-raid D -rad (1), -reda (3), -rede (9, 
12), -red (b^, 3, 71), Ad. nd. -reide, Ad. 
-reyd, rey, -reig (49), -rig Z -reg (6); 
-hert (3). gall-hart 7 -rat (Fr.), -erei £ 
-erte (Ki.), -e rede 7 gaylreu (19). gál- 
wey (Ki?) salrayde (74). Ad. sultze, 
sultz. boh. klokoezek cortex UZgni wulg. 
diícti valet ad condensandum kaldredas 
(4) 

*Galanum v. Galganum. 

*Galaodra v. Galandra. 

*Galarius v. Gallarius. 

*Galarus v. Galerus. 

*Galaticie v. Gralaetieie. 

*Galatium v. Gallium. 

*Gala-tho, -tus v. Calatus. 

Galax-ia, 4 -ias (Br.), -a 7 -ius (ais 
circulus von -ia via untersch. 66 &e., 110 
&c.), 4 gallaxius (76), 4 via laetea, 
vialata (75), viol-aetea (1), -enta (5"), 
via st. Jacobi (Br.) die her strafe 2» 
celo (85, 75). rom strose (9). sant jacobs 
strass (2), strassen (74). der milich- (74), 
wys- (64) veg. weyDer krayfh (74). dy 
wisen st'meln an den wolken (17). dye 
wib strymel (21) der wib strym (5), 
der wif stern (sc T), die wissen stern 
76), dy weissen streiffen 7 der stramen 
e die weiDen strenen (2), wei straimel 
(3), weiB straymen (74), wiBstramel (75), 
eyn wisser strom (6) an, in (6,21) dem 
hymmel sim. der weeze stryme an dem 
hemel (55). nd. de witte strime in deme 
hymmele s?m. gestirne (8, 9). 

*Galbaloecerum v. Gralmaria. 


256 GAL 


Galb-anum, -anus, 7? -ina 7 ehalban- 
um 4 -e (143), galmum (q. v.) (herba € 
genus vestis; cf. galganum)en crut (100). 
wise (8), weyse (9) salbe. gumma (47). 
galigaen (11, 132), -gan (19, 88), -ben- 
kraut (143), -ban o. smycken (74). 

Gal-bula, -1ula (Hen.), -bulus, -gulus, 
-galus (v. SD (auis, cf. Dz. Wtb. 
160) witte-, wid- (115) -wal (126, 128, Fris.), 
-wol (115, Ki.). gerolf (126, Fris.). gewolf, 

yroler (Ki.). galber, gelbling, geelgorst 
114). hem- (115, 128), em- £ ai- (Hen.) 
-merling. 

*Galdea v. Caldea. 

*Galdes aus glandes?) eckeren (85). 

Gale v. Gala. 

. *Gale (nauis, cf. sq., galeyda) galeyde 
(13). 

Galea (me. lo. 15. cf. prc.) merschiff 
(75). hd. gal-ey (17), -leyde, -ede (3), 
-eude (13), -een 7 -aun Z golaun (15). 

*Galea v. Galega. 


Gal-ea, 7 -lea (23) Ad. nd. helm. be- 
(126, Fris.) pl- (Ki.) -ckelhaube. md. 
beckeneel (116). gaDquet (Ki.). 

Gale-are, 7 -re (66 &e.) helmen (11, 
19, 175). versichern (65). 

*Galeda v. Galeyda. 

Ga-, gra-lega, ga-, rega-lea, regal- 
lieum, herba 7 ruta gallica, h. galeni 
(4. h. daneta, h. martaniea, h. nesa, 
giar-ea, -ga, eastraeana, capr-agina, 
-ego, pet-, pes-tichiaria) geyfkraut, 
fleekenkraut (143). 


Gal-eyda, -leyda (67, 152), -eda (9), 
-e 4 -ea (qq. v), -andina (21) (nauis) 
gal-eyde (5, 23), -eid (1), -ein (74), -eyne 
(9), -yde (21), -lede (22), -eude (55), -at 
(6), -ee (68), Ad. -ey, -ley. schiffung ge- 
Schirre (74). M 

*Gale-monum, -num wijnvat (141). 

*Galentina v. Galantina. 

*Galeola v. Calieula. 

*Galeopsis v. Gelisia 

*Galeos v. Galeus. 

*Galere v. Galeare. 

Galerieulum hoerhaub (111). 
*Gal-erium v. -erus, -lium. 
*Galerus 7. rusa exsunga (127); aus 

rusa jwncus (gurgusticum) cf. galerus de 
Junco fit (1sid.) 2 exungia (ax.) nl. rosel 
ags. hrysl? 

Gal-erus, -lerus, 7 -arus (147), bissw. 
-erum, -erium (4. apex, eanopus, ta- 
bernus 74) hót (121). huot (Gf.). en hierde 
huet van leder ghemaket (11). ein l.- (68, 
132), lederen, yseren, pilgryms (147), eysen- 
(9), Ad. nd. wander-, wandel- (Y), pilgram- 
(4), pilgramfà- (755), pilgrem- (152), bil- 
gerin- (6), bilgris- (93), bilgerunf- (11), 
bilger- (88, 110), pnilger- (18), spitziger 
(91), spitz- (125) hd. -huot, -huet (1), -hued 
(125), -hut, -hote (18), -hoyt (bb, 147), nd. 
-hot. raisehut vber land (75). paret (126, 
Fris). ysin hube (8). dy kube capitzs (7. 
apex 125. wett. kaupe). 

*Gale-us (116, 140), -os hundfisch (140). 
kleiner h.; geyer (Ki.). ein meertrüschen 
(126). nl. een haye; g. stellatus hasel., 
£laucus toen-haye (116). g. eentrina 
sauw-, spitz-, stachel-, gifft-hund (140). 

Galgago v. Bacear. 
*Galgalus v. Galgulus. 

Curruea. 


Galbula. 








GAL 


*Gal-ganum, -gana (74, Sum. VII. Gf.), 
-anum (Gf), -banum (q. cf), -anga, 
-ianus (105) Ad. nd. galangan (Gt.), 
-angenbovn £ -anwrtz (93), -igan (22, 41), 
-egan (Sum. VII) -iga (23), -gan, -gaen 
Tr -gayn (133), Ad. -gen, -ian, -ien 
17), -gant (1, 69, 74, 134), -gent (66), -get 
(645, 123), -g (75). golligen (16). garigaen 
o) gaghan (22b). gelangt o. galgan 
(64€). 

*Galgata (»« galg), golg-ata (8, 9, 
75) -otha (499) Ad. galgen-, galk- (8) 
-berg, -perek (9). kalckberck (3). 

Galgulus v. Galbula. 
Galg-ulus (129. cf. Gl. m. 7. v.), -alus 
(145) 7. granum. oliuae. 

*Galiarius, g. ha Ad. (Mss. mog.) ritter-, 
ritters- (9) -kint. 

*Galieanus v. Galganum. 

*Galieis animal (16). 

*Galida v. Calieula. 

*Galina v. Galla. 

Galiopsis v. Greelisia. 

*Galirium v. Gallirieum. 

Galium v. Gallium. 

Gal-la, -a (68), -lIus, -les (pl. Sum.) 
(£. fructus, $ pomum 11 querci) hd. eich-, 
aich-, holtz- (89), laub- (74), reif- (75. 
cf. quereus), reys- (Avent.), nd. ek-, eyc- 
(24, 85), dwarch- (pomum qu. 11) -appel, 
hd. -aphel (3), -apffel, -opphel (2), -opffel 
(15) vD welschem lande (17). eichenepele 
(pl. Sum.). eyn eykel (fructus qu. 11). 
ags. gall-us (136), -uc (94, Bosw.), -oe (949). 

Galla (Znstr. cerdomum) eyn schab- 
ysen als die gerwer bruchen (110). ein 
schaeffmesser als die loer off leder-g. 
br. (132). 

*Galla £. zizu-ca, -ga rusticae (136). 
gall.. perdix rustiea (145). p. gallina 
r. (Gl. Philox.). galina r. perdiee (142). 

Gal-larius, -arius, 7 -licarius (74, 
141) ircher (74). lower (11). loer (132). 
leder-gerwer (110), -gerber (68), -touwer 
? -gherwer (141). 

*Gallaxius v. Galaxia. 

*Gallea v. Gallia. 

*Galleyda v. Galeyda. 

*Galleola v. Calieula. 

Gallerium v. Gallium. 

*Gallerus v. Galerus. 

*Galles v. Galla. 

*Galletricum v. Gallitriehum. 

*Gallia muschata v. Gallium. 

Gall-ia, -ea, -iea in der (»« nider?) 
walehen o. in dem weihischen land (1). 
nider-walseh (55), -welsche (75) lant. 
wal- (225, 23), wals- (22), Ad. waln- (10), 
walhen- (74), walich- (71), walich6- (4), 
walsehe- £ franzoser (125), welisch- (15), 
welsche-, welsch-, weltsch- (68), wels-, 
weló-lant, dorinne auion ligt (74. cf. 
italia). franck-rijek (11), -rijeh (132), 
hd. -rieh, -eriche (133), -reych, -ereyche 
(152). 

*Galliea (calceamentum G1. m.) v. Ca- 
lieula. 

Galli-eantus, -einium, -nacium (76, 


147), -natus (147) der hanemn krayt of|( 


sanck (147). h.- Ad. -gesang, nd. -sanck, 
-geschrey (68), -krehe (62), -krey (110, 
132), -kran, varr. -krau (75), -crat (23). 
hane-krat (G1. Marienf.), -chrat (Sum.). Ad. 
han-krat (9), -krey, -kray (67, 152), -sang 
(21), -gesanck. 








M 


GAL 


*Galliearius v. Gallarius. 
*Gallicia v. Castologaloe. 
*Gallieinacius v. Gallinaceus. 
*Galliein-are, -ere, -ire, prs. -o, -eo 
(é. gracillare 75) kre-wen (18), -ben (17), 
-gen (6, 23), -ygen (110), -yen (68, M 
-en (1, 4), Ad. -hen (152, Mss. mog.), -cheln 


(Voce. ex quo). gráglen (134). breben,sehern | 


(21). 

Gallieinium v. Gallieantus. 
*Gallieola v. Caligula. 
*Gallierista v. Gallitrichum. 

Gallicula v. Calieula. 

*Gallieulus hen-el, var. -nel (15). 
Gal- 7 ita-lieum walsch (29). 
Gallieus Ad. nd. eyn, en wale, wael 

(11), waell (132), wallieh (4), walch (6, 
68), welscher (7). 

*Gallida (7. muler-ale, -um; cf. ea- 
lieula) gelte (75). 

*Gallierista v. Gallitrichum. 

*Gallimaeius v. Gallinaceus. 

*Gallimala aschlauch (74). 
Gallina Ad. nd. henn-a (93), -o (o0 

-e, -ne (sc 67); hinne (225, 23). Ad. hety 
(17), hene, hen, henn, heyn (21). brüthen; 
henne, hüne (65). 

Gallina-ceus, -cius, -tius (134), 
gallieinacius (132), gallus galli-nacius, 
7 -macius (Br.) (7. eapo q. cf.) chappe 
Card kap-phan (21), -phun (3), -hune 
133), -hun (5), -hon (55), -pun (17, 23, 
100), -pune (67), -une (152), -un (85), 
-uyn (132), Ad. -paun, -auner (4), -one 
(13), -on (68, 110), -po (103), -pe. kop- 
paun (70, 151). eyn kauff hone (18). 

Gallina-eii (Br.), -ti (76) 7. homénes 
imbecilles. 

*Gallinaeium v. Gallieantus. 
Gallinacius v. Gallinaceus. 
Gallinago her-, herr-, har- (140), 

heerd- (Ki.) -sehnepff. 

*Gallinaria sylua (Pap.). 

Gallinaria hüner-, coppen-schopperin 
(Kià.). 

Gallinarius hüner-vogt, -warter(Ki.), 
-mann (Fris.). hunervogt (125). 

*Gallinarius drappe (16). trappe 4. 

kappon (9). 

*Gallinati v. Gallinacii. 

*Gallinatius v. Gallinaceus. 

*Gallinatum (7. figme-n, -ntum) 

gestifft-e, -eD ding ; tichtung; trug-, trub- 


sal (74). 1 


*Gallinatus v. Gallieantus. 
Gallinella hün-, ziebe-lein (Ki?.). 
*G. aquatica heckenschórr (112). 


*Gallipes (Sum.), pes gallinaceus (143, | 
Ki.) hanen-vYz (Sum.), -fuD (Ki.), -spor . 
&c. (4. fumaria &oc.); pes g. 2 pulli (q. 1 


cf.) kletten-kórfel, -peterlein (143). 
*Galliri-cum, -cium (74), -um, var. 


galirium (75) (herba, cf. gallitriehum) || 
brentella (93. cf. flammula; brendle | 
sim. satyrium nigrum Nmxn.) bantel | 


(74). hasenfuf (75). 


*Gallistallum kobel, honer-k., -sedel | 


15). 


(942, 125), -eum (94, 143), -tum (9, 74), 


ealitrice (942), galletrieum (153), galli- | 


trieus (nach -crista 141), -erista (St€ 


NT. : od 
Hofm. ad 131b) 4. ÓpptyOy, ho-, o-rmi- | 


num, orvala, searlea, selarea, centrum 


*Gallitri-chum, -ehium (143), -eium | 





GAN 


GAR 


galli, matri-saluia, -sylua (143). hanen- | -hutte (132). hur- (110), huren- (74, 88), 


fuoi (141). hannifuoz (131^). han fus (9). 
scharl-ey (143), -ach (125, 153) wild- 
scharlay (e. wilde salbey (143). ritter- 
sporn (74). vliwort (24). ags. waeter wyrt, 
gallitriei stzlwyrt (942). 

Gal-ium, -ium, -atium, -erium, 
-lia muschata meger-, lab- (143), meyer-, 
leb- (Ki.), mager- (Fr.) -kraut. raynritzen 
(148) wald- (rr), walt- 4 worg- (Ki.) 
-Strow, -stroh. 

*Gallosa (cf. ealieula &oc.) mültra, 
gelleta (Sum.). 

*Gallruima v. Galamina. 

*Gallula v. Galbula. 

.*Gallus v. Galla. 

Gallus Ad. han-o (103), -e, -ne (13); 
han. ein walch; ein priester (6). 

*Gal-maria?-balocerum (94),-marice 
(136) (aus gabalum »« ealuaria?) ags. 
ealuu-aer (94), -er (136). 

*Gal-, ga- (136) -milla (cf. galmum) 
ags. liim- (94), lim- (136) -molegn. . 

*Galmo (péscs) hecht (175). 
.*Galmum (aus galbanum) ags. mole- 
gn (94), -ng (136). 

*Galoppare rennen, draben (19). 

Galos v. Galus. 

*Galreyda &e. v. Galantina. 

Galumma &oe. v. Galamina. 

*Gal-us, -os (Gl. m.) swester man (8, 
B). 

— *Gama fraue (74). 

*Gamaleon v. Chameleon. 

*Gamand-iros, -rea, -ria v. Chame- 
drys. 

*Gamaria (aus ganiaria) hur; tab-, 
tafern (74). ; 

*Gam-arus, -marus (Kil) (cf. gra-, 
ea-marus) salm-o (87, Gf.) -e (95, v. 
Hamb.). salm (74). garn-er, -aerd, gall. 
guernette (Kil.). 

*Gamatr-eos, -oes v. Chamaedrys. 

Gamba schyn- (16, 17), schen- (8), 
Schone- (9) bein. 

*Ga-, ea- (74), gu- (7593), eu- (753) 
-mba, guma (g. gumbe 175b9) (genus 
wehiculi ; currus mobilium 14) ain schener 
wag der beschlagen ist mit schinen (76. 
2« schinbein ?). ein behang-e (3), -en (4), 
pehanger (75), kamer- Z hobel- (74) 
"wagen. 

*Gambriecus s. Lumbricus. 

*Gamendra v. Chameedrys. 

*Gamilla v. Galmilla. 

*Gaminilla v. Chamsemelum. 

Gammarus v. Gamarus. 

*Graamneo v. Ganeo. 

*Gamnire v. Gannire. 

*Gamomilla v. Chamsemelum. 

*Gamor v. Gomor. 
| *Gancearia &e. v. G'anearia. 

*Gacium v. Gymnasium. 

*Gandera (Aherba) genskertz (9). 





P ein stat (74). 





(88, 125, 147), -genium (147), 7 —-earia 
(132), ? -earia (sic 68), 7 -aria (110), 
gamaria (q. v.) (z. leccatriz, taberna sim. 
Cf. Gl. m. v. gangia) hure (8). hazis (?. 





*Gandinum 7 eandauo (cf.gebenna) | 


Gan-ea, -ia (8), ium (74), 7 -eum | 





frawen-, brasser- (88) -huf), -grub ui 
ondererdsche heymelike stede dair syc 
lecker off tuyscher vergaderen (147. cf. 
gangagia 2. loca occulta et subterranea 
Gl. m. »« gyneceum). 

Ganearius (v. qué tenet ganeam) hu- 
rer (68). taberner (110). tauener (s2c 132). 

Ga-neo, -nio, -nnio, -nnigo (18), 
-mneo (4), -neus (16), graneo (141) fraz 
7 filourezo sim. (Gf.. hurer (8, 9). riff- 
chin Z eleffer (17). ruffion (68). p/. ruffers 
(ganei); sg. en leet spreker (23). horen- 
(132), huren- (110)-ieger. lodderboeff (132). 
hd. sprecher; liet-, lied-, lit, leyt- (7), 
lieb-(75) -sprecher. eyn lifh sprether (5^). 
leyd brecher (4). poser lecker, gefrassi- 
ger l. o. bueb (75). vnkeusch (64). 

Ganeum v. Ganea. 

*Ganeus v. Ganeo. 

*Ganga (auis, cf. galbula) eyn wyd- 
derwalche (19). 

*Grangates v. Gagates. 

*Gangenium &oc. v. Ganea. 

Gangrena doit vleisch bynae (147). 

*Gania v. Ganea. 

*Ganicio v. Gannitio. 

*Ganio v. Ganeo. 

*Ganire v. Gannire. 

*Ganium v. Ganea. 

Ganniens dic. leccator; it. gümüngf 
(11). 

*Ganni-go, -o v. Ganeo. 
*Gannio geymelichekeyt (21). 

Gan-, gam- (4) -nire (vulpium; 1. 
int-, inc-endere, nutrire, latrare, irri- 
dere; »« ganeo) grinan 7 crinan (Gf.). 
hd. nd. grynen. gr. (110), hylen (68) 
als ein fuchs. Ad. greynen, grynnen (4), 
winson 4 hünon v£ vulpes (95), wynseln, 
wuntzlen 2 hurn (7), win-slen, varr. 
-tzlen, wimsten als die hunde (75). beff- 
tzen o. beytzen wie ein fuchs; murren 
i hinvmb schnertzen (126). g'ren (8b). 
geln (8). gellen (9). zannen als die fuchs 
(74). huylen als eyn vof) grint (132). 
geylieh sin (17). Ad. nd. geme-, gryn- 
(69), grein- (134), grem- (70) -licheit Ad. 
triben, treiben, dryben, nd. driuen. mer 
sagen (17). 

Gannit-io, -us, -uraà (Gf.) ganicio 
(8, 9) (z. garritus, guerra, rixa 75) Ad. 
nd. grein- (14), grin-ung, -inge. g'enisse 
(89). gernisse (79). zannung (74). wymn- 
selunge (8, 9). 

*Gannius (7. locus subterraneus ad 
luxuriandwm aptus, cf. ganeum) eyn 


| sluffloch (17). 


*Ganponum (Z7 sealmus; sí. cram- 

ponum?) harke (23). 

Ganta ags. grseggos (94, Gl. m.). 

*Gapperis v. Capparis. 
*Gapulum v. Capulus. 
*Garan-a,,-na (Gl. m.) gall. garenne 

(122, Gl. m.). 

Garba, iarba (147 Gl. m.) (7. gelima, 
1i govonus 147) Ad. garbe. nd. garue, 
graue (29. cf. graba, gelima), gerbe 
(19). sehub (147). schaup (19). schoef (11). 
scoof (106). ags. sceabas pl. (94). 

Gar-eio, -tio, -rio (66 &e.), -son (147), 


Sfrio, eumenis &c. Gf.93, 1092). pek (9. 7? -rus (74), gracio (64^) (7. histrio; 
Cf. paek Sm. 1, 276?). bubenschule (125). plenus viciis t fabulator 4 svm.; lecca- 
bordeel (132). (raneum)hoeren-eot (107), tor qui multa loquitur 66 sim., daher 


DiereNBEACH GrossaRIUM 


: 
: 


l 





GAR 257 


garcire, garriri 7. fabulare, multa loqui, 
untersch. von garrire) pueb (2, 1). pub 
(1, 74). bübe (6). bube (5b, 7). bobe (t8). 
buffe (D). buf (4). boeve &e. (147). bove 
(23). sehwetzer (64, v6). swetzer, klaffer 
(14). 

*Grarcire (cf. prc.) klaffen, swetzen, 
puben (74). 

*Gareulus (ws, aus garrulus »« 
graeulus) heiger 7 richard (7:). 

Ga-, ea- (93) -rdianus Ad. md. ga-, 
ea- (93), ia- (21) -rdian. 

*Garganiea v. Vrtica. 

Garga-nus, -rus (v. mons £ incola 
montis 66 &e.) perck (9). berck o. man- 
nis namme (9). 

*Gargans v. Gargus. 
*Gargara surin (vermis Gf. 6, 273). 

Gargarismus 7. plodramentum 4» 
gutture, (formell vgl. bloderment empla- 
strum Gr. Wtb.) blodern dez gedermes; 
als dy kynder wasser lasen auf in dem 
hals plodern (4). gurlung (93). 

Gargarizare (7. liquidum n collo 
vertere) hd. gu-, go-rgeln, gorgel-len (3), 
-en (23, 132) mit wasser in der kelen 
(110, 132). gargazen (42). gaeergitzen 
(Ob. 472). garxen (1). górzen (6). worge-n 
(17), -In (5). 

*Gargarus v. Garganus. 
*Gargul-us, -is (68) (pisceculus) eyn 
grunde-l (68, 110), -Ichen (132). 

*Garg-us, var. -ans, gragans (-às 11) 
(4. proteruus; cf. gur-gus, -dus?) vn- 
wirser, widerspeniger (74). frebel (11). 

*Garill-are, -um v. Girgill-are, us. 

*Gario-folus, -lus, -filax &oc. v. Ca- 
ryophyll-ata, -um. 

*Gariofus (7. ribaldus &o.) boeve, 
nette-b. &e. (141). 

*Garo v. Garum. 

*Garosmum v. Vuluaria. 

*Garphan v. Gafandus. 

*Garrio v. Garcio. 

*Garriofilum &oc..v. Caryophyllum. 

Garrire (6. clamare vt auis 66 sim., 
fabulare 4 multa loqué 110 &e.) hd. snad- 
dern. snappen £ kakelen (107, 132). cra- 
kelen also en hon ludet (22). clappe-n 
(99 &c.), -ren (68, 126). klaffen 7 kallen 
(88) scha-rren (68), -teren (132), -tren, 
gakelen (147). on- (132), vn- (110) -nutz 
elaffen. schrien als die vogel (75). 
v.-gschray (1) chi- (Fris.), chü- (126) 
-tteren wie .die vógel  guderschen; 
gychlen (126). quitte-rn. (9), -In (8) - 
que- 4 gu-delen (108). calphen (100. 
cf. nhd. galpen). schwáatzen (2, s8). 
schwa-, var. schwe-tzen als ein atzel £ 
heher (65). garren (Kaysersb. cf. garru- 
lare). cherren (27. garrulare, stridere 
&c. Gf. 4, 462). herauf) bloderen (Das.). 
kronen (Gf. cf. murmurare). 

*Garr-itor, -ulator gakeler, scha- 
terre (147). 

Garritus (7. garrulitas 17) hd. md. 
vogel-sanck (10, 22), -ghescrey (23), Ad. 
-geschrey, -gsehray (1), -sanck (10), 
-gesang, -gsang (134). grinung (75). das 
küttern der vógel (135). clappinge (99). 

*Garriuagus v. Girouagus. 

Garrula (sc. hérundo Gt. 4, 612. 6, 
566) clapper (8, 9). eroniu (Gf.). garula 
alis. sericondi (auis 118. cf. Gf. 0. c.). 


98 


258 GAU 


Garrulare garren (l. cf. garrire. 
BM. 482. garrezen $m. 2, 60). plodern (4, 
Fris. 4. q. bloderen v. garrire, bei BM. 
érrig «us 4 citiert). pladren (147). kiffen 
(18). ke- (5), kyf- (74), kye- (133, 152), 
keyf- (66, 70, 151) -feln. md. keuelen. 
claffen (19). vijl (132), vil (110) cl. 
klappen (11, 147). ceallen, onnutlick 
sladren; sne-, sna-ffen; snateren, snap- 
pen (147). snacken (22b, 147). clapphen; 
sneteren; vele spreken (225). klappern 
(68, 134). klaffern (69). kitteren (76). 
swaczen (21) sweezen (6, 74). snattern, 
vilkosen (74). waschen (22b, 74 

*Garrulatio ein geschwetz (65). 
*Garrulator v. Garritor. 

Garrulitas claff-heit (74), -ung (19). 
vroude 7 klappinge (11). klapperheit 
(Das.). kiffe-lkeit (74), -rye (18). ckebely 
i vnnuez rede (1T). das retschen (126). 
swatzheit, smatzerey (74). 

Garrulus (7. poreax 1) Ad. swa- 
(D, swe-, smá- (3) -tzer; swaezig e» 


cehrón sZm. (Gf.) kronenter (Hpt. 5, 203). 

Garrulus (aw?s, cf. carrulus) heher 
(95, 109, 111, Ki). heger (125). markolf 
(109). hátzel, elster (Fr.). 

*Grarrum (sí. carrum) wagen (14, 15, 
141). 

*Grarrus &oc. v. Garcio. 

*Garula v. Garrula. 

*Garuleum goldblum (143). 

*Garum v. Vuluaria. 

Gar-um, -o (74) (7. murium, liqua- 
men 64, eoinquinatio qq. v.) fiscbrot 
(130). ingesaltzner vischbrue (64). visch- 
sul, -saltzwasser, -laeke (174). 

Garumna (f.) die gerunda in gas- 
conien (112). 

*Gasaphilacium v. Grazetum. 

*Gasgarus vberwinder einer gegende 
(14). CF. gelarus 2. superpositus Gas) ? 

*Gaso &c. Gazophilare. 

*Gasophila-cium, -re v. Gaz-etum, 
-ophilare. 

*Gasotum (cf. gazetum) eyn gelt 
kast (17). 

*Grasouilo v. Gazophilare. 

*Gassapium v. Gausape. 

Gasta-ldus (Br. &c., -dius (76) 7. 
vector (16 süm.). 

*Gasterium (anders Gl. m.) vitreum 
kulehglef) (125). Cf. gustrum vasis species 
(Gl. m.) ? 

Gastrimargia &oc. v. Castrimargia. 

Gauata (cf.gabata) kare (74). spijse 
vat (147). 

*Gauda (anders Gl. m.) est meretrix 
(11. cf. goda &ec. pz. Wt». 645 sq.). 

Gaudere frauen (13). frauhen (5). 
hd. nd. VrO-, vrOU- (23), hd. frau-, freu- 
(69, 110), fró- (67, 134), fre- (66, v0, 152), 
herfrau- (19) -wen. freude triben (17). 
breyt freud han (65). verblijden(99, 132). 

, Gaudia mundi wernt-, varr. welt- 
lich freude (25). 
vi Gaudiosus vrolick (22). freudenuol 


42 J. 








GEB 


*Gaudir v. Gadir. 

Gaudium Ad. freude, freud. grose 
vreude (9). freyde (8). freyt (21). ffróde 
(6). fród (134). vrode (23, 67). vrowede (99). 
vrowde (22). 

Guia (aus, cf. grauia) rothgans Z 
küwitz (Ki?.). nl. mieuwe (116). ags. stern 
(136). g. alba albuck (Hen.). 

Gaulus2.merops (148). gronspecht(14). 

*Graulus (cf. gulus?) scheep int ge- 
meyn (14:7). 

Gaunaea (/. gausapa 141, Gl. m.) 
tiscalachin (131b). tischlaeh (141). 

*Gaupolus (cf. eaupulus, ypogau- 
bus) spisescif (Gt.). 

*Gaurus van vele mengsels 
kaickerye (147). 

*Graus, gauus (Gl.m.) licht van reden 
(141). 

Gau-, eau-sape, gau-, gas- (373) 
-sapium amb-acht (Sum.), -etlachen (120, 
sim. Gf. 2, 157). eyn dafeln- (19), dif- 
(8) -lachen. (edel 7 tischtueh (9). 
dwale (99 &e.). hd. eyn drocken doch, 
trock duch (5), truke tuch (6), truchen 
düch (3723). en droghe- (22), doghe- (23) 
-dok. mantel (8). gaus-ape, -epe (68, 
133, 151) Ad. tysch tuch, disch-duch, 
(152), -düch (67); tisch- (74, 88, 110), 
tusch- (68) -laeh. tafellaken Z dweyll 
(132). vorderschos (93). kotz (111). ge- 
fotzet kleid o. serg (126). kottz, filtz, 
bomseh(88). gaus-apium, -epium qup. 
hant-zwehel, -zwechel (68), -wel (133), 
-dwele (132), -knochen, */g. knichel, 
knu-bel, -hel, kubel an der hant (15). 
trewg tuch (4). 

*Gausatum est genus piscis (16). 

*Gausep-e, -ium v. Gausape. 

Gauus v. Gaus. 

Gaza, gauza (16) hd. schatz, schaeze. 
nd. Schat. rich-tum (17), -tumb (110). 
rijehdom (132). gelt (1V &e.). 

Gaz-etum, 4 -arium (74, 75) -arum 
(Br.) -anum (76), -ophilacium, -ophi- 
latium, -opilaeium, -ofilantium (141), 
-aphilacium d» gasa- (15), gaso-phi- 
lacium gelt- (17, 65, 175), pfennig- (75), 
opfer- (25) -stock. apper stog (5). gelt- 
(b), gelde- (23) -hus. ^d. gelt-kyst, -kiste 
der gemein (110, 132); stock (18); schatz- 
chamer (1), kammer, -seckel (64). schat- 
(1D, trese- (b, nd. Fr.), tref- (74), tres- 
(99), treyse- (23), golt- 7 dresch- (8^), 
silber- (64), gerwe- (18) -kammer szm. 
trislier (74). ein. sace'stige (6). sagrer (G1. 
a. 1418 &m.). 

*Gaz-, gas- (8) -ophilare schaezen 
(9). sehaez sammen (8). gaso rich (8), 
reych (9) werden. gasouilo rich machen 
4 werden £ schaezen (17). 

*Gazophilatium v. Gazetum. 

*Gazophyla-x, -ns tries-, trie-ler 
74). 

e AEG (z. graculus; cf. gaza &c. 
Gl. m., Dz. Wtb. 167) ruoh (131b). ruoch 
(141). 

*Gazza, stazza chella (Gt. 4, 591. cf. 
Dz. Wtb. 96). 

*Gebellus zabel (100). Cf. gebellina 
pellis (G1. m.); vv. sabelus, ce-, te-bellus. 

*Gebenensis (cf. sq.) jenffer (74). 

Gebenna, 7 gandinum (sc, q. of.) 
lienff ein stat (74). 


eyne 








GEL 


*Geberosus v. Gibbosus. 

*Grecor (si. iecur) leber (17 &e.). 

*Gecoria v. Cichorium, 

*Gecor-ina, -nia (st.iec-)Ad. (allgemein) 
leber-worst, -wurst. 

*Gecula (aus gerula?) ammen kint 
0. leckerinne (9). amme kinde kónserj: 
s Cf. getura [a nutrice e imperatriee 
Gl. m.); 4, compatrix mytlijdersche (141). 

*Geenalis v. Gehennalis. 

*Gegelasius (alph. gug-) cogeler (7) 
geukeler (8b). d 

*Gregichima augenlaster (74). 

*Geeguers v. Grergrites. 

Gehenna /d. dy helle, hell (9). hellisch 
fuer (64). ewig Z h. f.; pyn (65). 

Gehennalis hóllisch (Ki.). geenalis 
vnedel (8). geotalis vnedil (9). 

*Geya v. Gagia. 

*Grela v. Gesum. 

*Gelantina &oc. v. Galantina. 

Gelare Ad. friesen; ge-fr. -friessen 
(67), -fresen (5), -freiBen (13), -frieren 
(6, 76, 110, 134). frieDen (16, 68). frifen 
(21). fryssen (152). vriesen (11, 132). 
vrisen (99). 

*Gelarus v. Grasgarus. 

Gelat-ina, -ria v. G'alantina. 

Geldria geller-7 clefs-landt (125 Mvg.). 

*Gele- (8)  geneli- (9), genele- (16), 
deleni- &e. (q. v.) -fieus, gelinphiceus 
tn) (4. blande loquens) senfft sprecher 

"29 

*Gelenum eyn glen (17). en schafft 
(17 &e.). 

Geliba v. Gelima. 

Ge-, gel- m -licidium vrost (9). 
vallende frost (68, 110), vorst (132). vorst- 
valle (147). ein ey cappe (3, 4). 

*Gelida kelde (85). 

*Gelida v. Galantina. Gelima. 

*Gelidare (7. frigidare 76) gefri-esen 
(8), -sen (9). beliebern Z befrieBen (11). 

Gelidus Ad. kalt; fru-, frü- (4), fro-, 
gefrü- (67) -stig. vrost (23). vrostich (29). 
vorstich, keldieh (132). frostsam (110). 

*Gelifia v. Gelisia. 

Gel-ima, -íma, 2 -ina (16), 2 -ida (18),2 
-iba (Gl. m.), -ua (67, 133, 152) 7 -ma- 
(68) (7. garba, g. sine granis 15, meta 
&C. Cf. Gl. m. 9, 772. Dz. Wtb. 644, 645, 
Goth. Wt». 2, 774) sange (Gt.). schutt (75). 
schaup (19, 75). schaub (110). schoef (11 
eyn sehouff off garue (132). en luttik g. 
(23). en luttich graue (22). hd. garbe; 
eyn cleyn g., garb, grabe (67, 152), grape 
(18), grappe (133), grapp (6). 

*Geli-sia, -si (11), -zea (7, 9), -fia (24), 
gil- (Gr), gen- (47) -isia, gali- (Ki. 
gale- (143, Ki.) -opsis win-, wi-disca (Gf. 
nessi- (130, Gf.), nesse- (Sum. VI), nessel- 
(9), niese- (7), nies- (117), nater- (17) 
-WrZ, -WOrez. nossewrt (131). noete- (47) 
not- (24) -lof. nesewit (85). taub-, tod-, 
wurm- (143), thau- (Ki.) -nessel. biensaub 
Kià.). 
en (4. isatis; aus glesum? cf. 
grc.?) uuode (Sum. VIT). 

*Gelitina v. Galantina. 

*Gelizea v. Gelisia. 

Gella (7.vas vinartum G1.) winstin(16). 

Gella v. Galla. 

*Gellieidium v. Gelicidium. 

*Gellidus v. Gelluus. 











GEM 


Gello v. Gillo. 

*Gelluans (st. hell.) giczik (8), geiczig 
(9) esser. gelnans 2. fauide comedens 
(16. cf. v. hellus). 

*Gel- (8), ge- (9) -Iuus, hellus &o. 

. t.) (aus hellaans »« giluus?) bleych 
von volle (8), fulle (8). gellidus (cf. 
hellidus) 7. pallidus (74, 16). plaicher 


(r4. 

Gelma v. Gelima. 
*Gelnans v. Geluans. 
*Gelonis v. Gillo. 

Gelositas eyfersucht (Ki.). 


Gelseminum (al. gelsomino) v. 
Jasminum. 

Gelta (7. metreta) eyn ber- (22), 
bijr- (147) -mate. piermasse (74). gelte 
(74, 147). teute (147). 

Gel-u, -um (94, 96, Pap.), pl. -ua (110 
&e.) hd. nd. ags. frost, vorst (85, 99, 
132), frust (b^), frast (21), frots (136). 
gefrüri (93). kelte (67). kelt, var. keltin 
(64). keilte (6). kelde (8^). 

*Gelu (cf. galantina) ain sultz (91). 

*Gelu (aus tela?) weppe (Sum.). 

*Gelua v. Gelima. Gelu. 

*Gelum v. Gelu. 

*Geluus v. Gelluus. 

*Gemalis (sé. genialis) naturlicher 
74). 

*Gemalus &oe. v. Genialis. 

*Gem-atus, -ineus (,« gemino), 
-eus (aus gemma) 2. clarus (16). 

Gemebundus Ad. weyn-endig (5, 
133), -ender, -yger (10), ig (18), -idick 
21). wen-endich (23), -ende (132), -int 
a). -ieh (22). Ad. we-müdig, -modig. 
ge- (8), je- (8^), ja- (9) -merliche. A4. 
Suffez-, seuffez-, syftz- (67), sunfftz- (68), 
zucht- (11, 132), Ad. schrey-ende, -ender. 
earmelec (99). 

*Gemeli-gena, -pera v. Gemellipara. 

Geemella ezwillingynne (5b). tweseke 
(22v). 

Gemella-r, -rium olechellire (Gt.). 
trotten-zuber (112). : 

Gemelli-para, -pera, gemeli-gena 7 
-pera (76) geberyn (8), gepererin (9) 
EU kinder. que parit tzwei k. &c. 
132). 

Gemellus (v. gemini, duplus) zwil- 
ieh (6), -ig (372), -lieh (93) kint. Ad. 
Zwey- (D) ezwi-, zwilling. ezwey- (3), 
tzwe- (132) -linek. czweselig (13 Mrg.). 
en tweseke (23). twesnedeline (22). zwig- 
torn (Ob. 2137. cf. hermaphrodita). 

Gemere (oft 4. gemiscere, in-g.) hd. 
weynen, weyn. wenen (23). anken (23, 
77). hd. ach- (91), suff-, seuff-, seunft- 
(62), erseup- (9) -ezen. sewf-czen (2), 
-ten (1). suftzgen (67). zuchten (23, sl 
Siechen (49). earmen (99). krochBen (12). 
sehnupffen, schnypfftzen (65). fuf)en, Mrg. 
EC (85). gemit furtur (123, 141), ruget 
126). 

*Gemeus v. Gematus. 

*Gemidus v. Geminus. 

Geminare zweuel- (17), zwyfel- (8), 
ezwyual- (9) -digen. 

*Geminarius v. Gemmarius. 

, Geminatio zwyfach ? dopplung 7 
wideráferung (126). 

Geminatus gezwiuacht (9). zwefacht 


GEN 


*Gemineus v. Gematus. 

Gemini Ad. zwi-, zwil-, nd. twei- (99), 
twe- (79), twese- (92) -linge, die mit ein 
ander geboren seind (75). civvinelin (104). 
nd. tweseken. katzentzen o. gestirn also 
genant (74). 

Gem-inus, -idus (75 varr.), 6 -ellus 


(11). zwe-feldieke(19), -ueldig (14). twese- 
kine (23). twiuoldieh (11). ezwil- (5*5), 
Zwi-, var. zwin- (75) -ling. 

Geminus v. Gemmus. 

Gemiscere (cf. gemere) Ad. su-, seu-, 
sun- (68), ersu- (3, 18), dersu- (4) -fftzen. 
sufern (5). zuchten (23, 132). 

Gemitus Ad. seünfftz (64), seyftz 
(76); su-, seu-fzunge; er-, ent- (17 
-sufftzung (17, 18), -sewftnufs (1). suff- 
ezen (8). nd. zuchtinge sem. carm-en 
(132), -inge (99). tuelline (106. 2« gemi- 
nus?) betrup- (8), bedrub- (9) -nisse. 
-bedrupenif (17). 

Gemma d. nd. edel-, ydel- (8) Ad. 
-steyn, -gesteyn (8), -gstain (1), -gesteine, 
-gesteintz (17), nd. -ghestene, -stente. 
gimm (93). proz (Gf.). brof) (91). perprofó 
(14). vorbro-B, var. -tz (64). berbollen 
ald berbróm (93). brum £ bell (126). ogelin 
(Sum.). reb-aug (91, 126), -euglin (64). 

*Greemma salis (cf. sal gemma) mer 
salez (9). 

Gemmarius /id. eyn edel stain metz 
(1); e. steyn-, gesteyn-wireker, -wercker, 
-wurcker, -würeker (6). e.-sten werte 
(93), -gesteyns verkoper (132), -gesteyn 
verkauffer (110). geminarius eyn edel 
steyn (s?e 68). 

*Gem-mus (76), -inus (Gl. m.) 7. dens 
mazillaris (cf. genuinus). 

*Gremor v. Gomor. 

*Gemule v. Genuale. 


— 





Geemursa (7. q. pernio Gf.) toumado 
(Gt. 2, 658). eyn lijch- (132), lieh- (110), 
leich- 2 lied- (Ki?) -dorn, off echster ouge 
(132), an eim fuf) (110). 

*Gemza v. Geniza. 

Gen-a, -as (94), -us (136) Ad. nd. 
wange. baeke (22b, 7. bucca 16). kene-b. 
(11). kynback (110, 132). bueke (22^). 
wym of oichbrawen (132). aug-brai (88); 
-braw (91). hüffel (93). pi. hufele (104). 
lere (109. sg. liere Kil.). ags. hleor (94, 
136). die backen £ backapffel (65). huf., 
buh-elin (Sum.). 

*Genaeia s?m. v. Gyneceum. 

Geenalogia v. Genealogia. 

*Genarga v. Cianga. 

*Genas v. Gena. 

*Genciana v. Gentiana. 

*Genealiter (cf. geniales) lust-, man- 
perlieh (74). 

Genealog-ia, -ya, genea-, Senor 
geno- (7, 76) -loya, genalogia (a/ph. 
gene- 134) slechte (23). 4d. ge-sl. 
-schlecht, -sehlácht (134), -slyecht (19), 
-slicht (7, 21), -slackte (79), -burt (genol. 
1). agenologia 2. nato (16). 

*Genecliatus v. Genetliacus. 

*Genecheum &oc. v. Gyneceum. 

*Genediaeus v. Genetliacus. 

*Genelifieus &c. v. Geleficus. 

*Geneloya v. Genealogia. 

*Geneo (st. ganeo) eyn vorslengher 
| (19). v'slinden (sie 11). 


(15) ezwaig (7. bénus 1). zwen (,) zwiueldig | (9) 








GEN 259 


Gener Ad. tochter- (16, 134), dochter-, 
doeter- (13) -man; aid-, ayd-em (1, ded 
-im (104), -en (75, 111); eid-, eyd-em (8, 
2: -en, -yn (5^). Ad. nd. swager (z. vir 


ilie). 


Greneralis Ad. nd. gemeyne. 
Generaliter gemeyn-lich (8), -clieh 


Generare (pertinet ad. viros) hd. nd. 
geberen; kinder machen, maken, winnen 
(132). geper-n (1), -en (134). telen (23, 132). 
ergenren (99). 

Geen-eratio, 
geschleeht der 
gemein (75). 

Generatio geburt (8, 9, 65). geslágte 
(99). ain gesehlecht (76). g. indiuina- 
cionis (? induuiüs cf. v. germanitas) 
eyn geburt gotlicher berhaftikeit aus 
kumpft (9 Ann.). Degeneraeione et cor- 
rupeione (sc. Lber) von der element 
pruchen (1). 

*Generatiua virtus krafft der geburt 
(65). 

*Generitas swagerschaff (19). zwager- 
scap (11). 

*Generius (ous gen-ethlius »« -ius) 
i. deus mature & mupciarum t angelus 
cuiusdem. capacitatis (16). 

Generositas hd. nd. edel-ieheit (11), 
Ad. -heit. adel (17). 

Geenerosus Ad. nd. edel. e. von gebort 
(21). hd. nd. wol, kd. woil geboren, Ad. 
ge-, be- (18)-born. eines edlen geschlechts 

75). 
| S SueSEn v. Geniseula. 

*Geneseum v. Gyneceum. 

Genesis (cf. generatio) eynes ge- 
slechtes (9). Ad. daz, das buch, puch 
(Ll 75) der seheppunge, gesch-óff, var. 
-opfft (65), -ópfe (O».), -epff (75), -opph 
(1) ein buch der schepsunge (sze 8). 

*Genesolum v. Gyneceum. 


Gren-esta, -este (91), -estra (75, 153 
var. ital., hisp.), -ista, -istse pl. (126), 
-estella (11) (7. tramaricia (147) braem 
(1l, 132). breme (85). breem (79). brem 
(99, Kil.). brambere (12). brame, brymmen 
(1471). brimboom (107). brunbere (7:7). 
pfriemkraut (91). frumme o. gunste (19). 
pfrimmen, gens-t, -ter (143). flomber 
(10). ags. brom (942). ghenst PY. ginst 
(153). gynster (64, 123, 132, 147). wild 
reben (64, 110, 123). pfinstblumen (126). 
heyde (24, 47, 75). 

*Genetagia (cf. gyneceum) 
dunek (74). 

*Genetaliaeus v. Geenetliaeus. 

*Genetarius (aus gynaecarius) man 
vnd wip (19. ngr. xó &yOpóq0v0v). gall. 
tixerant (122). 

*Genetarius (cf. prc.) v. Gyneceum. 

*Genetia v. Gentiana. 

*Genetium &oc. v. Gyneceum. 

Gen-etliaeus (753), -etaliaeus, var. 
-ediaeus (64), -ecliatus (174, 755e4), -os- 
copus (75) (cf. genitus) wissage dureh 
die geburt der kinder (75). mercker 
kunstiger ding durch die geperung o. 
durch die zeyt der gepurt (74). 

*Geneze-lum, -tum v. Gyneceum. 

Geniales (homénes) gest-, zer-, lust- 

ber-liceh, kostfrij, die geren wirtsehafft 


-esis, 
noch 


-ealogia 
in der 


-uS, 
natur 


hur; 


' haben (88). 


33 * 


260 GEN 


Genial-bis (9, 2. lectus sponsi? dc. 
110 &e.), -es lecti (64), gema-lis (74, 76, 
148), -1 (16) -Ius (8, 17, 74) prawt-pette 
(9), -pet Z -kamer (74). brut-bet (8), -bett 
(17), -betlin, var. brautbett (64). 

*Genicator 7. eallidus, «ntersch. von 
genieulatus 7. genibus prouolutus 4 mo- 
dosus fc. 4 ealligatus sicut tibia, ealli- 
gatur cruri (16). 

*Geniecium v. Gyneceum. 

Geniculari, -re hd. knyen, knuwen 
(6), kniwen (5^). knen (23). nygen 7 
beygen (12). 

Genieulatus v. Genieator. 

*Genieulum v. Gyneceum. 

Genieulum kny (4). kleyn kney (8). 
knuchin (9). halm knod (7. genu 111). 

Genimen (cf. germen) geslechte 7 
frucht (132, szm. 110). fr. der baum 4 
menschen-fr. (75). Ad. fr., frocht, fucht 
(18) des, dez mensch-in, -en, -es (21), 
mentschen (1). nd. vrucht des he d 
kime (55) winstocke 7 knopchin (19). 
wijnstock (11). sprof 7 pot (12) ein 
sprute (132). 

*Genimium 7. natur- 4 vit-ale (16). 

Geniosus sinreich (3). 

*Geniseula, geneseo (136) (cf. ginis- 
eulas v. sarda) ags. muexle (942), muscel 
136). 
| *Geniseum v. Gyneceum. 

*Genisia v. Gelisia. 

Genista v. Genesta. Merica. 

Genitale gemechte (17). mannes g. 
(9). geperglid, fisel o. zisel (74). 

Genitalia Ad. nd. gemechte. Ad. g. 
der frauwen; gemacht (1) gemaht (6); 
gemecb-t, -de (69). der mechte der vrowen 
(92). de hemelike stede (85). h. lede der 
vrouwen (23). ge-schrot, varr. -schrót, 
-schroit, gschrot (75). kleinot (4). die 
schemde (77, 132), scham (110), scham- 
heit(68). hoden (11, 19, 76). des weghtes 
4 mechtes (g. pl. 85). 

Gentium v. Gyneceum. 


Genitiuus Ad. geber-lieh, -ne £ 
winnende(19). besiezer (13, 65). ein nenner 
der geburt (65). telich (23). telende (11). 
eyn thelinghe (22). 

Genitor Ad. geberer. nd. teler. vader 
(132). 

Genitrix Ad. gebererin. teler-inne 
(23), -seh (22). muter (68). moder (132). 

Genitura ge-burt (19), -buert (11), 
-borde (99). 

Gen-itus, 7. -edieus 7 -talieus 4 
-taliatus (76. cf. -ethliacus, -etlicus 93, 
-etaliaeus 2. mathematicus Br., -eaticus 
£d. 16) hd. geborn, eyn son. eyn g. son 
(21. en gheboren sone (23). eym telt 
sonne (22). 

Genium (7. in-g. 74) v?nunfft (17). 
weyDheit, fursichtigkeit, syn (74). 

Genius stetigot (141). 

*Geniza, gemza (Sum.) (7. vitula; cf. 
genuca Gl. m., Dz. Wt». 641) chal-p (Sum.), 
-be (104). 

*Ge-, gi-, ia-nnettus (genus equi his- 
panici; cf. Dz. Wtb. 497; Celt. v. Ytyyoc?) 
ghe-, 1a-nnette (kil). 

*Genodia kunigesgeslecht (74). 

*Genoloya v. Genealogia. 

*Genophosus v. Gnophocius. 

*Genoseopus v. Genetliaeus. 





GEO 


Gens Ad. nd. volk. Ad. eyn folcke, 
fuleke (19). uoleh indem lande (93). 
lantuolek (14). heidensch volk (6). heyden 
(110 &e.). 

Gen-, ien-, ienta- (3), ian-, jan-, 
gani- (10), iane- (68), 4 zen- (74) -tacu- 
lum, gentaclium (1) iaciaeulum (76) 
hd. nd. morgen-brot, Ad. -prot (2, 74), 
-broit, -broyd (19), -Yrten (6. cf. Sm. 1, 
114), «essen (68, 76), -sop (8). margen 
essen (4). frustueke o. erste pisse (9). 
Ad. frue- (1), fru-stuek. aen- (132), an- 
(110) -byf5. an-py (74), -pis (2). frue suppen 
(111). lentaculum 24. gustatio secca (141), 
erustatia (Gl. m.) hierher ? 

Gen-, ien-, ian-, iampt- (11), iani- 
(10), iane- (68, 132) -tari, -tare essen 
(1). Ad. fruwe (5^, 1, 9), fruhe (21), froe, 
frue, fru, morgen (8), zu m., ze m. (76), 
zu m. frue essen. vro etten (23). fru- 
stucken (4, 74). an-peiüen (74), -bijóen 
(76, 132), -biten (11). jan-, jane- (68) 
-taculare des morgens essen (110 &e.). 

*Gentatoranpeifer, fru-stucker, -esser 
(14). 

*Geentea v. Gyneceum. 

Gent-, gew. gene-, ent- (77) -iana, 
genti-ona (87, 146), -niana (Sum.), genetia 
(24, 47) (£. eieuta 104, eapparis q. v.) 
hd. nd. en-cian, -cia (93), Ad. -tzian, 
-tzyaen (132), -ciane (24, 47), -tzion (s7, 
146), -zigan (1), -eien (3), -ezen (21), 
-tzeyn (77), -ci (18). hemera (86, Gt.) 
hémer (Sum. scertwrze (105). buchile 
(104). ags. feldwyrt (942). 

*Grentieulum spángl (1). 
*Gentifolia (s/. cent.?) v. Balaustium. 

Gentilis hd. nd. heyden. Ad. heyde. 
heuden (13). heid (68, 110). ; 

Gentilitas heyden-scehaff (19), -seap 
(11). 

*Gentiniana &oe. v. Gentiana. 

Gentos (7. decem : viginti &6. Br. &e.) 
zehen (8, 74). gentus ezene (9). 7. decem ; 
ginta 1. docem; gento gr. ?. centum lat. 
(16). 

Genu Ad. nd. knye, kne. kny (55, 
17, 110). kney (8). knuwe (16). knu (93). 
knü (6). knui (76). pl. knoe Z knee (85). 

Genua (cv.) gennau (126). 

Genuale aim paht- Z7 chni-lachan (&t.). 
gemule lachen (Sum.). 

Genuflexio knye-beugunghe (19), 
-boginge (11). 

Genuin-us dens, -um ntimum £& d. 
(136) eyn langetzant (132). ags. tuse (aus 
tunse verb. 136). 

Genus slecht (77). slechte (23). ge- 
sl. (5^), -slegte (99), Ad. -slecht,. -slicht, 
-schlecht, -sehlácht (134), -sehehlecht (6). 
kunne(8). gestalt, vber-g. (superior forma, 
species nf. f.), muglichkeit, art, form 
&c. (65). eyn gesamment anbegyn (Z) 
vnemlieh stam (9 Ann.) eyn formelich 
stam 7 eyn sammende 7 eyn begynde 
(15). 

*Genus v. Gena. 

Greo-mantia, -rnatio (76) gauklery 
7 zaubery (110). eyn gokely of touery 
(132). wichelye (109). 

*Greomen geslecht (11). 

Greo-meter, -miter, / -metra (66 &e., 


110 &e.), ? -metrieus (q. v.) eyn kunsti- | 


ger (17, 28) der metinge (23). meyster 











GER 


messer (8). messe mayster (9). meyster 
der meschung (18). ein erdtrich- (64), 
lant-of wasser- (132 sim.) -messer. er-m. 
der erden (91). 

*Geometra (cf. prc.) mef) konst (8). 
OR der messunge (5b, 91). erdmesser 
93). 

Geometria libmessendi (93), messe- 
(9) -kunst. ein k. vor messen (110). ein 
konst van lant-m. (132). - 

Geeometrieus (cf. geometer) hd. eyn 
ko-, ku-nstiger der meDunge szm., men- 
Schung (1). messer des ertreichs (67). 
meister der messung des ertrichs Z lerer 
der meisterlichen messung (75). meister 
v E (110), lant messinghe 
132). 

*Greomiter v. G'eometer. 

*Geon (7. fluuius paradisi t fons qui 
cedron dicitur 66 &c., cf. gion) riuier Z 
paradisus (11). 

*Geordium v. Gerodium. 

Greorg-, gerog- (T), geort- (152), 4 
geor- (V, 66 &c.) -ieus (7. ferre-mus, -ug) 
irdenf) s lantwynner (107, 132). lant: 
zwinger (se 68, 110). 

Greorg-icus, -os (88), -us (132) acker- 
man (110, 132). buwer (88). 

*Greorginium (7. milium solis) stein- 
saamen, klein meerhirse (143). 

*Greorieus &oc. v. Geeorgieus. 

*Geornatio v. Geomantia. 

*Geotalis v. Gehennalis. 

*Gepa, 7 sepa (15) holtz hepe (8b). 
gnyp (7. su- 7 sa-ltrum su£oris 75). 

*Geptio (zwischen forceps und grati- 
eula gratell) cambr. crat (Zeuss). 

*Gera v. Gerra. 

*Geracium v. Seracium. 

*Gerala (tina; cf. gerula) zuuipar 
(Gl. Cass. Gf. Dz. Wtb. 169). , 

*Gerale v. Girale. 

*Gera-, gero-logodion, -logodium, 
-lodion, -lodium (cf. gerapigra) 2. vn- 
gentum 1 sacrum (16), electuariwm red: 
dens vocem deperditam per caducum mor: 
bum amissam (66 &c.), ad restorandam, 
vocem dc. (11 &e.). stymme salbe (8, 17). 
St. 4 s. (sic 9). 7 heyhig (8, 9). 

Geran-ium, -ogeron v. Eehinas- 
trum. 

*Gerans v. Gerro. 

*Gera- (V, 15, Gl. m.), hiera- (Br.) 
-pigra, -pira (1), ? -pitagra (G1. m., Br), 
girapigra (Gl. m.) (aus tep& mxpa cf. 
geron 4. sanctum, Gl. m.) latwer-ig (175), 
-ge (V). pigra 2. medecina et anterpr. 
amara, (Br.). 

*Geraphales v. Gerophanta. 

Geerarchia v. Jerarchia. 
 *Geratiuus v. Giratiuus. 

*Geerbo alb-i (872), -aà (146) wisger- 
már; g. niger swartzgermár (Il. c.). 

Gerendu-s, -m zu dune (1V sem.) 
tunne (9), tragende (17). 

*Gerens v. Gerro. 

*Ger-eotinus (76), -rotinus (66 &e, 
110 &c.) -ronaceus (129, s/m. Ki.) 9. mue 
gatortus. 

*Grerepea v. Gerophanta. 

Gerere hd. nd. dragen. hd. tragen.- 
*Gerescenium v. Gerothonium. 
*Gerg-rites (64), -ites (123) hirf). ge- 

guers hirsen (73). 


GER 


Germana Ad. swester sim. vatter 
w. (ez parte patris 15). geschweste-rn, 
ar. -r (pl. 64). nd. zuster (11, 132). ein wase 
D). Ad. teutsche, teusche (se 151), tutsch 
;9)), dutsche, deutsch (152), dufe (18) 
'awe sim. duch frau (21). tüschz frow 
6). duytsehe vrouwe (132). dudesch 
rowe (23). tusche frowe (68). 

German-ia, -ea (5^) (z. alamania 
5) lant-schaff (19), -seap (11). tutsch- 
(6), tüsch- (6), dutsche- (5), dutsch- (19), 
ucze- (13), duBe- (18), duche- (21), 
udesch- (22), dudes- (23) -lant. nydder 
utsch- (17), neder dutzh- (b^) -lande. 
E x (1, 71), -tutsche lant 
[5). 

*Germaniare v- Germinare. 
*Germanitas indüus (cf. generatio) 
zwilinges eben alder (9 Ann.). 

Germanus hd. bruo- (76€), bru-, pru- 
l, 66, 67), nd. brue- (11) -der. ein bru- 
er, der von der muter ist (110) von 
er m. wegen (68). recht (9), rechter 
3) br. eyn broder van der moder we- 
en (132). einer muoter kint (93). eyn 
eutscher (66, 70, 134, 151), tutscher (69). 
yn teutscher (67), deutsch (152), dut- 
che (133) herre. dusche (8) . eyn dut- 
che (5), dutsch (110), deuez (4), duytsch 
132) dufer (18), duch (21) dudesch 
23) man. einer v dutsché lande (17). 

Germen (7. ligustrum 5, inicium lo- 
js, genimen, generatio, fructus) frucht 
1, 19, 75) des menschen (15). vrocht (11). 
:moppe (19). hd. vzschofe (8^), vBschof. 
itscot (99). anschoez ? entspringunge 
9). hd. sprof). schuB-, schóf-ling 7 bro-tz, 
ts (65). brofà (V, 65). pro, var. pros, 
0n den baumen; pluet (75). brosse £ 
olz (95). blute (3, 4). blust (64). blie 
91). hd. kym-e, -me (3), -ung (65). ge- 
lechte (132). geschlecht o. soom, var. 
amen (110). 
^ Germ-inare, -inere (185) -aniare 
6) Ad. fruchten (1, 23, 3), frochten (b^), 
jluwen (10, 67), bluhen (1, 152), blowen, 
jlohen (3), bluen, bluyehen (133), blügen 
6) bligen (49), bláen (151), blieen (76), 
juen (69, 74, 75), blum-en (12), -men 
21). nd. blo-gen, -yen. Ad. vÜ-springen 
85, 76), -sprief?en, -spryssen (69),-spritzen 
68), -laDen (12). auf-spriessen (151), 
Spreissen (67, 152). aus entsprissen (9), 
»pruten (23). hd. brotzen (65 varr.), 
oroBen. uff staen (7. surgere 18^). gru- 
jen (8, 9). grun (17). gesprossen, sáen 
134). seen (66, 70, 151). seyen (69). sehen 
133, 152). wntspringen (79). bringen, 
xymen Z kümen (65). 
*Gerneta glis-, var. gli-uogel (75). 

*Gernobita 2. émberbis mon habens 
barbam (16). Cf. Gi. m. v. grani. Goth. 
Wtb. vv. grans. kinnus. 

Geroceomium v. Gerothonium. 
*Ger-odium, -ordium, -nodium, 
;eord um (Sm. 4, 165) (?nstr. tewtoris $. 
]. BPirtus qg. v. vert-ebrum, -iculum, 
alibrum) Ad, wirt, ein würten an einer 
spille (6), wirten (12); wi-, we- (74), 
Wu- (75) -rtel. nd. werue. an- (1l, 75), 
en- (74), ain- Z ein- (75) -spin. spindel 
(76). spynnel (7). eyn weyff haspil (5^). 

*Geerogicus v. Greorgicus. 

*Geroldinga v. G'oderdigum. 

*Gerologodion &oc.v. Geralogodion. 





GER 

*Geron (7. dracontea q. v.) kron- 
schrot, -kraut, -chwurtz (74). chranwrze 
(105). kraneh worez (9). krank wort (47). 

*Greroniea gar alt (8, 9). geront-eus 
i -ieus 7. senilis (Br.). geruncus 2. valde 
senex (16). gerunta f. senex 4 sacerdos 
(G1. m.). 

*Gerontea vo. BErigeron. 

Geeront-eus, -icus v. Geeroniea. 

*Gerophant-a 7 -us (st. hier.) pfaffe 
7 prister (9). geraphales z. sacerdotes 
vani; gerepea ?. dignus sacerdotio (16). 

*Gerotho-nium(:76), -econtium (Pap.), 
gerot-ochonum (74), -ecomium (Br.), 
gerescenium (: senium 76) 4. hospitale 
sim. (Ul. c.). spyttal o. stat do man allt 
leute ernert (74). Cf. Gl. m. v. geroco- 
mium. 

Gerra, gera (16) (7. mendacium, nuga, 
piscis insipidus; im pl.sepes ferree circa 
altaria, et choros 16, Br., Qus gerr-ae 
2 -es, Yéppov ) hd. stechel (19); stiche- 
(133), stich-, stick- (6s) -ling. steke-linch 
132), -line (11). ein steyelyneh (97). lu- 
gen (74) eyn yseren traly (132). pi. 
eyn ys. gerempze of tralye ante chorum 
(20.). en ys. tralye (11). eyn gaddir ysen 
(19). eyn ysen getter a.ch.(110). eysen- 
gitter (74). 

Ger-ro, 4 -ens (76), 7 -ans (4. enu- 
chus 74) lieger, lug-ner, -entrager, -en- 
hafftiger (74). logen-er (19), -e (11), 
-aer (belg. 128). tandtman 4 brillenreis- 
ser; belg. beuselaer 4 clappaert (128). 

*Gerro-naceus, -tinus v. Gereotinus. 
*Gerrulus v. Gerula. 

Gersa vledermues (97). 7. blatea &oc. 
(G1. m. cf. blaecta, blata), baltea (Br.). 

Gersare (cf. sq.) v. gersa colorare 
bleneken (132), wyssen (110). 

*Grersus (cf. Gl. m. 9, 784. Dz. Wtb. 
642) blanck (132), blaneket (68). wy (110). 

*Ger-sutus, -tus (7« hir-tus, -sutus ?) 
i. aper scabiosus (16). 

Ger-ula, -rulus (21) (£ eenoue- 75, 
Sseenofa- :4 -etorium; nutrix; goste- 
rua 15 «us basterna q. v.) tragen dar 
vff man etwas tregt; esel da mit man 
die stein vnd morter vff die muer zücht ; 
radeltragen; beere.(75). bare (5, 122). 
eyn tragede bere (5). berwe (109). bore 
(22, 23). hd. mist-ber, -bern (-baar Fr. 
1l, 44), -berre (D); miste bere; rad- Z 
trag-per (74). traga, diorna, magozoha 
(Gf.). trag (1, 71). trage (9). drage last 
8). hd. tragerin. nd. dra- (132), dre- 
gersche. dregersen (152). dreugerschen 
(19). erueke (85). kindermeyt (125). 

*Gerul-asista, -us ga/l. sommier (122). 

Gerulator (cf. gerulus) ein seumer- 
pferd (110), -pert (132). 

*Gerulatrix dregesche (sc 23). 
*Geruleus v. Goorillus. Ceruleus. 
*Gerulus v. Girgillus. 

Gerulus (cf. gerulasista)?. suaspor 
negatio; weer wu. ?. suassor negotii 
(136), sé. suasor n., also micht ags. mit 
Oehler V. Leo!) Ad. nd..dre-, Ad. drey-, 
tre-, tra-ger. 

*Gerum v.Gerus. Serum. 

*Gerun-eus, -ta v. Greroniea. 

*Greruria (2. sen-iwm, -ectus) alter 
lebendings dings (74). 


— 








GES 261 


*Geru-s (9, 76), -m (8), -pineus (76) 
ain schin- £ bintz-huot (76). senideir 
(aus semdein) hut (8). seydin (ebenso) 
hut (9). 

Geesa v. Gesum. 

*Gesminum v. Jasminum. 


Gessa (7. telum; cf. Gl. m. h. v.) ghe- 
uerde (22, 28. 2« gesta geberde cf. v. 
gestum). 

*Gessacus (mons. Hung.) der scheg- 
kel (185). 

Gesta gepar (1l, 71). gepár o. tat (3). 
Gestabile drage- (132), drag- (110), 
tragen- (68) -lich. 
Geestamen fuora (Hpt. D, 203). 
Gestare hd. tragen. hd. nd. dragen. 
Gest-atorium, 4 -arium (75), 4 
-orium (est ?llud in quo al. portatur 110 
&c., locus ad. quem al. p. 66 &c.) drage 
(8). trag-geschirr (75), -istvol (127). reff 
(49). stat dohin man etwas tregt (74). 
*Gestibilis tráglich (134). 
Gestieulari (4. gaudere tripudiando 
19) gaukeln (19, 75, 110). kokelen (11). 
gockelen o. gesten machen (68). gokelen; 
bljde siji; vroelicehe gesten m. (132). 
frolieh ding dryben (110). firfantzen 
(114). ver-dragen (12), -slaen (10 &e.). 
Gestieularia póssin f. (126). 
Gestieulatio (4. q. -Ium q. vj) wig- 
unga (120) winckunge 2 geleBe (100). 
gaucklerei (75). 

*Gestieul-ator, -or (132) Ad. gau- 
(15), geu-, gey- (21), nd. ko-keler. czeu- 
berer (9). spilman (8). eyn borden off 
vreuden mecher (132). ein freuden- (110), 
schympff- (68) -macher. 

*Gesticul-um, £ -acio (3) betri-gerei 
(8), -tung (4). 

*Gestilis Ad. (allgemein) drege-, dregec- 
(18), treg-lich. drachlie (23). 

*Gestiolator (qui mores alicuvus solet 
agere et exercere, untersch. von gesticu- 
lator) ein gonterfeter (68). 

*Gestiosus begerlich (11, 19). 

Gestire hd. nd. geren (99), be-g. 
mendin (127). frawen £ schrecken (9. cf. 
Sm. 8, 506). vbin Z schreken (8). saltare 
pre leticia in sedicheit (132). zablen; 
haderen vnd kriegen; zancken; grinen 
mit worten 2. rózari (35). sich baren; 
gumpen von freuden (126). 

*Gestorium v. Gestatorium. 

*Gestulator dreger (17). : gerulator 
— gestula 2. nutrix (99): gerula. 

Gestum Ad. geberde. gheuerde (23. 
cf. v. gessa). geverte (5). ghe-bere Z -lot 
(22), -lát (23). dayd (19). daet (11, 132). 
gethat (110). werck (110, 132). hd. eyn 
geschyt (21), geschicht. 

Geestuosus (7. litigiosus q. v. 15) 
dT 7 boerdelieh (132). iebig 7 syttig 
110). 

Grestus s. píc. kiparide (127). ge-berde 
(6, 95), -bert (68), -berd (4), -byrde (5^), 
-dragen (8), -tan Z -wirket (17), -lasse 
(13), lat (79), -laet (99). glaeD (19). glat 
(85).'an getragen (9). ein manijr of ein 
gelaet, om wat zo doen (132). ein man- 
E (:manij?) iebung der glyder 
(110). 

Ges-um, -us, -a, geza (18), ies-o 
(159), -um (92), gela (a/ph. gesa 69, 134) 
(à. gisarme 129) gewere (18, 21). kno- 


262 GID 
2 clo- (19), klu- (11) -ppel. küle (gesus 
11) kule (13, 133). keule (152). streite 


kewl (9). Ad. kolb, kolbe. turnir kolben 
(75). kuse Z kolue (132). pertisan (Chytr.). 
hel- (93, 134), hellen- (68, 76), helm- (74, 
110), hal- (69) -bart, -part (74). 

*Gesus (unt. vongestus) gewirket(11). 

*Geta uriunt (130). augeldiner (74). 

*Getia v. Auantia. 

*Getispex (aus getia Gl. m. »« extispex 
sim.) wyker, wychler, boeter, wairseger, 
towener (147). 

Getulia eachunni (Gf. 4, 110). 
Geetura v. Geeula. 


*Getus (v. gens; anders Gl. m.) volcek, 
landt-v. (74). 

*Geza v. Gesum. 

Gibb-er (oft in pectore), -ar (23), -o 
(15 varr.), 1 -erus (66 &e.), 7 -ertus (134), 
-us (oft im dorso), giber, gippus, gyp- 
pus, gypb (136) ho-vir (95), -uer (23, 91, 
130, Gf.), hd. -fer, -ffer, -ber (5), -bber 
(19), -Ber (21), -ger (66, 70, 111, 126, 151), 
-cher (85), -ker (1, 9), -eker (4, 75). huber 
(133). hever (79). ags. hofr (94), hosr (szc 
136). hoffir en dorso gibbus; h. in dem 
hertzen gibber (8). gibbus hofer vff 
dem rucken (68). eyn houel vp dem 
rugghe (132). houel (11). boelt (99). buckel 
(15). eropff (17). leisten die einer vff 
dem ruck, var. rucken hat (75). gupios 
houer (121. cf. Dz. Wtb. 176). gippo, 
£ypso, cippo houare (Gf. 4, 838). Deuten 
die Glossen hauf, hirchof szm. v. cippus 
auf gleiche Verwechselung? gippus, gib- 
bus auch adj. houarohter sem. (Gf. 4, 
838 sq.); Sceleher (b. 6, 479), wo cippus 
sciluf (cf. scirpus) kaum einer Mischung 
mit dieser Glosse verdüchtig ist. 

*GHbb-erus, -orus &o. v. -osus. 

*Gibboseus 7. stimulus carnis; m. pr. 
populi (6). 

Giibb-osus, -orosus, -erosus, -rosus, 
-erus, gibosus (15 var.), geber- / gyper- 
1 gipp-osus (Gf), gippus houer-other 
130, sim. Gf.) -echt (5), -ich (23), -dich 
t2) hofer-ich (91), -icht (67), -echter 
o, -etht (76), -achtig (68). heverich (19). 
hoffer-et (1102), -icht (21), -ig gibb-osus; 
-erosus id. 4 -tig (69, 134). Aehnlich un- 
tersch.: gibb-osus hog- (66, 10,151), hogk- 
(9), hoek- Z hof- (152), hack- (133) -ericht, 
7 huberiehte (133); -rosus hochfertig 
(Voce. ex quo), kropfecht (9). ein hoffer- 
ichter (18), -recher (1). huffrecht (8). 
houel-ieh (11), -achtich (132). hokeret 
m hoekericht (4). eropp- 2 hoger-echtig 
10) pueklat (3). bocklot; buekbuster 
gibb- 4 squal-osus (75). boeltagteg (99). 

*Giber &c. v. Gibber. 

Giberia v. Gigeria. 

*Gib-, gibr- v. Gibb-osus. 

*Gibsa v. Gipsa. 

*Gibsmus, gybsum v. Gipsum. 

*Gibulum v. Gabalus. 

*Gid, git, gith (74 &e), ghith (85), 
gyt, gythé (74) (7. nigell-a 7, 74, -um 
74, vigellum 110 &c., vigilla 76, ortisis 
q. v., arthisis D^; est similis cim?no, sed 
dryortig 110, drykant 132) brenwrz (87). 
brotwrz (131). prot-uurz (EOS -wiz (127). 
oneruyt (132). vnkrut (68, 110). ueltchu- 
mich (121). schwarzer kumel (74), kümmich 
(148 sim.). rys (git 4. rys lat.? 94. cf. 








GIL 

Gl. m. v. ris) rif (18). ryf) (5b). rie 
(21 &e.) reys den man ist yn der vasten 
4. d. i. reib mper. cf. agrostemma 
githago «nd coronaria mebst Beschrei- 
bung bei Nemn.). (gitris, aws git ris? 
riet (V). ries (97). reyf3 (3, 74). reys £ 
rate (9). riys (13). ryBch (10). ryessh (12). 
risch (5). ratin (85). raden (47, Fris. &c.). 
ratte (74, 95). ratt (74). sehaabab (126, 
143). he- (1), hed- (19) -derich (cf. orti- 
sis). st. catharinenblum (143). 

*Gifpa (st. gispa) gasp (147). 
Gigantomachia rijsenstreit (15). 
Gi-, gy-gas Ad. rise, riese. risse (5), 

riüe (75), ry (4), riB. (76). rese 7 hune 
(bb, 22b sim.) ree (3). reQ (17). hune 
i hewne (74). reek (74, 75). recke (22). 
helt, var. held ; gigas gemine substantie 
eine riBe zweier nature, var. gigas ge- 
mein (aus gemine missv.), substantiale 
uA zweier natuer (sc /), sceut est christus 
65). 

*Gigates v. Gagates. 

Gig-, 7 gingr- (125), 7 gib- (Ki.) -eria 
rampampen (ez multis obsonjis decerpta 
125). 

[E -aSia, -atia v. Gymnas. 

*Gignasium v. Gimnasium. 

*Gignasophista v. Gymnosophista. 
Gignentia fruchtbare ding, sc. ecker, 

wisen (65). 

Gi-, gin-gnere kind wynnen off beren 
(132). hd. nd. ge-b. hd. gebern. begern 
(sze 21). kyxideln t kinder haben (9). 
tragin (8, 9). nd. telen, tielen (11). 

Gignia v. Gingiua. 

*Gignosa est vana gloria (16). 

*Gignus v. Gingiua. 

*Gigrenus v. Girenus. 

*Gilbea gele roit (1). 

*Gilbedo &oc. v. Giluedo &c. 

*Gilbiba v. Gilluba. 

*Gilesia troff, treher, zeher (74). 

*Gil-fedo, -bedo, -uedo, -fitas Ad. 
gel-keit, -hait (1). vael- 7 geel-heit (132 
sim.) gelbheit o. gilbin (74). 

*Gil-fus, -uus, -nus (129), -bus, -iris 
(94) (z. dosinus, golinus q. v., melinus 
141, glaueus) tusinemo (giluus 127. cf. 
dosinus). Ad. gele, gelle (21), gel (3, 
76), gelb (1, 75), gal (4). Ad. nd. ghel 
(23), geel. ags. gelu, falu (94, 136. gillus 
color ferrugineus 136). bleych (10 &e.). 
val (110). vael (11). vaell (132). falb (68). 

*Gilisia v. Gelisia. 

*Gilliones agana (Gf. 1, 132). 

Gillo, gello 7. rusticus ineptus qui 
aliter bacal-is 4 -aris 7 luealis décitur 
(Br. méssverst. cf. Gl. m. 9, 193). vngeschick- 
ter pawr (74). gebuyr, kerl, ruystyer; 
velt-, acker-, dorp-, lant-man (7. baeea- 
laris, aboriginis &oc. 147). butzen- o. 
bóggen-mann (gello Fris.). 4. baucalis 
irdener napff (Ki. gelonis 7. b. (Pap.). 
gille ags. wagel (Gl. Aeifr.). 


Am 
LT 


*Gil-Iuba, -biba (8) (cf. geli-ma, -ba) |( 


gerbe (8, 9). 

*Gillus v. Gilfus. Miluus. 

*Gilnus v. Gilbus. Golinus. 

*Giluedo v. Gilfedo. 

*Gilui luud (141). 

*Giluieus (equus) gelb-, gelf-rof), -ros, 
vig. kest-, kes-prun, kesprue; falb-el, 
-ig, farbig (75 varr.). 





GIN 


Giluus v. Gilfus. 

*Gim 7. poligranum (76). 

*Gy-, gi- (76), gu- (9) -mbustio i. 
angusta habitatio (16). enge wonung (8), 
wanung (9). eyn gewonung (sec 11). 

*Gimen v. Gingiua. 

*Gimeus 4. venenosus a ginos gr. 6 
venenum lat. (16). 

*Gymmieus v. Gymnieus. : 

Gymnas, 9. -dis 4. certamen (110 &e.). 
streyt, ringung (71). ginna 7 nas adis 
i. nuditas € locus vbi aliquid addiscitui 
(16). gign-a (74, Gl. m.), -asia scm. (Gl 
m.), -atia (74) weckung (7. excitatio. 
mssv. dus exerc.); streyt; studier-umng, 
-stat (74). gingnas rugunge(sec9). grugae 
rangunge (8) gingnacio vorstellunge 
(89. st. worstelunge!). 

Gymnasiolum ein klein spyel- (132), 
speel- (68) -ban, spilbanek (szc 110). 

*Gymnasista v. Gymnosophista. 

Gym-, gim-, gin-, gig- (D, 75, 16, 
Gl. m.) -nasium Ad. blof) fechtung sum. 
vbunge, vb. der fleiBunge (8); rang- 4 
ler-unge (9); lernung (17), spele huif 
(19); spil-hus szm., -banck (110). spuel 
huus (11). spyelban (132). hoech- (132), 
hd. ein hoe, Ad. nd. hoch-schole (23) 
hd. -schule, -schul, -schoel (5, 132). hog: 
schule (21). hoche sehul der fechter ? 
schirmschul (75). ags. baedstede (z. ter- 
mas Gl. Aelfr.). gacium worstelinge (19). 

*Gimnasius truglicher, listiger (74). 

*Gym-nieus, -mieus kempff-, ring, 
spring-, streit-stat (74). 

Gymno-, var. gino- (75), gigna-so- 
phista, 4 gymnasista (147) lerer des 
kriegs o. vechtens, schirmmeister (75). 
in der schole eyn meister of doctomn 
(141).gzimnosophice sunt exercitati deco- 
res (76. sí. doctores). 

*Ginder v. Ginger. 

Gyn-eceum, -ecium (88), -cecium 
(91), gen-iseum (17), -ezetum (8), -eseum 
? -echeum (9) z. lupanar € textrinuwm dc. 
(Br.). frawen-zimmer(ss, 91), -webehaus 
(9). frauwen webe huf) (8, 17). gene- 
seum est opus í(extrimum t locus de. 
(11). -solum est dupf t. 7 gezüg (6) 
-teum est domus meretricum i plueck d 
lana (19). -eeum  vlocke £ déc. lama, 
-zelum est textrinum en towe (23). geni- 
tium ags. towhus of wulle (Gi. Aelfr.). 
gena-cia, -sia 7. prostibulum (occ. ex quo, 
Gemmae; »« ganea?). gentea 42. domus 
meretricum ( 76 ). g£en-icium, Z -ieculum 
i -etagia (14) ?. camera 4 domus textoris 
(76); text-orium (75), -rina 7 ipogeum 
dunek (74). genez (Sum.). weber werck- 
stat (75). genetarius gall. tisserand 
(122). 

*Ginfex v. Cimex. 

*GHn-ger (68, 107, 110 var. 132), -gir 
(110), -gerus (68, 110, 132), -der (19, 23) 
(cf. gigeria) (ein) kuchen (110). euychen 
110 var., 132). kuycher (19). cucker (68). 
kuken (23, 1017). 

Gingiber v. Zingiber. 

Gingidium v. Visnaga. 

Gingina v. Gingiua. 

*Ginginarius (. ad ginginam perti- 
néns Br:) die tot der geburten hoirt (14). 

*Gingir v. Ginger. 

Ging-iua, -ina, -ifa, -uina (94b) 


GIP 


uua (4) -ipha (2), -wina (3, 4), -niua 
6), -ua (141), -inpha (55), -ula, £ gig- 
us (75), ingwina (3, 4), ingua (949), 
nia (a/ph. ing- 76), gignia (141), 
ngna (122) (ziele Formen im G1. m.) Ad. 
jant- (4, 132), zand- (1), zan-fleisch; 
m-fleusch (11), -fley be (21), -fley, -fleys 
2); ezene fleys (13), zayn fleye (133). 
]. tant-vleisch (147), -ulesg (99); tanne- 
2), tenne- (23) -vlesch. ags. todhreoma 
43), tux (945). die bildern (128 &e. cf. 
£. 124. Gr. Wtb.). bild-er (93 &ec.), -ere 
ris), -erlein (Ob. wet. bellerchen jX.). 
lere (p£. Sum.). zahn-bilger (ki?). ginto 
in (8. 2« gentos?). gingwen (3), gimen 
8) 7. mandibula. 

. Gingiuula bilderli (Piet.). 
*Gingnas &c. v, Gymnas. 
*Gingnere v. Gignere. 

*Gingniua v. Gingiua. 

*Gingreria v. Gigeria. 

Gingrire (anserum) gacken (125). 
agen 7 scehnaderen (126, Fris.). 
*Ging-ua, -ula, -wen, -wina v. -iua. 
*Giniseulas v. Sarda. Geniseula. 
*Ginna &e. v. Gymnas. 
*GHinnasium v. Gymnasium. 
*Ginnettus v. Gennettus. 

*Ginnire (cf. gan-eo, -nire) mer 
)rechen (1). 
*Ginos v. Gimeus. 

*Ginosophista v. Gimnosophista. 
*GHnto v. Gingiua. 

Gion, gyon (2. nilus 65; locus obi 
alomon fuit imunctus 110 &c., dar sal. 
art gesaluet 134, da sal. was gesalbet 
8), physon, tigris e£ eufrates (gipon, 
ison, eipris, eufrates 76. cf. phison) 
Az Sint vier wasser, dye vz dem para- 
se flesen (5), dye do uf. dem erdeschen 
. fiessen (18), die au. dem paradeyf 
yessent (66 s/m.). dat sint ver water 
e ut deme paradise vleten (23). 
*Gypb v. Gibber. 

*Gipeius v. Gipsum. 

*Gippas reis (77. ,s&. gygas/; of. 
Ipsa rist ?). 

*Gippsa v. Gipsa. 

*Gippus &c. v. Gibb-er, -osus. 

Gypsa v. Dipsa. 

*Gip-sa, -psa (76), -sum (q. v.), gibsa 
9) (7. sca-ta 7 -dea, pes ligneus 15, 97) 
d, steleze (3, Mss. mog.). vruwe- (bruwe-? 
4S knuwe-?) -st. (bo). steltz (75, 76). 
nye-st. (74). steleh (49). stelte (11). 
elt (97). vtilis est gipsa adhuc vtilior 
i pes ipsa, (16). 
*Gipsa, 7 ypsa (16) (cf. hispa, gipsum) 
n rist flachs ; ef. dec. terra, tenax (16). 
aseh reyste (9). parbalk (7. gipsula 8. 
, sparkalk cf. gipsum &o.). 

*Gips-are, -olinire(3) kelcken (8, 4). 
yDen o. tynchen, var. wissen o. teu- 
hen (64). 

*Gipsare steltzen (74, 15). auffsteltzen- 
een (74). 

*Gypso v. Gibber. 

*Gipsula v. Gipsa. 

*Gipsum kruck seaea ? steltz (74). 
EU harstingel (1). kornstengel 
[5). 

, Gipsu-m, 7 -s (64), gybsum (alph. 
1p- 134), gibsmus (17), gispum (68, 
33) (7. terra, vnde. fiunt. vitra; t. tenax. v. 








GIR 


gipsa) hd. spar 4 spat. spat off spair 
(132). spade; spare caleke (17). spar- (2), 
sper- (1) -ehaliech. Ad. nd. spar-, spere- 
(10), spher- (125), spat- (b^), spat- (12) 
-kalek. spárkallik (109). speir kal (13). 
sper 4 spor (18). spaaet (23). eyn spad 
(21). gibs (7) spatt (6). gybB (69, 134). 
gybs (110). gipD (68). gyps, var. gypb 
(64). kryde (8). ereyde (9). 

Gipsus (7. lapis castratus calceis 16) 
spar- (47), sper- (24) -caleh. spor- (1, 2), 
spar- (9) -kalk. ags. spar-en (136), -aen 
(94. sparen me, plaster Bosw.). sper- 
cale (85), -lacken (19. vgl. 11). spartele 
(Sum. V). leerken (? Z ferra vnde witra 


Jiunt ll. : aln. ler mnord. ler Thon?). 


mergel (100). gipeius 7. de gipso spar 
kalck (4). 

*Gira solis, 7 gyro-s. (74) ringelplum 
(14). sonnen wyrbel (9). sunnen-wervel 
(41), -werbel (24), -w erbere (85). dirack (3). 

Giraceulum vmblautf (19 sm.). vmloep 
(11). eyn omloeff, cum quo pueri ludunt, 
eyn dreymolchen (132). moelleken dair 
mede die kynder tegen den wynt lopen 
(147). wint mole (17). trendel (:4. cf. 
Fr. 2, 385b. Ziem. 475). 

*Girada (nach Gt. deutsch) mageraten 
(Sum. cf. sigillum salomonis). 

*GH-, ge- (8, 9, 22), i- (74) -rale polle- 
ge (22), -ye (22b), -ne (10, 22»). polay 
(y bolen (13). eyn wende rait (10). 
roddel (12). korbe (8, 9). seru (22^). 
schrawb als an einer presse (74). parss 
(147). 

*Girancia (cf. butros?) eyn dicke 
seil (17). gricena dick seil (8, 9). 

*Girapidis v. Gradipes. 

Girapigra. v. Gerapigra. 

Girare (Z. orbieulari 75) Ad. vmb-, 
nd. om- (132), vm- (11), hd. nd. vmme- 
winden, -gaen (11), Ad. -wenden, -gen. 


ymme wynen (19). hd. winden (18 Mrg.), (16) 


wenden. reysen (9. sz. reyfen? cf. girus). 
weltzeln (11). scheiben;schibelicht vmb- 
tribenZ-lauffen Z -keren 7 triben; sehru- 
ben (15). drewen (110). dreyen (132). vmb 
vnd vmb bewegen, zu ring hinvmb (65). 

*Giratiue vmbwindig (3). 

*Gi-, ge- (a/ph. gi- vel -ratiuus (?. 
girrosus 4 erionius 76) hd. vmb-windig, 
-wendig. nd. vmme-windich, -wendich. 
runt (18). 

*Girauitas (sí. grauitas? grandeui- 
tas? cf. graeeuus) suthch alder (17), 
uber-a. (8). 

*Gireus v. Girtus. 

Gyrenosus v. Girouagus. 

*Gi-, gig- (23) -renus (7 peger 28, 
:6) drege (8). treg (9). trach (23). Cf. 
gliri-russlefferiger (74); -eus, -us slapp-, 
vaick-erich ; loey, traich, vuyl (147). 

*Gireraniea v. Vrtiea. 


Gyrgathus (qopya90c) das albern 
thorn o. taubetenhauss, n. dulhuys (116). 

*Girg-, gir- (185), 7 gar- (75) -illare 
winden (1, 75). garen w. (132) gar-w. 
152). hd. nd. garxn w.; haspelen, hesplen 
(76). weiffen (9, 4). 

Girgillu-s, -m, gi-, ga-rillum (75), 
gir-illus, -rus 7 -tus (75), 7 -tils 4 -ti- 
lis (74), gurgill-ium (77), -us (147), ge- 
rulus (17 &e.) (7. anclia 147, testa-bulus, 
-llus 75, mataxa Sm.) wyndel (74). winde 





GIU 263 


(D. eyn w. ober eym born (17). born 
haych (19). puthaec (11). rat eyns put- 
tes (147). rolle ouer ein putz (132). ga- 
ren- (97, 132), Ad. garn-, garne- (93, 98), 
gerne- (225), grane- (85) -winde. eyn 
garen- (1l, 4, Sum.), garn-roche (Sum.), 
-rocken (1, 2, 4, 75), -rock (8, 9), -stall 
(Sm. 3, 626), -stock (10), -steyn (55), 
-schran (b &e.), -schrag (18). sehrag (74 
sehrin (21). weiffe (3, 11, 4). Ad. haspel. 
zug-h. (74). h. zu winden, var. zu den 
wunden (75). klugelstock (77). an-, varr. 
ein-spin (75). ein  spinn (sec 75b). 
schybe (13 Mrg). poley (8, 9). wep-, 
wepff-ram (girillum 75). 

*Girgrum (cf. prc?) garn (9). 

*Giriciaecula v. Grirouagus. Girun- 
eula. 

*Giriginacula v. Giruneula. 

*Girill- v. Girgill-. ; 

*Girinaeula v. Giruneula. 

*Girofagus v. Girouagus. 

Girofaleo gerfalk (93). 

*Giro-gauus, -nosus v. -uagus. 

*Girophagus v. Girouagus. Girun- 
eula. 

*Girotraphus v. Giruneula. 

Girouagari vmblauffen (19 sZm.). 
vmlopen (11). 

Giro-uagus, -fagus, -phagus (76), 
-gauus (7, 74), / garriuagus (75) Z. qui 
calcat motam illam, sc. giriciaculam, 
per quam lapides et cimentum super 
murum mittuntur (16); 27. flico £ fluctiua- 
gus 4 expertus (75). suíhharo (acc. Gt.). 
hd. vmb-lauff (10), -leuffer, -lauffende 
110, sim. 132), swayffer (74). vmloper 
(1 umbelopre (99). hd. nd. wilde. vn- 
stet-ig (4, sm. 65), -er 4 witfarender 
menseh (75), -ter Z radetretter (7. giro-, 
gyre-nosus 74). 

*Gyrra (7. q. biretum q. v.) korkappe 


*Girria spul eysen (9). spul ysen (8). 

*Girrosus v. Giratiuus. 

*Girrus v. Girgillus. Girtus. 

*Girtils &c. v. Girgillus. 

*Gir-tus, -eus (76) 2 -rus £ -illus 
(75) (V. gerodium 7 vertebrum 7:5, ap- 
pendieulum 4n fuso) eyn wyrtel (4). 
ain wirtt (76). en- (76), ain-, var. an- 
(75) -spin. 

*Girum (cf. girillus &e.) v. 'Tradu- 
lus. Girus. 

*Girun- i girina-, var. girigina- (15), 
giricia- (76) -cula zug rad; gi-, varr. 
ei-rotraphus qui calcat istam rotam (15). 
girophagus 2d. (16. v. girouagus). 

Giru-s, -m (cf. perifera) hd. vmb-, 
nd. vmme-ganck (girum 11), ^d. -gang, 
-chrayzz (1) -lauff (19). kreib (75 &e.) 
des vmbgangs (75) circkel (110, 132). 
ront (8). eyn reyffe (8, 9). reuffe (17). 
gar winde (girus 11). 

*Gis, gr. (6c, 7. hippuris &oe. schaff- 
tenhew d (143). 

*Giseleu v. Gaida. 

*Gispum vc. Gipsum. 

Git &e. v. Gid. 

*Gitula (aus situla?) 
(130), -l (G£.). 

*Gium (herba, aus geum?) cleber £ 
kaezen golt (17). 


salzlzge-lla 


264 GLA 


*Glaba (Z. glabella, diseermen caj- 
ds 76, diserimen q. v.) scheytil (8). 
schaitel (76). 

*Glabalis v. Glabilis. 

*Glabar v. Glabor. 

Glabella (7. scabies € muditas capitis 
i frontis cf. glaba, glebella) ein sche- 
del van dem hoeflt (132). Ad. schei-tel, 
-del (17), -dele (19). eyn kale stiren (4), 
sterne (3). kal stirn (8, 9). ein glatz (6s, 
69, 110, 134). 

Glabellus an hare (17). sonder haer 
off dat hoefft (132). s. haar (68). glatzecht 
o. kal (110). bartlof) (8, 17). licht (4. nu- 
dus ll. st. sicht? cf. glabilis). 

*Glaber v. Glabor. 

Glab-er, 7 -rius (75, 110 &e.), 4 -oro- 
sus (75), 4 -rio (74), -or (g. v.), glaver 
(&. calvus 136) grindig (75) grind &c. 
(74). glatz (9, Fris.). gnatz (85). glat (scut 
facies mulieris 110, 132). bloes, call, 
sacht (132). hurenspiegel (110). 

*Glabera v. Glabor. 

*Glabere (cf. glubere) schinden o. 
schelen (76). 

*Glaber-iosus (7. scabiosus 16), -osus 
gnatzecht (8). kretzig (76). 

*Glab-ia, -ra schaittl (1). 

*Glab-ilis, -alis (68, 132) (£z. caluus € 
lenis facie 66 &e.) kal (68, 110). kael (132). 
slechte (18). 

*Glab-or, -ar, -er, -rius (74, 7. scabi- 
eS 66 &e., -dus 68), -era (gall. teigne 
192), -ra (75) Ad. nd. grint. grind (6, 6s, 
15, 134) vff dem baupt (75). kretz o. 
schabe (75). genis-te (€), -t (21). gnyst 
(1€ &e.). rewd (66, 151). raud (134). rud 
(68, 69). reud-e (70), -en (75), -ig (67, 
152). test; vnbarter, kaler (74). plack- 
achtich; schorff zn facie (132). 

*Glaborosus v. Glaber. 

*Gdlabra (2. vertex 66 &e.) scheitel 
(9, 68). die sch. (110). sceidele (79). 
schayttel, gryndt, rawde, fel, hawt (74). 
scheydel (85, 11). die seh. van dem hoefft 
(132). wirbil (8, 9, 16). eyn werbe (17). 
kibilla (Gr.). 

*Glab-raà v. -ia, -or. 

Glabretum ein gall (112), haard (115). 
die àgerten (Hen.). 

*Glabr-io, -o (132) (V. homo s?àne pilis 
76, caluus & imberbis € timorosus 66 &c., 
in barbis 68, im-b. 132) grint (121, Gf.). 
grind, kretz, rawde (74). grinder; grin- 
tohter 7. yrurchus (Gf.). bartloser (76). 

*Glab-rius v. -er, -or. 

*Glabro v. Glabrio. 

*Glabrosus reudig (75). 

*Glabrus (i. seabies 76) reidig (76). 
partlos (9). 

Glaeialis eysick (4). 

Glaciare friesen (10 sém.). 

*Glaciarii 4 islandi (canes) iflender- 
chen (125). 

. Glaeies Ad. yse, ysse (152), ife, if, 
yiD (19), ysche, ische (5), ey, eys (134). 
ys (11, 28, v6). iss (132). 

*Glacilis eisigk (3). 

Glacitare v. Gracitare. 

*Glacorare(9), grocallare (8) clappern 
(ciconiarum 9, cum ciconüs 8 

*Glaeus (7. color t dea maris, aus 
glaueus) gelbfarb (6). 

*Gladacia v. Glandaria. 








GLA 


*Gladeolus v. Gladiolus. 
*Glades v. Clades. 
*Gladiari (-re Gl. m.) schirmen (19). 

scharmen (11). schinen (11, 19). 

Gladiator (7. eondo q. v.) Ad. md. 
swert-, zweert- (11), swer- (13) -macher 
(75), -furber (74), -veger, -veuger (19). 
schirmer (68, 110). schermer (132). kempffer 
14). 

: atadiatus v. Rumpheatus. 
*Gladio v. Gladiolus. 
*Gladi-obolum, -bolum (76), -bulum 

(1454. scampnum in quo preparatur gladius 

76, eruginantur glad 15), -stulus (q. v.) 

eyn ort bant (17 &e.)). swert-, 4 furb- 

(14) -banck (75), -panek (74, 75). 

Gladi-olus, -olum, -ola, -o (8^), 
gladeolus (5^), glandio-lus, -sa (11, 1 
(. eyperus q. v., herba 1 paruus gladius 
hd. nd. swerde-l, -le (24), -lle (47). Ad. 
swert-el, -eln, -ele(85), -ach (-oIum Sum.), 
-elworez (11), -worez (3); schwertel, suer- 
tilla (127), swerutha (? 105). zwaerde (11). 
gelgleienbluorne (93). sehlaten-(64), schat- 
ten- (123), schotten- (125) -kraut. runde 
siegwurtz (143). ags. segg (94), secg (136), 
secgg -um, gladene -a (942). 

Gladiolus eyn swertghen (132), 
schwertlin (64, 68). 

*Gladipis (aws gladius piscis) wunt 

visch (9). 

*Gladistulus (cf. gladiobolum) ort- 

bant (16). 

Gladius Ad. nd. swert. zweert (11). 
merswert (péscis 93). gl. faleatus kurde 
(125. 7. q. korde Fr. 1, 538*. kürd machsera 
Alber. Lh. kardas &c.). sebel (91). 

Glanz 4i. gleba alliorum sim. (G1. m.). 

*Glana (i. oculorum vicium 35 v. oculi 
quod planea vocatur 16; cf. glama gr. 

My, lippitudo G1. m.; glamia — gramia 

Ki.; glaria q. v.; glaneula 7. macula in 

oculo 16) eithev (3. st. eiter). 

*Glanea v. Lucilia. 
*Glaneula v. Glana. 
*Glaneulium (7. glans) peul, v/g. druf 


5). 

*Glancum (7.prunellum &o.) spiling 
74). 
nanus v. Glaucus. 

*Glandaria (7. q. iuglandaria Gl. m.), 
gládarea, gladacia (74, 76) grab der 
kinder (74). hd. k.- (Mss. mog.), kindes- 
(76) -grab, -gal (8). 

*Glandela v. Glandula. 

*Glandifera (7. quereus) eych (17). 
alch (76). eyehbam (8). eykelboem (11). 

*Glandio-lus, -sa v. Gladiolus. 

*Glandis v. Glanus. 

Glandium eyn halDbrade (110, 132). 

Gland-ula, -ulaa (141), -ela (130) (7. 
sehrofula 93) eychelein (9). klein eychil 
(8). druos-i (141), -elin (130). truosen £ 
druoss 7 wider zend (93). druefó Z bule 
(64). trüsen 4 grützen an sewen (126). 
mamndel (111). 

Glandulosus trüDechtig (126). 

Glanis v. Glanus. 

Glans g. -dis Ad. eich-el, Z -e (5), 
-eln, -appel (8). aichel (1, 2, 4). aich od 
eykel (11). ekel Z akel (107). echila (141). 
ecle (99). ek 7 ekern (23). eekel off ecker 
(132). ecker-en (225), -n (12, pi. 41). ge- 
schoD, gschof (75). pl. glandes ei- 7 
bo-chillun (127). aichille (104). ekerne 








GLE 


(24). slingenstein (93). collum et gl. hals 
unt scroten ($5). 

*Glans, g. -tis hd. druse, drus, druf, 
druysse (152), drief) (49), drise (13), 
droDBe (21), truse (70), true) (4, m 
tru) (17, 69), trief) (68). md. dros. eyn 
sweer (132). geschwer (4, 75). beil (75). 
slingstein (74. cf. pro.). 

Glan-us, -dis, -is (4. cantius 112), gr. 
qAav(& (piscis) bolch 2 kablen (126, Fris.). 
schaidle (112). 

*Glare v. Gdlarea. 

*Glare ein schelf séeut £m muce (6). 
en schel (23). 

*Glar-e, -ea (7.'albumen 93) glar (93). 
witte van dem eie (99). wit remeke d 
wiB rudichen (8^). 

*Glarea (nach gladius) swert (13). 

*Glarea v. Glare. 

Glar-ea, -ia, -e, (85, 136), clarea 
(Gt.) (6. terra tenax, lmosa, 8b. cf. leta- 
men) Ad. nd. mergel. hd. mirgel (171, 4), 
leym, laym. leem (132). lem 2 ton (9). 
don (8). dyrr vnfruchtber ertrich (64 
erde (8, 9. nach leym &c.). ezehe (19), 
cley- (11) -erde. griesstein (74). griez 
(104, Sum.). grief, sandecht (Fris.). lette 
(10). let o. laim (76). lett o. dah (14). 
ags. cis-il (94), -al (136). chisilinga pl. 
(Gt.). gleissender sand (91). 

*Glareare (7. cwm glarea edificare) 
merglen (75). 

*Glaria (vé. albu-go, -men, »« sq/) 
ey wyt (141). 

*Glaria (7. oculorum vicium, 4. q. glana 
q. v, gramia Ki.) eyter (4). 

*Glaria v. Glarea. 

*Glario wintzlen (76). 

*Glar-is (gu90AOT0C Gl. m.), -ona 
(Ki.) est vna pars de confederatores (16). 
glaris im schweitzerland (Ki.). 

Glastum gewaid (126). gwaid (144). 
glaustrum est qd. herba (110, 132). 

*Glat-tire catulorum (141), -ire 4 -ilare 
canum. (Gl. m.), cattorum der catten ge- 
luyt, mauwen als en catt (141). 

Glaue-edo, -itas Ad. nd. geelheit 
sim. geilheit (4). gilbe (134). gilwe (69). 
vol gylby (110). gelfarbkeit (76). 

Glaucitare vox catulorum (Gl. 2 
mauzen, schreyen wie eine katz (Ki. 

Glauc-itas v. -edo, -oma. 

Glauc-oma, -onia, -itas (Gl. m.) (of. 
glaneula v. glana; claneonia) pra- 
hanougi (a5/. Gf.) augenflecke (19). 
ogen-vleeke (-blecke? 11), -fel (3). ein 
augen fel (4) eyn fleck (110 szm.), 0. 
fel (88) in einem aug, vp dat oghe (132). 
aug-mal (8), -mel (9). 

Glaucus, glaneus (a/ph. glau- 134) 
(4. giluus q. v.; color inter nigrum & 
album tenens medium. 4) hd. nd. gel. Ad. 
geele, gele, geel, gelle (133, 152), gelb 
(l, 75), geule e blawer (141). grauw 

ysen-varb (65). ags. heuui-grei (94). 
glauea wif vff einer siten Z gel (43). 

Glaueus (pésc?s) cofna (Gt. 4, 318) 
mer-uarwe (93), -farber (74) visch. 

*Glaver v. Glaber. - 

*Glaustrum v. Glastum. 

Glaux sehiel- (143), schell- (Xi.) 
-kraut. 

Gleba (9. frustum, durus cespes, arc 
gilla, terra, tenax t conglobata) hd. chnol 


. 


GLI 


o. sehroll (3. cf. Sm. 3, 509); erd-knoll 
(91), -scholl (Fris.); ein scholl erdtrich 
(64); scholle, seholl (v6, 141), elof) (125); 
erden-elof), -klotz (126). stucke (11). wase 
(Gl. Marienf.). resch (99, 107. resche Z torf 
eespes 107) Ad. leyme, leym, leumen 
13). nd. leme, leem. torf (125). weller 
(8). lette (12). proch, v/g. acker-n, var. 
-ern (75). seuo*b (Gt. 6, 410. cf. globus). 

Glebare (7. terram vertere, à arare 
4, à argere 3; rotundare 7« globare) pflu- 
gen 7 egen (9). plucken (17). zagker 

en (8). brochen (3, 4). prochen 7 ern 
75). leemen Z slechten (132). schlichten 
(110). hd. schibelecht, scheibelich (76), 
kugelecht, -et, syn well (67), rotund 
(110), ront (67, 132, 152), rund (66, v0, 
151) machen. dicke 7 senewolt maken (23). 

*Glebella (cf. glabella) scheydel 
mulierum (11, 19). 

Gleb-eus, -ius leymick (19). lee- 
mich (11). 

Glebo (4. rusticus, glebra arator lingua 
gallica 136) acker-man (T &e.), -er, paw- 
er, -man (74). ploeger (132). pfluger (110). 

Glebosus scholl-ig (75), -echtig (126). 
sehrollig (754, a/pA. 1522€). vol van cley 
erde (132). 

*Glebra v. Gdlebo. 
Glechon v. Gliconus. 
. *Gli-eare, -tare (8) irvorschin (8). 
erwuschen Z ervorssen (9). 
^*Glieelum v. Glicerium. 
*Glieenium wan geschirre (11). 
*Glieenum v. Gdlicinum. 

Gdlice-, glite- (16), gliste-, glisce-, 
glisse- (76), glisto- (1), gliso- (8) -rium, 
gli-seeritum (133),  -eelum (12), 
-Stenum (:4)(?. des?derzum cf. gliscere; 
nomen mulieris, n. amasie, quasi dulci- 
eula 110, duleedo amantes 68, dulce- 
duneula 132, duleorosa 76) hur o. mein 
begier (nomen amasie 34), daraus »« 
gliscere: Ad. nd. beger-unge, -inge, -te 
(132). begir-ikeit (9), -d (68, 76, 110). 
liebe (8, 9). lyeb- (12), lib- (10) -ehin. 
puel (gliceerium 74). eyn bule (17). 
sueDicheit (132). suessikeit (110). gli- 
comum, -remum meinsussigkeit (74). 

Glicerium giseliz (Sum. cof. polenta). 

*Gli-eeus, -eerus 2. éerreus 4 -teus 
i. de terra, factus (16), glis (9) erd-en 
(8), -eyn (9). tonen (9). donen (8). 

*Glicida pionie confectio amara, (41. 
cf. glycerium?). pionia (/a£.? 94). 

*Glic-inum, -enum (11) (herba) muer 
(11). mirryeh (19). 

*Glieire amserum voc (141). 

*Gliceomum v. Glicerium. 

*Glieonu-s (Gf.), -m (24), glic- 2 clit- 
onium (74), elico- (Sum. V), gliga- (131) 
-num, glechon (Ki.), cleucon (Gf.) pul-ei 
(131), -eiun (Gf.) -leye (24). pol-eia (Gt.), 
7l (Sum., Ki.) -ay (74). 

*Gliffefer v. Clippifer. 

*Gliganum v. Gliconus. 

*Gliremum v. Glicerium. 

*Glireum (pellicium) pilehin (Sum.). 

Glirio (7. eattus sapiens mures 66 &c., 
€t pro glire 132 &c.) katze ader ratte 
(11). eyn ratzenfaher (110). 

*Glirirus &e. v. Girenus. 

*Gliriseipula rattenvall (147). 

*Glirotiea gall. le pel du nés (122). 


DixresBACH GLOSSARIUM. 











GLO 


Glis (cf. diaglitis) rodledeke (47). 
rotladeke (94). glemilin (. nitedula 104). | 
murmendle (91). lappe (90. /f. lappa). 
lezo (anzmal Gt. 2, 317). engerlinc (:. 
gurgulio sumo bileh (BM.). pilich o. 
ratz; tachelZ letten o. eyDBen tacht (1). 
tahel (3). leem; clesse (99). elette (79). 
rathe (b^). ratte (22b, v9, 99). rat mus 
(93). ags. egilae (136), eglae (94) (?rrig 
— hd. igel Mone; vielmehr — egl thistle 
Bsw.) gen. glidis throse (Gf. b, 265. ?. 
mucor ib. 4, 558). gen. gliri-s, -dis 
(Sum.) Ad. ratte, rate (100), rat, ratz o. 
hasel (88). pileh (102, sém. Sm. 1l, 116. 
Sum.) zisimus (84. cf. cisimus). sisemíüs 
(104). grewel (vmb Trent, circa .Athes?n) ; 
fech £ schonberg (114). greull Z rell- 
mauf) (126). gleiermuDe (p. glires 125). 
clette 4 cliue (23). cleimo (Gf. 4, 558. cf. 
glemilin; BM. 548). gen. glis-is, -sis 
der bom holm (Gf.. tze erde (bb). ert- 
rieh (8). zeh e. (88) leim (6). leime 
(100). let (88) lette (1, Sum.). tegel, mer- 
gel, letten (7. gleba, labina 15). klette 
(4). gen. glitis ratz; letten (64). eyn 
clet (11 szm.). distel, cle-d., d.-cleb, v/g 
klette m cléte (Sum.). glimo der uurm 
(Gf.. dedo (?Gf. b, 124). gen. glittis (v. 
cicada) grillo (Gf. 4, 319, 558) 

*Glis adj. v. Gliceus. 

Glis-eera, -sera (74, 75, Gl. m.), -eraà 
(15), -sara (76), -ca (147) (v. mensa ci- 
batoria 16, parieti annexa 175) ein tisch 
do speif auff stat (76). bereyter t. mit 
Sspyb (i10). eyn vette (132), feiDte (68) 
tatel vol (132), von (68) spysen. speyf- 
(74), angehenekter £ ef- (75) -tisch. t.- 
lach (74). dysch, eet taiffel (147). 

Gliseere gheren (106). Ad. nd. bege- 
ren. mastin o. waschi (7. crescere 8, 9). 
wachDen (74). wassen; vet wesen of 
werden; onweerdigen 4. indegnaré (141). 

*Gliseerium &oc. v. Glieerium. 

*Glisera &oc. v. Gliscera. 

*Glisseus (7. seenosus) lettig (15). 

*Glistenum oc. v. Glicerium. 

*Glisterizo (st. elyst.?) ars drengen 
(42). 

*Glistorium v. Glicerium. 

*Glistrum v. Gluto. 

*Glitare v. Glicare. 

*Glitenes (7. guttur) kel 
glutia? 

*Gliterium v. Glicerium, 
Gliteus v. Gliceus. 
Glitosus cliuich (23). 

*Glivla v. Guilla. 

*Glo (z. augmento, merung (16). 

*Globa ain kugell (76). beler (77. cf. 
globare). 

*Globalis (7. eonfulsus 3) Ad. klof- 
lich. klófdich (6), kloezig (18). kloschig 
(D^). klus- (4) küge- (151), kug- (66, 133, 
152), kugen- (69) -licht. kug-lig (1), -elecht 
(69, 134). chugellot (2). clotlie (23). 

*Globalus s. en clene clot (s£. -ulus 
93). adj. schib- 7 weltz-elecht (st. -alis 
17). 

Globare (2. glomerare, globisare 
q.v.) belen (10, 77). cloyDen ; sammennen ; 
garn winden (19). kuglen auf-w. (64). 
eloten?zamelen (23). boten mit kloetten 
(141). botzen, ein spel (225). scheyblecht-, 
schobrecht-, synwel-machen (74). 





(16). Cf. 








GLO 


*Globatilis kigelath (76). 

*Globellus, 7 glouollus (v. nodus qué 
intruditur fuso 176) ein cleyn klotzehen 
(132). elówelin (af.). 

Globisare (v. globare, globis ludere 
74) weltzern (7) der buln slahen (17). 
bóDen (12). bofien o. kugeln (74). kuglen 
(715). kugel machen (75), spilen (1). 
gluckern (2. cf. globu-lus, -s). 

*Globolis geslith (49. cf. glebare 
schlichten). 

Globosum kugelecht (65). 

Globulus cleyn bol (8). eyn kewle- 
liechin (9). kulehen (125). cluuelin; elucli 
(5 4, 567. Cf. sq. klucker). pi. clutiken 
85). 

Globus bole (8). sunnen schin (8, 9). 
ags. leoma (94), leuma (136). Ad. chugel 
(1), kugel. k. des monf) gl. lune (75). 
po-k. (74). k. 4 coaceruatio bol3 (49. cf. 
Sm. 1l, 147, 211). kogel (Y, Agr.). kugul 
(95). kugel (Iune des mones 65). kule (b^). 
eyn bof--k. (5b, 17), -kuel Z kIlumph (125), 
-klotz (74). schibelech v£ kaule (13 wrg.). 
hd. klotze (18), klotz (372, 132), klof, 
kloyf) kluef) (4), klosse (152), closse (2. 
troeus 77). kloet (11). clot (23). boit- 
kloit (147). bosklot (229). klucker (2). 
Schusser (66, 151). clungelin; chliuua 
sim.; scubo (4. agmen, cf. gleba; Gf.). 

*Globus (7) econtraetus eyn croppel 
(19). glodus (27. clauus Gl. m.) kropel 
(1i. sz. elodus?). 

*Glo-, gloe- (126, 128) -cidare gaxen 
o. gluggeren wie ein hun (126). gagsen 
(128). glucken (17, 128). clutzen (9.) 
blotzen (8). 

GHloci-re, -tare (galline, cerui) kluck- 
en (132), -tzen (110). glu-, ga-xen wie 
eine hànne (Fris.). schreien als die hyener 
(110) huner (132). gatzgen (-tare sicut 
gallina 16). 

Gloc-, glo-torare, glottolare (141) 
(céconzarum) schnattern (Ki.). 

*Gloeulare (cf. prc.) kleperen (76). 

*Glodus v. Globus. 

*Glomalis simbel (T). 

*Glomare v. Glomerare. 

*G1om-ellus, 7 -us (q. v.), -ulus, -illus 
(4. sirtis 74) wurten, anspin (74). werue 
(23). warue (11). 

*Glomen &oc. v. Glomus. 

*Glomeraeculum 4. vasa n quibus 
voluuntur glomi (66 &e., 76, 110 &e.). 
klewlfas dor inme man das klew vmb- 
windet o. -wendet (74). 

Glom-erare, -irare, -are (7. globare) 
hd. zu samen-, garn- (15), nd. to samede-, 
te samen- (79) -winden, Ad. -winten (66), 
-wenden 2 kluwel (18), £ -heften (110), 
-spenden (79). Ad. sam-men, -eln (9). 
gaderen (11). meren (8, 9). klungeln (8). 
knollen (126). knoil, var. kneil machen 
(15). 

Glomeratio zusammennisse 
knoll-, kugel-ung (126). 

*Glom-eron (19), -oron (11), -erum 
(Gl. m., 147) vmbe kleyd eyns hirten 
(19). en vmkleet eens hierden (11). 
pastoirs mantel (141). 

*Glomicellum v. Gnomon. 

*Glomicellus klewlein (74). en klene 
klowen (23). elucken (106). 

*Glomillus v. Glomellus. 

34 


265 


(8^). 


2606 GLO 


*Glomirare v. Glomerare. 
*Glomocillum eyn gluewez (98). 
*Glomon v. Gnomon. 
*Glomoron v. Glomeron. 


*Glom-ulus, 7 -ellus (1 &e.) ep 
klungeln (5). kneule-, knoi-, cluge-lin 
(15). eyn wirte-l (21), -n 2n f'uso (6). wirt 
(17). 

Glom-us, -er, é -en (74), £ -ellus 
(66 &c.) (7. quas? adula 75; -us g. -eris 
?. nezto € adunatio florum, g. A àd. € 
circulus 110 &c.) hd. klu- (5, 93), klo- 
(19), kli-ngelin (8b, 93), -ngeln. klineel 
13). elugel 7 knoil (7535). ein Prem 
RM knuilin (76), knewlin (91), knylin 
(67), knuel (88), kugel (Ki.) faden. knüli 
(372). knublin (68). knewling (115). cliwa 
(141). ein kluwel (69, 110), klewel (66, 
134), klewen (70, 151) garnf. klüweli 
(95). eluwe-1 (6, 110), -In (133), -n (16, 
19, 292b, 132). duwen (sc 99). hd. cluel, 
cehlewel (2), klewel (4), kleuwel (152), 
elewl (3, 74), klew (1, 74). elowen (8, 
28). clewen (9). kluen (11, 79). ags. 
eleuuue (136), cleouuae (94), cliwen (942). 
gufe (110). 

Gdlomus 2n sacris erustulum kimbi 
figura ec oleo coctum. dicitur (141. lat.? 
cf. Gf. 4, 404? Gl. m. v. cimbia?). 

Gloria Ad. ere. ruem (18 wrg.). lo 
(8). lob (9, 110). heerlicheit off blijtschafft 
(132). herlicheit (110). 

Glorians ern sin o. herlieh sin (8). 

Glorianter berumelich (8, 9). schal- 
lende (9). 

Gloriari hd. herschen (18 &e.) ; h. in 
aller erwirdigkeit (65); ober-, vber-h.; 
hirschen (11), herfen (13), vber herssen 
(4). Vbir hirBin (21). ouer herscen Z be- 
romen (93). Ad. berumen, erheben. schal- 
lin (8, 9, 15). güenlichen (Reg. Ben.). gü- 
den (2). geidnen (75. 7. q. geudnen S$m.). 
glorieren (68, 132). verblyden (132). 

GHlorifieare Ad. nd. hersch, hersche 
(133), herfe (21), her (92), Ad. herlich 
machen, maken. herscen (18). eren (11, 
E (16). gróssen (1). guollichón 
Gt.). 

*Glorifieator ein selig macher (65). 

Gloriosus Ad. nd. er-, her- (22), ir- 
(21) -sam. hd. ersame- 2 fro- 7 wun- 
(18 Mrg.), er-, ir- (17), lobe- (8), her-lich. 
vol blijtschatfft (132). 

*Gloro-, eloros-phis (143 nach Apul.; 
aus gelotophyllis) hanenfuf) (143). 

Glos pruder weib (1). bruoderswib 
(93). brüder wip (44 szm.) enes broder 
wif (23). gisuige (104 sim.). geschwey 
(91). mansschwester (111). ána (127). gen. 
gloris Ad. bruder frau (8); eyn br., eins 
br. weib, bruders wyb, ? flos 6 vetus 
lignum splendens in nocte (66 &c.). gschwe- 
1 (Fris.), -ig (126). Ad. eyn blume, 
blumme (7). plum, plued (74). gen. glos- 
is, -sis ^d. fule (17 &c), wul (9) holez. 
ful h. das bei der nacht scheint (15). 
gen. glotis 7. femina fratris (61, 15, 16). 
scheimendholtz bei nacht (74). ein bru- 
ders wyb (110), broders wijf (132) 7 
flos dc. (wie o.). bruder wyp (1V sim.) 
gesw-y (7, 17), -ey (9). blumme (8). 

*Glos v. Glossus. 

Glosa (7. exposicio sentencie dc.) hd. 
vl-, aus- (9) -legunge, -leygunge. nd. 








GLU 


utleginge. antwort (9). glose (b^, 22). 
éloho (11). viae: (29. 

Gios-are, -ulare vDlegen (13, 64, 110) 
die geschrifft (110). gloseren (19). bedu- 
ten (68). beduyden (132). 

*GHlosarius gloserer (19). glozierre (11). 

*Glosator glosierer (68). vBleger (110). 
beduyder (132). 

Glosatus bedut (68). beduyt (132). 
glosiert (110). 

*Glossa v. Glossus. 

*Glossa (herba) assenezung (19). 

*Glossa (cf. gosse, gluma) ?. ligua 
i toxa (aus coxa) ain diech (76). 

Glossa (7. lingua 66 &c.) zunge (11). 
vDlegung (373. cf. glosa). 

*Glossus v. Grossus. 

*Glos-sus (7, 76, Gf.) -sis 2 -sa (74), 
-us (8, 9, 93), glos (Gt. 6, 410), elos (104, 
Gf.) (cf. globus, grossus) scoup (fru- 
menti 104, sim. Gf.). schoub (93). schaup 
(8. staup (seaup? 9). schab (7). ain 
scheib (76). schawb, garb, sampnet (74). 

*Glosus v. Glossus. Gophus. 

*Gloten v. Gluten. 

Glot-orare, -tolare v. Gloctorare. 

Glottis (awis) glutt (140). 

*Glouo (vertiees) opanon-tic, -dic 
(Gf. 1l, 80). 

*Glouollus v. Globellus. 

*Glouus v. Gophus. 

Glub-ere, -are (185) (cf. glu-dere, 
-ere) Ad. schinden. dy haut abczigen 
(185). scheln (17). schelmen (8). hulBen 
(125). : : 

*Glucin-ium; -um (8) welle-sant (8), 
-sanck (9). 

*Gludere (7. concutere 1 detrahere ew- 
corticare; cf. g1u-, gla-bere) klieben (16). 

Gluere v. Gluo. 

*Gluma tiech (Sum. »« clunis cf. 
glunis? glossa?). 

Gluma gerstensprewer, kornhülsen 
(126 s?m. cf. clu-ma, -nar Gl. m.). 

*Glumula ags. scalu (94, 136. von 
gluma Hülse, Schale?). 

*Glunes 7. q. clunes q. v. cf. glutos 
arschbacke (Ki.). 

*Gluo gruen (17). Cf. glo? glouere 
i. q. glubere (Gl. m.)? 

Glus, 7 glux (Ki.), glis 7 glutis 
(Gl. m.) ags. frecnis (94. -nes clay Bosw.). 
*Glust-er 7 -rum rosen knopf (76). 

G1luta hausenblase (kKi.). 

*Glutarium v. Glutinum. 

*Gluten, gloten (7) hd. nd. lim. Ad. 
lyme, leym. ert-lin (95), leyme (1). lyren 
9). lijm 7 pot erde (132). leyten Z letten 
(110). gleister s chleibin (141). zach 
erd als thon erd (75). 

*Gluterium(quodcunque combinat aliud 
66 &c.) al dat versamelt (132). 

*Glutes strom (74). 

Glutia drozze (Sum.). pl. (7. mates 
cerebri) hirnbácklein (Ki.). 

*Glut-imen, -iuarium, -orium (of. 
-erium) fug, zusamenfuglichding (75). 

*Glutinabu-lum, -m (69) (7. rethe quo 
piscis 7, perdix 67, predix 76 capitur) 
hd. nd. hame, ham. hd. hamm-e, -el 
(piscandi 21); hamm (69, 134). visper, 
varr. vischber; per da mit man vischt; 


— 





schlag- 4 vogel-netz (15). stof3- (75), rap- 
hiener- (49) -garn. 





GNA 


Glutinare Ad. nd. limen. hd. zu. 
(18); leymen (9); zusamen-, etwa) z.- (1), 
zuhauff-fugen, -fiegen (76), -fegen (5). to 
te eben (23), -vopen (22). glóten 

114). 

Gilutinatio lymunge (85). limen (19). 

Gilutin-osus (7. cerusio q. v.), 7 -eus 
(110 &c.), gutinosus (220) cam-ich (20), 
-echt (77), -eth (22) also dat alde ber 
wert (22^), alse olt ber (222). lijmacht- 
ieh (68, 132,). lymhafftig (110). leim- £ 
kláb-echtig (128). 

*Glutin-osus, -us (110) ver-slindich 
(132), -schlindig (110), -schlindelich (68). 

Glutin-um est illud tenac quod fit 
de glutine(66.&c., 110 &c.) ; ?. fiscus ?n quo 
glutamur 7 -arium quitquit coniungit 
res (16. cf. gluterium). lijm (110 &e.). £ 
kalek 4 spyse 2 pro amore die lieb (65). 

*Glutinus (2. coagulatus Gl. m.) w. 
Gilutinosus. 

*Glutio slindinge (11). 

GHlu-tire, prs. -tio, -cio hd. nd. slin: 
den. Ad. v^-sl., -schlinden (75) ; schlin-ten 
(66), -den. schlieken (75). slicken Z slureken 
(9). slueken 7 slynghen (225). sluken 
(23). sluchen (12). slugen (13). vor-slingen 
(3), -schlingen (4). slimen (77). swelgen 
(99). giswolgin (ptc. 4). 

*Glutis v. Glus. 
*Glutiuarium v. Glutimen. 
Giut-o, 4 -or (74, 75), & -osus (14, 15) 





?. leccator 7 deuorator (66 &c.); lecator 


7 furiosus furator (76); catillo (g. v.); 
gul-enus, -io, -us, -iardus, mansuans, 
glistrum, scinedus, brudo, cepullo (74). 
fraD (64, 70, 110). vraes (132). gern man 
(9). slicker, slinder (74). 

*Glutor (7. gluto 74, 75) schli- (15) 
sli- (74) -cker. freDer (17, 74). en ruser 
(222). rusche vroren erden (29b. cf. reseh 
gleba). 

Glutorium (cf. glutimen) lyme (8b). 
gall. le lieu ou l'en glue (G1. m.). 
Gilutos v. Glunes. 
Glutosus (2. gluto 74, 76, glutina- 

bulum 132) ein fresser (8, 4, 74). 

*Gluui-es, -à (Ki. eyn frayD (19). 

Glux v. Glus. 
*Gna-cisci, -sci gewynnen (74). 


*Gnadiare (cf. gnarandare) gewerff, | 


stewr o. loDung setzen (74). 

*Gmama v. Discretio. 

*Gna-mon, -men, -nieellus v. Gno- 
mon. : 

*Gnanus v. Gnauus. 

Gmna-nus, -wus (b^) -rus (76), -tus 
(97) (Z. q. nanus cf. Gl. m. 3, 809) 3 
zwer-ch, -g (19, 76) -el (49), -chel twer- 
gel (75); quer-ch (6), -g (21), -gk (3). ge- 
twerch (8b), -twerek (5), -twerg (55) 
-zwerche (18), -zwerg (7). en dwereh 
(28, 97). 

*Gnarandare (sf. guar. cf. gna-, gua- 


diare) gewerffen, stewrn, lofungen (14). | 


Gmnaritas wyDheit (8). 
Gmnartio v. Papas. 


*Gnarum (cf. Gl. m. A. v.?) v. Stigulus, l 
Gmnarus (7. discretus q. v., sciens di.) | 
hd. wyse, weyse (9). wis (23). wiD-, var. v 





wei-haftig (64). kunn-ender 7 Ager, var. |. 


kunstreicher, gelerter (65). 
*Gmnarus v. Gnanus. 
*Gnasei v. Gmnacisci. 





GON 


*Gnasocomium v. Nosocomium. 

Gnato naschare (Sum.). 

Gmnatus, 7 gnotus (74) ein sun (110). 
sune (74). 

*Gnatus v. Gnanus. 

Gna-uus , -nus (76) witzig (8, 9, v6). 
klug (76). snelle (9). ge-schyd, var. 
-geheide 7 be-scheider, var. -schyder (15). 

*Gnawus v. Gnanus. 

Gmne-phosus, -tonsus v. Gnopho- 
eius. 

Gmnoma v. Discretio. 

Gmnom-on, (110 &e), 7 -o (74), -en, 
-um, gnam-on (4, 76), -en (75), nomon 
(74) gnomicell-um, -us, -8, gnomi- 
tella (dem. 3), gnanieellus (64), glom- 
on (147), -ieellum (65) (4. angulare 64; 
vmbilicus 110, 132, 141) winckel- Ad. -holez, 
-holt (13, 23), -haeck (11), -eyssen (3), 
-mef) (372, 64, 74, 76). winchelmef) (49). 


wickel hulez (21) eyn mal meyBe (6).|( 


ceompast (125). nauel (132, 147). nabel 
(1108€). nagel (110b). 
*Gnophocius (2. erroneus) vustetig 


(3), aus gyrouagus »« gnephosus (Fest.), 


genophosus (129, 130) gnetonsus (Gi.|( 


m.) &. obscurus : (voa. 
Gmnosis wijsheit (11, 19). 
Gnosocomium v. Nosocomium. 
Gnostieus (7. prestigus) vor wiser (1). 
*Gnot- (( &e.), gnor- (152) -osolitus, 
gnot-, gnoth-osolitos, melius gnotiseaf- 
ton (110 &e.) (z. nosce teipsum) schlemp 
(pésczs 1). erkenne dich selbst (74). 
*Gmotus v. Gnatus. 
*Gobi-a, -o, -us v. Gubia &o. 
*Gocoria v. Ciehorium. 
*Goculus (aws, cf. gor-, gra-culus) 
rueck (11). 1 
*Goderdi-gum, -ngum (22^») goder- 
lin-g (220), -ck (2923) ys eyn appel (22^). 
Cf. geroldinga (Gl. m.) orgelingum, 
Sibeldingung. 
Gofum v. Gophus. 
*Golandra v. Galandra. 
*Golecia (herba) tust (9). golena 4. 
origanum (24). toste (Sum. V). 
Golgata v. Galgata. 
Goliardus v. Guliardus. 
*Golias (n. pr. Br.) degen (12). 
*Golinus, gil-nus 7 -bus (129) Z. co- 
lor equi inter rufum et album (16, 129). 
apffelgrauw (156). 
*Golna v. Gubea. 
*Golorius 7. stenuus (76). 
*Golphos (z. q. gulphus Gl. m.; gr. 
aquo) golph (125). 
|  Go-, ga-, ge-mor, gomur (5^) (7. 
Tensura, continens V sextarios 66 &c.) 
maze (8^). ein mayf zu (55), mosse zu (6), 
mas in (1) ilrm, jhrlm (55) 7. e. jerusa- 
lem. en mate zm £hrim (923). messe 
das da helt funff sechsterin (74). ein 
mof) des hymmelischen brotes (9). funf- 
zehen schiff (8). einpro (Gt. 9, 149). mate 
van vijf eymeren (141). 
Gomorra stat (9). 
.Gomphus &e. v. Gumphus. 
*Gomur v. Gomor. 
Gongrus (piscis 110 &e.; 7. eongrus 
Gl. m.) gar groz al (st. al i. e. animal? 8)). 
*Gonna v. Cunnus. 
*Gonus (7. angelus) engel (147). 














GRA 


*Goophus 7. corrigia qua (16), coreum 
quo (3) vtuntur rustici. eyn vor rime 
(3). gorphus 2. coreum quo vt. r. ein 
varrymen (4). elophus (8), glosus (9) 
vor ryme. glouus vn rej (sic 11). go- 
phius 4. corrigia aut funiculus aurige 
waier, weier (75). Cf. sq.; gofum «i. 
m. 3, 811? 

*Goreulus v. Gorgulus. 

*Gorel-lus, -us (132) (£é. heleium?; 
cf. ephippium) ein leit seil (68). eyn 
goriel (110, 132) von einem pferd, van 
eynem perde (132). gorr-el (He».), -eel 
(Kil.). roDkommet (Hen.). 

*Grorg-es, -os (9) cf. gurges) strawm 
4 bernrig (n oder u ; 9). bern rek (8). 

Gorgon-es, -us, var. -is (75), -&e (64) 

(4. meretrices 0 terribilis 76) eyn gemeyn 
wijff (132). g. wiber (110) gmein wyb 
(68). scheulich hur (75). ags. nseddran 
94). 

*Gorgos v. Gorges. 

*Gorgulus (cf. go-, gra-eulus) eyn 
roeck- (132), rouch- (68), rot- (sec 110) 
oper goreulus (e oder u) eyn ruoch 
19). 

*Gorillus, geruleus (Sum.) charphe 
(Sum.). karp-ff (76), -ffe (75), -pe (3, 15), 
-e (4). 

*Gorosmum (cf. eoreosmus) bocks- 
kraut (Fr.). 

*Gorphus v. Gophus. 

*Gosse (»« d. goffe? cf. glossa) 
coxe 4 elunes diech (119). 

*Gosterua v. Basterna. Gerula. 

Gotia gotte- (10), got- (12) -lant. 

*Grotumelicon (76), gothomel (Pap.) 2. 
responsio dei. ; 

*Gouonus v. Grarba. 

*Gra i. sillabiea buchstab der da 
clein ist (74). 

Gra v. Grab-a, -atum. 

*Graba grabe (8b. cf. garba). 

*Graba (7. q. gra Br.) gr. ?. caput lat. 
(Voee. ex quo, Gemmae). haupt (74). 

*Grabator (aus gradator?)laufflicher 
(14). 
Grrabat-um, -us(75 Mrg., 91), 2 -orium 
(147), grabbatum (Sum.), strabatum (v. 
lectus) (ex gra i. caput et batin 2. gra- 
dus Br.; i. gremium -àtum, lectus -àtum ; 
7 seodicia 64; /. pawperum 5; seossa 
74; tibadium? 75 Mrg.) Ad. bette, bet, 
o. schof. zd. bedde 7 schot (22), schoet 
(132), slot (23). armsch- 7 sichen-pette 
t schoes (9). betthe o. sehoyfe (133). 
schosse (67, 152). scotter bedde (79). 
ermel (8). betlers- (93), armer lut £ toten- 
(15), trage- (Sum.) siechen- (25, 64b), 
loter- (91 szm.), gutz-(?5 Mrg.), gautsch- 
128) -bette. gautsche (Das.) gutsche 
Fris.). 

Graecitare (anserum)schnattern (Ki.). 

*Grace-uus, -rus (6) (cf. girauitas) 
alt (6). olt (23). 

*Gracialis v. Gracilis. 

Gracilare v. Gracillare. 

Gracilen-s, -tus (cf. sqq.) smael (132). 

*Gracil-is, -ens, -entus danekbar(110). 

Graci-lis, oft 7 -alis, grati-lis 7 -alis 
(151) (Z. subtilis) chlain- (2), clein- (75) 
-tetig. klain tagig (1). Ad. cleyn-e, -lich, 
-lyeht (4). klenlie (23). knelie (sc -alis 
22). klein o. swanger (6). schwanger; 





GRA 261 


gerade (7. elegans); ein zarter o. schla- 
cher (75). Ad. smale, smàl (19). smal 
(3, 11, 79). smayl Ue smaell (132). 
rahn ring (126), geschlang (Ki*.). rane 
? geschmidig (65). ran (Fris.) bequeem 
(68, 132). a gracili ein discantist (125). 

Gracilitas klaine, rane, megere (88). 
ringe 4 mágere (126). bequeem- (182), 
bequem- (110) -heit. 

*Graciliter bequemlich (132). 

*Gracil-ium, -lum (76) (énstr. sutoris; 
i. spaecus ? abita 7 licinium 75; cf. 
gratillus z/al. gratillo Gl. m.?) ein drot 
(3). schusterdrait (75). schine (sutoris 
6, 9). ain scehin (76). smal schen /8), 
Schene (23). eyn smale sehynde (11). 

Gracilla (£. gallina mutriens pullos 
76. Cf. Gl. m. À. v.) bruothenn (16). 

*Gracil-lare, -are (123, Ki.) -linare 
? gallieinere (75) (sonus pullorum; i. 
q. £ro- 4 ca-cillare Gl. m.) krehen (5, 
l7, 75, 133) als eyn hune (17), als die 
hanen (75), kregen alse en hon (93). 
kreen (4). kreyen (110 &e.). krewen (67). 
krecheln (66 &e.) kreg-eln (74) -len (76). 
graglen (134). gacken (5). gack- (7, 69), 
gag- (134), ga- (10), gaka- (1, 75) -tzen. 
gaben (vé gallina 95). gaizgen (szcut 
galline 2). gaxen 4 glueken (xi.). klueken 
(9, 185). blucken (8). 

*Gracillum v. Gracilium. 


*Gracillus (cf. graeulus; Gl. m. wv. 
gracilla) ain heher (76). 

*Graeio v. Garcio. 

Gra-, gla-citare gagen(Fris.), sehnat- 
tern (Ki.) wie ein gans. 

*Gra-cius, -tius (125,152), -einus (1), 
-tsà (Gl.m. 2d. ?), eracius (q. v.), cartius 
(? q. v.) (piscis) cresso (87) chresso 
(130, Gf.). hd. kresse, kreDe. kref) (74). 
hd. nd. krasse. kraíà (21). krosse 32 
chresling (3). rot ehr. (1). kreBling (2, 
64, 76). erefft 7 crabbe (132). 

Gra-, era- (75, 84, 103), (gor-, go- 
qq. v.) -eulus, gra-eus (126, 128), -cillus 
(q. v.), -Itus (94, 136. cf- Dz. Wtb. 179), 
-lus (9423) (7. sturnus 23, grix 5, ardea 
22) hruoh (Gf.). ags. hrooe (943b, 136). 
ruoh (1315). rouch (84, Gf). Ad. rüch, 
rüchs (87), rühe (100), ruthe (b^), ruch 
? rueeh (75 sm.). hore-rüche (102. szc?). 
holtzschere 7 reche (85). holtscher (23). 
holtstere (79). Ad. nd. (109) (alo nomzne 
auis 8») marcolff. reger (22). heger (10). 
hegher (225). Ad. nd. heher, háher (126, 
134). heer (12). her (21). here (17). eher 
(64€). hátzlen 7 tul (126 sém.). herolt (3). 
echster (109). hiestre (99). thola (111). 
tale (114). duoll (110). doyl Z kae (132). 
kauwe (128). schrick (19). sehrieck d 
cuuut (106). star (8, 9). specht (4). 
sphecht (3). rootaert (107). 

*Graeus (4. fedus) lelyek &e. (141). 

Grad-ale, -uale, -wale (1) (wechselnd 
als liber w. cantus  untersch.) hd. nd. 
grad-al, Ad. -ale (5 &e., -ale 17), -uale 
(-uale 17), -ual (76), -wal (bb), -uael (132), 
-ual puch (1) -uale gesangbuch (575). 
stig gesang (93 Mrg.). g. des furgangs £ 
des zu nemens (55). 

*Gradare (anders Gl. m., Br.) vff gene 
(19). op gaen (11). zelten (75). draven 
(22b). 


e. 


*Gradarium (é. gradwuwm series G1. m.) 
geseyte (8, 9). 
94 * 


268 GRA 


Gradarius Ad. celt- (Y), zelt- (69); 
zeld-, nd. teld-ener. Ad. zelt-ner, -er, 
stzelder (3), zelder, zeller (18, 126). nd. 
telder. zelden phert (8). eelden pfert 
16). 

Pied hd. nd. ende-, hd. end-lich, 
-liehen, -liken. enlieh (18). entillingen 
(8^). allinslinghe (106). sitlichen (1). zil- 
lig o. geschieksam (8). langsam 7 sanfft- 
mudig (18 Mrg.). von staffel zu staffel 
(110). van trappe tzo trappe (132). 

Gradi gan (7, 28, 67). gaen & geen 
(b). hd. geen, gayn E on (6), gen, 
gene (19), genen (21). serith (17). 

*Gradiare stapffelmachen; stiegauf- 
vndabgeen (74). 

*Gradiari v. Gegradiare. 

*Gradi-pes, -pus, girapidis (16) (aus 
bradipus; cf. alietus, tarda, assida) 
Stocaro (130, Gf.) stock-aer (74), -are 
(15). stof-faleke (55), -falek (8, 16). stos 
valke (9). drappo (93). drappe (Y). drapp 
(74). trappe (4, 75). trapp (68, 110). trap- 
gan (132). 

*Gradius (péscis, v. turonilla, cf. 
graeius) grund-ila (130), -ella (87). zel- 
ter, hantrof (74. cf. gradarius). 

Gradiuus (v gradin quod est vibra- 
&o hasteBr.) des swerts of speers schud- 
dynge (141). 

*Grado grat, vischgrat (74). 

Graduale v. Gradale. 

Gradum facere stutztzen holden o. 
machen (125). 

Gradus eyn trap an eyner stige 7 
Staffel (18). trap (132). Ad. nd. trappe, 
treppe. Ad. trepp, drappe (10), drap, 
drepe 7 stafel (13); trippel (77), stapfel 
(645), staffel, stiege (66), stige (133), 
stieg (64^, 134), stege, sthegge (schegge? 
21), steeg, steck (7). grad 7 stich (22^). 
ganek (110, 132). spale (74, 125). spro Z 
sprüssel (74). 

*Gradwale v. Gradale. 

*Grafasium (7. erebersia) nolleholtz 
(74. cf. Fr. 2, 20b). 

*Grafera (aus lasera?) maisterwurz 
(87, 146). 

*Graffanus v. Pugillar. 

*Graff-us, -o, -ium v. Grifo. 

*Gragás v. Gargus. 

Grajugena chriehburtiger (Gt.). 

Gralega v. Galega. 

*Gral-lus, -us v. Graeulus. 

*Gralus (cf. Gl. m. A. v. € v. grada- 
lus. Dz. Wtb. 647 sq.) gral (225, 74) ys 
eyn ghelogen dynck dun eyn koning sy 
dar de lude leven in vrolicheyt wente 
an dé jungesten dach (99). 

Gra-ma,-mma, -uia (8.»-phia)puch- 
stab (75). buchstabe 7 schrifft (8, 9). ge- 
schrifft (64). grama Z. lat. littera 4? de- 
d caría; leno, leccator t luxuriosus 
76). 

*Gramacula v. Cremaceula. 

*Gramandrea v. Chameedrys. 

*Gramaria v. Cremacula. 

."Gra-, gram- (Gi. m.) -marus (7. piscis 
sine squamis; 1. cancer Gl. m. aus gam- 
marus, -barus) schaid (1, 3). Cf. allosa, 
asella, glanus, silurus, gamarus. 

Gra-, gram-matica hd. md. ein 
kunst des latins, Ad. der latein (1,3, 5 


*. . L 2 
des lat-ines, -eins, -eines (67), -ens (133 





?! 


GRA 


der buehstaben (69, 134), recht reden o. 
schreiben (91). gramarie (99). 

Gra-, gram-maticus latein-chünner 
(3), -chunner (7) reder (1). eyn latin- 
kunner (23), -konstiger (5). eyner der 
do kan l. (17). ein kunstiger (62, 64) der 
buehstaben vnd der diection (64). eyn 
rede meyster (b^). red lerer l. der red 
vnd schreibung (75). eyn gramatieus (91). 

*Gramatum (anders Gl. m. v. gam- 
madium) eyn büch schancke (19). buet- 
stap (bueescap? 11. cf. affrieana?). 

Grram-en, -ina (943) Ad.nd. gras, gres 
(11). Ad. graD, graDe (v, 133), graesch 
(10), graisehe (19). ags. quieae (136), 
ewice (942). 

Gramia, gew. pl. -ie (cf. glana &o.) 
greck (74). grápen, groipen, grocken, 
groiehen, groing (Popowitseh, cf. Sm. 2, 
107). Ziger in augen (126). augen-zieger 
? -kotz 4 -butzen (Das.), putzen (111), 
-butter (Ki. &ec.), -eiter 7 -mazer (Pop.), 
-káse (Fr. mazel (Pop.). wett. matzer 
m. eckendt der ogem (Chytr.). 

Graminare d. grasen (8,64), be-gr. 
(9), graBen (17), weyden. 

*Graminarium v. Cartilium. 

*Gramis birecta (cf. gramen) ags. 
ewice (942). 

*Gramitum (aus gratuitum) gots 
gnadunge (63). 

Gramma &c. v. Grama &c. 

*Grammasehi bellischier, spengel- 
werck vnd grammasche (Hen. cf. bellet- 
Schier Fr. l, 80€. grameisch Sm. 2, 108, 
Gth. Wtb. 2, 425. Aber wett. grammaschen 
— gamaschen p/.). 

*Grammula v. Cremaeula. 

*Gramus grien macher (6). 

Grana pl. v. Granum. 

Grana :. glabella (147, Br.). scheydel 
op den hoifde (147). 

Granare kurnen (19, 110). koernen 
(23). korn treschen (68), dersschen (132). 
myt coern vervullen 7. ingranare in 

Granariu-m, -s (0. horreum 66 &e., 
ordeum 76) hd. sphei- (3), spei-, spy-cher. 
hd. (21) nd. spiker.spy-, spi-ger (13), -cker 
(19, 77), -chel (1), -saer (1. cf. Sm. 3, 518). 
sehewne (3, 4). schuer (68, 110, 132). schür 
(6). hd. nd. korn-, koren-(141) -hus sem. 
korne husch (10). korn-poden (74), 
-geboens (122), -kast (74, 91), -kasten 
(Fris.), -sehütte (112). korren hau) (4). 
ere 2 huf) des kornlins (Y). traydpoden 
(111). kast (74). 

Granarius ein kornkauffer (110). 

*Granator kastner (74). 

Granatus gronat (64^). granetlin (64€). 

*Gran-cia, -tia (aus braneia »« 
guancia? 7. fauz piscis) kyve, de vedder 
yn des visches wanghe (22^). flaschen 
i. q. floschen &c. Sm. 1l, 594) am fisch 
15). 

*Grande-a, -s (74) (cf. gratia; anders 
Gl. m.) roDminez (9, 14). 

*Grandefus v. Grandeuus. 

*Grandere v. Grandinare. 

*Grandes v. Grandea. 

Grandescere groif werden (10). 

Grandeuitas gros- 7 al-heyt (18). 
vientlich 7 grof) alters (75). 

Grande-uus, -fus Ad. grof- sem. 
graf- (1) -alt (5^), -altig (1 &c.), -aldig. 





GRA 


|grot- (23), got- (22) -oldich. alte (8b). 


lat (79). hd. gare (10), gar, vast alt. eyn 
lat man (68, 132). 

Grandiloquus Ad. eyn grofb-, grof)er 
(1), groiD-sprecher, -spreche (3), -sprechen 
(16). nd. en grot spreker. gros sprechig 
(4). ein hart reder (110). eyner der do 
grab ritte (1T. ?. e. grob redet). 

Grand-inare, 7 -ere (75) Ad. md. 
hag-elen, -ellen (19), -glen (s) helen 
(100). sloiBen (10). schauwern (75). 

*Grandin-eus, -osus (112) hagel-ieh 
(11), -hafftig (112). 

Grandis Ad. grob, groife (10), gras 
(1). grot (99). groit, michel (147). gr. 
conpar gro werden (12). 

Grandisonus hochlutend (110). hoieh 
van geluyt (132). 

Grandiuseulus etwa) gro (68). wat 
groes (132). 

Grrando /d. nd. hage-l, -In (151). hael 
mi hayl (55). hale (21). hóel £ schawer 
4). piD, var. pis, Schaur, wan es stein- 
elt, varr. let, -leit (75). kysel (19). kys- 
eln (66, 151), -el (69, 70, 134), -sel (67, 
133, 152). 

*Graneo v. Ganeo. 
*Granerium (cf. graneum; anders 
Gl. m.) schaitel, hohe (74). 

Grane-re, -scere coern hebn of uyt: 
schicken (147). 

*Graneum v. Cranium. 

Grangia grenitz (7. confimvum) o. 
munichhofe (74). 

Graniea chornstadel (Gt.). 

*Granigena (2« grancia? q. v.) eyn 
kyme (19). 

*Granimala v. Cremaeula. 
*Granipalacium v. Aquisgranum. 
Granitarius gall. grangier (122). 

Grano grane (11. cf. Goth. wtb. 3, 421). 

*Granobata (7. cella-ria, -trix) kell- 
erin, -nerin (74). 
*Grantia v. Grancia. 

Granum Ad. nd. korn, coern (11, 147), 
chorin (104), chorn (141). 

*Grana cinctorum v. Granum tince- 
torium. 

Granum gnidium (cf. coccum gn.) 
kellerhals, zeiland (143). 

Gr. iuniperi regholter berr (93). 

Gr. milii senffsayd (19). 

,Grana paradisi parif-korner (14) 
-kórner (143). : 

Gran-um, -a (47, 85, 153), -ula (24) 
solis mer-binezen (9), -hirs (93). sunnen- 
crud (24, 41), -korn (85). steinbreeh (153). 

*Granum tinetorium, granacineto- 
rum (74) sitichkorn (14). scharlachgrán, 
nl. schaerlakengreyne (143). 

Graphia (7. scrzptura 16 &c. cf. grama) 
schrifft (68, 132). geschrifft (110). 

*Graphicus (v. scriptor 16) schriber 
(8). schreyber (9). meisterlich, künstlich 
gemacht (Ki.). 

Graph-ium, -rum (9), gaffium (alph. 
gra- 79) (d. seriptorium € officium scripture) 
hd. scribe- sim. schrip- (133), schreib-, 
schriber- (7), nd. scriuel-bret. scehreybe 
stul (9). schreyb-pret (134), -prett Z -ampt 
(14), -gerethe (4). schrib stul o. messir 
(8). griffel (110, 132). feder 132). greffie 
(99). griffe (19). à 


GRA 


Graphius griffel (9, 68). 

*Graphon v. Graphus. 

*Graphrum v. Graphium. 

*Graph-us, 7 -on (?. stilus 16) griffell 
132). schrifft (8). 

*Grasera (auslaser?)maisterwrtz (87). 

*Grassanto (£. preda sf. -o, cf. gras- 
ator ?. miles crudeliter agens 16) eyn 
auber (7). 

Gra- (2« era- q. v), gre- (79), gri- 
alph. gra- 8») -ssari groslich zu streyte 
'een (9). zu strite gen (8). morden (110 
i.). wrelt (79), wret (99), breit (8^), 
id: nd. vet (Mss. mog.), fest (7), feisset 
6), feist (21) machen, maken ; anfechten. 
id. dobin sem. nd. douen. raÜlen (126). 

*Grassére zulegen, badmen (74. cf. Gr. 
Vtb. l, 1075). 

*Grassetum v. Crassetum. 

*Gratan-atum, -ticum (9) grot (8, 9). 

Grata-, grate- (9) -nter genemme- 
ieh (8). tangnemlich (9). 

*Gratanticum v. Gratanatum. 

Gratare v. Sealpere. Seabere. 

Gratari (7. gratulari) dancken (68, 
32). verblyden (132). 

*Grate v. Gratis. 

Grate danek (110). d.-barlich op 
c (68, 132), -nemlich o. gnemlic 
14). 

*Gratenter v. Gratanter. 

Grates hd. nd. danck, dang (52^), 
lancksamkeyt (Y, 75). dang lon (6). 

Gratia hd. nd. genade, genode (77, 
51), gnade, dancek. Ad. dang. hude 
71). gnode (6). gnod (18). daneklob &oc.; 
T. tui dinent halb; gr. vestri vmb 
"wer-ent, -nt willen (65). gratiarum actio 
lanck-berkeit (75), -barkeit mit lob (65). 
m. actiones hoch lon (8). 

*Gratia rosmynte (85). gr. dei, 4 gra- 
iola (143) (herba, cf. grandea) gotes 
mnad 4 rosenminte (47). rosminthe (24). 
vild aurin (143). 

*Gratiana (herba) hemera (Gt.). 

*Gratialis v. Gracilis. 

*Gratiari Ad. nd. dancken. 

* Graticula (141, Gl. m. s£. erat.) rost 
121, Sum.). hurt (Sum.). hurd (86). 

Gratificare, -ri (mitunter untersch.) 
id. nd. danck-en, -e geben (17), -samen 
18), -bar sin (110), -barkeit sagen (75), 
elich doen 7 verblyden (132). vrowen 
68). hd. geneme (7), an-g. machen. an 
lame maken (23). 

Gratilus v. Gracilium. 

Gratiola v. Gratia. 

Gratiositas gnadrichkeit (65). 

. Gratiosus Ad. nd. gnedig. hd. gene- 
lig, gnad-ieh (1), -rich (65). lyefftalich 
132). angenem (110). 

Grat-is, 7 -e, 7 -uito (16) hd. vmb- 
usten (75), -sus (6), -suf) (91), -sust, 
süst (4), -sunst (67, 69, 76, 134), -sost 
133). vmme-sost (8), -sens (99b). gantz 
mb sust (49). hd. vgeb-is (55), -es, -ef 
18 Mrg., 67), -ens, -en (21), -ene (95). zu 

rgebens (19). to vergheues (11). te 
penets (99). v'geffs (132). vorgheues 


*Gratis v Crates. 


Gratitare (anserum. Gl.m.) chrauuon 
Gf). schnattern 7 gackern (Ki.). 
| 


GRA 


Grat-itudo, -uitas (75, Gl. m.), -uido 
(1) anneme- (5b), anmemi- (18. cf. gra- 
tus) genam- (1) genemsam- (75), be- 
queme- (19), danekbar- (110 sm.) -keit. 
bequeemheit (11). 

*Gratius &c. v. Gracius. 

*Gratui-do, -tas v. Gratitudo. 

*Gratuito v. Gratis. 

*Gratuit-um, -a (9 Anh.), gramitum 
(q. v. genadunge gotis (9 Ann.). geneme 
i gots gnadunge (15). vnverdinglich be- 
gnadung Z angenem got (65). 

Gratuitus danckeneme (17). 

Gratulamen vreude (11, 19, 6s). 
freuwung (110). eynn verblydinge (132 

Gratulari (7. letar? € gratias agere) 
frauwen 7 daneken (8). frewen (9, 4). 
dincken (9). blyde o. frewelieh (szc 19). 
v-vrouden (99), -bliden of vrolich war- 
den (11). 

Gratus hd. nd. ge-, an-neme. Ad. à- 
(Db, 8b, 79) a- (13), ange-, tang- (9) 
-neme; ge-nem, -nám (134), -nam (1). 
an-memick (18) -myne (8). danckber 
(64 sim.). tuewerdich (22b). 

*Grauamen (7. grauitas; dammwum 
sim. Gl. m.) swereheyd (19). zwaerheit 
(11). 

Grau-are, oft ? -idare sweren (75). 
hd. md. be-sw., -swaren (23), -swerren 
(91). vberlasten (10). bekumeren (9). 
vBmergeln (seruum labore 65). 

*Grau-atellus, -astellus 7 -istellus 
(Ki.), -aseellus (7. aliquandum. grauis G1. 
m.), -escelus (17 &e.) swer alt man (17 &c.). 

Grauedo beswereit (5b). swarhait 
(8). knüsel 7 pfnüsel (126). 

*Grauia (anders Gl. m.) v. Grama. 

*Grauia 4. gratuita $ mulier pregnans 
(16). 

*Grauia (auis, 4. larus, vanellus; sí. 

.: e . 
gauia q. cf.) gehàupter geifitz, seegall, 
mew (112). 

*Grauicen ein bassiste (125). Cf. grauis 
vox nider stym (65). 

Grauida hd. nd. swanger. eyn sw. 
frauwe (V). swang (21). swariger (22. 2« 
grauidus). bit kinde (99) gr. mulier 
swanger wip (6). gr. facta schwanger 
von iungen kinden (110). schwer mit 
kynd gemacht (68). swaer van kynde 
gemaicht (132). grof mit fleisch (65). 

Grauidare, -ri (1) (cf. grauare) Ad. 
nd. besweren. bswerin (5). beswaren (23, 
132). swanger werden (l1, 8, 9). 

Grauidus Ad. swer-ig, lich. swar-ig 
(D), -ieh (23). swaerlieh (132). schwer (76). 

*Grauigena (7. aj. habens graues ge- 
nas 6 pinguis in facie 66 &c., 16) grof 
vnd schones angesicht (75). der grof 
wangen hat (68, 110) die groisse w. 
hait (132). proltz-scheter, -eter (74). 

Grauis swar (1, 28). swaer (11, 132). 
hd. swere, swer, sehwer. last-iceh (132), 
4g (110), -lieh (68). volstantafftich (132). 

Grauistelus v. Grauatellus. 

Grauitas Ad. swerkeit (133), schwer- 
heit; be-sehw. (66), -schwerikait (134). 
gedighen (100). gidigani (ar.). 

*Graula (7. eornieula, vor gralus) 
ags. eyo (942). 

*Graustra de dine draget (79). 

















GRE 


Greca criesch (11). 

*Grecaniea v. Vrtiea. 

Grrec-ari, -issari, -iscari krie-chisch, 
-S8ch reden (65). 

Grecia Ad. kriechen-, krichen- (5), 
reken- (bb, 23, 132), eriesch- (17), krifó- 
21) -lant. 

*Grecissari &c. v. Grecari. ; 
Grecum criesche (Zngwa 5). 
Gree-us, -os (5^) Ad. eyn kryech, 

kryecher, kriche (5), krische (5b), kri- 
Der (21), vy greken (132). eriesch (17). 
einer vb criechen (68), cr.landt (110). 
greker (23). grik (99). 

*Gredari tziren (23). 

*Gredi gan (23). 

*Greganega v. Vrtiea. 

Gregare (sed non in simplici) sam- 
hd. -eln, -meln, -men, nd. -enen. verga- 
deren (132). 

*Gregaria (2. bercaria Gl. m.) v. 
Wanna. 

Gregarius (7. seno- 4 mar-sealdus 
$1) marscale (81). ainschiltiger (Sum.). 
eyn schildig (8, 9), zwey schiltiger (6) 
ritter. en twe schildiech riddere (23). 
slechthund (camis 125). 

Gregatim Ad. nd. samme-, same-, Ad. 
sam-, samen- (110) | semme- (7), seme- 
(17), sem- (18), sammic- 2 semmenc- (65) 
-lich, -liken. te- (79), zu-samene (8, 9, 
19), sammen (85). to zamen (11). zo ga- 
der (132). schare-cht, -t (110). 

*Gregor-are, -izare, -isare wachen 
(9 &c.). 

*Greifo v. Grifo. 

*Grellus v. Grillus. 

*Grema v. Crema. 

Gremiare (Br. 2. im gremio accipere 
t locare 66 &c.) in den schoy (5), schoDen 
(18), schot (23) nemen. vff die schof 
(110), in die sch. (es, e vp die schoes 
(132) setzen, nemen (75). ent- (19), ont- 
(11) -huden. 

*Gremiosus schoyDick (19). schoetich 
11). 

*Gremium v. Cre-mium, -nium. 

Gremium (. sinu-s, -m 1) ^d. schofj, 
Schofs (1), sehos, schoyD, schoyfe (133), 
schoes (132), schoefe (12), schose (6*7, 
152). scoet (79). schot (23). gern (18). 
geren; griffen (7. eremium 75). busem 
(9, 75). kisidilla (Gf.). 

*Gremperia v. Penestica. 

Gren-o (Sum.), -ones (cf. grano) 
gran-i (130), -e (Sum.). 

*Grepita (7. cotturnus, «ws crepida) 
filtzschuch (75). 

*Gresolocamia v. Crisola. 

*Gressari v. Grassari. 

*Gre-, gres- (4) -somen (7. germ- 
inare 74, -en 3, 4, inicium Jjfloris 4, 
vieium J//. sc 3) bluthe (3). bluet (4). 
pluen (74). À 

Gressio gade-m o. -n (75). 

*Gressomen v. Gresomen. 

Gressus ganck (4). geng (38). sehrit 
(10). schriet (183 &e.). scrit (strit? 12). 
trijt (18 Mrg.). 

Gressutus (2. pedester Gl. m.) grof 
füessig mensch Z wijter schrijter (175). 

Grex hd. nd. schar. hd. eyn schare 
Schaffe sZm., kleiner tier (64). ein huff 


269 


210 GRO 


o. ein schar vol vieh (110). eyn houff 
schaeff 7 eyn kudde schaeffen off geyssen 
(132). nd. cudde (106 &e.). Ad. ghütt (126). 
herde (79). hert (9). fyhe (19). ve (11). 

*Gricena v. Girancia. 

Gryfaleo greyffalek (74). 

Grif-o, -es, -fo, -fus, griph-o, -es, 
greifo (9), graff-o 7 -us (5), -ium (85) 
Ad. grif£o (93), -e; gryeff (55), gryf, 
greiff. nd. grife (23), grijp (132), vogel- 
grijp (11). giffe (anmal 8). 

*Gry-, 4& gro- (Nmn., Popow.) -gallus, 
uragen 7 eapricalea (Nmn.) grygel- (V.a. 
1618), grügel-? spil- (140), krugcel-, gurgel-, 
spill, riet-, auer- &c. (Nmn.) -han. birk-, 
berg-, laub-, moos-, schild-, spiel-hun 


op.). 

Grillat grillus (132. Gl. m.). 
*Grilio &oe. v. Grill-o, -us. 
*Grill-o, -io (74, 75 var.) (v. rusticus 

regens currum suum 14, 16, aus gillo?) 

wagenknecht (75). furman (14). 
Grill-us, -is (Gf.), -io, -eus (76), 

grellus (127) heim-o (Gf.), -e (100), -en 

(73), -el (75, 110), -elin (6, 40), -elchen 

(85), -amuch (95). heumu-gg, var. -ck 

(64). heimenmug 7 muheimen (126). mu- 

cheim-o (127 Gf.), -e (95). much-aheim Z 

-eim (93), -ime (104). müh- (Ki*.) mu- 

(16, 128), muek- (Fris.), hauf- 7 feld- 

(128) -heim. hermel-chin d 133), -ken 

(11, 132), -yng (152). harmelin (68). wesel- 

ken (132). Ad. grill, gril, grill-en, igin (1). 

*Grinnire schryen Z gri, var. grei- 
nen als die sauw 0. scehwine (75). 

*Gripes suum, suum-ganti, -kandi, 
sunkanti (Gf. 4, 879). 

*Grypos der eine krumme nasen hatt 

88 ). 

VEMM (genus nauis G1. m.) v. Parrus. 
Gripus homoedich &ec. (147). 
Griph-es, -o v. Grifo. 

*Gris-are, -sare (75) Ad. grae, graw 
machen. grauferben (75). 

*Grised-a, -o v. Grisicies. 

*Gris-eus, -ius, -icolor (147), eriseus 
(Gf.) (£. einereus q. v. 125) Ad. nd. grawe, 
graw. Ad. grau (b^), grauw, grahe. gra 
& gris (22). graevarwich (147). grisius 
pannus gro tüch (6). 

*Gris-icies, -edo, -eda /d. graw-, 
grab- (1, 66), gray- (133), gra-, gro- (6) 
-heit. grawieheit (23). grau farbe (75). 

*Grisius &ec. v. Griseus. 
*Grisolocanna v. Crisola. 
*Grissare v. Grisare. 

*Grissari v. Grassari. 

*Grix v. Graeulus. 

*Grobianus buer, bauer (74). 
*Grocallare v. Gdlacorare. 

Grocecire kráhen (coruorum. Ki.). 
*Grocitare coruworum (123). 

*Groffus v. Fumphus. 

*Grosax v. Grossius. 

Grossare (7. rudere 75. cf. tiranni- 
zare) hd. grop, grob, grab, grob, gros, 
grof (23, 122) machen, maken. groblich 
baren o. thun o. leben (25). 

Grossarius gros schriber (93). 

Grossi-tas, -tudo, -cies Ad. grob-, 
grop-, grab- (21), grof- (23, 132), grof- 
(68) -heit. grobe- (b^), grob- (133), grabe- 
(17) -keit. grof) tüheid (11). 


GRU 


Gro-ssius, 7 -sax (19), 2 -tax (11) eyn 
kocher (19). en koker (11). 

Grossularia grossel-,kráusel-,krauf-, 
kloster-beer, stachdorn (143). 

Grossus, glossus (9) sóst. adj. (i. 
eorpulentus q. cf., ficus vmmatura 66 &e. ; 
f. immature inhabiles Br., fici imme. et 
mabiles 76 ad edendum) feigen die noch 
nit zeitig sein £ die ersten figen dy 
abfallen; adj. kopisch, v/g. knebischen 
(75). erste wyge (glossus 9). erst wyhe 
(8). vnzytig figen (110 sZm.). onrijpe vigen 
(132). veygen knod (1). bitteruiga; proz 
(Gf.). eyn groB 7 eyn grab ? eyn fige 
(17). hd. eyn groDe, grosche (moneta 5, 9). 
en grosse (22b), krosse (2235, 23), groet 
(11, 97). sehreckenberger (gr. nouus 
saconicus 109). grasch (16). adj. hd. groif 
(19, 133), grof, grosse (152), grop, grob. 
groff (13). grof (28, 132). leibig (74). gr. 
nasus ein grof grob kolbete nase (65). 

*Grotax v. Grossius, - 
*Gru-aria 4 -ina (143), -inaria (Ki.) 
(herba) storckenscehnabel (143). 
Gruellum gorte (141). gall. gruel (122). 
Gruere vi (gruit grus 123, 141. gr. 


Yepav(Cst) Gl. m.) grumen, ruffen als dy 
krech (185). sich seharen zu zamlen (v 
grues 88). 

Gruere glich machen (6). ghelijk 
maken (23). 

*Grugas v. Gymnas. 

*Gruin-a, -aria v. Gruaria. 

*Gruinale (herba) klein gottesgenad 

143). 
Gru-, grum- (68) -mare 4. equitare 
(147, Br.), dirigere & tumere (Br.), cumulare 
(110 &e.). huffen (68, 110). hoepen (132). 
riden (147. aus equitare móissv.). 

*Grumere (porcorum, cf. grun-, grin- 
nire) greinen (176). 

*Grummare v. Grumare. 

Gru-, grum-mulus schóllele 7 klótzle 
(126). werf £ hofstede (s1). 

Gru-, grum-mus (7. cumulus terre) 
wal (11, 19). sehufreyn (19). huff (110). 
hoep (132). puhel (74) grumus salis 
eyn grützen saltz (126). 

Grund-a, -o (12 Mrg) eyn trupce 
(trupte?) Zn tecto (12 Mrg.). drop-pe (19), 
-e (14). druppe Z hase (23. cf. Goth. Wtb. 
Ju m wettertach (Kia.). 

Grunn-, grun-, grund-ire, grunnare 
(19) grunezen (8, 9). grinen (99). gr. als 
Swin (110), eyn suw (68). grans-on (Gt.), 
-en (11, 19). ropen als vercken (132). 
rüchlen wie ein schwein (126). 

Grunnitus gran-oth, -ug, kherrin &c. 
(Gf. 4, 327, 462 sq). das rücheln (Fris. &c.). 
das grummen o. ruchlen der schwein 
(115). grimmiger (Sum.). 

*Grunnus (cf. grunum d&oc. Gl. m.) 
grans (Sum.). 

Grus krie (93). kry (126). nd. krane, 
kraen (132), kron (22). Ad. chranih (104 
sim.), chrenich (1), kran-ich, -ch, -ge, -g 
(21). kang (13). krench (95). santuuerf, 
pifleoz (Gt.). 

Grusus ruw (147). 

*Grutarius (7. pigment- 4 magari- 
arius) gruzere (Gf. 4, 344). 
Guita flósse, holz-fl. (Ki.). 





*Grutinosus kunig als altes pier wirt 


(14). 











GUI 


*Guadarella v. Datisca. 

Guadia (cf. sq.) schuldige aufsetzung ; 
gewonheit; gelayt (74). 

YS TOS: (»« guardare) geleyten 

74). 

Guaiaeum v. Gaiatum. 
*Guarandare stewrn, gewerffen (14). 
*Guardasida (of. G1. m. v. eadarfreda) 

en alde gewoente (141). 

Guardi-a, -um gelayte (74). 

*Gub-ea, 4 -io (74), -ia, -ba £ -bea 

(15) -a, -gobia, golna (V. Hamb.) (cf. 

eobia) hd. nd. plo-, ple- (V. Hamb.), Ad. 

pló- (3), plu-tze. plotz (74). blotz (1). 

plosse (23). pletzgen (76). wibfiseh (75). 

witine(gobia 68, 107, 110, 132). grimpe. 

(gobia 11). grempe (gubea 19). grundel 

(gubia 110,132). gouy (gubia 68). gobio 

(4 gubio &ec. v. eopto 74) groppo (87, 

Sm. 2, 116). gropp (74, 93). meergropp (£ 

-ius Ki.). chresso, longinna, guua, eul: 

houbit (Gf). kaulhaupt, kopput, dolb 

(74). gobie (68). ain kleiner visch (76). 

gubio 7. q. cubio (74. v. cara bus) strutze 

1 struth (77).gob-, gub-eus,-ius, gubenus 

bb) Ad. stintz, stineze, dineze (5), steintz 

(18). hd. (12) nd. stint. spyer- (19), smer- . 

(80) grund- (125 Mrg.) -ling. spierinck 

(68, 107, 110, 132. cf. spirinchus). krasse 

(4). kreDling o. lagine (91. cf. longinna). 

steinbiza (Gf). gób (126). sobinus stynt 

(V. Hamb.). gobitis (7. q. -io, -ius) grundel 

(Ki.). : 
*Gubella v. Cupella. 

*Gubenus v. Gubea. 

Gubernaeulum steur (1). stür (bb). 
sture-geczau (12), -ruder (1). ruodel (19). 
stur-r. (80). rudel (3, 4). eyn roder van 
dem seheppe (132). roeder (11). rodre 
(99). hd. nd. mast-, mas- (22), mafó- (69, 
110), segel- (6) -bom, Ad. baum szm.,-buame - 
(133). beschirmnisse (8, 9). beschervng . 
(13). regerung (11). rithtunga (pl. 141). 

Gubernare behutten (1). beschermen | 
(13). beschirmen £ meystern (8, 9). be- 
rigten (99). regern (17). stiren 7 scheff 
regiern (77). sturen (22b). | 

Gubernatio beschirmunge (8). vor- 
steunge (9). 

Grubern-ator, -io; -eta schirmer (11). 
be-sch. (8, 17). beschir- (9), Ad. nd. stur-, 
hd. stür- (D^), stuer- (17), sture-, stewr- 
(1l, 74), sehiff-man. sture meynster (T). 
regierer (110). ags. steor-a -io, -man 
-ator (942). : 

*Gubia &oc. v. Gubea. 
*Gubrunes v. Crabro. 
*Gueius v. Cucius. 
*Gueulus v. Cueulus. 

Grueleus v. Limus. 

Guerra v. Gwerra. 

*Guerrosus krieg-, 

haderhafftiger (74). 
*Guffula (cf. vuula) . quod imminet » 

gutturi (16). howg (9). haug (8). 
*Gugulla v. Cueulla. 
*Grugulo &c. v. Curgulio. 
*Gugulus v. Cuculus. ! 
*Guila (. bulla) blátara, platra (Gf) | 
*Guilla, glivla (120) slunt (120, 121, | 

Sum., Gt.). i 

Guilla Z. metula lusoria gall. quille |. 

(G1. m.). | 

Guina v. Guua. 


zanek -iseher, | 






GUM 


Gula Ad. nd. vras. hd. frab, fray. 
ver vrat (99b). hd. frabheit (75), fras- 
ikeit (76), freDery, veraDerie (10), 
esserige (6). gytzikeit (110). gyricheit 
ff die straisse in dem hal6 (132). straite, 
trate (147). strote (109). kele (19, 147). 
:hel (von guilla wntersch. Sum.). keel (11). 
yl (109). gyel 7 slunt (74). der schlung 
114). schluntdarn (7. gurgulio 93). crop 
19). vorder half (64). das v. am h. (91). 

Gul-anus, -osus frassig (175). 

Gulbium ». Gulvium. 

*Gulenus fressiger (74). 

*Gulg-or, -ur (cf. eulpar) frauenhund- 
ein o. praek (74). 

*Gu- (74, 76), go- (Br. &.) -liardus 2. 
eccator, qu. ardens n gula (16). fressi- 
'er (74). 1 

*Gulio fraf) (74, 75). fressiger (14). 

*Gulla hundis cille (9. s£. h.-tille). 

Gullus v. Gulus. 

*Gulonus ein fresser (4). 

Gulositas halb, var. halffressigkeit 
; gytig- 7 gyrig-keit (65). frasserey 4 
rabheit (75). gulsicheit (109). 

Gulosus (v. vorax, epieurus) geitig 
l, 141). gytich of esich (132). gytzig 
110) Ad. freDig, 7 hals-fr. (65). fresich 
18). freyByg (132). vrazich (19). vratzich 
23) vraetich (22 &ce.). vraet (? 11). ein 
Pos (6). fresser (3). pauehfüller (75). 
ichleekhafftig (135). 

*Gul-vium, -bium (Gl. m. cf. Dz. Wtb. 
i89 sg.) noila (Gl. Cass.). 

Gul-us, -lus (G1. m.) scheep dat ront 
8 (147). 

*Gnulus fressiger (74). 

*Guma v. Guua. 

*Guma 7. lucta t pugna t liquor de 
arboribus (16). 

*Grum-a, -ba v. Gamba. 

*Gumbustio v. Gymbustio. 

*Gumen v. Gummi. 

*Gume-, gumen- (76) -tarium (7. 
manutergium) hanttuch (75). ain hand 
zwechel (76). 

. Grum-mi, -ma, -mum, -i £ -a 4 -us 
(16) ecummi (g. v.), gumen (127, Pap.) 
4. resina, bdellium, sagana 1) bovn- 
zetroife (93). drupil (118). flui a5 arbo- 
ribus (21). flioz (131). clare floz von dem 
baum harez 2 fliet (127, Gf.). phliet Z 
P5 sim. (Gf. 9, 360). flünedem (105). Ad. 
harez. kirf3-h. (8). kirscharez t9) clare 
10 B clar (23). clayr (13). katzen 
elare flinsche 7 gumme 7 guckauch (19). 
id. katzen-, nd. katten-golt. Ad. gumm-y, 
'e. gomme (132). cleber (100). clebber 
(99). clibber (106). cleuer (quod fluit de 
bore 94). dibber (sc 79). elybe (125). 

mi arabicum phlumenzar (Sum. V. 
f. amala) gummi (bb) g. cedri 7. g. 
juniperi (sic 94). wizholundern (Sum. v). 
*Grumpha (7. pars t mediwm rote) Ad. 
abe. nd. naue. Ad. nd. n. in (7), am, 
yn (133) dem rade, an eym wan (1T). 
yn wagen nabe (5). nagel (18). 

*Gumph-a, 7 -us (75) nab (14, 75). 

*Gumphea (st. ru-) ein schwert (134). 
Gumphus, 7 vn-g. (75), gun-phus 
649), -fus (93, 99), -ghus (147), cumphus 
t v.) (z. faeaster q. v.) hd. hüb- (6), 
ub- (77), hob- (13), huep- (19), huoff- 
76) huff-, huf-, hauffe- (67, 152), hoff- (4), 


l 




















GUR 


hóf- (12), hof- (23), huef- (11), huyff- 
(133), hoyff- (13 wrg.), hoeff- (10. 97, 122), 
hoifyserens (147), gubel- (93), tubel- (74), 
rof3- (7, 64) -nagel, -nal Z -nale (55), -negel 
(11), -nayl (4). lanár (1. cf. Sm. 2, 474). 
hach in der dore (19). hake (17). h. van 
der duere (11). herre (79, 99). groffus 
gall. gon (122). gun-fus (129), -sus (16) 
?. oncus & hamus. 

Guna v. Guua. 

*Gundus v. Gurdus. 

*Gunghus &c. v. Gumphus. 

*Gunnus v. Cunnus. 

*Grunsula v. (cf. consolida) gunsul 
(87, 146). 

*Gunsus v. Gumphus. 

*Grupios v. Gibbus. 

Grur-dus, -tus (132), -uus (68), -gus 
(75), gundus (76) toer (75). torochter; 
vnnutzer vnd sunderlieh in essen zu- 
nemen (74). düppel (128). vn-genem (110), 
-bequeem (68, 74, 132). 

Grurg-es, -is, guries (76), gorges (q. 
v.) (4. reuma 75, ver-, fer-tigo) uuac, 
sinuuae, dich (Gf). waag (126). waug 
(93). tump-fel (4, 74, 75), -el (3). tümpfel 
(3). dumphel (125). dàmpel (Alber.). gump 
(88, 112, V. a. 1618. Ainterlünd. kump m.). 
kunckel (Y, 19). wasser-dümpfel (xi.), 
-gnut (Ki?*.) -gunten o. gumpe (126), 
-gunte o. gompe (116). tyeffe (64). tiffe 
o. fiele des wassers (88). eyn arm 
von eynem wasser (6). Ad. (Mss. mog.) 
strame, straum. strom (23, 81). stroem 
(108). sturm (1, 2, 53) v? aqua recen- 
ier flut (1). storwint (8). eyn strom 
(68), stroem (132), strym (69), strime 
(133), streyme (66 &e.), stym (134), flu 
(110) des wassers. wael (81). wiel (108, 
116). swale £ beke (23). Ad. (Mss. mog.) 
bach. vleyxte (92). md. mL. kolk (116, 
Chytr.). strudel; werwel (OChytr.). ayt 
veynde (9). 

*Gurgilio v. Gurgulio. Cureulio. 

*Gurgill-ium, -us v. Girgillus. 

*Grurgis v. Gurges. 

*Gurgistium v. Gurgustium. 

Gurgitare eDin (19). eten (11). Ad. 
fressen. slinden (74). ver-sl. (110, 132). 
fullen (64, 74). gartzen (74). 

*Grurgitatio fullery so einer 
flussiglich in sich wirfft (65). 

*Grurgula querca (Gf.) querechela 
(121, Gf.). 

*Gurgulare (7. eruetare q. cf., rue- 
tuare 75) golkotzen, v/g. raffatzen 4 
reubtzen (75). gurgeln 7 wern (8). gor- 
geln 7 vyern (9). 

*Gurguleum v. Gurgulium. 

Gurgulio &c. v. Curculio. 

Gurg-, eurg- (125) -ulio, -ilio (Sum.), 
-uleum (76), -ulium (943. cf. sq.) 4 
eureulio (Ki.) kele (8, 9). gorgel (132). 
kruspel im half (91). atemdroze (Sum.). 
dy strosDen (125). ein strot gat (68, 108). 
ags. throt- (92), dhrot- (942), drot- (136) 
-bolla. 

*Gurgulio eyn kese faf (1T. mss. 
cus gurgustium ?). 

*Gurgulium, -eum (7. guttur (*6) 
gurgile (104). 

*Gurgurio v. Curceulio. 

*Gurgurstorium v. Gurgustium. 

*Grurgus v. Grurdus. 


vber- 


GUT 211 


Grurgus-tium, -tum (74, 75, 16, 108), 
-terium (3, 75) -trium (49, Gl. m.), 
-trum (147), -tria (1), -àa (55,16), gurg- 
urstorium 7 -istium (74) (v. nassa £ 
passa; -terium 2. viuarium 75;lacuna 
l; antrum; secretum gutturis 4 angustus 
locus tenebrarum et obscurus vbi conuiuia, 
turpia fiunt 40 stella modica i domus 
pauperum 0i rapina piratorum 16. of. 
Gl. m. 3, 871. gurgust-ia 7. domuncula, 
casella; -us 4. piscis minutus 129) auar- 
ah 4 -haeco, 2n rusun jpscees tenet (Gt. 
1, 183). riusa sm. (Gf. rüse (95). ruse 
(bb, 7, 8). rewse (9, 74). ruf. (17). rew- 
schen (1) reischen 7 rewsen; visch- 
rusen, -truhen, var. -trughen, -prun; 
phalter zu den vischen(75). risch- (visch- ?) 
-kast (8). eyn visser kaest (97). visch- 
korb (94). viscehus (Gf. 4, 1054). fisch- 
(€), fis- (12), hut- (8, 9), hude- (10, 
12), hyde- (13) -faDB, -vas (9). ayl korp 
4 kare (19). aleneaerf neette (11). flof- 
schiff (49). huysken, hutken armer luyde 
(147). kudel (,,cf. kuddel gedürme* Gt. 
4,3066). ags. cesol (,,kiesel* 94, 136, viel- 
mehr domus pauperum, casella).-cel-ur, 
-or, ags. ceola (Gf. 4, 384 sq.). slüse (109). 

*Gurieula v. Curruea. 

*Guries v. Gurges. 

*Gurium (versch. von gutturnium) 
i. vas aquatile eo quod deguttat aquam 
gurisare 7. sepe guitare (16) 7. q. gutti- 
tare (129). 

Grurrire schreyen wie eine nachti- 
gall (Ki.). 

*Gur-tus, -uus v. -dus. 

Gustare Ad. nd. sme-, hd. sma-, 
schma-cken. sma-ken (6, 11), -chen (132), 
-gken (133). Ad. v'süchen sim. kosten 
(bb, 75. mper. koste 75). pfechten (75. 
cf. Sm. 1, 304). 

Gustat-or i -rix (7. 
pfachter (75). 

Gustrum v. Gasterium. 
*Gustrix v. Gustrix. 
*Gustum (s4. bustum) grab (1). 

Gustus (7. trutin-, attempt-acio 75) 
hd. smacke. smak (23). smag (bb, 71). 
hd. ge-smack, -schmack, -smag (6, 133 
-smaich (132). bekerung (93). pisse (9) 
pfachtung (75). 

*Grutinosus v. Glutinosus. 

Gutta (4. stilla, laerima) Ad. troph (1), 
trophe, tropffe, tropff, dropffe (67, 152), 
drophe ns droph (1), troppe (18), 
drupe (bb). Ad. nd. drop-pe, -e (23), -el 
(99), -pel (132). tachtropf (75). zaher (75). 
tran (22b, 93). ein art der gycht (110, 132). 

*Guttacium 2. aqua (16). 

Gruttare Ad. trieffen, drieffen (6, 67, 
133), tryffen (69), driffen (21), dreffen 
(18); tropff-en, -atzen 7 zahern (15). nd. 
drepen (23), druppen (132). trepfflen (64). 

Guttarium v. Gutturnium. 

Grutt-atim, 7 -im (76) tri- (9), dri- 
(8) -ffende. langsamlich (75). 

Gutterium v. Gutturina. 
*Guttilieium vat dat onder eyn gat 

heft tot water dyenende (147). 

*Guttire 7. per- 4 de-forare (76), aus 
glutire 7. deuorare? 

*Guttula tropf-el, -lin (275). 

Grut-, gu- (129) -tulus p?sczs (Br.), v. 


trutinator) 


H 





gobio (129), gubio (76). 


212 HAB 


Guttulus gütterlein (128). wasser- 
(126), mamm- (135) -kentle, 7 -stytzle 
126). 

: *Guttum (7. q. gustrum vases species 
Gl. m.; vngentum "6, 129) salb (174, 76). 

Guttur hd. nd. kele. straz (5). straf* 
(11). strayB. (19). die strosse (132). stof) 
(77). strot-e (13 Mrg., 22), -te (23), -er 
ist keln snyder (12). sehlunde (110). ga- 
gel (85. palatum. Kil.). 

*Guttura gieffab; kelsucht, halüge- 
swulst, euentus gluck (74). 

*Guttureum v. Gutturnium. 

*Guttur-ina (9, 74), -nia (76, Gl. m., 
Dz. Wtb. 646 sq.) -nea (76) -na (69, 76, 
Br. Gl. m.), -uà (66 &c.), -à (110 &e., 134), 
gutterium (Cl. m.) (7. enfirmitas gutturis) 
kelslunt (74), -sucht (9). gutturiosus 
7. gutturnia plenus (16). 

*Gutturisare (7. singultire) drensen, 
kneesten, stoenen (147). 





HAB 


*Gutturizatio drensyng &e. (147). 

Guttur-nium (Br. &c.),-neum, -num, 
-inum (75 &c.), -eum, -nia (93), gu- (14, 
134), 2 ein- (74) -turnium, vas guttarium 
(112) (. manalis) Ad. hant-, gief-uaD. 
luehringiesuas (93). locheret (74), leche- 
rig (16) gieDuaD. laugenhaffen (74). eyn 
holtz wintrichter (Y). sechtel zuber (75). 
tropffstann 7 brieneck (vas g. 112). 

Gruttur-osus, -nosus (Kki*.) sathalí 
(91, Ki*., Fris.). kropficht (Ki. krepffig, 
nl. croppaert (116). 

Guttus Ólkruog 7 elgleflin (91). gut- 
teren (126, 135) geschirr mit einem 
zouggen (126). gieDfaf) (112). vat vur die 
salve meker (147). 

*Gutulus v. Guttulus. 
*Guturnium v. Gutturnium. 

Gruua, guma (68), guna (74,97, Gl. m.), 

7 guina (147) (&. ventosa) laefbkopf (132). 





HAL 


schrepffhorn (110) vintauD; kuttrolf 

74). eyn stouer coep (97). vat van glas 

147) ein leer buchfe (68). 

G'werra, guerra, gwetra (1) vn 
friede 7 hadery (7) hadder £ verwir 
rung (65). hader (65 var., 74). vrleug 
grantwere (74. cf. briga sq.)  vnfric 
(110). Ad. krig, chrieg (1), kriegk (10) 
krieg, kriege (67, 152), krige (133). krijel 
(132). alderleye krich 7 vnghelieke (22) 
orleige (109, 133, 152). orlege 7 kyfkre 
7 twydracht (29b). orlighe (23). orlej 
bU" vrley (18). oerloeh (132). herfar 
5). warrigghe (81). grinung (15). 

A Grwerrare vnfriede 7 hadery maehei 
(1). 
*Gwetra v. Grwerra. 

*Grwidrogium (cf. guttura ?) gluek (1) 

*Guireula (? gui'eula cf. quis-, eurri 
eula) wachtel (17). 








Ha (enterj. expauentis) wach (11). 

*Habelis v. Habilis. 

Habena Ad. zu-, zü- (6), zug- (1), 
zie- (10), zi-, eze- (13), ezou- (19), zo- 
(bab, 21, 132, 133), nd. to-gel, oft mit den 
Zusützen an eyme czaume (21), ayn dem 
ez. on an ainem zaum sZm., am zóm 
(6), an dem czume (152). rymen (66 Mrg.). 
bredel (11, 19). brodel (19). half- (110), 
helf- (147), hal- (132, 147) -ter. 

Habenare (Br.) halffteren o. zeumen 
(110). halteren (132, 147). tzomen (132). 
bynden (147). 

S MCADAA gezeumet (110). getzoemt 
132). 

Habenulaein cleynzugel (110), tzoem- 
chen (132). 

*Habenus wantze (8b). 

*Habere v. Hebere. 

Habere Ad. haben £ besiczen. md. 
hebben (23, 132), besitten. 


Habi-, gew. abi-, habe- (Gf.), abhi- 
(133) -lis Ad. nd. bequeme Z behende 
(beh. mehr für ab., bequ. für hab.; 
dberall werden, auch bei den Abll., beide 
Formen ausgeführt). situsam (Gf.). be- 
hynde (13), -quemelich (8, 11). Ad. wei- 
den- (68), weyde-, wayde- (134), weyd- 
(152), tog- (65), teg- (8), tugent- (9), 
won- (79, 133), gewon- (19) -lieh. ghelim- 
pieh (23). gevoge (99b). subtyl o. ge- 
schickt (110 &e.). habilicher (hab. Sum.). 

Habi-, abi-, abhi- (133) -litare Ad. 
nd. behende machen, maken, wesen (23). 
bereiten (65). limpen (923). hab. zu-tun 
(9), -dun (8). 

) Habi-, abi-, abhi- ( 133) -litas, ha- 
bitas (22) bequem-heit (21, 93), -keit 
(10), -echeit (22), -liehkeit (17). Ad. be- 








H 


hendi-, gewon- (1), geschaftig- (69 Mrg.), 
togelich- S tugenntlich (9) -keit. hab. 
eyn gewanlicheit (18). eyn gewonlich 
stat (17). eyn woneklich stayd (5). won- 
heyt 7 woneliek stede (22). 

Habitabilis won- (9, 11), gewon- (132), 
inwon- (133) -lieh. bewonend (68). wonlie 
stede (23). lustlich stat (6). 

Habita-eulum, -tio d. nd. wo-, won- 
(8), wa- (18) -nunge, -ninghe. bliblieh 
wonung £ bliblichkeit (-tio 65). 

Habitare Ad. nd. wonen. wanen (18). 
diekwijl hebben (132).. dick vil haben 
(110). 

*Habitare v. Hebetare. 
*Habitas v. Habilitas. 

Habitatio v. Habitaculum. 

Habitator woner (132 &o.). 

Habitualis gewonliceh (65). 

Habitu-do, 7 -s schickung, zufiegung 
(76). geschicklicheit (68). gut g. (110). 
hebbinghe of beschicheit (132). geberde 
des leibs (975). 

Habitus eyn zufugung (V). schick- 
liehkeit (62). gewon-de (79), -hait (1), 
-heit die einer in der sel, var. selen 
hat; heblich besitzung; wandel &c. (65). 
gewant (8). gewete (99, 100). kleyt (13). 
der: selikeit 2 cleyt 7 gezirde (1). gehabt 
oder eyn cl. der sele (9, 65), o. libes 

epete (9). der s. cl. 7 erbildunge (15). 
d s. erbildungekeit (9 Ann.). cleidung 
des libs (75). h. anime der sele zyrheit, 
cleit, o. bylde (12). h. peeeatorum ein 
gezierlieh 7 vnrein kleid der selen (65). 

Habra v. Abra. 

"Habsis v. Absis. * 

*Habundes (cf. habenus?) eyn fliege 


(17) 





Habundus &e. v. Abundus. . 

Hae hd. nd. dar. dare (92). von dh 
£ davon (17). darnaeh (1T, 151). dornoeh 
(69). dohin (66 Mrg.). durch (s) hy-d 
(125). doer dese wech (132). dar disem 
weg (hae ita illae 110). 

Hae die diss dages (b^). 

*Hacida v. Halcida. 

Hac-tenus, -tinus Ad. bif-, bis- (9), 
bif nu- (bb), bis hi- (9 Ann.), bis vnez- 
(4), bis al- (8), waz- (5), nd. wente-her. 
bió here (7). biez har (6). dar bij (17). 
tot hijr (132). wante (79). 

*Hala pauea &e. v. Alphanus. 

Halare v. Alare. 

Hal- al- (Ki), ha- ve -eida 4. 
serpens (66 &c.). slange (11, 19). 

Halecyon v. Alcion. 

*Haldemonia v. Baldemonia. 

Halensis v. Hallensis. 

Haliaetus v. Alietus. 

Hali-ca, -ta (74), 7 aliea (116, 143, 144) 
kernen (144). kern, speltzen-k. (y 
amer (74). n4. gort (116). emer (93). gürtl, 
speltenmüD (Hen.). 

Halieaeabu-m, 7 -s (Ki.) schlutten; 
iuden-kirschen, -hütlein, -dócklein (113). 
bobe- (Ki., bobo- (143) -rellen. 

*Ha-, a- (Ki.) -lieastrum, halieastum 
(93) ein-korn (74, 101, Gf.), -kor (93). 
amelkorn (143). | 

Hali-dus, -tus v. Alitus. 

*Halita v. Halica. 

*Halium v. Allium. 

Hal-, ha-lensis, alencium (v. dipon- 
dium) Ad. nd. hal-, he- (22), Ad. heller. 

Halo mande hoffe (b). manhoff (1, 
9, 71). strael der sonnen (75). weyh*e 







HAR 


crayD vmb die sunuen o. mon (74). kreiss 
mb den mon (116). 

Halosanthus v. Alosanthus. 

Hamare hd. nd. ang-elen (28, 19), 
len, Ad. -eln. engeln (1). 

*Hamare (aus humare) wessern (8). 

*Hamaria angelrut (74). 

Hamatores v. Hamiata. 

Hamatus 7. cathenatus 0 hamo captus 
16). eyner der do eyn panezer an hat 
1X. cf. hamus). gefangen (5). g. mit 
mgeln o. mit voeliyseren (132), fuBysen 
110). Ad. gebunden. an eyn seyl g. (8). 
'eseilt (17). 

Hamedii (7. conjuratores) geidon (G1. 
1, Gf. l, 152. 4, 953). 

*Hamerides v. Hamiata. 

*Hamester (7. ericetus) hamester, 
'ornfáreklein, a7. ziselmaus (140). 

*Hamiata 4. péscator (110, 132). ein 
ingler (110). hametractores 7. piscatores ; 
1amides 7 hamerides 7. fossores 4 re- 
jortatores aquarum (16). hamotrahores 
. piscatores (129). hamatores 2d. (G1, m.). 

*Hamiones v. Amia. 

Hamis v. Amis. 

*Hamon (»« amor) got der lieb (74). 

*Hamos v. Hamus. 

*Hamotrahores v. Hamiata. 

Hamula (7. fuscinula, fibula libri, vas 
3l. m.) erauel (17). erowil (8). korbel (16). 
torbel (9). eymerchen (ki.). 

Hamulus laf?eysen (91). 

Ham-us, -os (b^) (v. rete, virga sus- 
entans r. 19, hamis 17, asser cum clauis 
(c, macula lorice t rethis 16 sim.) Ad. 
id. angel. angil (104). hangele (99). en 
iinghene 7 maelse van wapenen £2 traelse 
net naghelen (108). visch- (9, 4, 110, 132), 
10- (8), fuf- (110), voef- (132) -angel. 
üs-isun (contra fures n vineis 95). fufo- 
yWysen (74), isen vnder den baumen (75). 
id. ham-e, -me, -en (10). fib hamel (21). 
id. nd. visch- -hame, Ad. -hamme, -hamm, 
amme 2 angelfiseh (74). hamme 2 beer, 
ar. bern (7. rete 64). eyn sprinkel (7. 
iamis 17). fogel gabil (8, 9. cf. amis). 
janezer ring (17, 75, v6). eyn rinck an 
ynem p. (110) panser (132). ringlein, 
jeypleeh an harnasch (74). 

*Hanap hnaph nappus naph (Gf. 4, 
130. cf. anaglyphus. Dz. Wtb. 16). 

*Hannaue v. Canapus. 

Hansa hanse der eoiplude (147). 


*Hanus (sé. hamis) vogil gabel (60). | 


*Hapsides 7. circule (26,129. cf. albsis). 

Hara v. Ara. 

*Harbieus (aus herb.?) en woder (11). 

Harena (4 sablo maris 136b. pl. 9. 
aca sabinorum lingua 136? — herne 
ir) erina (Gf. l, 463. cf. Gl. m. 4, 21 sq., 
4 $q.?9). 

*Harena v. Horena. 

Hariolus &c. v. Ariolus. 

Harm-ala, -ola v. Aruiola. 

Harmonia v. Armonia. 

Harpa har-ph (V) Ad. -pff, -ffe, nd. 
pe (23), -p (132). haffe (sc 152). 

Harpagare v. Arapagare. 

Harpa-go, 7 -x (195), ? lupus (116, 
25) born- (125), fa- (Agr) -hacke. 
unhack, n7. put-, pet-, peck-haeck (116). 
turtzwage, prembsschuch (Aer.). 


DixrzsBACH GrossAniUM. 








HAU 


 Harpalus (é. cans rapax i ferreus) 

a nl. grijp (116). greyp, gryphond 
Kil.). 

Harpe v. Arpen. 1 S 

*Harto hart, ys en wolt twissen sassen 
én doringhe (22b). 

Harula v. Arula. 

Harundo v. Arundo. 

Haruspex v. Aruspex. 

*Haseua v. Astula. 

*Hasfala v. Affa. 

*Hasinus een vissele (108. 7. q. vissel 
fiscina Kil. ?). 

*Hassale v. Hastile. 

Hassia hd. md. hessen-, hessener- 
(hessene^- 3) -lant. hassen (1). 

Hasso hd. nd. eyn hesse. heí3 (68). 
hasse (22). eyner vf) hessenlant (110). 

Hasta hd. nd. sper. Ad. spere, spher 
(65 var., 125), speer. gelavy, laney (147). 
glavige (109). stake (11). steck (19). Ad. 
schafft. 

*Hast-a, -ula (143, 144), astula (942) 
reg-ia, 4 -s (8, 9, 1T) (herba, £. rosa 
autummnalis 144) konig blum (8, 9). 
kongs kireze (17). affodillwurtz (143). 
eernrosen (144). ags. baso popig (? 949). 

Hastatus gespert (835, 9, 79). 

*Hastella v. Astula. 

Hasti-fer 7 -ger (cf. -lusor) d. 
stecher, stichel (2). 

*Hastilare (cf. subhastare sim.) auf- 
byten (9), -pinden (74). uff-bieten (8), 
-bieden (11). 

Has-tile, -sale (8) (£. Vgnum lancee 
7 stips candelabri sim.) hd. schafft. nd. 
schaeh-t (11, 132), -tieh (79). glanezen- 
(8), gliezeschin- (9) -schaft. leyter baum 
(8, 9). helff o. stele m securis t licht- 
stab (125). stengel am erut (65). styel 
(12). stol (49). stith (85). sper (11). speer 
(19) stamme (10). hastilia telorum ags. 
Sscaept-loan (94. cf. amentum). 

Hastilud-ere, -ari, -iare (Gl. m. &c.), 
-iari (Br. Ad. stechen; mit sper (76), 
mit spern st. sper- Ad. -st., nd. -ste- 
ken. torneren (19). 

Hastiludium sper-, spern- (21) -spil 
(1, 5b), -stekent (23), -stekinghe (22), 
hd. -stechunge. st. mit spern 7 torney 
(17). stech-spil o. torny (110), -spyell Z 
torney (132), -spil mit lantzen (68), -en 
mit dem sper (75). durnerunge(19). tor- 
neren (11). hoff (9). 

Hastilusor sper-trager o. -furer (v. 
hastifer 75). stecher (74, 75). stiche-r 
(26), -1 (14). 

*Hastinabulum v. Haustinabulum. 

*Hastinata v. Astula. 

*Hastioria v. Hauritoria. 

*Hastorium v. Hostorium. 

*Hastrigo(aus hauscric?)heuschrickel, 
mattschreck (74). 

Hastula v. Astula. 

Hastula regia v. Hasta r. 

*Hastulare (cf. astula. asclare 7. 
rescindere Gl. m. »« asciare?) spen 
machen (18). 

*Hastu-s, -cia v. Astus. 

Haud v. Haut. 

*Haurifer (cf. hauritorium) seaffo 
1872) 

: *Haurigen-is / -e arum sweishol (9). 








HEB 213 


Haurire Ad. schop-fen, -pen (8); 
B DM)s schep-fen, -pen, -en (13); 
Scheffen (649); putzen (Mss. mog.) md. 
putten (23, 78). follen (19). drencken (17). 

*Haurisia est |quà haurit aquam. (16). 

*Hauritoria (rota h. Ki.)  hastioria 
(£é. girgillus) haspel (76). 

Hauritorium scaffo (Gt.). 

*Hausibilis schopfflich (15). 

*"Hausorium skepfi- (141), schephe- 
(Sum.) -uaz. 

*Hausta v. Haustrum. 

*Hausterium wasser eimer (75). 

( iu M (Z. australis) suydelick 
141). 

*Haustina-, hastina- (68,132), haus- 
tinu- (69, 134) -bulum, -bolum (76) (Z 
vas dc. 66 &c., situla, haustrum, vr- 
ceus q. v. eyn bolle (€ Mrg.). ammer 
(ainmer ? 76). ein eimervaD cum quo hau- 
ritur (68. cf. haustrum). emer zu dem 
wasser (75). aymer o. tzyckel (74). 
schepffrad (110). putzratt (132). 

Haustor schopffer (75). 

Haust-rum, 7 -ra 6 -à (15) eymer 
(110, 116). emmer (132). pfütz-aimer (Fr.). 
schopff-, wasser-, zug-radt (1:5). zug- 
haspel (14). ein krausleo. romerle (cyathé 
genus (116). 

*Haustum (7. éractas) toghe (29). 

Haustus Ad. nd. drun-ck, Ad. -cke, 
-g. draunck (21). druck Vs dronck 
(132). hd. trunek. tzog 2? drvnken (13). 
zück (10). zoge (12). h. magnus groif 
drunek (10). slucker drung (12). 

*Haut Ad. nd. noch. noche (21). naich 
(18). nein (9). haud aspératum 2. non, 
non asp. i. vel (»« aut! 66 &c.). 

Hebd- v. Ebd-. 

*Hebe-atus, -dus v. Hebes. 

Hebenus v. Bbenus. 


He-, e-bere werden unterschieden: 
hebere, habere (9) dum machen (7), 
dom sin (21), stum (5, 22), stump (23) 
in dem synne, 7 grahe (1). stummen £ 
dummen 1n den synden (18). hd. thum-, 
thu- (68), stum- (67, 133, 152) -men in 
den sinnen. stumpen (85, 79, 100). sichin 
(8). sychen (9). tewen (64). doben Z thumb 
sin (110). plomp of dom wesen (132). 
ebere Ad. nd. dum, dom (21, 132), dumm, 
dumme (151), thumme (152), dump (6), 
plomp (132), doll (110) werden, o. sin 
(110). taberwitzig sin o. werden; tamisch 
w., Sein o. machen (75). bescoppen (2. 
obtundere 17). 

Heb-es, -etatus, -itatus, -eatus, 
-edus, ebes (unterschieden, doch michi 
wesentlich, $m Voce. ex quo meist hebes 
thumm. ebes dum, hebetatus thumm 
o. grob) Ad. nd. stump, stum. kumpf, 
stumpf (s8). stump-synne (8), -sinnich 
(23). stomp (9). stum (5). hd. thumme, 
thumm, dum, dumme; d.- (5), grob- £ 
vn- (17), hert- (8, 9) -sinnig; eyn vnsin- 
niger 7 dumber (6); domsineig (21); hert 
am synn (1), am s. der vernunfft (75), 
an dem sinne hebes, hort am syn ebes 
(4); dom £ grop engeno; grob, dol, tol 
(68). plump (99). plomp (132). taber £ 
taber-, aber-witzig; tamisch (cf. Sm. 1, 
443); tum sinniger (75). hebetatus (s. o.) 
dumme o. groppe (152). thummen o. 
grob (151). dum o. grob (110 szm.), dom 


35 - 


214 HEL 


of groff (132) gemacht 2n Zngenzo. ags. 
astyn-dit (94), -tid (136). 

Hebescere begynnen grob zu sin 
(110), grof tzo sin (132). anfahen thum 
zu werden (68). 

Hebe-, hebi-, ebe-tare Ad.nd. dum, 
thumme (152), vnvernunftig o. dum eb. Z 
thumb o. dol heb. (110), dum o. toll eb. 
Z thum (68), plom Z stomp 7 dom (132) 
machen, maken. dümagen (13). stumphin 
(8). stumpfen (9). plumpen (99). he-, ha- 
(s?c 136) -bitavit ags. aslacudae (94, 136). 

Hebetatus &oe. v. Hebes. 

Hebe-, hebi-, ebe-tudo, ebidudo 
(3), ebedo (4) hertikait des synnes (1), 
des s. der verstantikeit (75). vn- (8, » 
hert- (8, 9) -sinniekeit. stump- (8b, 93, 
79, hebet. 4), stumme- (5), stum- (5, 133), 
stom- 7 dom- (21), Ad. nd. dum-, Ad 
thumm-, thum- (134), dump- (6), slaf- 
(100), tab- (75), grop- (18) -heit. dum- 
(bb, 18), thumm- (66) -keyt. stumm- Z 
dumm-icheit (22). tumigs leben 7 tamisch 
wise (75). 

*Hebit- v. Hebet-. 
( Hebrayeu-s, -m hebrey-sch (bb), - 
semen juden (4). 

*Hecoeolus (st, hee eolus) chonacla 7. 
rocho (i41. cf. Gf. 4, 451). 

*Haeceun hamffa (127. ,,56. ceeeum 
hanfan? '**). 

Hecta ein zunichtiger mensch (91). 

Heetheca (74, Pap., Gl. m., Br.), ecleta 
(sec. papiam 16), ectheca (Pap.) eeteca 
(Gl. m. 6, 957) (7. solarium, peribolus) 
auDgeschossenlumpff o. vmblauff an tur- 
nen o. soler (74). Cf. herdara 7. ante 
solarium 0 de ambulatoriwm (16). 

*Hecter-eca (8), -icia solt (8, 9). gel 
sucht (5b. 7. q. hie-, ie-tericia). 

Heoctieca (cf. ethica), febris h. der 
eticken o. etkumm (135). 

*Hechimus (aus echinus) halbfuBiger- 
fisch (v4). 

Hedera v. Edera. 

*Hederalis schwalmenwurtz (144). 

*Hedios-inum (148), -mus (cf. elieos- 
mon) 7. menda (sec 148). minza (Sum. VI). 

Hedra v. Edra. 

Hedus &oe. v. Edus. 

*Hegemitus 2nferj. dolentis (16). 

*Heinrieus heinrich, c/erice heinritz, 
vustice heintz (125). 

*Helare v. Spirare. 

Heleiarius equus ziechrof (91). 

*Helcystinda, seaperda (cf. seapen- 
dia Ki.), SÀxucz(y0a, oxomépOa (ludus) 
d Magie strebkatzen, rópfHins 

112). 
EIU rof-kammat (91), -kommet 
126). 

*Hele 7 hobe /nferj. ammérantis (16). 

Helenium v. Enula. 

*Heleops v. Eliops. 

Hely mein got (9). 

*Heliacans v. Hellus. 

*Heliborites (herba) matron (74). 

Helieon i. mons muscarum perg 
der mucken (sic 74!). 

*Helies v, Hilies. 

*Helio v. Helluo. 

*Helioselinum v. Paludapium. 











HEP 


Heliotropium v. Bliotropium. 

*Helisios eampos sunnofeld (121. »« 
Ytoc ). 

*Helitores v. Hlicitores. 

*Helius v. Valis. Hellus. 

*He-, e-liustrum (7 ferula ammonia- 
cifera) ferulkraut (143). 

*Helleborastrum v. Consiligo. 

Helleborum v. Blleborum. 

*Helleo v. Helluo. 

*Hellidus v. Hellus. 

*Helliens fress-, geytz-ender (74). 

*Hell-io, -o v. -uo. 

Hel- (110 &c.), he-luari dempffen (126). 
helluo 2. superflue bibo (*6). heluere 
uberig trincken (9). uber drineken (8). 

Hell-uo (110 &e.) -io (8, 74, 76), -eo 


.1(9), -o (74, 76), hel-o 7 -io (75), el-Iuo 


(Y, 19), -uo (11, «a 1uo Pap.) (7. Iuo, po- 

lifagus, popin-us, -io &oc. 74) vnstcte 

mensche (8). vnstetik mensch 7 vnsetig 
vroez (9). ein fraB (v). bub, fresser, 

lecker (74). lodder (11). ludderer (19). 

geiler (75). 

*Hell-us, -idus (7. pallidus a nausia 
74) plaieher von wullen o. kotzen (74). 
bleych von fullen (9). Cf. gelluus v//. 
aus heluus »« helueus (7. q. elueus 
Gl. m, Ki.) 4. homo hans et oscitans (129) 
i. q. heliaeans (76), neben helians 7. 
awuide comedens (st. helluans cf. v. gel- 
luans); helius :;. palidus (16) — heluus 
i. pallidus (Pap. &e.). 

*Helo v. Helluo. 

*Helofacere v. Holofacere. 

*Helopos éco. v. Bliops. 

*Heluere &c. v. Helluari. 

Heluus v. Hellus. 
Hsematites 7. q. Emmatites q. v. 

*Hemere v. Humere. 

Hemieadius v. Eimicadius. 
Hemi-eyelus, -eiclus, -cidus (132) 

i. semi-eiclus (110), -cidus (132), -cir- 

eulus (68) eyn halb-, halff- (132) -circkel. 
Hemierania v. Emigraneus. 
Hemina v. Emina. 

*Hemiolus en strijt (11). Cf. hosto- 
rium? 

Hemi-plexia, -plegia, -plagia (of. 
apoplexia) halbe schlag (ki.). 

Hemi-spherium, -sperieus v. Emi- 
sperium. 

*Hemiterceus v. Emetritea. 

Hemitogium (7 démidia toga 129 
sim.) ein halb cleyd (110). eyn halue 

(132), half (132) hoick. halb hockecht 

(sic 68). e- ? se-mitigium es! media tega 

16). 

Hemitriceus v. Emetritea. 
Hemoptoieus &oc. v. Eimoptoiea. 
Heemorrhois &oc. v. Emorrois. 

*Hemus vorst (Sum. V). 

*Hemu-s (74), -m (aus prohemium? !) 
rede (Z. sermo 74, 147). lo parlamento 
(G1. m.). 

Hendeeas v. Endeeas. 

*Henetus v. Cinereus. Cf. venetu-m, 
-s 4. q. ezeruleus hymelblaw (111). 

*Heniex pommes (74). 

*Henomellum v. Ineomelum. 

*Henula v. Enula. 

*Heops v. Hliops. 

Hepatieca v. Epatiea. 





HER 


*Hepat-itis, -orium v. Eupatorium, 

*Hepsetus ( pzscis) meerbambele (140). 

Heptaphyllon (cf. ebdasilon) sibun- 
blat (Gf.). 

Hera (7. domina 60 terra 16), era (8) 
fraw (8, 9). frauw (76). vrowe (79). eyn 
heren frauwe (1). 

*Heraelea v. Braclea. 

Heraldus v. Heroldus. 

Herba Ad. nd. krut, cruyt (132). Ad. 
kruet (10), crud (19), chrawtt (1), kraut, 
wurtze, wurtz, wortze. Für die folg. 
Krüuternamen vgl. teilweise die Beinamen 
im Alphabete. 

*H. articularis  splyspettelkraut; 
glied-, lied-weich (143). 

*H. britanni-ea, -s (Fr.), hereabrita- 
nis (74) himelbrant (105). hanck- (74) 
hang- (Fr.) -wurtz. h. britania hennen- 
worcz (9). h. bertaniea hymelwort (47). 
h. botaniea himmelwort (24). 

*H. eamelarum blise (85. cf. sq.). 

*H. canieul-a, -aris (143) (cf. prc)) 
pilse (9). bilsen (143). 

*H. earis v. H. thuris. 

.*H. caris-ton, -con (85), euriseo (47) | 
(cf. apieio) velt-hopf (9), -hoppe (47) . 
-ope (85). 

*H. catholiea surebist 
(24). 

*H. chironis v. H. thuris. 

*H. contusa v. H. cortusa. 

*H. coralli (cf. eorruda) spargen, 
corallenkraut (143). - | 

*H. cordialis Joh craut (9). | 

*H. eor-, var. eon-tusa benedietem- 
kraut, wund-, heil-glócklein, berg-, alp- 
sanickel (143). j 

*H. curiseo v. H. caristo. | 
*H. domestica heym- 7 garten-kraut | 
(125). | 

*H. emaeh blut worez (9). | 

*H. fullonum (cf.full-a, -orum) bortt 
(lat.? cf. borith G1. m.) quéa inde faciunt. | 
saponam, (141). | 

*H. fumida v. F'umiterra, 

*H. gal-eni, -liea v. Gralega. 

*H. graminis bóchwrze (105). 

*H. hirundin-ata, -is (7. chelidonium 
&oe. 143) stil- (74), schell- (143) -wurtz. | 

*H. iras ags. gorst (949). | 

*H. iudaiea iuden krawt (9). glied- 
kraut (143). ; 

*H. marie v. H. sancte m. 

*H. martaniea v. Galega. 

*H. Mathei manenblomen (94, 47). 

*H. mereurialis heimwrze (105) ^ '' 

*H. mus-eata, -chata (143) Wl 
(74). holwurtz; bergflockenblumen (143). ! 

*H. nesa v. Galega. | 

*H. ortulana mufkraut, kole (4) 

*H. paralysis (7. mellisatum 4 pri | 
mularis 74) himel-slussel (9), -schlossel | 
(74). slussel- (125 sim.), ? handsehuch- | 
(116) -blumen. «/. sluetel-, hof-bloemen / 
(116). E 5» 
*H. perforat-a, iua (9) Joh- (9), jo* | 
hans- Z sant j.- (74), sanet J.- (143) -eraut. | 
sant Johans- (47) sunte Johannes- (85) | 
Sci ihois- (24) -wort. 

*H. persicaria mileh krawt,(9). 


(41). sothebast | 





; 


l 





HER 


*H. diui Petri v. Crithmum. Flos 
amoris. 
*H. politatis (7. psilium) corrandes 


4). 

*H, rubea (91, 125, 143), rup- (9, 143), 
rOp- (47) | rob- (74, 85, 143), rep- (24) 
-erti, ro- 4 ru-pertiana (143) sunnen 
wervel (47). ertfall (74). ornal (85). orual 
(ornal? 9). kranckesnauel (24). sturch- 
snabel (125). storckenschnabel (91, 143). 
ruprechts- , gicht-, rothlauffen -kraut, 
gottesgenad (143). 

*H. rutinalis (7. platanella, verti- 
eillaris, sphondylium &o.) beerenklaw 
qm. (143). 

*H. saluatoris (cf. sq.) romesor (74). 
J *H. saluiarum (cf. prc., sq.) rames 
ore (2). 

*H. salutaris (7. pes pulli $5, strignus 
$m.) hanenwort 4 salterane (85). rames 
adra (Sm. 3, 82). 

*H. s. barbare v. Barbarea. 

*H. sanete marie, h.-m. (74) reyn 
ban (sf. -van 9). weyDwurtz (74). reim- 
blümen (144). 

*H. saneti Johannis johés kraut; 
blume (9). harthaw (74). 

*H. saneti (diui q. v.) Petri vorbi- 
|zene (7. premorsa Sum. V) peters wort 
(85). s. p. w. 7 hymel slotel (47). h. petri 
|petirs krawt (9). h. seaneti p. peder 
wort (24). ; 

*H. saponaria weth (41). 

| *H. sar-acena (143), -aceniea (116), 
-raceni heyden krawt (9). n/. sarasijn- 
cruyt (116). geyDraut (143). 

| *H.sceelerata brenn-ewurz (Gf.), -kraut 
|(143). ha- (143), han- (74) -nenfuf. 

*H. simeonis (7. alcea) sigmarswurtz 
(143). sickmarskraut, simonswurtzel (144). 
|sigmers kraut, sigmunds wurtz &oc., nl. 
|Sigmaers cruyt (116). 

! *H. solis (cf. h. thuris?) holfinis (14). 
*H,. sortis haydnischwundtkraut (74). 

*H. stataria v. Satarium. 
| *H. tunica / betoniea coronaria 
i . e o 
marien záhern, negelblüm, donder-, 
feldt-, rómisch-negelin (73). 

*H. thuris, turis (24), earis (74), 
thrais (47), chironis (85) (7. peuceda- 
num q. v. 143) ols-nik (Sum. V.) -nieh 
E -nith (74), -ing (9). als-nie (47), -nich 
(24), -ineh (85). 
| *H. venenata hannenwrze (105). 

*HL, erba uenti (cf. ebenenti) garwe 
(Sum. V). winde (74). windróDlein; kü- 
chensehellen (143). 

*H. viola-ria, -cia (47) vyal- (9), 
veiol- (74) -kraut. violerud (4:). 

*H. volubilis weder- (47), wede- (24) 
-winde. 

*H. vrinalis harmkraut (91, 123). 
Herbare kruden (11, 19). 
Herb-arium, -etum (wnwesentlich 

untersch.) hd. nd. krut-, eruyt- (132), Ad. 
kraut- kruyd- (19), -gart, -garten (110), 
-hof, -hoyff (19). graehoff (125). 

Herb-, erb- (16), herbul- (649) -arius 
hd. crut-er (8), -ner (49); krudern (16); 
krud-, krewt- (9) -ener; kreutler (64). 
emm buch von den ceruteren (68, 110). 
eyn boech van den eruden (132). wurtz- 
elbueh (75259), -ler (7546). 


| 




















HER 


*Herb-ellus (76), -ilis 7. amser (16); 
anser herba pastus (129, Br., Fest.). ghent 
(141). : 

Herbena v. Verbena. 

Herbetum (cf. herbarium ) wurtz- 
gart (110). pette zu dem krut (75). 

Herbidare gegrasegon (Gt.). 

Herbidus (i. herba plenus 16) was- 
ieht (Ki), -Achtig (Fr.) graseg (cf.). 

*Herbilarius (cf. herbarius) wurtz- 
lor (752b6). 

Herbilis (cf. herbellus) krautper- 
lieh (74). 

He-, e- (17) -rbipolis (cw.) hd. 
wirzi- (127), wirez-, wüntz- (6), wurtz-, 
(10, 70, 151), wiertz- (66) -burck, -burgk, 
-burg. wortzeb'g (8). wyrez-(152), wyrez- 
(12), wereze- (13) -borg. wuortzpurg 
(133). wirtz- (132), w'se- (22), hertze- (23) 
-borch. wietzbur (76). 

Herbipotens krut michtiger (69 Mrg.). 

*Herbitu-m, -s (95) (cf. Gl. m. 4, 41) 
erbisi- (af.), erbesi- (101) -bóm. erbesal 
(95). 

Herbosus /d.nd. erudig. krutig (X). 
krütig (6). krauttigk (4). erut- (9), crud- 
(8) -eeht. 

*Herbularius v. Herbarius. 

*Herbulum v. Erigeron. 

Hereinia sylua der swartze waldt 
(125). 

Herciscere teylen (64). 

*Herckle v. Ercle. 

*Hereul-ania, -ea v. Eiraclea. 

*Hereularis v. Ercularis. Potentilla. 

*Herdara v. Hectheca. 

*Herebieola tensil (9. st. teufil). 

*Hereabritanis v. Herba britannica. 

Hereb-us, -intus (9. »« terebin- 
thus?!) erebus,herubum (147), eribus 
(16) helle (8, 9, 147). heelle (11). hell- 
grunt (93) -elwarto (Sum.). 

Hered-are,? -itare (110 &c.) beerben 
12). 

j Heredi-peta, -pita erb-vorderer (9), 
-heiücher (8), -nemer (75), -begerer (s8). 

Hereditare hd. erben; e. (7), erbe 
machin. eruen (l1, 132). e. (28), erue 
(22) maken. herven (79). 

*Hereditaria (Mss.mos., anders Gl. m.) 
hd. erbe gut. erf gud (23). 

Hereditarium erb-gut(4), -gutt (76). 

Hereditarius (cf. herens) sóst. adj. 
hd. erbe-, erb-ling, -lich, -kint. erb.e 
(67), -leich (1). erue- (23), erf- (132) -lich. 

Hereditas Ad. erbe, erb; erb-gut 
(1), -sehafft, -teil (110); erbeschaffte 
(152). erue (23). erflicheit (132). 

Heredium (7. predium »« preda) 
erbe (110 scm.). erb- (110), faren- (7) -gut. 
erff 4 erffgoet (132). vor werg (8). meyr 
haus (9). raup. (5, 21). rauppe (18). rof 
22, 23). 

*Heredus v. Veredus. 

*Heremicola v. Heremita. 

*Heremis v. Erinnys. 

Heremi-ta, 4 -cola (75) Ad. eyn- 
sidel, -sedel, -siddel, -seddel, -sidelle 
(93). ensedel (13). eenzedel (11). en 
ense deler (sc 23). esedelere (sc 79). 
Ad. nd. elusener. heremyet (132). wald- 
prueder, var. waltbruder (64). 

*Heremitarium v. Heremus. 





HER 215 


*Heremonetiea (aus hermeneutiea, 
cf. ermonia) v. Didascalieus. 

Herem-us, 7 -itarium (75), -um 
(110 &e.), -o0s (76) Ad. nd. wilt-nisse, -nus 
(151), -nuD) (66). hd. wilte-nisse, -niz (5), 
-niD (7), -nes (21); wyltinife (133), ge- 
wiltenis (12), wildnuf) (134), wueste (76), 
wuste (110); wust-enunge, -enüge (179), 
-unge; wüstnunge (67), wistenunge (13). 
ein wiestung der (aus oder) wiltnuf) (68). 
wuchstung (1)  wuechste (Sm. 4, 17). 


| wüstin (6). Ad. nd. wosten-unge, -inge, 


-ye (22, 132). wuestenye (11). eremitage 
(99). ainsidel stat o. wonunge (75) 

*Herenare  rustern (,Galenus de 
morbo" 12. cf. herenacis aliud genus 
lepor 136b ?). 

*Here-ns (69,134), -s (66 &c.), 4 -dita- 
rius Ad. erbkind. 

Herere hangen (19, 23). Ad. am-, 
ayn- (133) -h.; einhacken £ kleben (74) ; 
klaiben is kleyben (21); an-kl. (8), 
-cleben. eleuen (23). zwyfeln (64, 74). 

Heres erbe (6, 110), frawen o. man 
(110). Ad. he- (21), e-rbeling sZm.; ein 
erb; erbe-, erb-, nd. erue-, erff. (132) 
-kint. gerue (99 &e.). 

Heresiar-cha, -ga (9) ketzer-furste 
(8), -meister (9). 

Heresis hd. ketzer-ie (b, 16, 133), -y, 
-ey, ige (6), ighe (19), -eye (152), -eyge 
(67), -ich (77). ketter-ie (28, 79), -ige 
Fl (99). vnglaub (110). ongheloue 
(132). 

*Heretiea v. Hirna. 

*Hereticia (?. scisma) abscheydung 
vom glauben o. zerteylung (74). 

Heretieus hd. ketzer, kaezer (4). nd. 
ketter. erite (99). 

Heri gister-en (5^), -ne (22), -n (23). 
gester-en (132), nd. -m. gester (16). 

Hericius v. Brricius. ; 

*Heridion v. Erodius. 

*Heries v. Hilies. 

*Herilia (cf. sq.) herschaff (19). 

Herilis Ad. nd. herlich. heer-lich 
(132), -sehap (11). 

*Herin v. Eryngium. 
*Herinis v. Enula. Erinnys. 

*Heritudo v. Eritudo. 

Herma v. Hernia. 

*Her-ma, 4 -nuo (129) 7. seruus (16, 
129). 

Herma (cf. ermula) bildemereurij (9). 
( *Hermalda(herba,cf.artemisia)bugga 
105). 

Herma-, gew. hermo-phrodita, -fro- 
dita, hermo-, ermo-, ermi-(76)-froditus, 
ermefrodieus (8)  euferisse (9) (v. an- 
drogamus 75. cf. bigens, gemellus, 
hibris, hireoceruus, Gf. D, 730. Ob. 2137. 
Ziem. 702) ezwytor (euf. 9). zwidern 
(Fr. 2, 489). zwy- (14), zwe- (8), zwick- 
(15), zwid- (755) -dorn, als em mensch 
der zagel vnd fotzen hat (74). zwe- 
zwey- (5), ezwi- (9) -torn. eyn zweit- 
helber (17). mensch der beide glid hat 
der berung, car. ge-b., mans vnd weibs; 
Zwi-, var. zwin-ling des geschlechts 
beider glider m. vnd w. (75). einer der 
zway membra, hat (1). halfman én half 
wijf (11). uuidello (Gf.). pad (141. cf. Gf. 
3, 325). 

*Hermaroissa v. Emorrois. 
35 * 


216 HER 


Hermenia.7. g. Ermonia q. v. 

Hermes tolmasch (9). ermes dol- 
meezer (8). 

*Hermia v. Hernia. 

*Hermines kornblum (143). 

*Herminium hermli (95). 

*Hermion hirzeszunga (Sum. VI). 

*Hermiosus v. Herniosus. 

Hermodactil-us, -ia (105), -iea (Gt.), 
-i (41), hermoda-ttulus (153), -etula 
(Zeus) ermodaetil-us (17), -lus (3), -a 
(131, Gf.), ermadacetili (Sum. VI), ermo- 
daetoli (Sum. V), -doetuli (fructus 16), 
-nodostili (11), ernodactillus (9), armo- 
daetilus (93), hirmen- (130), yrmin- £ 
nirmen- (Gf), kirmin- (101) -dactila, 
emen- (Gf.), emer- (Sum. III) -dactica, 
nirmendacula (103), hirmen- (Sum. VI), 
yrmin- (Sum. HI). -dactiliea (7. tilo- 
dosa Zeuss, aus ags. tidlosa) heil-hóbito 
(101, G£.), -hóbeto (hirm. Sum. VI), -hobeta 
(Gf), -hóbet (yrm. Sum. m, -hübito 
(103), -hobedo (131). hóblumen (105). 
uchtel-krawt (74), -blum (Ob. 1710). ko: 
wen- (74), kawen- (74 var., Ob.) -krawt. 
kobent-, koben-, kelber-krut (75). hunt- 
lóch (Sum. VI) eitlosa (105 sZm.). ezite- 
(9), eite- (Sum V), zithe- (23), zit- (emerd. 
Sum. HI), zyde- (12 &e.), zert- (sic 74) 
-lose. cijdelofe (17). zitlo-s (153), -B (49, 
75). zeit-los (3), -lose (74), -losen (O»D.). 
ertuacke (11). wintergrune (2. apius, 
sticadus 75). hermoda-ctyll, -tteln (143). 
corn. goitkeniu (Zeuss). 

*Hermo nattir (9). Cf. herpes? 

*Hermofroditus &e. v. Hermaphro- 
dita. 

Hermon berek (9). 

*Hermonetieus (sermo, aus herme- 
neutiecus) vnderrede (75). 

Hermo-polium (76), -pilium (7. £a- 
berna). gasthufà (15). 

*Hermosus v. Herniosus. 

Hermula v. Ermula. 

Herna en bede (vede? 11. sz. herma 
belde?). 

*Herna 7. saxum (16. cf. hernia). 

*Hernans v. Hernicus. 

Her-nia, -mia (9), -ma (68, 79, 129, 
Pap.), -nio (8), er-nia, -ina (65), hima 
(16) so dz in gewaid hinab geet in dz 
menschlieh gelyd (65). gemecht-prüch 
(91). bruch circa pudibunda, (110). zu 
riDunge (8). cze reyssunge (9). swellinge 
vàn inwendich; eyn schoringhe (132). 
schwelung von ingeweid (68). geswulst 
o. auDflus des ingewaids; knab (74). 
gil (Sum.). 

*Hernia saxa hertesteyn (9). herne 
lingua sabina saxa (Br.) Cf. herna, 
harena. 

*THernicosus v. Herniosus. 

*Hernieus herte (9). hernans 2. homo 
durans ad modum saa (16). 

*Hernio v. Hernia. 

Herni-, hernic-, hermi- (9), herm-, 
erni- 7 hirni- (Sum.), erin- (65) -osus 
Ad. gebrochen; ein brochener, ge-br., 
zer-br. mensch (75), zu rifen. geschoert 
int gemechte (132). holeh-, holec-, giloch- 
ter (Sum.). 

*Hernoee hewer (9 Anh.). 

*Hernuo v. Herma. 

*Heroas 2. terra, domini (16). 





HET 


*Heroc-leata, -reta (Gl. m.), nux 
heraeleotica (Ki.) (7. molusea 147. aus 
moll.) castany (141). 

*Herodianus (aus eridanus; 7. padus 
Ji.) pfatt (74). 

Herodius &e. v. Erodius. 

Heroyeum metrum ein herlicher 
ver() (65). 

Hero-is, -ys (/. baronissa £ wxor 
herois 7. baronis 3 sim., nobilis 16) edel 
(16). vrowe (99). banritz huysfrauwe(147). 

Her-oldus, -aldus, -uldus (b^, 75) 
(i. vagus 3. cf. bolinus) Ad. nd. her-olt, 
-eolt (67), -eholt (152), -old (1, 18, 134), 
-alt (68), -ult (55,21). eyn heerholt (132). 

*Herologium gedicht o. rede von 
herren (74). 

Heros, eros (8) (£Z baro, herus, 
dominus) edil man (9). addelsun (100). 
hire (8). ein edel here (110 szm.). ein halber 
got &c. (88). 

*Herpea v. Erpiea. 

Herpes (Gl.m.7.serpens; spam.portg. 
herpe Dz. Wtb. 501j eis de umme sik 
vret (Chytr.) Cf. herpus v. lupus. 


*Herpiea &oec. v. Erpiea. 

*Hersutum v. Hirsutum. 

*Hertericio v. Ictericia. 

*Hertinula v. 'Turtinnula. 

*Herubum v. Herebus. 

*Heruea v. Eruca. 

*Heruldus v. Heroldus. 

Herus hd. h're. here (19). 

*Hesbura v. Espurium. 

*Hesculus (cf. esc.) sperbóm (Sum. VI). 

*Hes-idras, -dras (Br. &c.), -tras (133), 
-eras (76) m. pr. hebr. i. adzutor (ll. c.). 
eyn hulffer (7). 

Hesitare mis-gelauben (1), -louen 
(23). hd. zwi-, zwei-feln. 


Hesitatio  zwifelung 
tzwyuelinghe (132). 
*Hespera v. Vespera. 


*Hesper-eanceus (-cauceus? -tan- 
ceus? 1), -eantnus (-cautuus? 5^), 
getrennt h. eanerius (7. g. nolimetan- 
gere 76 : eaneer?) rippsucht (1). rede 
kothe an der sythen (bb). VII. aus inter- 
eutaneus q. v. »« hypochondria &o., 
?oraus ipoerandia ein sichtum der in 
den riben geswillt (3). yppoeundrium 
(pars lateris) wust (74). ypocondria 
weyeke rybbe (147). ipocundera daz 
donne vnder den reben (9). Cf. ipocundie 
ital. castamento (Gl. m.)? 

*Hesperiolus v. Aspriolus. 

He-, e-sperus, hesterus Ad. abent-, 
aben-, obent- (6), morgen-sterne, -stern. 
abent sterre (Db, 8^). auent-sterne (23, 
132), -steerne (11), -starne (79). auont 
sterre (99). 

*Hesperus stelboum (at.). 

*Hesteriumv.Host-orium,-imentum. 

Hester-nus, -us gestern (8). von g. 
(89). van gisteren (79). gest-erig (9, 75), 
rig (1), -erlich (55). hesterna die gestern 
zu abende (55). hesternus dies die dach 
van gesteren (132). der gesterig tag (110). 

*Hesterus v. Hesperus. Hesternus. 

*Hestimentum v. Hostimentum. 

*Hestras v. Hesidras. 

Hetero- v. Bitero-. 

*Hetum (aus aetos?) ags. spearhafoc 


(94). 


(110 szm.). 








HIB 


Heu /d. nd. leyder. ach (4, 16). awe 
(4). wach (99). ich sag es mit schmerzen; 
heu mihi we mir (65). | 

*Heumenides v. Eumenis. 

Heus wech-nu, -un, hoho, ioio (74). 
wach (8, 23). waich 7 waiz (5). waz Ru 
was ((*. baf, basse (152), bas (69, 134, | 
151) adv. respondendi (Voce. ex quo). wye | 
wo (17). ach (6). wemi (23). 

Hexame-ron, -trum v. Ex-. 

Hexeris v. Trigeris. 

Hyacinthus &c. v. Jacintus. 

*Hiaeus (110 &c.), hyatus (66 &c.) (aus. | 
iaechus) :. bachus. 

Hy-, i- (19) -ades, -adas (94, 136. | 
acc. ?) (2. septistellio sm.) subengestereze 
(19). die siben (68, 110), seueu (132) ster- | 
non ags. raedgaesnan (94), red gaesrum | 
(136). 

*Hialinum glesein (9). eyn eleym | 
gleügin (17). hia-nium emen (8058) 











-nio (139, Gl. m.), -mio (136) 4. margareta, | 
praeciosa, (nicht ,,st. unio**). | 
Hial-inus, -mus (66 &c.), hijalinus ! 
(76) gloessin (76). 
Hialum glas (9). glaf) (8). eyn besehe ! 
glas (17). 
*Hia-mio, -nio, -nium v. -linum. 
Hyans (i. potens 76. sí. patens) . 
gynde (9). gewen (8). | 
Hyare, selten hiare (cf. oscitare) I 
hd. ge-, 4 gau- (65), gé- (12), gey- (8), | 
nd. gy- (109) -wen. geuen (2). to gheuen 
(sic 22). hd. giben (4), vff-g. (19), gyeben | 
(5), gibben (17), goyen (57); gewe- (182), 
ge- (4, 133), gy-, gye- (110), je- (17), gei 1 
(Fris.) -nen. gamen (152). gein (18). vff 
gein (19). auff-thun, -gaynen (75), -gyenen 
(64). gapen (11, 132, Anz: 6, 447). lanen 
i up 1anen (22b). hoianen (23). kychem / 
(100). 
*Hyatimembris (7. pedo) feyster o. | 
fartzer (74). 
*Hiatio auftuung (75). 
*Hyatus v. Hiaeus. | 
Hy-, hi-, hij- (76) -atus (7. rietus | 
75, apperitio 76) Ad. gew-ung, -inde (1). 
gu- (8), geuw- (69), gyh- (752), geh-(155), X 
gieb- (5), gibb- (11), gyn- (1), geynn- 1 
(18), gam- (152), gen- (132), hew- (21), | 
heb- (77)-unge. gapinge (99,132). hoianent | 
(22,23). gamatzer £ gehnen, var. genen, 
mit einem lute (75. cf. oscitare). rijssim- - 
ghe van (132), ryssung von (110), spritzung - 
von (e8) der erden. in-, var. ein-gefallen 
erdrieh (64). | 
*Hibda (aus hib'da) v. Notus. ! 
*Hibera (bestia &c.) lint (at. 9, 240 sq-). - 
*Hiberans v. Hibernare. 1 
*Hyberda (7. q. hibrida; ?. spureus | 
76, st. spurius) kebif- (8), kebs- (9)-kint. - 
*Hibermaneumata (st. hiberna neu- « 
mata) significat hispanieas cantilenas | 
t vanates; ibreas c. 4. e. h. mougdiates - 
(6). | 
Hibern-aeulum, 7 -eum (74), -ium, 
-um Ad. winter-huf, -haws (9), -ischauDe « 
74). : E 
Eeeeecrts (sunt tempora frigida) | 
hd. kalt-zyt, -zeyt. kalde tzijt (132). | 
Hibernare wintern (8, 64, v6). be-w. || 
(9). hiberans 2. fernans (76). | 
Hibernensis v. Hibernieus. 
*Hiberneum v. Hibernaculum. 


HIE 


Hi-, hy-, i- (5^) -bernia hibern- (1), 
hybern- (22), hybernen- (28, 68), hyber- 
nien- (66 &e.), hiberner- (21), ybern- (5), 
yber- (18), ir- (99), vren- (74), schot- 
(10), spanien- (74) -lant. ybern (5^). 

Hibern-icus, 7 -us 7 -ensis (Br.) eyner 
f hyberlant (18). hybern-er (23), -ischer 
(Db). eyn yberner (5). vrenlander (74). 

*Hibernium &oc. v. Hibernaeulum. 

Hybernus, hi- 7 i- bernius, var. 
iIbernus (75), iborneus (16) winterlich 
(15, 15). w. ezeyt (9). wetterlich zijt (8). 

Hibernus v. Hibernicus. 

P (Z. g. iber, iberius) riuier 
11). 

*Hybis v. Ibis. 

Hibiseus v. Ibiseus. 

*Hibix v. Ibex. 

Hi-, 7 li- (74) -brida, ibida (14:7), 
bidriga (7) (cf. sq., hiberda, notus) est 
(rp apro seluestre et sue domestica (1). 
cebaeren van eynre edeler moeder ind 
onedelen vader onecht (147). widel (quz 
esticulos non habet i?1. cf. Gt. l, v17). 
pasthart, einer von einer edeln muter 
end vnedelen vater geporn, o. ein tier 
ron einem wilden parck vnd zamen 
weinfmuter geporn (74). 

Hibris widila (127) zuitharm (Sm. 
l, 396. cf. hermaphrodita, Gt. 5, 730). 

Hie hy (125). hie 7 dese (99). 

( B an der stat o. an dem ende 

15). , 

— Hie-, hec-cine der selb (9). 

| *Hicon- &c. v. Econ-. 

| *Hieronomus gesiert man (1l. aus 

EE ymus? agoranomus? oecono- 

mus ?). 

, *Hieter v. Icter. 

| FHietericia &oc. v. Ietericia. 

*Hietrix v. Ieter. 

Hydor v. Idor. 

| *Hydra veltrose (95). 

| Hydra v. Idra. 

Hydraula v. Idraula. 
Hydria v. Idria. 

*Hydrogerum v. Erigeron. 
Hydromantieus v. Idromanticus. 
Hydromeli &c. v. Idromel. 
Hydrops &e. v. Idrop-. 

. Hydrophobia, ydrofaba (74) doven- 

ige sucht (85). wasser-s. (74). 

Hydrus v. Idrus. 
Hy-, y- (1) -emalis winterlich (1, 

b). winderleich (9). 

|, *Hyemanus winterhuf (7. quasi stuba 

[5 








Hye-, hija- (76) -mare Ad. nd. win- 
eren. 

Hyems, hiemps, iems (75), yems 
3) iemis (7. quarta pars ann 16) Ad. 
d. winter." 

.*Hiena (hysmium Ki., gemma) der 
ien- (Naturb.). 

Hy-, hi-ena (7. puto) illitiso (84, 

£). iltis (74). elentes (Anz. 8, 93^). elin- 
Sel (Sum.) elnte (102). hellunt (Gt.). 
tarablint Gf. 6, 701). hientier (75). igena 
leis (93) verwechselt mit elent (cf. v. 
lx) oder alces selbst mit einem deutschen 
orte. 
*Hiseninum ( pelliciwum) ellinsin (Sum.). 
*Hiepas (zw. hine vw. hispus) 7. cipe- 
eda (76); cf. hiptare ?7. hictareidem 
reboiare (Gl. m.)? hirna? 























HIL 


Hier- v. Jer-. 

Hierapigra &e. v. Gera pigra. 

Hierocom-ium, -on (c hiera gr. 
lepra) vDsetzelhuf (88). j 

*Hierofaleo gier- 7 ger-falek (140). 

Hieroteca monstrantz (91). 

Hiffaronda v Orbia. 

Hiffera (alph. his-) pila feriendo 
(Pap.), var. p. & f. (G1. m.). 

*Hygrida  mezzele (85 m sf. n). 
ygrida nessil (9). igris neBeln (17). 

*Hijamare v. Hyemare. 

*Hilar-e, -are (pr. sone h 132), -ere, 
-eare (9), -eseere, hil-o, -ascere (9) 
frauwin (8, 19). erfrewen (9). frelich syn 
(13). froloeken (64). Ad. frolich machen. 
nd. vrolie maken. vbliden (11). 

*Hilare lehatzen als die hundt (75). 

Hi-, hy-laris Ad. fro-, froe- (76, 110), 
fró- (6v, 134), fre- (13) -lich. nd. vrolie, 
blyde (99, 132). wol-gemut (1, 55, 75), 
-ghemot (23). mutsam (64. cf. Sm. 2, 650). 
milt (110). hei. vnd wunsam (15). 

Hi-, hy-laritas, hileramen (17) Ad. 
frolich- szm., wolgemutig- (75) -keit. 
vrolieheit (23, 132). freude (17). 

Hilariter Ad.fro-, froe-, wolgemutig- 
(75) -lich. 

*Hilarodes v. Hillacades. 

*Hilascere v. Hilare. 

*Hild-a, -egardis n. pr. hille (14). Cf. 
hille n. pr. mulieris (22b). 

Hyle v. Ile. 

*Hilena (cf. cantabrum) ruck-, var. 
ruch- 4 toten-wurm (7. vermis qui nas- 
citur in spina dorsi 15). 

*Hileramen v. Hilaritas. 

*Hiletus (quas? hians) giner (75). 

*Hy-, i- (74) -liaca, 7 ilion (7. eolica 
74) darm-gicht 7 -siechtag, grymmer s., 
die kaltmuter (74) grim krimmie (93). 
illiasis weetag der seyten vom stain (74). 

*Hilies murio; heries maurio (Gf. 2, 
842); lat. cf. helies ?. morio (139). 

*Hilla, illa (17, 76), ilua (Gl. m.), Z 
ila (14) (i. presulpa 75, lucanica, in- 
duetilis, botulus &oe.) hd. wurst, worste 
(85). worst (132). vorst (81). prat- (74), 
prot- (3), brot- (6, 4), brad- (11), brayt- 
(Db, 19), met- (23), knack- (Ki.) rosen- 
(75, Sm. 3, 135. cf. 2, 126), magen- (Sm. 
l. c), blut- (15), schub- (74), schübel- 
(Sm.) -wurst, worst. schü- (Fris), schu- 
(64, 74), schi- (649) -bling (cf. Fr. 2, 230?. 
Sm. 9, 313. Gf. 6, 410). en slach brade 
(23). 

*Hillaeades 27. /asc?u carminis cantor 
(16) aus hilarodes zd. (129). 

*Hillieus (7. parua quercus, aus ilex) 
aychleim (74); versch. von hilli-eus (Gl. 
m.), -rieus (Pap.) ?. ma?or venetia. 

Hil- (Pap. Gl. m.), hi- (139) -litor 
j. V- (139), o-, ho-rtica. 

*Hilna v. Enula. -* 

*Hiluis spil (104). | 

Hilu-m, -s, ylus (56, 74), ilus (9 &e.), 
ilum Ad. feder-, fedder- (7, 133), feddern- 
(21), nd. vedern-sele, -kil (1). keil zele 
(8). pfaff in der feder (55). mack (of. 
nucha) in der federn (74) sele peyne 
(sic 9. aus s. penne). leicht, licht 7 ring 
7 ding das da in der federn ist, «/g. 
kile, kijl, keil (75 varr.). das sehwartz 


HYP 211 


flecklin an der bonen (91). b.- 7 arbey- 
schal; ponengraD) (74). 

*Hima v. Hernia. 

*Hymber Imber. 

*Himen 27. mensura liquidorum, semc- 

tarius (16), 7. g. hin (Br. &c.), hyn (66 &.). 

Hymen hute des maytummes (9). 
eyn hoehunge dez mattüz (szc 8). iunck- 
frawschafft (88). 

Hymenalia pulternaeht (Judus 125). 

Hymenium, hismenechion (147) eyn 
hochzijt liet (8). brutgesang (75). bru- 
lofts sanek (147). 

*Hymerula v. Humerulus. 

*Himila v. Enula. 

Hym-, im- (69 &e.), yp- (5^) -narius 
ymnere (Gl. Zwetl.). eyn ypnere (55). hym- 
nus buch, var. ymD buoch (64). 

Hymnidieus lobsager (65). 

Hym-, im-, imp-nus Ad. lobe- (17), 
lob-, lop- (8), loff- (132) -gesanek. ymb 
7$. (Ob. a. 1486). immis m. (reg. Ben.). 

Hin v. Himen. 

Hine von hine (125). henen (99). 

*Hindula (aus hinnula »« hynde), 

hynde, eyn see (7. e. femella) vnder dé 
herten (29). 

Hinnibile wierlieh (9). wye erlich 
(equus; sic. 8 

Hin-nire, -niri (133), -ire hueion, 
uueion (Gf. 4, 1223). wyhan (13). weyen 
(108). wihel-on (95), -en (69). wieheln 
(4, Fris.). winheln (40. cf. hinnitus). wy- 
haern (19). weihirn (8). wehern (17). 
wyern (9). nyhan ein rufe der pferde 
als rucheln (74). nyhagen eyn rop der 
perde (225). nyhen; hanen; miegen; 
huttern; wrintschen (Fr.). wrienschen 
(11). brielschen (108). briesgen (99). hin- 
nern (3), -neren (2), -deren (l1). ruheien 
(74). ruelen als die rof (75. vc. asené 
Fr. 9, 123). rüheln (Kaysevio.). rinhel-n 
(134), -en als die rof) scareien (s8). 

*Hinnitum (27. crgentum  viuwm cf. 

humectum) kex-uber (176). 

Hinnitus winheln (76). das wihelen 
(116). ruhelung (74). rühlung 7 gerüchter 
(Fr. 2, 123€). brisginge (99). 

Hinnula (cf. hindula) hinde (9). 
reyger be sen (11. aus reyge-bocksen *?). 

*Hinnul-a, -us v. Enula. 

Hin-eula, -nula (Gl m.) (cf. prc.) 
gall. eschalo-tte (Gl. m.), -ngnie (122). 

Hin-,hyn-, hi-nulus (7. vitulus cerut ; 
filius c. € capre 8) hd. nd. hinde. h.- 
kilber (74). Ad. hynne, hind, hynn (68); 
hinth- (102), hynnen- (11) -calp; hint- 
(100), hind- (93) -ealb; hinden-kalb (91), 
-kalpel (9); jung hirtze, hirs (9). jun- 
chert (99). rechbecklin 7 füllin (91). 

*Hinnutus wit hirte (79. s&. hinnu- 

lus june h.?). 

*Hintzmannus v. Ceruisia. 

*Hinula v. Enuula. 

*Hinulus v. Hinnulus. 
Hyoscyamus v. Tusquiamus. 
Hyp-, hip- v. Ip-. 

Hyperaspistes (7. protector Br.),.iper- 
( ipor- (v6) yper- (74) -apistes, iper- 
aspides (76)  hispates 7 ipapistes (7. 
defensor 148), hyspaspiees be-schirmer 
(74), -Sschuezer (9). 

Hyperic-on, -um, yppiricon (105), 
y- (Gf), i- (87, Sum. VI) -piricum, 


218 HIR 


iperi-econ (9 &e.), -ton (64), -chium £ 

ipariton (74), yperic-um (86 &e.), -à (14), 

-ium (9), ipiteron (123) (cf. hippuris, 

perforatia, quipparum) hart-hóvve 

(101), -heuui, -hó (Gf), -owe £ har- 

cehen (harteheu? s$5),-enhau (12), -haw 

(14), -wrz (87). hardenhouue (131, Sum. VI). 

velt-hopff (14), -rauteZ gart uyl (nyl?), 

weiter unten hartuel (9). haternowe (Sum. 

V). rietoch (105. cf. saliunca &e.). s. 

Marien vlas (47). sant Johans erut (123), 

kraut (74). 

Hyperpyrgium v. Bpigergium. 

Hypnale v. Ipsalis. 

Hy-, hyp- ($8), hip- (91) -pocaustum 
eyn stoeue daer vuyr onder is (132). 
ei stub da das feuer nider ist (110). 
stub (s8). badstub (88, 91). 

Hypocehondria v. Hespereauceus. 

*Hypola-us, -is (Ki) (cf. eurruea) 
grabmuek (Ki.) gelegorDe (125). 

Hypopyrgium v. Eipigergium. 

Hyposelinum v. Petroselinum. 

Hippa-, hippi-care, hippi-, hip-tare 
(cf. erupticare, hiepas) keichen (126 &c.). 

*Hippius stutari (Gf.). 

*Hippoboseides, ipoqui-neia Z -nci- 
dos (74), -stidus (9) (herba, cf. ypo- 
quintida 93 p.52 ?)buckes- (85), bockis- 
(9) -bart. pockspart, wildarbeis, wicke 
74). 

i M Ea v. Hypocaustum. 
Hippocomos rof- 7 stal-knecht (88). 
Hippo-,hyspo- (79), hipo- (99), ippo- 

(69, 134), ipo- (16 &c«) -manes, -mones 

(79, 134), WmOUOyeG (124), ipome-nes 

(132 &e.) -us (66), iponeus (10) (herba 

dc.) uenin (99). wenin (79). pferdegift; 

füllenminze (Ki.). bruntz von einer 
studten Z ein krut (88). stech-, rauch- 

e c - - 

appfel, »/. dornappel (143). hippomanes 

deuorasse prov. nl. sy heeft cruyken 

voleht my nae gheeten (116). 

*Hippomanos (sí. hipponomos) rof- 
hiert (88). 

Hippopera fellis (91). 

Hippopo- (53), ipo-tamus, -thamus 
(8), -thanius (9), -eoneus (76), -timus 
(14) hipopotomus (74 Mrg.) mer-phert 
(8, 9, 11), -roà (53, 74). wasserpfert (14 
Mrg. ). 

*Hipp-oseta , 
Yporus. 

Hippus rof) (75). 

Hiptare v. Hippacare. 

*Hypus schrey-, droef-seheep (147). 
bun (st. hiare? hiscere?) gaben 
91). 

*Hirc-ellus, -illus, -iolus Z -ulus 
(dem. Br.) pochilin (104). bokkili (127). 
bock- (7), bog- (8) -lin. bocke- 7 bócke- 
lein (9). chizzi (hireelli 7 hedi (141). 
augen-winckel (8), -winck (9); cf. hir- 
quus. 

Hir-, gew. ir-einus, ireanus Ad. nd. 
bo-, gew. bu-cken. bogken (21). bockingk 
(19). buekijnck (11) bocklin (ireinus 
(v. caprinus. 16). 

*Hirci-, hist/- S -pilosus hert-herig 
(9), -horeeht (8). D hircipulus (bocks- 
harig), hirtipilus (7. hirsutus, hirtus 
Ki), horripilare, hystrix. 

.*Hircitare ;. ópito vnd stinclichen 
sin (18b). 


-uris v. Equisetum. 








HIR 

Hireoceruus (cf. tragelaphus) eyn 
gegossen hireze (9, 17), hirsez (8), ge- 
ündert ?n geyDen hirsez (8). geifbhirsch 
(Ki.). zwydorn (74. cf. hermaphrodita). 

Hire-, ire- (649, 74), ir- (64) -osus 
(£. hircinus Br., hirsutus 76, fetidus ia? 
&e.) bueken (11). becklet (64). pucke- 
lechter (74). stinckende (9, 74). st., 
stinckich (132) als eyn bock (110 &e.), 
bog (8). stincking? (17). 

*Hiretallus v. Hirquitallus. 

*"Hir-euare 7 -tieinare 4. petere (76) 
st. f'etere. 

*Hircum v. Hirsutum. 

Hireus, ireus (cf. hirquus) Ad. bock, 
bocke (133), bog, poch (104), pock (74). 
nd. bok (23), buck (11, 22). ireus. die 
stat vnder den armen (17) hireus 7. 
ascella hominis vnder den vehsen (16). 
v-gestanck 2 remselen (113). gstaueck 
vnder der vcehsel, m4. stanck van de 
oxelen (116). 

*Hiricius v. Ericius. 

*Hirin v. Eryngium. 

*Hyris v. Iris. 

*Hirma v. Hirnea. 

*Hirmen v. Hirna. 

*Hirmendactila &e. v. Hermodae- 
tilus. 

*Hir-na, -men (9) geweide sucht (8, 
9, 17). vleismes (11). Cf. hira entestinum ; 
ehira d. (124). hirna (a salsiza (Gl. m.) ; 
i. salsica (129. hilla parva s. 20.); hiruca 
s. «. Eine andere Krankheit hyrnea 4. 
inpetigo 7 pupula; hyrniosus 7. pupul- 
1 inpetigin-osus (129), cf. hirnosus 74. 
impetuosus (cf. v. hirsutum); heretiea 
est qd. scabies que alio nomine dicitur 
impetigo (76. »-« haereticae carnes Gl. 
m.). Vil. versch. hi- (142, G1. m.), he- (Pap.) 
-rnia (s. o.) v. ram-ea (142, Pap.) -ix 
(Pap.) tramea (Gl. m.). 

Hi-, hy- (147) -rnea 4. oerea (aus 
urceus, orea? 4. eter Gl. m.; 4m ,e/nen 
guten Stiefel trinken'* erinnernd) quae ad 
potum bavulandum paratur (129). (o vaso 
da portare de beuere (Gl. m.). vat wyn in 
to dragen als eyn huyt of velle (147). 
weinkrug (Ki. h. 7 hirnia (cf. prc.) ?. 
oerea ad potum portandum ain schluch 
(76). hirma (hirnia?) 2. ocerea steuel 
i strauel (23). hyrma styfel, lederhose 
(74). 

*Hirn-ia v. -a, -ea. 

*Hirniosus v. Herniosus. Hirna. 

*Hirnosus v. Hirna. Hirsutum. 

*Hironi-a, -ce v. Ironia &oc. 

Hirqui-, hire- (7) -tallus, 7 -cellus 
(76) 2. puer libidinosus (176, 129); luxu- 
riosus ad modum hirci (-tallus 76); 
pareetatus, cuius voc gallula est eim 
mutant (125); vn kusche (7). 

Hirquus, hireus g. ui (9) ouestal 
(cf. ougstal albugo Gf. 7, 225) £ cipfihe 
quod galline $n lingua crescit (104). 
augenwinck-in (9), -el (64, 91). hirci 7. 
anguli oculorum. (61, 16). hirqui 2d. (110 
&e.) hirquus 2. angulus o. (Br.) ireus 
(74), irtus ou-(93), au- (74) -genwinckel. 

Hirrire gelffen, bellen, schreien als 
ein wietender hundt (ss). 

Hir-, ir-sutum 2 -tum, hersutum 
(136), hireum (seltener msc. -us; 4. 
drustum 136, pilosus, squalidus, asper, 





HYS 


hispidus 4. v.) Ad. ruche, ruch, rawch, 
rüch (12), rauhe, rauwe (152), rawh (9), 
ruw, rue (13). nd. ruwe (132), rw (11), 
ru. Ad. har-eeht (18), -ig; haar- (126), 
her- (12) -eehtig; herig (6), horrecht 
(8), ruehharig (110), ruch mit har (6). 
hirtus scharpff (17, 26). scharp (8). scharft 
4 wach (9. sonst wachs v. aeutus). scharf 
gewechs (75. ge- sí. 4 ?). hirnosus 
?. impetuosus (cf. hirna) £ pilosus (16); 
hi-, 4 i- (76) -rsutiecosus 7. p. Zn collo 
(76, 129), cf. rudosus 2d. (76), hirsieulus 
4. pilosum habens culum (Gl. m.) 

*Hirtiea 7. tunica de pellibus dc. (x6). 
peltz o. rock von wilden tieren gemacht 
(74). rauchceleid (75). Cf. hireus Z. cili- 
cium (G1. m.) ? 

*Hirticinare v. Hireuare. 

Hirtipilus v. Hircipilosus. 

*Hiruea (cf. hirna) worst (11, 19). 

Hi-, i-rudo, -rugo, erugo (q. E 
iruda (8, 9), irrugo (66) egla (105). egele 
(19). eggle (99). vle (13). Ad. nd. egel. 
eine ágel (Fris.). eggel 7 eghel (19) eghell 
(132). engel (6). ygel (18). sehraffhorne 
(4. sangwisuea 10). 

*Hirundinare v. Fritinnit. 

Hirundin-aria (143, Ki.), -a (143), -ea 
(85) (cf. erundina) schwalben- (143, Ki.) 
gilb- (143) -kraut. Ad. nd. schel-wurz, 
-wort (4. c.). nl. grote 7 stinkende gouwe 
&c. (143). 

Hi-, hy-, i-, y-rundo swal-iwa ( 
-wa (87, 102), -uvve (104), -we (10 &c.) 
-ue (22, 132), -be (D &e.), -b (1, 34, 141) 
-e (22ab, 28), -ke (Ohytr.) -me (6, 4), -m. 
(17). zwalu (11). Ad. schwal-b, -m (4, 126). 

*Hisca (7. viseus; aus viseum. auch 
span. cf. Dz. Wtb. 502) mistel (93). pallii 
genus (Gl. m.). 

His-cere, -sere (66 &c.), -sire iui 
itum (68) (74. fodere 4 aperire, os ap; 
fundere 4 ap. 16 &e.) hd. geuwen (69), 
gewen. gelinen (Fris.). gysten (13). gapen 
(79, 132). graben (68, 110). vfschrunden 
vt sicca, terra, (134 Mrg.). 

*Hiscyamus v. Jusquiamus. 

*Hismarus (Z mons 66 &e. ism. Ki) 
eyn berg (11). 

*Hismaticus (cf. mammantieus) der 
sich tottet (9), an sach dodet (5, 17). 

*Hismenechion v. Hymeneum. 

*Hysopu-s, -m v. Isopus. 

Hi-, hy-spa (7. derillus, ilbus 74, 
tradula, stupa, gipsa, resticulus 75) 
reisten (1, 3, v5), reit (74) flachs 0. 
hanfs (74, 75). riste-flasses (8b), -flafje 
(13). rysthe fla (D^). en rijste (28, 78) 
$ vlasse (sic 23). ristflaf) (49). eyn ryst 
flachsses (12), rysch flasses (10), ryst-- 
flaysche (19). | 

Hi-, hy-spania Ad. nd. hispanien- | 
hispaner- (76), hispanniger- (18) -lant. 

*Hispanica (cf. hibermaneumata) i. 
vanitas (16). j 

Hi-, hy-spanus eyn hispan-ier (95 

23), ger (5), -er (22). 
*Hyspaspiees &e. v. Hyperaspistes. 
*Hispedieosus v. Pedieulosus. 
*Hispenus (piscis) hirseit (125). Of. 
hispe-rus (67 &e.), -tus (66 &c.) p8008; 
w. v. ispergus. 
*Hyspex (7. £c20) prant (74). 


— 


HIU 


Hi-, hy-spidus (7. hirsutus 2 pilo- 
;; blesus 1) Ad. ruche, rawh (9), 
ich, ruch, r.-herig (110). nd. ruwe 
2), rw (11). lispend (1). burst- 7 haar- 
Mig (126). scharff gewechs (75. cf. 
'sutum). sch. der magerkeit halb &c. 


"Hispil swinghe (98). 

'Hyspomones v. Hippomanes. 
'Hispus (aus hippus) 7. equus (75, 
. hengst (15). 

"Hissere v. Hisceere. 

-Hista, hysta, histra (132) (aus isca) 
ide-cr (66 &e.), -l (68). sproekel (107, 
)- 
-Histarius (aus escarius) eser (b*). 
Hister fluwus i gentile (Br.). tunaw 
9). steyrer (9). 

-Hister zu lest (7. vifómum (1. von 


cepoc ). 

Hister (cf. sq.) gauckler (Ki.). 
"Histor (cf. prc.) eyn sehympher (1). 
Hi-, hy-storia Ad. md. eyn gesche-n, 
. -en, -hen, -chen (76), geschyet (132) 
ick, Ad. ding. eyn ding dz geschen 
(8). eyn dinck also geschehen ist (9). 
ez geschenhen ist (63). eyn geistlich 
p daz geschehen ist (17) ge-schen 
), -schieht (1, 77), -sehyeht (12), -sehigt 
). dinek Z schiehte (22). ein gescriben 
| der getad as es gescach (93). Ad. 
tor-ie, -l. 

*Histori- v. Historio-graphus. 
"Historio v. Histrio. 

Historio-, histori- (1) -graphus eyn 
schiehtschriber (b^), geschickt schrei- 
r (szc 1); Ad. nd. historien- Ad. -sc'ber, 
hriber, -sehreiber, -beschriber, -be- 
xweiber, nd. -beseriuer, -vestener (22). 
histoiren beserift (79). 
*Histria (cf. hister) steyermarck (9). 
Hist-rio, -orio (1103€, 133), -or, -er, 
jones pé. (qq. v.) hd. farnmanne (12); 
Lerer, -rer, -rár (1), lodderer (10). 
. nd. loder (23), lodder; l.-boeue (107), 
jeff (132). bübe (6). bueb (75). bub 
1). bueue (11). boue (22). boeve, 
tte-, wijn-b. (147). netbove 7 scumer 
);) netzknab (65 Mrg.). neDer (8). 
rezer (sterezer? 9. cf. scherzer jocu- 
or Fr.). platz- (110, 132), blatz- 7 
iter- (88, 110), wurst- (68) -buob s?m., 
jeff (132). gauff- (75), 1auff- 7 1uff- (65) 
mt. tumere (Sm. 1, 443). spil- (Gf), 
li- (127), spel- (99) -man. lecker (8). 
ffigener, -yener (65), -gan (10). ruf- 
n (65 Mrg.). ein person in einem spiel 
cryhart (88). frey-het (25.), -hat Z -heit 
). sprecher Z herolt (65). 
*Histrionatus heroltz-, varr. herolt-, 
rrolt-stat, 4 iuwff- 7 heroltz-that &c., 
g. kurtzweil (65). 
*Histri- (2« sq.) v. Hirci-pilosus. 
Hy-, hi-, i-strix (cf. ericius) egel 
|). ygel (3, 7, 4, 110). aichela (Sum.). 
nsu egel (17). herbist-ar (103), -ram 
"1, Gf, cf. ibex.). dornsehwein (91). 
*Hytter totenwurm (9). Cf. internix. 
Hittire (canum, i. ?nuestigare Gl. m.) 
nseln 7 schnoppern (Ki). hittus (v7, 
YOG (Gl. m.). 

Hiu-, hyu-, hui- (75 var.) -1ca terra 
rsechlunden ertrieh (64). schrun-ten 7 
en (75). 








HOM 

Hiulee stak- (Fris.), stamm- (ki.) -lend. 
gatzend (Kia.). 

Hyuleus gekleckt 7 ginnend (126). 
zerschlunden (64). 

Ho nf. wacha (22b). 

*Hobe v. Hele. 

Hoe Ad. daz, das (6, 76). nd. dat. 

*Hoconie uuithi (Gf. 1, 745. cf. lau- 
conie). 

Hodie Ad. nd. hude. hud (21). hute 
(92). hàte (6). huit (76). huden (11). hiden 
99). taillung (74. cf. Goth. wtb. 2, 607). 

*Hodiernitas hutlicheyt (18). 

Hodiernus hud-ig (55, 17), -elich 
(9, 21), -elie (23), -en (132), -e diD dages 
(19). hodelic (22). Ad. hut-ig (67, 132, 152), 
-tig (68), -lieh; der hüátige (6); huitig 
76), hewtig, hewttiger (1). hodierna die 
dalingh (225. cf. hodie). 

*Holandria &e. v. Hollandria &o. 

*Holecus ga/l. monsteron, salsalle(122). 

*Holerare (7. olera 4 cales plantare 
sic 76) kole planezin (8). kolpflantzen (9). 

*Holifacere &c. v. Holofacere &oc. 

Holippa hohlhipplein, eisenkuchen 
( Ki. ). 

Holipparius hohlhippleinsjung (Ki.). 

*Hol-, ho-landria, 7 holsacia 7 hulu- 
tria (74), selten holland-ra, -ia Ad. md. 
hollant. holan-t (1), -d (6). 

*Hol-, ho-landrinus, hol-saeius (74), 
-andrius (55, 24) Ad. hol-, ho- (4. 74) 
-Jander. hollender (55, 6, 23). 

*Holli (7. nareissus) wassersemden, 
hannenfuD, grensing, swefelpreeh (74). 

*Holobara v. Olofora. 

Holocarpanium quasi totus fructus 
(Br.). olocarpamen, gj. tis die heel alynge 
vrucht (147). 

*Holoeaust-atum, -oma (9) geneme 
opfer (9). gemeyn oppir (8). 

Holoeaust-um, 7 -oma (110 &e.) 
offrande (99). Ad. oppir (8), opher, opfer; 
gantz o. (91); o. das da brent (75); ein 
gebrant o. (6, 75); eyn bornig opper (17). 

*Holo-, helo- (a/ph. holo- 134), holi- 
(85), ol- (aZph. hol- 79, ol- bes. glossiert 
8.41.) -facere, -uaeare 4 -sere ( d. redolere, 
fragrare 74), holfare (Pap.) Ad. ri-, ru- 
(19) -chin; ri, rie-, -rei- (85, 68), rói- 
(6), ruy- (132) -chen. nd. ruken (11, 22, 
19), roken (23). riehten (11). riechel (sec) 
als ein tier o. kraut (74). 

*Holo-, hol- (134) -faetus geroche 
(19, 67, 133). voech (122). gut geroch (110). 
roke (11). Ad. rie-, ry-, rei- (68) -chunge. 

Holofernes pr. n. regis kunig (16). 

*Holophanta v. Alphanus. 

*Holosanthus v. Alosanthus. 

*Holo-sere, -uaeare v. -facere. 

Holoseriecum v. Oloserieum &oc. 

Holtsatia (cf. hollandria) holsten 
lant (22^). 

Holtsatus (cf. prc.) holste (22b). 

*Holus v. Olus. 

Ho- (Gl. m.), o-magiales manne (9.) 

Ho-, gew. o-magiare, omagi-nare 
(1), -um promittere (3) hold werden ? 
geloben (76). Ad. nd. hulden. holden (3). 
hilden (18). 

Ho-, o-magium 4d. nd. huld-e, -unge, 
-inge, £ -eghen (22). Ad. huld, holde, 
holt (7), hilden (18); hold-, holl- (21), 








hoyld-unge. Ad. md. man-schafft, -schaff, 





HON 219 


-schfat (sic 151), -seafp (19), -scop, -leen 
 -guet (20), -leenghoet (81). man-schafft, 
-hafft (755) der hi- (759), bi-Idigung (75). 
gelibnuD (76). hom-agium 7 -igium Z 
-inium manschafft (76). 

*Homanieus menschlich (9). 

*Homasum v. Omasum. 

Homelia v. Omelia. 

Homicida Ad. nd. dot-, doyt- (5, 
133), doet- (132) -sleger, -sleyger (21). 
tot- (bb), toit- (1) -slager. dot schlaher 
(68). dott- (67), todt- (110, 134) -schlager. 
hd. totschleger o. morder. murder (19). 
moerder (11). mordener (132). man- 
schleger (6), -slechtig (9, 4), -sehlechtiger 
(65, 75). mortschacher (V. a. 1455 Sm.). 

*Homicida herba (v. ecapenus, san- 
guinarius, ramus q. v.) hartriegeln (75). 

Homieidium man-slaht (Anz. 8, 101), 
-slagt (99), -schlacht(75, Sm. noch a. 1760), 
-slachtunghe (19), -slachtinge (11), -slech- 
tikeit (9). hd. nd. dot-, doet- (132), Ad. 
tot-, tod- (76), doyt- Ad. -slag, -schlag, 
nd. -slach. todtslack (3). dott schlage (67). 
mortsehách (V. a. 1455 Sm.). 

*Homi-eulus, -dus v. Homuneulus. 

*Homigium v. Homagium. 

*Homilio (7. gnanus, »« pumilio) 
ain zwerg (16). 

*Homilus v. Homuneulus. 

*Homin-eum, -ium (147, Br.) (4. do- 
mineum 4, hominis seruicium 16, Br.) 
hersehaft (4). mynsehen dyenst (141). 

Hom-inium v. -ineum, -agium. 

*Hominor aris menschlich (sc 9). 

Homo (7. mierocosmus 7 antropus 
bv) Ad. nd. mensche. Ad. mensch, mentsche 
(133), mentsch (1). nd. mynsche (11, 23). 
man (8b). p£. leut (75). 

*Homoblata v. Homoplata. 

*Homocenus v. Homotenus. 

Ho-, o- (9) -mogenia glicher nature 
(9 Ann., 15, 63). naturlich dinck (9). omo- 
genium ding das da einer natur ist in 
synen teylen (75). 

Homonymum v. Ononimum. 

Homo-, hono- (9) -plata, 7 -blata 
(15), -planta (122), homo- (4, 74), honi- 
(8) -plaea (7. spatula 74, 75) achselbein 
(15). ein sehulder (3, 8). sch.-beyn (4), 
-pain (74). schuldiger (sze 9). gail. los 
de l'espaule (122). 

Homophagia v. Omofagia. 

*Homo-tenus, -cenus (76), -tinus, 
-tonus (132) Ad. mensch-, mentsch- (1), 
mens- (133) -lieh, -liehe. nd. mynsch-, 
mins-lie. 

Homousios v. Homusio. 

Hom-uneulus, 7 -iculus 7 -ulus (75 
-uncio, -oncio, -ullus (93), -ilus (8), 
-idus (8 &c.), -ilio (g. v.) ^d. eyn kleyn, 
chlain (1) mensch. wenig m. (-idus 8). 
en clene mynsche (22, 23). mensch-lein 
(9), -lin (155, 110), -li (93), -el (5). elein 
menschlin (68). 

*Homusio (aus homousios) eyns 
wesens (8, 9). 

*Hon-a, -o (19) (aus) sneppe (19). 
sneeppe (11). 

*Honarium v. Honorinum. 

*Honeorium v. Honerarium. 


*Honerare v. Onerare. 


, 


280 HOR 


*Honera-, honora- (q. v), honeo- 
(67, 76) (aus onera-) -rium (?. magna 
nauis) gro[ó (8), gros (9) schiff. 

Honestare eren (19). 

Honestas (7. reuerencia 1) er (1). 
hd. erwirdi-, ersami- (134), ersam- (67), 
erber- (110, 132), eber- (68), züchtig- (151), 
zuchti-keit, -heit (132). hubsch- (17), hubs- 
(21) -heyt. hobi- (5), nd. houe-scheit. 

Honestus (v. honorabilis 1) Ad. er- 
sam, -ber, -leich (1). hubsche (17). hubsch 
(4). hubs (21). hobisch (5). houesch (23). 
zuchtig (66, 133). 

*Honiplaea v. Homoplata. 

*Hono v. Hona. 

*Honoforum v. Enoforum. 

*Honoplata v. Homoplata. 

Honor d. nd. eve. nd. eer. 
bietung (65). 

Honorabilis Ad. er-lich, -ber, -wür- 
dig (6), -wirdig (75). irber (1T). ernrich 
(12). nd. er-liek, -bar; hersam (22). 

Honorabilitas Ad. erber-, ersam- 
(18), erwirdig- (75) -keit. eersumheit (11). 

Honora-biliter, -nter irbirk- (1T), 
erwirdig- (75) -lich. 

Honorandus (7. reuerendus 1) Ad. 
nd. eren-, er- (133), eer- (132), erevnd- 
(21) -wert, -werd (67) zü erende (6). 
er-ber, -berlieh, -wirdig (4), -berg (1). 

Honoranter v. Honorabiliter. 

Honorare /d. nd. eren. irn (10). 
w'digen (9). erwirdigen (75). 

Honorarium 4. premium aduocati t 
magna nauis (Voce. ex quo, Gemmae; cf. 
honerarium). faut solt (8). cleine- £ 
daine-win (Gf. cf. honorinum). 

Honorifieare Ad. nd. ersam, irsam 
(17), ersamen (18), erwürdig (6), erwur- 
dig (110), eerwirdig (68), erwerdich 
(132) machen, maken. . 

Honorificentia (/. honorabilitas q. 
v.) hd. erber- (8), ewir- (9), erwerde- 
(133), erwirdi-keyt. erbaricheyt (23). 

Honor-ifieus, -osus, -us, -abilis (q. 
v.) hd. er-ber, -berlich (18), -berklich 
(21), -wirdig, -werdig (133). erbarich 
(23). eer-sem (11), -werdieh (132). irber- 
liehe (11). 

*Honori-num, -um (75) fursten win 
(8). wursten wein (se 9). schanckung Z 
ertrun-g, var. -ck (75) honarium 4. 
vinum quod principibus preponitur (16). 

Honorosus &c. v. Honorifieus. 

Honus c. der. v. Onus. 

Hora Ad. stunde. czeyt(9). ure (99). 

*Hora (7. fimbria, »« ora) hd. saum, 
seum (21). zoem (132). zom (23). swam 
(22. cf. horator). 

*Hora-logium, -legium *v. Horolo- 
gium. 

Horama v. Orama. 

*Horasium (cf. sq.) eleder zoom (11). 

*Horator kleyder saum (19). swamm 
(sec 6. cf. hora). 

Hora- (29, G1. m.), ora- (alph. hora- 
719), horo- (85) -torium bedehus. 

Hordeum v. Ordeum. 

"Hor-ena, -ona, harena (141) (piscis 
cf. hor-, fo-, o-rena) vorch (74). fore 
(11). for (1, 4). forne (D). vorne (23, 132). 
voorne (107). varne (22). furne (68). furn 


ere er- 











HOR 


(110). Ad. vorhel. vor- (67), wor- (6) -heln. 
forgeln (1). foreln(21). voeren, truytten 
(141). 

*Horex (cf. orix, fasianus) feusa in 
(sze 19). feysaen (11). 

*Horingigantes v. Horripilatio. 

*Horinis v. Horridus. 

*Horipilatio v. Horripilatio. 

Hori-, horiu-spex v. Aruspex. Ho- 
roscopus. 

Horizon, 
hymel (64). 

Horminum v. Orminum. Gallitri- 
chum. 

*Hornix v. Ornix. 

Horno-, orno- (141), orna-(1) -tinus, 
-thinus (6), horn-us / -atonus (16) 
heur (76). hurig (1). hurrig (6). langer; 
orno huiro (141) horno-, orno- i1) 
-tinum vinum (cf. v. hornum) hurig 
(4), hurrig (6) win. ornacium 2. vinum 
vnus ann (16). 

*Horodi-ns, -us v. Erodius. 

Horologium, gew. hora-logium 47 
-legium, oragum (5^) zeit- (67, 74), zijt- 
(16, 64), fewr- (74), vre- (5), uwer- (19), 
uber- (18), ver- (11), hor- (225) -glock, 
-glocken (225), -elock (11). orlevg (93). 
orlei (Gf.). vrley (6). stund-uwer , var. 
-urver (2« urvar r?pa), £ -zeige (75), 
-glaf) (110). hd. czeiger, seyger. zeygher 
(23). seyggher (22^). seger (22). seyer (5^). 
vrwercek (i110, 132). 

*Horona v. Ho-, fo-rena. 
*Horor v. Horror. 

Horoscopium czeubernisse mit den 
stunden vnd mit den ezeiehen oder 
gradus (9). 

Horo-, horu- (65, 68), horru- (65 var.) 
-scopus, 4 -spieus 7 hor-, hori-uspex 
(141), 7 horu-seulus 7 -spicius (110 &e.) 
(cf. aruspex) vren- (110), elock- (132) 
-steller. vtffmerker der stunde 7 vff die 
st. (65). wijsage durch angefangen zijt 
vnd wijle eins geschaffts (75). 

*Horotorium v. Horatorium. ' 
*Horreetat prelt (40). oreetare (Gi. 
m.), iorritare (141) arietum, vox. 

*Horrena (pscs, cf. horena) henneke 
(23). 

*Horrena (cf. horridus) eyslieh o. 
scheuez (9). eysliehen (8). 
Horrendum zu schuen (8), schewen 


ho-, o-rison der halb- 


9). 
| Hum grysseliche 7 gruwelich 
(19). grijstelieh (11). 

Horrere Ad. nd. gruwen, schuwen. 
gruwel-en (2225), -n (6). Ad. gruen (12, 
110), grwen (21), gruhen, grawen, schwen, 
schuen (21), scehuewen (9), schuhen (5), 
schauwen (18), abe schwen (5); schewen 
(4), schrecken; her-, er-, ver- (132) -schr.; 
forehten (19). vruehten (11). Ad. md. 
eysen. 

Horr-eum, -ium, orreum (104) (4 
sceurium 127) Ad. nd. schune, schuere. Ad. 
sciura (127), schuer, schuern(21), schuwer, 
schew-ern (66), -rn (70, 151), scheur (67, 
134), scheyer (649). schure (53b, 110, 132). 


schür (6) schir (76). schune (125). schevne- 


4). schusel (Y). kornsehütte (126). stad-el 
s 76, 111), -il (104). p. mittocha (127). 

Horribilis (7. horridus) Ad. gruf-, 
gruse- (1), gruDe- (68), grus- (133), graws- 





HOR 


(66), graus- (152), graüs- (151) greuf- 
(10, 134), greuse- (67), grese- (15, 28), 
gruwe- (6, 132), gru- (76, 110), grew- (1), 
scheuez- (9), ^d. hersehreck-lieh, -lie (23). 

*Horr-ibilitas, 7 -iditas 4 -or (147) 
hd. hersehrecklichkeit. gruwe- (132), 
gru- (110) -licheit. verschrickung, gruwel, 
gruyseling &c. (147). 

Horrid-ulus, olus (76) schutzlicher 
(9 Anh.). 

Horri-dus, 7 -nis (69 &c. »« herinis 
— erinnys?), horinis (66 &e.), horrena 
(q. v.) (Z. terribilis 66 &c.) vorehtig (9). 
furehtig (8). eyslieh (8, 9). essenlee (99). 
erschreckung (sze 18). grawsam (4). 

Horrifieare  verueren (132). er- 
schrecken (64), -schricken, -veren (147). 

Horrifieus vorcht-machter (9), mech: 
ter (8). scheuhlieh (Fris.). 

*Horrigometra v. Ortygometra. 

Horri-, obri- (q. v.) -pilare hare zu 
berge (12 &e.) h. zu b. stigen (10). dz 
h. zu b. gen (17 sém.). gruen (8). 

Horri-, hori- (76), obri- (q. v.)-pilatio; 
-plieacio (8, 17), horor pilorum 4 hor- 
ingigantes (76) czustrewet har £ aus 
vallunge (9). gruw- (17), gru- (8) -unge. 
hautschawrung (111). vveringe (11). 
oripilatio 7. nuditas (129). 

*Horrium v. Horreum. 

Horror,hóufighoror(cf. horribilitas) 
hd.schu-, graw-, gruw- (69), gruwel- (132 
133), grauwel- (152), sehuw- (23), eys- (99, 
132) -unge, -inge. 4d. er-, her-schreckunge. 
sehreck (67, 110). foreht (110). fochte 
(10 &e.). veruernisse (99). gruD- (17, 68), 
eys- (8), seheys- (9) -licheit. grissel (49. 
wetterau.). 

*Horrorosus scháwzig (1. cf. Sm. 9, 
339). 

*Horruseopus v. Horoseopus. 

Horta-men, -tio, -tus, -mentum /d. 
nd. man-unge, -inge. Ad. ver-, er-manunge. 
ver-maninghe (132), -monunge (17). Zu 
reyDunge (5). grüwung (1. 2« horrere?) 
hd. fleh-, bitt- (110) -ung. biddinghe (132). 
droyst (19). troest (11). troest- 7 stok- 
inge (108). 

Hortari Ad. nd. raden, manen, vor- 
m. (1T, 4). hd. bitten, biten (134), bieten 
(68). bidden (312, iaa Ad. tro-, tró- (61, 
134, 152), dre- UE droy- (19), nd. troe- 
(11) -sten. werdin getroist (19). warden 
getroest (11). raten 4 zwingen (6). raiten. 
£ anhoren (v). Ad. an-, er- (49) -herten. 
an- herden (13, 14, 23), -hertigen (18) 
-reyDin (D), -reisDen 7 hutzsehen (125. 
cf. Sm. 2, 259). 

Hortator Ad. maner. v^- (17), zu- (5) 
-m. nd. manere (23). Ad. fleher. bitter 
(110). bidder (132). anherter (18). to 
herder (23). : 

*Hortatorium v. Perlatorium. 

Hortensis (arbor) eine rusten (125). 

*Hortigometra &oe. v. Ortigometra. 
*Hortographia v. Orthographia. 
*Hortologus v. Artoganus. ; 
*Hortulana melda (131). gilbling (auts 
140). r 

Hort-ulanus, -us v. Ort-. " 

Horu-la 7 -neula ein klenstundiehen 
(125). 


Horus (V. qui primus horas ónueni 


HOS 


3r) appollo vrmeister der die or er- 
tunden hat (74). 
*Horus-eulus, -eupus, -picius v. 
Horoseopus. 
*Horuspex &e. v. Aruspex. Horo- 
Scopus. 
Hosa house (19). hoza en haze (11). 
98a (7. oerea) lederhof) (6s). 
*Hoseuamus v. Jusquiamus. 
Hospes Ad. wirt. wert (13, 23, 132). 
hd. nd. gast. g.-helter (65), -geber (s 
h. aetiuus wirt, passiuus gast (75). 
Hospita Ad. wirtin, wirthen (5^), 
würtin (6). wert- (22), werd- (23) -inne. 
Hospitalarii spittel herren 7 des 
peyligen geysts (65). spittaler (Ki.). 
Hospital-e, -is gasthuy (132). hospit- 
jel (23), -al (18). Ad. nd. spit-tal, Ad. 
tale (0), -ale (133), -al, -eln (152). spietal 
5). spet-ale (17), -al (5^, 21). 
Hospitalitas herberunghe (19). be- 
jerber-gung, var. ung der armen £ her- 
Dergkeit &c. (65). gastum, var. gustung, 
). eastunge (75). 
Hospitare, -ri Ad. nd. herbcergen. 
je-h. (21). herburgen (1). hirbergen (17). 
Hospitarius harbargier (11). 
Hospitiolum ein clein herberg (110). 
Hospitium Ad.nd.herberge. hirberige 
141). herburge (1). herbrige (4). 
*Hostar v. Bostar. 
*Hostarium v. Hostorium. 
*Hosterium (7. mod?us) ain mef (76). 
Üf. heste-, hosto-rium. 
Hostia opffer (9, 12). Ad. opper. offer 
11) offrande (99). eyn vbir wuntlich 
»ppher (17). hostie (55). oblatt (76). 
| *Hostia (aus ostia) stat (8, 9). v. 
Wuitas hostiensis (66 &c., 110 &e.). 
Hostia pacifica opffer des frides (75). 
*Hostialitas v. Hostilitas. 
*Hostialiter v. Ostiatim. 
Hosti-are, -lare (76, Br.), -re (q. v.) 
ppferen (9). opphirn (8). oppern (18). 
*Hostiaritas turhuter-ey, -ampt (174). 
*Hostiarium v. Hostorium. 
Hostia-rius, -tim &oe. v. Ost-. 
*Hostieap-a (74, 75, 76, 129), -ax (Ki.), 
(66 &e., 110 &ec.) vient-halter 7 -faher 
5). veynde-f. (14). 
'"*Hosti-eapa, -seida, -seinda vyant- 
nger, -sleger (141). 
*Hostici-ndo (18) -da (74, 75) vient- 
hlaher (75). veyndetodter (74). 
! Hostieus veyntlicher (9). vient (75). 
| *Hostigometra &oc. v. Ortigometra. 
Hostilare 4. vstulare (Gl. m., Br.), 
imolare (16, Br.), incendere (Br) ; hostitar 
(ie) d. victómare t plagare (x6). 
| Hostilis (7. hostieus) viant- (132), 
-|mnt- (68, 110) -lich. 
.| -Hosti-, hostia-litas vigent- (659829)7 
Y (19, 133), vien- (11093), viant- (23, 


. 














- 12) hd. fint-, find- (1102), feynt-, feunt- 
) veind- (134) -schafft, -scap, -schop. 
-| Hosti-, hesti- (4, 75, 76) -mentum 
onum 4, hesterium 75, eque- 

qua- 7 libra-mentum Zn luso char- 


p 125) glyech- (19), ghelike- (11) 


*- 


 ]iSse. streiehholtz (4, 75). ein pasb 
- lom (125). 
1 [fipetiorum v. Ostiolum. 


-—. | DxereNsAcn. GrossanicUM. 























HUM 


Hostire glyechen (19). gheliken (11). 
hd. glich, seheid (18^) machen. striden 
(81. cf. hostorium). oppern (117). 

Hostis vigent (6, 222b). viant (bb, 
11, 23, 132). Ad. fyent, fint, veynt, feynd 
(67), veind (134). 

*Hosti-scida, -scinda v. -capa. 

*Hostitar v. Hostilare. 

Hostium v. Ostium. 

Hosto-, hosta- (49, 64), hostia- (134), 
hasto- (147), osto- (11, 19) -rium Ad. 
strich-holeze, -holz, -oltz (76), -schit 
(17), -stock (132); stryecholeze (19); 
Streich-e (116), -holtz. strijck-er (147), 
-Stock (116). strekel (11, 116, 132, 147). 
stret (81). stritholtz (12). stanod (Gt. 6, 
692). swirbil (117. cf. Gf. 6, 897). ein rigel 
an einer thure (110). eyn gryndel van 
der doere (132). 

*Hostria v. Onica. 

*Houisare houwen (9). 

*Hoza v. Hosa. 

Huba (7. mansus) huob (75). 

*Hubris (aus) iu- £ iuy-per (Kil.). 
Hue Ad. nd. her. here (22^). har (6). 

herwert (19, 132). herewort Z hir (22v). 
harwart (11). hie here (17). hy- (125), 
zu- (75) -her. 

Hueusque Ad. biB-, bis- (18), waiz- 
(5. cf. hactenus), bib hy- (3), bys hie- 
(4), vntz bif- (75), wente- (23), -her. 
biez har (6). hijrtzo (132). 

*Hugo (péscis)) huech (75). 

Hui inf. botz (Hen.). 

Huie deme (25). dem (15). 

*Huilea v. Hiulca. 

Huius-, huiusce-modi solicher- (6, 
176), soleher- (18), sulcher- (21), alzolicher- 
(5b), alsolieher- (7, 110) -ley. solcher lay 
(1). als solicherley ding (17). solicher 
(6), s.-ley (69, 152), sóllicherley (67), sol- 
cher-ley (66, 151), -lay (134), sulcherley 
(10), al-s. (132), alsolicherley (133) wyse, 
weise, weif. alsulker (22), alzelker (23) 
leye. 

*Hul-, ul-eitum, -ecia, hulti-à, -cum 
(74) (aus heleiumz«hulst? cf. Gth. Wtb. 
2,515) hulft (74, 104, 127, 130, Gf.). satil-h. 
(117, 120). hulst (117, 120). hulf (Gf.). 

*Hulsida ags. (?) camedris (942). 

*Hulutria v. Hollandria. 

*Huma (sí. humus) molta (Gt.). 
Huma-nare, -nari, -re (1) 4d. mensch, 

mensehs (21), mentsche (133), menthf) 
(4), nd. mynsche werden. menscheyt w. 
(18). an sieh nemen (9). 

*Humanatim v. Humaniter. 
Humanatus zu menschen w'den (9). 
Humanitas men-iki (141), -sheit (12). 
Human-iter, -itus, -e, -atim, huma- 

tim (74) mensche- (11), Ad. mensch-, 
mentsch- (Y), mense- (18), mansceh- £ 
zier- (74) -lich, -leich (1). minslie (22). 
menseliche (21). 

Humanus mensche (22). m.- (55, 11), 
Ad. mensch-, mentsch- (19), ment6- (1), 
mens- (9), gut- (125) -lich, -liche (19). 
mynschlice (23). 

*Humare v. Humanare. 

Humare Ad. begraben. nd. begrauen. 

*Humatim v. Humaniter. 
Humatus begrab-ter (74), -en (8, 9, 








11). 
*Humatus von erden (8. »« humus). 
*Humblonis (herba) ags. hegehymele 


(94). 














HUM 281 


Humeetare "m hum-ere, -idare) Ad. 
nd. vucht, Ad. feucht machen, maken. 
wietigen (13). 

*Humectatim fucht-ig (19), -lich (17). 
vochtliken (11). 

Humectatus (7. mollis 22») fuchte 
(8), feuchte (9) gemacht. feucht (110). 
smydig Z7 smode (22»). 

*Hume-etum, -rium (74), -lium (6, 
23) (cf. hinnitum) quecksilber (6, 19, 74). 
quie-siluer (11), -zuluer (23). 

Humeetus vochticeh (11). 

*Humelium v. Humectum. 

*Humelus v. Humerus. 

*Humenulus v. Humerulus. 

Humerale Ad. nd. humeral, vnd is 
de dok den de prester vt dat houet 
lecht wen he misse holt (22b). vmeral 
(21). vmbra-le (17, 133, 152), -l (66, 151). 
humeler 7 weiche (6). umbeler (Ov.). der 
priester goller (64). 

*Humerale v. Humerulus. 

Hu-, he- (79) -mere (cf. hamare, 
humeetare) Ad. naf, nas (6), feucht 
(134), nd. nat werden. Ad. netzen. netten ^ 
(19) fucht machen (10). Ad. fu-, nd. vo- 
chtigen. 

Humerillus v. Humerulus. 

*Humerium v. Humectum. 

Hume-rulus, -ruli »/., -rula (11, 19), 
-nulus (76), -rillus (Br.), £ -rale (Gf.) 
achse 7 lonze (9). eyn lonen nayl (4). 
runge 4 schemel (19). ronge (11). p. 
lonen (9). kipfa (121 szm.). ehip-fi (104), 
-pha (117, Gf.), -pen (pl. Sum.). chisphun 
(127). hymerula runghe (19). runge (11), 

Hume-rus, -Jus (1) sehul- Ad. -ter, 
-der, nd. -dere. sehol-der (bb, 11), -lern 
(11). hd. achsel, assel (13), aGeln (17), 
aschel (8). asle (225). achelD (49). hufft 
(16). pl.- armí (100). 

Humeseere vucht (132), feucht (110) 
werden. 

*Humetum v. Humuletum. 

*Humi v. Hunni. 

Humidare Ad. vucht, fvecht (18*), 
naf machen; fewehten (1), feichten (75), 
fittigen (49), netzen. netten (23). naf 
werden (76). 

Humiditas Ad. fuch-, feuch- (4), wi- 
(13) -tickeit. vochticheit (11). naDheit (8b). 

Humidum füchtnüsf) (63). 

*H. nutri-, aug- (74) -mentale spei- 
sende feucht-igkeit (74), -nusse (9 Aunh.). 
ein spysende fuchtigkeit (15). 

*H. radieale angeboren fuchtikeit 
(10 szm.), fuchte (12), feuchtnusse (9 
Anh.). gewurtzelt füchtigkeit (65). vbende 
feuchtnisse 7 auge worczil (9 Anh.). 

Hu-, v- (23) -midus d. nd. fuchtig- 
is naf, fuchte, feucht, wocht (13). nat 


*Humiletum v. Humuletum. 

*Humiliamanus «gs. duerh (1369. cf. 
nanus e£ pumilio duerg 1362). 

Humiliare, -ri hd. demud-, d'mud- 
(17), demid- (21), demut-, demüt- (6), 
demyett-, oytmüd- (19), oytmod- (132), 
eynfeld- (9, 17) -igen. demuttegen (b^). » 
nd. otmodighen. odmodickeit (szc Dh). 
ein feldig machen (4). sehmucken, schmni- 
gen vnd drucken (575). 

*Humilire esf proprie pircorum (st. 


' porcorum? 76). 


36 


p 


282 IAC 


Humilitas (7. mitiecia 7 exinammi- 
tas 76) hd. eynfeldi- (17), dymuti- (4), 
demutig-, temietig- (76) -keit. oytmodi- 
cheit (132). 


Humiliter temietiklich (76). oit- 
moedliek (147). 
Humilis hd. de-mudig, -mutig, 


-mütig (6), -mietig, -mydich (13), -mottig 
(21). de-, oit-moedich (147). oyt-mudick 
(19), -modich (132). otmodi-g (55), -ch 
(23). oe-modieh (11), -mudig (77). omu- 
deg (99). eynueldig (17). 

*Humol- v. Humul-. 


Humor Ad. fuchte-, fühti- (6), feuchti- 
keit. vucht (132). vucht- (23), vocht- (11) 
-icheit. fuchtnifó (7). uerscheit (99). netze 
(bb). 

*H,. luxurie fliessende füchtigkeit (65). 

*H. naturalis Ad. naturlich fuchtekeit, 
feuehtnisse (9 Ann.) natuerlich vuchtich 
(132). natirliche feichtekeit (76). nat!lie 
vuehticheit (23). 


H. radiealis, humo-r. (76) worczel- 
(18), hd. gewortzelte, gewurtz-t (134), 
-elt, nd. anghewortelte vuchticheit sm., 
hd. feuchtigkeit, feicht-e (76), -ikeit (134). 





IAC 


eyn gewurtit fuchtikeyt 7 eyn geborn 
füchtnif (4). » ah 

Humo-rosus, -sus vol vuchticheit 
(132), feuchtigkeit (110). 

*Humula v. Enula. 

*Humulare (aus humare »« tumu- 
lare) begraben (74). 

Humularium houigarti (104. cf. sq.). 
humuliarium hopf-gart (141), -carto 
(131b). 

*Humula-rius, -tor eyn hopph- Z hopf- 
(9), hoff- (8), hopp- (17) -ener. hoffman 
(8. cf. prc.). 

*Humu-, humo-, humi- (1) -letum, 
humolentum, humetum (16, 77) hopfen- 
(4, 9, 76), hoppen- (17, 23), hoph- (1), 
hoff- (18, 71), hd. hopp- Ad. -gart, -gar- 
ten (1, 9), nd. -garde. hopffen- (9), hoff- 
(8) -wasser; hoff wasch (8), beide Glos- 
sen missv. dus -wachs cf. humuletum 
est locus vbi humulus erescit (Voce. ex 
quo, Gemmae). 

*Humuliarium v. Humularium. 

Humu-, humo-lus Ad. nd. hoppe. 
hd. hop-fo (Gt.), -phe, -fe, -ff, -phen (1), 
-pen. hoph (7). hoppen- (132), hop- (142) 
-eruyt. huppe (85). happen (16). dopf (7. 
derba valens ad ceruiszam sic 16). 





IAO 


*Humulus ?. Dama. 

Humus /d. nd. erdé; vucht, Ad. 
feucht erde szm. fuchte (18). 

Hune disen (6). 

Hunni, huni (13, 74), humi (19 
sunt vngari &c., venerunt a gottis (10). 
hewnen (74). 

*Hupa (7. Jupulus Gl. m.; talis potus) 
hopffentranek (110). hoppedranek (147). 
hopp (132). 

Hu-, hup- v. V-pupa. 

*Huri én£erj. festónantis et est quod 
auriga loquitur (14, 16) equis quum pellit 
currum cum theutunici dicunt hur dur 
fursich (76). hor (14). 

*Huruea v. Curruea. 

*Hus Z. gd. terra 0 est lingua bohemo: 
vum (sic 66 &e.). husista huss, ketter (147). 

Huso ( piscis 7. vpe-eus, -tus, lopetus 
147, ipoeus &o.) huso (Gt.). hd. nd. huse. 
huBe (17). hu. (V, 68, 76). hueBe (r7). 
hause (3). haufbe (132). hausen (4). hauf)en 
(1. haws (2). huyse (147). 

Huxaria (ciw.) Hóxter (Ki. hux&- 
tum (?) eyn stat vp der weser vnd lieht 
tusschen westfalen vnd sassen (92b). 








*Tabex v. Ibex. 

Iaeea Ad. flock- (143), flocken-kraut, 
-blume. papier-bl. (Fr). j. nigra swart- 
wort (94), -ho (85). swar comel (47). 


bruchsaniekel (143). iacia alba v. 
ocimastrum. 

Iaeére Ad. werffen. nd. werpen, war- 
pen (11). 


Iacére Ad. nd. ligen. liggen (11, 132). 
lyen (29). legen (5, 75). iaces tu leist 

u (75). 

*Tacia v. Iacea. 

*Taciaculum v. Gentaeulum. 

Ia-, hya-cinthinus, iacinct-us (75), 
-inus duncker Z d.-graw (98). himelblaw 
(75, 81). plau CD cag iaecinet. hemel- 
7 blaw-uar (92). iacine sunt pelles ia- 
einctine (76). pellis hyacinthina keimac 
(131). cheimata 7 gruone huta acc. pé; 
ch. 7 losces huti (cf. aluta) iantino (Gf. 
6,399. cf. chomatlantinum s/.iantinum ? 
doch in Sum. YII de agricultura); loskinen 
iantinis loscinin iacyntinas (Gt. 2, 282); 
iantinum cheimat (104). 

*Ia-, hya- (91) -eintus, selten ia-, hya- 
cinthus, iachintus (Gt.) (flos, qd. puer, 
color, gemma; . cf. balaustium) smer 
blum 7 edel gesteyn (8, 9), 7 mensche 
(9). mer- (17), plau- (752) -blumen. plow- 
blumel (75^). rittersporn (75, 125). blyan-t 
(9, 17), -d, edel seydengewand (7. bissus 
74). blagleienbluom (2. iris 93. cf. gla- 
diolus). plau sm. (Gf.). iacin-ct (64, 81), 
-ehkt (1), -ck (75). iaehant (gemma Naturb.). 





EJ: 


Iacobe n. pr. f. iacobe (1). 

*Tacolon (2. ieronoxia, epilentia) 
fallentsiechtag (74). 

*Taeolu-m, -s v. Iaeulu-m, -s. 

*Tactamen Ad. werffunge, vw. (18). 
warpinge (11). 

*Taecta-men, -ntia werffung; berum- 
ung, -nus (74). 

Iactantia berumniz 7 werffunge (5 
sim.) vw. (18). werpinge (22). werftung 
(sic 151). rüme (13, 19). rome (10). roem 
(99). berom-enes (21), -nisse (22), -inge 
(132). hd. rumunge (19); be-r., -rumet 
(8), ryemung. rueminge (11). v?mess-ung 
(110), inge (132). 

*TIaetanum Ad. werffung (voce. ex quo). 

Iact-are, -itare, -ieare hd. werffen. 
nd. werpen. hd. nd. beromen. berouen 
(sc 99). Ad. rumen (1), be-r., -reumen (75), 
-riemen. sieh be-r. (134), -rumen 7 -rymen 
(69). v-messen (110 &c.), -cruemen (11), 
-rumen Z -werffen (18). wol-w. (11). be- 
hagen (99). baghen; ouermód hovart- 
driven (22b). jactitare dickwijl beromen 
(132). vi! (68), diek vil (110) beriemen. 

*Taetarida v. Lathyris. 

Iaetarius (qui sua iaetat quasi 
prodigus) werffer (74, 75), o. der das 
sein verleust (74). 

Taetator be-rumer (75 sZm.), -romer 
7 vmesser (132 sim.). brüllenreisser (135). 

*Tactera v. Ietua. 





*Taectica berumung (1). 

*Tacti-care, -tare v. Iactare. 

*[aetieus 7. princeps (96). 

Iactura werffunghe (19).warpinge(11). 
groisse (132), gro (110), williger (9), 
wilig (17) sehade. seh. (68), last (110, 
132) von werffen, van werpen (132). 
rume (17). 

Iaetus s. hd. wurff, worff. nd. worp. 
ags. sciutil (/. iaculum, boltio 136b). 
ptc. geworffen (110 &e.). 

Iaeulari hd. schyefen sim. schisseu 
(8, 9). sehijssen (132). nd. scheten, schie- 
ten (11). i 

*Taeulari (sí. ioc.) schympen (18). 

Iacula- rius,-tor schyDer / schüeze 
? schuezemecher (19). -tor schutz (75, 
110, 132) mit dem own DN o. lantzen 
(15). sehiefer (68). werffer (68, 110) 
werper (132). 

Iaculum, jaeolum (76) Ad. schofe, 
schosse, scho, scoz (104), sehufó (T, 15). 
ge-schof) (8, 68, v6, 134) -scehoyD (5) 
-schos (9), -schutz (110, 132), -sehutte (108). 
ags. sciutil (1369). nd. schot; schutte (99). 
phyle (v). phyl (8). pheyl (9). pfil (119). 
pyel (132). pile (18). boltz (110). boltze 
(132). ghavelot (108). seháüffelin (126). wurff- 
pfeil (116), -garn o.-netz (15). nl. worppijl 
(116). 

Iacu-, iaco- (76), biacu- (q. v.) 
hd. nd. lint-, seltener lind-worm, 











IAN 


-wurm, -wur (104). schutwrn (93). schuf 


IBR 


Ianus (é. mundus t celum Br.) hemel 


würme (serpens volatils 15). schief-|? werlt (11). 


sehlang (Fris). schóssing f. 7 schóssinke 

sehlaug (77). 

*Iaeustieus win (Sum. VI). 

*Iaehintus v. Iacinetus. 

*Iades v. Hyades. 

*Iafieus (auis, 7.1a/ieus 9. cf. loaficus) 

queker (8). queeker (9). 

Iayrus, iaym,iair (74,Br.)erleuchte-r, 
-nder; ein aygnor name des dem der 
herr sein tochter erkucket (74). 

Iam Ad. itz-unt, -int (bb), -ent (15); 
jetzun-t (66, 152), -d. iecen (21). iotho 

(23). iottent (22). terstont (132). ingnot, 
gereyth (74). ezuhandes (19). behant 
(99). alrest (125). 

*Tama knopwort (24). Cf. iantos : 
knoop- Z lid-gras agrestis (Kil.); iampna 
(G1. m.) ? 

Iamdiu (7. iam 66 &e.) iezunt lange 
(1v, 4, 75), lanck (3). lange tzo voren 
(132), zu vor (110). yetzlang zyt (68). 

Iamdudum lange czuvorn (19), ezu- 
vor (8b), dovor (9). lancke voren (11). 
kortz tzo voren (132). kurtz (68). k. 
zuvor (110). 
|  Iamiam nu nu fze hantz (132). nu- 
(110), jetz- (68) -zuhand. tehant (99). 
|  Iampridem lange tzo voren (132). 
| lang-zuvor (110), -zeuor (68). 
| *Iamptari v. Gentari. 
| *[Taneta- v. Genta-culum, -ri. 
| *Ianimedium (7. bursa mercatorum) 
| borse der kooplieden (kil). 
| *Ianiperus v. Iuniperus. 

*Yanista (7. ianitor 17 &e.) Ad. eyn 
|torhuter (66, 70, 152), thore huyter (132), 
thur-hieter (134), -hutter (69), dore-hye- 
ter (67), -hutder (151). 

| *Ianitari v. Gentari. 

|. Ian-itor, -uator tor- (66, 70, 152), 
dur- (19), doer-(11), dor- (132) -wechter. 
thor-wachter (11), -warter (3). torwarte 
(93). tor- (6), dore- (67, 132, 151) -werter. 
jthuer- (uos dor- (Y) -huter. torhieter 
Lr orhoder (23). hóder (21). Ad. 





pforte- (9), porte-, porti- (11) -ner. 
Ianitri-x, p/. -ces, -tes (141) (pl. 4. 
,Blotes 75) ezweier bruder hausfrawe 
(9), swester (8), wiber (64, 75). pl. weyer 
Zweyer pruder o. tur-huterin, -warterin 
(14). twyer broeder wyf (147). 
*TIannettus v. Geennettus. 
Ianta-culum, -re. &e. v. Gent-. 

| Ianthina (cf. v. iacinthinus) pur- 





purfar (91). 
Iantinum v. Iacinthinus. 
*Iantos 7. vitis agrestis (47. cf. iama). 
. Ianua Ad. nd. dore, dor. türe (6j. 
die thoer 125). Ad. thor, thore (152), 
thur (69, 134), thure (110), duere (19). 
doer 132) 
. lanua (ciuitas tuscie. juxta, mare Br.) 
ianne (1). iànne (71). ienaw, ein stat(74). 
Ianuarius herde- (109), har- (5^) 
mant. hardemán (109) hart man o. 
ianer(1). Ad. genmn-er, -ar (15 varr.), vlg. 
ienner (75). n4. lau- (116), leu- (108) 
-maent. cimór. klugmaanet (116). 
Ianuator v. Ianitor. 


"Ianuensis (cf. ianua) ienawer (74). 
*Ianues ezewberer (9). ezweyb'rer (8). 














*TIapa kar- (19) eaer- (11) -man. eyn 
kerehir (19). 

*Iapa (cf. iarus) arbor (16). 

Iap-ex, -es,-ix (22, 74) hd. nd. snel. 
drate (9). 

Iarba v. Garba. 

*Ja-, ya-(9, 74) -rus, -pus (85), -phirus 
(74), iliaros (Sum. V) (herba, i. pes vi- 
tuli 74, 93, Sum., barba aaron 93) suche 
(9, 47). suge (85). calbeswz (Sum. V). 
kalbsfub (Nmn.) yarus merpintz; iarus 
kalben-, var. kalbes-fu herba o. wasser- 
mann2. aquarius sidus celeste; iaphirus 
aron, ein kraut, o. der mey 4. maus 
(74). aaron (93). 

*Ias-ytrosin, -itrossin (136) ags. (?) 
synian (94); 7. syriam (136). 

Ias-, iese-, ges-, gelse-minum, iosm- 
2, -enum,Ziasme(144) veiolráben (143). 

*Iaspis v. Aspis. 

Iaspis edel- (8, 9), blut- (17) -steyn. 
iasp (64, $8, 91). ilasspe (64). jaspt (1). 

*Tastrum ein schüfel (6). schaufel, 
schor (74). en spade (23). 

*Ibar (arbor 66. &e., 110 &e. cf. ibex, 
iber) ein ibe (3). eiben bawm (4). 

*Ibasis v. Ipobasis. 

Iber (arbor 16 cf. ibex, ibar; popu- 
lus 110 &e.) ein flyessende wasser (66 
sem.). 

Ibernia &oe. v. Hybernia. 

*Ibern-ius, -us v. Hibernus. 

I-, y- (55), ia- (74) -bex, iber (74) 
(arbor; quadrupes, ?. doreas &o.), i-, 
hi-bix (anémal), ibices (94, 136) (cf. ibis) 
ybe (bb). eyben (1). ybin holtz (8). Ad. 
Stein-bock, -pock (74), -boeh (95), -stock 
(sic 151), -geiz. steyne- (10), rech- (9) 
-bock. sten-geiz (100)  -buek (23). reg- 
bog (8). staingaiz 7 herbist ram (cf. 
hystrix) 4 gami-cin Z -za (104). gamz 
(Sum.) . gemmeze (95). gemí3 (64). ags. 
firgin-gaett (94, 136), -gat (Hpt. D, 195 
sin.) ain wilde gai (76). aleh (775). 

Ibi Ad. da, do (6). nd. dar, dair (132), 
ginder (99). 

*Ibieinus ibin holezin (8. cf. ibex). 

*Ibida v. Hibrida. 

Ibidem (7. inibi) Ad. da-, do-selbes, 
-selbeD, -selbest, -selbst (110). dar-sulues 
(23), -jn (67). in die selue stede (132). 

*Ibis (adj. g. -idis (11, 19; awzs ser- 
pentes comedens, g. -is,-idis; serpens, g. 
-itis 85), ibix (auis b, 74), hybis (awis 
100) searui Z weho szm. (Gf. der eyb 
(aquis Naturb.) Ad. md.storck. hd. storcke 
(67), storch, storg (133), stórge (34). 
ede-bar (85), -ber (23). wasseruogel, ein 
veinde der slangen (74). slang (6). natir 
(9). hessi-ger (6), -ck (19). hatieh (11). 

Ibiscu-s, -m, euis-cus, -tus (qq. v.), 
hibiseum (94, 136), ibristes (gemws vir- 
gulti 16) (é. altea 100, bismalua q. v. 
74) ybiBe (100). homes (24, 47). ags. 
biseopuuyrt (Z. c.) 

*Ibolidus v. Bolis. 

*Iborneus v. Hibernus. 

*Ibreas v. llibermaneumata. 

*Ibristes v. Ibiseus. 

*Ibrix (esé quas? irieius quamuis al. 
maior 175; 4. bestiolus maioribus. spinis 











IDA 283 


quam. evicius oría ex apro et scroffa 16, 
aus hybris »« hystrix cf. ibex) fisch- 
ling (75. fi-st. fri- ?). eyn greber (anzmal 
8, 9, 17). Cf. ietis iltis (Ki.), ietis, eiltes 

*Iedericia v. Ietericia. 

Icere (4. iacere b^) Ad. slahen, sehla- 
hen (68). slaen (11, 13). geslagen (17). 
werffen (1, bb). 

*Ic- (9) id-ida, -itha (74), -ita (76) 
(cf. iditum) nomen Salomonis 4. dilectus 
dei (Br. &e.) kunig salomon (74). 4. 
Salomon 7 lieblieher got (9). 4. sola- 
mente (szc ital. Gl. m.). 

*Ieinus v. HBricius. 

*Ieio 7. angulatio (76). 
mea (auis) drap (19). trabbe (er.? 
MIO de v. Iroleus. 

*Icomia v. Economia. 

Ico-n, -na, -nia Ad. bilde (Mss. mog;). 

*Iecon-amus, -ia, -omia  &e. v. 
Econ-. 

*Icoronia v. lecorina. 

*Icta v. lota. 

*Ieter (19. a/ph. itter 110 &c.), itter 
(107), ietaer n (auzs) golammer (19). 
marcolf (11). korn- (68, 75, 110, 132), 
core- (107) -vogel, gar- (132), gaer- (107 
-musche. hicter (awés crocea 110 &o. 
ital. lo pagagallo (G1. :n.). geelvogel (110). 
gheylgoerf) (132). ieterus, txtepÓc grün- 
t gilb-ling (126). i-Z hi-etrix awis gzlfa 
bruder hiltroff Z br. birolss (74). 

Ict-, 4 int- (74), hict-, ied- (18) 
-ericia, hertericio (1), hiete-r (97), -ria 
(23), ietri-eia, -x (110 &e.) hd. nd. gel- 
suchte. de ghel zuke (23). die gheyl 
(132), hd. gele sucht. gesucht (sic 18^). 
dy gelsoet (97). die gilbe (74). 

Ie-, hic-, ie- (105) -tericus, hieteri- 
cius (110 &e.) gelisuhtiger (Gf.). gelsuch- 
tig (105, 116). 

*Totinus igel, 4 pzsc?s qd. pirsich (74). 

Iethis wisel (88). 

*Ietrix v. Ieter. Ietericia. 

*Ietu-a, -ra (6, 23, 76) ain vogel (76). 
widehopff (6). wede-hop (23), -wale (11), 
-wal (132). widderwayl; iaetera widdel- 
wayl (19) 

Ietuare (7. ieere 16) slagen (11). 
prügeln (Ki). 

Ietuatus (7. percussus 16. cf.sidera- 
tus) geslagen (17). erslaen (5). 

*Ietulia 2. pugna (16). 

*Ietura v. letua. 

Ietus s. píc. hd. slag, slack, schlag 
(b &e.). nd. slaeh. ein streieh (6). wurf 
(9). eyner der da geslagen ist (17). in 
ietuoeuli in ey augen-blicke (55), -plick 
15). 
| 2n v. Echo. 

Iehnobates spuerer (88). 

*Ichoos v. Echo. 

Id Ad. daz, das (6, 76). nd. dat. 

Id in re, idem re (15, 63) daz selbe 
ander wise (17, 63), an dem wesen (15). 

Id, idem (15) ratione daz selbe an 
dem wesen (17), an der wyse (15). 

*Idalia bonina (Sum. VI). 

*Idapticum 2. dura locutio (148). vnge- 
fuge (8) -lympfe (9) wort. idraptica 
sunt verba tnepta 0 stulta (16). 

96 * 


284 IDI 


Ideireo 7 ideo dar- Ad. -vmb, md. 

-vmme. daer om (11) (ide.) daz selbe 
11). 
Idea hd. nd. forme. eyn frauwe (szc 
8^). hd. bilde. bildunge (10, 49). vor-b. 
(62). bildliceh ansynnung (9). biltlich 
vBsynnunge (8). betrach-tunge (9), -unge 
(8) eyns iglichen dinges zu machen £ 
schone rede. gestalt die einer im syn 
hat vnd vor ee wan er dz werck macht 
o. ee er das vol-, var, ver-bringt (75). 

Idea (pl. 63, 74) in angelis ein ent- 
wurffen (15), ent- (17), mit ent- (9) -wor- 
fen bilde an- (9), mit- (17) -geborn. mit- 
g. (9, 63), -wesende (63) bilde. mit-ent- 
werffents Z7 -geporn einpildung (74). 

Idea (pl. 63) i» deo fürbildung der 
natur (65). gótlicher inbildung der crea- 
turen sy zü machen (63). gotlich inb. 
creature zu m. (V, 9, 15, 117); gotliche 
einpildung cr. ze m. o. vorbekant einp. 
(emp.) zu ereaturlichen (74); Z fugen £ 
vorbildung cereaturlicher werg (4); £ 
vorb. zu creaturliehen werken (15); 
vor bekant in bildung (7) gotlich v?bil- 
dung cr. w. (7) ewige zu entwerffung 
gotlieher inbildung (17). v kante eynbil- 
dunge zu cr. dingen o. w.£ ewige v^nunft 
gotlieher lieb (9). vor ent-wurffen got- 
licher bildunge (15), -werffung g. pilder 
(74). gestalt die einer im syn hat vnd 
vor ee wan er dz werck macht o. ee 
er das ver-, var. vol-bringt (75). 

Ydeaintellectualis eingewortffen pill- 
dung der verstentnuf) (74). 

Idem Ad. der daz selbe. dasselben- 
gliehen (62). nd. dat zulue (23), solue 
(22). die zelue (11). 

Idem re &c. v. Id in re &c. 

Iden-, idemp-tidem der glich o. das 
selbe (110). der gelijeh of dat selue (132). 

Iden-, idemp-titas hd. eynig-, eyni-, 
eyne-, eynbar- (15), dyeselbe- (19) -keit. 
die, var. das selbigkeit (65). md. eyni-, 
eni-, gelij- (11, 132), geli- (110), gli- (19) 
-cheyt. geluckheit (68). selbeswesen (12). 

*I[deoma v. Idioma. 

*Ideota v. Idiota. 

Idida v. Icida. 

*Ididem daz selb-e (8, 17), -ir (55). 

*Ydilicio (-60, cf. endelechia?) vol- 
kumenliche warheit des rechten (74). 

Idi-, idy-, gew. ide-oma eygene 
sproche (8, 9). lant sprache (19). hd. eyn 
sprache, sprach, sproch (6, 4,69), sprauch 
(67), spraieh (132). sprake (23). spraeck 
(11). tale (99). zung (65). 

Idiopathia (Br., ydiopacia (v. pro- 
pria passio) aygenleyden (74). 

Idi-, idy-, gew. ide-ota (7. iners &c.) 
hd. nd. vnvorsunnen. hd. vnv-sun (21, 
133), -sunen (67), -sunnen, -sonnen (5), 
-sunde (18), -synnig (4), -standenheit i. 
vnge-lert (68, 110), -lart (9), -lort (8 
ongeleert (132). vnkunstig (4). vnbehende 
(5^). eyn dor (8). doregteg (99). heinzu- 
giler.Z heimiscer (127). E 

Idipsum daz selbige (5^). das selb (1). 

*Idir eyn slange (8). Gf. idris (vrsch. 
Ce M i. serpens nouem. habens capita, 
76). 

*Idita &ec. v. Idida. 

Idi-tum, -thum (pr. n. ón. ciuitate 
regis Dauid 9; i. salt-ator, -ans Br. &c., 
-um 76; wuntersch. von idida &e.) springer 





IDR 


(14). wonderlich sprenger (8). wunderlich 


springer 7 tumeler (9). springende of 


aver-spr. (141). 

Idola oppolde (st. kobolde? apgode? 
abholde — unholde?) elben (7) gestelt- 
nusse (9 Anh.). 

*[dolare v. Idolatrare. 

*Idola-tieum, -thitum v. -trium. 

Idolatra, ydolatr-a 4 -es (1) (pX. 7. 
fatidici q. v.) abt- (1), apt-gotter (1, 5^), 
-gotter anbetter (9), -gode anbeter (8). 

Idola-trare, -re, ydolotrare (1) Ad. 
dye, die, dy ab-gotter, -gótter (134, 151), 
-goter (10), -got (4), apt-gode, -god (133), 
-godde (1), -gotten (21), -got (8, 152), 
abt gode (18), nd. de Lees eren. apt 
gode (5*), abtgotten (1) dienen. abgot 
(68, 76), die abgott (110) anbetten. die 
afgoden anbeden (132). offeren (11). 

Idolatria abgottereye (75). Ad. abt 
gott (1), aptgodis (5), dufils, difels (21), 
duffels (133), tuffel (68), teuf-fels, -el, 
-eD (sic 151), dufel (110) dienst, dinst. 
deufelf (152), duuels (23) denst. 

*Idol-atrium, -atrum, -aticum, -oti- 
eum, -othiecum, -athitum (75), -othy- 
tum (Gl. m.), -itieum (110), -iectum (76), 
-othium (2. édolo sacrum 146) hd. opper 
(85); o. dem aptgode s/m., oppern dem 
aptgoden, opher der apt godde (1); apt- 
gotter (9), abgottereye (75) oppfer; apt- 
gode oppir (8). offer deme afgode (23). 

Idol-ium, 7 -eum (74) aptgotter (9). 
abgot-hus Z -stuol (141), -tereye tempel 
(75). stat do man die abgotter eret (74). 

*Idolmea v. Idumea. 

*Idololatrix abgodlicho (Haup 5, 202) 

*[doloticum éoc. v. Idolatrium. 

*Ydolotrare v. Idolatrare. 

Idolum /Ad. ab-, apt-got. apt god 
(19). af-got (11, 23), -god (22). abt gott 
o. dienst (1). abgot o. dienste. vmbguter. 
(74). 

*Idolus apgot (16). 

*Idomeus v. Idoneus. 

Idoneitas wijs- (11. 19), bequem- 
(68, 132) -heit. geschick- (110), tug-, var. 
tog- (65) -licheit. from- (7), erber- (9) 
-keit. bewerbunge (8, 9). 

Ido-neus, -meus (Sum.) wise n. 
wijs (23). Ad. bequeme. nutz (110, 132 
vn-strafelich (13), -strefflieh (10). bewer- 
big £ erber (9). gewge (100. 2. e. See EOE 
gelimpiek (b^). gelimphig (2). glimpfleich 
(1, 3). tueh-tig Z -lig Z tuglich (75). 
geuelliger (Ecc 

*Idor, hydor (Br.),  idros (110 &e.). 
wasser (9). 

*Idra slange (11). houptige slange 
(9. cf. idir). hydra 2. idrus (110 &e.). 
lintworm (100). 

Idragula &oc. v. Idraula. 

*Idraptiea v. Idapticum. 

*Idr-aula, -aulum (8, 9), -oula (76) 
(£. fistula, aquatica, 3, 4, 16) ein ror (3, 
4). waDer-ror (9, 75), -pfiffe (8), -piffe 
(10), -rynne Z -Hlof) (12). ein getlecht d 
st. S) der orgeln; £ 7. q. sidealla orgel- 
gedone (74). sidraula 7. sonus organorum 
(Z. q. idragul-a, -icus Gl. m.); ydroulum 
est organum aquaticum t sunt vasa facta 
de corys véitulorum (16). 

*Idrax v. Idrox. 

I-, seltener hy-dria hd. wasser-krug, 








IER 


-kugk (21), -kruef o. eymer (125), -gesehir.- 
(65); erug, krueke (10). kruke (13, 99). 
water-kr. (23). vvazzeruaz (104). küpffer- 
ling (111. cf. futis, Sm. 2, 320). vngelt 
(sc 6). gelte (65). 

*Idrilla eyn sehüppe (19). 

*Idrius (hydrius 7. aquar?us Br.) wafje- 
rick (19). waterieh (11). 

*Ydrofaba (cf. idropisis) v. H-ydro- 
phobia. 

*Ydroleon water mit rosen oley ges 
mengt (147). 

*Idrolla eyn kodrolffe (17). 

*Idromalum v. Idromel. 

*Idroman-tieus, 7 -cius (74) swartz- 
kunster in wasser (74). gouckler (68). 
gokeler (132). warsager (110). 

*I-, hy- (111) -dromel, hydromel-i 
(15id4.), -Ium (130), odromellum C), 
idromalum (74. »« malum) apffe 
opffel- (74), ephil- (130), lauter- (64) 
-tranck. en appel dranc (23). honig-wirez 
(9), -wurez (8), -wasser (75). hong brock 
(£. aqua mellifica 15). medt (111). 

*Idropasis v. Idropisis. 

*Idropicus Ad. wafersuchtig.nd.water- 
suchtich. jJ 

*Idro-pisis, -posis (7), -pasis (17), 
-pis, -ps, hydrops (86, 95) hd. wafler-, 


nd. water-sucht, -suoch (19), -suth (95). 


uuazarkalb (86). 
*Idros v. Idor. Idrus. 
*Idrotus waferstein (19). watersteen 


*Idroula &e. v. Idvaula. 

*Idroulieus v. Idruulitas. 

*Y., i- (74), hy- (95) -drox, idrax 
(1Y) (auis, 4. serra i spicecula 74) 
wasser-, 4 pach- (74) -stelza (at.), -stelze 
(95), -stelz (74, 100). bachstereze (1'). 

*Idrus,idros,Z eudris (75) hd. wafler-, 
nd. water-slange, -nater (9). slange (85, 
18) in dem wasser (18). 

*Idruulitas (st. hydraulieus, cf.idra- 
gulieus Gl. m. 4, 1225) wasser singer (9). 
idroulieus dc. qué cantat n organis (16). 

Iduare deilen 7 sundern (17 szm.). 

Idumea, idolmea (76) tumiat (i27). 

*Tecor interpr. cognitor bekenner; 
assertor id. o. verieher (74). 

Iecur, iecor Ad. le-, leb-, lei- (3) -ber. 
leue-r (22, 132), -re (23). 

*le-, ge- (qg. v. -corina, -cornia, 
iecur-ina, -nia, icoronia (76) hd. leber-, 
lebber- (18), leiber- (3), nd. leuer-worst, 
hd. -wurst. 

*Yecornia (herba) leberworez (4). 

*TIecurnia &oe. v. Iecorina. 

Ieiunare Ad, nd. vasten. 

*Teiunis v. Ieiunus. 

Ieiunium Ad. dye fas-te, -t, -ten. 
vasthe (vasche? 19). de vaste (23). die 
vasten (132). , 

Ieiunum der melcher 
intestinum. 125). 

Ieiun-us, -is (11) Ad. nd. vastende, 
nuch-, noch-terne, Ad. -tern. nyechtern 
(67). nühterig (6). 

*Iem- v. Hyem-. ^ 

Ientaculum &c. v. Gentaeulum &e. 

*ITepatiea v. Hepatica. 

*Tera-mia, -nia beyfuf, wurzel des 
b. (143). 


(e lacteum 


^ 


IGN 


Ie-, ge-rarchia (7. chorus angelorum ; 
-rus, -er principatus) chor der engel 
heyligthum ier., heygthum ger. (9). 
stem dom (13). fürstenthüm (65). eyn 
lig furstung (T). eyn heilege fursta- 
"n BU hymriolschar (8). ierarchey (15). 
Ierieho (c?w.) iericho (1). Znterpr. ab- 
nung des mons (65). 

Ierobotanum yserhart (47). hiero- 
&an-e, -um (943) eysenkraut (143). 
. hrsetelwr (942). 

Ieronoxia v. Jacolon. 

Ie-, ihe-, se/fen hie-rosolima, -ru- 
em Ad. jerusal-em, -ym (5^). irlm (5^). 
rpr. samlung der gloubigen (65). — 
Ierosolimitanus eyner von jherum 
. pl. sunt monachi heiligen greber (65). 
Ieseminum v. Jasminum. 

Ies-o, -um v. Gesum. 

Ie-, ihe-sus, jhus (5^) jehsus (5^). 
Ig-a, -e, -o (4), -ra (75), 4 -ua (74) 
merica) hd. heyde. eyn h. (18), hey- 
1(6). haid (1, 76). (ge 68 &e., iga) 
jdelber (68, 69, 70, 134, 151). iga krut. 
x (68). eyn kruyd kayr (19). cruut 
r (11). 


Igena v. Hyena. 

Igitur dar- Ad. -vmb, nd. -vmme. 
ine (99). 

Igmen v. Inguen. 

Igna-nia, -nus v. -uia, -uus. 
Ignarium v. Ignearium. 

I-, in- (17, oa/ph. 110 &e.)-gnarus (7. 
auus 55, 6) hd. vnwi-se, -D, -Dende 
^, -Den, -ssen. vnkünnender (6). on- 
B Z -wissende (132). 

Ignaui erezagen (9). ! 
Igna-uia, -nia (152) treg- (9), duer- 
) vnwyssen- (55, 110) -heyt. drog- 
t (8) drocheyd (19). pulerie (22b. 
sq.). 

Igna-uus, -nus (152) treg (9, 68). 
ge (8). traech 7 geck (132). thum (68). 
mp (85). vnweyDs (1). puler (cf. Br. 
». 2, 313), eyn vordorven mester (22b). 
jlre, verdorven meyster (147). 
Ignearius (adj. 2. ?gnem continens 
| vuyrvat (141). 

Igne-, ign- (94, 136) -arium fuer- 
yd (19). vurstede (11). ags. algi-uueore 
) -uere (136). à 
Ignere v. Ignire. 

Ignescere born Z burn (8). 
Igneum v. Inguen. 

Igneus fueri-eke (19), -eg (85), -n 
). vuerich (11). 

Ignia v. Gingiua. 

Igni-bulum (2. thuribulum 66 &c.), 
lum, ignobilum (76) eyn rauch 
) (17). für ysen (6). 
Ignieacubulum fuer ysen (7). 
Ilgnifer-rum, -um (7. igni-le, -men, 
bulum, pirrieudium 75) Ad. fur-, 
r- born-, brenne- (1), form- o. prenn- 
) -ysen, -eysen. eyn born pryeme (5). 
m (21). en berne pren 7 en dor slach 
; 23). hd. dorslack szm., dorchslag, 
rch-slagk (74), -schlag. dunnerslag 
^0). eyn fuerslach. stael. (132). 
lenifuleium ga//. manetes (122). 
Tgnile Ad. furge-zauwe, -zau, -zuek 
) -züg (6 sim.). fuerge-zawe (18), 


* * 


Ld 


IGN 


-tzouwe (132). hd. feuer geczauwe (152), 
fuwergezug (69), fewer gezeug; fewr- 
(D), feur- (64, 134), fuer- (75) -zeug. vier- 
geezeu (13) en vur- (23), vuer- (11) 
-towe. vürtouw (99). 

*"Ignimen (i£. igniferrum q. v. 15, 
ferrum cum quo perforatur aliquid 3, 16) 
ein bür- (3), brüe- (4), pren- (75), brenn-(76) 
-eysen, da mit man etwas bezeichnet (75). 

*Ignipelagus gall. feu grégois (122). 

*Ignire sbst. fuirzuig (76). 

Ign-ire, -ere Ad. hiezen 4 fuern, 
(bb, 7), feWren (1 sim.), feuwern (110); 
fur- (133), feurigen. zd. vuren (23), 
fueringhen (132). hd. gluegen (15), gluen, 
gluwen (8) glowen (12) heiten (ll). 
brennen (76). wermen vnd hytzigen (64). 

Ignis (7 lar 1) Ad. fuer, ffüer (5^), 
fure (21), fewer (66, 88), feur, feuer. 
vuyr (132) vur (23). ujer (99). liebe, 
bulschafft; deippel (7. meretrix 88). 

Ignis sacer, s. i., saterigeus (17) 
(morbus, 2. erisipila 75) helig fur (5). Ad. 
heylig, hellig (21), helick (3) fuer, fewr. 
hellich fur (23). hillieh. vor (22). helsch 
vur (23) das h. für (6 szm.). helsche 
fuer (17). hailfuir (76). sant Antonius 
plage (125). sanet anthonien fuer (175). 
gesent (4. cf. Sm. 3, 211). 

Ignitabulum (?. igniferrum 75) Ad. 
fuer-ysen, -getzaw (125), -stayd (19), -state 
(133) ; fewer-, feur-stat; feuer statde (152). 
vuyrstatt (132). en vur ysern (23). eyn 
schor ysen (8, 17). scher eysen (9). liuhte 
(104, szm. Gf.). luichta (141). luhte (Sum.). 

*Ignitegium (anders Gl. m.) vuer- 
stulpe (19), -stolp (11). 

Ignitus gluedig (17). feurin (15). 
unsteken (99). 

Ignobilis Ad. nd. vn-edel, -adlicher 
(75), -wirdig (1T, 65). 

*Ig- 7 de-nobilitare vnedel machen 
75). 
Ignobilitas vn-adel (65, 75), -edelkeit 
(65 varr.). 

*Ignobilum v. Ignibulum. 

*Ignoma v. Ignorantia. 

Ignom-inia, -inie, -inea 4 -ia (16), 
-ina (134), -en (17) schande (8,9). schand 
(6). (2« ignorantia) vnwi-Dlich (5, 17, 
91), -ssleich (1), -schelich (55), -tlich 
(93), -ttich (22) schande, schaden (17), 
sagen (91). hd. Smacheit. vn- (100, 110), 
on- (132) -eere. oneer (11). vn- werde 
(8b, 23), Ad. -werdigkeit sim., -würdikeit 
(6), -wird (9), -wirdige, -wirdig, -werdig. 

Ignominio-r, varr. -sior, -sus ein 
versehmechter (65. cf. ignobilior ein 
vnwirdiger w. s. m. 2D.). 

Ignomin-iosus, -osus (76, 151) Ad. 
nd. vn-wert, -wirdig (9), -würdiger (6), 
-werdich (23), -erber (68, 110). on-werdig 
(21), -erber (132). berufft (110). berucht 
(132). ver-wurffen (12), -worffen (10). 
Schendi-g (8), -k (9). 

Ignorans nicht wyDende (19). vn- 
wyD, -wissende, dum o. treg (110, wo 
igna-rus wnd -uus 132). vnweif) (76). 

Ignoranter vnwisselichen (110 s2m.). 

Ignorantia (7.ignoma, inercia 1) Ad. 
vnwissen-heit, -kait (1). vnwyf»ende (8b). 
on-wissenheit (132), -wetenheit (11). vor- 
gessenheit (4). 


— 





ILL 285 


Ignorare d.nit, nicht en (17) wiBen, 
wissen. niet weten (11), kunnen (110, 132). 
vgessen (17, 16). 

Ignoseere bekennen (6). on-b. (21). 
hd. nd. nicht b. Ad. v-geben, -zihen (6), 
-ezeyhen (1). vergeuen (132). 

*Ignoseibilitas verzyglichkeit (65). 
*Ignostieus 7. remissus (76). 
Ignotus hd.nd. vnbekant. fremd (16). 
*Igra v. Iga. 

*Yeris &oc. v. Hygrida. 

*Igua v. Iga. 

*Igwen &o. v. Ingwen. 


*Ii gee o. ganek (74). 

*Tingulum ». Iugulum. 

*lisanoria v. Ptisanarium. 

*Il etwas (nil nitz; 88). 

*Ila v. Ascella. 

Ilabeckenhube (voc. Twing.). yla pekl- 
haube (1). poggel- 7 englische-haub (74). 

*Tla v. Hilla. 

*llancia (cf. glis) rote ledeke (4:7). 
illafeos 7. lappa inuersa (q. v. 24). 

*Ilbus v. Hispa. 

Ile (94x,) erst nature aller ding (17). 
erstmatirge (8).aller erst matie(9).walde; 
anfencklichemateriallerwertlichersachen 
(74). yle, yles tuschen wat ind nyet (141). 

Ileetus v. Illectus. 

Ileos, ileus darm-sucht (91), -gicht 
(111, 116). grimmen, o7. lanck euel (116). 

Ilex v. Illex. 

Ilex Ad. yben-, yven- (13), ebich- 
(10) -holtz. iuen- (23), iluen- (22) -holt. 
eyn yb (6), eyeh (7, 93). en elike (11). 
eyche (8, 9, 102). eike (99). uereheih (aGr.). 
hd. aich-, eych-, eychel-baum. 

Ilia, illia (76) Ad. die lenden. lende 
(23), Iynde (10). lynden (13). lancha (127). 
derm (91). klemdarm (93). wayeh (111 
die wayche (76). adir (7. fibra Sum.). 

Iliaea v. Hyliaea, 

*Iliaxros v. Iarus. 

*Ylias prache (7. q. lacisea 104). 

Ilieetum aichin-ding o. -gewechs o. 
stat douil aychen wachsen (74). : 

Iligneus aichin (141). 

*[lio (z. ibis, aws ixion?) stor-ch, 
-ek (14). 

Ilion v. Hyliaea. 

Ilios (7. obuolutio 1 dolor intestinorum 
Br.) en storinge (11). 

Tliosus gichtig (91). 

*Ilium (cf. ilios?) ags. neuun-seada 
(94); naen-sida (1363), -sood. Z neisn 
(1369) sé. innan-seada ? 

Il-., selten Inl-. 

*Illa (s0À7], vermis Gl. m.) v. Hilla. 

*Ilabatus v. Illibatus. 

*Ilabi Ad. nd. in gliden. gliden (22). 
liten (21). gliBen (18). Ad. in-glitschen 
10), -fallen. ein-f. (76). faln (18). zu-f. 
(21). ent-f. 7 -cliden (11). 

Illae dar-hin (21), -hen (23). hd. da- 
hyn, -hyne; dohin. dort durch (125). 

Illaerimari Ad. weynen Z schreyen. 
sehrihen (133). 


^t: 


286 ILL 


*Ilafeos v. Ilancia. 

Illapsus inflüf (62). 

Illaqueare (7.illiciare 9) Ad. stricken, 
ver-str. hd. md. be-str. vorstieken (5^). 
hd. mit stricken vmb-geben -fangen. 
fahen 7 binden (17). wilde (8), willde (9), 
wille (17) machen. feflen (64). zwirnen 
(15). 

Ilaqueatio bestrick-ung (75, 110), 
-inge (132). 

Illaqueatus Ad. 
-stricket. gestricht (18). 

*Ilare (£. parum ire) weniggen (74). 

Ilaridatum gespickt (125). 

*Ilas v. T'ylas. 

Illatus, -um an- (11, 19), schedelich 
in- (8) -gebracht. gesprochen 7 in ge- 
leit (17). 

Ille hd. der, ader he (5^). dee (22). 
de (23). hey dey ghene (Z. ipse 22»). 

*Illebatus v. Illibatus. 

*Ille-, illi-, inle- (94, 136) -cebra vn- 
reynickeyd (19 sZm.). unrerigkeyt (13). 
onreynicheit (11) Ad. bose loste, ge- 
lost (8) snoder gelust (9). vnzimelich 
begird (68, 110). vnzimeliehkeit (15). 
vleyschliche ghenoecht (132). ags. tyctin- 
num (94), -uum (136) d. pL, cf. incita- 
mentum. illex. 

Illeecebrare bof) gelyst haben (110). 
mit vleyschliechen ghenoechten stricken 
vangen (132). mit vnkuscheit vnreinigen 
68). 
| *Illece-, illeci- (76) -bris (7. facéens 
illécita) boDheit (Z) vnzimelieh (6). en 
bosewieht (7) sehale (7) vntemelik (23). 
quait lustich 7 begerlich tzo onkuscheit 
(132). bogelystig (110). 

Illecebrosus vol unkuyscheit onder 
onreynicheit (132). vol vnkeuscheit oder 
vnremiekeit (110). vnkusch vnr. (68). 

*Tlleecibris v. Illecebris. 

Illeetare, illeto (6) zu- (5), stedeli- 
chen zu- (18), stetiklich zu- (76), stede- 
liken to- (23) -locken. stetteglich zu 
locken (21). stetklich lecken (6). stetek- 
lieh zu lernen (szc 1). vnzimlichen leben 
o. thun (75). 

Illectatio (v. de-tractio 4$ -ceptio 16) 
vnzimlichkeit (75). 

*Ile-etor, 7 -xa 4 -xis (i. 
detractor 16) betrieger (8). 

Il-, in- (04, 136), i- (76) -lectus in- 
gelockt 7 be-droegen (132), -trogen (68, 
110). ags. getye- (136), gitych- (94) -tid, 
cf. illex &oc. 

Illegitimus vnelich (10). 

Illepidus, illipedius (66 &e.) vn-suef) 
7 -milt (110), -sief) o. suer (68). onsoef 
? onhoesch van worden (132). vnver- 
POSU (é. insipiens 65). vngeschmach 

14). 

Illesio (7. in-uiolatio 7 -offensio) 
vnverserung (75). 

Illesus, illisus (67) Ad. ge- (5, 7, 18), 
be- (66, 152), b- (67), vnbe- (151), vnge- 
letzet, -letziget (17); vnuerleidiget (75), 
visert (5, V); vn-, an- (21) -v'sert. geser- 
ghet (22). vnghezereghet (93). onge- 
quetzt (132), -ezelet (21). f 

*Illztale &ec. v. Illitalis. 

*Illeto v. Illectare. 

Illex 4. sine lege (110 &e., G1. m.) tro- 
(9), dro- (8) -gener; »— illi-x £ -ciens 
(110 &c.), -ecium (88), -ilex (76) Z. de- 
cepior (cf. illeetor). das an sich zeucht 


turpis 6 


UL Nose ene Mey 














ILL 


0. liekert; betrieger (68). inlex ags. 


IMA 


Illi-tus, -etus (7. defedatus 16) reyne 


tychtend, ab énliciendo (136); tyctaend, |(19. in negativ). vorunreynt 4 besmeret 


anbinliciendi (sc 94). 

*Tllex-a, -is v. Illeetor. 

*Illia v. Ilia. 

*Illia-ea, -sis v. Hyliaca. 

*Illibare (7. eémbuere dc. Gl. m., mon 
coinquinare 0 incontaminare &e. 75) 
vnvermaligen; vnzerstoren an dem libe 


*Illibatio (7.ineontaminatio) vnver- 
maligung Z vnzerstorunge (75). 

Illi-, illa- (1, 2, 9), ille- (76) -batus 
vnvmaligt (75), -unreynt (9). Ad. md. 
vnbeflecket. hd. gantz, heil (6) vnb. 
gans onbevlecket; ongeraist (132). gantz 
vmb geflecket (szc 1). vnbe-flet (49), lecket 
(s£c 22), -bletzet (76). hel gantz (23). geheel 
(99). vnferflecht (1). vnu'flieh (2). 

Illibertare frylof) 4 fry machen (65). 

Ilie dar (76). dar- (21, 23), da- (5) 
-her. dahin (75). dare (18). 

*Illie-, illi- (68, 76), -cine dar-hyne 
17), -heyn (18), Ad. -him, nd. -hen. Ad. 

a-hin, -hen (5); do-hine (133), -hin (6, 
4), -von, -selbest (9). dair in (132). 

*Illicebra v. Illecebra. 

Illicere Ad. nd. in-, hd. zu-, tzo- (132), 
zu sich (10), zu im (12) -locken. in- (6), 
zuo sich (13), zuo sie (14) -loken. zu- 
lucken (8), -kocken (szc 85). intre-cken 
(132), -ehen (68). an sich ziehen (110). 

*Ilieere (2« illidere) stof)en (8^). 

*Illieiare v. Illaqueare. 

*Illicine v. Illiecine. 

*]llieio v. Illisio. 

*Illieite vnzemelich (17). 

Ilieitus Ad. vn-zimlich, -zemelich. 
vn-temelick (23), -temmelick (22), -geur- 
s (19). on-gheorlouet (11), -tzemelich 
132). 

Illieium v. Illex. 

Il-, i-lico snell-e (9), -ich (8^). ende- 
lieh (9). zu hand (65, 110). schire zu 
hant (8). bald (65). 

*Ilietor 2. commentator (16). 

*Ilietus v. Illitus. 

Illidere Ad. stoDen, zu-, zer- (6, 67, 
76, 134) -st., -stozzeu (D), -stossen. 
stoyDen (19). zu- (133), tzo- (133) -st. zu 
samen steufben (18). nd. stoten, to-st. 

*Il-, sub-limis hoch (65). 

Illimis sunder slyc (99). klar, luter, 
suber, on kaut (88). 

Iline vanginder (85, 99). von- (8), 
vor- (9) -hinder (szc). 

Illinire (V. intus linére 66 &e.) hd. in- 
wendig sehmiren, smeren (132, 133), 
schmeren (152). be-smyren (9), -smerin 
(8). in-smern £ -cleuben (1 

*TIlipedius v. Illepidus. 

*Iliri-a, -ea (74, 87, Br.), -ea radix 
(116, Ki.) (erba, cf. ireos) illesug (74, 
105). glegekrut (87). blaw gilgen &c., n4. 
liseh ouer zee (116). blaue lilie (Ki.). 

Illyricum ein süsD land (25 ex ep. 
ad Rom.). 

Illi-sio, -eio (85), -sieio stofunge (82b, 
9T 

*Illisus v. Illesus. 

*IHitalis vntodlicher (74); cf. illeetale 
(Pap.) illetabile (Pap. 2n Gl. m.) 4. Zm- 
mortale. 


4 v'eleckt (9). vmbesmitten (99). 

*Illuio v. Illuuio. 

Illius des (75). 

Ilix v. Illex. 

*Illorare(:lorum) vahen, be-stricken, 
-triegen (74). 

Ilotus vnge-wesschin (19), -wef)en 
(8), -twagen (9), -dwagen (99). ongewa: 
schen (11). 

Illue (mitunter mehrfach aufgestellt 
und. glossiert, nur in Mss. und, in 15, 125) 
hd. nd. dar. dare (18). dar-vmb (18), -an 
(7). da-hir (75), -hene (17). do-hin (7), 
-her (6). dorthen (125). ; 

Illucere ent- (19), an- (11) -schinen. 
durehscheinen (75). luchten (11, 19). Ad. 
ser l. leuchten (9). 

Illucescere schimmen (18b). 

Illudere (7. de-ridere, -cipere € ledere. 
76. »«illidere) Ad. nd. be-, hd. v)-spotten. 

Illuere ?. maculare (Br.), deludere (16. 
7« illudere). 

Ilminare Ad. er-, durch- (75), Ad. 
nd. v-luchten. Ad. er-leuchten, -leichten. 
7 -kleren (26). v'liehten (11). " 

Iluminatio erleuchtunge (9). 

Illuminatus Ad. er-, durch-, dorch 
er- (133), nd. v-luchtet. Ad. er-, dorche 
er- (152), durch er- (57) -leuchtet. durch: 
luchtig (21). viluehtieh (23). erleweht 
(1l) doer verlueht (142). erlychtet (68). 
hd. illuminiert. 

Ilunis dunckel (19). doneker (11). 

*Illurire(cf.illuere) be-salben, -solen, 
-suluern, -kelen, -smiren (74). prs. &. 
mungo 7 inundo (76. aus illino 4. 
inungo?). 

*Illu-rus besalbter &e.; -ries éd. £ 
i. q. -uies vnreynigkeit (74). 

Illus-io, -sio (124) verspotung (134). 





hd. v-, be-spottunge 7 betriegunge sm. 
vor-spille (17), -speel 7 -spock (22), -spok. 
i(23). eyn fore- (21), fur- (7) -spil. 

Ilustrare hd. nd. erschinen 7 reyni- 
gen sim. eyn schinen 7 renighen (22). 
hd. her schyn (1V); durch-schynen, 
-scheinen. doer schynen (132). Ad. er-, 
her-, ver- (132) -luehten. erlichten (13). 
verliehten (99). lobin (8). 

Ilu-stratio, -minatio durchlueh-. 
tunge (75). 

Illustris d. durch-luchter (75), -Iueh- 
tig, leuehtig. dorch-lutig (152), -luchti- 
ckeyd (19). irluchtit (8). erleuch-tet (64), 
-t (9). hd. nd. edel. der uon kunig erborn 
ist (93). 

Illuuies, inlubies (Gf.) Ad. vnreyn- 
keit (18), -igheit scm. vn-flat (8), -Hot 
(9). bismiz (6Gt.)- 

*Illuuio, 7 illiuio (74) bleycheyt (5). 
hd. spulunge. vnreyn- (74, 110 Sm. 
wasser- (74) -igkeit. pleycheit, sucht (74). 

*Iluuius sunderlich (8^). 

Ilua v. Hilla. 

Ilus eyn konig (17). 

*[lus &oc. v. Hilum. | 
Im- vor Léppenlauten oft In-. | 
Imaginari Ad. nd. bilden 7 dencken. 

hd. an-, in- (76, 110) -b.; gedencken, be- 
dincken (13), synnen. belden (22). ver-b. 
(132). beelden 2 pinsen (11). pynsen (147). 
beken (106). buwen Zn mente (10). 





IMB 


l 

Imaginarius Ad. bilde-, bild- (1), 
ilden-meeher. nd. belde meker. bild- 
yer (85), -hauwer (76), -e sniezer (9). 
lldmacher, einpilder, be-dencker, -trach- 
r (74). 

Imaginatio Ad. nd. bedecht-, bild- 
), bekummer- (9) -nisse. be-dechteniz 
» -daehtnuf (76), -denkenes (21). ge- 
enken (9). Ad. bildung. ertrachtet be- 
ichte bildunge (9 Ann.) betrachtunge 
, 4). inwendig b. (63). 

Imaginatiuus ser gedenckender (110). 
ler bedenckende (68, 132). versierende 
32). 

*Imaginieula bildichin (9). 

Imago Ad.nd. bilde. beelt (11). lick- 
ede (23). stalt (225). bedudunge (11). 
*Imas (7. nobis 66 &e., n.-cum 65) vnser 
5). vnf (16). 

Imbecill-is, -us (7. inbellis 19, 2»sa- 
4$ 66 &e.) hd. nd. kranck. hd. krang. 
'"hwaeh (76). sunder strijt (19). inba- 
llus gesunth (7. sanus b. st. insanus !). 
|beallis ?. sospes gesundt (1. ebenso). 

Imbecillitas weichi; inbicilia zaga- 
eit (127). 

Imbellis (7. debilis 66 &c.; imbecillis 
sí. imbellis) ane strit (85). sonder 
rijt (11). vnstritlich (8). nitstrideg (99). 
akrieglieh (75). 

I-, y-, hy- (125) -mber Ad. nd. regen 
d. r-boge (7), -bogen. stoff-r. (132). 
ohlag-, var. schleg-r. (i. nimius 65). 
)reng-r. (1, 53), -reng (71). eyns prenge 
en (bb). sprentzen (Sm. 3, 592). ren (5). 
in (21). reynen (21). 

Imber-bis, -sis (sec 152), -bus d. 
n-, ane- (85) on-, vn- (7, 88), nd. sunder 
jart. an barthe (152). man der kein b. 
at (75). vn-bertig o. -partig (1). schus- 
ng, vig. junger knecht (7. impubes 75). 
*Imberum (: imbrex) schindel (7). 

. Imbibere in- 7 allen halben 7 ymme- 
rincken (14). 

*Imbractatio (7« imbrigatio ?)hamp-, 
rab- bas-, sche-lyng &c. (147). 
*Embraetator (7.?2mplicator £c.) war- 
ogel (141). 

Imbrex (7. lauatorium 49, 76. cf. 
]-) hd. schindel. p/. scentle (sec. xr. 
pt. D, 204). ziege-la (141), -1 (91). hol 
reyf (111). noehs (Gf). nüsch (2. cf. 
th. Wib. 2, 115. 4, 453). ein canal zu 
rasserlauff (110). eyn kalle op de huy 
.32). dachrinnen (75). tachkenel (93). 

Imbri-cium, -tium, -num (7. laua- 
E 76, imbrex 110 &ce.) weschbanek 
(5). 

Imbrieus reghende (11, 19). sbst. 
^« lumbrieus) regin- (104), regen- 
jum.) -wrm. 

*Imbrifer (7. arcus Ki.)regen boge (9). 

Im- (Gl. m.), in-brigare in-werren (8, 
), -furn (11). 

*Imbri-num, -tium v. -ecium. 
Brsonueo(g* imbrumare)in reifen 


."Imbrium (7. imbrex Gl. m.) 7. aqua 
egenwasser (176). 

*Imbrix snecco (Gf.) sneck (141). 
*LEm-, in-brumare, brumari (&c. Gl. 
| : Bppa), inprumare (9) frein (8). 
ressen (9). 


IMM 

Imbru-, bru-marius die der spijsen 
in velheit verboch heben (147). 

Imbuere, inbure (8») hd.nd. leren. 
lern (18). neezen (8, 9). netten (99). in 
volln (17). 

I-,7 ina- (147) -mbulus furschupff o. 
laube darunter man lustiglich wandelt 
(74). spacierstede (147). 

*Imbursator ynseckler (64). 

*Imbus (si. limbus) bortdo (121). 

Imbu-tus, -ere(sc 8») (v. doctus? plu- 
uialis(16) ge-lert (8^), lort (8), -lart (9), 
-neet (99). wol gelart (11). 

*Imei (cf. ireos) mordiste (Sum. v). 

Imitari Ad. nach-, noch-, nd. na- 
volgen. 

Imitas (Zpars?nferior Gl. m.) nider- 
keit (18). 

( end einlichkeit 7 nochfolgung 
65). 

*Imitus v. Immitis. 

Immaeulatus vnbeflecket (8, 9). 

*Immania (»« mania) esí dolor £4 
furor capitis (Voce. ex quo, Gemmae). 

Imman-is, -us Ad. groz sim. nd. grot. 
seer groD Z vnmenschlieh (i10 sum.). 
wreet (132). freydig (8, 9). frech (110). 
grausamlich (64). grulich (17). fihisch, 
herb, rueh, vnwirf &c. (88). 

Immanitas freydekeit (8, 9). 

*Immansuetudo 27. vorac- i crudel- 
itas (16). vnmilty (110). 

Immans-uetus, -wetus wilde (11, 
19). vn-sanftmutig (68), -senfftmutig (134), 
-senfmütig (151), -wyllig (152), -zuchtig 
(110). onsaehtmodich (132). 

*Immanus v. Immanis. 

*Immare-,immort- (76) -essibilis (7. 
sine mortione &oc. 76) vnvor-storlich (8, 
9), -dorelieh (19). onv'dorlich (11). vn- 
zugenelieh (8, 9, untersch. von innaces- 
sibilis). 

Immaturitas vnzidekeit (8). 

Immaturus Ad. vnzi-dig, -tig (8, 9), 
-ttig (110). vnriff (bb). niet rijff of n. 
tzijdieh (132). nicht gare (10). halpge- 
sehydet (12). 

Immediat-e, -o an (b3b, 75), on (6, 
21, 65, 76), vn (7) mittel, metel (21). ane 
miadel (23). an vnderlof) (75). zu stunt 
(X). gleich ietzund (inmediate 76). 

Immediatus hd. nd. gantz nd. gans 
hd. an, on, vn. (1) mittel, m. zü gefügt 
(65), mitel (134), nd. ane middel. 

*Immeire v. Meire. 

Immemor Ad. vn-, vnge-, nit ge- 
(110) -dechtig. nd. vn-, niet (132) -ge- 
dechticeh. vngeteichtick (3). ongedichtig 
(21) nit gedenckig (68). vergess-ende 
(132), -en (110), ener (65), -ig (64). vor- 
geblich (8), -geslich (9). 

Immensitas sunder Ad. maf, mayDe 
(133), nd. mate. grofheit (8b, es, 132) 
sonder maef (132). on maf) (68) an 
masse (75). grossy 7 vngemessenheit 
(110). vnmássikait (134). hd. vnmess-ikeit, 
Jiehkeit (8, 65), liche groBe (9). ho- 
(19), hoe- (11) -eheit gruntloDikeit (65). 

Immensurabilis vnme-tich (22). -eh 
(23), hd. -sscliehe (152),,-Belich, -fiieh, 
-slich (5), -DBig (7). vnmaflich (134). 

*Immensurabilitas  vnmeDlichkeyt 


(1). 











IMM 287 


Immensus vn-mefelich (6), -meDlich 
(65 Mrg.), -meDig (15), -messig (bb), 
-massig (1), -gemessen (8, 65), -gemeifó- 
Schen (19), -messlick gros (9), -gemessen 
grof (110), -besloBen (10), -besclossen 
(49), -vrsprüncklich 7 -seglich 2 -tódlich 
(65 Mrg.) sonder maet (11). Ad. groz, 
groD, groyD (133), groes (132). nd. grot. 
Immergere ausser ?n 75 steis, mande- 
stens alph. Inmergere q. v. 
Immeritus hd. vnv!dynt. 
Imminere, inmenere (1) Ad. nd. an- 
hangen, selten -hengen, -hencken (8), 
-lagen (23), Ad. -legen, -leygen 7 hangen 
(21), -ligen (Y). nahen (19). nehen (100). 
neken (11). ein geen (2). inscheinen (1). 

*Imminescere (sí. immiscere) vnder 
mengen (21 &e.). 

Imminuere mynnern (8, 9). 

Immiseere Ad. nd. vnder-, vnder 
eynander (67, 133, 152), ondermalkander 
(132), vnd v^- (18) zu- (9), eyn- (18b) 
-mengen. Ad. vnder-, vntereynander s?m., 
in- £ ver- (110) -mischen. 

Immiserieors vnbarmherezig (8, 9). 

Immitis, im- (85), i- (76) -mitus Ad. 
vn-sanfft (7) -sanfltmodig, -sanffmodig 
(5), -sanfftmudyg (152), -sanftmutig (133), 
-senftmutig (69, 134), -senftmütig (151), 
-senfmutig (66), -milte, -milt, -milter, 
-milde (8, 9). nd. vn-, on- (132) -sacht- 
modich. zehe (8). breyt (85. aus wreyt). 

Immittere an- (23), ayn-(19)-brenghen. 
in-laBen 7 -sinken (17). senden (19). 

*Immitus v. Immitis. 

Immo se/fen imo vor-war (v, 22), 
-war ia (23), -wair (5), -ware (18). v-war 
(13), -ware (21), -wayre (133). ver-waer 
(132), Ad. -ware. Ad. für- (6), fur-war. fur- 
70), fyr- (67) -ware. tewaren (99). twar 
(23). hd. zware (21), zwar. zwar io (8^). 
ja doch (5*). vnd ouch (76). werlichen 
m werlich MJ vmbers (17). vmme-r 
19, 22, 23), -rD (133, 152). ommers (11). 
ymmerZ billich (66 &c.). imer (110). ommer 
doch (132). byliche (152). bylche (19). 
villieke (bill.? 11). sicherlich (8). 

Immobilis 4d. vnbe-wegelich, -geliche 
(133), -liche (152). 

Immobilitas vnbeweg-unge Z -lich- 
keit (75). 

Immode-ratio, -stia vnmef»ekeit (8). 

Immoderatus sonder maet (11). 

Immodestia v. Immoderatio. 

Immodestus/Ad.vn-melig,-mesczliche 
(18), -meflich Z -sitlich (110), -manierlich 
(68). nd. vn-metich (22), -metelic (23). 
on-mefBelich (21), -manijrlich (132). sunder 
may (19). 

Immodi-eus, -tus(152) gar grof3(8). 
hd. groz, gro, groif), grosse (152), guof 
(sic 76). gros 7 wenig (9). grot (23). 

Immo-, ymu- (76) -lare d. opph-, 
opf-, hd. nd. opp-, oft-ern. dotin (8). 

Immolatio opff- (6), opp- (8) -erunge. 
offeringe (23). 

Immolatus geop-fert (9), -pert (8). 
*Immomentaneum ein ógenbliek (6). 
*Immo-mento, -nito (4) ^d. zu-hand, 
-hant; balde (5), snelle (133), schnelle, 
-sehnell. dvade (18, 23). schier (V). ey 
augebliek (21). by ey augenblick (7). in 
eyn ogenblick (122). 

Immorari vífhalden (19). marren (11). 


— 


288 IMP 


Immori-geratus, -eratus (74, 56) an | 


siden (8). vnsitig (9), -tig (76). wan-| 


witzig, -setzig (74). 

*Im-, in-morsus (£. ieiunus 76, i29) 
nüchtern (19). nuchteren (11). 
Immortalis vndoytliche 

sterfelieh (11). 
*Immort- v. Immarc-essibilis. 
*Immouere vnbewegen (75). 

Immotus Ad. nd. vnbeweg-et, Ad. -t, 
-ig (67, 133, 152). onbewegen (11, 132). 
vngebeugik (9). vnberurig (8). 

*Immundare vnreynigen (19). ontrey- 
nen (23). 

Immunditia vnreynickeyd (19, 65). 
vnbehebigkeit so einer ryndt (per Ubi- 
dinem. dc. 65). 

Immunis Ad. nd. vnschuldi-g, -ch. 
sonder (11, 132), sunder (19) schult. ane 
scholt (85). anpracht (9). dinstfri (8). 
vry (110, 132). vnbe-gabt, (110, 132), 
-fleckt (67). kerg- (133, 152), kerck- (5), 
karch- (22), krach- (23) -lich, -liche (152). 

, Immunitas (cf. emunitas) fri- 4 
Sicher-heit (17 s.). 

Immutare /d. 

v-w. 
*Imnarius v. Hymnarius. 

Imnire (7 significoo »« innuere?) 
lauen (11). 

Imnus v. Hymnus. 

Imp-, theilweise inp- al/ph. getrennt. 

Impacifieus, adv. -ece vnfridsum-er, 
adv. -lich. (75). 

Impar /d. vn-gelich, -glich, -gleych. 
nd. vnghelick. onghehjeh (132). mys 
vn even (22b). vnebin (55) art nach 
der zale 7 vngerad ($75. cf. ort Sm. 1, 
112). 

Imparatus vnbereit (110 sZm.). 

Impartire, se/fen-ri, imp-cior, -tari 
(13) Ad. teilen, deylen. mede- d. (11). Ad. 
mit-d., -teilen. mittelin deyln (19). vmb- 
(D), alymme- (13) -geben. g. vmb vn dom 
(szc 91)."'geuen al vmme (23). 

Impassibilis vnlid-ig (6), -ieh (23), 
Ad. -elich. vnleid-lich (4), -enleieh (9). 

*Impassibilitas vnlidelich- (8), vnleid- 
lich- (4), vnleidenleich- (9) -keit. 

Impastus hungerig (110). hongerich 
(132). 

Impatiens Ad. vnge-duldig, -dültig 
(151), -tültig (6), -tultig (7), -dultig. vn- 
duldieh (23), -schuldig (szc 67,133, 152), 
-lidsam (110, 132). ongedulkyt (21). 

Impatientia vndultikeit (68). onlijd- 
(132), vnlyd- (110) -samheit. 

Impauidus vnerscehrocken (110). on- 
uerueert (132). 

*Impecionosus v. Impetiginosus. 

"Empeetere (i verberare Ki.) onge- 
keymt (11). vngekemmet (-eto is 19). 

VIEmpeda (7. vestigium humanwum) fuf-, 
fuez- (4) -trappe (1), -drappe (17) -tappe 
fS -stappe (8), -stapfe (9), -pfat o.-spor 
(74). 


(19). on- 


wandelen. Ad. nd. 


*Impedare (4. imprimere t inuestigare 
76) in- (8), eyn- (9) -drucken. 

Impedatura fuf)masse, var. -mas, 
o-spor (74); -maf; marr- £ reif-unge; 
mogeschafit (8). fus mas 7 ervarung (9). 
verwandlung eins geslechts (74). 














IMP 


*Impedere v. Impetere. 

Impedia gall. empiengne (122, Gl. m.). 
*Impedieulum v. Impendieulum. 
*Impedigo v. Impetigo. 

Impedimentum hinder-nisse (19, 23), 
Ad. -nis, -nif, -niz, -nus, -ung (18, 76). 
lettinge (99). 

Impedire (vé. demorari, displicere 
q. v.) hd. nd. hinderen. hünderin (6). 
schaden £ jrren (76). weren (22^). letten 
(99). wendig machen a proposito intrandi 
claustrum (65). spannen (ancoram 125). 

*Impeditorium ein hindernis (65). 
*Impedium (cf. impen-dium, -sa) 

gyfft (19). auer schaet (11). 

Impellere Ad. in-, ynne- (19) -dryben; 
zu-dr. (133), -dryebin (19), -tryben, -trey- 
Bor: eyn triben (9). nd. driuen; to-, in- 
dr. 

*Impelutus v. Impolitus. 

Impendere (-ére uad -ére) Ad. ge 
ben. vf-g. (110). nd. gheuen. Ad. nd. an-, 
ayn- (133) -hangen. Ad. an-hengen (17), 
-henken, -legen (125). gabe anhencken 
(8). gobe ES (9). schelen (23). vff 
dem hal6 ligen, zustan (88). aenstaen off 
bouen hangen (-ére 132). fluchen£ vwiten 

17). 

: *Impendi-bulum (im quo campane 
pendent 23, sim. 66 &c., 110 &e., 75, 16 Cf. 
sq.), -bilum (132), -eulum (8, 9, mole 
16) welle (8, 23). velle Z wille (9). wolle 
(16). glockenioch (74). 

*Impendiolum (7. tintinnabulum £ 
bacillus 75. cf. prc.) glockenschwenekel 

15). 
ed -e (z. intensiosus 17) 
fliDig (8, 17). vleyssig (9). impentius 7. 
diligentius (16). 

*Impendium (ztal. la .fidelita Gl. m.) 
i. im- (9, 17, 75 &c.), ex- (76) -pensa (cf. 
eompendium) lang vnnucze rede (1i). 
lange nucz r. (8). dy koste vnd tzyrung 
(125). vn- (110), on- (132) -kost. 

Impenetrabilis hd. feste, vest. md. 
vast. wast (100). vndorchgenclich (5). 
vndurehgenglich (4, 75). 

Impenitentia vnruwe- (19), onrouwe- 
(11) -nisse. 

Impensa (7. impendium, expensa, 
cibus, swmptus) hd. nd. kost. koste (10, 
133). kóst (4). cóste (3). rost (sc (6). 
spyse (Y). gewin o. stete- (8), stedi- (9) 
-keit. 

Impensare (vb. frequ. Br.) Ad. ver- 
zeren. 

Impensum gift (11, 19). ptc. verluhen 
7 gegeben (65). 

Impensus geieben (18). sósé. g. -us 
kost (110). 

*Impentius v. Impendiosus. 

*Imper-alis, 7 -ialis (76), 4 -atiuus 
(19) ghebyedende (19). 

Imperare d. gebye-ten, -den. nd. 
beden. ge-b. (21). Ad. nd. regern sm. 

Imperatiuus biedende (11). ghe-b. 
19). 

ana hd. gebye-ter, -der, ge- 
biter (9), -beder. nd. beyder. Ad. nd. 
keyser. 

Imperatrix kai- (76), kei- (67), ke- 
(Db) -serin. 

*Imperatus kaiser-thum 7 -rich (76). 

Imperfeetio vnuolkommenhait (1). 


— 





IMP 


Imperfectus nicht Ad. foln-, md. 
wllen-kommen. Ad. nit follenkomelich. 
vn-vollkumenlieh (76), -kommelich (11), 
-volbrocht (6). 

Imperialis maiestas kaiserliche ma- 
gestat (76). J 

Imperiatus keyser- Ad. -thum, nd. 
-dom (132). 

*Imperinus v. Imperitus. 

*"Imperio-latus, -natus (6) keiser- 
reich (3), Ad. -tum, nd. -dom, -lich done 
(sic 18). eyn keisers dom (21), dum (1). | 

Imperi-ose v. -tiose. | 

Imperitia vnwissenheit 
kunstlofügkeit (65). 

*Imperi-tiose, varr. -ose in gebots 
wyse 4 durch gebietung (65). 

*Imperitudo ververnisse (8b). 

Imperi-tus, -nus (134) Ad. vn-erfaren | 
(110), -wissend, -weyD, -warhaftig (152), | 
-gelert, -gelart (12), -gelàrt (9), -hersehafft 
ui 2« imperium!)  gelort (szc 8). dwaes 


(110 &e. )» 


Imperium /d. ge-bot, -botte (133, | 
152), -boyt (5b, 19). bod (23). keyser-lich 
reich o. gebot (66 scm.), -s rich, reeht 
o. gebot (110 szm.), -s g. 7 rijk (11), -ich 
(6, 19), -tume (10 &c.). kerserijeh (see: 
132). 

*Impertari v. Impartiri. 

Imperterritus Ad. nd. vnv-, 
(12) -vert. vnher-schrecke (5), -sregket 
(21). vner-schrecklich (1), -schrocklieh | 
(6), -schreckt (110), -schrocken (6), -sehers 
cket (8^). vnder-schercklich (3), -sehreeks. | 
lich (4). ersrechelieh (sec 18). 

Impertinax strengk-, var. strefflich 
65). 

Imperturbatus vnentschiekt (62). 

*"Imperuoliee (cf. iperbolice) vm- 
bellieh (8). 

Im-, in- (129) -pes, g. -petis adj. s. (à 
festinus q. v., furibundus, cum impetu 
é&c. 66 &c., impetus 74, 129, Ki.) vmn- 
ruwig (110), -gestimme, rumor, gehe (88). 
richende o. vngestumkeit o. sturm (14). 

Impe-tere, -dere (8, 17) Ad. ane- 
hd. nd. an-, aen- (81, 132) Ad. -sprechen, 
-spregen 4 -verdegen (13), -spreken (81), 
-schryen £ -tasten (21), -haften (6), Ad. | 
-begeren, -fordern (110), -fertigen (151, | 
Mss. mog.) -u'tigen (152), .-verden (132), | 
-verdighen (23), -verdinghen (22). vordern 
(D^). ain- 4 be-stain (19). bestaen (ll). 
stormen 7 buldern (22). reispen (Z irri | 
tare 71). 

Impetigi-, impetige- (152), impecio- 
(11) -nosus, -losus (76) hd. wàrezdg, 
-icht, -echt, werezcht (151), -echt. md. 
wartich. vol wartzen (68), schorffs (132). 
kretzig o. grindig (110). schebig mit der 
durren kretz (75). 

Impe-tigo, -digo (76) (Z. vertigo 93) 
grintt (1, 2). grind (110). eyn drucken 
(D) durr 7 druckener (74), draeken (55), 
dragken (21) grint. sehoref (99). sco 
(9, 105). en droghe sc. (23), seroff (22). 
droeghe schorfft (132). scharpf (8). durre 
kretz (75). hd. wartze, wartz, wertz (66, 
151). warte (11). eyn ruff (ausgestrichen 
17) dürre rüde 7 rüdigkeit (65). rewd. 
(9). rude (110). roudo 7 couterlus (Gf. 4; 
368). rudigi 7 eitirlus (127, sm. Gf. 2 
279). en klene lus (23). zittaroch sum. 
(Gf. 4, 368. b, 640. wetterau. zitter& m.) 


RS 


vnem-c] 





IMP 


zitr-ach 2 -acht (74), -ochen (75). zitdruas 
(G1. b, 264). zitter-mal (93), -maels flecht, 
nl.hayrwurme (116). vr-, e-spring, das 
versegent, neryD (74. cf. Sm. 2, 703. 3, 
134, 592). ain geflecht (76). flecht (67). 
 flicht (7). strieffe (85). risemen, dij klein 
plater resel vnd engring (cf. lentigo) 
auf dem antlitze (4). 

"*Impetigosus (nach impetuosus q.v.) 
stidestormig (12). 

Impetitio Ad. an-sprach,-sproche (9), 
-sprechunge (8). irrung (74). 

*Impetrabilis (st. impreeabilis) vn- 

 billieh (7). 

| Impetrare, -ri (3), inpetiare (5^) Ad. 
er. der-, her-werben, off mit bette e 
mit bitten, mit worten. her verben (b^). 
nd. erweruen. ver-waruen (11) -weruen 
mit bydden (132). verbidden (99). er- 
beden (23), -beyden (8^). 

» Impetuose Ad. nd. stormelieh. Ad. 
-Storm-, sturm-lich, bieklieh szm., -glieh, 
-ende. stürmig (7). styrmglich (67). vn- 
storme- (23), onstuyr- 2 woest- (132), frefe- 
(110), vngestum- (69, 134), vngestymg- 
(15) -lieh. 

Impetuositas stormelich- (18), snelle- 
(8b).-keit. ruyssch-, rapp-yng (147). 

Impetuosus Ad. nd. stormi-g, -ch. 
vn-st. (23). hd. sturm-iger, -leich (1); 
stürmiger (151), styrmig (67), tórmick 
(2. tempestuosus 3); vnge-stiem (110), 
-Stummer (66 Mrg.), -stem (68, 110 var.), 
-stummig. gedicht (1). woest- of onstuyr- 
lieh (132). ruf-ende (10, 12), -en (13). 
snelle (8^). 

Impetus (£. émundacio cuiuscunque 
T€) 67, 16, cum impetu omnia faciens 66 
&e, impetuositas 110) Ad. sturm. Ad. 
nd. storm. storm-keit (8), -ende (22). 
rusend-en (21), -er (7). ruf- (5), rusch- 
(28, 133, 152), rausch- (66, 70, 151) -ende, 
-end (151). rasen (18). ruyscehen (132). 
vngest-um (134), -em (68, 69), -yme &c. 
(63), -imheit (110). onstuyrheit (132). 

vnsture (10 &c.). snellickeit (9). pol- 
derunge (74). 

*Impex (aus irpex?) eyn isern rech 
i eyn eyde (11). 

*Impexare vnordnen nach der zijt (15). 

Impia (cf. fllago, carta-f.) hüner- 
darm, -bif, vogelkraut (Ki.). 

Impiare vnrecht dun (8 szm.). 

*EImpietare v. Importunare (»« in- 
quietare). 

Impietas vnmil-theit (110), Ad. -tikeit, 
-dekeit, nd. -dicheit. wreetheit (132). 

. Impiger Ad. vnv'trossemn (65), snelle, 
riesche (8). 

*Impig-, imping-norare, -nerare Ad. 
phe- (4, 8), pfe- (9), pe-, v'pfe-, v'pfa- 
i nd. pey-nden. Ad. v/-setzen, -sitzen 
18). nd. vor setten. 

Impignoratio pfandtschafft (65). 
*"EImpigware &c. v. Impingware &c. 
*"Empingere Ad. nd. malen, amn-, in- 

m. ain-maylen (133), -machin (19). machin 
picturam dc. (19). prs. ich stoi& mich 
(0). stoBen (8b). stoten (132). sehult gebin 
" -- (8, 9, 17). in-triben (9), -druckin 





*Impingnerare &oc. v. Impignorare. 
Impin-, impi-gware, -gwari (i 
pinguescere 66 &e.) Ad. feyt, feyst, 


DieeeNBACcH GrossARfUM. 





IMP 


veisset (6), Ad. nd. vet machen, maken. 
feyst werden (9). ma- (19), mee- (11), 
mó- (67), hd. me-sten. 


| 


Impinguatus feif)t (68, 110), vet (132) | 


gemacht. 

*Impingueseere, impin-, impi-, in- 
(b) -gwescere Ad. feyst sim., hd. nd. vet 
werden. begynnen vet tzo w. (132). feyst 
machen (4). 

*Impin-nis, -tis (8) (aus in pinnis?) 
schuster gaf) (9). schumecher gasse (8). 
£5 inpennias ags. ober sco eiddo (Hpt. 

, 196). 
Impius Ad. nd. vnmil-de, Ad. -t, -ter. 
bose (99). bof (110). boefà Z wreet (132). 
Implagium klebeneze (130). 
Implanare Ad. nd. v?vorn. Ad. ver- 
furen, -leyten, -leyden (132), be-triegen, 


-driegen, -trigen. erfarn (sc 18). verfu-|( 


ren o. layten (134). 

I- v. E--mplastrum. 

Implere vorvullen 7 virvollen (19). 
hd. er-fullen, -füllen (151), -füllen (6), 
-fillen (62), -vyllen (13), -follen. herfóllen 
(Db). nd. er-, v?-wllen. 

Implieare nd. valden, vaelden, in-v. 
(11), -volden (23). Ad. in-, eyn-, ynne- Z 
tzu- (19) -falden, -falten. v^wern £ in 
mengen (17). virw?ren (8, 9). yn stecken 
(13). in- (110), ver- (65, 66 Mrg.) -wickeln. 
eyn fleehten (3). 

Implieitus ynne gefalden (19). ver- 
borgen (65). 

Implorare Ad. an-ruffen, -bitten (6). 
weinde b. (8). weynende beten £ flehen 
(9). midde weyn bidden (7) beschuldigen 
(17). erwerben (65). 

Impluere nd. beregenen. Ad. be-., 
in-oregnen. be-renen (5, 133), -reynen 
(152), -ronen (21). regen (Y). reyn (18). 
in reynen (11). 

Implumis on federen (110). sonder 
plumen (132). 

Impluuium, inplubium (136) eyn 
loch in dat daich dayr yt in reghenet 
(132), eim dach do durch es regnet (110). 
pletzle, nl. pletsken, logie (116). 

*Implunare (sé. implanare) v'furen 


*Impnarius (9. ber impnorum) 
impner (74). 

*Impnidieus lob senger (9). 

*Impnilogus impsdichter (74). 

*Impnista (é. qué cantat impnos 76) 
lop senger (8)  lobsag- 4 lobgesanck- 
singer (74). 

*Impnus v. Hymnus. 

Impolitus, impelutus (76) vnge-zeret 
(D &e.), -ziert (18), -zirt (3, 4), -tziret 
(23), -polirt (4), -snet (99). ongesiert (11). 
vnbehouwen (110, 132). 

Imponere (cf. iniungere) Ad. in-, 
ein-setzen. nd. insetten. v?dencken, be- 
triegen, beschuldigen, uff ligin (8 sem.). 
auf legen (9, 75). 

Impor-citor (129, Br., Ki), -titor 
(16, Pap.), -eator (Ki.) 7. qu porcas € 
sulcos in agro facit; et. (í. q. porca Br.) 
terra, qua. eminet inter duos sulcos (16); 
deus a paganis agricolis habitus (Pap.). 

Importare in dragen (8»). v'werren 
(9). virwerffin o. beczeygin (8). 

*Importator in dreger (85). 
*Importitor v. Imporcitor. 





IMP 289 


Importitor 7. qué portas (7« poreas 
cf. prc.) facit dc. (Gl. m.). 

Importunare (7.impietare 76)muhen 
(8, 9). muegen Dr moyen (11, 132). 
quellen (132). anfechten (18b, 110). be- 
trieben (68). gedon tun (9). 

Importune v/noileke (99). vm mes- 
cliehe (100). 

Importunitas Ad. nd. vnbe-, md. 
onbe-scheidenheit, -scheidenkeit (18), 
-schedenheit (23), -stedelheit (92). vn- 
vortreglichkeit 7 -gerusamkeit (9), -ern- 
samkeit (8). onrusticheyt (132). v?noi- 
lecheit (99). 

Importun-ium, car. -um ein stat 
on luste (64). 

Importunus /d. vn-, nd. on-beschey- 
den. vnge-stemiger (1), -stiem, var. -stem 
110), -stumleieh (1) -rug (17), -rusam 
(9). onstormelichen (21). vn-stummig (62), 
-sturmlieh (5b) -sturlieh (5), -stürlich 
(6), -sturliek (23), -storlichen (18), -ver- 
tregenlich (76), -v?'tregelich (8, 9), -ern- 
sam (»« gerusam ?) 7 gedon (8), -richtig 
(15), -kumlieh £ -leidlieh (64), -stedick 
2 -werlick (22b). v?noilee (?. mprobus 
99). mue-, verdrief- (110), verdries-, 
moy-, quel- (122) -lieh. quellig (110). 

Impos der sin selbó nit mechtig 
ist, der sich lat vberwinden (88). nit m. 
vnnd mugenlieh (134 Mrg.). 

Impositio auff-legung 7 -setzung (75). 

Impositor auflleger (75). 

Impossibilis Ad. vn-, nd. on-moge- 
lieh. vnmuglich (9). 

Impossibilitas vnmogelichkeit (8). 

*Imposterum dar- (65), heyer- (5) 
-nach. 

*Impostiuus (cf. importunus) vn 
v'dregelieh 7 grusam (11). 

Impostor tru- (9, 100), dro- (8) -gener. 
inpostorem, in posterem (136) ags. 
bisuic-end (94), -eend (136). 

Impostura betrieg- (8), betrig- (9), 
verelag- (65) -unge. trogene (9). 

*Im- v. I-potecare. 

Impotens vn- (17), an- (8) -mechtig. 
vnmugender (9). p/. machtlof des ge- 
walts (75). 

Impotentia vn-macht (9), -mechte- 
keit (8). 

*Impotus adj. vnge-trunken (9), -drun- 
ken (8). 

*Impreeabilis Ad. vn-betlich (3, 5, 
4), -bedelich, -beydelieh (21), -bydde- 
lieh. (19), -bytelieh, -bitlieh, -erbitlieh 
(110), -erenthch (76). nd. vnbedelik. 

Impreceari, impricare, -ri bitten 
(110). beyden (8). ser bidden (17). be- 
geren (110 &e.). hd. wunschen, w. bofj 
(15), wuntschen (133, 152), wünschen 
(151), wonschin (19, 67), fluochen, fluchen. 
vloechen (132). flochin (5). vloken (23). 
v-vl. (11), -fliechen (76. sehelden 1) 
auff heben, handlen, ybelreden (64). 

Impreeatio bedé (8b). fluchung (15). 

Imprecatus gar sere gebeten (8, 9). 

*LIm-, in-preceps inthiuffi (127). nid- 
der- (17), neder- (8), wider- (szc 9) -wert. 
nit snel (85. in- prévat.). 

Impre-, impren-gnare Ad. nd. swaer 
(132),schwer(110), swanger, hd.schwanger, 
dreehtig (17) machen, maken, werden 
(3) van kinden (132), von k. (110). 

By 


290 IMP 


Impregnat-a, -us Ad. swanger. sw. 

gen (ptc. 8). beuangen mit kinde (23). 
*Impremere v. Imprimere. 
*Imprengnare v. Impregnare. 

Impressi-o, -ones pé. (9 Ann.) im- 
wirekende kraft (12). inwurgende be- 
wegunge der kreffte (15). inwirckende 
bew. (9 Ann., 17). inpressende craft (7) 
ynslag (9 Ann.) indruekunge (17). 

Impressus vnne gedreicht (19). on- 
bedrucket (11). auffgedruckt (75). 

Imprestare (7. commodare G1. m.) in- 
bringen (29*. sf. inpfrengen ?). 

Impretermisse on vnderlof) (65). 

*Impricare, -ri v. Imprecari. 

Impr-imere, -emere (4) Ad. nd. in-, 
auff- (75) -drucken. Ad in-, ein-drocken, 
-drieken, -trucken; eyn-dringen (4), 
-tringen (3), -bilden (64); bressen (75). 

*Improbare (»« imprimere) ein- 
trueken (69, 134). 

Improb-are, -rare (7. exprobrare 
q. v.) hd. nd. la-, Ad. le-stern £ beschul- 
digen. 

Improbe nicht 7 vn-frumlich (75). 

Improbitas (7. perseuerantiía) anher- 
tunge (10 &e.). vreuil- (9), frefel- (8), 
vnerber- (6) -keit. vnbeder-uicheit (22), 
-ficheit (23). vnfrum-keit (65), -ekeit (75). 

Improbrare v. Improbare. 

Improbus vnbe-, vnby- (13) -derb 
(1, 13, 3), -derue (23), -rue (22, 109). 
onbirue (11). hd. vn-from, -frum, -erber 
(6). vreuil (9). frefel (8). v?noilec (99). 

*Improffieum (: profieuum; -« im- 
prosperari?) misselingen (3). 

*Improfi-dus, -us, -sus v. Improui- 
dus, -sus. 

*Impro-motus/ -visus vnperaten (75). 

*Improper-amen o». -ium. 

Improperare Ad.nd.v^wisen£ lastern. 
hd. v-wyDen, -wyesen, -weisen, lestern. 
lesterlich reden o. kosen (75). vff heben 
(65). 

*Improperari v. Improsperari. 

Improper-ium, 7 -amen (19) Ad. nd 
laster, spot, schant-, stant- (Y, 22. st. 
scant-) rede. Ad. schande-r. schentliche 
r. (3, 4). schand-ridden (21), -red (62, 76). 
ellend (7 ?) laster (76). schemlich red 
(6). schentlich spot (12), spotte (10). 
spoyt 7 virwyf3 (19). verwifee (1). vwit 
(11). v'-weisung (2, 76), -beysung (1). 

*Improportionabile an keinem deil 
glich (15). an k. teile gleich 7 vnmoge- 
lich ezu glichende (9 Ann.). an kein teil 
glich 7? vnmüglich zu glichen (63). vnm. 
zu ge-lycht, varr. -glicht, -gleicht, glycht 
werden (65). 

Impros-, impro- (69, 134) -perari, 
-perare (75) hd. nd. mislingen sim. mifi 
lichen (7). hd. vngluek-, vnglüek- (151). 
vnglick- (152) -en, -lichen (V, 133, 152), 
-lich gon (76). on-gelucken (132), -gluchen 
(21). boslichen. gen (15). 

V RUNI o mias -ium mifMingung 

15). 

Impro-uidus 7 -uisus, -fius (3), -fidus 
(4), -fisus (5^, 21) (cf. impromotus) Ad. 
nd. vnvor-, onver- (132), Ad. vnver-, vnfur-, 
vnfyr- Ad. -sichtig, nd. -sichtich. vnv'sehen 
(1, 65). onvoersienich (11). rokelos (99^). 

Impub-er, -es, -is (i. q. imberbis 





IMP 


q. V.) an bart 7 iung (17 &e.). ionck be- 
neden XIIII iaren (132). vnfroehber (8). 
*Impudatus v. Impuderosus. 
*Impuden-da, -taà (5), 7 -ter (oft z. 
impudicicia) vn-schante (3), -schemede 
Un, -schemde (5, 18), -8cham (74), -scheme 
70), -schemig (7, 4), Ad. -schemelich. 
on schemeden (21). schemede (22). 
*Impudendus a um (7. q. prc. 66 &c.) 
vn-schámig (134), -schemmig (69). 
Impudens (cf. impuderosus) /d. 
vn-schemlich, -schamig (68), -schemig 
(4, 110). onschemel (132). schemmelofe 
(13). schemeloisch (10). schameloys (12). 
balt (100). 
*Impuden-ta v. -da. 


Impudenter (cf. prc.) hd.nd. vnschem- 
elieh szm., -eclich (1), -licheit (se 8^). 
versehemt (134). boudelike (106). 

Impudentia Ad. nd. vnschem-elicheit, 
Ad. -liehkeit, -heit (110), -ekeit, -dheit 
(18), -eelicheit (7), -ung (4). vn-scham 
(6), -sehámikait (134). Ad. vnkeuscheit 
sim. on-scheymelichkeit (21), -sehemel- 
heit (11, 132), -kuyscheit (132). baltheit 
(99). bose lust (4). 

*Impud-erosus, -eratus, -atus (76), 
7 -ens 4 -ieus (66 &e. 110 &e.) Ad. vn- 
schemmig, -sehemig, -sehámig (134). 

*DImpudici-a, -tia vnschem- ickeit 
(4), -liekeit (9). vnscham-igkeit (68),-heit 
(110). onschemelheit (132). lost (99). vn- 
reynikeit, boe lust, boeDheit (66 szm.). 
bose lust (21, 23), lost (4, 133), loyst 
(5), list (3). onkuuscheit (11). vnkuysheid 
(19). vnkeuscheit (67, 69, 134). verschem-t 
(134), -pt (69). hd. nd. bosheit. balcheit 
(85. e st. t). 

Impudieus (cf. impuderosus) Ad. 
vnschem-el (85), -me (8), -lich (17), -ig. 
vnschamig (1, 68). verschent (1102€). 
schentlich (18). onschem-el (132), -ik (9). 
onkuusch (11). vnkusch (17). lengeste 
(8, 9), der lengest (17) finger. 

Impugnare Ad. nd. an-, hd. widder- 
sim., gegen- (110), teghen- (132) -fechten. 
ain feuchten (s?c 19). widder-kiffen 
(18), -kiebeln (17), -striden (21). wyeder 
kyeffeln. (D). weder kiuen (23). 

Impulsare an-possen, -clopffen £ 
-schlahen mit pochen (75). 

Impulsus ynne getreben (19). inge- 
triben (68, 110), -dreuen (132). zwingen 
(110). 

Impun-is (8, 9 &c.), -us, -itus (99 &c.) 
Ad. an pin (8), vnpeyn (9), vngepyniget. 
nd. onge-pijnt (132), -pinget (11). vnge- 
wroken (99). 

*Impunita (?) wapen rocke (17). 

Impunitas vnpinlichkeit (8). onpein- 
lich (9). straffloBigkeit (65). 


Impunit-e, -er Ad. nd. vnpin-, vnpru- |( 


(se 22), vnpeyn- (4), vnbein- (3) -lieh, 
-lick. 

Impun-us, -itus v. -is. 

Impurus vnreyne (85, 19). onreyn (11). 

Imputabilitas zulegung (65). 

Imputare Ad. v^, an- (b*) -dencken; 
virwyisDin 7 beczyehen cum mulo (19); 
v-, be- (6) -wysen; verweisen. an-ziehen 
(110), -tzyen (132). witen (22b, 39). vor-w. 
(11), -keren (-beren? 29^). betien (11). 


fur werffen 7 auff heben (65 Mrg.). vor | 





INA 


vbel lian (4). vvbelhaben (75). veraehten 
(1€). achten (b*). : 

Imputatio wis- 4 schatz-ung (16). 

*Imphandus v. Infandus. 

*Imphula v. Infula. 

*Ymulare v. Immolare. 

*Imum (cf. ad imum 4. vltimo G1. m.) 
dar nach (17). do-n. (8), -noch (9). 

Imum der grunt, die dyeffe (65). 

Imus hd. nyeder (5), nider, nidder. 
n. sich (aus sijt; 7, 21). nedder £ side 
(£. bassus 17). sijt (10). neder 2 zijd (23). 
nidderig (17). nederster (8). der vnderste 
68, 110). die onderste (132). dye leste 
19). der letzt, var. letscht (65). 

In Ad. in, yn, eyn. in- vn- oft im 
«us Nenmwórtern gebildeten Zeitwortern 
im 15, wovon wir nur Proben geben. 

In- vor Lippenlauten v. Im-. 

*Inabilis v. Inagilis. Inhabilis. 

Inaeeess-ibilis, -abilis (152) (»« 
immareessibilis) Ad. vnzu- genglieh, 
-gencklich, -genlich (5), -gangik (1),-gende 
(8, 9). vn-auBgenklich (134), -czergeng- 
liche (152), -u'storlich (11), -zobelich (18). 
van to gande (22, 29). onantredelich at) 

*Inaetuosus vnzitlich (1V sem.). 

*Inagibiliter vn-gamperlieh (758), 
-geschicklieh (75). 

*In-agilis,-abilis,-eptus vn-geschickt, 
-kamper, var. -ganper (75). 

Inaltare der hoen (4). 

*Inambulus v. Imbulus. 

Inamenus vnlustig (110). onghenoech- 
lich (132). 

*Inane to v'geues 7 vmme sus (23). 

Inanimositas vnmanlichkeit (75). 

Inanim-us, -is, -osus vnkune (75). 

Inanire ytel (110), ydel S. hd. 
zu nieht machen. eytel werden (3, 4) 
yteln (5). Ad. nd. idelen. Ad. vord, 
v'eyteln (9). ittel (21). v?nicht-en (1); 
-igen (5). 

Inanis Ad. nd. idel. hd. ytel, eytel, 
eytelich (9), ittel (21), awtel o. üppig 
(i, ein vppiger (65) vpig 7 ler (25) 
yppich (13), vnnutze, ledig (12), v?niehtet 
(0), leycht-, var. leücht-fertig (64), wane 
(62), hellig (74). 

Inanitas idelheit (11, 19). eytel- (3, 4) 
vnnucz- (8) -keit. 

In-antea, -athe (6), -ante (74) vor- 
warts (132), -wertz (110), hd. -baf, nd. 
-bat. Ad. furbaf), nu-f. (74); ffürbas (6); 
in vor-baB (18), -baiz (b); entworbaf) 
(21), furbas me (4). 

*Inaquositas troge- 7 durre-keit (9). 

Inaquosus tru- (110), dru- (b, 68), 
dro- (17), dra- (21) -cken. truge 2 durre 
(9). droghe (23). droeghe (132). an wasser 
15) 


*Inarabilis vnwenlec (99). 
Inardeseere  inbrinstig 7  entZünt 
werden (65). 
*Inarmis v. Inermis. 
*Inarcessibilis (a/ph. inacc.) onbereyt 
11). 
V inathé v. Inantea. 
Inattingibilis v. Intingibilis. 
Inauditus vngehoirt (19). ongehoert 
(11). 
Inauris (u£ slaui 99, ytalici 5 solent 


INC 


yiare) hd. nd. ov-, hd. ore-, oren-, orn-, 
]. ouren- (23), oer- (132) -rinek, Ad. ring. 
ring (93). hor-ing £ -golt (V. cf. v. 
is). or ringel (8). orn rinck o. schel 
f die heyden haben (64^). auerring o. 
hell als die zigeyner habend (649). 
r- (19), oer- (11) -golt. orbiue (99). 
*In-bacillus, -bellis, -beallis v. Im- 
cillis. 

*Inbecilia v. Imbecillitas. 

*In- v. Im-brigare, -brumare. 
*Inbure v. Imbuere. 

Inealere warmen (9). in-w. (8). her- 
irmen (11). 

*Ineandere ent-zunden 7 -hitzigen £ 
]uchten &c. (65). 

Ineantare Ad. zaubern, be-z. nd. 
eren, be-t. -tzouern (132). ezaufern 
3). zóbern (6). be-zeubern (9), -zobe- 
m (68), -sehweren (61). 

"Ineantatio zeubernisse (8, 9). cho- 
ezz (100). 

Ineantator hd. zÓ-, zaw-,zau-, zeu-, 
xu- (5b), zo- (68, 76) -berer, &zssw. -brer. 
n zovberer mit worten (93. cf. fascin- 
bor). nd. touerer. 

*Ineantatrix hd. zeuber-in (65), -erin; 
)brerin (16). 

*Ineanterius (cf. cant.) gelubt pert, 
yn (147). 

Incarcerare d.inden kerker seczen, 
| eynen k. legen (T). nd. in den kerke- 
er zetten. kerkerem (110). karkern (5^). 
ingen (132). 

Inearceratio kerckerung, thürnung 
5). 
B esas gefangen im kercher 
10) in d& kerker geslossen (68, 132). 

Inearnare, -ri (1, 67) menschen 
lachen (110, 132). Ad. mensch, mentsche 
52), minseh Z mentsch (7), fleusceh (17), 
iphangen (1), »d. mensche, mynsche 
erden. 

Inearnatio mensch-unge (8,9), -wer- 
ung (3, 65), -eit gotis sones (9 Annh.). 

Inearnatus hd.nd. mensche worden. 
enseh werden (76). vngeborn (19). an- 
ebaren (11). 

*Inearnatus S leibfarb, mJ. hjf 
erwe, incarnaet (116). 


Ineassum Ad. vnnueze. nd. onnutte. | 


msust o. eytel (9). 

Ineastellare einsetzen (74). 

*Inea- v. Inecau-sterium. 
*Ineastrare, -ri (49) graben (10 &c.). 
oalden 7 glat magen, Mrg. voegen (13). 
*Ineastrate genuiet (Gt.). 

*Inea- v. Ineu-stratio. 

Ineastratura nuoha, nuati, tupili, 
ibila, gitubili sm. (Gt.) tuuel, nvoth 
jum.). nuod (93). nvt (8). neyt (9). 
*Ineauillare smelieh. v'spotten (17). 

Ineauillatio smeliche s pottunge (8, 9). 
*Incau-, inea- (18) -sterium, -storium 
22, 649, 147) -terium (67) Ad. tinten-, 
hinthen-, dincken- (V. a. 1455 Sm.), din- 
en-horn. d.-harn (21), -feflin (4. attra- 
1entale 64€). nd. blac- (222b), black- £ 
nek- (147), ynket- (11), vnekt- (132) 
horn, -horen (22b) -hoern (11, 147). 
mtenzeug (75) inck fay6 (18). tinkken 
as (I, 3). 


Ineaustum Ad. tin-ete £ -ti (104),| 








INC 


-gta (V. sepia 93), -ten, -ck (3); din-ekn 
V. a. 1455), -te -t, -th. blaeke (17). nd. 
C blackynek (147), ynket (11), vnekt 
132). 

*Ineauterium v. Ineausterium. 
Ineautus vnfürsichtiger (65). 
Ineedere gcen (1, 8, 9). gain (19). 

gaen (11) in gan 7Z vberdreden (14). 
inhertreten (125). heerliehgaen (132). 
in o. eerlich geen (110). 

*Ineedere (»« incidere) Ad. in faln 

(Mss. mog.). 

*Incedium v. Incendium. 

*Incedula (si.nitedula) est auis orien- 
ls coruini generis pugnans cum bubone, 
alio nomine lamparis (76). 

*Ineenare (2. vespere mom comedere 
110 &e.) nieht essen zu nacht (75). 

Incenatus vn-gessen (8, 9, 75), -ghe- 
ghetten (23) zu der naeht (75).nuchtern(9). 

Incendere (cf. eieo, intendere) ent- 
burnen (55), Ad. -bornen, -phengen, 
-fengen (18, 23), -pengen (21), Ad. -zun- 
den, -zinden (67) zynden 134). enbren- 
nen (1) doen bernen (132). an-zunden 
(110), -zünden (6), -sticken (11), -stechen 
(132). untsteken (99). vnphengen (8^). 
künttn o. zuntn (1). 

*Ineendere v. Intendere. 
Inecendiarius v. Incensor. 

Ineen-, ince- (1) -dium 4d. nd. 
brant. Ad. mortbrant ; brunst, zundunge. 
an-zündung (6), -kuntung (1). eyn ceyn- 
dunge (55). entbornunge(5). enbrennung 
(16). eyn peungung (?1). entfenginge (23). 
brant van vuyr off van der liefften (132). 
brant von feur 2 lufft (sic 110.). 

*Ineendium in val (sc 8b. : incidere). 
*Ineensaria prennewurz (125). 

*Incensiuum (untersch. von incen- 

sium, -tiuum) dz do entzunt (65). 

Ince-nsor, -ssor (19), -stor (9), -ntor, 
-ndiarius Ad. ent-burner 4 -penger (Mss. 
mog.), -borner (5, 133), -zunder 7 brenner 
(66 &c.). eyn brenner (110), berner (23, 132). 
ent-b. (23). eyn brant stichter (132). 
fenger (18). ontfeenger (11) an-zunder 
(75), -zünder (6). enzinder (67). md. sto- 
kere (99 &e.) stocherer (8, 9). stogker 
(8b). 

Ineensorium wyroch- (68), wierock- 
(132) -vaf). 

*Ineenstor v. Incestor. 

Incensum Ad. wy-, wey-rauch, -roch. 
wirreoch (18). nd. wyrok (23), wrok 
(22), wierock (132), wierroeck (11). burnig 
oppher (1Y). gebrant opfer (110). 

Incensus ontstechen (132). anstecken 

68 ). 

: em ein spise kolb (6). .4ws 
cena »« incitella (7. tabulatum super- 
qponendis utensilibus aptatum) scaph, scap- 
reida (Gf. 6, 449); incitega machina 
super quam amphora stat (129), ponitur 
(16) £n conuiuio; caffeetisch (Ki.) ? Cf. sq.? 

*Ineenti-ua, -na (74, 75 varr.) en 

schijt kule (23). gigrozzida (117. cf. Gf. 


4, 343). pofi pegir (75). geytzigkeit £|( 


geyrheit (74). 

Incen-tiuum, -tium (68), -sium I 
var.) entzund- (65), reiez- (9), reif- 5) 
-unge. prekel (109). preckel (131). bricke 
des vleysch (68). 

Ineentiu-us, -s (68) enezund- (9), 








INC 291 


| stogk- (85), stok- (99) -ende. ontstechen 


(132). vnstetiglich (sc 68!). entfenger (23). 

Incentor v. Inecensor. 

Ineeps dar nach (8, 17). dor noch (9). 

Inceptio beginn-unge (9, 19), -inge 
(11). anhebunge (9). 

Ineerare mit wachs (110), waf) (122) 
bedecken. 

*Incerpere v. Increpere. 

*Incerpias, intersias (8, 9), entrisia 
(147) 4. panis subcinericius escherkuoch 
(16). achs kuche (9). kusche (8). 7. foea- 
tius aschenbroit (147). 

Incertare hindern (14). beweren (123). 

Ineertus vnge- (19), on- (11) -wisse. 

*Incerula v. Interula. 

*Ineespi-tare, -eare Ad. stru-, strau- 
(9) -eheln. snaben (11). 

Ineessanter an vnderlaf (3, 4). on 
vnterlos (9). 

*Ineessare, -ri stetlich striten (8), 
Streiten (9), striden (17). 

Incessere schumpfieren, aufWrichten, 
anfaren, vffbringen, entruesten &c. (88). 

*Ineessor v. Incentor. 

Ineessus hd. ganck; in-, ein-, vor- 
(132) -ganck. 

Ineestari, -re vnkuschlieh (8), vn- 
kewslich (9) lebin. eebrechen £ vnkusch 
sin (110). niehten bekennen in vnkuscheit 
(68), onkuyscheit (132). iungfrauwschafft 
entrauben (75). verupn-reinen, -lutern 
eum luxuria (65). 

*Incestiua (»« incentiua?) begere- 
keit (8, 9). 

*Incestor v. Inecensor. 

*Ince-, incen- (752) -stor (7. incestus) 
ernemer der iungfrawschafft (75). 

Ineestus (cf. prc.) s. adj. hd. md. 
vnkuscheit scm. vnk. (8), vnkeusch (9) 
mit den mogen, junekfrawen (9). sippe 
hür (Anz. 8, 101). vnkusch mit juffrauwen 
(bb). vnkewsch mit frawn (1). onreyni- 
cheit (11). eebruch (110). er beraubung 
i ernemung der iungfrauwschafft (75). 

*Ineidare v. Incitare. 

*Incidentia infallende ding (8, 9). 

Incidere (-ci- und -ei-) hd. nd. in-, 
hd. ein-, nd. an-vallen. Ad. in-, ein-geen, 
-gayne (133), -sehnyden (110). ontzwe 
snijden (132). 

*Ineidium (7.insidiae Gl. m.) in valle 
(1 sém.). 

*Incidus 4. qué cito cadit (16). 

Incil-e, -la (129) ablaf) o. bett (aque 
91). sijl (110, 132). ain sail (1109), sluf 
(z. aqueductus 132). schluch (sce 110). furt, 
mS nl. goote, hueel, zijl, tocht, oftocht 

116). 

*Ineilia (ausintiba; cf.v.cantabrum) 
hintloute (85). 

*Ineinare v. Incinerare. 

Incinetus vm-gegurt (9), -gort (8). 

*Incinetus v. Intinetus. 

Inein-erare, -are (8^) Ad. zu eschen 
COL zu aschen werden (9). bron 

*Incipare v. Incippare. 

Incipe heb an (5). 

Incipere Ad. beginnen. an-b. (17, 23), 
iru (13), Ad. -heben, -heuen (23, 132), 
-fahen (110). 

Incip-, inci- (4, 76) -pare Ad. md. 

34 * 


292 INC 


stocken. ein-st. (753), -stocknen (75b). 
stueken (18). stoken (6). in-stockhen (1), 
-stecken (1). in den stock setten (78). in 
ey stocke slagen (17), bloch setzen (7), 
in block legen (76). 

Incireumseriptus an vmb schrifft Z 
vmbesigelt (9 Ann). hd. vmbe- (9), vnbe- 
sloBen, -schryben 7 gryffen (12). 

*Incireumseptus vmbeczewnt (9). 

*Inceis-, prosic-inus averlopich (147). 

Incisio (cf. insitio) schneidung (16). 

Ineisor 7. cirurg- 7 ciro-ieus (16) 
wundtartzt (74). 

In- v. Ins-eisorium. 

Incissura 7. effugio sanguinis super 
mortuos (16). 

Inecitament-um, -a (94) (cf. illecebra) 
ags. tyctinnae (94, 136). 

Inci-tare, -dare (18), nitidare (2 
zu- (bb), ze- (1, 2), pi- (1) -laden (of. 
citare). in layden (1). Ad. nd. reytzen. d. 
reyDen, in-r. (1), raitzen, reissen, reysen 

67, 152), rüsen (V. a. 1455), rysraisen 
1. Cf. Sm. 9, 125), stogken ON stochen 
(19). tzo-st. (132). staken Z toernen (11). 
ezornen (19). paissen (1). zannen (64. cf. 
Gf. D, 673). bewegen (110). hyssen, por- 
ren (147). 

Inecitator eyn tzostoecher (132), zu- 
stopper (sec 68). 

Incite-ga, -lla v. Incentela. 

*Inecleptus (7. adeptus 76, »« indep- 
tus) v'dingt h'eriegunge (17). war ding 
erkriegen (8). vordinet (9). 

*Inelere (7. splendere 66 &c.) schinen 
(4, 68). luehten (110, 132). er-leichten o. 
-scheinen (76). 

*Inelida bescilbit (Gf. 6, 418). 

Inelinare toe nighen (11). Ad. md. 
ney- nye- (13), Ad. beu-, bey-, bye-, 
by- (182), bi- (69), boe- (132) -gen. bo- 
ghen (23). 

*Inelinari (»« inclitus) edeln (9). 

Inelitus (»« inclinatus) genaig- (2), 
genag- (1) -sam. Ad. edel. sehon Z wol 
geboren (75). erlich (64). e. streiter (9). 
m e. St'ter (8). ersame (100). genedig 


(5 

Ineludere in-, be- Ad. -sliefen, -sli- 
Den, nd. -sluten. m- (6), ein- (76) -schlie- 
Den. sluten (22). inclu-ditur verborgen 
lyt, lydt, leyt; -sit se (?» spelunca) ver- 
schluff, var. £ -schlofó sieh (65). 

*Incluni-eari, -ari (Br. Gl.m.) laster 
lijden (147). 

*Inclunitor (7. conuzctum pati, cf. prc.) 
ruc-ersen Z4 ioken (108). 

Inelusa Ad. nd. clusen-, Ad. cleusn-, 
clufn-, var. claufn- (64), clausn- (134), 
klosn- (76), klosen- (6), clus- (21, 133) 
-erinne, Ad. -erin. clusener-n (7), -sche 
(132). 

Inclus-arii, -orii (Br.) sunt qui 
pecora vicinorum includunt (16), claudunt 
pro forefacto (Br.). -or, -arius 2d. (G1. m.). 
Schaiter (147). -or golt smit (9). gult 
smet (8). versetzter edelstein als golt- 
smid (74). beschliesser (75). 

*Inelus-ium, var. -sum, 2 -sa (64), 
-ia (Ki.) (2« indusium) ein inwendiges 
kleyd (64). camisol &c. (Ki.). 

Inclusorii v. Inclusarii. 

Inclusorium (Mss. mog.) Ad. kluse, 
cluze (13). 


INC 


*Inelu-sa, -sum v. -ium. 

Inclusura schait vmb have dair in 
to schutten (147). 

Inelusus pfc. s. beschloDen (75, 110). 
ingeslof?en (17 sém.). hd. nd. kluse-, Ad. 
clufe-, klus-, kluf-, claus- (134), elauf- 
(649), kleuse-, kleus-, klise- (13, 18), 
klose- (6) -ner. klosterer (76. 2 kloster). 

*Inecodomus v. Incommodus. 

Ineol-a, -us (76) hd. nd. ackerman; 
fremder (9), fremde (8) ack.; in-, Ad. 
ein-woner. in-w. in fremden landen (110), 
vremde lande (132). in-waner (1, 55), 
-wonender (V). wonende (8b, 100). lant- 
(100), heems- (11) -man. 

*Ineolare (»« ineollare Gl. m.) wan- 
dern (8, 9, 11). 

*Ineolatio woninge (11). 

*Incolatum v. Interpolatus. 

Ineolatus (2. peregrinatio dec.) hd. 
wonunge; in- (100), ynne- (19) -w. woen- 
i bough-inghe (108). 

Ineolere wonen (9). 

*Ineolomitas v. Ineolumitas. 

Ineolor Ad. an, ayn (133), on farbe, 
farb. sonder varwe (132). 

Incolum-is, -us Ad. nd. gesunt. 

Ineolu-, ineolo-mitas Ad. nd. ge- 
suntheit. gentzhlchkeit (65). 

*Ineolus v. Incola. 

*Ineombustus vnverbernt (99). 

*Ineomelum most gehonigt (64) Z. q. 
inome-l (:6), -lum, 0!yoJ£At (Gl. m.), 
inno- (76), heno- (Br.) -mellum. 

*Incomieabile v. Incommuniocabile. 

*Ineominus nahe (11). 

Ineom-, ineo-modare (7: inhabitare 
76) hd. ex-, der- (4), ver- (132) -zornen; 
er-tzurnen, -zyrnen (67). herzorn (17). 
v'ezeren (sec 21). v^-tornen (22), -tonen 
(82023). vngemach thun (110). onghemach 
doen (132). 

Incommodum vnghemak (229). 

Inco-mmodus, -domus (100) hd. vn-, 
vm- (100) -bequeme. vnge-mach (68), 
-mechlich (110, 132). 

Incommuni-,inconuin- Ed incomi- 
(16) -eabile vngemein-sam (15), -sin (sc 
63). vndanckber (*6). 

Incommutabil-e, -is (11) (7. incom- 
putabile q. v.) vn- (» on- (11) -ver- 
wandelich. vnv^wandelt (8). vnwandelbar 
(9 Anh.) vndeilsam (1T &e.). 

*Ineomodare v. Incommodare. 

Incomparabiliter on zü schetzlich 
66). 

Mnesiens vn-mechtick (19), -mogende 
(99). onbequeem (11). 

*Ineompositio morum vngeberd &c. 
65). 
| ds deos (cf. indispositus) Ad. 
vn-sittig, -siddig (1T), -setig (133, 152), 
-setzig (V, 61), -sedig (Mss. mog.), -gefuge 
(8, 9), -gefugt (110), -gefieg (77), -steitick 
(3), -synnick (4), -v'nufftig (6), -geschieket 
(68), -gezierter 4 -züchtiger (65). md. 
vn-zedich, -ghesedich, -ghevoghe. on- 
sedelich 7 beschickt (132), -cierlich (c 
oder t& 11), -seddig (21). 

Ineomprehensibilis hd. vnpegreiff- 
(1) vnbegriff-, vnstrof- (9), vnbegreuff- 
7 vnbekent- 7 ewig- (65 Mrg.), onbeg?pe- 
(11) ich. gruntlofh (65 Mrg.). 








INC 


Ineom-, incon-ptus (4. illaudatus 
75) vnge-ziret (8, 9), -stat, varr. -stalt, 
i -rumpt, varr. -reumpt -hewert, £ 
vnbarender mensch (15). 

*Incomputabil-e, -is (7. incommuta- 
bile q. v.) Ad. vnteil-, vndeil-,.2d. vndel- 
sam. on-deylig (21), -zellieh (132).vnzelig 
(110), -berlich (68). vnrech-lich (18), -ensam 
(69, 134). 

*"Ineoneanatus v. Incontaminatus. 
*Inconoeassus (cf. incon-eussus, -sen- 
sus) vngemudich (85). 

Ineoncinnus  zweytrechtig 

tzwidrechtich (132). 
*Ineoncordatus vnge-richt Z-einet(r5). 

Ineoneussus vngeslaghin (19). on- 
geslagen (11). vn-bewegt, -uerzittert(65). 

Inconditus vnge-beuget(19),-temperet 
(85). ongemaket (11). 

Ineongrue vnbequem-  vngelieh- | 
lieh (9). 

Incongruus (cfingruus)vn-bequeme 
C 9), -gelich (9), -glieh (8). onbequeem | 


( 110). 


*Ineonptus v. Incomptus. 

Ineonsideratus vnbescheid-, vnmerek- | 
lich (65). 

*Inconsolabiliter vntróstbarlich (65). | 

*Inconsensus vnmutig (8, 9). | 

*Inconspretus 7. laudatus die gelaift | 
wurdt (147). | 

Ineonstans Ad. nd. vnstede szm. »j 
stantaehtiech (132). vnstanthafftig (68).! 
wanckelmutig (8, 9). | 

Ineonstantia vnstedi- (17), vnste- 
(85), wankilmute- (8, 9) -keit. inc. operis 
virdroflen werg o. vnstetekeit (8). vor: 
drossene vnst. (9). 

Ineonsulte vnpe-, vnbe-radenlich (75). 


Ineonsultus vnbe-reit (1), Ad. -raten; 
-ratten (67), -roten (8, 4, 100), -radim, 
-aden, -draglieh (49), -drachtig (133), 
-trachtet (69, 134), -tracht (66, 70, 151), 
-dracht (152), -dacht (75), md. -radich. 
onrodich (11). vn-retig (6), -groten (9). 
an rat (8). | 

Inconsutilis,vnge-nat(75),-newet (12), 
-neht (17), -nait (10), -neit (8), -net (9), -sut 
(17), -neght, -neht 7 gelyssmet, glyf)met 
(65 varr.). geengelst (49). 

*Ineontaminare (cf. illibare) vnver- 
maligen 4 vnzerbrechen (15). | 

*Ineontaminatio vnver-maligung 4| 
-reinigung (75). 

Incon-taminatus, -canatus (8b) Ad. 
nd. vnbeflecket. reyne (8b, 9). geheel 
(99). vnver-maligt Z -reiniget (75). 

Incontari v. Ineunctari. 

*Ineonti-menti v. -nenti. | 

Incontinens Ad. nd. vn-kusch, Ad.! 
-kewseh, -kufe, -kuf, -kus (12), -gunst» 
(sic 18), -enthaldichait (1), -enthaltlieh ^ 
(75), -stet (49). onkuy-sch (11), -B (132). 

Ineontinenter vn-enthaltlieh (15). 
-kuschlieh (17). ! 

Ineonti-nenti, -menti (133), -nente 
(4) Ad. nd. drade. hd. dvath, dratde (15255. 
zu-hant, -stunt, -stund an; von-, ver- (10). 
2unt -stunde (66, 70). balde (5). sehier|. 
( 
















Incontinentia vnenthalt-un 0. -nuf 
(15): vnkuscheit (17). vnbehebigkeit (65)... 
*Ineontinere vnenthalten (75). .— | 


INC 


Ineonueniens Ad. vn-bequeme, -eben 
i -fuglieh 7 -kunftig (75). 

Ineonuenientia vn-bequemheit (68, 
132), -zimlicheit (110). 

*Ineconuin- v. Incommuni-cabile. 

*Ineorp-or, 7 -oreus (66 &e., 110 du 
-orius (11), -oritus (19), 7 -ulentus (75), 
-oralis (65) sunder- (19), sonder- (11) 
-licham. vnly-big (75, 110), -plich (65). 

Ineorporare, -ri (bb) hd. in sich nd. 
in sick bevesten, Ad. vesten, vestigen, 
be-v., faBen. in ym festen (12). in-vesti- 
gen Z7 -setzen (110 &c.), -lyben (65). ein- 
(66, 134), ent- (70) -setzen. wüisten (19). 
begripen (11). zu im nemen (5^). 

Ineorporatio in-libunge (62, 65), -byl- 
dung (65 var.). 

*Ineorpulentus v. Ineorpor. 

Ineorreetus vngereygeret (19). on- 
recht (11). 
^. Ineorreptus vngeschuldin (19). onbe- 
scholden (11). 

*Ineorripere strafen (18). 

*Ineorrumpere vnzerstoren (75). 

Ineorruptela ongebrec(ongevret ?11). 

Ineorruptibilis vnvorderlich (9). 
vnvirterplich (8). 

Ineorruptus kusche o. vnezubrochen 
(8). kewseh (9). reyn (22). 

*Ineoxare auf geschrenckten beinen 
0. füssen sitzen (135). 7. cossim Zns?dere 
apud. Pomponium sitzen mit beyden bei- 
nen vnder dem aers auff Turkisch, ». 
Sitten op sijn cleermakers (116). 

*Inerapu-lari, -lare, -tari (gall. trop 
mangier Gl. m.) vreBen (8, 9, 11). vil-vr. 
(13). eten (11). 

Inerassare Ad. vaift (1), feyst, feyt 
(18), veth, Ad. nd. vet, dicke (9) machen, 
maken. feysmageu (13). feyst werden 
(21). Ad. me-, ma- (9), nd. mee-sten. 

Inerassatus feist (8) vettig (9). 

' *Inerass-itudo, -atio feiste- (8), vetti- 
(9) -keit. 

— Inerebrescere stetigs geschehen (9). 
stetis geschen (8). 

Ineredibilis vngleubiglieh (8). 

Ineredulus vngleubig (8). vnglaub- 
lich (9). : 

Inerementare wachsen 
(8). wassen (8^). 

Inerementum Ad. wachs- (12), wass-, 
wayss- (19), mer-unge. vber-waf (5), 
-waDunge (17), -waschung (9). vff wach- 
sung (65). in- (17), zu- (9, 65) -nemung. 
zu mémen (sc 8). wasdom (11). 

Inerep-are, -rare (q. v.) hd. md. 
sehelden 7 beschuldigen. Ad. schuldigen, 
Straffen, strafen, strayffen (7, 19), stroffen. 
(9: strapen (22). bewisen (8). vorweysen 


(9). waschin 


.. Inerepatio stroffunge (8, 9). 
.. FInerepere ( fast überall von increpare 
untersch.) hd. schelten. Ad. nd. schelden. 
Straffen (23). 

*Inerepe-scere, -rscere (8) dunckellen 
(00. donkeren (11). duke (sc) kommen 


- FInerepi-tus, -dus gar alt (1T. anders 
Gl. m., Ki.). 

" *Inereprare (sí. -pare) stroffen (70 
Mrg.). 











INC 


*Inerepta 7. cisía sursum erecta (75, 
76), 4 erepta (76); spinterium Z alma- 
rium (75). almer-ein (759), -g, ein kisten 
0. kensterlin (75). 

Sura ein flechtung der zopff 
65 ). 

Inerustare, -ri widder machin (8, 9). 
glesten (Fris.). 

Inerustatio v. Ineustratio. 

*Ineuba v. Intuba. 

Ineuba (7. que semper incubat Br., 
sat-yrus94, -urnus 136; qui cupit alienas 
76. cf. ineubar 2. qui res al. tenet 142) 
marinne (107). nacht-m. (68, 132), -mery 
(107), -anfechtung (110). maer (107). ags. 
mer-a (94), -ae (136). merminne (108). 
elfinne (107). velt-hun (68), -hoen (122). 
ineubas chuoff (141). 

Ineubare d.nd.erquicken. vB-hecken 
7 -bruden (17), -brieten (110), -breitten 
(16). brieten (58, 68) kuchen broeden 
(132). ^d. wachen ; vff-w. (110), liegen (10) ; 
of- (12), nidder- (85) -ligen; offe- (13), 
nyder-legen. uszeen (14). 

Ineubatio hauffunge (85. cf. ineul- 
catio). 

*Ineubum v. Intuba. 

Ineub-us, -o (225) (cf. ephialtes) 
hd. nd. mare (fem. 10, 12). nacht-maere 
(132), -mer (68). der tewfel der die fra- 
wen reyt(9). alp (8 &e.) der die frauwen 
rit (8). alph (75). alf (85). half (108). 
den alp ader vngeheurin (acc. 4). trut 
(75). die besiezen (8^). obliger (65). 
schrátlein (Fris.). schrotle, nachtmenle, 
nd. alp, nl. mare, nachtmerrie (116). das 
schrettele (morbus Das.). schrót- £ bleck- 
ling (112). slezo (Sum. VI). 

*Ineu-dare (17) -ere (: ineus) smid- 
den (17). smyden (9). smedin (8). 

Ineudo v. Incus. 

*Ineulatum v. Interpolatus. 
i Renienre yn synken (12). in drucken 
14). 

Ineuleatio hoffen- (8, 9), indruck- 
(65) -unge. hopinge (99). 

Ineulpare schuldigen (75). hd. md. 
be-sch., -schulgen (18). 

Ineultus vnge-buet (10), -pfluget (12), 
-ufent (99), -ziert (65). 

Ineumbere Ad. an-stan, -ston s?m., 
-hengen (9), -henckin (8). ain-stain (19), 
-staine (133). aen-staen 4 -komen; byna- 
ken (132). inlegghen (132), -legen (68), 
-vallen (14). 

*Ineune-, incon- (17) -tari sonen (8). 
synnen (17). an somen (9) 

*Ineunis an wage do man kinde in 
wyeget (8). ane wiege (85), wige (9). 

Ineuratus besteter lutpriester (93). 

Ineuria sunder sorge (85). vnsorg- 
sam- (11020), vngsorgsam- (110b), 2 vànk- 
dig- (1109), vnkindig- (11056), wundig- 
(1102), vngerulelich- (8), vnruchlo- (9), 
ruchlosi- (9 Ann.) -keit. on-besorcheit Z 
-achtsamheit (132). versumung (68). sorg- 
lof-, farlef-igkeit (65). 

Ineurialis vnhubesche (19). onhaefch 
11). 

VLadorlaliten vnhubescheit (19). on- 
haefcheit (11). 

Ineuriositas (7. incurialitas 19) vn- 
rüsamlikeit (63). 

Ineuriosus vnhubische (8). rálof (8). 
vn ruchlos (sc 9). 








IND 293 


*Ineuris sonder sorge (11). 


*Ineurius vnsorg- (110), onacht- (132) 
-sam. 

Ineurrere Ad. in-, ein-lauffen. md. 
in lopen. in laffen (152). inlafen 7Z be- 
logen (85). Ad. zu schad-e (9), -en kom- 
men. 

Ineursus ane- (85) an- (8, 9, 65) 
-lauff, 7 -fall (65). 

Ineuruare beugen (19). bogen (11). 

*Ineuruatura bischoffstab (9), -stap 
(8). boschoff stab (11). 

Ineuru-us, -is,-e beuge- (19), boge- 
(11) -lich. buckende (8, 9). 

Ineu-s, -do, (Gl. m., Zeuss) Ad. ani- 
poz (104); ane-bof) (8), -füs (6); an-bofS, 
-bos (64€, 753, 93), -buD, -boyb (Bibl. a. 
1483), -baD (66, 151), -füsse (67), -fusse 
(152), -fuf) (49), -pazz (2), -pas (1); am- 
bof) (85, 19, 65, 110), -boz (9), -ba (65 
var.), buf (21, 133), -beif (18), -pof 
(645), -pos (4); ainbuif (19). nd. ane-bot 
(929), -bolt (23), -bulte (225); aen-bulte 
(108), -beelt (11); anbylt (147), ambelt 
(132). cambr. ennian (Zeuss). 

Ineusare Ad. nd. schuldigen, be-sch. 
ent-sch. (21). schulgen (18). ^d. straffen, 
be-str. (68). straiffen (10, 132, 133). wroe- 
gen (106). wrugen (99). .' 

*Ineusatio ags. efat, reof (136*.). 

*Ineu- (8, 9), inca- (a/ph. ineru- 76) 
-Sstratio, inerustatio ?. pauimentum (16, 
129) tenne (8, 9). glestung (Fris.). Vber- 
glástung, -tünchung (Ki.). 

Ineu-tere, prs. -cio yn slahen (19 
sim.). to slaen (11). stofen (8^5). hurten 
(99). graben (9), grVen (8) machen. 

*Ineheo v. Inhiare. 


Inehoare hd. nd. begynnen. nd. an- 
b., -heuen. Ad. an-fahen, -heben. reysen 
(9). betenghen (22b, 147). 

Inehoatio anheb-unge (8), -en (9). 
anbeghinn Z betenghinge (22^). 

Inehoatiuus Ad. ein anheber (3), 
anfoher (6); anheb-ig (17, 4), -ung (21), 
-elieh. anheuich (23). 

*Indagago v. Indago. 

Indagare hd. nd. ervaren. Ad. erfarn. 
sporen Z vorschen (8, 9). er-v. (68, 110), 
-fragen (110). vnder- (19), onder- vinden 
(11, 19), -soechen (132). spur-gen, -ison, 
-ilon s?m. (Gf.). jagen (9). 

Indagatio Ad. nd. ervar-unge, -inge. 
spur- 2 suoh-unga (Gt.). ondersoechinghe 
(132). vndersagung (s?c 68). vorschunge 


239): 

Indag-ator, -o g. -onis (7,8 &c.) er- 
farer (76, 110), -frager (68). vorscher (9). 
herforser (12). fursther (8. cf. v. foresta- 
rius c. citt. aus forscher 2« forst cf. sq.). 
weydman (1). 

Indago, g. -inis hag; -onis hag-, 
hege-macher (74). 

Indag-o (g. -inis), -ago (122) d. nd. 
hag-e, -en. Ad. hag, hak (6, 9), haeck 
(12), hach (3), hách (2), gehag (1, 75). 
ain hager (76). eyn hegen (21). hene 
(11). hain (18). hain-walt (5), -marck sc. 
ghemét (19). gestr-ufà, var. -euf, vor 
holtz, v/g. hecken o. stauden (75). tir- 
(9), dir- (8) -gart. erforschung (110). 
ondersoechinghe (132). spor ordo (/a£.? 
141. cf. Gf. À. vv.). gall. pare (122). 


*Indalis v. Indolis. 


294 IND 


*Indampnatus v. Indempnatus. 

Inde Ad. dar-, da-von, dar-nach (21), 
-nahe (19). da her, von dannen (65). nd. 
dair- (132), daer-, af-van. 

*Indea v. India. 

Indebite vnrechtlich (65). 

Indebitus vnschuldiger (65). 

Indecens vn-ezemelieh (19), -temich 
(22*). ontemelieh (11). 

Indecenter vntemelken (22^). 

*Indecertabilis vnbestritlich (65). 

Indeelinabilis Zd. vn - beugelich, 
-buglich (134), -beygelich, -bieglich, 
-higlich, -begelich (9, -beweglieh (66 
&c.), -neiglich (75). nd. vnbochlic £ stedich 
(23). on-bogelich (11), -boeglieh (132). nit 
declinlee (99). stede (22). Ad. stet-e (8, 
9), -ich. (85), -lieh. 

Indeclinabiliter vn-neiglich (75), 
-büglieh, -abbeweglieh (65). 

Indecor onhubs (21). vngezieret (110). 
lelieh (132). 

*Indeeorosus vngeschaffen (3). 

Indeeorus Ad. md. vnge-schaffen, 
-seapen. leellieh (11). lelieh (132). vn- 
hubis (21), -zierlicher (65). 

*Indecus v. Indicus. 

Inde-fessus, -uessus 7 -fietus (16), 
-fieiens (Pap.) (7. infa-, inua- 76 -tiga- 
bilis) vnv'-sagt (1), hd. -trofen, -drofen 
sim., nd. -droten. anv'draf?en (21). Ad. 
vnmude, mud (sc 134). nd. on-muede (11), 
-modieh (132). 

Indeficiens (cf. prc.) vn-gebrechlich 
(8, 9), -vorgencklieh (9). 

Indefieienter vnge-brechlich, varr. 
-bruchlieh, -brüchlich (65). 

*Indefietus v. Indefessus. 
*Indefrens v. Indifferens. 

Indem-nis, -pnis Ad. nd. vnsche- 
deliceh, Ad. -dlich, -tlieh (b^), -dleich (1). 
nd. vnscedelik. an-scheydelich (21), scha- 
den (17). ane (9), on (8), sonder (11) 
schade. sehaden loische (19). sechad-los 
(49), -loser (65). vnschadhafft (15). 

Indem-, indemp-nitas, -nositas Ad. 
vnscehed-liehkeit, -lich (szc 8). sehadlofig- 
keit (65). 

*Inde- 4 inda-mpnatus vnv^-urtelt 
7 -dumet (17). 

Indere in- (8, 17), eyn- (9) -senden. 
sehen (11). 

Indesinenter on vnderlof) (65). 

Indeterminatus vngest-imt, varr. 
-ympt (65). 

*Indeuessus v. Indefessus. 

Index (digitus) eyn finger (4). Ad. 
zeich- (17), zeiger- (67, 152), Zzeige-, 
wyef- (132) -finger; zeyger, z. in der 
hant (dg. 75), zeuger (dig. 65. var.), 
zóyger (6), zoeger (68). hd. nd. wiser. 
weyser (9). 

Ind-ia, -ea Ad. nd. indien-, indier-, 
var. indiger- (65), inden- (1, 21), in 
dehen- (sze 5), priester iohans (10, 12) 
-lant. den marg (sic 18. cf. D). 

*Indieabilis zeuchelich (17). 

Indieamen eyn zeygel (17). 

Indieare Ad. nd. wisen. hd. weysen, 
zeygen. zeügen (7. demonstrare 1). zoigen 
(6). zegen (9). zeichin (8). sagen (66 Mrg.). 
offenbaren £ beduten (65). du-, tu-, teu-, 
deu-ten (75). 

Indieatiuus Ad. nd. wis-er, -ende. Ad. 








IND 


nd. wis-, weis-ender, -ener. bewifhe- 7| 


bezeich-lich (17). zeigender (8, 9). zóy- 
ger (6). zaiger (76, 134). 

Indicere Ad. d. kundigen. v-k. (10, 
132), -kunden (110), -künden (6). kunden 
(1l) kyndigen (13) konnigen (21) ge- 
beiten (8), -byten (9), -bieden (11), -bie- 
ten (65), -b. als die geistlichen (75. cf. 
edicere). entbieten (110). ontby eden (132). 

*Indieia v. Indigia. 

*Indieialis vnsprechenlieh (76). 

Indiecibilis Ad. vn-sprechlich, -sege- 
lieh, -geselieh (85); onsprechelichen (21). 
nd. vnspreclic. 

*Indicio (indi-eio, -tio, -ecium 110 &e. 
cf. sqq.) hd. nd. wis-unge, -inge. wey- 
sung, gepot, ein here, verkundung (74). 

Indi-eio, -tio, -ecio, -etio gebot o. 
geseez o. zit funffezehen jar lang (8). 
f. iar, vg. gebiet iar (175). f. gepiet iar 
(15,1). XV gebed-en (5), -den (21) 
jar. romer zinfjale; fufftzehen romisch- 
gepoten iare (74). viften gebede iar (23). 

eb. 4 gesecze (1T). ffufeznarezijt (b^). 
^d. vnleidelieh o. vnzimlieh bot (134), 
gebot (66 sem.). 

Indi-cium, -tium (134) (Z. indi-cio, 


-tio, -eatio, documentum) hd. bewis-,| Ad 


beweis-, wió- Z zeugen-, ezeich- (3), 
zeiehn- (5), ezeyn- (21), zey- (18), anzeig- 
(65) -unge. tekeninge (23). bekentnusse 
(9 Anh.). zeiger (8). ezeichen (9). 
Indietio (cf. indicio) zalle (100). 
€ . 
romer zinf) (112). 
*"Indictula v. Indumentum. 
Indietum zeigung (V). ein kirchen- 
(4) verkunt (110) gebot. v'kund-ung (68), 
-icht (132). gebiet der geistlichen (15. 
cf. edictum). 
*Indietus gebot 7? gesáeze (9). 
Indieum indich (color 1, 71). 
*Indieus (pertinet ad sacerdotem 66 
&c., anders Gl. m., Ki.), indecus (133) Ad. 
v'kund-er, biger. du-, tu-, teu-, deu-ter 
(15). 
*Indiena v. Indigena. 
Indifferens, indefrens (21) Ad. glich, 


gleich. nd. gheliec. alle (10), alles (110) (13 


glich. alb gelyeh (68). alleens ghelijch 
(132). alleyns (12). allens, Mrg. aleines, 
$ alsglige (13). glich wolle (8). gleych 
geneigt vf beide teil (4). 

Indifferenter Ad. glich-lieh, -lichin 
(D). glieh- (110), gelijeh- D lichen. 
geliehnung (séc 68). ghelicliken (23). 
on vnderscheid (65). 

*Indiferribilis v. Indilatus. Contrac- 
tor. 

*Indig-ea v. -ia. 

Indig-, indi- (89) -ena die int lant 
is geboren (132). vülendig g. (110). eyn 
yngeborner 0. heimscher (64). hinna 
(pl. Gt. 4, 960). gebur (19). gebuer (11). 
lant- (852, 9, 23, 100), landes- (6) -man. 
woner (23). 

Indig-ens, 4 -uus (66 &oe.) 7? -nus 
(76) Ad. durftig, not-d., be-d., dorftig; 
notuürftiger (6), notturftig, bedyrftich, 
(13). droftich (229). behouieh (23, 132). 
ebrechende? ongeschiekt (132). gebrech- 
ER ader dürftig (4). 

Indigentia Ad. bedurf-, bedorf-unge, 
-nisse sim. not-durfft (6), -turft (110), 
-dorfft (17), -durfftekeit (8). durftikeit 








IND 


(9, 65). mangel (65). nd. be-hof (99^), 
-houinghe (132), -hueueninge (11), -hu£ 
nisse (99), -derfnisse (93). notruftich 
(29^). 

Indigere not-turftiek (3), -urftig (16), 
-durftig (4), -torftig (5), -tarftig (18), 
-troftieh (22, 23), -toft (21) sin. Ad. durf 
fen (17), Ad. nd. be-d. (7, 147 &e.), -dürf- 
fen (6, 67), -dorffen (19, 77, 132), -der- 
fen (13), -derben (5), -deruen (23, 147), 
-heben (77), -hoeuen (132, 147), -houen 
(23), -hueuen (11), -huuen (99). hoven 
(220) bedrofnisse (sic 22). ains dings 
bederffen (76). 

*"Indigerere vndeuwen, vig. die kost 
vnd spise (15). 

Indigeries ober efhen (19). obir af) 
(8) uber as (9). ouer aet (11). onart 
(sec 8b). 

Indiges (6. dezficatus Br.; »«. indi- 
gens, in priv.) der nyemandes (9), der 
da nymans (8) bedarff. eyner der nye- 
mantz druff (17). armer (9). 

Indigestio (7. plascia) vndeuwung 
der spise (75). 

Indigest-us, -a (8, 9) hd. nd. vnv- 
dowet (28, 68), -dówet SU -duwet (11, 
132), -towt (6), -deüet (151), -dayt (4), 
. -dauwet, -dewet. vnbed?uet (o — ro? 
22). vnbedorfft (7. : indigere!). vnge- 
dauwet o. on vollen brazeht (8). vnvors 
procht (9). vngeschickt (110, 132). sun- 
der vorganek (8^). 

Indi-gia, -gea (23, 152), -eia, -tia, 
initia (68) (7. prodigia £ signa) hd. 
zeichen (66 &e.) wunder- (3), wonder- 
(4) -werck. 

Indigitare (.vocare 6 plorare, nomi- 
nare) mit die (132), dem (110) vinge 
wijsen, £ tzellen (132), 7 zeigen (110) 
bieten, aischen, ruffen (74). i 

Indignans vnwur-B Z -Diger, vari. 
vnwirb 7 vnwursiger, vnwirsiger (65). 
vnwir-s (V. a. 1618), -sch (Fris.). 

Indignari, -re (4. superbire 3) vnwir-, 
vnwur- (110), vnwer- (13), onwer- (ll, 
132) -digen. Ad. vnwirdig, vnwürdig (4), 
hd.nd. vnwerdi-g, -ch sin. mit vnwirscheit 
bewegt werden (65). hd. zornen, ezirnen 


Indignatio vnwille (4). À 

Indignatus vn-mudig (12), -wir, var. 
-wurf) (65). 

Indigne veint-, vnwirdig-, vbergre- 
lich (74). 

Indignitas vnwürdikeit (6). vnwer- 
dicheit (23). E 

Indignus Ad. vnwür- (6), vnwir-dig. 
vnwerdi-g (5), nd. -ch. 

*Indig-nus, -uus v. -ens. 

Indilate vnvirczogen (19). onv'taget 
11). 
tsdnetug (£. indifferribilis, inex- 
pectabilis) vnuerzogentlieh (75). 

Indirecte krumf) rummer; nit straeks 
dar, sunder durch ein mitte-l, -ls &e. (65). 

Indireptum nit hin vnd her zü zert, 
zerzert (65). , 

Indisciplinatus vnzüchtiger mensch; 
vngezogen (65). 

Indiscretus Ad. nd. vnbe-scheyden, 
7 -hütsam (65) vnvorsunnen (DP) ^ 
Indiseussus vner-faren 2 -forscehet 
65). , 
Buceo vnabtre-glich, var. 
-tlieh (65). 


IND 


Indispositio vngeschicklichkeit (65). 

Indis-, 7 incom- (74) -positus wan- 
ehapen Z eysliek (225). wan-, vnge- 
ehaffen, ayschlieh (74). 

Indissolubilis vnlose- (9, 19), onloze- 
[1), loze- (s?c 8) -lich. 

*Inditi- v. Indici-o, -um. 

Inditus ingegeben (14). 

Indiuiduitas vnteili- (4), vnteylich- 
), vndeilsam- (8) -keit. 

Indiuiduum eyn genant (12), eyn 
i-g. (9), eynig-g. (63), ein selbs vnzer. 
xlts (65) wesen. eyn gantzlich art (12). 
n-teylich (9), -deilieh (8). 

Indiuiduus Ad. nd. vnv'scheyden. 
d. vnteil-, vndeiL, 2d. vndel-sam. vn- 
eulichen (13). 

Indiuisibilis vntailbarlich (76). 

Indoci-bilis, -lis vnge-lernig (9, 65), 
imig (65 var.), -lort (8). 

Indolens an schmerzen (75). 

Indol-es, -ens (5, 21), -is (1, 2, 76, 
00 5. w.), indalis (85) (z. sine dolo; 
ncrementum iuuentutis; signum future 
iiutis dc.) hd. nd. art. arg (21). ars 
I8). Ad. eyn-, 4 ent- (74) -faltigkeit (74), 
altikeit (6), -feldikeit, -feltigkeyt (151), 
eldig (8b, 67, 133, 152), -valdie (100); 
infeltikait (134). ein gebaldig kind (l1). 
ewaltig chind (2). bider-bkent (n oder 
? 13), -keit (74). in- (23), ent- (22) 
roldieheit. auf wachsung der iugend; 
uD-w. der tugent o. zeichen einer kuns- 
kunf-tigen t. (74). z. der kunfftigen 
ing an einem kinde (75). z. o. bilde 
ukunftiger byderwekeit (9). eyn pro- 
hete zuk. ding zu sagen (8). von guter 
atur o. art (110 sZm.). güt art (13). 
ude arte (10). güt geschieklichkeit (65). 
ndolis 7. fiscus per quod emittitur stercus 
16) indolen-cia, -tia 7. progenies (D), 
ngeniositas (Pap.), nom dolor (132 &e.). 

Indomabilis vnezemelieh (19). on- 
emlich (11). 

*Indomitare (7. non frenare) vnben- 
ligen (15). 

*Idomitatio vnbendigkeit (75). 

Indomit-us, 7 -atus (75) hd. vn- 
'eezemet, -zempt (88). ongetemmet (11). 
mge-, vn-bendig (175). 

*Indoreus v. Inturtus. 

.Indotatus vnbegabt (110). 

*Indoxitare &c. v. Intoxicare &c. 

*Indrutiea-ns, -us (136. st. in- 
FTUncans?) ags. uraesgendi (136. ,,sf. 
vraesiende* Leo); ticg-, "rode tolced-, 
eardi-, brottet-ende (7. luxwrians 94V). 

Indubitanter vnczwyfelich (19). an- 
zwyffel (75). 

Inducere/Ad.an-bryngen (9), -brengen 
17); an- (9), in-furen. raten (8). 

Induciare, -ri Ad. md. vristen. hd. 
Ze-vr.; vr. in betediunge; lengern vnd 
verziehen (75). v'sten (8^). Ad. frist, zil 
110), geleyde (T) geben. bestant machen 
(68, 132). 

Indueiarius frist geber (4). 

. Indueiep/.hd.mnd.vrist; verst 7 urede 
99). /id. friste, fryest (8^) ; frist- (75, 110), 
lenger- (75), tag- (110) -ung, 7 geleit 
110); fristung tag, o. gelait (134), o. 
eleyt (69); dage frist (10); fr.-d. (18, 
52) -dag (21), -tag o. geleyde (61 sem-). 





IND 


zil (6). geleyde (19, 132). bestant (68, 
132). gude zuv'sycht (12). 

*Indu-etilis, -tilis (Gf.) -etiles, -scile 
7 -sillae (Gl. m. 4, 184 cf. 183) (?. hilla 
q. 9. €f. Dz. Wtb. 553) scubi- (104, 141), 


Scube- (121, Sum.) -line sZm. Gf. sloebrato | (18 


(Gt. 3, 285. 6, 410). 
Induetiuus ynne leydende (19). 
Induetorium anzigl (V. a. 1618 v. Sm. 
4, 237. »« induere). anzieher (crepida- 
rum, instr. 112). schuhaufzügel (Ki?., Fris.). 
Indueulaà v. Indumentum. 
Induere Ad.an-ziehen, -zehen, -cigen 
(13), -tün, -thun, -thon, -dun, -tüne (67), 
-done (152), legen (76); ayn ziechen 
(133). nd. an-ten, -teen, -trecken (132). 
*Induimen v. Indumentum. 
Induleare(Gl.m.),prs.ich smecche(121). 
Indulgentia Ad. abe-laz (5), -laiBe 
10); abbe la (5^), aplayDB (19), apples 
21); ab-laz (9), -laO, -las (13), -lof5 (8, 
69, 75, 110), -laBung (68, 133), -lasung (61), 
-lassen (152), las der sunden (1), -las 
der sunde (4). af-laes (132), -lat(23). Ad. 
v'gebunge. ad. v'gheuinge. voriebung 
(18). zartunga (pueri Hpt. D, 203., Gf.). 
gundung (65). 


Indulgere Ad. v'geben, -hengen 4 
-zeiehen (88), -lazzen, -laf?en, -lassen, 
-lossen (70), -layBen (133), -laissen (132), 
-Zihen (6), lassen die sehult der tatte, 
var. tate ? zugeben mit gnade vnd gunst 
(25). Ablssseni id) nd. v-gheuen Z -laten. 
vorieben o. abe laDen (18). nach-lassen 
(88), -lossen (110). vmme sust losen £ 
geben (9). vmbsost g. (8). zu-g. (88). 
schonen 7 lihen (17 &c.). anhangen (11). 
noch- 7 ver-hengen (65). fliDig sin (5^). 
fleid ankeren (nAd. anwenden); zarten, 
vbersehen (88). 

*Indultiuus ein vberseher (65). 

Indu-mentum, 7 -eula (74, Br.) 7 
-imen 2 -tum 7 indietula (76) (?. enues- 
titura, 1, amictus) hd. gewande o. klayde 
(74); kleyd(19),cleydunge ; be-el.,-kleyudg 
(sic 69). eleyd- (132), kled- (28) -inghe. 
an eyunge (bb). indument (1). 

Indu-perator, -parator gebieder (8). 
ain kaiser (76). 

Indurare v-harten (19, 110), -harren 
(1105), -harden (132), -herten (8, 9, 4). 
hd.hart machen. hirten 7 vstocken (11). 

Indur-atus, -itas (133) Ad. v^-hertet, 
-hirtet (17), -hart, -herte (67, 152), -hert, 
-herth (66, 151). vorhardet (13, 23). 
gehert (18). v'steent (132). 

Indus (fluuius Pap., mons t no. gentile 
16) hid. nd. eyn indiger. eyner vb den 
marck (18. cf. India). 

Induscile v. Inductilis. 

Indusiamen cleyd (64). 

Indusiare anlegen (64). 

*Industre wiflich Z sorgefeldig (17). 


Industria Ad. nd. wys- szm., hd. wi, 
weif-, klug-, gewoin- (19), behendic- 
(110, 132) -heit. bescheidikait (1). sorg- 
samkeit o. fli. (8). weysheyt 7 sorgsam 
i stetig 4 sorg £ fleys (9). arbeit (8, 9). 
frutscap (99). kunstriehig-, kundig-, 
durchsiehtig-, spitzig vernunffti-keit, 
hantwerek &c. (65). 

*Industri-eus, -us, -s, -osus, -o (76) 
hd. wise, wif, weyse. nd. wijs. behen-d 


(110), -dieh (132), -dlich (68). vruet (99).| 


INE 295 


fliBig (8). fleysig (9). be-sehide (17), 
-sehefftüg (5^). gescheid (1). 

*Indutilis v. Induetilis. 

Indutus Ad. nd. ange-dan, -ton (6), 
-thon Z-legt (76), zogen (5). ane gethon 


Induuie plunder; slangenhaut (74). 
eleyder (8, 9). nuwe (16), newe (72) cl. 
Inebriare droncken maken (11). 

Inebriari vol werden (111). 
*Inebrius nüchtern (19). nuchteren 


Tinedia abbrechung &c. (65). gebrech 
von spyse(110), van spijse (132). arm-ot 
(18, 92), Ad. -üt, -ut, -et (21), üde (19), 
-ode (85b), -od (23), -oede (132), -ude 
(99), -uede (11). heimlieh armut (8, 9). 

Ineffabilis hd. vnuz-, vnuf-spreche- 
lieh, -sprechlich ; vnauD-spr., -sperchlich 
(3); vnsprech-elich, -ig (89). nd. vnspre- 
kelick (23), onutspreckelich (M. vber- 
natur- 4 vnbeweg- 4 vnverser-lich (65 
Mrg.). 

*Ineffarabilis v. Inenarrabilis. 

Ineffieax vnkrefftig (65). 

*Ineffrenate vnbendiglieh (75). 
*Ineffugabile kummerlich zu fliehen 
65). 
cn bit -enerrabilis (1, 133, 
152), -enerabilis (67), -fenarabilis (21), 
-effarabilis (6. 2« ineffabilis) vn-ratlich 
(b, 6), -radelick (283), Ad. -redelich, -red- 
lich, -uDredelich (1, 76), -vBkundlieh (69), 
-auDkundlich, -verkuntlieh (110), -ver- 
zelieh (68), -segelich (8-9). on-vertzellich 
(132), -erdelieh (21). 

*Ineptare (i. infatuare) vngeschickt 
(110), dorecht (68), geck off awysich 
(132) machen. 

Inepte vnsacht (577). vnfuglich (:. 
in-congrue, -eompte 75). 

Inept-ia, -io (1105), -a (68) (4. dis- 
erecio) eyn wrans (12. cf. nd. wrantsk 
nl. wrantmorosus/. wransch aeerbus?). 
Onbequeemu awijsicheit (132). vnbe- 
quemlich wibheit (sic 68). vnge- (110), 
vn- (65) -schicklicheit. 

Ineptire (7. óneptum esse 110 &e.) vn- 
bequemlich machen (11). 

Ineptitudo vnge-fugekeit (8), -limpf- 
keit (9). vnfug (Z7. ineo-positio, -gruitas 
75). onbequemheit (11). 

In-, en- (5b) -eptus Ad. nd. vnbe- 
queme. vnsachte (925). vnfuglich (75). 
hd. vnge-schicket, -limpf E -fuge (8, 
9), -bürlich (65), -treisiertZ slumpig (12). 

Inequalis Ad. vnglich, 7 vngerecht 
(65). nd. ongeliick. 

Inequalitas Ad. vnglichkeit sm. 

Inergia (cf. energumenus; topa- 
zunga (Gt.). 

In-ermis, 7 -ermus, -armis Ad. nd. 
vnge-, onge- (21, 132) -wapent, -wopent 
(4, 132)  -wapnet (110), Ad. -wappent, 
-waffenter (6), -wapet (21, 16, 134), 
-bappet (2), -bapent (1). 

Iners Ad. trege, drege, treyge (3), 
droyek (19). nd. t aoch "y il (93) 
fule (8). fawl (9). Ad. vn-wis, -weis, 
-wife. vnkund-en (69), -ig (134), ch (23). 
lappe, v/g. narr (75). vn-ertig (62), -kunff- 
tig (£. ydeota 1, 75. ff st. ss?). 

Inerter lappischen (75). 


Inertia Ad. drage-, drag- (133), drac- 


296 INF 


(7), draue- (67), trac- (66, 151), trag- 
(110), dra- (18) -keit; trag-, drack- (152) 
-heit, tragkheit (134). nd. tracheit. drog- 
7 füyl- (19), ful- (8), fawl- (9) -heit. vn- 
kunst (75). vnkund-enheit (69, 134), -ig- 
keit (1), hd. -ekeit, nd. -icheit. vnwissen- 
110 &e.) thor- (66, 0), sot- (132) -heit. 
ableg-, ablegig-, lohig-, varr. lahig-, 
lachi-, 7 lassig-keit &ec. (65). 

Inertieus d. treger, trág (134), drege 
sim. traich (132). trach (22). tragich (23). 
vnwissende (110 &c.). 

*Inerudi-tio, -citas (4. émdZssolu- 1 
inexplica-bilis 16) gebewrischeit (9). ge- 
burechtkeit (8). vngelerniek (3, 4). 

Ineruditus vngelerter (65). 

Inestimabilis vn-seheezlieh (8, 9), 
-schatzbar, vnge-schatzt, -acht &c. (65). 

. Ineuitabilis vnvermydelich Z zwing- 
licher (65). 

Ineuitabilitas vnmydelichkeit (65). 

*Ineuum eweliken (23). 

Inexeogitabilis vnerdenck-lieh (8), 
-lichen (9). 

*"Inexercitatio vbe-, vber-, vf-lofii- 
keit (65 varr.). 

Inexeusabilis vn-schuldeclieh (8), 
-entschultlichen (9). 

Inexorabilis vnhorlieh (75). vner- 
bitlicher (65). onbedeliek (147). 

*"Inexorabilitas vnhorlichkeit (75). 

*Inexpeetabilis vnerbeit- 7 vnuerzo- 
gent-lieh (75). 

*Inexpec-, var. inspec-tabiliter vn- 
harlieh (75). 

Inexpeditus (/. distemperatus) vn- 
uertig (75). 

Inexpiabilis onrenlich (11). vnrey- 
liche (19. r undeutlich). 

Inexplebilis vnset- (110), vnersettig- 
(68), onuersade- (132) -lich. nit zu er- 
fullen (110). 

Inexpugnabilis  vnstrit-ber (76), 
-perlieh (8), -eliehen (18). vnuf) stride- 
lhch (1€ szm.) vnv-stritlieh (5 sm.) 
-stritelick (23), -strickelick (22), -fecht- 
lich (12), -fechlieh (13), -wonliehe (19), 
-winlieh (11 szm.) vn uf) sprech strit- 
lich (sze Y). vnanstreitperlich (1). vnaus- 
streitig (2). Ad. vngewin- (9), vnuber- 
wint-lich. 

*Inexpugnare vnauf)streiten (75). 

*Inexterminabilis vnver-triblicher Z 
-derblicher, var. -deblicher (65). 

*Infacitari v. Infatuari. 

Infallibilis vn-betriegelieh (8), -be- 
trugelieh (9), -trugelich £ -ezweiuellig 
(9 Ann.). 

Infamare, -ri (75) hd. nd. beru-, bere- 
(13), nd. bero-chtigen. be-ruchten (75), 
-schemen (4), -schenden (68, 69, 134), 
-lumeten (21), -Ilumeden (18). lumunden 
Z vM. (10) v^lümen (65), -làmuten (6), 
-lumenden (7), lymden (110), -limigen 
(185), -laimigen (2). laster-en (11), -n (19). 
lestern o. vbel reden (67). laster vflegen 
(65). te nimerden maken (99). vn- 7 vervn- 
lainten (759). vnlewtern (1. 2« vnlewnten). 
Schenden (8, 9). vneren Z ere absehny- 
den; a. mit der zungen (75). 

Infame lymüt (6). 

Infam-ia, -ea, infancia (1) be- (5), 
ge- (85, 22) -ruchte. berucht (7). ghe- 
rochte (23). quaet (11), boef (132) gerucht. 





INF 


beserucheze (19). bose lut (12). quade 
njmare (99). bose lumunt (133). bof 1. 
(17), leymu-t (152), -nt (roy leumuth (67). 
boser lu-, leu-, ly-mut, leimat 7 vnere 
(75). bóB ley müt (67), leumut (151). 
boeflloemig (76). belumut (21). v'limunge 
(6). verlu-, verlü-, verly-migung, -mung 
7 erelofji-, erloBig-keit (65 varr.). vnlewn- 
tung (1). boze wort (9). bose w. £ b. 
ding gedichtet (8) gedicht (17). schand 
? onlob (Z diffamia 110). vnwirde (75). 
beschemunge (17, 4). laster (11, 19). 
lesterung (18). vn-recht (17), -lainten 
(159). 

Infamis an-ruchtig (5), -rocehtich (23). 
vnge- (85), on- (21) -ruchtig. anrecthic 
(13). vnrechtig (18. cf. prc. 11). berich- 
tigen (10). die boeD gerucht hait (132). 
berufft 7 vnloblieher (110). vmmer £ on- 
werde (8). vn-mer Z -werd (9). vn-wert 
7 -laintigk (75). beschemiger (4). v-Iumet 
(1), -lumungk (17). bófh lumig (134). 
bof-l. -lymig (68). vnlewntig (1, 3). 
belimen (49). er-, truw-lofer (65). 

*Infamose vnlaint-, varr. vner-lich (75). 

nM. vn-laintig, varr. -erlicher 
(15). 

*Infancia v. Infamia. 

Infand-us -um (94), -am (136), im- 
phandus (76) vn-sprechlich (8, 110), 
redig (9, a/ph.-tedig 75), -dedig (8b), 
-ratig (7543). dat niet tzo sprechen ist 
(132, sim. 68). ags. meinfol (136), maan- 
ful (94). 

Infans Ad. nd. kint. k. das neulich 
geborn ist(15). vnsprechende (19, 65), vn- 
reden (6) kint. onsprekende kijnt (11). 
einer der da nicht gesprechen kan (17). 
vnre-d, var. -dend (64). kindelin (23). 

*"Infantari v. Infatuari. 

Infantia Ad. kintheit, vnsprechigkeit 
65 ). 
i Infantula meghedekin (23). mecht- 
132), met- (5b), medi- (18) -gen. meget- 
67, 152), megt- (7, 68, 110), megd- (70, 
76), meyd- (132), mayd- (1, 66, 151), diern- 
(15), tóchter- (134), dohter- (6), dochter- 
(69) -lin, -lein. diernl (1). meytgin (21). 
medehin (11). 

Infantulus knechtigen (17), ken 
(93 sim.), -gin (21), -gen (5, 132), -lein 
(15). hd. kneb-, knebe-, kint- (76) -lin. 
chindel o. knabel (1). iungling (adj. 64). 

*Infastare (sí. infestare) anfechten 


16 ). 

*Infastigabilis (st. infat.) vntroistlich 
(see 1). 

*Infastus v. Infaustus. 

Infa-, inva- (3, 16) -tigabilis (cf. in- 
fastigabilis, -defessus)  vnv^-trossen 
(110, 134), Ad. -drossen, -drosen (152), 
-trieBlieh (6), -driflich sem., nd. -dretlick. 
onv^-droflich (21), -drossen 7 -moedlich 
(132). Ad. vn-mutlieh (8), -mudlich (9), 
-mude, -miedbar (76). 

*Infatigare mut werden (3). 
*Infatigari müde werden (4). 
*Infatigari v. Infatuari. 

Infatuare torhafft (1), doren (4) 
machen. gecken (11, 16). v'dwasen (11). 
virmayfhin (sic 19). sotteren (99). 

Infa-tuari, -citari (74), -ntari (21. 
»« infans), -tigari (6, 23) Ad. tor-eht, 
-echt, -aeht (76), -ycht (151), dorech-t, 
-tig (17), nd. doraftich (23), o. geck (152), 
vnwise £ krafftlof (65) werden. dorecht 





INF 


machen, Mrg. tun (55). zu dorheit, var. 
thoret, kummen (75). 

Infauorabilis hd. nd. vngunst-ig, 
gen (76), ich, ich, -lick. vngünstick 
(3). ongonstig (21). afgunstich 7 vnge- 
wegen (22b). 

*Infauorabilitas vngunstlichkeit (75). 

Infa-ustus (4. exsors q. v.), -stus 
(8. anders G1. m.), -utus (21) Ad. vnseli-g, 
-eh (5); vn-seylick (3),-gluckselig,-gunstig 
(1, b^ : fauor). onseldig (21). nd. vnsalich. 

Infectio vorgebunge (8, 9. anders Ki.). 

"Infectiuus (v. defectiuus 76) Ad. nd. 
vnbe-vlecket, -lecket (22). beflecki-g (110), 
-eh (132). 

Infectus vorgift (3). v?vnreynt (110). 
venynt 7 v'doruen Z besmyt (132). 

Infeeundus Ld. ytel; vn-fruchtbar, 
-tragede (100), -trechtick (19). nd. idel; 
ondrechtich (11). 

*Infelicitas vnseligkeit (8, 9). 

Infelix Ad. vuseli-g, -ck. 

*Infenarabilis v. Inenarrabilis. 

Infe-nsus, -ssus (69, 134) (7. offen- 
sus, infestus q. v. &c.) erzurnt (68, 110). 
vtzornet (132). 

Inferax vnberhafftig (65). | 

Infercire in-stopfen (110), -stoppen 
(132). ja 

Inferie toten opfer (75, 93). o. der 
t. (15). o. fur die gestorbenen, besinek- 
nul (88). vyDuart ouer die doden (132). 
vfolgung der doten (110). nochuolgung 
des leichs, seelambt, zeelmess &c., ml. 
begrauinge, sielmisse, wtuaert (116). 

Inferior nederre (99). 

Inferius Ad. nd. dar-, der- (5) -vnder, 
-vnde (1), -neder (21;. dair onder (132). 
da vnden (110). nyder ba (125). da niden 
0. du-, var. dau-nden (15). : 

Infernus (aó intus et furnus ?. 
obscurus 16) hd. nd. helle f. heelle (11). 
dat (132), das (110) vnderste. 

Inferre in-tragen 7 -sprechen (17) 
anbrengen (11). schaden zufugen (11), 
zuczihen (9), dun (8). 

Infertum píc. s. ingestop-ft (110) 
-pt (132). geoppert (22). Ad. g., geopfert 
(4), offer- (23) -win. win oppfer (6). 

Inferus nidrist (1). 

"Infessus v. Infensus. 


Infessus vnbekennet (110). besacht 
132). 
| om -iuare Ad. nd. an vechten. 
muhen (17). muwen (8). moyen (11, 132). 
quellen (132). qwelen (110). feyde (125), 
müde (19) maehin. durch achten (Z. per 
sequi V). vnwillen haben o. machen (75). 

Infestatio Ad. an fechtunge. vnwil- 
len (75). 

Infestator an fechter (8, 9). 

*Infestes (aus inuestes) 7. ?mberbest 
non barbati (16). jungeling (9). j. an bart 
(44 sem.). 

*Inf- v. Inu-estigabilis. 

*Infest-iuare v. -are. 

*Infestiuus (sí. infectiuus) vnbe- 
fleckt (4). 

Infestus Ld. nd. vnmil-de, hd. -t. 
gram (110, 132). onreste-, moy-, quel-lich 
(132). gemüyd (19). ghemoyt (11). grof 
b3b). gros (9). vnbarmhertzig (68). 
fraysleich (7. dirus 1). vnwillig vf zorn 


— 


| 


INF 


INF 


INF 291 


(15). ags. flach (94, 136. st. fach; flah an | (6, 65). ane endicheit (23). vnentlich (110). | 7. fastus dc. (15). hochfertig (110). houer- 


arrow Bsw.). 

Infeudatio lyhung (65). 

*Inficem v. Inuieem. 

Infieere hd. vn-, v'vn-reynigen; 
vgeben eum, veneno. hd. nd. vnreynen. 
vvnreyn (6). ontreynighen CE v?- 
gebben (13), -giften (8, 9, 4). nd. v 
gheuen. 

*Inficetia vnhóflichkeit (Ki*. Mrg.). 

*Infici vnreyngen (5). onreynigen (21). 
laukin (8) leuken (9). frist brechin (8, 
9). ags. gime- (136), gimae- (94) -ngdae. 

*Infieia v'brecken (81). 

Infieiari (»« infiteri) lawgen (1). 
leueken (75). v-leukenen (8^), -leugnen 
110). legen (5, 21, 23). vn- (23), vnge- 
5, 6, 18) -truwen, -trwe (18). angedru- 
wen (21). dage brechen (7) rechten (? ?) 
schult v/leuken (7) v'saehen (17, 18) 
v'saken (132). eins warlichen dings low- 
ken; ver-maligen, -geben &oc. (74). 

Inficiatio leukenunge (8). v^-l. rech- 
ter schult (17). lewkunge (9). 

Infieiator eyn leu- (8, 17), low- (9) 
-kener. 

*Infieie (7. treue quando refutantur 
dc. 16) friede- broch (17), -brechunge 
19). vredebreckinge (11). frides bruch 
9. fredis buch (szc 8). SUC E 
V'sakinghe (132). Marg. zu 3: 

Exequie peygrifft sunt excubie tibi 


laychen 
TTreuge sunt fride sunt inficie fride- 
preche. 
*Infidea v. Infidia. 
Infid-elis, 7 -us Ad. vnge-truwe, 


Arewe, -trew, -treuwe, -druwe, -leubig 
(9). vn-truw £ -glebig (76), ^d. -gleubig, 
nd. -truwe. ontrouwe (11). 

Infid-elitas, -ucia vnge-traweyd (19), 
creuheit (110), -truwheit (68), -trulich- 
keit (8), -lewbigkeit (9). on-truheit (11), 
-getrouheit (132). vnglaube (19, 65). 

In-fidia, -fidea, -uidea (18) vnge- 
hd. -laube, nd. -loue, -laubig (18), -treu- 
heit (4). Ad. vn-glób (6), -glaub. 

*Infidia per v (cf. inuidia) haf) (6). 

*Infiducia v. Infidelitas. 

*Infiduciare (anders Gl. m.) v. De- 
blaterare. 

*Infidus (2c inuidus) hefiig (5b). 7. q 
£5 ^ 7 hessig (66 &c., 110 &e.), hássig 
134). 

Infidus, inuidus (76) (2. infidelis) Ad. 
vnge-laubig (1), -truwe sem. 

Infigere Ad. nd. in stecken. Ad. ynd 
stechen (152) ; in-, ein-st., -heften, -vesten. 
hd. in-steken , -sticken (11). ynne- (19), 
in- (18) -stycken. an-neglen (6), -hefften 
| -cleiben (75). 

Infilare einfednen (75). 


Infimare nyddern (19). v/'nedern (11). ( 


dat onderste (132), der vnderst (68) 
machen. 
Infimas die onderste (132), vnderste 

(110), vndersten e 

 Infime aller niderst (99). 
Infimus der (5), die (11) nederste. 
der 7 aller niderst (65). 

."Infingere (-- infigere; anders Gl.m.) 
dn stechen (9). 

i itas (7. 
endekeit, vnendigkeit (15), vnentlicheit 
DizrvsBACH GLOSSARIUM, 


| 














infinitus 68) Ad. an|( 


sonder eyndich (132). Ad. grundelosekeit ; 
vn-gr. -grundelofkeit. gronde- (13), 
grund- (49) -lof). 

*Infinities mangfeldiglich on zale (65). 

Infinitiuus sonder eeynde 7 onv^ 
genelieh (11). 

Infinitus, -um Ad. an, ayn (133), on, 
vn (67), nd. ane, sonder (132) ende. 
unennig (49. sé. unendig; ,unnenbar* 
Sic Mone). vnendelich (b^). Ad. vn-, on- 
(110) -geendet; vngeyndet (13), endeloi 
(10) grundelof an zal (1). mie (sic?) 
zukonftig (-um adv. 5b). 

*Infinna (cf. lisinna) lesestoch (Sum. 
cf. Gf. 2, 250. 6, 630). 
*Infirmada v. Infirmaria. 

Infirmare Ad. nd. krencken (55,9, 99), 
kranck werden. kreencken (11) kranch 
sin (18). krankh sein (1). Ad. siechen, 
sewchen (9). onuast (132), vnvest (110), 
starck (3, 4) machen. 

Infirmari Ad. nd. krancken. krenchin 
(8). krencken (3). Ad. krang, kranck, 
Siech werden, sein (110), machen (4). 
Ssiechen (66, 75). sichin (8, 9). 

Infirma-ria, -rium, -re (152) -da (1). 
Ad. siechen-, siehen-, siech-, nd. zeken- 
hus sim. der sychen huys (132, sim. 68). 
syech-huy 5 (19), -huse (152). sichen husch 
(10). siech-auDe (74), -uf) 2 infirmary (76). 
kranck-, siech-hufb, -stuben (75). 

*Infirmarius siechmeister (74). 
*Infirmator (st. inform.) an wyser (5^). 

Infirmitas krancheyd (19). krankeit 

(b^, 17). siechtung (75). krafttlosikeit (65). 
*Infirmitus (cf. infrunitus) vnschamig 


fan 
— 


Infirmus hd. nd. kranck. kr. vnd 
onmachtig der krefft halben (75). Ad. 
kranehk (18) krang (b^, 17, 133, 152), 
syech, nit star-ck, -g (152). 

Infisecare in der heren off der ge- 
meynen budel doen (7) vp der h. tafel 
legghen (132). gut in ein gemeinschatz 
legen o. in den schatz der herren 4. 


Jüscum. mittere (110). in gemeinen seckel 


legen (68). 

In- 7 dif-fiteor Ad. ich bekenne (5), 
an-b. (21), v'sage (X), v/'sach (18). md. 
ick v'sake. 

Infixus angeneilt (17). 

*Infixus v. Innixus. 

Inflammare (2. inflare 66) hiczen 
(19). er-h. (£. incendere 110). heezen £ 
onístechen (132). heyten (12). Ad. ent- 
flemmen (55), -zunden. enzinden (6). 

Inflammatio anzundunge (75). 

Inflammator anzunder (15). 

Inflare (4 tum-are, -ere 75) Ad. nd. 
in-, hd. ein-, vff-blasen szm. aus plasen 
1) yn blaysen (133). hd. swellen. nd. 
sweellen (11). in-pusten Z -wegen (23). 
pfle-, varr. ple-gen, plaen (15). 

Inflari zür-blofen 7 -sehwellen &c. 
65). 
nice (£. tumatio) ple-gung, var. 
-ung (15). 

Inflatus Ad. vff, in-, ein- «d. vp- 
geblasen. Ad. in-geblosen (6), -geplasen; 
ein geplassen (66, 151); auff geplafen 
1). blas (225). uff blauunge (19). plegt, 
pleut, plat, plaet, hochfartig vnd vppig 


dieh (132). geswollen (8b). 

Inflectere ynne beugen (19). in bo- 
gen (11). 

*Inflect-, inflex-ibilis vnbeu- (19), 
onbo- (11) -gelich. stif nit bogelee (99). 

"Infiigere (2. destruere £ déürumpere 
76) Ad. nd. pinigen; p. mit worten (19, 
110), mit woerden (11) 7 straffen (110). 
mit worden slaen (132). kestigen (76). 
infl. 2. énferre, darauf, aber untersc 
introfligere pi-, pei-nigen (Voce. ex quo). 

Influentia in-ülyebung (19, 65), -vlie- 
tinge (11), -fluf) (65). 

Influere Ad. in-, eyn-flieBen sem. in- 
vleyssen (132), -giefen (65), nd. -vlieten, 
-vleten. 

Infodere /Ad. in-, ein-, zu- (8b) 
-graben. 2d. ingrauen. 

Infola &e. v. Infula &c. 


Informare Ad. nd. leren. hd. wisen 
(8) vnder-, hd. nd. an-w., hd. -weisen. 
lern (19). berichten (75). 

*Informatiuus lerig (66, 67, 70). ler- 

yik (19). gelernig (69, 134). vnderwys-ig 
(110, 132), -er (68). 

Informis Ad. nd. vngestalt. myfó- 
maecht (132). mifómacht (110). grulich 
8). heBelich (19 &c.). heslick (9). letlee 
tio leellik (11). 

Informatis eislecheit (99). 
*Informitatus (cf. sq.)vnglucklich (18). 
*Infortu-itum v. -nium. 
*Infortunatus hd. vngluck-sam, -ig, 

-selig, -lich (1), -haft (8), -hafftiger (65). 
vn-glugsam (133, 152), -gelucksam (4). 
on-geluckich (11, 132), -glucket (21). 
vnluckich (23). 

Infortu-nium, -itum (65 var.) hd. 
vngelu-eke (5b), -chk (1); vngluck-e, 
-liehkeit (65). ongeluek (11). 

Infra hd. nd. vnde-r, -ne (8), -n (9). 
vnter (66, 70, 151). onder (132). darvu- 
der (sie 76). bynnen (132). bennen (99). 
nyde-cr (4), -n (9, 125) den heusern z. 
domos (125). er des 1nondes (i. mensem 
125). neder (21 &e.). abher (15). 

*Infraseribere ynneseezen £ vnder- 

schrieben (11). 

*Infremis v. Infrenis. 

*Infre-mitus, -nistus v. Infrunitus. 
Infrenare zeymen, vffz. (65). 
Infrenatus ein gezeymter (65). 
Infre-nis, -nus, -mis (649) vnzemlich 

(64). vngeezeumet (19). ongheteemt (11) 
vnstraff-lich, -ber (88). 

Infriare ynbrocken (125). 

*Infridat v. sq. 

Infrigidare ent-fresen (5), -friesen 
(74 &c.), -£riessen (67, 152), -fryefen (151), 
-friBDen (91), -frieren (1, 68, 134), md. 
-vresen. frieen (17). er-fryesen (18), 
-frieren (6, 76), -froren (74). gefrisen 
(110). bevriesen (132). kalt machen (74), 
werden (17). infri-gidat, -dat (94) ags. 
caelith (94, 136). 

Infringere v'terben, brechen (8, 9). 
Ad. zu-br. breken (11). v'driben (17). 

Infrun-, infron- (65, 76, 141, Gl. m.), 
infru- 4 »« infrem- (76), infirm- (q. v.) 
-itus, infrenistus (6) (vé. sine frumine 
7. sapore 110 &e.) hd. vn-zuchtig, -zoch- 
tig, -züchtig (151), -ziehtig (67), -ezatich 

38 


298 ING 


(a oder ei 13), -schemig, -schámig (134), 
-schemiek (19), -schemlich, -seamaler 
(141), -v'nunfftig 7 -gleubig (17), -weyse 
4 -gerbet (9), -gegerbit (8), -bescheyden, 
-fursichtig (110). »d vntuchtich; on- 
schemel (11, 132), -versuchtich (132). 
dulle (17). vormodirt (9). der kein stirn 
Z scham hat £ stirnloDer (65), cf. infront- 
atus (Gl. m.)), -uosus (16) ?. émpudi?cus. 
afronemoe grece Znde infrunitus (7. 
infrenatus) vnschamelieher (Sum). $ca- 
melóser (127. cf. Gf. 6, 494). 

Infu-eatus (7. sine fuco 110), -tatus 
(é. purus 16), -Scatus (?. sine fusco 66 
&c., 132) sonder vleck (122). on flecken 
(110). vnbefleckt (68). 

*Infu- v. Infun-dibulum. 

Infula, infola, imphula (75) Ad. nd. 
ynfel. Ad. infle pn ifel, yffel (133), im- 
fel (15); eyn bischoffs-, pisoff- (3), bi- 
schoff- (68) -hut, -hoet (132), -krone (19). 
biseops huet (11). 

Infu-, info- (76)-latus ge-infelt (75), 
-eroent (11). 

Infumatus digen (113). 

Infumibulum rauch-loch (116), -fang 
(91). kem-mat (91), -met (88), -et (Das.). 
kamin &e. (116). schlaedt (111). 

Infundere in-gysfin (19 sZm.), -gieten 
(11). 

t dbun s -dibulum, -sorium, 
-strium (75) (cf. deuorantia) Ad. nd. tre-, 
hd. tri-, -trye-, tró- (112), tra-, dre-, 
drye- (19) -ehter. gósser (112). anagiez 
(infund. M eq T inghietere(108). 
oes-scotele (108), -vat (11, 108. 7. suffuso- 
rium provase?n quo estoleum). ol-krug £ 
-vas (fusorium, in-f., -fustrium 75). oley 
faf in zu gieBen (8). ol vas eyn zu 
giessen (9). schufe (100). stürtze 2 gosse 
(infund. Agr.) 

*Infurie (7. amime infernales) helli- 
Sche sele (75). 

Infurnibulum protschüssel(91).schis- 
sel (88). brotschussel o. schauffel, mJ. 
pale, brootschuppe (7. pala 116). 
e berayter o. geuertiger 
74). 

Infusare andreen, aufwinden (64). 

*Infuseatus v. Infucatus. 

"Infustrium é&oc. v. Infundibulum. 
Oliagimen. 

Infusus Ad. in gegossen; mit oley 
(17), ol (9) begossen. 

*"Infutatus v. Infucatus. 

Ingem-ere, -iscere, 7 -uere (67, 133, 
152) Ad. sufftzen; er- (9), ver- (8) -s.; 
ersüfftzen (6 sim.), seuftzen (66, 134), 
Sifftzen (67). zuchten (11, 133). ingemis- 
cere gar sere Z. (11), erseufezen (76). 
sufftzen (5). Ad. sere s., gar s. (1). zere 
Sifezen (13). seuften 7 ent-s., ersáwften 
(1, 3). weinen (17). wenen 7 carmen (99). 

Ingeminare v'anderweyden (8, 9). 
zwyfaltigen (65). 

"Ingemuere v. Ingemere. 

*"Ingemus v. Ingenuus. 

Ingenieula-ns, -ris (66 &c., 76)! iu- 
[ROC (alph. ing- *6) knyende 

Ingenieulari knyen (17). 

*Ingenieula-ris v. -ns. 

Ingeniositas sinrichkeit (18). 


Ingeniosus (cf. dieibilis) Ad. sin-, | 











ING 


sinnen-, sinde- (21) rich; sinn-reich, -ig. 
nd. sinne-, sinnen-crik, -riek; zinnich. 
synlieh (110, 132). vernynftig (64). 

Ingenitus vn- (3, 19), an- (65) -ge- 
born. 

. Ingenium (cf. genium) Ad. nd. seyn, 
sin. Ad. sinne. sinde (10) synd (21). 
sind (49). sen (99). snelle 1 sin begriffen 
(8). v-nunfft (1), -stant (132), -stand (s8, 
110), -Sstantnub (68). inbildunge (9). natur, 
art, angeberd (88). ein funt, sinrich-, 
vor. sinrichig-, kündi-, behendi-keit (65). 

Ingens Ad. groz, groD, groy, gros. 
groes (132). nd. grot, groet. 

Ingentia Ad. grol-, groif-, nd. grot- 
heit, nd. -icheit, -keit. grossi (76). 

Ingenuitas edel- Ad. -keit, nd. -cheit 
(23), -heit von geschlecht (110), -heit 
van geslechte (132). adelheit (134). guts 
geslechts (15). adel frij geborn (11). 

Inge-nuus, -nus (133), -mus (l1), 
-nuosus Ad. nd. edel. yddel (19). Ad. 
edel-, fri-, wol-geborn szm. 

d EE (7« ingenitus) ongebaren 
(11). 
Ingerere in-dragen (18), -dregen (11), 
-tragen, -geben, -sencken (65). ynne 
fallen (19). ynhen-, var. einhin-essen 
(64). ingerit isset (42). 

*Inglimies v. Ingluuies. 

Inglori-osus, -us, 4 -s (76) Ad. md. 
sunder, Ad. an, vn ere. Ad. vner-sam, 
-ich (110) gar erleh (17). erlos (65). 
sunder h're (sc 85). onsehemel (11). 

*Inglu-cies, -mes o. -uies. 

*Ingluniosus v. Ingluuiosus. 

*Inglu-tire, -cire 7 -uire (19), -uiare 
(11) (2a. inghiottire &e.) vslinden (11, 
19). vor slinge den (5^). 

Inglu-uies 7 -via (147), -mes (? 18), 
-cies (74), vngluuies (5^), inglimies (76) 
(7. voraczt-as, -es € sordes 76) slunt (1). 
v'slyndinghe (132) v- rie in sich 
(65) sehlindung, £ schluckung (65). jn 
slindung (5^). Ad. frafe- (13), freDe-, 
fressig- (68), vrosig- (9) -keit. vrossunge 
(9). vraeB- (132), fraD- (8b), fref- (110) 
heit. frasse o. fresserel (74). fraBe (10). 
frayD (19). vraet (11). vraitscap, sluyck- 
ery (147). freDig (D &e.). vretich (29, 23). 
grisick (18). grul- (69), guls- (147) -icheit. 
gteulichait (134). kropff, m4. krop (116). 

Inglu-uiosus, -niosus (64€) fressig 
(64, 110). vresich Z v?slyndich (132). ver- 
schlindig (110). vratieh (11). 

*[ngnarus v. Ignarus. 

*Ingorgacio v. Ingurgitatio. 

Ingranare myt coern vervullen, c. 
ingaderen (147). 

Ingrate sunder danck (110 szm.). 

*Ingraticus vnainigkait (76). 

Ingratitudo (est actus magnati et de 
beneficys ingratis dc. 16) vndanck-sam- 
chait (1), Ad. -samkeit, -barkeit (110), 
-berkeit, -ekeit (5), nd. -ieheyt, -heit. 
danckberkeit (sc 18). vndang-samkeit 
(152), -berkeit (133), -nemikeit (17). vn- 
genemikeit (8, 9). 

Ingratus vndanck-, 4 vntanek- (75) 
hd. -bar, -ber, -per (75), -iek (5), md. 
-sam, -ieh. vndang-en (13), -nem (17). 
an dangkeit (21). vn-geneme (8, 9), -genám 
(1, 2, 3), -angenem (65), -neme (22b), 
-bequeme (19). onbequeem (11). 








ING 


Ingrauare hd. beswern. 

Ingrauescere beschweren (75). 

Ingred-i, -ere ynne gain (19). in- 
gaen (11, 132), -geen (110), -gon v hd. 
ein-geen, -gane (152). 

Ingressus ynne- (19), in- (11) -ganck. 

Ingrossare hd. groz, groD sim., grob 
(0), grab (21) schriben szm., absehriben 
(110). gros (9), groD £7 züm gróbsten 
(65), grob (65, 110) machen. nd. grot 
(23), grof (22) scriuen. schrijuen int 
lanckste (132), reyn uyt eynen ontwarp 
(147). groDin (8). 


Ingruere Ad. nd. in-, hd. ein-vallen, - 


pr. malum. in-gen (17), -geen (1). tlieBen 
(11). aentasten (132). neyden 2 anvechten 
7 besweren (8). i 

*Ingruus Ad. nd. vn-bequeme, -genem 
(6), -eben (7). incongruus (q. cf.) vnbe- 


quem sZm.; alph. ingruus vnzyrmlich. 
(110); onbe-quem a/ph. inc.,-queym alph. ' 


ingr. (132). 

*Ingua v. Gingiua. 

Ingue-, ingui- v. Ingw-. 

Ingurgitare slinden (1). Ad. im. 
v^- (11, 19) -sl. Ad. ein-, in-schlinden. in- 
-slingen (6, 133), -sluken (22). Ad. in- 
(4, 21), ein-, vor- (4) -sehlingen. slenden 
(13). 1n sich gurgeln £ schlucken, var. 
schlurken (65). versnellen (sc 106). swel- 
len (9). swelgen (13 &e.). 

Ingurgitatio, ingorgacio swelg- (11), 
swell- (9), swel- (8) -unge. à 

Ing-uen, -wen, -ues (131), -uis 4 
-uies (Gf.), ig-ven, -wen, -men (1, 15b), 
-neum (74), inwen (5^) druos (Gt.). hege- 
(b, 8), hab- 7 heg- (75), heide- 4 heit- 
(11), hei- (66, 151), hay- (74), heu- (6; 
133) her- (70) -druB. heudrusse (152). 
hardrüz (2). heytrü-se £ -& (3). haidrus 
(1). hage- (12), hey- (4) -druse. heyde 
trusse (18). macht 7 heydrui (19). heuwe- 
(10), haghe- (23), heghe- (11, 109) -drose; 
-dros (23). eyn heyt dro (21). hage 
trüs (6). hey drosf (55). hegodrüise (131). 
he-, verb. in ha-driDe, Mrg. 7 droesen die 
zuo dé greyn pisent (13). mácht (2) 
das, dat gemechte (110, 132 &e.). die lies 
(107, 132). pl. liesche (107). leesche (109). 
ags. lesca £ hregresi (136€). (cf. Goth. 
Wtb. 2, 125 sq.). gelencke zwischen bauch 
vnd knije (9). Prov.: quid venus ebria 
curat inguinis et capitis que sunt discri 
mina, nescii tusschen hoefft vnd dem 
eers weys droncken venus gheyn onder- 


scheit (132). zwischen dem haupt vnd | 


dem ars weif truncken venus kein vu: 
derscheid (110). 
*Ingwenaria v. Ingwinaria. 
*Ingwesceere v. Impinguescere. 
*Ingwina v. Gingiua. i 
Inguina-ria,-lis stern-,weger-,brueh- 


scharten-kraut; braekendistel&c.Zerym- | 
gium (143) -ria 7. potentilla &e. gen- ; 
serich, grensing, n£. siluer cruyt, blick | 


(116). 


igwi-naria druf-suchte (8, 74), -$ 


Qu. druze seuche (9). drusse (18). zeichen ] 


er pestilentz; druB bei dem gemecht, 
vlg. plae (75). igwein (6. /atezn.?). — 

*Inguinarium ein gewerblin der gli- 
der bz pestilentia se ostendit (65). 


*Inguinarius fynnig (12). van dé ge- | 


mecht (11). 


Ingwinari-a, 7 -8 (75), ingwe- e 1 














INI 


Inh-, in-abilis vnbequem-e (9), -elich 
(8). vntug-, var. vntog-lich (65). 

Inhabitabilis Ad. nd. in-, hd. vn- 
wonelich. vnwónlich (6). vnwonhafftig 
(no). onbe- (132), Ad. in-, ein- (134) -won- 


ch. 

Inhabitare Ad. nd. in-, Ad. ein-, be- 
(68) -wonen. bewoenen (132). 

Inhered-are 7 -itare zu erb machen 
(110). in ein erb ingon (68). in-eruen 7 
-goeden (132). 

Inherentia anbanginge (11). 

Inherere Ad. nd. an-, hd. zu-hangen. 

In-hyare, -hio, -io, -eheo (7) ich 
stan (b, 7), stene (21), ste (17) 7 beyden. 
Stehen 7 beyten (4). Ad. begern. beijstan 
(16). ik sta 4 beyde (22), bede (23). 
Strecken innerlieh (65). 

Inhibere Ad. nd. v!bieden sm. 

*Inhicie v. Inicie. 

Inhonestas schamloflig-, var. schand- 
lóBi-, lichtferti-, bübsch-keit (65). 

Inhonorabilis erlos (22b). 

Inhonorare Ad. nd. vn-, ent- (110), 
ont- (132) -eren. 

Inhorrere eysen (99). 

Inhumanitas wreetheit (11). vn- (75), 
on- (11) -menscheit. 

Inhumanus /d.vnmen-scehlich, -tsche- 
lieh (19), -tülich (7), -slich (4) nd. vn- 
mins-click, -lick ; onmeenschele (11). 

Inhumare begraben (21). nieht Ad. 
b., nd. begrauen, begaben (is, 76). niet 

grauen (132). 

|J Inhumatus Ad. nd. vnbe-, onbe- (?1, 
132), vnge- (85) Ad. -graben, -gaben (18), 
nd. -grauen. 

Inibi (7. ibi 66 &c.) da (110). an dem 
end o. stat (75). 

*Inieere ynne werffen (19) in war- 
pen (11). 

*Ini-, inhi- (4) -cie, 7 -cia (74), -tia- 
rium (Gi m.) (7. funzculi molles dc., 
Spargana; cf. linicia. crepundia.) ein 
windelbant (3, 4). wickelschnur (1). wie- 
OSEE (-eie); wagsnur, schulrut (74). 

endel 7 selben (13). selbe ende (10). 

Inigere waydnen als das vyhe (174). 

Inimieare, -ri 2$ Drucken als act. 
pass. untersch.) vigent (6, 22), viant (22, 
182) fiunt (frunt? 5^), fient (67, 133), 
hd. fint, find, feynt, veind (134) Ad. sin, 
Seyn, werden, nd. syn, zin, wesen (132). 
feient seine (152). fyenden (19). veden (11). 

Inimicitia Ad. vigint- (Anz. 8, 101), 
fint -schafft sim. nd. vigent-, viant-schop. 

Inimieus vigent (6, 22). viant (11, 
29, 132). v.lie adj. (11). feyent (152). 
vient (99). fyent (67, 133). f-lich adj. 
(19). Ad. fint, find, feynt, feynd. 

*Inio v. Inhyare. 

*Iipe-rum, -tus v. Juniperus. 

Inique felleke (99). 

Iniquitas hd. bof-, bois- (19), boes- 
(11) -heit. hd. vngerechtikeit. vbil dath 
(55). fellecheit (99). vnglycheit (65, 110 : 
aequus) im vrteil (63). 

, Iniquus Ld. nd. bose. hd. bosse (152), 
bóse (6), bese (13), boe (76), bof ; vn- 
gerecht, -recht (17), -rechtfertig (68). 
onrechtuerdich E fel (92). vnglicher, 
der es nit glich heít mit anderen (65). 

Inire vbereyn-kommen (8, 17), -ku- 

men (9). in gen (17). 














INN 


*Initia v. Indigia. 
H putans begynlieh (11, 19). erste 
($, 9). 

Initiare, -ri Ad. nd. begynnen, an-b. 
be uien (i? 18). Ad. an-fahen (110), -vo- 
hen (6), -heben. heylger (séc 19). offern 
(8). offen 7 entgenczen £ entkimen (9). 

Initiarium v. Inicie. 

Initiatus geoppfert 7 ergenczet (9). 
geoppert on kunnen (8). 

Initium nd. begyn. Ad. md. an-b. 
begyn-ne (19), -nesse (9), -sel (132). ane- 
vang (6). Ad. an-fang, -fanck, -hebung 
(0), -haup (8). 

Initus gegaen (11). ynne gegayn (19). 

*Iniugus (-ges pé. Ki.; ?. 6os indomi- 
ius 4, 16) ein farre (4). vngebendiger 


ochs (175). vngezampte-, vntziechtper- | 7, 


stier (74). 

Iniungere auffsetzen die pen o. buf 
der tat halben (Z. imponere 75). seczen 
Me in fugen (18). seetten (11). vugen 
(23). 


*Iniur-ari, -giari v. -iari. 

Iniur-ia, 4 -iamen (76), -gia (19), in 
jura (b^) Ad.mnd. vnrecht. on recht (134). 
vnrech (13). haif (18). 

Iniur-iari, -giari (19), -ari (Db, 76) 
hd. nd. vurecht don, Ad. dun, thon sem. 
vnrechtun (76)- on- (11), veron- (132), 
hd. v?vn-rechten. schelten (110). 

lniurius(Z.tortuosus 66 &c.)vnrechter 
(110). onrechtich (132). 

*Inl- v. Ill-. 
*Inlubies v. Illuuies. 
*Inmenere v. Imminere. 

In-, im- (stes alph. in-) -mergere 
hd. vnder-sencken, -sincken, -duchen(18), 
-tauchgen (3). in sencken (7). vnder dat 
water icon 7 senken (23). ein-dawen, 
-dauwen, -tauhen, -tuncken; in-tauchen, 
-teuffen (95 varr.). 

*Innare v. Innuere. 

Innasci vff dryngen (19). anbrengen 
(nach inmittere anbrenhen 11). 

Innatum vn- (8), an- (9) -geborn. 

Innectere zu samyn bindin (8, 9). 

Inniti an-halten (110), -lenen, var. 
-leinen (65), -ligen, -steuren, sich anlei- 
nen (88). aengehalden (132). erbeiden 
(17). zu hengin (8, 9). ley-fen (8) -nen 
(uen? 9). 

Innixus, infixus (18) Ad. ange-lent 
(12), -lend (13), -neyget (9), -hangen, 
-henckt,-henget.vnder-stüzzet(95),-stizzet 
(76), -gesturt (Y). geerbeit (17, 18). Ad. 
in- (5), vn-gearbeyt sim. ynghearbeydet 
(93). mwynnig erbet (21). 

Inno-eens, -ecuus, xius, -x (64) d. 
nd. vnsehuldi-g, -ch. vn-schultig (85), 
-sehyldich (13). onnosel (132, 147). inno- 
euus, -xius schedelieh (8). vn-sch. (19, 
64). on-sch. (11), 

Innocenter  vnscehuld-iglieh (68), 
-liehen (110). onnoselich (132). 

Innocentia vnschult (3), -d (9), 
-dekeit (8). 

Innocue nit derleken (99). | 

Innoeuus v. Innocens. 

*Innomellum v. Incomelum. 

Innormis an ein ordenunge (75). 
gros (9). 

Inno- (a/ph. ino-) -tescere, -tere 
(é. ad notittam. peruenire) hd, offen-, nd. 








INO 299 


open-barn sZm. offenbar machen (76). Ad. 
kunt (1, 4), erkant werden. tonen (99). 

*Innottius (aus inno-etius sí. -xius) 
vnsehedelich (6). 

Innouare v/-nuhen (17), -nuwen (19), 
-nigen (23), -nyen (11, 13, 132). Ad. er- 
nuweren, -neuern (134), -newen, -nuwen. 

Innouatio ernuwerung (68, 110). 
v'nuynge (132). 

*Innox v. Innocens. 

Innox-ius, -us (v. inmunis, insons 
1l. cf. innocens) Ad. vnschuldig (1 &e. 
cf. innocens). vnsched-, var. vnderschyd- 
licher, 4 vnverbunden 2pses peccatis (65). 
nit derende (99). 

Innuba (;.innupta) ein die kein man 
hat (110). ane man (13). wip an man (93). 
d. vnge-mant, -truwet (19), 7 -mynnet 
(9). ongetrout (132). vnvirandert (8. wett. 
vnveránert). vnver-mahelte, var. -mehelte 
(64). vnhiwelee (99). junffrauwe 7 bade. 
müder (19). ionefrow 7 heuelmoder(11). 


Innuere, innare (7, 8) Ad. nd. wisen. 
hd. be-w., innern w. (Y). ezeygen (21). 
Zeichen (68). be-tzechenen (132), -teyk- 
enen (11). wineken (9 &e.). weinken (99). 
hd. sliBen (49), in-sl.; verwilligen (64). 

*Innula (herba, aus inula7-humula?) 
hopp (19). 

*Innule v. Enula. 

"Innulor (aus inula?) ags. eolone 
(943. 4. q. eolene, elone wild marjorum 
Bosw.). 

*Innumer-us, -abilis 7d. nd. ane, an, 
hd. on, vn hd. zal, zale, zail, nd. tal. 
an ezalle (152). Ad. vnezelich. vnzali-ch 
(134), -g (151). ontzellich 7 sonder getzaell 
(132). vzelberlich (sc 68). anzellieh (8). 

Innupta (7.innuba q.v.) vn-vortrewet 
(4), -gehiwet (99), -angeriert a vro (68), 
-vermehelet (110). ongetruwet (132). 

Innuptus ongetruwet (11). 

Inobediens sulf- 7 mod-weldich de 

NM OAM vngehorsami (Anz. 8, 
101). 

Inoffieiosus an ein ampt (75). 

*Inola v. Enula. 

Inolere hd. ge-, ent-, (8, 9), nd. be- 
wonen. ge-won (18), -won sin (110 &c.). 
plegen (132). wahssen (6). waschen (8). 
wassen (23). tzo-w. (132). auf komen (9 
Sim.). be-kommen £ -cliuen (125). 

Inolitus gewont (9). vn-g. (8). 

Inomel v. Incomelum. 

Inopia arm- Ad. -ut, -üd (19), -at 
(11), -et (18), nd. -ot, -oede (132). 

*Inopi-mum, -um (74) (sf. -num) ags. 
unaseddae (94, 136). vrberlieh (Z. exin- 
obrupto, -prouiso 74). 

Mn vnbe-deneken Z -trachten 
75). 

Inopin-atus, -us vnge-went (6), md. 
-wonet, Ad.-achtet, -acht (18, 4), -meint 
? -dacht (65). Ad. vnv?-wanet (85), -bannit 
(se 8, 9), -suchtet i, -sehen. onuer- 
syen (132). vnzuv/sicht (7). unwanegteg 
(99). vnbetracht (75). 

*Inoportunitatibus (inopt.) in notur- 
fickeit (9). 

*Inoportunus vn- (19), on- (11) -ste- 
dieh, 7 vnge- (19), on- (11) -horich. 

Inops Ad. nd. axm. hd. durftig. arm 
der gantz nit hat(ss) armer der nichts 
clegt o. n. hat (75). 


38 * 


300 INS 


Inpaete ags. aslegenrae (136), an- 
slegaengrae (94). 

*Inpennias v. Impinnis. 

*Impetiare v. Impetrare. 

*Inplanus vneben (75). 

*Inplubium v. Impluuium. 

*Inposilenon v. Petroselinum. 
*In posterem v. Impostor. 

In presenti-a 7 -arum, -ar (76) in 
gnaden (75) impresentiarum aldo, 
ytzunt (74). 

*Inprumare v. Imbrumare. 

Inquantum nae dem (19). als-wyte, 
-ferr (65). 

Inquies hd. nd. vn-rowe, hd. -rüwe, 
-ruwe, -rwe, -rw, -ruo (76), crue, -ruw, 
-ru. on-rast (132), -roste (11). 

Inquietare Ad. vnruwen. ad. vnro- 
wen. vnro-e (18 &e.)), -ge (5), -we (23) 
don, doyn (5). ruwe nemen (8). vnrus- 
ten (19). onrosten (11). hd. vnrü (4), 
vnruwig, vngeru-wig (69), -big (66, 70, 
151), onrustich (132). mued (110) machen. 
vnruo ton (Z) m. (76). muen Z erstoren 
(9). hd. v'storn. molen (132). overlopen 
(99v). 

Inquietas Ad. vn-rwe (134), -rug (69) ; 
vnruwig- (68), vngerwe-keit. 

Inquietatio over-last? -vallingh (22v). 
vnruwesamigkeit (75). 

Inquiete vnruwe- (68, 110), onrest- 
(132) -lich. 

Inquietudo vnruwe (7. inquies 110). 
ongeresticheit (132). 

Inquietus Ad. vnru-welich (8), -wig, 
—saim mülich (9). vnge-rwe (66, 70, 151), 
-ruwet n -ruet (133, 152), -rugig (69). 
ongerest (132). 

Inquilinus Ad. yn-, ynne- (19) -kom- 
meling. in-gome (BM. 554), -lánder (74). 
einsef) (64€). hindersezze (95). fremd o. 
zukommen (110), landes- (6), lant- (23) 
man. fremdt (68) vrempt van buten 
(132). eyn. fremmer (21). ellend-en Z -ig 
(81). knecht (85). knegt (99). chuchen- 
chneht (Sum.). hd. hus-man (93), -wirt (8), 
-genoze (13), -genoD, -genof) 7 hofefrau 
(12). hauBgenoD (3). haus gnaf (1). 

Inquinamentum  entreynung (19). 
ontreyninge (11). 

Inquinare (£. pollieere &c. 1) Ad. 
nd. vn-, v'vn- (18, 4), ont- (132) -reyni- 
gen, hd. -reyngen. Ad. vn-, ent- 
nd. vnt-, ont-reynen. veigen (? 18). be- 
flecken (8). vnsaubern (75). 

Inquirere (Z. indagare q. v.) hd. 
md. ervaren szm. Ad. er-, her-forschen, 
suchen, vragen. vB- (19), wt- (11) -vr. 
sygen (13). be- (75), flyssig 4 durch- (65) 
suchen 

Inquisitio besuchung (75). 

Inquisitor besucher (75). 

*Inrecalare viurstát (127. ?. q. igmi- 
tabulum Gtf.). 

Inro-gare, -rare (17), irrogare (a/ph. 
inr- 66, sonst untersch. s. «.) (v. pro- 
rogare) hd. vziehen, -ziechen, -zychen, 
rhem -zehen (5), -lengen (17). vorten 

)- 

Insalubris vugesundiget (85). 

*Insana bilisa (Sum. VI). 

Insani-a, -es, -tas (£. vesania bb) 
Ad. nd. vnsin-nicheit, Ad. -nekeit, -dekeit 
(21), -heit (4). vnwyD- (68), dor- £ blin- 


19). b 








INS 


AN (65), dol- (110 &e.) -heit. doybung 
(19). dauinge (11). 

Insaniens schellisch, schállig, krieg- 
hafft, zwitrachtig (74). schelhafft (Fr. 2, 
172). 

. Insanire Ad. nd. vnsinnigen. vnsyn- 
igen (151), -digen (21), -dich (13). vnsin- 
nig toben (110), sin (17). Ad. to-, tho-, 
do-, dob- (10), da-, dav- (3) -ben. md. 
douen, dauen. toren (9). wüten (6). wüten 
(4). wieten (68). voden (18). rasen (68, 
110). raesen (132). raysen (133, 152). 
rayssen (67). 

*"Insanitas v. Insania. 

Insanitas vngesuntheit (bb, 6). 

In-, 7 ve- (5^5) -sanus Ad. vnsynn-ig, 
-elieh (152), -lich; vngesun-t, -d. onge- 
Sont (11). Ad. dobend-e (5), -ig. douen- 
dieh (23). doll (110 &oc.). 

*Insapire (cf. insoporare) nicht us- 
Schleffen (76). 

*Insata 4 miea crome 7 graue (77), 
missv. aus instita crome? 

Insatiabilis vn- (19), on- (11) -sedelich. 
vnersettigt (15). 

Insatiabilitas vnsedelicheyd (19). 

*Insat-iare 7 -urare vner-fullen Z 
-settigen (175). 2 

Insatietas vnersatung (75). 

*Inscia 7. ignorantia (68, 76). vn- 
wyDendeheyd (19). onwetenheit (11). 
Inscindere uffsehnyden (65). ein- 
schneiden (76). 

*Inscisio v. Insitio. 

*Inseis-or, -sor (8) wunden-arczit (9), 
-arez (8). wonden arez 7 proffer (14). 

*Ins-, in- (Gi. m.) -eisorium taliure, 
telner (147). 

Insceitia vn- (68), on- (132) -wissen- 
heit. 

Inscius vnv^-sun (17) -sunden (18), 
hd. -sonnen, nd. -sunnen. vsonnen (s?c 
21). Ad. vnwiss-ent, -ender, -en, -ig (64). 
vnkundend (110). sonder konst (132). 

Inscriptio inschribunge (8). bescri- 
bunge (9). 

Inseriptus vn- £ in-geschrieben (17). 

*Inserobare v. Serobare. 

Inserutabilis vnerforsch- (9), omnir- 
fors- (8) -lich. 

Inseulpere in- (8, 17), ein- (9) -gra- 
en. 
*Inseeare vnzerhauwen (75). 
Insectari (7. insequi 66 &c.) Ad. nach-, 
v-, vnder- (17), nd. na-volgen, Ad. -ful- 
gen, nd. -stappen. 

Inseetatio nydisch hessig zufügung 
(65). 
Inseeutio nach folgunge o. jagunge 
(8). noch wolger Z noch legunge (s?c9). 

Insecutor eyn folger (9, 17). vor-f. 
(8). jeger (8, 9). 

*Insedere in setzen (1). 

Insellare Ad. satt-, sat-, sad-, sadd- 

eln. in satteln (6). nd. sadelen. 
*Insellatura v. Stramentum. 


Insensatus vnsynnick (19). onsinnich | (5v 


(11). vnentpfintlichter, dorechter &c. 
mensch (65). 

Insensibilis vnv'stendig (12). dummer 
4 dorechter mensch (65). 





INS 


Inseparabilis vndeilhaft (8). vn- 
scheydlich (9). 

Inseparabiliter vnzertren-lich, varr. 
-tlieh (65). 

*Insequa kemmerin (17). 

Insequi Ad. nd. v^-, hd. er- (5^), nach- 
volgen, Ad. -fulgen. Ad. iagen. 

*Insequiua kamerisch (9). 

*Insequus kemmerer (17). 

*Inserare (?) vorweren (11). 

Inserere Ad. in-, ein-sehen, -sewen, 
-seen, -sáen (134), -senken (6), -pflantzen 
(69; 134), -plantzen (5), -setzen £ -imp£ 
en (65), -sehriben (69). in-segen (22), 
-seyen (11, 23, 68, 132), -paten (11). Ad. 
pflantzen (9, 74, 110), plantzen. pl. (Z ?) 
sehen (8). ympffen (110). impten, peltzen 
(14). proppen (100). pozzin (85). potten 
(132). poten £ enten (99). 

*Insercio (7. insicio 93) imbitvnga 
(101). pruewunge (100). zwiunge (93). 

Inseri in gelossen werden (65). 


Inseruire dynen (9). seer (110 &e),' 
wol (8, 17), swin (17) dyenen. 
*Inserula v. Interula. 
*Insicinum v. Procisinum. F 
*Insieium vach o. ein schof als in 
der scheuern /74). 
Insicium v. Isicium. 
*Insico v. Insitio. 

Insidere Ad. in-, ein-, uff- (8) -seczen; 
in-, ein- (134), auf- (9), vff ein- (65)- 
-siezen, -seczen (65 vamr.). nd. yn-setten 
(22), -zitten (23). 1 

Insid-iari,-iare, -eri lagen (85, 99 &c.). 
l. leggen (132). an- (23), wege- (5) -lagen. 
lage (133), layge (19, 152), logung (6) 
legen. logen o. hinder halden (8). liegen 
1*). an-l. (67, 76). v'halden (9, 17). be- 

riegen (17), -tragin (? 8). leugen (len: 
gen?) 7 weynt seyn (9). ver-leucken £ 
-raden (18), -raiten (1). fynt sin 7 hassen 
(1X). stellen (225, 74) als den mewfen 
(74). hd. arglis-t, -tig (69, 110) machen, 
sein (110). heymlichen nyden (15). lustern 
vff ein (88). 

Insidiator spirre (99). heymlicher 
nyder (75). 

Insidie (7. laquei 62) Ad. nd. lag-e, 
-unge, -inge. wege-lage (17), -logunge 
(5^). laye (19). lagen (109, 132). l.-legginge 
(109). logung (6). lugunge (9). Ieukenefi 
(18). leginum (151). weglagung 7 verra- 
tenes (21). laigunge (66, 152). wegelage- 
rung 2 neyt (»« infi-, invi-dia? 4). 
heymlicher nyd (75). loge (62). urleig 
(49). dryngynge 7 verradenisse (132). 
vratnuf o. trowung (68). beiriegung 
(110). v?rre-teniz (5), -tenisse (132), -tnisse 
(152), -tniB (7, e6), -dinis (17). viniclieh 
(st. vintlich?) hute 7 warte (9). furbar- 
tung (1). Ad. arglist. stridt (10). 

Insidiosus lagen- (5), lage- (22, 29, 
132), laig- (66), layge- (152), faige- (152), 
logen- (17 &.), lugen- (69, 70, 134) -hafftig, 
Suftich (22). vol laghynghe (132). hessig 
(17). bolistig (D 
Insignare (cf. Dz. Wtb. 195) inezeygen 


Insigne zirheit (8, 9). zierlichkeit &e. 
(65). 

Insignia zeichen der kunst vnd ere 
2) z. der wirdigkeit (75). sunderlich 


( 
Insensibilitas vnlustigkeit (10, 12). | wirdig z. (65). 


INS 


Insignire, -ri (65 var.) (v. pngere 19 
jl ken (110 RS eid (8, 9. dol 
). yddelen 7 mayln (19). malen rt 
eh-en (9), -in (8), -en, var. -nen (65 

zaichen (1). 

Insi-, insin-gnis /d. nd. edel. e. der 
digkeit halben (75). yiddel (19). gezi- 
, (8), -rt (9). ehirlieh (100). tugent 
ieyn-bar (4), -par (1). verlümder (25). 
Insignitus ge-edilt (8, 9), -adelt Z 
irket (17), -ziert, -bildet, -zeichet, 
.-zeichnet adelich mit grosser wir- 
"keit (65). 

*"Insilencia (aus in silencio gebildet) 
ygunge (19). 

Insilire springen (9). Ad. nd. in-, Ad. 
-, engein- (17), entgegen- (110), teghen- 
» gegen- (9) -springen. in sprengen 


*Insimiliare v. Insimulare. 

Insimul Ad. mit eyn-, miten- (17), 
dder eyn- (7), vnder ain- (76), nd. vnd 
- (23), vnt eyn- (22) -ander. 

Insim-ulare, -ilare besagin (8, 9). 
'Oegen (132). eins andern nit an nemen 
lare 65). ; 

Insimulatione ags. uuro-chtae (126); 
iae (94). 

*Insingnis v. Insignis. 

Insinuare Ad. offen-, uffen-, nd. apen- 
ren, Ad. bissw. -boren. Ad. muten (17); 
je-, an-m. an-muden (18), -moden (13, 
) -sinnen (22b). on meden (21). ver- 
inden (65),!-kynden (64). v'konnigen 
( sim.). tonen (99). 

Insinuatio heimlich 2 verborgen 
dutung (65). 

Insipare einbrocken (75). 

Insipere virtollen (19). dwasen (11). 
*Insipiditas vnschmackhafftig-, 
hmacklafi-, var. schmagloDig-keit (65). 

Insipidus vn-smecket(8),-geschmackt 
10) -weyse 4 osmeckende (9). sonder 
naieh (132). 

Insipie-ns, -us (sc 76) Ad. nd. vn-wis, 
]. -wiD, -weis, -weysse (152), -wiDend 
) -sunnig (18). 

Insipientia Ad. nd. vnwisheyt sem. 
*Insipirare v. Inspirare. 

*Insirtim (cf. sirtis) ags. sandgewurp 
42 


Insistere an-ligen, -hangen, gentzlich 
dar vff geben (65). 

*Insita geprost (st s&. ft) bawm (9). 
*Insitare stengen (8, 9). 

Insi-tio, -cio, -co (18), 7 incisio "ie 
Seisio (sbst.vb. ? 7. insercio) Ad. pflan- 
g; ein-, in-pfl. plantzunge (133). in- 
antzen 7 -proffen (5), -praffen (21), 
rapfen (7). eyn pruffen (18). impf-ung 
4b, 110), -en (6). imtung (64€). eyn proff 
e (17). pozz- (85, 132), pot- (99, 107), 
i pot- (23), eyn pot- (9b. ent- (132) 
ge. drenck- (8), krenck- (9) -unge. 
Insitor empter, beltzer (112). 
Insitum baum gepfroft(8). gepflanezt 










). 

Insitus Ad. ge-setzt (1), -pflantzet, 
ewet, -sát (134), -seet, -profft. nd. ghe- 
ghet (23), -seyet (92). inge-seyt 7 -po- 
& (132), hd. -saezt, -setzt (76), -set (D), 
rofft (12), -planezet, -pflanezet (76), 

pfft (65). 

*Insodabilis 7. non cessans (16). 














INS 


Insola v. Insula. | 

Inso-, insu- (Db) -lens abwisig SUE 
awis-e (21) -ick (5), -ich (23). awyse 
(5). abitzig (1). vnge-schlaeht (75), 
-zogen (17, 75). v'-laBen (11), -loDen (8), 
-losen 7 eytel (9). stormig (12). 

*Insolens v. Insons. 

Insole-nter, -rter (65) dor- (17, 65), 
vnwifb- (65) -lich. 

Inso-, insu- (5^) -lentia, -lertia (G1. 
m.) ab- (17), a- (b, 23) -wise. awil) (21). 
ab-wyfe (75), weis (753). wei (szc 1). 
awyschekeit (b^). dor- (17), doer- (11), 
vngeczogen- (8, 9), vngeschlacht- (75), 
virlaDen- (8), v'losen- (9) -heit. houer- 
die (11). 

Insole-re, -seere 4. solere, consuetu- 
dinem frangere wider die gewonheit 
leben o. thun vf) vnvernunfit vnd vf 
vbermut (75). niet plegen (132). hd. vn- 
gezogen sin. daobin (19). 

*Insoler- v. Insolen-ter, -tia. 

Insolescere (cf. prcc.; ?. crescere 5) 
begynnen quade gewonte tzo halden 
(132). beg. bob  gewonheit haben (110). 
gewonen (8b) aweis (3), ab weyss (1) 
treyben. abwyse triben (75) abe wise 
driben (55) a- (12), ae- (10) -wysen. 
awisick (sic 13). douen 7 v'woden (99). 
waschen (5). 

Insolidum-: (7. nigrum 76 aus integ- 
rum 3 &e., é£erminus vuris cf. Fr. 2, 141) 
vnuerscheidend (74). mit gesam-pter (9, 
4, 74), -ter (49), -elter (3), sammen der 
(10, 12), sam der (13) hant, hant gelo- 
bet (10). mit gesametir (szc 8). 

Insolitus Ad. vn-, nd. in-gewonet 
sim. vnge-went (76) -wone (85), -won 
(68, 110), -wonlieh (65). onge-woen (132), 
-wanet (18). 

*Insoltare v. Insultare. 

Insomnium misoghte slap (85). 

*Insompnisnicht Ad. slaffende, schlaf- 
fenden (21), sloffen (17), nd. slapende. 
vnslayffich (19). onslaplich (11).slaf-loBe, 
Mrg. -loyfó (13). slaples (8b). 

Insonare luden (11, 19). 

*Insonitus ge-luit (19), -luut (11). 

Inso-ns, ens (110, 132) Ad. nicht 
(b) vn-sehuldig, -schultig (8b). nd. vn- 
schuldieh, onnosel (132). 

Insontia onschuldicheyt (11). 

Insopitus v. Insoporatus. 


*Insoporare in den schlaff bringen 
(110), sehlapff br. (68), slaeff brengen 
(132). 

*Insop-oratus, -itus (7. insompnis 
q. v. 11, 23) hd. nicht, selten. nit, noch 
nicht (9) slaffende, slaffen (3), slaiffen 
(18), schlaffende, sloffende (17), entslof- 
fen (8, 9) oder daz eyner slumet (5 
rat (s. nit) vntslapet (85). wachender 
(6). in den slaiff (132), in schlapff (68), 
in den schlaff (110) gebracht, 4 negatiue 
nit entscehlaffen (110), niet ontslapen 
(132). vn-sehlafferig 7 -geschloffen (75). 

*Ins- v. Inex-pectabilis. 

Inspector schouwer Z anseher (175). 

*Inspectrix schouwerin (75). 

Insperato vngeferd (65). 

*Inspexio (x — oet) ainsehunge (19). 

*Inspicare (anders Gl.m.) straffen (9). 


| (64) 


E 





| stroffin (8). 


INS 301 


Inspieere Ad. an-, be- (6) -sehen. 
Inspira-men, -tio in-blosunge (8, 9), 
-blasinge (23). eth- (99), ese- (106) -minge. 
. Ins- (alph. insi- 66 &e.), insi- (123) 
-pirare Ad. nd. in blasen. hd. in-, ein- 
blafen, -plasen, -blosen, -blaysen (133). 
eyn wehen (9 Ann.). ethmen (99). manen 
(8, 9). inspirauit ein wehet (9 Aun.) 
Inspiratus in gewechet (9). 
*Inspirium ynseunfftz, var. einseuftze 


4). 
Instabilis Ad.vnste-t,-de,-tig.onstedich 
(11). anstaende (132). 


*Instagia verbenenkraut (74). 
Installare hd. nd. in-stallen, Ad. 

-stellen, -steln (18), -viren (13). 
Installatio stifft (75). 


Instans hd. vn-stet,-stát (134), -stede; 
vnsted-elich, -ig (133, 152), ynstendig (67), 
ic sor nsondu HEC S) 
gegenwertig (6), korez 4 nicht kurczer 
(17) zit, ezeit (152). vnendeliek tijt (22). 
vnendeliek tijt (22). vndellick tijd S 
viideilsam snelkeit (17 s2m.). vnd. £ snelle- 
heit (10 s/m.). vnteilsam snelle (8). eyn 
cleyne deyl der stunden ader eyn 
a*genblig (55). Ad. augenblick. 

Instantia hd. vnv-trof) (63), -drossen- 
heit, -drossen flif) (10, 12, 15); flisB (17), 
vnstedekeit sim., steteheit (8). anastanti 
(141). aenstaendieheit (132). anstendikeit 
(110).wider- (68), gegen- (65) -wertigkeit. 

Instar Ad. glich-enes, -nis, gleychnus 
sim. nd. ghelicnisse. Ad. glich, geglichet 
(8) 


Instare Ad. nd. in-, nd. an-, hd. ein-, 
wider-stan sim. wirder- (wider-, ad. 
wirdar) -stehen (4). ent- o. wyder-stane 
(152). en- £ weder-stayne (133). ain stene 
4 dingen (19). in stenen (21). ernstlichen 
ansten zu vberkommen o. zu haben (110). 
ernstlich aentasten om tzo krigen off 
tzo hebben (132). be- (68, 132), ver- (110) 
-letzen. wecherlich syn 7Z hart anlgen 
&c. (65). an vechten (17). fliBin (8, 9). 

Instaurare hd. wider machen. bessirn 
o. vnuwen (9). v'newen (8). befestnen 
(64). storen Z stigten (99). 

*Insterilis (7. fructuosus Gl. m.) vn 
fruchtbar (55). 
*Instiea v. Instita. 

Instigare (7. valde stigare; cf. in- 
stinguere) Ad. reyDen 7 stocken. raytzen, 
sto- Z plo-cken (2« incippare), dringen, 
raten, einplasen (74). rif?en (18). wiBen 
(7). reycen (13). reytzen, stupfen (65, 110), 
7 rysen(110). stechen (5). stoken (99). 
stochirn (8, 9). in stecken (8^). entzunden 
(65).anschunden (125). tzo stochen 7 aen- 
veehten Z -porten (132). anfechten (21 &e.). 
stürn di zen £ stoppfen (6). steyn (9). 


:|zu seherin (b^). tuschern (1). anfueren 


(2). zueken £ in blaBen (17). tzoherden 

(123, Ob.). priekeln (7. stimulare 3). 
Instillare in-dreuffen (17), -drieffen 

(^ -druupen (11), -tropffen (65), -fliBin 

i eyn triffen (9). ynne druyffin dryefin 
)" 


Instimulare in stechin(8).eyn preckeln 
(9). pyngen (17 szm.). 

Instinetus (7. instigatio, perswasio 
dc.) tzo stock- (132), anschund- (Fr. 2, 
2339) -inge. zu neygung (110). wirckung 
(76). in-w. (1), -gebung 7 -fliebung £ 


302 INS 


-bringung (65), -blasung (5^). ein plasung 
(1). in blaBen (7) gereist (17). ein einflos 
(3). Ad. nd. naturlicheit. 

*Instinga v. Instita. 

*Insting-ere 7 -uere ontstechen (7) 
tzo stochen (132). zuneygung haben (110). 

*Insti-nguere, -gare eingeben vnd 
raten (64). 

*Instinon (? cf. isophagus?) magen 
bodem (8). 

*Instipare v. Insupare. 

Instipare in dem libe vorharten (5). 


*Instipulare bidden (17). bietin (8). 
beten (9). 

Inst-irpatus/ -upatus 4. perfo-ratus 
i -ssus (16). Cf. insubulatus 7. perfora- 
ius (Br.). 

Insti-ta, -eca (76), -tes pl. (94, 136), 
-nga (85), 4 -tura (75), -tuta (68) Ad. 
Wd. kram, bant, doden-b. windel (9, 110, 
132) dayr mau die kynder mit wynt 
(132), da man die k. mit windet (110). 
hd. wickelsehnure szm.; w. da man d 
k. mit bint. snure (9). seil (6). seel (8b). 
zel 4 clet(283). waglenband (25). toten- 
(75), toden- (5), wygen- (8) -bant. doden 
want (13). todin- (8), toten- (75) -gurtel. 
bort blege, saum an kleideren, n/. zoom, 
boort (116). hd. krame, krome, krom; 
kran- (93), kram-, var. kroum- (64) -gaden. 
laden der kramer (-tura 15). ags. suedi- 
(136), suech- (94). -las, cf. m4. swa-del £ 
-chtel (fascia (Kil.). 

Institor Ad. nd. kre-, hd. kra-, kro- 
mer, hocker (7). nd. hoker (11). keuffer 
(85). kauffer (110). zusammen-k. (68, sim. 
in off die koeffmenschaff dyngen (v5.? 
132). 

Institrix kremer- Ad. -in, -sin (21), 
nd. -sche. kram- (76), huck- (7) -erin. 

Instituere Ad. nd. bested-, Ad. be- 
stet-igen. hd. setzen (6); in-, vf- (79) -s. 
inseetten 7 bieden (11). beschicken (110, 
132). Ad. vestigen. besteten vffZ vor ein- 
ander (75). 

*Instit-ura, -uta v. -a. 

paite (7. q. pisa habent im se) wick 
16). 
Institutio víf- (65), in-setzunge (65, 
110), -setzynghe (132), -sitzung (68). 

Institutus gesast (19). 


Instruere Ad. nd. anwisen £ leren 

sim. vnderwisen (8). Ad. lernen (66 &e.). 
*Instrume-n, -ntum Ad. ge-zauwe, 
-Zawe, -zau, -zug, -zeug, -rede (12), -reyt- 
schaff (19). nd. ge-towe, -touwe (99); 
reischap (11), tawe (225) zeug Z be- 
raitschafft (14). gezaw o. schribunge (8). 
beseribunge 7 geczewg (9) zeug (15, 
134). z.brieff (64, 75). offe-n (65), -nbar 
(4) br. offnernoderbriffe, geuestnotenotel 
(14). hant-feste (3), -fest (4), -gezug (65). 
werck-g.(65). w.-£ rüst-zeüg (Fris.). 
*Instupatus v. Instirpatus. 

*Instupefactio vnerschreckung (75). 

Insubidus 2. setosus (Gl. m.) secu- 
e Nae ein vnbesinnter stirnenstossel 
126). 

Insub-ula (sg. 943, Ki, pl. Pap.) 
fulum (ki), -uli (Gf. 4, 257), -ulis (Sum., 
Gf.) -ulus (147, Br., Gl. m.), -Ilum £ -1us 
(Gl. m.) (péc- Gf., fex- Sum. -forís) schai- 
tinge (Sum., Gf. 6, 440. cf. scheidgarn 
-orago). weppegerte (Gf, 4, 257). spoil, 





INT 


tot den webbe eynreley reytscap dair 
de vadem in gheyt (147). wendelbaum 
eines webers (Ki.) ags. meoduma (942), 

Insubulare schuochpletzen (64). 

Insudare Ad. swy-, schwi-tzen. swey- 
Den (7), -sezen (18), -ssen (132). sehweissen 
(110). nd. sweten. an hangemn (5). 

Insuere ane naien (99). 

*Insuere gewonnen (8b). 

In-suetus, -swetus, -sechwetus (152) 
hd. nd. vngewo-nt, -nte (133), -nd (7), -ne 
(85),-n (110). vngwent (6). ongewoen (132). 

Insuffieiens vngnung (19). onge- 
noech (11). 

*In sui pioso wituwerdan (141. zwi- 
schen insuetum und insula). 

Insula, insola wert (5, 11) Ad. 
werd (1, 7, 91), werde, wirt. wer-ter (12), 
-der (13, 23, 75). ein weder (3). were 
11). eyn wer (6, 4) in aqua (6). gefloBen 
lant (19). ein landt (68). ein eylant (99, 
132). hellein (11). Ad. insel. au (1, 8). 

*Insula-nus v. -tus. 

Insularii 7. serui qui in insula reti- 

nentur (16, Br.). nl. galeyboeuen (116). 
*Insula-tus, -nus (110 &e.) ?. énsulis 

habitans (16, 110 &e.), mulli contiguus 

(Gl. m.). zu einer insul gemacht (Ki.). 
*Insulens &oc. v. Insolens. 

Insul-sus, -tus vnge- Ad. -saltzen, 
nd. -salten (11), -solten (23). 

*Insulsus v. Insultus. 

Insu-, inso- (55) -ltare Ad. nd. stor- 
men. be-st. (132), -stirmen (110). Ad. 
sturmen, stürmen (6) ; an lauffen. springen 
(4). an- (11), ain- (19) -spr. in zorn in- 
spr. (Db). in posé auff-spr. (1). miDbie- 
den Z spotten (17). Ad. be- (10), v?-sp. 
v-wysen (68), -wissen (110, 132). streben 
(4. stupere) ; trummeln (75). sich vff-beymen 
? -lenen gegen eim (65). 

Insultatio an-lauf (9, 65), -lauffung, 
VPuEune (65), -sprung (8,9). strebunge 
(15). 


*Insultator streber (75). 

Insul-tus, -sus (132) Ad. nd. storm. 
hd. sturm. sturm- (9), ansturm- (110), 
stor- (8) -unge. an-sprung (8, 9), -lauff 
(65). vflauff (68, 110). vploeff 7 anstor- 
mynge (132). 

*Insultus píc. v. Insulsus. 

Insum-ere, -mere (4) v'eczeren (8). 
USER (é. sumptus pro alio expendere 

, 4). 

Insumptus vnuerzert (65). 

*Insu-, insti- (76) -pare 4. inicere 
(139), miscere (76, 129). 

Insuper dar- Ad. nach, -nache (67, 
152), -noch (69), -vber, -off (b^), md. 
-ouer. dor noch (70). dairnae off bouen 
heraff (132). b. al (99). hd. oben her-ab, 
-abe (67, 133, 152). fort mee (19). vber 
das (65). 

Insuperabilis hd. nd. vnv'winlich. 
Ad. vn-herwindelich (85), -oberwintlich 
sim., -oberwuntliche (133). 

Insurgere hd. wider-, wyeder-steen, 
-stehen (4), -stan. weder-staen (132), 
-Sstayne (133). wedder stan (23). in zorn 
wider- (1), weyder- (b^) -sten. an fech- 
ten (17). 

Insurrectio widerstand (110). 

Intabere fulen (8, 76). faulen (9). 













































INT 


Intabulare schriebin (19). schriuen | 
(11). Ad. beschriben sZm. stofen (17).| 
schossen (8, 9). schoten (8b). scotten (99). | 

Int-abus, 4 -rabus (147) la guanzata |. 
(Gl. m.). halssslaceh (147). 

Intact-a, -us vnberurt (8, 9, 65). vn-| 
geroryt (19). ongeruert (11). 

k Intaminatus Ad. vn-, nd. on-bevle-| 
cket. L 


*Integ-amentum &oc. v. -umentum. 
Integer, intiger (b^) hd. nd. gantz.| 
eR gans, heel, geheel. vff-, ge-recht &e.! 
88). 
Integralior gentz-licher, -er, gantzer| 

? volkum-ner, -mer 7 zwifaltiger (65varr.). 
Integrare gantz machen (1, 8, 9)j 
zamenen (11). ; 
Integre gentzlichen (110). alheel (132). 
Integrit-as, -udo gantz-y (110), keit) 
(17). gentzlichkeit (65). heelheit (11). | 


mentum /d. vnbedeckunge. zd. onbe: 
deckinge. vnv'deck-lieheit (17, 23), -echet: 
(5), -et keyt (21), -tikeit (7), -et (8^), -t' 
6). vnvordacket (9). vnvberdecklieh: 
18). vnderdeckicheit (22). verholheit 
(100). 
*Intel- v. Inter-cilium. 
Intell- fast nur in Hss. 
Intelleecio vornufft (5b). | 
Intellectualis v'sten-nig (21), -telieh: 
(18), -tlicher (6), Ad. -dig, nd. -dich. v*- 
standig (1). vnv'standikeit (V). ] 

Intelleetus Ad. nd. v^nunfft, -nufft, 
-stendenisse. Ad. v-nonfft, -nofft (21), 
-stenteniD, -stendikeit. balderkennendsels 
kraft (93). 
*Int. adeptus follenkummen v'nunfit 


(12 | 
Int. agens, actiuus (74) wurcklicl 
v'stentlichkeit (65). würckend sinnen (63). 
wurek- (74), wirek- (8, 9), wurg- (19 
-ende vnunfft. T4 
Int.figuratus eingebildet vornunft(9). 
Int. po-, 4 pa- (74) -ssibilis vnge-4 
bildet (63), eyn vngebilte 7 mügende 
(15), eingepildete, wurckende, mugliche 
vnbederbete (74) v^nunfft. yngebyldet. 
synne (12). | 
Int. potentialis vngebilte virnufft(8). 
Int. practieus grifflich (17), be-gr. 
o. wircklich (17) vnunfft. zu- (9, 63), 
be- (15) -griffende v^n. behendikeit (9, 
63), ein bescheidenheit (15) der v?n. vere: 
stentlichkeit die sich streckt zu dem 
wirckenden leben &ec. (65). T UR 
Int. speculati-uus, -onis ein wi 
(62), wu- (74) -rekende, luter &e. (65). 
l. heymlich (8, 17), lauter hymelische: 
i musig gende l. einliezig frewd vnwir- 
kende (9), beschawende (a) ein erken-. 
nende (15) v?nunfft sZm. | 


Intelligentia licht (64), lichte vnv!ges 
liche vntregliche engelische (9), vngec 
vangene (9, 15), vnbetroglich (15), engeisy 
(19) v'nunft, o. bekennisse (9). v'stem 
fnif$ (8, 65), -dikeit (13), -tlichkeit (654 

Intelligere Ad. d. v'nemen. virstam 
(19). v-stenen (21), -ston (6, 76), -Stan) 
(1), -staen (11). 


INT 


Intelligibilis virstendych (19). v'sten- 
delich (11). 
Intelligibilitas (Br.)v?stendenisse(11). 
*Intemeatus vngeheilet (8b). 
| *Intemerare &oc. v. Inuiolare. 
Intemerat-us, -a (8, 9) vnbe-vlecket 
11, 68, 132), -maflet (110). vn vorvnreynt 
8, 9. vervnrainigt (76). vngeletzter, 
ynuermeligter (74). 
Intemperantia vn- (110), on- (132) 
messicheit. 
Intemperatus vn- (19), on- (11) -ge- 









































3); 

lo. on-weder Z -ge- 
ontheit (132). vn-weder (22*), -zuntheit 
23), -synnicheit 7 -tidich (22). Ad. vn- 
idig, -zidekeit (18), -zucht (1). storm 
|l], 19). vnmessig wetter (75). 

| *Intempesta (2. eonticinium q. v.) 
nitternacht (8, 9). 

Intempestas vn-zidigkeit (13), -ezeyt- 
iche (9). vngestumkeit des gewitters (75). 
*Intempe-steries v. -ries. 

| XIntempest-inus, 7 -us (16) vn-gestiem 
(16), -ezeytig (4). 

Intempest-iuus, -us, -uosus Ad. vn- 
itig. -zeitig, -zidig, -zeytlich, -zitlich 
remidder (8). vntercitlich (-iuus 100). 
d. vntidich. 

Intempestum vn-zijt (5b), -tijd (23), 
zidig (18), -gezit (6). 
| Intempest-us v. -inus, -iuus. 

*Intemptare (2. non temptare 16, vrsch. 
'on intentare) nicht virsuchin (8, 9). 
| *Intemptatio ontidinge (11). 
Int-, ine- (2, a/ph. 1) -endere 7d. 
, àn-, aen- (132), am (133), ge- (68) 
|dencken. Ad. an-dyncken (13), -sehen, 
aercken (19). marken (11). Ad. mern (z. 
|ugere 17 &e.), einmeren (1,2); mut (65), 
pillen, wiln haben, han. meinen (8^). 
|raBen (7) span (17). haben gespant 
|ntenderunt arcum (65). 
| *Intendium eyn wille (7). 

*Intenerarium (sf.itinerarium) weg 
| |pise (8). 
| "Intenetangus v. Intercutaneus. 
*Intensibilis deencklich (11). 

.| *Inten-sio v. -tio. 

Intensiue kreftiglich (9). mer kr. 7 
maniger 7 manigvaltiglich (9 Ann.). kref- 
ichen (13). ein krefftlich (63). 

| Intensus zu-nemig (1), -nemunge 
95). kreftich (13). gespannen (125). 

Intentare (7. intendere 0 viriliter mi- 
dr 66 &c.) drauwen (17 &e.) drewen 
). driben (10). dreyben (12). driftich, 
- rg. dreben Z dreffeligen (13). andencken 
-(88). sich entgegen stellen (110). tegen 
Jalden (122). 

.| Intent-io, -um Ad. meyn-, meun- (13) 
nge. intentio wan- (22), men- (23), 
1ark- (11) -inghe. Ad. an-, md. aen- 
jacht. aindaythe (19). inten-tio, var. 
Bio vocis erhebung der stym, gy-, varr. 
- (ry-llung (e intentum man- (22), 
en- (23) -inghe. 

Intentus s. mainung (1). 

Intentus píc. ge-spannt, -mert, -dacht 
17). krefftig (10 8e). 

| 

i 

| 

| 








INT 


Inter zuschen (5). ent-z. (19). zussen 
(7). der zwischen (75). ezwoben (21). 
vnder (V, 99). manck (22^). mang (125 
twisschen (22). en-tw. (23). tusschen (11 
intosgen (99). 

*Interamen (sí. intraneum) ags. i- 
(136), in- (94) -nifli. 

*Inter-bellare v. -pellare. 

*Inter-calatim v. -polatim. 

Intereap-edo, -ido (Gf) -ito (136 
griffunge (19). vnbe-gr. (5). vnder- Ad. 
-gr., -griffen (9,21), -grieffen (85), -greiffen 
(4), -scho (o. greyffunge 151, 152), md. 
-gripinge. be-gr. 4 onderschot (11). eyn 
begriff tusschen (132), b. zwischen (68), 
begriffung zw. (110) zweien dingen. wit 
zwischen dem end o. steet, var. stett 
(Locorum 15). ain luck (v. spacéwum, inter 
duos parietes (16). untarfrist (ar. 2, 838). 
ags. frist- (fyrst- Bosw.) -mearc (94) ; frit 
maerc (136). 

*Intereapere onder gripen (11). 
*Intereap-ido, -ito v. -edo. 

Intercedere vnter gehóren(1).ezwisen 
komen (13). dar zwuschen kummen &c. 
(65). entgegen geen (110). tegen gayn 
(132). Ad. nd. bidden. Ad. bitten, vor- 
(8), fur- (110) -b. v/bieden (85). beten (9). 
bedden (21). beyden (b^, 18). beden (5, 
14). pitten williglichen vor einen andern 
75). ver-sunen (12), -syenen (10). teylen 
t cf. intercidere). 

Interceptio vndernemunge (8). 

Intereeptor Ad. vndernemer. vor- 
kommer, var. -kómer (64). mittler im 
scheiden (75). 

*Interceptrale eyn vnder schoyfe 
(19. cf. intereapedo). onderscheit (11). 

Interceptum  ags. are- (136), arae- 
(94) -psit; i. est repsit uaes (136), raepsid 
uuaes (94). 

Intereessio bede (17,23). beede (19). 
bedde (91). bet (76). gebet (8, 65). Ad. 
bed- (5), beyd- (18), bitt-, sun- (9), son- 
(8) -unge. sune (Z) erwerbunge der gna- 
den (9 Ann.). 

Intereessor bidder 7 soner (8). suner 
(9). pitter (75). 

*Inter-cidere v. -dicere. 

Intereidere tusschen beyden (132), 
zwyschen b. (68), ent-zw. (110) vallen. 

Intereidere eynzwey- (8) entzwey- 
(9), onder- (132) -snyden. vnder -schnyden 
(110), -brechen (65). deyln (21). teilen 
mit der schnidung (75). 

Inter-, intel- (93) -cilium vndru 
prau (2). vnder- (93), vnter- 7 zwischen- 
(14) -braw. zussen den brahen (8). ezwy- 
schen den wint proen (9). ags. betweoh 
bruwum (942). cilre (Sum.). 

Intercipere (in 16 untersch. von -pire 
i. includere) hd. nd. vnder-nemen, -gryffen 
(19). vnwordes grifen (14). 

Intercipu-t, -d (b^) mittel an dem 
houpt, v/g. scheitel (75). das m. des houptes 
(67), heuptes (133), heupts (151), hauptz 
(69, 70), haubtB (66, 151). m. vff dem 
haupt (110). daz m. deyl (7, 21) des heubts 
(1). das m. teil des hauptes (68). m.-heubt 

18) -haubt (1) -heupt deyl (5) -heit 
in wbe (17). mythel hobit (5b). dz mitel 
am haubt (134). middel opt hoefft (132). 
m.-houet (23). 





INT 303 


Inter-cise, -scise (a/ph. -cise), -cisse 
tn -siee (110) vnder-snidig (5), -sniddich 
21), -snedich (23), -seheidig (1V), Ad. 
-scheidelieh, -sceheidlieh, -scehaidenlich 
(16). vn-scheidelich(67,133,152),-schentlich 
(sic Vl 

Inter-cisus, -scisus (10, 12) vnder- 
brochen (65), -nümen (12), -nomen (10), 
-Schnitten (68, 110). ondersneden (132). 

*Interclieus abe wisch (8. cf. inter- 
lietus). 

Intercludere in slieBen (17). vnder- 
(8), be- (9) -slissen. ver-, zü-, von im 
vD-schliessen, verschlahen (65). 

*Intere- v. Interp-olare, -olatim. 

Intercolum-nium (75, Ki.), -pnium, 
-pnum (76) zwyschen den pheylern (9). 
wijt zw. zweien sulen (15). 

Interconseriptus, -um vmb- (19), 
onbe- (11) -vangen. 

*Intercoreum (cf. inter-eutus, -cu- 
dium, -cutium) ein qwerder 2» calceo (3). 

*Inter-eucida v. -necida. 

*Intereu-daneus v. -taneus. 


*Intereudium (7. coreum durum quod 
sutor interponit in consucione calciorum) 
eyn korder (4, 74). koder, vig. sta-, varr. 
fla-sir (7. liripipium q. v., pietacium 75). 

*Inter-eulus v. -ula. 

Intercus (sbst. ad). ?. intrinsecus quasi 
inter cutem, 110 &e.) hd. eyn suchte szm., 
such (5^), seuche (4), kranckheyt (110), 
wetage (75), siechtag (76) zwische-n, -nt 

)) zu-, zi-ssen fel, varr. hut, haut, vnd 

eysch szm. eyn krenckde tuschen vel 
vnd vleysch (132). en suke twisschen vel 
vnd vlesch (23). Ad. waDersuch-t, Z -tig 
(88). waterzuchtich (11). iucket (7. nu- 
mida); der iuck o. iuckiger (74). md. 
artyk eft vlersyn, Ad. dz ferch 2. para- 
lysis £c. inter carnem. et cutem (109). 

*Intereu-sium v. -tium. 

*Intereu-taneus, -daneus (148), -tinus 

(75), intenetangus (Y. cf. hespercan- 
ceus?) (7. g. semiuiuens 75, intereus, 
inter carnem ei cutem 66 &c.; patiens 
morbum dc. 110 &e.) 2. hydrop-s 6 -icus 
148). hd. zwischen, zwissen (152), zusczen 
21) fel, hut (6) vnd fleysch sm. zwuschen 
der hude vnd dem fleiseh (7). tusschen 
vel vnd vlesch (22). twyschen velle vnde 
vlesche (23). halb tod (15). 


"Intereutarius eyner der dye sucht 
(intereus) hat (18). 

*Intereut-inus v. -aneus. 

Intercu-tium, -sium (11), -tum 
-dium q. v.) quer-der (8, 9, BM.), -tele 
(8^), -del (11, 19). 

*Intereutus querdel (23, 109). strick 
6). 
Fu ao -eidere (1) vnder-, 
wyeder- (5^) Ad. -sagen, nd. -seghen 
(22), -zeyghen (28). v^- (19 &e.), ge- (11), 
weder- (132) -bieden. v^ 7 wider-bieten 
(110). hd. nd. godes, Ad. Tod gottis, 
ottes dinck, Ad. ding, dinst, dienst 
d. v-sagen, -bieden, -beten sém., md. 
vor-beyden, -beden. getz dienst v/pieten 
(1. vndersagen gotis werk (4). gottes 
dienst verkinden (68). gantz (sic) ding 
v'bieten (Y). int. aqua et igni wasser 
vnd wede vorbiten (125). 

*Inter-dicium v. -stitium. 

Interdictum Ad. v?pietung (1), v?bie- 

tung, v/b. góttlicher ding (6); v-bye- 


304 INT 


dunge, -byete (5). vor-bedinge (23), 
-byndung (5^). gebot (11). geboyd (12). 
nidderlegunge godis dinst (17). singens 
verslachung (2. cf. Sm. 3, 442). hd. banne. 
interdickt (110 &o.). 

*Interdu-etim, -atim (Ki.) (7. interim) 
alslang, dieweyl (74). 

Interdum Ad. md. vnder- stunden, 
-stonden (21), hd. -wilen. zu zyten (15). 
etwan (1) 

*Interea (»« inantea) furbaf) (68). 

Inter-ea, -ia, -im Ad. nd. vnder-des, 
hd. -dez, -def, -à (v7). hd. dar-, da- 
zwischen; dar-zwissen (133), -zuschin 
o» -zussen. dar- (17), her- (19) -zuschen. 

ar- (132), hier- (11) -tusschen. daren- 
twisschen (22, 23). der weil (75). dye- 
(17), aldi- (99), de- (13) -wile. sent 7 vffte 
bynnen der ezijt (19). sieder (11). allen- 
hand Z aldmule (77). 

Interegermus v. Intrigo. 

*Interemere Ad. doden (wss. mog.). 

*"Interemptiuus totlich (19). getet (16). 

Interemptor Ad. nd. doder. hd. doy der 
(133, 152); tó- (9), tót- (151), tot-, tod-, 
do-, dó- (6, 67), doit- (7), tet- (76) -ter. 
vnder-kauffer (10), -keuffer (19). 

Interemptus Ad. nd. ge-dodet, -doyt 
(5, 132), hd. -totit (9), -tottet, -todet (1), 
-tódt (134), -tóttet (151). 

Interere (7. intricare 75) Ad. in-, 
vnder- (6) -riben. ein-r. (75), -reiben (1, 
4), -schmoldern (cf. sipare) 7 -brocken 
(15). yn-br. (9), -pflocken (125). zu 
Gs (8). in-wriuen (23, 132), -trucken 

110). 

Interesse (-66, -sum) Ad. zwischen 
sim., vnder, mit (110), gegenwertig (65), 
nd. twischen, onder tusschen (132) sin. 
thussin wesen (8b) an horen (1). scha- 
den (11). 

Interest mit syn (68). mit- 7 teil mit- 
haben (110). yt tzo behoeret off yt schelt 
(132). 

*Inter-fallum* v. -uallum. 

Interfectus herslagen (16). 

Interficere Ld. nd. doden. Ad. toten, 
toden, doten, totten, tóttem (151), tódten 

134), tetten (76). dótne (67), doyden 
152). vordotin o. dot slan (8). dot sla- 
gen (17). her- (17), er- (6) -stechen. 

*Interfici-da, -a, -um v. Interneci- 
da, -um. 

Inter-finium, -funium (147), -sinium 
(8, 75), -Ssimum 7 -sinum (75), -nimum 
(17) nasaerustula (130). nafbkrostel (74). 
nas-erostel (93), -eruppel Z underdautt 
(2. cf. Sm. l, 461). die eruspel (64). or-, 
ar- nasen-cr. Z knorpel (75). bandt der 
nasslueher, »/. middenscehott van de 
nuesgaten (116). das mittel (9, 17, 64), 
mitten (8) in der nasen. der n. gater 
dat myddelste onderslach (147). 

*Inter-fitium v. -stitium. 
" "nterilisgro drauwen (17). twingen 
? 

Interfluere (am zwei Stellen aufge- 
führt) hd. nd, in- (23, 132), vnder-vliessen 
sim., -vleten. intosgen flujen (99). 

*Inter-funium v. -finium. 


*"Interfusum iioi leprosorum; 'cf. 








fusum) clipspandere (108). 
Intergeries &c. v. Intrigo. 
*Interia (i. intestina G1. m.) v. Interea. 


INT 


Interiacere vnderwerffen (8*). 
*Interiare (sí. iterare) v'anderweyten 


*Intericere entezuschen werffin (19). 
tusschen warpen (11). 

*"Intericere sterben 7 worgen (aus 
vorgen interire; 18). 

*Intericia v. Ictericia. 

Interiectio hd.in werffunge ;vnder-w., 
-worffung (11), -wurff (68, 76), nd. -wer- 
pinge. ingeworffen wort (65). interiec- 
tiones sunt wapen mortio te iodute; 
kus kis pullos (mouens), has har har 
equos (109). Cf. v. huri; zwuder zwustaher 
verba quibus aurige compellunt ducunt- 
que ad trahendum ad. sinistrum manum 
(15. 24. q. schwude, scehwode Fr. &e.). 

*Inter-igo v. -trigo. 

Inter-im v. -ea. 

Interimere Ad. nd. doden sem. hd. 


v'derben. nd. vordaruen. dylgen (13). (9) 


decken (1). 

Interior inwendiger (76). 

Interire v'gen 4 vgan (b). Ad. md. 
vgan. hd. v-gen sm., -gane (13); ver- 
gayne (152), vorgain (19), vndergen 
sim., virderbin (8), v'triben (9), sterben, 
st. gan (1). nd. steruen. 

Inter-itio, gew. -icio,4 -necio, -netio 
der todt (110), dot (68), doet (132). Ad. 
tot- (8, 9), dod- (85), sterb-, sterff- (5) 
-unge. streyt do nyemant lebendig be- 
leybt (9. cf. internecium). 

Inter-itus, 4 -icies, -ities, -nicies 
hd. nd. dot. hd. doyd, doyt. doyt vgen 
((). hd. nd. v'gene-, nd. vgen-, zergeng- 
(16) -lich. vergeung (1). hd. vndergang 
sim. v'derb- (9), v'derp- (8), dodes v!dirpe- 
(11) -ni&. 

Interius Ad. in-, inne-wendig; in- 
wennig (5), -windig (21), -wynich (13); 
inden wenig (18) ; ynnwyndick (19). vd. 
inwendich, van binnen (11). i. venire 
innbaf) kummen (125). 

*Interletus ?. deletus (76). 

*Interlietus (s£. -litus cf. -clieus) 
abe wischet (9). 

*Interlimium, (sé. -lunium) vnter- 
mane (Sum.). 

Interlin-earis, varr. -iaris, -ealis 
glosa ein vBlegung die da erfult die 
s des texts, ein erfullung der wort 

65). 

Interloqui besprechen (9). 

Interluetari menlich (8), menschlich 
(9) rangen. 

*Interluere (7. énferlabé 76, Pap.) val- 
lin (8, 9). glyten (9). 

*Intermaturare 4. interficere (16). 

*Intermediare mittelen (5b). 

*Intermediator v. Mango. : 

*Intermedie vnder- hd. mittel-, mit- 
teln (V), nd. -middel (23), -middelich 
(22), -scheidelieh (6). mittelich (bb). in 
mittel (110). onder dat middel (132). 

Intermedium vnder- (21), zwischent- 
(6), zwischen- (75), entzuschen- (5), zus: 
sen- (7, 18) -mittel, -mitten (7). twisschen 
middel (23). 

Intermedius  vnder- mittler (75), 
-mittel (1), -middel (23), -scheydne (10), 
Ad. -scheiden, -sch. zwischen beiden (110, 
sim. 132), -scheid zw b. (68), -scheidig, 
-scheider (7,76). vnterschy den (66). ein 
mittler (110). 








































INT 


Interminabilis hd. nd. sunder (18) | 
sonder (18), an (85, 75), on (6) ende. 
eyn end (sec 18). hd. vnendelieh sm. | 

Interminus an (4), sonder (132) ende. | 
an zal (75). |. 

Intermissio acker-reihin (649), -ug| 
(64b). | 

Intermittere entzuschen sendin (19). | 
vnder-wynnen (22b) -winden (110 E 
-wegen lofjin (8 sóm.). an nemen (299) 
af laessen (132). | 

*Inter-modia, -mordia v. -nodium.| 
*Internasum ags. neb (944). 

Interneeare toten (9). dodin (8). | 

Interne-, interfi- (74, 76), intereu-| 
(8) -eida, 7 -eia (74) todter der einen] 
menschen mit falscher zeugnif) todt o.| 
vom leben zum tode bringt (T4) der! 
eynen dodet mit gezuge daz falsche ist| 
(8). der eyn totet mit. valschen ezewgen| 





*Inter-necium, -necio (75),- itio (g.v.),. 
-fieium (75, 76), -ficies 7 -ficio g. onis| 
(16), -nicium £ -nicidium (Br.) strit do: 
nymant ynne leben blibt (8), mit dem 
l. darvon kompt (75). H 
*Inter-netio v. -itio. 
*Inter- (2« per-) -nicies vor dirpe- 
nif) (bb). "MP 
Internicio ster- (23), stru- (22) -uinge.| —. 
Inter-nicium &oc. v. -necium. | 
*Inter-nimum «v. -finium. ial 
*Internix (vermis cf. hytter) horwurm || 
(76). en dou worm (23). $ 
Inter-nodium, -modia (pl. 136) 
-mordia (v. acrocheria) vnterknebel | 
(74). 9d'ern (sí. vndern-) kneuffeln (8). 
knauff (5). knopf (76). knopflin (1). kney- 
fel (291). knobel (5). knopfel (1). knoffel| 
(4). knoppel e. eyn knepeln (18). kno 
chil (9). knygel (13). kniehel (77). knouel 
(22, 93). enokel (295, 132). eyn kmauff 
loch (17). knye- (19, 110, 132), knu- (68); 
-schybe, -sehyeff (132). rugge knaeck 
(11). rückbein (19). been. (132). pedich]— 
(13 Mrg.). Ó 
Internuncius vnder- (19), tusscehen-j 
(132) -bode. onderbade (11). mitte- 110), 
zwischen- (68) -bot. iJ 
Internus yn-wendig £ -lendig (8). 
-wendicklich (9). der (verb.én dey)bym 
den yst (13). 
*Inter-palatim v. -polatim. 
*Inter-pallum v. -uallum. d 
*Interpassabulum (cf. intersabati. - 
»« passus) dusent schrete (8). : 
Inter-pellare, -pellari (94, 186) 
-bellare (133), -pellere (1, 18) Ad. md.| 
vnder-komen, Ad. -kummen (18 &e.), -k : 
mit gebet (75), heyschin (55), -haysseny 
(D) -nemen (5, 4). vndeneymen ( bie) ^ 
tin (8). beten (9). bitten (65). Ad. v'bies 
den, fragen. an- (110, 132), ent- (6B) 
-sprechen. erseregken (13) ags. rete 
(136), raefsed (94). 
Interpellatim entzeln (5b). 
*Interpell-ere v. -are. 
*Interpidus v. Intrepidus. k 
Inter-pola (9, v6, Br. -polla (9 
-pula (4) (4. vestis renouata 76 sim.) 
vmbgekart cleyt (3, 4). gewalkt gew 





— 
eo 
— 


Inter-polare,-pollare, (-pellare qv) jj 
-colare (7. »« -eulare 2. -ponere 110; 


INT 


si. -ealare) Ad. nd. vnder-nemen, 
níg (7), komen (Y), lassen (75), lo- 
(19 &c.), -laten (11). v'anderen (110 &e.). 
auwen (133). beduyster (13). walken 
trageliche (-re sé. -te 8^). 

Interpolate tregelich (8). 

[nter-polatim, -eolatim (1), -pala- 
(68), £. -ealatim £ -scalatim (147) 
nd. vnder-vellig, Ad. -feldig, -wendig 
-wilen. allen-telen, -tzen, alleynckede 


[nterpolator (4. mango) stumpfler, 
enflicker , kleiderbutzer, »/. brodder 
(116). 

Interpol-atus, -atum (95), -us (9), 
olatum (1) vnder-nummen (65), -nom- 
14-gefudt (((), -lossen (9), -losen (8), 
gin (95), -sehlagen (1). vornewet 
1S, -us; gewalket -atus (9). 
Interponare (s/. intonare) luden (1). 
Interponere vnder seczen (19). in 
en (11). dar zwüschen werffen (65). 
Inter-positio v. -stitium. 

[Interpres Ad.nd. beduder. Ad.be-duter, 
iter; duter Z ezeyger (1); vD-, auf- 
er; fursprech (65); tul- (75), tol- (9, 
dol- (8) -meez; dol-metsch, -metsche 
, mmescz (13), -meczer (21). dólmets 
) doll mentü (sic 7). eyn dale 
sche (17). tolmeschtz (6). nd. tolleck 
), tolek, 7 de alle sprake kan (22). 
Interpretari Ad. md. beduden. Ad. 
üten, -duten, -dewten; ^edyden (13); 
legen (13, 65, 75) die sprache (75). 
ehm (8). thoveren Z maleu (22b). 
netschen (1, 75). dolmethen (b^). 
Interpretatio Ad. vÜülegunge sm. 
Interpretatiuus hd. vzlegelich sm. 
Interpretator eyn sprach kunder (5^). 
Interp-ula v. -ola. 

Interradere vnderseheren (4). 
Interrasil-is, -ilis, 7 interreasilis (74) 
nd. vnder- schoren, Ad. -scheren, 
schoren (6), -geschorren (21), -tosch 
ehereg (99), -graben (19), -geden 
»-figelote (7. interlimatus 120), -filiter 
). poliertz holtz (74). 

Interreri vnerschrecken (75). 
Interritus vnvirveret (19). onverveert 


Interrogare Ad. nd. fragen. hd. er- 
(15), fregen (9), frogen. 
Interrogatio frag-e (19), -unge (85). 
Interrogatiuus fragelich (19). 
Interrumpere zu-(8, 11), zwey-, varr. 
Zwey-, entzweyg- (65) -brechen. vnder- 
--kummen, -reden (65), -schoren (99). 
Intersabativ.Iter.Interpassabulum. 
Interscalar-is 7 -e (19, 64, 74), inter- 
lere (74), -stor (1) (cf. sealare) vnder- 
radet ((, 8, 23), hd. -gegrabet (21), 
s?raben, -graben (133), -gestiegen (17), 
izet (10), -seczt, -setzig, -gescheyden 
» -leytert (9), leyter (8), -geredter £ 
trepter (74), nd. -ghetreppet. steych 
.eyn sproyB (scale 19). laytersprussel 
. leytersta-ffel, var. -pfel (64). 
Inter-sealatim v. -polatim. 
Intersea-pulum,-pula,-phium vnder 
Zwüschent (6), zwyschen (9), tusschen 
) den (die 132) schuldern szm.zwischen 
^Schultern die wyte (15). 

Interscis- v, Intercis-e, -us. 
Intersias v. Incerpias. 


Di»zrevnACH Gr.ossARIUM 














INT 


*Inter-sice v. -cise. 

Intersign-um, -ium (1, 110) fach £ 
vnderfág (12). vnter- (14), vor- (3, 5, 18, 
22, 23), wor- (76), wort- (1, 69, 110), wart- 
(2L), war- (bb, 17, 29, 4, 74), ware- (10), 
ver- (1) -ezeygen (8, 55, 21), -zechen (18), 
-ezeychen, -ez. der warheit (4), nd.-teken. 

*Intersi-mum, -nium,-num v. Inter- 
finium. 

Inter-stitium, -fitium (7), -dicium 
(18), 7 -positio (15) (cf. abseonsorium) 
hd. nd. vnder-, wite v.- (75) -scheyt, nd. 
-schet, Ad. -scheyd, -schayde (74), -schey- 
dung (13), -stick (18). zwischen zweigen 
dingen (75). vach (77). ereker (74). 

*Inters-tor v. -ealaris. 

Inter-trigo, -igo (132) (?. bubo, 
paratrimma) der biekars (132). mL. 
blieckaers (116). daf) fraten (125 Mrg.). der 
fratt (Hen.). fratt-reibung (Ki2.). avs- (111, 
116, Hen.), reit- (Ki*.) -wolff. ein abgenifter 
bletz von der haut (Fris.). 

Inter-uallum, -fallum, -pallum (18) 
vnder-lof der zyt (75) hd. -lazz, -laf, 
as, -layf) (133), lasse, -lassung (110), 
-lofá (6), -loiG (1), -loyz (5), -seheyt (19), 
-saez (3), -valle (10), nd. -lat, -los (23). 
mitten-zit Z -stunde (8). tuschen tzijden 
(132). die woche dy man hat zuchen 
wihennachten vnd fabennacht (17). vastel- 
auent (22). nawinter(109). mittel 7 merunge 
(19). midder £ marringe (11) ain till 
(.--vnde hec interua déc. cathenacio 
palorum 16. cf. Sm. 1, 442). 


Interuenire Ad. nd. vnder-komen 2 
-bidden, Ad. -bitten Ad. fur-b., -biten 
(134). byeden (5, 133, 152). v?b. (11). bieten 
(€). byten (9). pitten (66). Ad. vber-, zussen- 
(12) -kummen, -komen. fur-k. mit gebet 
(75). ouer-k. (132). vnder laifen (18). 

Interuenium ein keil berges (Aagr.). 

Interuentio bede (11). 

Interuentor bitter (8). beter (9). 


*Interuentrix bittryn (8). beterynne 
(9). 
Interuentus gebeden (8b). 
Inter-ula (7. camsea 16 &e.) -culus 
(£. inferior camáisea, 16), ine- (9), 4 ins- 
(74, 16) -erula hd. hemede (120), hemde; 
vnder-h. (68, 74, 75), -pfaiten (7. placent- 
rum 4 -um 25), -klayde (74), -rock (110, 
132). hinde (8). 

Intestabilis vngeczug- (8), vngezeug- 
(15), vnbeezewge- (9) -lich. 

Int-estatus, -restatus (85), -estator 
dot an sele gerede (8, 11). tot oder(szc) 
sel gerete (9). on (68, 110), sonder (132) 
testament. sunder gut (8b, 99). on- (11), 
vn- (19) -bescheyden, 7 arm (11), arme 
(19). an ein geschefft, v/g. seelgeret, ge- 
storben (75). 

Intestinum, p/. -na, ineesma (v. 
exenterare) Ad. nd. in-, ynne- (19) -ge- 
weyde. inge-weit (21, 151), -wied (6), 
-wede £ ecaldunen (9/4. 125). ingwaid Z 
geterm (93). vnderwerd (18). darn, pi. 
derme (95). derme (13). ingislahti ( p/. 104). 
]ummelen (29b. i. g. làmmelse Br. Wtb. 
2, 98; lummel abdomen 147). krieg 
geyn den eldern (8). bellum dc. i. quod 
est inter testas 7. mwros ciuitatis (Br.). 

Intex-ere, -o 4 -to (76) wircken (3). 
in-w. (825, 17), -weben (9), -tragen (11), 
-binden (76). sailen (76). 


INT 


Intyba &oe. v. Intuba. 

*Intiger v. Integer. 

Intimainspiratio inwendige manung 
(9), in-m. (8). 

Intimare d. nd. kundigen. Ad. v-k., 
-kondigen; kunden (4); v-k., -künden 
(6). konnigen (21). kunt doyn (55), thun 
(1). gebyeden (11, 19). erbynden (8^). 
vffen- (7), offen- (76) -barn. 

Intimas spelgenoyt (19). spuelgenoet 
(11). speelgenoef) (132). heymelich raetz- 
man (132 süm.). 

Intimatio v'kundigung (17). 

Intime ynniclich (17 szm.). inwendig 
(68 &e.). 

*Intimi-ditas, var. -tas innerlichkeit 
(65). 

Intimus Ad. in-wendig, -wenig (5), 
-wynnig M inweendelieh (11). ynne 
wendelich (19). innerig (110). yunick (5). 


305 





ind-, var. inn-erlicher (65). der inderst 
11). alder-inders, Mrg. -inwendigest (13). 
ie bynnenste (132). en binnen (23). 

Int- (85) ine-inetus ingeru-ret (8), 
-ert (11). 

"Intinearium (si. itinerarium) tage 
spys (76). 

Intingere in-duken (17), -dunken 
(65, 110), -tunckin (8, 9), -doepen (132), 
-ruren (85), -weychen (9), -steken (11). 
ynne dasten (19). bespre-wen, -ntzen fes] 

*In-, inat-tingibilis vn-gegriffen (8^), 





-berurlich Z -begreyflieh (9). 

*Inti'nus (sf. intimus) di bunen (bu/n€ 
— nd. binnen; 8b). 

Intitulare schryebin (19). in-schriben 
(110), -sehrijuen (132). 
; Into-,intol-lerabilis Ad. nd. vnlyde-, 
hd. vnleyde-, vnleyd-. vnlyden-2 vntregen- 
(16), vntreg- (65) -lich. Ad. vnlydsam. 

Intolerabilitas vngedultigkeit (75). 

Intonare don-nern (5), -ern (17, 23), 
-ren (22). tonnern, boldern &c. (65). tonen 
(6). thunnen (99). denen (76). hd. luden, 
ilauten, intonieren, anheben. vpheuen 
(132). singen (8, 9). in scheln (17). er- 
schellen Z -hellen (7. resonare 75). doben 


). 

*Intonitus lued (19). luut (11). 

*Intorsio (-tio Ki.) erinium ingefloch- 
ten lock mit hanff, var. hauff, vel aliis (65), 

Into-, indo-xicare, -xitare Ad. v'ge- 
ben; vg. mit gifft, v'gifft. nd. v'gheuen; 
vgh. mit venyn (132), dar eyn van ster- 
uet (22). hd. vgifft-en, -igen (76). 

*Intoxieatio vor-giftnisse (9), -griffnió 
(sc 8). vgiffenisse (11). 

*Into-, indo- (133 &e.) -xicator, -xia- 
tor (133) ein v'geber (110 &e.) mit gifft 
(110). v'geuer (132). 

Intoxieatus v^-gifftet (110), -geben 
(68), -gheuen (132). 

Intra in-wendig (1), -wenig (5), -wyn- 








nig (21). ynne wendick (19). binnen (23). 
van b. (11). b. in (125). bennen (99). dar- 
zuschen; 2mper. gang enen (17). 

*Intrabus v. Intabus. 

*Intractus(?) vngezort (8b. s£.intaetus 
vngerort? intritus?). 

Intraectabilis vnhandeliche (19). on- 
lidelich (11). antiger (74). 

*Intragium einlaytung (74). 

Intraneus Ad. nd. in-, ine- (17), eyn- 
(21, 134) -lender. in-wendig (Y), -wenieh 


39 


306 INT 


(D^), -newendiger (6). eyn die bynnen 
eboren is (132). Ad. eyn heym-sucher 
134), -scher, -ischer, -escher (152). 

*Intrange (sí. interanea) indinta (? 
Gf. 1, 298). 

Intrare, introire Ad. nd. in-, (bes. 
-ire) darin-gan sim. 

*Intratare v. Intricare. 
Intremiscere bebin (19). beuen (11). 
Intre-, inter- (85) -pidus vnververeck 

(19). onv'veert (11). kune (85) vner- 

schrocken (65). 

*Intrestatus v. Intestatus. 

. Intrieare, intratare (1) (7. interere 

q. v.) hd. nd. flechten 2 hindern. hd. in-, 

eyn-, vnder-Hl. velehten (23). Ad. werren 

(110); v?-w., -weren (19). in winden (17). 
*Intrieatio vorweringhe (19). 

Intrieatus vorvaren (23). erforst (6). 

*Intrigo (76), inter-egermus (129), 
-geries 7 -gerinus paries (Gl. m.) esé 
paries que inter duas domus $in- (16), 
inter- (129) -seritur sim. 

Intrimentum v. Intritum. 

Intrin-seeus, -sicus, introrsu-m, -s 
Ad. in-, ein- (4) -wendig; inwenig s?m. 
nd. inwendich. introrsus binnen (99). 
en- (23), von en- (19) -b. 

Intri-tus, -ta (116), -tum 7 -mentum 
4 protrimentum (125) ynge-broch (8), 
-brocket 7 -reret (9), -pflockt (125). ein 
gebro-ekete, -semhte speiss (116). 

Intro innen (110). dar-vmb (7), Ad. 
-in, 2d. -inne. enynnen (125). bynnen (132). 

Introducere d. nd. in-voren, -vueren 
(11). Ad. in-, ein-furen szm., -leiten, -leiden. 

*Intro- v. In-fligere. 

Introgredi in-geen (110), -ghaen (132]. 

Introire v. Intrare. 

*Intro-isare v. -nisare. 

Introitus Ad. nd. inganck. an-fang 
(10), -gang (ém Cultus b). 

Intromittere (7. immittere) vnder- 
wenden (13), Ad. -winden, -pinden (1), 
-sten (75), -laen, -laiBen (T, 133), -thun 
sim., lassen o. done (152), nd. -don. in- 
laDen, -laessen (132), -thun (17). ynue 
losen (19). an nemen £ beginden (17). 

Intro-nisare, -isare (152) in tronen 
(D. in den Ad. thron, tron (91, 22), 
toren (23) hd. setzen, sitzen (21), md. 
setten. Ad. nd. in , hd. ein-, eerlich in- 
(110, 132) -leyden, Ad. -leyten. inforen 
(13). einsetzen (75). 

Introrsu-m, -s v. Intrinsecus. 
Introspicere in-sehen (110), -syen 
132). 

*Intrunc-are, -eare Ad. nd. sto-, stó- 
(134), ste- (Y) -cken. in den stok slies- 
sen (6), setzen (110 &c.). 

*In- v. Jus-trusula. 

*Intu-ba, -la (94, 136), ine- (17, zu 
yut- (9) -uba, int-yba (v. cichoreum), 
-iba (131, Sum.), -ybus Z -ubum (116), 
-ibus, inc-ubum (74), -ilia (q. v.), ru- 
tibus (q. v.), bitubus? (q. v.) hint-laufft 
7 -lefft (11), -loft (9), -lauff (74). hinelof 
(8o). stur (m. 4, 131, Gf. szm.). har-strenge 
(Sum.), -strang (Gf.). quecea (131). ein- 
wurz (Gl. Zwetl). ags. uualhuuyrt (94, 
136), wal'wr (942). sunnen-wirbel(74),-wend 
(3). musscehate (11). ringelplum (74). sca- 
ríol nl. witte endiuie (116). 

Intueri (a6 intuor) hd. be-, an-sehen. 


INU 


be-senen (21), -seen (13), -zen (23), 
-schauwen (1). aensien (132). 

*Intueri (ab intueor) Ad. beschirmen. 

Intuitus gesycht (132). an-g. Z -sichti 
7 -uest (1), iius (110). tndet (2.5 

*Intula v. Intuba. 

. T*Intumare (7. tumare &oe. 76; ?. q. 
incomare Gl. m., intimum facere Ki.) 
geschwellen (76). zu sweln (11). 

*Intumella grunt (19. »— intumescere 
drinten? v.inualitudinarius grunt neben 
sweller? »— grind ?). 

*Intum-ere, 7 -escere 7 -ulare (66 &c.) 
begra-ben (19, 66 &e.) -uen (132). 

Intumere /d. swellen, ge-sw. nd. 
zweellen (11). zu-dinsin (8), -donsen seyn 
(9). hoehfertigen (8, 9). 

Intumescere zerblasen (65). drinten 
(99 &oc.). 

Intumulare d. nd. be-, in-graben, 
-grauen. 

Intumulatus be-, ver- (110) -graben 
(68, 110), -grauen (132). 

"Inturis (7. eapparis) kappres, ni. 
cappers (116). 

*Inturtus (: turgere?) grindecht (8, 
9). indoreus (a/ph. it-; ?. seabiosus) 
kretzig 4 reidig (76). Cf. yrurchus? 

Intus dar- Ad. -in, «d. -imne. do- Z 
von-bynnen (125). 

Inuadere Ad.nd.an-gan,-gane (152), 
hd. -gen, -gone (67), -gayn (133), -langen 
(verbis mit worten 75), -lauffen, md. 
-lopen 2 -verdigen, Ad. -vertigen , -firti- 
gen (17), -verten (8, 9). Ad. 1n-gan szm. 
-Jauffen. anloepen om tzo vechten (132). 
anlauffen vnder (134), v. die (68, 69) 
augen. vB loffen (Z. crudeliter vadere 16). 

Inualeseere Ad. nd. krancken. Ad. 
krencken. kranck (22), krang (6), 
starck (110, 132) werden. vbel mogen 
(15). verschwinden (76. 2« inuanescere ?). 

*Inualidare kraffilod machen (65). 

Inualidus Ad. nd. kranck. Ad. krang. 
vn-togelich (8), -tugenlich (9). ain vn- 
migenlicher (76). machtlof) der krefft (75). 

Inualitudinarius Ad. kranck, allweg 
kr. (110). der allewege kr. ist (5). Ad. 
nd. quele-r, -nde (132). qualieh (8^). 
quiehlich (9). quielich grunt (8). sweller 
(4). eyn siech (11). 

Inualitudo siecheit (110 &e.). kranck- 
keit (110). 

Inua-nescere, -lescere (q. v.) hd. nd. 
v'swinden. tzo niet gaen (132). zu nicht 
werden (110). zenichten machen (68). 

Inuanum vmbsust 7 vnfruchtbarlich 
65). 
ume v. Inf-atigabilis. i 

Inueectio intragenisse 4 corn (100). 
per inu-, var. interi-ectionem  corri- 
pere hefftiglich straffen (65). 

Inuectiua eyn nyd-ung (110), -inghe 
(132), -ige bittung (68). Dyasende vnd 
boe berispinghe (132). 

Inueetiuus nydischen 7 lasterlich 

(110). nyde- vnd verrade-lich lasterende 
132). 
Inue-here, -ere, -o Ad. nd. in-varen, 
hd. -furen, -füren, -fieren, -foren. nyde- 
lieh be-rispen (132), -rieffen (110) vnd 
byssen. 

Inue-, inuo- (8) -lare in-hullen (9), 
-hulin (8), -holn (17). 


INU 


Inuelatus bachtheubtig (125). 
*"Inuenen-are, -ere vorgeben cum 
veneno (19). v'geuen mit venijn (11). | 
Inuenire hd. vynden. 
*Inuenticius fundelinck (cuéus paren. | 
tes non sunt noti 19). en vondelie (11). | 
*Inuerare (cf. inueterare) alden (1).| 
gan (23). | 
Inuereeundus Ad. vn-, nd. in-sche-| 
melieh, Ad. -schemlich, -schemig. md.| 
vnschemelic, onschemel (132). on scham | 
(68, 110). | 
*Inuertare kloemaken (23. cf. inue- | 
rare. inueterare ?). 
*Inuer- v. Inue-terare. 
Inuertere Ad. nd. v^-,hd. in-, ynne-t 
(19), vm-keren; widertail k. (88). in| 
kieren (11). om- of vterste bynnen-| 
keren (182). r 
*Inuestare (u2« f) hart beschwaren, |. 
fest vnd hert anfechten mit pyenlich:| 
keit (65). reysen (23). reissen (6). 
Inue-, infe- (25) -stigabilis niet vyn- | 
delich (132). vnerfar-lich (25), -nlieh (110). | 
Inuestigare Ad. v-suchen, -soggen| 
(21), -sporn (5^). nd. vorsoken 2 -spen 
(23), -saken (220); ervaren. Ad. er-farm) 
-forschen, -spüren (1); v-f. 7 -sp. (85); 
sporn ; b/farn £ inforn (17). vijnden (132). 
onder-v. (11), -sochen (132). vnder finden: 
(19). vraghen (23). " 
*Inuestigare (»« -tire) bestetigen vw 
ein pfrün (6). | A 
Inuestire hd. kleiden; in- (5b), vnder- 
(19) -kl. onder kleeden (11). in-laytten) 
(1), -furen (12). inpfrunden in leiten 
(110). stifften (75). 
Inuestis vngecleydet (9). 
Inuestitura hd.cleydunge; in-, ein-, 
be-cl.; in-weysunge, -furonge (1T). md. 
kledinge. inleidinghe tzo prouen (132). 
inleinung zu einer pfrend (68). beste: 
tung (6). stifft. (75). i 
Inuestitus gekleydet (5b, 68). ge 
cleyt (132). vn-g. Nu gecleyd (110). ge 
cleet (11). ingeleit (110, 132). 
*Inuetera-nus v. -tus. | 
Inueter-are, -eare, (1), -ascere, 
inuerterare 2 hd. alden, v?-a., -alten.: 
aelden (11). v'olden (93). vorladen (sie) 
133). 
V EanoterA alter bebwicht (64). | 
Inuetera-tus, 7 -nus (76) voralt (8). 
veraltet (65). dwelende wege (132). 
*Inueter-eare v. -are. à 
Inuia (/. errores dc. 66 &c.; énfuria. 
61. m.) abeweg (6). 
Inuice-m, -n, inficem (76) Ad. i 
eyn, vnder einander. nd. to samde (227 
sonderlinghe (132). j 
Inuietissimus  vn-virwunden (8)j 
-vberwintlich (9). d 
Inuietus Ad. vnuber-, -vnüber-, Yn*! 
ober- (152 &c.) -wunten, -wunden, -wint-| 
lich, -windeliche s/m., -wondliehe (152)) . 
-windig (110). vber-wonden (7), -winde 
lieh. (18). vnv-wundelich (17), -winüe 
(23). ouer-wyndelich (21), -winlieh (182): 
*Invidea v. Infidia. 2M 
Inuidere hd. nd. niden, be-n. (132). 
gram, grán (D^) sin. Ad. neyden, haBen? 
haiBen (18). haessen (132). d. ha 
ver-, varr. ent-, en-gunden; gunnén;! 


g- (65). ver-g. (88). 



































INU 


Inuidia (cf. infidia) Ad. hafj, hae, 
asse, has (6) hay. nd. hat. hd. md. 
ayt. hd. nyth (5b), nid. nydicheit (182, 
Xm. 68). vngunst, ver-, ent-, en-gundung 
|65 varr.). 

Inuidiosus (Z. cu énuzdetur 110, 2. g. 

c 5 &e.) vol hae (85). nydische 
8 





*Inuidus v. Infidus. 

Inuidus (24. qué énuidet 110 &e. cf. 
dus) Ad. nd. nidig. neidig (1, 7). 
uder (8, 76). neyder (9). nitesch (29). 
jd. hessiger, helig scm.,ge-h. Z -hasset 
B). hatieh (11). 

*Inuidus v. Inuitus. 

.| Inui-gilare, -olare (11) Ad. nd. an-, 
-|a- (17) -deneken. ange-d. (7), -dineken 
8) hd. wachen, wecken. waken (11). 
echerlieh anligen (65). 

Znuiolabilis vn-zubrecehlieh (8, 9), 
erbruehlieh (65). 

*Inuiolare v. Inuigilare. 
*Inuiolare, intemerare, illibare vn- 
ersern (75). 

*Inuiolatio v. Illesio. 

| Inuiolatus, -ta bevlecket (sic 11). 
d. vn-b. (19), -v"unreynget (17), -v?stort, 
gerstort (65), -versert (65, 75), -gefreuelt 
E -berawbet (9). niet gebroechen, niet 








smitzt (132). nit gebrochen, nit be- 
asiget (110). 
*Inuirilitas manlosigkeit (65). 
*Inuirtualis vn-geslachter, -kustiger, 
ugentlicher (74). 
*Inuirtuose vngeslacht-, vnkust-, vn- 
gent-lieh (74). 

Inuirtuosus vnkustig-, vntugent-, 
flacht- (sc) -hafftiger (74). 
B vn-geslaeht, -kust, -tugent 
-| Inuis-ere, -cere (76), -o (17) besoe- 
- hen (132). heimsuchen (110). nicht be- 
m (17). vise- (8), visi- (110 &e.) -tie- 
n. v'sichern (8, 9). beschowen (68). 





"ww. uww————Á— Á 


Tt 





OE om mx» 


-| Inuisibilis vn-sichtig (9, 76), -besen- 
-|eh (19). onsienlieh (11). 

- | Finuisitare nicht Ad. be-, heym-suchen, 
— H. besoken. 

-| Inuis-us, -sus (136) hd. vnbe-, vnge- 
- hhen. 2d. on-gesien (11, 132), -achtbar 
.|82). be-saezet 7 -sucht £ -huset (21). 
—W. ge-hasset, -hast (4), -has (9), -haift 
—|8), -haiBen (7). ge-hatet (23), -hat (8b, 
—]), -aeht (85, ausgestrichen). ags. laath 
—|4), lath (136). 
: 

& 

] 

& 

LU 


- 


» 
| Inuitare Ad. laden, l. zu dem essen 
€ 


! 
-|B); in-, ein-, zu-huse, nd.to hus laden. 
; | hus (220), zu huf) (17), ten eten (11) 
-|dden. Ad. nd. noden. noeden (110). 
»digen (8^). 
-|*Inuitatio (2« inundatio) eyn vber- 
- |Bung (1). 
Inuitatio ladung zum tisch (75). 
Inuite vnwillieh (18), Ad. -iclich, 
Jkliehin (5), nd. -iehliken. vnwildig 
-1D. vngewilleklich (6). node (8^, 11). 


- pede (19). dureh zwingnió (65). 
-|Inui-tus, -dus (77) hd. vn-gerne, 
1 

1 


i 
$ 


iig, -wildig, -willecklich (55), -gwilli- 
-— Pr (6). nd. vn-gherne, -willich. noedich 
r 


) note (74) node (295, z7). gram £ 
tisch (22b. —— inuisus). 

Inuiu-m, -s (17) ane wege (5), wéch 
3. an weg (1) week (55) vnweg.e 




















INU 


(18), -sam (68). wassers-, (8, 9),wasser- 


(17) irrunge. inuium pertinet ad. aquam, 


sed deuium ad siluam (16). 
Inula v. Enula. 


Inultus vnge-rochen (110 &e.) -bro- 
chin (19. b aus w). onge-wrochen (182), 
-wraken (11). 

Inumbrare mit schatten bedeeken 
(15). hd. be-sch. (76), -schetwen (183), 
-schedtmen (66), -schadeben, -schetten, 
-scheten (7), -sehetigen (134), -sehedti- 
gen (151), -schettigen, -schedigen (5), 
-scheyden (18, 21), -seheydigen (18); 
v/bergen. nd. beschem-mern, -ern (93, 
132). 

Inundare d. vnden (1, 2), aneunden 
(Gf.); in- (110), vber-flieBen. ober fleien 
(8v). floiBen (19). flüden (110). vloyen 
(11, 132). ergissen TE vber-gieBen (11), 
-llieben £ gu werden (75). in- (11), ein- 
(1), ver- (68) -sencken. 

Inundatio Ad. vber-, ober-flyeBunge, 
-Hutunge (9), -flut (8), -lofe (8^), fluBig- 
keit (65), -haBig (18. »«inuidia?). vlot 
(222b). vloynge (11, 132). en ouer-vlet 
(23), -vletinge (22). ergissunge (8, 9). gu 
(15). hd. v'senekung. 

Inungere Ad. salben, olen, oleyen, 
oley (18). nd. olyen (132), olgen. smeren 
(4). be-sm. (17, 22), -olegen (22). smirn 
(18). schmiren (110). 

Inuoceare Ad. ruofen (19), anruffen; 
an-, in- (5), zu- (18) -heiBen. nd. an 
roepen (11), in eschen (23). 

Inuoeatio anruffung (6 süm.). 
Inuocatus angerufft (110).0ngeroeffen 
132). 

Invociueus v. Inuoluerus. 

*Inuolare v. Inuelare. 

Inuolare (Z. intus volare 4 inuola 
concludere 16; capere in vola 110 &e., 2« 
inuoluere) in-wenden (10), -fliehen (8). 

*Inuol-itum,-untarium vnwillig-keit, 
-ding (65). 

*Inuo-luerus, -lucris (Gf.), -Iutus (94). 
-eciueus (136) -lucrum (62) schriphelin 
(? Gf. 6, 573). vmbfang (62). ags. uulluc 
(94, 136), uuluc (Hpt. 5, 197). inuoluc-o, 
-u (136) ags. uudu- (Hpt. 5, 198), uuidu- 
(94) -bindlae; uuydu blindae (sc 136). 

Inuoluere Ad. nd. in-, hd. ein-, ynne- 
(19) -winden, -wijnden (11), Ad. -wicklen, 
-wickeln,-wichen(49),- walgern(6),-welkert 
(21), -welken 2 -wolken (99), -weltzen (5, 
67, 133, 152), -weltzeln (17 &e.), -weltzern 
(4, 19), -weltern (23), -waltzen 4 hollen 
(15). 

Inuolui beweren (22). 

Inuol-untarium v. -itum. 

*Inuolu-osus (76), -olus (129), -ulus 
(Br. &e.), 4 -ulum (ki) 2. bestia que in 
visu hominis (16), viso homine (129), vt 
homines facilius decipiat (Br.) se inuoluit. 
wiekelraupe (Freund). nl. wijngaertworm 
(116). 

Inuolutio verwi-cklung, var. -lgung 
(15). 

Inuolutum, in-gewickelt (110), -val- 
dinghe 7 -windinghe (132). 

*Inuolu-tus v. -crus. 

*Inurio t. Morio. 

*Inusitatio vnubung, var. vnbewon- 
lichkeit (65). 

*Inusum vngewont (8). 








IOP 


Inutilitas vnnutzperkeit (75). 

In vtroque zu beidé teil (8). 

In vtroque penso ezu bannen vnd 
ezu losen (8), lossen (9). 

*Inwen v. Inguen. 

Io (7. faeca sec 7, 76) ein kuwe (1). 

*To (deutsch) i. interj. hortantis ut solet 
Jieri equis (4). 

*Iocacisinus v. Iota. 

Iocale bispel (23). 

Ioc- 4 ioeul-amen schim-p (23, 132), 
hd. -pf, -pung (18). schymf ader schercz 
(4). schympe (133). 

Ioeari hd. nd. schim-pen, Ad. -phen, 
-pfen. schempen (22). spotten (11, 19). 
spiln (9). bo- (123), bue- (147) -rden £ 
locken. froelieh sin (110). 

Ioeator fd. schimpfer. 
iocker, boerder (132). 

*Ioeatorius, iocosus buerdyeh (14:7). 

Ioeista (7. iocularius q.v.) kaukler (4). 

*TIocondus v. Ioeundus. 

Ioec-, burd-ositas buerde &e. (147). 
Iocosus v. Ioeula-, iocato-rius. 
*Ioeulamen v. Iocamen. 

Ioculari, -re froelich sin (7. gratulari 
76). froelichen (110). spuelen (11). boerden 
7 spelen (132). splen speln (19). Ad. 
gaukeln. 

E uo m -ris (Gf.), -tor, ioc-ista, 
-osus Ad. gou-, gau-, geu-, gey- (21), 
jau- (10), jeu- (12), nd. EE. Hn en 
gó- (6) -gler. kocheler (23). kebeller 
-ator; geukeler -arius (11). schimpf- 
(64), Schimp- (18) -macher. bordmecher 
(132). buerdmeker (147). spelmanne (19). 
spuelman (11). scirno (Gt.). i 

*Ioeulat-orius, -arius (19) speyllich 
(19). spuelich (11). 

*Toeulatrix geucklerin (16). 

*Ioeulmen (7. iocus q. cf.) hd. schimpf 
(Mss. mog.). 

Iocundari, -re Ad. fro-, froe-, fró-, 
frowe- (19) -lich, nd. vrolik sin. frolich 
machen (-re, -ri 10, 12). frauwin (8^) 
freuwen (9). erfrouwen im hertzen (75). 
v'blyden (132). ioien (99). 

Ioeunde ioileke (99). wunsam-, fro- 
lich (65). 

Ioeunditas Ad. nd. vrolicheit. won- 
Ssam-, lusti-keit (65). ioie (99). iolijt &c. 
(147). 

Iocu-, ioco- 9) -ndus Ad. vrolich 
sim., frowelieh (19); schimpfig E 
-lich. wonsam (5b, 65). nd. vroliek, blide 
(11, 132), gnochlieh (132), vroi- Z 1oi-lee 
(99); genoiceh-, blijd-liek &c. (147). 

*TIoeus Ad. nd. schimp £ spot. Ad. 
Schimpf szm. gemmellichi (93). spet (109). 
awys 6 scherzerye (Chytr.) 

*Ioeusamen spot (11). 

*TIohanna (n. pr. mulieris 66 &c.) iohan- 
nin (1). 

Iohannes hanns, hen-sichen, -ickeyn, 
-ey (74). 

Iohan-, ioha-nita johan- (1), joha- 
(Db) -niter. 

*TIonus (cf. ietinus) igel, 4 genus 
testudinum fluuzale (v4). 

Ioppa, iopa, ioppula (2. greméwm 
3, instr. bellicum 91) hd. nd. iope. joppe 
(4). jop (V). jupp (76). gippe (6). sehepp 
(1l. cf. Sm. 3, 376 sq.). schube, scheke 

39* 


307 


schimper, 


308 EDO 


(147). Schecke (5 &e.). iacke, £ troge 
(23), troye (147). jack (97). 

Ioppe (czwitas) iáffe (127). 

. lord. 7 ior- (76) -anus jordan by 
jherlem (5b), pey irlm (1). 

Iornal-e, -es v. Iurnalis. 

*Torritare v. Horrectat. 

*Iosm-a, -enum v. Iasminum. 

*Io- v. Iu-squiamus. 

Iosue das puch der weyssagen (1). 
*TIota (st. biota, diota) standt (74). 
*Iota warmoet (11). wyrmüde (19). 

Iota, icta (93) (v. mZnima litera) ags. 
SO- (94, 136), Soh- (Somn.) -ctha. der minst 
büchstab (65). iota- 7 lauda-cismus (3), 
ioeacisinus (76) 7. speczes barbarismi € 
exilis duarum vocaliwn pronunciactio dc. 
lauatismus est vna sp. b. vt si pro vno 
4 duo pronunciarentur vt aprilis pro 
aprilis sicut faciunt affric? (16), 4. q. 
labda- (Br., G1. m.), lapda- (141) -eismus. 
labdarius qui mescit proferre latinum 
(19). Cf. meta- 7 mota- (Br., Gl. m.), 
moita- (141) -cismus; motacismi ags. 
emleohtes (94b). 

Iouis herba husloec (85). 

*Ip- cf. Hip-, hyp-. 

*Ipa, ypa (74), yppa (8^) (v. panis 
tinctus in aqua 66 &c., ontànctio facta, in 
pura aqua 16. cf. vipa) Ad. waDer vnd 
brot (75). merat als prot in w. (74). brot 
(93), merung (55) in w.; w.-suppe, -soppe, 
-merott (6). 

*Ipago v. Ipogabus. 

*Ipania tüsch lant 4 panis pro deo 
datus (6). 

*Ipa- v. Hyperas-pistes. 

*Ypare meren aus wasser (74). . 

*Ipariton v. Hypericon. 

*TIpaten leber (74). 

*Ypaticus lebersuchtiger (74). 

*TIpera-pistes, -spides v. Hyper- 
aspistes. 

*Iperbale v. Iperbole. 

*Yperbigi-on, -um v. Epigergium. 

*Iper-bole, -bale (76) offinbar obir- 
(8), £ (sic) vber- (9) -tretunge der war- 
(8), wor-heit. 

*Iperbolice vn-glóvbig (6), -lobelich 
(9, 17), -gelouelie (23). 

*TIperdulia hoffe-nunge (17), -lich an- 
beten (9 Ann.) zuversicht (17 &e.) vor- 
dernisse (9). erbotner dienst o. ere den 
heyligen &c. (74). 

*Tperge-rus, -us v. Ipogeus. 

*Yperica &c. v. Hypericon. 

*Yperion, g. -onis vberalle ding (74). 

*Iperiton &oe. v. Hypericon. 

*Y perso-cia, -phia wijsheit die baeven 
gaende is (147). 

*Y pia v. Ippia. 

*Ipidieatus mervogel (34). Cf. ispida? 

*Ipion (auis, sí. ixion ?) wisser gyr, 
var. wijsser gijer (75). E 

^Ipiphania (7. superbia, aus Um&pT]- 
QaysetX) hochfart (76). 

*Ipirieum &e. v. Hypericon. 
*Iplasmo v. Affurcillare. 

*Ip- v. Hym-narius. 

*Ipo- (11), i-basis eyn smid stocke 
(9, 17). smede stag (8). ein stock in der 
schmit, v/g. schmit stock (75). smede- 
Stapel (11). 











IPO 


*TIpobradia v. Ipofrodia. 

*Ipocoeus v. Ipocus. 

*Ipocrandia &oe. v. Hespercanceus. 

*Ipocri-sari &c. v. -tari. 

*TIpo-, ypo-, hypo-erisis, ipocrosis 
(9) hd. gliben-erye, -heit (185); gly-, 
glis- (133) -nery; gleichs- (1, 134), gleif- 
nerey. glitzenheit (23). glissung (6). 
vynsinghe Z ypocrytschafft (132). liba 
(Hpt. 5, 205). liha 7 lichezennes (Gr. 2, 
118 $q.). 

*Ipo-, ypo-, hypo-crita /d. li- Z geli- 
chisare (Gf.); geleichs- (74), gleyehs- (1, 
3, 134), gleiD-, gleis- (4), glie-, glisse-, 
glise- (5). gh-, glis-, nd. glitze-ner. 
sehónbose 7 schingut (12). vynser £ ein 
gevinDt mensche(1232).vlenschen(vó.? 109). 

*Ipo-, ypo-eritari, -erisari, -eritare, 
-erisare glissen (6). glyBen (68, 110). 
hd. glisenheit (52b), gliheyt (21), gliBerii 
(18). gliBnery, glissenery (7,67) driben, 
tribeu (7, 18); gleichs-nerey (134), -enhait 
(1),gleyDnerey treiben. glitzenheit driuen 
(23). vynBen (132). 

*Ipocrosis v. Ipocrisis. 

*Y pocundera &oc. v. Hespercanceus. 


*Ipoc-us (19), -oeus (11), ypo- (85), 
vpe-tus, ypocus (87) (?. huso q. v.) 
mer-visch (11), -swin (85. 2« ipo-, hip- 
popo-tamus?). meirfyssche (19). huse 
(bb, 23). husen fische (11). 

*Ipodes (cf. prc.?) wunderthier (74). 

*Ypodion (7. subpedaneus) voyt 
bauck (147). 

*I- (9, 11), hip- (95), y- (66 &e.) -po- 
dromium, ypo- (74), ipo-dromum (19, 
14), -tromum £ -tronium 7 -dochium 
(16), hi- (110), hy- (132), y- (74, 147) 
-podromus (cf. spidromum Gl. m. 4, 
110) berschip (1l. cf. ipogabus). 
wetlawf (9). Ad. ro(à- (74), not-, pherde- 
(9), pert- (147) -stal noytstalle (19). 
scheyBhauf (74). martelye, pyne &c.; 
duyster stede; spacierstede op baigen 
geslagen (147). ipotróbus ?. equus veloz 
(16). ipodromius wetlauffer (9). 

*Ipo-frodia (8), -fradia (8), -fradia, 
(15), -fordia (9), -bradia (2. passio t- 
moris 16), -fertita £ ippofobis (74) lei- 
den der vorcht (74). v.-suchte (8), -suche 
(9). peinigung, v/g. forcht (75). 

*I- (19, 74, 75, 76), y- (74), hip- 
(Br.) -pogabus, ypoga-vus (130, Gl. m.), 
-ubus (130, Sum., Gf.), ypog- (64), ipog- 
(74, 93), ipp- (74) -amus, ipago (14, 75, 
?6) aus hippago-gus, -S ?. nawes que 
per equos vehitur (v6). varn, varr. var 
dar vff man vber schifft (v. naues n qua 
feruntur equi et currus 15). eyn vare- 
(19), ver- (130, Gf.), fere- (Sum.), var-, 
hege-, pferd- (74), rofb- (64, 74), vech- (93) 
-schyff, -scif. ags. horsa scip (Gi. Aelfr.). 


*TIpogeus eyn molt-werf 7 keler (9), 
-werf kelir (8), -worffe 17). ipog-ium 4 
-eum 7. talpa 4 domus subterranea, t ce- 
larium; -ea 4. wia subterramea curua 
(76). hypogeum ertkule (125). ypo- (74), 
ipo-geum (74, 110), -genum ein huf) 
vnder (68, 110)  huys onder (132) der 
erden. weberdunck; ippogum  soler, 
sumerhaufe (74). iperge-us, -rus (134) 
i. sol quando est in superiori emispe 
vio, hemispherio; ipogeus 7. sol quando 
sub tierra vadi in mocíe (Vocc. ex quo, 













































IR 


Gemmae). sunne so sie vnter dem ert-| 
trich ist (74). ipo-, philo-genus, pyro-| 
nus 7. soj die sone (5^). philogeus| 
4. sol (Gl. m.), quartus equus solis (Br.| 
cf. philageus). . 

*Ipogirgium v. Epigergium. 

*Ipogium v. Ipogeum. 

*Ipomenes &o. v. Hippomanes. | 

*Ipopan-ti, var. -thi ( Ucamcatvem of. 
GL m. 4, 108) lichtmef) (74). des dsl 
begegnung 7 gegenkummung (65). — | 

Ypopyrgium &c. v. Bpigergium. 

*Ipo- (hypo-) -phora, -fore (68) heim: 
lich frag (110 szm.). | 

*Ipoqui-nceia, -neidos, -stidus v. 
Hippoboscides. f 

*TIpora- v. Hyperas-pistes. | 

TYporus (74), hippuris rof-tzagel| 
(14), -wadel £ -schwantz (144). katzen- 
schwántz, -helm, kanntenkraut, tauben-! 
trock &c. (144). 

*Ipos (i. sub & equus 66 &e. aus Ümo 
»« Umnoc) huze (100. wett. huDchen m.| 
pullus equinus cf. Sm. 2, 249). ipus eyn 
phert (17). 

*Ipostatica vnio personlich vereini- 
gung (65). 

*Ipo- 7 tramo-sericum wursat (125). 
subserieum burschet (112). vesfís sub-| 
7? hypo- 7 tramo-seriea bursat (V. a.| 
1618. Cf. Sm. 4, 158 Fr. l, 157b). | 

*I- &c. v. Hippo-potamus. | 

*Ipo-, hypo-theea, -teca pant (132).| 
hd. vnbeweg-lichs (75), -lich 7 fur- (4) 
vnder-, erbelich pfant, pant, pfandt als; 
hause, acker, wyse &e. (74). ligendew 
phanunt (1). legende pant (55). pfand von 
vffligende gute(75). vnderpflant (sc 110b). 

*Ipotheea (aus ap., cf. ipothecarius 
Gl. m.) specery (68). 

*I-, im- (17, 90) -poteeare Ad.. 
v'seczen. Ld 

*Ipothesis eyn sache tusschen zwey| 
(132), zwischen zweyen (110), zw. zwyen 
(68) menschen. 

*Ipotimus v. Hippopotamus. 

*Ipotro-bus, -mum, -nium v. Ipo- 
dromium. 

*Y potus v. Ipocus. 

*Ippamus v. Ipogabus. 1 

*Ip-pia 7 -pra (17), -ia (74) (herba, . 
hippia Ki.) runsche (rimsche?) gedyrme. 
(17). humerdarium (s2c/) o. hendwis (14). - 
huenrtarn (93). 

*Yppiricon v. Hypericon. 

*Yppoeundrium v. Hespereaneeus. 
XP (aus hypop.) fuBschemel 

14). | 

*Ippofobis v. Ipofrodia. 

*Tppogum v. Ipogeus. i 

*Ippom-anes, -ones v. Hippomanes. 

*Ypsa v. Gipsa. Hispa. I 

*Ipsalis (hypnale Ki.) serpens QU. 
sono (aus somno) necat (64). 1 

Ipse her (5). he (99). 

*Ipsida v. Ispida. 

*Ipus v. Ipos. D 

Ir, yr (cf. elefsal; Gr. wtb. v. dárre)] 
hant (8, 17). das mittel der hand (91). 
tenre (Sum.). denr, o. gauff gawchfe 0. 
vnperhafftig. feltpferde £ fructus €ew8-| - 
dem arboris (14). 

*Ir (2« ireus) augenwinckel (8). . 


IRO 


Ira, irra (bb) Ad. zorn. zornigheit 
(i. iracundia 10). nd. torn (23). toern 
(11). toren (225, 99). harm (22^). vnwursch-, 
bofhafti-keit &c. (65). 

Iracundia Ad. zorn-hafftikait, -haffig- 
keit (21), -heyt, -icheyt (132), -keyt T 
-sehkeit, var. -scher (65). zorn (18, 65). 
alt zorn (8, 9) oder schem (8). tornaf- 
ticheyt (23). torn (99). abolghe (108). 

Iraecundus Ad. ezoren- (1), zorn-haf- 
tig, zorn-ig, -mütiger (6), -iBe (8b), 
-scher (65). nd. torn-haftich, -aftich. gram 
(110, 147). geringhe gram (4. facile 
?rascens 132). droigro (v. minac 14). 

*Irale v. Girale. 

*Irascari ezornick machen (19). 

*Irascentia vis v. Vis irascibilis. 

Irasei hd. zo-, zu- (110), zü- (6), zü- 
134), nd. tue- ios -rnen. tzornich wesen 
132). belgen (106). v"-b. (99). 

*Irascitiua &oc. vis v. Vis irascibilis. 

Iratus ein zorniger (65). toernich (11). 
ertornieh 7 grel 7 vnmodich (92^). 

Ire- v. Hirc-. 

*Ireos v. Ireos. 

Ire gen 7 gan (5). hd. nd. gam. Ad. 
gen, geen, gon. gene (21) gaen (132). 
gayne (133). itur man geet (110), gaat 
(68).;men ghaet (132). itum est es ist 
E (68), ge-g. (110). dair is geghaen 
132). 

Ir-eos, -eus (19, Gf.), -ios (85), -eos 
(74), -ifieilis (Sum. Gf. cf. erificilis, 
wozu auch vll.:) hyris £ isils (4) swer- 
tele (nom. f., dat. msc. 4), -teln (17), 
-dele (qui purpureum. habet colorem 41), 
E rorczel (£ iris 153) gele swerdele 
(24). mordiscele (85. c s£. t? : irificilis? 
cf. imei). wey gilgen (74). wislylie (93). 

Uuatuurz (Sum., 7. borith Gf). bohem. 

ossatecz (4). iris swer-teln (17), -tel 
(8), -telle, -dtige (Gf.). rotswertel, kreutz- 

lum, plawegilg (74). blauw gilgen, lil- 
en, schwertel; veielwurtz (143). witte 
osen (11). blagleienbluom (93). blau 
ilien (91). blaelylien (10). rote swertele ; 
ireos illirieo bla sw. (Sum. V). iris illi- 
jea ags. hwatend (949). iris yreos bla 
ylige (12). iris, eris, eresirica swertella 
Sum. VI). 

*Iresipila v. Erysipelas. 

*I- v. E-ricius. 

*Irieus kleffiger o. redper (74). 

*Irificilis v. Ireos. Erificilis. 

Irina wassergalle (meteorom das fast 
em regenbogen gleicht Ki.). Cf. wetterau. 
aDergaukeln 4. einzelne Sterne am 
pewólkten Himmel; versch. von wasser- 
gallig paludosus (Fr.), gallen, na-g. 
un, 30. 

*Irinacius v. Ericius. 
*Iringus v. Eryngium. 
| *Irinotus v. Ironicus. 

Irio (cf. erysimon) wegsenff 7 he- 
143), frie- (Ki.) -derich. 
|. Iris hd. nd. regen-boge, -pogen (9), 

baghe (1D), -boeghe (33) Does s 

og (74), hd. -bogep. reginboum (127 
d. (Mss. mog.) ren- (55), reyn-boge. eren- 
21), himel- (75) -bogen. 
^| Ins v. Ireos. 

.| *Yrmindactil-a, -ica v. Hermodae- 
 jylus. 

.| *Ir., ie- (1) -oleus, irolens (75^) 
- |cf. iron lepter?) eyn spier- Z rin- (17), 


J 














| 
| 
| 
| 





IRR 


chier- (1) -swalbe. merschwalb (75). 


trabeus tyier swalbem (2). Cf. ghier-|(2 


Schwalben apus (Piet. cf. Fr. 1, 350b). 
ger-, ber-, pyr-, spier-schwalbe hirundo 
major (75. 2, 240). kirehschwalbe &oc., 
nl. gierzwaluw hir. apus Z vrbica (Fr., 
Nmn.). ghier-swaluwe apus, depes, eyp- 
selus (kil.). 

*Iron lepter (cf. prc.; lecter?) v. 
Cristula. 

I-, hi-, ir- (76) -ronia, ironica Ad. 
spott, spotte (10), be- ge-sp., gespot 
(134). bEEBUt (28, 133). EAE (8). 
hinderspot (49). Ad. vspottunge. spott- 
erye (132 sim.), rede (1). erscap(99). 
schympff, bespilung (74). 

I-, hi-, hy-ronice Ad. nd. spot-, spót- 
(134), spótt- (6), spat- (18), lech- (17), 
hón- (3) -lieh, -lie. spolichen (8b). 
bespoliken (22). besputtung (18). 

Ironieus, irinotus (1) Ad. spot-, 
gespot- (1), spót- (134), Ad.nd. bespot-, 
bespo- (85) -lich, -liek. spott-ig (68), 
-elich (132), -er (6). sputten (18). spoth- 
cher nar (75). 

*Irosus v. Hircosus. 

Irpex v. Erpica. 

*Irra v. Ira. 

Irradiare Ad. nd. er-, durch- (68, 
110) dor- (132) -schynen sm. glantz 
giessen 4 lassen gen (65). herschin (1T). 
hd. er-, v- (11, 19), doer- (132) -luchten. 
Ad. erleuchten. durchlychten (68). gli- 
(8), glin- (9) -stern. 

*Irradiatio inglastung (62). 

*Irrangi v. Eryngium. 

*Irrapinus v. Irropinus. 

Irrationa-bilis, -lis hd. nd. vnrede- 
lieh. onriddelich (21). Ad. vnvnunfttig, 
-nünftig (67), -nüfftiger (6), -noftig (8). 
an Sach (11). 

*Irre-are, -ciare, -ciari v. -tire. 
*Irrecitus v. Irretitus. 

Irrefra-, 4 irrefle- (74) -gabilis Ad. 
nd. vnvberwintlieh (68, 110), -v^winlich 
(132), -sturlich, -stuerlich (11), -stor- 
lich (85), -stormilich. (18), -sturmlieher 
(14), -schinlieh (7), -brechlich (8), -zu- 
brechlieh (9). 

*Irrefrenabilis vntzemelich (19). 

*Irref- v. Irreue-renter. 


Irregularis Ad. nd. vnorde-, hd. vn- 
orden-, vnórden- (151), vnordenc- (T, 152), 
vnornt- (4) lich, -lichen (152). beraubt 
der y'sterschafft (8, 9, 17). an regel (75). 

Irregularitas vntüg-, varr. vntug-, 
vntog-lichkeit ad officwa (65). 

Irreme-, irremi- (17, 133), irreuor- 
(17) -abilis hd. nd. vnwederkome-lich, 
-ick. Ad. vn-, nit-wiederkomlich sm. 
nicht wydder- (19), weder- (11) -komende. 
niet weder-k. (132, sim. 68). vnwider- 
komend (110). 

Irremediabilis vnheil- (8, 17), vnhal- 
(9) -sam. 

*Irremineabilis (sí. irremunerabi- 
lis?) vngeltlich (8^). 

*Irremis-cibile, va». -sibile vnables- 
sig, nit verziglich (65). 

*Irremistes v. Irustes. 

Irre-, var. irri-pere hynin-kriechen 
4 -schlieffen (65). 

Irreprehensibilis Ad. vnuer-, vnbe- 
grifllich. on-begrieflich Z -straiffelich (132), 





IRR 309 


-begrijplie (11), -scheidelich 7 -freyflich ' 
1) vnbegriff- (6, 110), vnstreff- (110) 
-enlieh. 4d. vnbegreif- (4, 134), vnstraf-, 
vnstraff-, vnstrauf- (67), vnstreff- (8, 65), 
vnschelt- (5), vnsehelde- £ vnvres- (23), 
vnschede- (6, 22), vnschende- (17), schel- 
(18), vnstur- (22), vnschreck- (7) -lich, 
lie, -liek. vnbescheldig (8^). 

*Irreptere (his, i. intrare 0 leuiter in- 
iroire, cf. irrepere) ein-kriechen, -krei- 
sen, -geen (74). 

*Irrepudiabilis vnv'driplich (17). 

Mr UE vngesücht, nit gefragt 
(65). 

*Irestrietus fry, vnverbunden (65). 

*Irreti-are, -care v. -re. 

*Irretigus (aus irretire 7 irritare) 
gereyDet (8). 

Irreti-re, 7 -care (74), -are, irre-are 
(4), -eiare, -eiari, irritire (10) striken 
(6). v^-str. (28). hd. stricken;be- (19), ent- 
(10), an- (0), vB- (6), v- (6, 12, 74) 
-Sstricken. strick aufrecken (74). vf- 
recken (irreciare 17 &ce.) vaen (8b). 
beheften (100). binden (9). v^werren, 
-knypffen (65). 

*Irretire (»« irritare) 
krenceken (8). reysen (9). 

Irre-titus (cf. Gl. m. h. v), -eitus 
(86), irrieitus (Gf. pifangan (7. colle- 
gatus 121). binatzer (86, Gf. 2, 1116 $q.). 

Irreuer-ens, -us, adv. -enti, -enter, 
irrefrenter (18) Ad.md. vner-, hd. vnere- 
lich, -lie, -liken adv. vn-ersam (8), -sche- 
melich (9). adv. on-erlichen (21), -wer- 
delich (132). 

Irreuerentia vner-e (9), Ad. -elichkeit, 
-ieheit, -samkeit 72 -herbietung (65), 
-samigkeit (15), nd. -likeyt. on-eerlicheit 
(132), -irliehkeit (21). cleyne vorslaunge 
(f) ruchelosigkeit (9 Ann.). forchtlosikeit 
65). 

M E vner- Z vner-samlich 
(15). 

*Irreuerior vneren (17). 

Irreuoeabilis nit widerrufflich (8). 

*Trreuor- v. Ireme-abilis. 

*Irricitus v. Irretitus. 

*Irricius v. Biricius. 

*Irrieulus v. Irriguus. 

Irridere spotten (4). hd. v-, hd. nd. 
be-sp. belachen (9). b. spotliken (23), 

*Irridiare (s/. irrigare) neetten (11). 

Irrigans fruchtbar 7 feucht (9). 

*Irrigare v. Irritare. Irrorare. 

Irrigare erfeuchten (69,134). Ad. nd. 
vucht, Ad. feucht, focht (18), wole fugt 

10), innerlich fucht (65) machen, maken. 

tigen Z begi&én (13). wesseren (65). 
tungen (5). dungen (23). neezen (8, 9). 
netten (99). 

Irrigatio fucht- Z begeis- (8), feucht 
(9) -unge. 

Irri-guus, -ngnus 7 -eulus (. fer- 
Glis, madidus, stercoratus 16) hd. fuchte, 
vucht, füht (6), feucht, nasse, naf. nd. 
nat. weich (68). ge-tungt (1, 3), -tingcht 
(2), -dungit (bb). frocht- (5b, 8), vrucht- 
(22, 28, 16) -sam, -ber (8), -bar (6). 

*Irring-i, -us v. Eryngium. 

*Irringnus v. Irriguus. 

*Irripere v. Irrepere. 

Irrisor hd. v-, hd. nd. be-spotter. 


reyDen Z 


310 ISI 


Irrisorius bespottende (11). 

Irritare (mit 1 w. 1 aus irritus), 
irrigare (18), irretire (q. v.) trutzen 
(75). irren (4. cf. G. Wtb. 1, 21 m erren 
(99). paissen (1. cf. Sm. 1, 206). Ad. md. 
reytzen 4 v'storn. hd. reyfen. rif den 
zorn (18). reychen 4 ezerren (19). tergen 
(107, 132). targen (11). Ad. er-zornen, 
-zorren (21). nd. ertornen. v'ezuoren (13). 
zornig 2 ytel (110), ydel(132), ybel ls 
krafftlo (65) machen. yteln (5). idelen 
(23). swachen, h'zorn (11). swechen (9). 
kreneken (9, 17). vOleren (65). 

*Irritare (»« irretire) best'ekin (8). 

Irritatio reyez- (9), reyf- (8) -unge. 
tenninge (106). 

*Irritire v. Irretire. 

Irritus (4. non ratus) Ad. nd. idel. 
hd. ytel, eytel (9), vnnutz. krafftlof) (65). 
nit vest (110). niet vast (132). leddig (21). 
wilde (8. »« irritatus?). 

*Irmacius v. Ericius. 

Irrogare, irr'go, irrugare (8) (4. 
destruere, inferre, malum nf.) zü fügen 
(65). sehaden zu-ziehen (17), -sin (8), 
-seyn (9). quait doen (132). geuen (22). 
weder geben (1l rg.) verdencken (74). 

*Irrogare (2« irruere) yune fallen 
(19). 
*Irro- 4 irra-pinus 7. ludus (16), aus 
ironieus ? 

Irrorare 7 irrigare reyffen (3). 

Irruere Ad. nd. vallen, zu-(65), in-v., 
Ad.-faln. ein-fallen (134), -vellen? platzen 
75). 

M v. Irrogare. 

*Irrugiare (leonis) prummen (75). 

*Ir- v. E-ruginare. 

*Irrugo v. Hirudo. 

Irrumpere v (141), zu- (9) -storn. 
zu stoDin (8). einbrosten (75). 

*Irsutus, irtus &c. v. Hirsutus. 

*Iru-da, -go v. Hirudo. 

*Irundo v. Hirundo. 

*Yrurchus, i- (74), a- (104) -rureus (7. 
glabrio) grintoht-ir (104), -er(Gt.). grynd- 
echter, -iger (74). Cf.inturtus;irrugare 
Z. hirsutum facere (129)? 

*Iru- 4 irremi-stes 2. genus rastrorum 
eo quod dentes plures | habuit (16). 

Isagoga anwysung (75). 

*Isaris (cf. sq.?) v. Santonicum. 

Isatis (herba) wata (Gf.) isia, vuata 
141). 
dur v. Isotus. 

*Isea, ysea, isiea (Hpt.) (lat. $tal. 
esea span. hesca, yesea dakorom. ésca, 
altfr. eche Dz. Wtb. 131. rhaetor. eschia, 
aschia, escha ngr. 3ioxa, ÜOXA., Tox) 
Swam an pawmen (74). Ad. zun-dera (84), 
-der (102 &ec.), -ter (Sum. &e.). ags. tynd- 
irm (94), -rin (136), -ri (Hpt. 5, 197). 1sca 
nuf)kern (Ki.). 

Isca-, isco- (132), ischa-lidus (quas 
excoli-tus, -dus 66 &e.) ein acker vyf)- 
geploegt (152), der gebuwen ist (110). 

*Iseus v. Viseus. 

Ischas v. Apios. 

Ischias v. Sciasis. 

*Isdohagus v. Isophagus. 

*Isella v. Ascella. 

*Isera (fl. in bauaria) iser (75). 

*Isia v. Isatis. 








IST 


*Isic ags. leax (94), lex (136). acc. 
isicem, n0m. y-, i-sicius &oc. ?. esox, 
salmo (G1. m.). corn. ehoe (Zeuss.). 

*Isica v. Isca. 

Isicium (7. salsitiam 141. cf. Gl. m. 
4, 261) fülle (91). esitium füll (123). in-, 
? i- (116) -sieium leberwurst &c. (Ki). 
saltziss, ni. saucijs (116). isicia ags. 
maerhgehoet (Gi. Aeltr. cf. Bosw. «v. 
mearhgehzeca). 

*Isida 2. auis que se mortua replumare 
valet, vogel der sich todter entfidert (14). 

*Isils v. Ireos. 

*Isinaria v. Ptisanarium. 

Ysis (isis Br.) est dea lanzficum got- 
tin der wollslaher, sed isis einlaitung (74). 

*Islandi v. Glaciarii. 

*Ismanitiecus v. Monomachieus. 

*Ismarena (aus murena-cismarus; 
piscis) lanekbrett (76). lampre-t (74), -de 
(4), -yde (23). marena pisces (16). 

Ismarus ags. spearhafoc (942). 

*Isocus v. Isotus. 

*Isola v. Isula. 

*Isopagus &e. v. Isophagus. 

*Isopia filtz der augen (74). 

I-, ysopus, hysopu-s/ -m (88) (herba 
7 sparsorium aque ex tal? h.) hd. isope 
m. (4), isop; ysop-e (55), -pe (8), -p (1). 
nd. ysepe, ispe (99). ispen 7 seplhi (64, 
88, 123). en quispel (108). 

Iso-, yso- (64, 74), (oeso-) -phagus, 
-fagus (74), -pagus, -phogus (76), isdo- 
hagus (75 c2) 7. gula stomachi (66 &c.), 
daraus gulasteim (sc 8^!) magen-ror 
(14),-geycz 9. gula a/s gulositas!). spis 
ader(?. meri? porta lactis 93). schlundt- 
ror (64), -roren (75). ganck zum magen 
(74). 

*Isotus, -eus (76) | isaxus (74) Z4. 
museus, mustus (76) crescens em vetus- 
tate lapidum (4), lapidis t arboris (16). 
mó0 (4). mof o. mie (76). flieg (»« 
musea) die da wechst in alten steinen 
(2« saxis?) o. paumen (74). 

*Ispergus &oe. v. Ispurgus. 

*Ispicio (sí.apicio; herba) velteruke 
85). 
Ispida eifhuogel(64).ipsida isuogil(95). 

*Isp-urgus Z7 -oreus (66 &e.), -oreus 
(133), -orius (68, 110, 132), -urges (132), 
-ergus (5b, 929, 28, v4, 16), -arius (19), 
-aridus (1), -ornus (11) (pzscis, cf. hispe- 
rus, -nus) eyn wal (5). wal- (6, 74, 76), 
wale- (7) -fiseh. woltuze (t oder e 92). 
wakuse (93). stoyre (19). stur (11). stoer 
(68, 110, 132). store (66 &e.). stor (134). 

*[- v, Iu-squiamus. 

*Isquibula (herba?) giwaneh (105). 
Statt squibula q. v.? cf. disciplina 
.geduuanch (Gf. 5, 277)? 

*Issura (7. vervaetum; cf. issartaria 
Gl. m.) bake (sz. brake) lands (85). 

Istae dar-hynne (17), -hin (21), -hen 
(93), -in (18). hd. da-, do-hin. dodurch 
125). 

Iste der (6). de (23). 

Ist-ega (Gl. m.), -iga schiffstal (74). 

Ister v. Danubius. 

Istie dahin (b scm.) darhen (23). 

*Istie-cine, -tine (76) dar- (5), do- 
(6), da- (76) -hin. dartine (76). 

*Istiga v. Istega. 


ITE 


Istine von danne (125). 

Istomodo Ad. md. in der, vig. mit 
der (75) maf), mozse (4), -mof$ (6), -mase 
(3), nd. mate. 

*Istri-atus, -us v. Pleeta. 

Istrix v. Hystrix. 

*Istrum hafenspulerampt (74). 

Istue Ad. nd. darher. daher (16). do- 
her (7), -hen (125). 

*Isula, Isola 7 Fleuus, Siear (fuus) 
dy isBel, wrg. isel (125). 

Ita adv. hd. nd. also 4 ia; alzo (11), 
alsoe (132), jo (6), ya (11). ja vmmers 
(bb). als-mirgothelff, -michgotbehalt (74). 


*Tta sbst. (i. via 66 &c., hinc semita) | 


ein steick (3). steig (4). st.-pfad 7 ganek- 
St. (76). itaver lo longo cam?no (Gl. m.) 
aus itiner z. longa via, (16, Br.). 

Italia (cf. v. gallia) walen- (5, 23), 
ober w.- (10), walhen- (74), ober w.- (71), 
0. walchen- (1), walisch- (753), walsche- 
(16), Ad. welsch-, wálsch- (134), weliseh- 
(66, 75), welsche- (152), wels- (12), welld-: 
(133), weltsch- (68) -lant, dorinne rome 
ligt (74. cf. gallia). lamparten (100). 
lanebarden (99). ; 

*Itali-a (7), -ca, -ace (85) (herba) 
kazzun- (101, Gf.), kazzin- (103), katzen- 
(1), wolff- (74, 75) -zagel. wlvessap (41). 
wulvesaf (85). vvofosseife (104). wolues 
lap (1 aus s? 94). wolfeszeisala (Sum.). 

Italieum (7. gallieum 5b) wall- (4), 
wel- (55) -iseh. walsch (225). welsch (6). 
hd. welsche, welisch, welsch, welt, walfe 
(21), italianiseh (110) spraehe, sprach. 

Ital-ieus, -ius (18), -us eyn wale 
(bo, 17, 23), wayle (5b), wail (18), waleh 
(6 &e.), valde (21), welischer (66), Ad. 
welscher, welser (133). ein ytaliaen (132). 
italian (110). 

*Ytan inster (109. 7. q. interanea Br. 
Wtb. l, 699. Kil.). 

Itaque darumb (110). daer omme 
(132). also (22, 93). a. ia (75). alzoe UN 
aldos (99). nu, var. nuw, nwn furbaf) (65 

Itaver v. Ita. 


Item, itemque Ad. aber. a. mer (66, - 


151). a. oder meer (69), mer (134). a. 
vnd mer (75). a. einf) 4 a. eynst £ a. ein 
male (65). vort mene (133, 152). furter 
mer (68). zü dem andern mol (6. 7« 
iterum). auer (93). voert meer (1l). 

*Itemdidem der selbig (75). 

*Ite- v. Iti-nerarium. 

*Itenerarius v. Iteratus. 

Iter weg (19). wech (11). ganek (132)- 

Itersabbati v. Sabatum. intersabati 
(alpA. it-) 4. spacium mille passuum (16)-. 

*Iteranus v. Itiner. 

Iterare, interiare (q. v.) ander, 
v'ander- (D, 74) -n (5), -weyten (4, 14) 
-weyden (8, 9), -werben (17), -worbe 
(e -werp done (21), -weruen (29) 
widerum thon o. anheben (110 sém.)., Ad. 
wider a. zwürent, var. zwirnet thün (65). 

Iterat-e, -o, -im ander-werp donen 
(21), Ad. -werbe, -waid (16), -wedunsu 
(17), -werue (23), -worue 2 -weyde (225). 
zü dem andern mol (6). ouer echt (22^). 

Ite-ratus, bíssw. -nerarius ander- 
gewerbet (21), -weruet (93), -werb (7) 
-weit (17). ver ander wert (18). v'andert 
(6). geendert (1). , 


*Iterdie (/. dieta) ein tagreyse (3, 4). 


SEI aate A d crac 





IUB 


*Iterna-nus, -rius v. Itiner. 

Iterum d. aber, a.-dar (74). nd. auer. 
aver echt 7 echte aver £ noch ens (22^). 
ander-werbe (19), -werue (99), -warue 
(13), -worue (22). 

*Ttia (tr£a) wit (Sum.). 

Itinerare wanderen (76). 

Itiner-, itener-, itine- 7 itin- 4 in- 
tine- (76), intener- (8) -arium tag spys 
(16). weg-spise (8), -spib (17). wege 
spizze (9). 

*TItiner (74), i, itern-arius, itin- 
(16), it- (74, 15) -eranus, iternanus (74( 
wanderer (68, 74). wan- (110), wen- (132) 
-deler. lauffer (18). lantleuffer(75). weguer- 
tiger (74). 

*Itter v. Icter. 

Itu-m, -r v. Ire. 

*Tu (cf. sq.? herba) ziegen bein (17). 

Iua feldcypresse 7 schlagkraut (Ki.). 
ags. iue (942). 

pore iu ares wegeschale (9, l oder 








Iuba (Z. erimis colubri 0 equi 16, cutis 
serpentum '( &c., crista, galee) pertz har 
i lewen hair (5). rof-mond (1:5), -bar 
(sc 76), -hor das an dé hals hengt o. 
dz hor das dem lowen an dé h. h. e 
dat har van den perden Z die maen (132 
die man, varr. mene, an (110), das har 
von (68) einem pferd. perdes hut 7 lau- 
wer hutte (sc 18). hd. pherdes-, lewen-, 
|leben-, nd. perdes-, perde-, lowen-, lewen- 
|har. mane (11). manen (100). man (8, 9). 
lein kreye-r, rer, krayer (?. cr?sta. galee 
110 varr.). 

Iubar, iuuar (94, 136) hd. nd. schin. 
d. schein. sunnen-sch. 7 morgenstern 
(9). sonnen- (8), clar (85) schin. nd. claer- 
eit. ags. leoma Z ea- (94), oe- (136). 
rendil. 

Iubere Ad. hey-Den, -ssen, -sen (9), 
Schen (5). nd. hey-, he-ten. pieten Z 
chaffen (Osterr. 75). bidden (21). beyden 
22). beden (23). Ad. ge-b. (18), -bieten, 
byten (19). Ad. nd. gebieden. wollen 
17). entpfelhen (88). 

*[Iubilamen ynnege freyde (8). 

Iubilare Ad. gotlich, goetlich (16), 
ottelichen (21), nd. gotliken singen, 
in (sc 7), frauen (8). frewen (9, 4). froe- 
ieh syn (110). frolocken (68). blide sijn 
11). wonderlich verblyden (122). iubi- 
leren 7 iuchtzen vor freuden (65). 
Iubilatio aus-brechende 7? -dringende 
m "keit (9 Anh.,52m.15). vnufsprechende 
eude (12). froelieheit (10). vrowde (23), 
Ls Iubileus wunsam (1). en lut (23). en 
jt (8b). 
| Iubileus annus (7. a. requietionis, 
audii, leticie, remissionis cf. v. a. 
b.) iB heiBet daz gult iar (21). Ad. 
aZ, das, dat (132) gulden iar, g. rich 
); das gnaden-(110), iubel- (8, 134), 
armherezig jar. das güldin ior (6). 

Iubilum (;.iubilus 110 &c.) vnsprech- 
ch freude (8 sim.). 

Iubilus Ad. wunnie- (1), wonnick-, 
On-, fro- (18), fró-(6) -lich, wun- 
am, ynnig gesang. sunig (8b), wonlieh 
33), wontlich (21) sang. wnlie (23), 
rolie (22) sank. vn- (17, 110), vnuf- 
5, 68) -sprechlich freude, freid (68). 
nsprecheliche blytscehaf (132). adj. gogel 
frolicher (15). 





































IUG 


*Tubilus (7. porta) vmbganck o. tor (14). 

Iudai-, iuday-, iudei- (76) -cum d. 
judisch (55, 6); j., jüdisch (134), judesche, 
Judische, iudise (76), judes (5), judden 
(*) sprache, sprach. ioetsche spraech 
(132). iodes sprake (23). 

Iudaieus judisch (17). 

Iudaismus Ad. judisch glaube, oder 
syt (110). judscheit (93). justheit (25). 
iudenlant (55). iudde- (19), ioet- (132) 
-schaff. jodeschop (23). yoetscap (11). 

*Tudaysosis judische leben (17). 

Iudai-zare, -sare Ad. judisch, jude- 
lieh (8) leben, gesetz halten (65). 1uden 
nachfolgen (110). ioetschaff vpbrengen 
off volgen (132). iudscheit vff bringen (68). 

Iudas en v'reder (11). 

Iudea Ad. iudisch sim., jüdesch (6), 
jodeseh (21, 22), ioetsch (132), judes t5) 
guddes (18), Ad. juden-, nd. yoden-lant. 

*TIudeicum v. Iudaicum. 

Iudeus Ad. eyn iude, iudde (7, 19), 
god (21). nd. en iode, yode. ein bekenner 
der warheit o. des glaubens (65). 

Iudex delegatus eyner dem ettlich 
sach empfolhen sind (64). 

Iudex Ad. nd. ri-, rye- (19), selten 
re-chter. 

Iudex ordinarius geordenter 7 mit 
recht erwelter richter (93). 

Iudicare, -ri (1) Ad. md. richten. r. 
de riehticheit (22^). /d. rechten. ryechten 
(19). vr- (9), or- (17) -teyln. ortelin (8), 

Iudie-, iudici- (68) -atorium richt- 
(X, 17), gericht- (76, 110) -stat (17, 110), 
-huB (7, 110), -hauD (16). eyn recht stat 
(68), rechter stede (132). rayt huyf5 (19). 

Iudiciaria potestas gerichtes gewalt 
(8, 9). vrteil des gerichts; gewalt recht 
zu Sprechen (65). 

I. sedes richter stul (65). 

Iudieiarius Ad. richter. rechgebber 
(13). 

*Tudici- v. Iudic-atorium. 

Iudicium richt (18). nd. ge-r., richte 
(23). hd. ge-r., -ryechte (19). 

Iudicium rationis gehengen (15), daz 
gemerekt 7 daz ussriehtung (63) der 
vnunfft. 

Iudicum das puch (1), buch (65) der 
richter. 

Iugabilis v. Iugalis. 

Iugales zwe ochfen vnder eynem 
ioch (110 sim.). jocken (90). wirten (G£.), 

Iuga-lis, 7 -bilis (147) fügelieh (4). 
gefug-e (8, 9), -lich (17). gevochlie (23). 

el vngelick (sc 22). ain gezemptes tier 
5l gewonet im ioch o. gezemet (110). 
ghewoent ynt ioch 7 getzemmet (132). 
juuge (junge? 8^). iucklick (141). 

Iugamentum 'Ad. zusamen fugung. 
tzosamen voeghinghe (132). 

Iugare Ad. zusamen- sim., zuhauff., 
zuhuffen- (1) -seylen, -spannen, -kuppelen 
(i10 sim.) md. tosame-de, -ne zelen. 
seyln (17, V. 2.1455 Sm.). jochen (6, 76). 
zemen (6). hefften (125). binden (11). 

*Iugari v. Iurgari. 

Iugarius scherremeyster (125). 

Iugatio (vits) hefftung (125). 

*TIuge abent- o. morgen-opffer (74). 
opffer des morgens vnd naehtz (15). 

Iugeniculaus v. Ingeniculans. 








IUM 311 


Iuge-r, selfen -rum, -rium (Sum.) 
(é. 240 pedes 49) hd. eyn morgen. Ad. 
nd. m. 4 acker landes. Ad. m. lans (13), 
ackers; eyn morge; acker lant; margen 
acker oder ain jawch (1). iuch (Sum.). 
liuhe (104). jeuch (75), iauchart (143) 
ackers. iauchhart (649). juchart (6, 64b, 
76, 110). ein j. landt (68). dagmal (99). 

*Tuges ebig (21). 

Iugis hd. nd. ewig. hd. stete, stede. 
ewe- (132), gewon- (68) -lich. henperlinc 
(99). emfig (65, 110). 

Iugiter Ad. stete- (21), stet- (5), stetig- 
t ewig-, státik- 7 ewick- (134), eweck-, 
ebee- (21), ewenc- (18, 66, 151), emflig- 
(65), engst- (se 1) -lieh, -lichen. stede- 
 ewich-liken (23). ewe-lic (11), -lieh (132). 
altos 7 dagelies (99). 

Iuglans baumnuf) (s8). 

Iugosus (Z. cacumén- i mont-osus) 
jochig 7 gehe (1). jokieht (5). iokich (23). 
jochet (9). iuchtieh (9b). iugecht (8). 
junglich (6). Ad. geiocht 7 bergicht. berg- 
(68), berch- (132) -achtig. berg- 7 rock- 
-egteg (99). 

*Tugube v. Iuiuba. 

Iugulare Ad. nd. worgen Z doten. 
her-w. (17). hd. wurgen, vir-w.(8), würgen 
o. tódten (134), doden, totten, dóten (6). 
droflen (75) keln absniden (17). kelen 
(porcos 125). 

Iugulatio droDlunge (75). 

Iugulator drofler (75). hd. md. wo-, 
hd, wu-, wi-rger. hd. doter, doder, totter, 
ou (16), dóter (67). keelstecher (110, 
132). 

*Tugultare wurgen, kelssen (74). 

*Iugultum Ad. kele, kelle (21), kóll 
(67). kel o. drussel (74). strofà (6). strot-e 
(22), -te (23). 

Iu-, jin- (55) -gulum, iugolum (1) 
Ad. kele. strote (8b). trü&& (6). truse (1). 
trus (18). drüD (67). druse (133, 152). 
druz (5). dros (283, 75). haghe dros (22). 
chragen (1) krauge (o). gurgel (76). 

Iugulus Ad. kele. trossel (111, Das.). 
stroBe (13). eyn straitgatt (132). 

Iugum Ad. ioch, joch, jach (5^). nd. 
iok (23), iucke (147), osseniuck (11). holtz 
do mit man die ochsen briekelt (75). 
juchart (64). berckspitze (9). die hohy 
an einem berg (110). hohin der berg (68). 
die hoehe des bergs (64). die hoecheit 
5 den berghen (132). roeken (99).chomat 
(93). 

Iuiuba ringele (47). iugube (fructus 
arboris) mulderbrot (12). 

Yuliana (herba) poley (9). 

*Iuligo v. Iulligo. 

Iulis (piscis) meer-, fisch-jünckerle 
(140). 

Iulius (monat 76) der erste auste (4). 
der hauwe- (17), hoü- (41). mont. haw- 
(D^), hoi- (99) -mant. hew maned (1). 
hómanot (93). heumonat (75). haumond 
(72). hoüman (22^). der rosen manet (12). 

Iul-,iu- (74) -ligo (7. saxatilis 23, 74. cf. 
jul-is, -à p2sczs Gl. m.) stainpeiD, prech6, 
preBe (74). brasme (23). 

Iulus kátzle (an der haselstauden 
135). kotz, zapffen, woll (112). erstneuer- 
part (174). 

Iumenta kalb (9). 


312 IUN 


*Tumentale Ad. fehe-, nd. ve-, vey- 
hus. Ad. fich-, fyech-hauf sim. vieh 
haus (4). 

Iumentum Ad.eyn iglich fche, yet- 
lich fich, daz vns arbeyt, das do erbeyt. 
ein yghelick vee dat arbeit doet (132 
sim.). ein ieglich arbeyten vich o. thyer 
(110). arbey-ndendes viche (74), -dende 
fyhe (19), vey (23), ve (22). ein hilflich 
thier (65). helfpertier als pferdt, ochsen, 
esel &e. (74). eyn. eybyddende dyr (5^). 
fehe (8). arbeyden f. (5). erbende f. (91). 
erbede f. (18). eyn arbeyt-sam fich (64), 
-sam vieh o. thier (75), -en vehe (7). 
erbeitende wihe (6). vyhe (85). vieh (4). 
wihe(9) iune vee (13 :ju-). jungk fyhe 
10). jung viech (1). quiek 5os £ azinus 
(1). merie (99). 

Iuneata geronnen£ pars-melek ; prois- 
kese (147). teckenmilch (91. cf. Gr. wtb. 
671). schuphkese (125). 

*Iuneeus &oc. v. Iuncus. 

Iuncetum bintz-gaw (112), -gów (115). 

*Tuncipendere achten als eyn byese 
(147). 

Iunetura (/. eompagies 76) eyn zu- 
samen fugung (21, 65). ain ze samen 
fiegung (76). wirbel (5). werfel 7 r'gel 
(18 Mrg.). weruel (23). gewerbe (12). 
geleneke (525). krokel (22). i. murorum 
schlof) der muren (65). 

*Tunetus s. v. Iunceus. 

Iunetus gevoecht (11). 

Iune-us, -eus, -tus, -etus (76) (?. 
papirus, eirpus) Ad. nd. sem-ida (Sm., 
Gf.), -ede (47, 109), -de, -meden (12), 
-den (535), -ef) (67, 133, 112. wetterau. 
sime-ze, -De f.). hd. symde, sende (9), 
scaftich seem (92). wasserseydm (3). Ad. 
pimissen (3), piniz (104), byneze, bintz, 
beynez (8) pun-ch (1) byse (132). bisse 
(99). biese 7 rusche (11). risch (23). 
bantwide (18 Mrg.). 

Iungere Ad. zusammen- scm., zuhauff-, 
z. an- (151), zuhauffen-, zühuffe-, md. 
tohope-, tozamen-vogen, 7d. -fuogen, 
-fugen, -fügen, -fiegen. fogen (14). byn- 
den (Z. sub iugo ponere 19). 

*Tungetum (sí. iuncetum) ags. risk- 
(94), rye- (136) -thyfil, -dhyfel (942). 

*Tunifagus (cf.turdus) kranwidfogel 
(14). 

Iunipe-, iunipy-, ianipe- (74) -rus 
(arbor), -rum (fructus), inipe-rum £ 
-tus (Db) juniperium (87) (für -us er- 
günze man im Folgenden meist -baum, 
-stude, sim., für -um -ber sém.; ofters 
kreuzen sich -us «. -um) chran-, kran-, 
kreoz-, sporah-, uuechalter- sm. -baum ; 
reeolter, spurcha (Gf.). wachaldern- 
(Sum.), wachel- (69, 85), weckol- (110), 
wehel- Z walch- (BM.), wallech- (47) -dorn. 
wacheldor- (70), wecholdor (134) -baum. 
wakel- (109), wakeldoernen- (11) -boem. 
hd. wach-holder , -holdern , -older, -holler, 
-alter (754, 105), -alder (3), -ardere (100) ; 
wech-alter (15, 105), -uldernbaum (19), 
-older (110), -elder (68, 76). weck-hol- 
der, -holdern (12), -holler (18), -olter 
(15), -older (8b), -uldernbaum (13), -oller 
(10). wek- (6), walk- (16) -olter. weg- 
holder (91). waklotern 7 éybe (st. eyn 
beth-) fructus; beth hulder baym arbor 
(9b). wa- (2925, 93), ma- n -chande- 
lem (-bern, -bom). wachanderenberen 








IUR 


(-perus 24). recholtur (95), -dir (9). 
reck- (87), reg- (93) -holter. kranawitu 
(Gf.). kran- (75), ehran- (1) -bit. kran- 
wid (53, 75), -wit (102). chranewite (104). 
ehranbetpir (104) (-um 1). ehram-bid (1, 
3), -ad (V. a. 1455 Sm.), -vitz (Anz. 8, 97). 
krand-widper fr., -wirstauden a. (1). 
krawentber (153). danbysen (110, 132). 
genuuere (99). 

Iunius brach-mont (17, 41), -mant 
(bb), -monat (75), -mon (4), -ot (93). 
prach-mond (75) -maned (1). jurrius 
brackman (22b). 

Iunonius luftlih (Gtf.). 

Iupiter Ad. nd. eyn planete. ein ab- 
got (65). 

Iur-a, -assus der iurten o. láberberg 
in nüchtland (135). leber- 7 bótz-berg 
(Fris.). 

Iur-aia, -eum, -um (gall. yuraie) 
lulch, trespe, walch-tr., twalehweitzen &c. 
(143). 

Iurame-n, -ntum Ad. schwuor, swore 
(1,133), schwur. hd.nd. swer-unge, -inghe. 
hd. eit, eid. nd. eet (11). menheit (29^). 
recht (19). ampt (1). 

Iuramentum de non vindieando 
vrfehde ist ein glubde mit ayden o. mit 
bürgen das ein schulde o. verhandel nit 
prechen wil (74). 

Iurare Ad. nd. swern, sweren. sworen 


Iurassus v. Iura. 

*Iureum v. Iuraia. 

*Turgalis streithaftig (9). 

Iurg-amen, -ium Ad. nd. schelt-wort, 
-rede, -rydde (21); seheld-unge, -inghe. 
schaltwor (8). krig (8, 9). krieg; krieg- 
hyseh, varr. -hisch, -isch (65). gekyuelot 
(100). wyrrer vnd werrer; wirwer, varr. 
wirenwer, wyrr. werr. (65). 

Iurg-ari, -are, -iare, iugari (1) Aq. 
nd. schelden 7 schuldigen. A4. schelten, 
beschuldigen, zuchtigen. nd. tuch-, cas- 
tighen. straffen (6). stroffen (8). strofen 
(9). kiuen (13). kyffein (12). slinden (11). 
streytten, wertlen (64). 

*Turgiosus krie- (8), kri- (9) -gisch. 

Iurgium v. Iurgamen. 

*Turia (7. pedicula camis $& verba con- 
tumeliosa indeiniuria:6: pediculus canum 
3) hund-lus (76), -lauf) Z gerechtigkeit 
(74). holezpock (3). uri-a £ -ea, -o (74) 
(£. vermis caulis t porci 66 &c.) saw- (64), 
verher- 4 viltz- (74) -lauf. swyneluys 
(19). krut- 7 sew-wurm (110). eyn verkens 
of koel luys (132). usia pediculus ouinus 
(G1. m.), porc (Ki.). sia (q. cf.) ped. porco- 
rum (6). 

*Turidieosus stet-, burger-ischer (74). 

Iuri-dieus, -duus (9) recht sprecher 
(8, 9). Iuridieus 7. legisperitus (16). 

*Turidus (sé luridus) bleych (8, 9, 
17). plaieher (74). 

*Turiduus v. Iuridicus. 

*Turingus v. Eryngium. 

Iurisdi-etio, -cio, -tio ge-piet (1, 
71) -bite (4), -byde (55). gebietender 
gewalt 7 gebietents recht; gewalt des 
rechtens 4 des gebietz (75). eyns heren 
(132), herren (110) macht Z recht. en 
heren gerieht (11). eynes herren ge- 
ryechte (19). hd. recht, retht (8b). 

Iurisperitus (7. iurista) ain wyser 
in den rechten (76). geriehtB-w. (64b). 











IUS 


recht-weyser (64€), -wisser (75), -versten- 
der (1). asaga (Gl. Marient.). 
*Turispeta rechtbegernder (74). 

Iurista (cf. iurisperitus) nd. iuriste. 
hd. jurist. recht-lerer 7 -wisser (75), 
-maister (76). gelert ingeistlichem recht 
(93. cf. legista). eyner der da kan daz 
recht (17). der dy r. kan (8). krester (9). 

*[urius gerechter (74). 

Iurnal-is (Gf.) -es, -e (v. silla), ior- 
nal-es (Sum. IV), -e (Gl. m.) juchart (Gf.). 
morg-ana (127), -ini (104), -en £ iuch 
(Sum.). 

*Turrius v. Iunius. 

*TIurum v. Iuraia. 

Ius Ad. nd. recht. ge-r. (17). romisch, 
r. (8). Ad. gewalt. macht (11). 

Ius iuche (5, 11). iussel 7 brie (646, 
76). gussel £ brue (64b). brüg (6). brue 
(5, 64). supp (91). zot (23). 

Ius bannitum eliche gerichte (9). 

Iuscanonieum(gew.in Einem iusean.s 
so auch die folgenden Ww.) Ad. nd. 
geyst-elich (55), -hich, »d. gestlik, paffen- 
(12) -recht. 

WEN ciuile leyen recht 7 wertlieh r. 


sche rechte (1). 

*Ius contestatum gehegit reeht (9). 

Ius iurandum Ad. nd. gesworen, Ad. 
geschworn, geswarn (91) recht. 

*Tus laridarium fürhef) (cibus 111). 

Ius patronatus lehenhern recht (M 
erbliche r. (75). angeborn r. ? geistlicher- 
lehensehafft (74). 

*[us pirium, Mrg. quirinum romiseh 
recht (3). 

*Ius quiarium. v. Iusquiamus. 

Iuscellum v. Iussellum. 

*Iuscu-m Z2 -lum ein supchen 7 sot- 
chré (125). 

*Tuspilio v. Vespilio. 

*Iusquia-mus, -mum, -nus, -num 
(1, 74), iusquamum (Sum. VII), jus quia: 
rium (7), jo- (87, 146), i- (121, Gf.) 


-squiamus, iusqui-lanus (secundum pre 


philogum 16), -namus (35^), hi- (95), 
hyo- (85) -seyamus, hoseuamus (125), 
lutquiomum (131) (cf. Dz. Wtb. 176) bi- 
(141, Gf.), be- (121) -Iisa. bilsa (131). pilise 
(104). byls-e (12), -am (69 &c.). balsam 
(16). pilsen-sam (1, 75), -samen (9, 67, 
133). Poen hd. -same sém., -som 2 -krut 
(110), -saem 2 -eruyt (132), -erud (24), 
-korner (13). külsu- (87), külsun- (146) 
-som. boin krut (7). bille (47). billen zat. 
(22, 93). nd. belne (Sum.). dyll (105). 
Ius-sellum, -cellum eyn eyersuphe 
(19). suup (11). süpplin (50 iuss-al (8t.), 
-el (127), -elin (91). 
Iussio (4. iussus 1) Ad. heyssunge, 
gehaissung (1). m4. heyt-, het-inge. ; 
Iussus Ad. geheyssen. nd. gheheten. 
gehorsam (1). ; 
Iustificare recht-en (11), Ad. -verti- 
gen, -firtigen (55). Ad. nd. recht, hd. ge 
recht machen, maken. : 
Iustitium die dag dar an man mit 
rechtet o. niderlegung der recht der 
zeit halb (s8). 
Iustifieatus recht geuertigt(6), g€ 
maket (23). j 
"Iusti reuetx (sic, cf. sq.) geriechte- 
keyt (8). 


*Tus cO'iurinum (sf. quirinum) roms 





| 


LAB 
*Iustitenax eyn halder der gerechti- 
keyt (9). 


LAB 
, luuenalis jungelinck (bb, 23). iunck- 
"es (22). iunchlich (18). jugent (9). jogent 


- Iustitia Ad. gerecht-igkeit, -ikeit, (5) 


-ekeit. reeht-fertickeyt (19, sm. 68, 132), 
nd. -heyt, Bicheyt. 

Iustitiarius eyn rechtsprecher (7. 
iudex 110 &e.). richter, griefhwart (74). 

*Iustru-, iutru- (? 8), intru- (16), 
-sula, -sale (8) (énstr. sutoris; 4. lignum 
medium quod sutor imponit alys duobus 
lignis cum occreas extendit 16. von intru- 
dere) bolez (9). 

*Iustus v. T'useus. 

Iustus A4. md. recht-, rech- (23), 
gerecht- (17) -vertig. gerehter (6 sZm.). 

Iusumachter-, hynder-wart ; to rugge 
147). 
| E. v. Ius-trusula. 

*Iutuba v. Intuba. 

*Iutulus (auis) ein iuter (125. 4. q. 
seolopax arquata Nmm.?). 

Iuuame-n, -ntum /d. hulfe, hulff, 
hülfe (4), hilff, holffe (11). nd. hulpe, 
hulp (132). 

*Tuuar v. Iubar. 

Iuuare Ad. helffen. 2d. helpen. from- 
men (17), -en (9). iuuat et helpet (11). 
ej gelustet (9). 


Iuuenea ferse (8). vierse 4 sterke 
(11). eyn verseken (132), jung kalb (68). 
kalbes verse (9). eyn kalbe (19 &c.). kalb 
(93). stirke (19). 

Iuueneula junge dirne (535). en iunc 
qe luttik (22) derne. ein jungs wip 
93). eyn jung meddigin (21). maghet 
132). hd. megt-, jmágt- (134), megd-, 
mede- (133), med- (152) -lein, -lin. mede- 
gen (18). dóhterlin (6). jumpfrauwe (19). 
ionefrow (11). diernl (1, 3, 71). verse 
(99 süm.). à 

Iuueneulus (7. iuuenis 1) iunck (1). 
hd. iung-lin (1105), -ling, -elinek (5^). 
ionghelinek (132). ein jung knabe (91). 
hd. knáb- (134), kneb-gen (18), -lin. 
knecht-lein (152), -el (4), -chin (17), -gin 
(5), -ekin (23), -iken (22). varre (99). 
verre (107). 


ochsse (9). farre (85, 9). vaer (11). rintvar 
(23). fal als ein rint (6. aus var méss- 
verst.!). stier (76, 93). stier-ken (132), 
-lin (110). eyn bofelinek (19. aws md. 
botlinck). 





Iuuen-eus, -tus (6, 8b, 9, 23) jung | 





LAB 913 


Iuuenescere junck (110), ionek (132) 
Werden. 

, Iuuenilis Ad. jung, j. geschaffen (75), 
ain junger (76); gunck (21). Ad. nd. 
iunek-, ionck- (11) -lieh, -leich (1), -liek 
(23). Ad. kint-, künt- (67) lich. kyndesch 
(68). ein jung kindelin (t). 

Iuuenis hd. nd. eyn junger. j. man 
(93). en ionek (11). jügling (6). Ad. jung, 
iunck. 

*TIuuenosus 7. contum-az £ -eliosus (16), 
. Iuuenta jung- (68), junck- (110), 
ionek- (132) -heit. manhait (91). kume 
(85. st. kuwe?). 

*Tuuentus v. Iuueneus. 

Iuuentus Ad. jugent, jogent, joginth 
(5b). nd, ioghet. 7. collectio twenwum iunck- 
(110), ionck- (132) -heit. 

*Iuuisse uiole (Sum. V). 

Iuxta Ad. nd. by. bii (18). bi (21). 

*Ixan pain pruichil (104. cf. ix-ion, -os). 
, Ixioyeus sonus 7 galm (127. ,,aus 
T X0Uc** ). 

Yxion storche (93). 

*Yxion v. Anxioma. 

*Ixos (cf.v. eristula) rottelwyhe (125) 














IK C 











*Lhaba, g. -e gleyte (9). 

*TLabacium v. Lapathum. 
*Labanum v. Labarum. 

Labare, 7 -ri (110 &e.) Ad. struche-n 
6), -In. strauchen (4, 74, 75). Ad. nd. 
anckeln. waeke-n (126), -ln (18). gly- 
en 7 laufen (8, 9). gliden (11, 12, 18). 
litssen (12). glitzen 2 beuen (122). 
litzschen 7 statzgen (110). gledden e 
hliffen o. fallen (z. labere 68). lucken 
26). glipffen 7 swancken (s ). sehocken 


















Lab-arum, -anum (76), -rum, loba- 
(94) (7. vixilla Hpt. 5) konnigis fane 

; 9). fann, nl. vaene, kerckvaene (116) 

s. Segni (Hpt. 5), segn (136), seng (94). 

Labascere waggen, waltzen (88). 

-| *fhabatium v. Lapathum. 

.| *Labda-cismus, -rius v. Iota. 


] DireewmACcH GnossantiUM. 


— 


15 


Labe-, labi- (11) -facere (: labi »« 
labes) hd. glat, glich, gleich, glidende 
(5), glitten (21) machen. nd. glidenden 
maken. vn- (8), v'vn- (9) -reynen. be- 
masen (110), -smitzen (132). 

*Labefactare 4. sepe maculare 0 de- 
struere (110). wankelen (100). 
Labefaetus beflecket (8, 9). vormay- 
ligt (9). 

*Tabefieo befleeten (17). 

*Labefieri bemaset werden o. befleckt 
(110). 





*TLabella 7. oscula que dantur pueris 
kinder kusse (110). 

Labellum lefftzlin (91). welschfaf) (74). 

Labeo (£. tabernarius i leccator G1. 
m. &e. 4. q. labro 76) troll- (135), trollen- 
(126) -maul. lefftzalet, streimharderer 
(péscis 140). 

*Labere (Z. labi 1, 6) gliten (5). gli- 
den (23). Ad. glinden (Mss. mog.), glitschen, 
| faln, fallen. gnapsen (gnapfen? 7. vgl. v. 





4. gnappen vaeillare Piet. Voc. a. 1418 
Sm., prosilire 75; gnepfen Piet., knappen 
Fr. elaudieare) sehlü- (6), schli- (46) 
-pffen. stammelen (19). 

Labe- v. Labo-rintus. 

*Laberna (»« zab.?) ehassin (104). 

Laberna 2. gladiator dc. (Gl. m.). 
laburna 7. gl. & fur Me lauerna 7. dea 
furum (136, Br.); gaedynne der moerder 
ind der dyeve (147); ferramenta latro- 
mum; homo qui filios abducit; actualis 
causa, (136). 

*Labes v. Lebes. 

Labes Ad.nd. vlecke. hd.fleck, flecken 
(17). befleckunge (17). placke 7 ulacke 
(99). mayl (9). mal (2) falle: (17). fal, 
maf) mackel &c. (88). 

*Labescere (cf. lubrifieare) beginnen 
hd. zu gliden, gliten (21), glitschen, fal- 
len (7), nd. to glidende. beginden zu 
gliden (18). begunen zu glitschen (152). 
beginnen oder zü gl. (134). b. vel fallen 

40 


314 LAB 


(76). anfahen f. 7 glitzschen (110), zu f. 
(68). anheben zu f. (75). schlüpffen (6). 
*Labeseere (»« labes) vnreynen (8b). 
*Labeten (cf. longale) lenge (19), 
leenge (11) hael. 

Labi Ad. nd. gliden, vallen, wallen 
(93). hd. glyten (9), glichen (10), glinden 
(Mss. mog.), gletten (?. eespitare 77), 
glitzen (151); glit-, glyt-, glitz-schen; 
gy (74), schli- (16), slu- (1) -pffen. hin- 
schlupffen, var. -schliffen, 7 -sehlichen 
(65). strauchen (3, 74). háliezen (1, 3). 

Labia gleffp der wibe (8). weybes 
lepfen (9). 

*Labi- v. Labe-facere. 

Labilis Ad. glat. glidelich (11, 19). 
glydschelyeh (19). fellich (8). vorgeslicht 
(9). flussig vnd vellig; geririg, als die 
trubelen zu zeiten (75. cf. Sm. 9, 121 sq.). 

*TLabillus (s/. lapillus) v. Caleulus. 


Labina, labrana (29. hverher?) i. 
terra mobilis (Br.), mollis (28 &e.), aquosa 
7 labilis q aliquis cito labitur gladich 
(11). letten 7 l. im. wasser; lau £ lo (7. 
palus q.v. 75). wasserig- o. beweglichs- 
ertrich (74). sleifa (130, Gf.). slef (23). 
stichel (Gt.). broiek, venne, ollant, goir 
(141). 

Labiosus groyD lyppyck (19). groet 
lippich (11). 

*T,abita wotbeshé (85. cf. labrocera?). 

*La-, li-bitina (cf. lib.) bair dair men 
dye doden up dreght, doden bair (14:). 

Labium (gew. ?. q. labrum, doch 
auch, wie im Br., als superius von letz- 
terem als inferius untersch., auch. umge- 
kehrt; sodann wu. a. in 15 lab-ium mu- 
lierum, -rum virorum, -rella puerorum, 
wozu 0. ia; cf. bueculare) Ad. lefftz; 
vnder-l. (-ium 6). dz ober lefftzlin (-ium 
64). leb-s (1), -fb (66, v0, 152), -sen (2). 
leph (93). ranffte 7 leff (13). gleff (19 &e.). 
gleffe (10, 133). gleft 7 lefftze (152). gliff 
(21). rant o. laffe o. kanne lyt (-ium 9). 
brant (Sum. 1I de uasis cellarii mach 
andena brantraite 2 rant? prart 1l. 
Gf.? brenten tiprum O». cf. dolium 
&oc. ?). lypp (19). lippe (85, 11, 23, 132). 
liep (97). lib (17). -ium 7 -rum lefs 
(120, Sum.). lefse (121). ein trock (7. lin- 
ter, alphear 3). labal (Gf. 7 lubrum 
labetroeh (120). 

Labium, 7 labrum, 7 lauaerum (116) 
veneris marien- (9), s. m. (24), sunte 
m. (85), weiD- (91), karten- (116, 135, 
143, Ki*.), garten- (Ki*.) gersten- (Fr.) 
-distel. s. marien distele (47). breit d. 
(Sum. V). gardenkraut, »/. volders kaer- 
den (7. earduus fullonum &o. 116). grot 
ladeke; grot vnd bret ledeke (47). bü- 
ben-stràl (135), -streel (116, 143). 

*Labolodium v. Anaboladium. 
jj Labor /d. nd. arbeit. Ad. erb-eit, -et 
(21). 

*Laboramen 7 labor hantgeber (12). 

Laborare, -ri (1) 7d. nd. arb-eyden, 
hd. -eyten, -aiten, -aitten (1). erb- 
d n (8), -eyden (19), -eden (18), -enden 

) 

Laborator erbeder (55). arbeiter (75). 

Labo-, lab- (17) -ratorium Ad. werck- 
stat /17, 76), -haus (sm.). 

Labo-. rectus laby- (110), 7 labe- 
(Br. -rintus (»« labor!) eyn plaetz 





LAC 


idair groissen arbeyt is (131). ein stat 


dar in grof) a. ist (110). irgang (1V szm.). 

Laboriosus eyn arbayttender (16). 
eyn arbende (5), erbendeu (21), arbiden 
(18) mensche. en arbeydende mynsche 
(23). flyDig zu arbeyten (4). vol arbey-t 
(68, 110), -ts (132). arbeyt- (69, 75), ar- 
bait- (134), erbeit- (67), erbet-sam, -sem 
(133, 152). arbeydich (11). 

*Laborusca v. Labrusca. 

*Lab-oruscus, -rutus (75) teufel (74, 
15). 
*Labrana v. Labina. 

*Lab- v. Labo-ratorium. 

*Labrilla v. Librilla. 

*Labro (cf. labeo) lecker, bub (74). 

*Labro-cera, -tera (74), -eer (64^) 
wolgkenbrost (21). gro) regentropff (64). 
platz-, geher-regen (74). 

*Labros, Aafpóc (canis) huy, wind, 
nl. vliech, snelle (116). 

*Labro-tera v. -cera. 

*Labrum v. Labarum. Librum. 

Labrum cf. labium) óber lefftz (6). 
dz vnder lefftzlin (64). mannes glepf 
(8), glepfen (9). futlap (93). weschin, 
waschfab (74). hant fas (17. szm.). labil 
(7. leuter, conea 120, sm. Gf.). duua- 
halehar (Gf.. trock 4). kindes bad- 
geltlin, var. -zuberlin (64). stuntze &c. 
(Ki.). 

) Due eluaerum o4. wasch-, cleer- 
tobbe (116). spühl-stander, -gelten, -fafó 
(Ki.). 

Labrum vinarium danse o. 
bütgen (Das.). 

Labrus-ca, -ta,labustra (a/ph.labe- 
134), labrosea, lambrusea (Gf. s. w.) 
win trub die man nit buwet (76). stau- 
dieht ader walt 7 weyn stock (4). hag, 
walde, walt, wilder weynstock, sant 
marteims weinper, madruschel, nacht- 
schaten (74). eyn hagen 7 eyn heyne Z 
eyn walt Z eyn win stat wilde 7 eyn 
sehe 7 eyn dier gart (11). haghen 2 velt 
(23). hage (8b, 99). heck (75). eyn gehege 
vmb eyn borg (21). hd. nd. wynstock, 
wilt w.; eyn groD vinstagk s2lwestris 
(21); wilde wyn bere szm. herlin-g (7), 
-e (100). uuildiu repa. Z uuin-r. szm.; hane-, 
hundes- wintar-beri (Gf.). huntespere 
(Sum.). wyntertraub 2 wild reb (64). 
winter-hol (74) -trola (7. vepres dc. 93. 
tr st. h? 1st. b ??). (lambruseas) uuin- 
tarhallun (Gf. 4, 859). nielen, lynen (144). 

*Lab-, labo- (11) -rusea hondes vliege 
(11). hundesehe flyeghe (19). Méssverst. 
aus hundesberi pre.? 

*Labrutus v. Laboruseus. 

*Labula v. Librilla. 

*T,abuneula v. Laguneula. 

*Laburna v. Laberna. 

*Labustra v. Labrusea. 

Tuae hd. milch, milehe (19). d. mel- 
lie (85), meelic (11), melck (22). 

Lae pressum kes o. ziger (64). m. 
platte keese (116). 

*Tacaius (?. pedissequus)lackeye (xil). 

*Laeanar v. Laeunar. 

*Laeata standente (86). Cf. locata zd. 
(Gf. 6, 591). 

*Laccinia v. Lacinia. 

*TLac- v. Lacti-cinium. 

*Laecyride v. Lathyris. 

*Laecula v. Lacula. 


weln- 


LAC 


*Laeebra en groue 7 kule (22. of. 
Gl. m. h. v.; aus latebra -« laeus, 
lacuna?). í 

*Lacena (cf. $q-) hechel, ein fisch (14). 

*Lace-na, -ra (74) (-ua 19?, -rina 17 ? 
cf. latinia, racenea) d. eyn hech-le 
(Sum.), -eln (17), -il (19 &e.), -el (74, 110 
&e ), ? mulier sparta (110). nd. hekel (11). 
Die Deutung von hechle — ad. hachul 
BM. 607 ermangelt der Begründung, wie: 
wol eine spátere Verwechselung der Bedd. 
von hechel, v/l. awch von laeaena »« 
lacerna, móglzch ist. 

v flaechs, var. flach hechlen 
110). 

Lace-r, 7 -rus (88), 4 -reus Z -ratus 
(14) eyner der zurift ader zuriDen ist 
11). eyn ryDer (19 szm.). ge- (110), zer- 
88) -rissen 7 -brochen. orlof o. reyf 
(8). orlas (9). or- 7 gelid-loser (74). glid- 
lof (126). zer-zert (68, 126), -schrenzt 
(126), -zaiDt ? -streut (88) geschoert 
(132). crabber (11). 

*TLacera v. Lacena. 

Laecera-men, -tio rijóunge (90). 
schoringhe (132). bruch (110). entglidung 
(126). erabbinge (11). 

Lacerare hd. riben, zu-r., zur-r. (65). 
ryiDen (19). reissen (9, 134). zcu-r. (3, 4). 
zer-zerren (65), -brechen (15). villen (1 
19) crabben (11, Kil)  schoren (y 
spleten Z cluven 7 to cloven (22^). 

*Laceratura ritze (74). ; 

Laeeratus (cf. lacer) zo rifen (21) 

*Lacereus v. Lacer. 

*Laeer-na, -ua (Br. &c.; 7. palium. 
74; pallium fimbria-tum, -rum dc.) man: 
tel; ritters-m. der neben offen ist; 
hoyceke (74). ragen-,  watter-, reiss- 
nl. vegen-, reys-mantel (116). vitterskleid 
(93). eines r. (68). ein r. an den syten 
(110), besyden (132) offen. kleet ten siden 
open (11). offen nathe Z holnat (13). 
holfaf) (49). mutz (112. «ett. mu-, mo-tzen 
m.). ein beltziner mutz (V. a. 1618. Sm. 
2, 664). echozzo sim. (Gf.) koz (100). 
ags. hecile 7 lotha (94, 136). 

*Lacerna v. Laterna. Latrina. 

*Lacernia v. Lacrima. 

Lacerosus zu riefen (1T szm.). 

*Lacerosus v. Lacertosus. 

Lacert-a, selten i -us alis. egithassa 
(118). ege- (100), eghe- (23) -desse. 
eghe- (22, 99), .hege- (132), haghe- 
(10€), e- (20), af- (90) -disse, -dysse. 
heptisse Z7 bemol (108). eg- (95), en- 
(102), ay- (4) -dechse. egg- (46), e- s 
91), ey- (115), eu- (753) ev- (3), a- (2), 
au- (125 Mrg.), en- (adph. eck- 15) -dechs. 
en- £ a- (15), e- (64) -dechf. eg-def) (68; 
110), -les (6, 125), -leB (73, v5). ei-, hei- 
4 a- (Ki.), e- (9), au- (5) -dex. eckes (16). 
ecks (1). egef) (64). egd- (93), eg- (Ki) 
heyd- (116) -ochs. ein grüner heidochh 
(126, 128, Fris.). ey-des Qn, -def) (r1), 
-tes (10), -desche (5). eudifó (8). iehtes 
? moll (ki. eigelef (49). eghel (19) 
laeta (e. sé. e?) zd. (11). 

Lacert-, lacer- (68) -osus (7. fortis 
vermis 16), -uosus (74. ?. habens E 
bra et ossa magna "5, virtus 
groD (6s, 110), groff (132) o. starck v 
armen, grobnackig (75). endlicher, 
tugendhafftiger o. starcker (74). knor- 
rich; fleyss-, nd. vleesch-, poesel-achtich 
(116). : 


LAC 


*Laeertum armbrust (104). 
*Lacert-uosus v. -osus. 


Lacertus dz deile an dé arm von 
dem ilibogen bió uff dye hant (17). 
elbo-gen (4), -chen (13). elb pogen (1). 
hd. schulterblat. die muf (6). meuf)- (75), 
seene- (100) -bein. armescehene (99), 
-sehin (9), -sehein (8), -sehulder (7 sch.*? 
19), -ror (91). arm (100, 104). arme ysen 
(16). hinderarn (93). fleisehmaw, m. 
Spiere, hijse (116). 

*Lacescere (sf.lassescere) begynnen 
mude zu werden (8, 9). laeesso ich 
muden (85) mode werden (22). laciseo 
2d. (23). laetisco desidero lactare ínüd 
werden (6). 

Laces-sere, -cere (99) ryssen (110). 
l stimulo mit dem gart stupffen (126). 
stoken (99). 
Lacessitor (7. r/vator 16) krieger (8). 
tryger (9). 

*Laeesso v. Lacescere. 

*Lacimare v. Laeunare. 

Lacina uuegeuuah-ta (Gf.), -da (s6). 
| La-  li- (74), las- (132), pla- (15) 
*einia, lacin-ea (23, 74), -ium (bb), 
laeeinia (23), lacecuna(q. v.) (4. faciola 
7 philateria 7 tramis 74, cf. licinicium, 
leripipium) sóm 7 ort (Sum., 4. ora ves- 
tument? Gf.). ein sleip an dem rock (132). 
slippe 7 vffslag (125). die belege o. leisten 
(126). geeren f. (114). ghere (lace.); en 
knop hol(23). knauffil hol (5^). knewfel- 
(D, chnewffel- (3), kneif- (75) -loch. 
niehtigen.7 offen naet (12. cf. lacerna). 
esper,; o. sam, car. same an einem 
laide, o. ger (74). 

Laciniare lappen (11, 68, 110, 132). 

ren (107). schoeren (132). schroten 
68). flicken (110). 
|. Laein-iosus, -osus (75) gefliekt (110). 
sol lappen (68), schoringhe (132). haderot 
d zerrissen (7. laceratus 4 pannosus 




















5). 
| *Lacisca (cf. ylias, lycisea, foca) 
|prach-e 7 -inne (104. 2« vacisea píscis). 
| *Lacisco v. Lacescere. 
*Lacissca (-ea? -ta?) en mesvór (23. 
esserscheide ?). 
*Lacoeula (cibus) cambr. laidhver 
Zeuss). 

*Lacone, fossa (aus laeuna? cf.lau- 
onie?) truku-, druki-lih (Gt.). 

*La- v. Li-costrator. 
" Laecrima, 52ssw. laehryma, lacernia 
















*Lachryma metopii ? ferule syriaese 
lbenkraut (142). 
Laecrimabilis weynlich (20). 


"Laerimatio weynunge (20). 
*Laerimena 4. liquiricia (94). 





LAC 


Laerimosus weynbarlich (126). zahe- 
rig (7. trenosus 75). 

*Laeta v. Lacerta. 

*Laetago (herba) zungenblat (Fr.). 

*Lactama v. Laeuna. 

*Lactanda v. Lathyris. 

Laetans seugende (20). 

Laetare Ad. su-, seu-, sói- (6), sey- 
(825, 21), se- (16), sau- (9), -gen. ed. so- 
ghen (229, 23), 7 sughen (29b); zoken 
(11) vmme-ziehin (8), -ezyhen (9). 

Laetaria v. Lhathyris. 

Laetatio seugunge (20). 

Laetatum (o/us) wyD muybe (19), 
gemobe (20). wit mues (11). mandelmileh 
(v4. cf. sq.). 

*Laetatus mandeln mileh (1T). 

*Laetena (7. malleum G1. m.; cf. lacti- 
cinia) mulke (9). mulkin (8). 

Laetere Ad. su-, sau- (9), suo- (19) 
-gen. nd. Zuken (11). 

*Laeter-idia, -dos &oc. v. Lathyris. 

*Laetero v. Lactucella. 

Lact-es,-is (sg. est éntestinum piscium; 
pl. sunt intestina in homine et oue 110 &oc.) 
hd. visch-mileh, -micl (sc 13), -smaez 
7 milez (9). vissche melck (22). visches 
melie (23). mileher Zn pésce (20). milche- 
ner pr. von eym herinck (19). milker of 
roghel 7 pellicula ex qua lac coagulatur 
die vorsche (107). lab (17). keslob 4 renne 
(74). mileh o. roghen (68). m. im visch 
o0. im hering (35). 4. pellicula dc. die 
eüter (134), vter() (133), v- (66 &e.), y- 
(69) -tersse. laetis nom. gen. meelkeken 
(11). 

Laecteus milcehecht (20). 
*Laetiarida v. Lathyris. 
*TLiaectibusia kernne tot botteren (147). 
*Laetieapium &oc. v. Lactigerium. 
*Laeticella v. Lactucella. 
*Lacticin-a v. -ium. 

*Laetieinator mel-cher 2 -cker (175). 

*Laetieinatrix (v. mulier mulgens 66 
&c.) mel- (74, 75, 110), mal- (4) -kerin. 
mileh wib (76). 

*Lacticin-ium, -ia, 7 -ea (74), -a (t. 
mulerum 1), laectid- (106), laec- (12, 
14) -inium, laetena (q. v.) spyó von milch 
gemacht (68). Ad. m.-, milich- (1, 74), 
milg- (20), melek- (23), molken- (11, 20), 
wise- (20), wyf- (110) -spise, Ad. -spif), 
-speyB, -werke (17), -mü6 (6). molken 
(10, 12, 22b, 74). m.-werg (125). zuuel (11). 
suvel (106). suyvel (KiL.) kef- 4 zyger- 
wasser (-ea 4. serum 14). 

*Lactieinius a um molken (13). 

*Laeticopium v. Laetigerium. 

*Lactieus v. Lecticus. 

*Laetidavis v. Lectidicladum. 


*Tiactides (cf. lactucella) milch- (20), 
milche- 2 du- (19) -distel. 

*TLaetidinium v. Lacticinium. 

*Tacti-gerium ((, 75), -gerulum (66 
&c.), -geruium (76), -grelum (68, 132), 
-eapum (68, 110, 132), -capeum (75 va.), 
-eapium (74, 75, 76), -eopium (66 &e.), 
-cepium (132), -opium (134) 7. vas lactis 


. | (I. c.). mileh-fafá (1), -hafen (75). milieh- 
.| faf (74). 


*Laetina v. Lange. 
*haetinia (laecinia? cf. lacinia? la- 
euna?) en brok (22). 


LAC 


*Lactiopium v. Laectigerium. 

*Laetipa milieh vnd prot; proekat (74). 
RC ADUEI (populi) milchtremmel 
196). 

*Lactiri-a, -de v. Lathyris. 

*lLaetis v. Laetes. 

*Laetiseo v. Lacescere. 


315 





Lactuea agrestis (7.q. coxima q. v.) 
wilde latuch (95). wilder lattich (v, v6). 

Lactu-, lacu- (74), laeti- (2, 74, 143) 
-cella, ? laetero (143) (4 cicerbita, 
cicharba, erispinum, sonchus 142, s/m. 
116; endiuia) su- (94, 47, 85), sáw- £ 
dau- (143), saw- (74), du- (2, 143), mi. 
dau- 7 gansen-, Ad. gens- (116) -distel. 

*Lactula v. Laeula. 

*Laectus a um meelkelie (11). 

*Lacua, g. -e(cf.lama) woene, waecke, 
bijte op demyse (147). 

*Laeucella v. Laetucella. 

Lac-ula (Br. &e.)| -eula (76), -tula 
(69, 134), -ulata vestis (Gl. m.) bemaelt 
eleyt (132). gemalt cleidt (110). 

*Laeulus v. Loeulus. 

*Laeulus cleyn see (8). ze- 7 pful- 
chiu (9). 

*Laecumar v. Laeunar. 

*Laeumare hymmelen, rueven, wulven 
(147). 

*Lacumia v. Lautumnum. 

*Lacumilla (cf. $q., laeunula) grub- 
lein in eins waehenden menschen wang 
(74). 

Laeun-a (1Y &e), -ar (11, 94, 136), 
-are 4 -arium (11) 4 luecana (1) £ 
lactama (74) (v. gurgustria; foruta [cf. 
fori-ca, -na] ?» qua vremeat aqua i; 
fouea im qua remonet aqua 2; fossa 
ubi remanet aqua dc. 110 &ec. 5 lacunar 
Br. &c.; lacinia) phueze (9). pueze (8). 
bütz (93). phitz (-nae 43). putz; lauge 
(17). putken; viverz. piscina; plas; euyl; 
cuilken in die wanghen (107). plaets; 
kuyle (132). kuylehen (132), ein lochlin 
(110) in den wangen. wyer (110, 132). 
plán Z kule (109). sumiph (125). sehe (75). 
pauch £ p.-grub (fossa ventris); pfint- 
grub (cf. sentina) o. grub nach aufguó 
des wassers (74). wagen grub (9). wage 
grube (8). brog (cf. laetinia) 7 sehyshüs 
(2a £ -ar 13). adich (1. aus aquaeductus, 
wie ühnliche Formen). ags. hrof (94), 
hroflititen (136) -a; flodae (94, 136) -ar. 
ruse (110. cf. v. gurgustium). hauf)-rate, 
-gerete; lacken o. laube dor inne man 
das haufgeschirre behelt (es leube (17, 
i. sinix domus dc. 5). him-ilde (8*), -elte 
(99). cleyder-ruppe (9), -rupe (8) o. gesliezt 
(9), geslicht (8) gewant. kneuffloch (17). 
knoblóch (sic 6). 

Lacuna-r 4 -rium (110 &e.), -re (4), 
7 laecumar (147), la- (68), 4 lu- (66 &e., 
!alph. la- 16) -eanar (i. testudo d&c., ad 


40 * 








316 LAG 


modum, Yucune 76; cf. prc.) gewelb (7, 
68, 16) in einem huf) o. kirchen (68). das 
gehimels gewelbe o. hohin in einer k. 
(110). dat verhemelt 7? die hoech van 
eynre k. off huse off dat geweltffte (132). 
hymmels ruefsel 7 gewult (147). himelize 
(100). hymmelieze (9). hemelte (106). 
lauben (4). bone (8, 9). eyn heymchin Z 
czinser(19. cf. zünDler phalaena pyralis? 
lae- »«lue-? laeumnar 7. lampas ardens 
in aere 110 &c.). 


TLaeunare,laeimare (8)vb.hemeliezen 
(9). herneliezin (8). eine tilek o. grube 
machen (Ki?.). 

Laeunula (cf. laeumilla) kuylken in 
die wangen (132). grublin in den w. (110). 
pfutzchen (125). 

Laeus hulgen (75). tewf h. (1, 3, 71). 
hd. grube, grüb szm., phul, pful, puole 
(19), pul (85), polle (21). grope (132). 
erthgroue (G1. Mar.) pol (23). poel(22»). 
seiw (93). sehe (8, 21). Ad. nd. see. zee (9). 
ze (93). se (6). meere (99). broche (18). küle 
(13). nd. kule. eyn vuyl graff 7 kuyle 
(132). pfütz (134). pfutz o. lach (110). putte 
7 sump (225). mof, var. mos (15). sutt (74). 
staende wasser (20). wijnkupp of vat 
dair he in loipt (147). trotten-bett (Das.), 
-prett o. holin (74). bruekubbel (125). 
diergart (6). troum &e. (Z7. trabs dc. ss). 
kornkast, n4. korenkiste; Ad. kulwasser 
faD, nl. coelvat, cuppe; wijn-, smits-back 
(116). kunckel (12. cf. gurges). 

Laeusceulus kaste; lautertrog; sumpt- 
lein. (Agr.). 

Lachesis 2. productio vite (Br.). des 
levens verlengyng (147). 

*Lachin v. Annuabile. 

*Lada v. Ladum. 

Ladanum (cf. laud.) panswurtz (14). 

Ladon (7. auriga 75, qué producit 
equos 14) bescheler (74). menknecht (75). 
n. pr. Vérgil. (Ki). nl. hasewind (eanis 
116). 

Lad-um, 7 -a (14) (cf.forticia. obic-, 
obit-, oblic-ulum.) hacke-bret (20), 
-bretht (85). hack-messer Z -prett (74), 
-bret (qd. musicalis forma, 15). velg (1). 
velig (71). (felg damit man würst füllet 
fartum oc. Hen.) felgholtz (74). 

Laetus v. Letus. 

La- (cf. lao-, loa-) -fieus eyn grüne- 
(19), gruen- (11) -specht. 

*Lagana (7.lagena 76) eyn wit schüssel 
(6). en wigeschotel (22). 

*Laganum v. Ancha. 

Lag-anum, -inum (18), -ana 7 -ano 
(Gf.) Ad. nd. flad-o (Gf.), -e, -en (10, 4). 
hd. flad. himelfladen (77). plinfen (114). 
pan-kuche (8^), -koke (23). Ad. pfan-, 
varr. pflan- (110), phanff- (69 Mrg.), pfant-, 
pang- (17, 21), oley- (7) -kuch, -kog (21); 
panckoge (5); erep-pel, -phele (100). 

*Lagapis (gemmq) der lagape (Naturb.). 

*Lagdonum (cf. ladanum ?laganum) 
himeltrór m. (17). 

*Lag-ena, -oena (94, 136) (herba) ags. 
eroog (94, 136), erog (9423), cf. eroh ero- 
eus »« crog sq.? 

Lag-ena 7 -ona (Gt.),  -ana (q. v.), 
-ina (17), 7 -uneula, la- 7 lan-guena £2 
lasna (Gt.) lag-ella sim. (Gt.) ille (104), 
-el (65). leg-elen (10, 28, 66), Ad. -ilu 
(5v), -eln, -elyn (9). lágel (134). leegel 


LAM 


39). leyge-] (3), -In (21). erüg sem. 
(3 flesch (68). laguena sechil (127. cf. 
secel Gf. 4, 144). 

*Lagenula v. Laguneula. 

*Lagepus (aus lagopus) vogel der 
hasenfuf) hat (74). 

*Lagicia v. Accasium. 

*Lagina v. Lagena. 

*Laginum v. Laganum. 

*Lag-oena, -ona v. -ena. 

*Lagon-as (136)  -es £ ligones (94) 
ags. met- (94), mee- 4 me- (136) -tocas. 

*TLagos v. Etna. 

*Laguena v. Lagena. 

Lag-,lab- (b^) -uneula, 7 -enula 
(68, 110) (cf. lagena) eyn klein legelin 
(8, 110), fledlin (68. st. fleschlin »« 1a- 
ganum |!) chlain legel (1). lagel (4). logel 
(49). croc (Gt.). 

*Lagwor v. Languor. 

Layealis leyelich (20). 

*Laicari ley werden (110). 

Layeus hd. nd, leye. hd. ley. leyhe 
(19). lége (6). leec (99). 

Layeus panis gemeyn (9), geneme 
(8) brot. 

Lallare (7. lactere, dormire sim.) hd. 
nd. lallen. laln (17). leln (1). lallatzen 
(75). kallen (lalla e sc 21). slaipen (147). 
mileh saugen (64). 

*Lallator laller £ -atzer (75). 

Lama (ocf.laeua) 4. locus voraginosus 
7 lapis én via o- 0 a-brutus (Br. sim.); 
ruptura (b, 23), fractura (16) facta n 
glacie, $ niuia (76); fractura, factura 
(Br.), frustum (110 &e.) metalli (cf. lamen). 
wune ein loch in dem eyfe; pofkieff- 
wege, gumpp, tumpffel; wunderthier (74. 
-« lamia). wone (5). wann (17). wake 
(23). stach- ilig (9), -ling (8) weg. seharpf 
ertrieh (64). platte (110 &e.). blech (49). 

*Lamba v. Lamina. 

*Lambada (psczs) bulche (19). Cf. 
lampada — lampetra (Gl. m.). 

*TLam- v. Longo-bardia. 

Tiam-bere, -ere (18) Ad. nd. le-, li- (18, 
923), la- (4), leu- (71), schle- (88) -ckem. 
lappen (126). senlich, gemach, still flies- 
sen, anlangen, rieren (88). 

*Lambeta (a/ph. lampeta cf. lam- 
bada; piscis) ezandas (9. cf. zander 
s?m. perca lucioperea Nmm.). 

*La- v. Lu-mbrieus. 

*Lamea v. Lamia. 

Lamell-a, -um (133) (Z. lamina) 
chling (1). ^d. nd. celinge. hd. lam-ylle 
(b*), -el, -eln, -eln elinge (152 sZm.). 
leme-l (5), -len (22). lomel (49). blech 
2 schibe (17). 

*T,amen (7. frust-um, -rum metalli) hd. 
blech, bleych (17), 7 blechlin (134), plech 
(1, v5), -plechlein, bech (see 735). md. 
blee, bleyg (29), blie 7 lemmel ( 107). 
ysern (8), eisenick (9) blech. Ad. lamel. 
losen (132). lemlin (67, 152). schine (15). 

Lamentari hd. nd. weynen, klagen, 
be-kl. (9, 23). be-trubig (5), -drouich 
(23), hd. -trubt, -drubt, -drobet (21), 
-dribet (13) syn. 

*TLiamenm-, var. lame-tator (aus lamen 
2»« lamentum) weyner, klager; eysen- 
schroter (74). 

La-, fa- (1) -mentum, lamentatio 








| dia). 





LAN- 


chlagung (7. Juctus, vllulatus 1) hd. nd. 
clag-, weyn-unge, -inge. beclagunge (9). 
clarung (18). weelage (8). 

*Lamere v. Lambere. 

*Lametator v. Lamentator. 

Lam-ia, -ea UD 7 -ila (Gf. -ima 
(106), 7? lanna (74) Ad. mer- wunder, 
-wonder; -w. das da hat leib vnd angesicht 
als ein frau vnd fuf) als ein pferde 
lanna; vnhold, nachtfar, merkatz, ge 
slecht zu rome lamina (74). Ad. md. 
mer-, walt- e -mynne. mere wyp 
(10, 12). eyn walde of$e (17). holz-mua 
(117 &c.), -mowe (Sum.), -runa (-ila Gt.) 
holmuhwa (121). mar (20). pl. nachtmum: 
mel (126) uneholdi (Z. lemures 104) 
ageuggun 7 agengunt (acc. pl. Gf. cf 
agemund Gr. Myth. 478?). belewitte (Kil 
cf. penates). nl. vandoyse, heex &e.; 
piscis potshooft, cappert (116). | 

*Lamigo (aus lama »« lentigo?) 
sprengen von wasser (8b). 
*Lamila v. Lamia. 
Lam-ina, 7 -ba (4. bractea 16) Ad. 
blech (76 &e.), blegk (13); bleyen o 
uldein blech (9 s m.); scharte 7 plótz 
im; schene (20), lamel, messer lomel 
i o (Gt. 2, 217). nd. lamble £ lekele 
99 ). 
*Lamina v. Lamia. 

Laminarius blattner 7 harnáschter 
(Das.). kirif-schmydt (88), -smyt (125). 

Laminula (blech- Ki.), flánder- ? 
leib-lein ( £Aaopa 112). 

Lamiro smeycker, lunscher &oc. (147). 

*Lamisese v. Lemena. 

Lamium v. Archangeliea. 

Lamnisea v. Lemena. 

*Lam-orpha (7. larfa 3), -orfa (7. la- 
rua 74), -uria, larmorpha (7. larua &c. 
75) (aus larua »« lamia, lemur?) larf 
(15). larfe (8). scehiem, schiempart, ioler, 
putz, scheuhe (74). Cf. limu-tua (129), 
-la (Gl. m) Z. larua, -vise. (v. lemur)? 

*Lampada (2. lampetra Gl. m.) v. 
Lampas. 

Lampare luchten (9 &e.). 

*Lamparis v. Incedula. 

Lampa-s, 4 -da (88) liecht, sonnen- 
schin o. glantz (88). liehtuas (gnus Ad. nd. 
lamp-e, -el (110). ^d. ampel, torschen (186). 

*"Lampates nsimiles sculdre (Gf. 6, 
491). 
MLampeis lampte (b5. cf. longobar- 


*T.aampeste v. Lapas. | 
Lampetra v. Lampreda. | 
TLam-, lan- (129) -pium (7. lectrum 

74, pulp-itum, -etum 76) pulp-t (8, 9). 
-et, predigstul, leBpanck (74). 
Tiamp-reda, -etra (91, 125) (cf. lam: 
peta, -bada, lanibata; Dz. Wtb. 199. 
hd. nd. lampre-de, Ad. -d, -th (V), - 
(110), -den (125), -ye (132). nineg (76. 6f 
v. murex). : 
*Lampuea (7. aecipitrina, laetu 
a.) habiehslattieh (143). 
*Tiaampugo ( piscis, ?. hippurus) fede 
kopff (140). , a 
*Tampurus (canis) weisswadl, nl. wit 
steert (116). 

*Lamuria v. Lamorpha. 

Lana Ad. wole, wol, woll, wolle 
(19), woln (21). nd. wulle, wlle. 










[5d 


LAN 


Lana facta plock wollen (20). 

Tana sue-, su- (Sum. VI) -ecida bom- 
wlle (24). geizewolla (Sum., gliz. Gt.). 

Lana terre (cf. lanugo) mos (Gt.). 
moes (Pdana t., d awsgestr.? Sum.). 

*Thanaeussin (7. linteamen) linlachen 
(Gt.). 
Lanaria (herba, i. blandonia q. v.) 
wilden (1). wllina (Sum.). 

Lanarium wülhuf) (20). 

Lanarius (au?s) sweymer (Albert.). 

.Lanarius wollen sleger (6). woln- 
knappe (75). wollman (74). kemmer (16). 

*Lana- v. Laui-trices. 

*Lanealata v. Lanceola. 

Lanc-ea, -ia glafen (1). glavie (22, 
132). pauio. -eke (22). glan-ie (20 &e.), 
ize (23), -ez (8). hd. glene, glen, gleen 
! spibe (13), gleyne (18). galeye (132). 
relle (9. cf. BM. 569). lantze (1, 8b, es). 
ant sper (22). Ad. nd. sper. spief (17, 
110). spies (l1, 132). spet (225). raiDspie 
(15). reis spies (Fronsb.). reisigen sper 
(Keys.). scheffelin (126). schaffelein (Fris.). 

Lanceea Christi 7. lueciola, lingula 
vulneraria, lingua serpentina, vnifo- 
lium &oc. Ad.»l. nater-zünglein, -tongen 
(143). 

Lanc-eare, -iare (11), -inare (132) 
stechin. eum, lanceis (19). schieten (11). 
Lancearius lantzknecht (88, 91). 

Lane-eola, -iola (3, 4) kleyn glanez 
(B). speirthin (20. th sz. ch). grelchin o. 
vlit (9). flitte (4). flite (3). 

Laneeol-a (8, 20, 74, Br.), -ata (ib., 
24 93, 131), lancea- (17), lanca- (85), 
lancio- (Sum.), lantio- (105), lauteo- (41) 
lata (herba) ripp-a (105), -e (Sum.). ribba 
(131). ruopla (93). ribbe würez (20). blut 
worez (8) kensen cruet (85). kem- (47), 
ken- (24) -penerud. konigs kirez (17). 
kleinwegriech, minderwegbrait (14). 

*Lanci- v. Lance-. 

( E cs 7 -tziger lantzenfurer 
15). 

Laneinare v. Lanceare. 

Laneinatores slaht-ara, -ori (Gf.). 

*Lhaneiolata v. Lanceola. 

Landula v. Laudula. 

*Lhanea 7. mendax (16). ?. ergaseulum 
buer, vogelhaufe, kyfit (14). 

.*Laneolum eyn wullein (9), woln (17 
Sim.)- fadem. 

*Lane owirra wullinkotz (74). 

Lan-eus, -ius Ad. nd: wull-en, -ein 
(9), -in (7, 67, 134). willen (13)... woln 
(It). Ad. wolle-n, -thte (85). von wollen 
(110). von w. gemacht (6s). 

*Lang-e, -ea (74) (Z. pantheal 74; 
laetina, avs laeuna? latrina? cf. nd. 
lengene latrina; laetinia; langana — 
lacuna Gl. m.) en schijt groue (23). 
ScheiBhauB, pryfet (74). 

*hangraui-a, -us &ec. v. Lantgraui- 
2, -us. 

*Langor v. Languor. 
. Lang-uere, -were, of! i -wescere 
E. deficere t pee dc.) hd. nd. kranck, 

d. syech, nd. sek sin. krancken (16). 
hd. syechen. suken Z queellen un 
dgrllen (132). sucheln 7 harn lijden (17). 
[ ? svachen (20). sochen (9). senen 
Languena v. Lagena. 








LAN 

Langu-, langw-escere (cf. languere) 
senen (75). begynnen zu sichen (9), 
schiekin (sze 8). 

Lang-uidus, -widus Ad. siech; ain 
siecher (76); ein sich, such (18) mensche. 
nd. zieck (11), eyn sek mynsche. serbend 
7 mühlof) (126). muchtlol3 (128). muglos 
(Fris.). 

V 

Lang-uor, -wor, -or, lagwor (5^) 
sichheyt (5^). siech-ait (1), -tage (19 sm.). 
suchte (21). zuueke dage (11). Ad. md. 
kranekheyt. Ad. krancheit. quellinge Z 
krenckde (132). lucke; müh-, krafft-lose 
(126). müglosigkeit (Fris.). lasse, brust, 
mangel (88). 

Laniare/d. rissen(13), zu-r., -zerren. 
nd. to-riten, -reten (22). schoren, scero- 
den, lappen (107). 

Laniarius wollen wercker (110 &e.). 
zeyser (110). teyser (132). 

Laniatorium Ad. nd. vleysch hus. 
vleyB huez (20). 

*Lanibata (scis, cf. lamb-ada, -eta) 
cabbelyau (u? n? 11). 
*Lanicia eyn geln (21). 

TLanic-ium, -eum (11) wollen wercke 
(19). wullen warck (11). 

Laniena metzgbanck (91). schol (128). 

Lanifex hd. wollen-, woln- (75 &e.), 
selten woll-, nd. wullen-, wulle- (11) -sle- 
ger, Ad. -schlaher , -sehleyer (21), -slacher 
(9), -meeher (20), -weber, -weger (753), 
nd. -weuer. wulleim weber (9). tuch 
beraiter (1). 

Lanifiea ein wollen slegerin (5 &e.), 
wolle schleherin (6), wollschlaherin £ 
-weberin (76),woln-sleerynne (55), -schley- 
ern (21), wullen-slegerinne (23), -leyer- 
sche (st. sl. 22). tuchberaitterin (1). 

Lanifieium, -eum Ad. wol- (75), 
wollen-werg (835), -werk, -weirkunge 
(19). wullen-wirkunge (20), -werkinge(11). 

Lanifieus wollenkemmer (91). 

Lanigeri greges schefllin (64). 

*Lanigo v. Lanugo. 

Lani-o, -us fleischhauwer (110 szm.): 
metzger Z kuttler (126). 

*T,anion fleisch vorkawffer (9). fleis 
virkeuffer (8). 

Laniosus v. Pinnosus. 

*T,a- v. ld-nipedium. 

Lanipendia spin-nerin, »/. -ster (116). 

*Lanipendium wolleroche (Sum. an- 
ders Gl. m.). 

Lanipeste («ws lapaste) gumpst (6 

Lanise-a, -us v. Lemena. 

TLanistavleysch-hauwer (19), -houwer 
(11), -haeker (74). wleyDheuwer (20). 
vleyscher (9). flíscher o. metzler (8). 
metzger (74, 93). fechtmaister (126). 
wollweber (74). 

*Tanistrum chanen- (131), chann- 
(Gf), chanm- (131, 141, Gr.) -estila. 

*T,an-ius v. -eus, -io. 

*Lanna (st.lamina) hypocratis sniti- 
mezres m. (Gf.). 

Lanna (i. angulus auris) àgs. lappa 
(136). 

*Lanna v. Lamia. 

Lano-eulus (147, Br.), -seulus (147) 
dye syn ogen mit wullen doyck droget 
(147). 








LAP 


*Lanpium v. Lampium. 

«Lantana (ital. i. viburnum) kleiner 
màlbaum (143). 

*Lantantia (sf. lact.?) ags. beost (136). 

Lanterna v. Laterna. 

*Lant-, lanti- (110), lan- (67, 133, 152) 
-grauia Ad.lant-grafhin (67), -gráfin (134), 
-greffin, -greuine, -greuyn (152), -graff- 
schafft (110). 

*Lant-, lanti- (110), lan- (67, 133, 
152) lang- (17 &e.) -grauius lant- Ad. 
-graue, -graff, -graf, -greffe, -greue (23, 
132, 133, 152) lanth groffe (5^). langt 
greffe (17). 

*La- (130), le- (Gt) -ntieulum (,sf. 
ientaculum:'; 7. esca, 130, primus cibus 
quo ieiunzum. soluitur Gt. 3, 337. wol 
Lénsenbrez) bolz (U. c. cf. Sm. 1, 173). 

*Lantinum chomat (equi; Sum. cf. 
Gf. 4, 399. BM. 858 0. vv. camus, iacin- 
thinus). 

*Lantiolata v. Lanceolata. 

*Lantumium (Znstr. verberandi; cf. 
latumpnum,lauconie)martelkolben(75). 

*Lantziger v. Lancigerus. 

*Lanueulorum v. Strator. 

*Lanugo (7. bombax) sijdworm (147). 

Lan-ugo, -igo (i120) (Z. lana terre 
120, 131, [. super poma t flos tribuli £ 
prima, barba Br. &c., pr. capillacio in b. 
17; cf. eapparis) floccho sm. thisteles 
8. (Gr.). locken (13). floch (49). vlocken 
vppe den wande (225). vlo, vloe of nop, 
noppe op den doick (147). florg 2n panno 
(17). en muk bart moselich harZ flocken 
bose har (23) plockhen (Z. pammus 1). 
phloehken (2)  plueken (55) plecken 
10). nop (68). ein nap (sic 132), napff 
e 110). dystel-plum (74), -blume (8, 
11). disteln o. grane (9). gran (11). grafe 
(sc 8). uchDenhar 7 har vnter den vch- 
sen; der erst part (74). ein june (100), 
jung (64,110), jone (132), niuer (93) bart. 
nl. vlassenbaert, hd. ganghaar, gauche 
federn, m4 poddenhayr (116). flum; 
gauch-haar Z -federn (126). distelblumen 
so die dur sint vnd flugt vom wind 
hinweg (15). cutina (Sum. VI. eydonia Gt.). 

*Lanus musere (100. sz. larus). spolo 
(Hpt. 5. s£. panus).fluuzus vltra danubium 
(Br.). 

Lanx (7 diseus, seutella) hd. eyn 
schussel (74); eyn praite (64), prait (1), 
breit, breide, groD (21), gemalt (64), 
wag- (74, 93), messer- (74) -schussel 
sim. eyn breite platt (68), breit blat 
(110). brede sehossel Z plateel (132). 


317 


- grote schottel, platteel (147). en bret 


schotel (23), 7 en scotele (sic 22). scotle 
7? wagescale (99). plackele (20). becken 
(8, 9). kar (6). ags. helor (94, 136); ent- 
stellt (von. Ohler missv.) laxe clor (136). 
pl. lan-, lau- (16) -ees 2. vasa eum qua- 
bus saerificatur (16, sim. Pap.). 

*Lanxinaeta schüssel-korp (6), -korb 
(46). 

*TLao-, laof- (64^) (cf. la-, lao-) -fieus 
weh-o (87), -e (95). wannen we-chel, var. 
-her (64). gruonspet (103). laupfrosche 
(19). loef-froez (20), -vorseh (11). 

*Lapa v. Lappa. 

*Lapacium &e. v. Lapathum. 

Lap-as (Br, Gl. mJ, -ates (7, 13, 
74, 16, 120, Gf., Gl. m.), -pates (8, 9, G1. m.), 
-pacees (147), -ades (17), -atus (121, Gf.), 


318 LAP 


-ores (74), -astis (Sm. 2, 49. Gf. 4, 406), 
-estes (74, Sum.) lampeste (74) gom- 
(Sm.), kum- (18, 74, Gf), khum- ($m.), 
chum- (Sum.)-bost, -post (74, Sm.), -pest 
7 kaps (13) kappuD (Y) kab-us (74), 
-as krut (76). speyse mit fleisch Z mit 
crawte 4& wyge (st. vyge; 9). spyse mit 
fleiB. 7 mit erute (8). spiBe mit fleusch 
ader mit crude gesoden (17). flad-o 
(121, Gf.), -en (Z. fructus fic inter duas 
turtas pressi 120). breiting (7. placenta 
Gf.) kraut, fleisch, grosserhafen, feyg- 
ekuch, -pawm lapates; trester lapes- 
tes, lampeste; muDkraut lapores (74). 
droegh vyghe (147). 4 caréce (147, G1. m.). 

*Lapastris (cf.lapistrus Gl. m. sm.) 
gras (104). 

Lapates v. Lapas. 

*Lapatia v. Lapathum. 

Lapatiea v. Lappacia. 

*Lapatiolum schaaffampffer (143). 

Lap-athum (131, 143, Gf.) -atum 
(105, 110), -athium (85), -atium (12 &e., 
7. Cibus factus ex* lapato 110. cf. Gl. m. 
h. v., 0. v. lapas), -acium, -icium, 
-itium (76), aeceum (11), -pacium (8»^, 
41, 93, Gf.), -atia (Sum.), laba-tium (Gt.), 
-cium (87) (cf. lappa); lap-athum pleta- 
7 pletu-cha (Gf). letacha (131). -acium 
Sclichtladeke (sc zm s verb. 24). -aeimma- 
eutum (szc) slecht-lauch, -kletten (74). 
-atia pleticha (8um.). -pacium blatche(93). 
sliehte ledeke (47). kleddo 7 chleddo sem. 
(7. lappa. Gf.). lattich (7 -ieium 4). loeg 
loppe (8^). ags. doece (913). -athium 
selijtledeke (85). -atium, -acium,-icium 
(Da, 23 &e.) pletieha (105). bleticha Z 
zaisla (120). leticha Z huf-l. (Sum.). letech- 
a (101, Gf.), -e (100). lade-che (8^), 
-ke (23). latich (4, 87). lathieh (17). let- 
tieh (74), -ich, 5o^. horly lupen (4) 
latig £ addich (-acium 7 -icium 3). lat- 
tich (Db &e.). L, latich (134) 7 kletten- 
samen (19, 67), -sam (66 &e.), -saum (68). 
chledda (121). krassen saet (11). (.Dze Form 
lapicium gz/t nicht für Klette und deren 
Samen und kommt in den. alten. Druck- 
werken kawm vor: s. o. 76). hufleticha 
(Gt). huofleteche (Sum.). schorflatiche 
(9), ladieht (13), -lattich (12). sehurf£ 
laeken 7 bappeln (10). heyderieh (21). 
dockenbleter (91. cf. ags. docce). lapa- 
tum chle (105. s&. chletta sm. cf. lappa 
eledistel) laba-eium spicig klet (873, 
146); -tium pletecha 7 stripha (Gt.), of. 
striph herba mercurialis (2b.), streifwurz, 
strippert, stripplattieh, strópfelkraut, 
strupsalat rumex (Nmn.). rumex /7 1la- 
pathum streif-, mengel-, menwen-,grind-, 
Zitter-wurtz; struplattich, lendenkraut 
&c. (143). lapaeium  strüpfen- (111), 
strupf- (91), stein- (75. »« lapis) -wurz. 
hasenoren; grintsatich meym (sic?) o. 
mone newe (74). l. acutum ( para- 
tella) le- 7 gri-nderung (Ki. lendi- Z 
mengel-wurtz (141). slizletegen (Sum. v). 
splez wegerich (153). n4. peerdick, patich 
(116). lap-ieium 7 -acium (£. petra- 
nelium, -pium, polipodium, nde cala- 
mentum) vulg. steinmintzen NE lapa- 
dium (9423), -tium gs. lelodr-e (942), 
-ae (94, 136. cf. radinape).-tium rotun- 
dum huflatich (91). lapituea 7. bardana 
(16. cf. laptuea &oc. v. picris). 

*Lapatus v. Lapas. Lappatus. 

*Lapdacismus v. Jota. 

*Lapecedina v. Lapicidina. 


LAP 


*Lapella v. Cynoglossa. 

Lapena.sterne seer blenckende (147). 

*Lapestes v. Lapas. 

*Lapia (p sé. b) lippe (16). 

*Lapie-edina, -edius v. -idina, -ida. 

Lapi-cida, -scida (11, G1. m.), 7 ce- 
dius (147), -eina (126), -dieinus (141), 
lapsida steyn-bycker, -metzeler, -hou- 
wer (147), hd. -hauwer, -metze, -meezel 
(76), -maifel (3). stainpozil (141). stien- 
hauwer (11). stenwerte (2225, 23). 
IT bycken, steynhouwen 
(147). 

*Lapieidarium steingrub (65). 

Lapi-cidina, -cedina, -cina, -cinia 
(17, 74), -dicina, lapecedina (133) (4. 
latoma-cia 4 -nia 74)Ad.nd.(141) steyn- 
grube, -hutte (17, 64, 147), -hytthe (13), 
-hutt?-statt £4 -metzhutt (74), -hitt (91), 
-brueh (75), -loedse Z -kuyle (147), -kamer. 
haw-k. (9). steempen (11). stem- (19), 
sten- (20) -pel. stenpuel (99). Cf. steen- 
poel 7 -put latomia (Kkil.). 

*Lapicill-e (6), -ae (46) (cf. lapsile) 
schliffstein (6, 46). 

*Lapicina v. Lapicid-a, -ina. 

*TLapieinia v. Lapicidina. 

*Lapieium steynicht (18). 

*Lapieium v. Lapathum. 

Lapidare steyn-igen (7, 147), Ad. -en. 
v'steynen (6, 68, 76). steyn (18). md. 
stenen. mit steyn werffen (17). 

*Lapidarium steyngrub (65). 

Lapidarius 4. g. lapicida (110 &c.). 
sten-en (22), -ich (23). die myt steynen 
hantiert (141). 

Lapidatio steynunge (20). 

Lapidator steyner (20). 

Lapideus steyn-e (20), -nennen (19), 
-ieh (141). 

*Lapidicin-a, -us v. Lapicid-a, -ina. 

Lapid-osus, -iosus 4d. steyn-ig, 
-ieht, -echt (5). nd. stenech (22), stienich 
(11). vol steine (85), stein (17, 68). 

*lapifare v. Lapsare. 

*Lapi-, lapidi- (Gl. m.) -fodina steyn- 
grub (74, 73), -pruch (74). stencule (225). 

Lap-,lax- (1) -illus chlain staindel 
(1). sten-ehichin (55), -ekin (23). fuwer- 
stein (65). 

Lapis d. nd. steyn. Ad. stain. md. 
steen, sten, stien (11). 

L. eala-, kal-minaris v. Cadmia. 

L. funeris, imetis (? 2223) licksten 
(222). 

*TL. lauri (cf. sq.) lasurwurtz (74). 

L. lazuli bergblaw, lazur (116). l. 
-sten (85). 

*TL. pistorius kuchenstein (125). 

L. speeularis vnser frauwen eyss, 
sperglass, ml. spiegelsteen (116). 

Lapiscida v. Lapicida. 

'Lapista (£. genus vasis lapide? et 
aquari? Br., Gl. m. cf. lepista) martier- 
stien d mortel kalg (sec 19). steyn- 
trog, -faf) (74). watersteyn (141). 

*Lapit-ium, -uea v. Lapathum. 

*Lapores v. Lapas. 

Lap-pa, -a, -pae (43) (cf. glis, lapa- 
thum) kletta;  cliba; leti-,  blete-, 

letha-cha (Gf.). pleticha (121). letteche 
'(Sum.) Ad. nd. klette. Ad. klett (141), 











LAQ 


klet, kleth, cleth (7 ?) lode (17. cf. lapp- 
atus). ladeke (85). chletten (1). eletten 
? cledistel (75). distel (23). eliue (23, 94). 
clesse (106). crasse (11). ags. clifae (5 
clithae (94), clate (942). 

*Lapa canina kleine klette; pfaffen- 
luf) (125). 

*Lappa inuersa (7. illafeos 24, cf, 
ilancia; agrimonia 7 marmorella &e, 
qq. v. 143), £ major (47) breit ledeche 
(Sum.). rot ledeke (47). l. maior rode 
ladeke (24). 

*Lappaees v. Lapathum. 

*TLap-pacia £ -pella (Pap.), -atiea (Br. 
&c.) est herbà que stomachum confortat &c, 

*Lappacium v. Lapathum. 

*TLappas, g.-dis (cf.lapista? lampas?) 
duppen (20). en beecken (11). 

*Lappates v. Lapas. 

*Lap-, la- (76), lip-, var. li- (r5) 
-patus (£. pilosus) klet-echt (9), -tieh 
(16). lod-iebt (17), -echt (8), -ert (49). 
lódieh (3). zotti-cht (15), -g (76). raueh 
(9, 4). 

*TLappella v. happacia. 

Lapposus cleetteeh (20). 

*Lappus (awis) wazzerstellia (Hpt. D» 
cf. wazzerstelza tapula Gf. svm.). 

*Laprenus (: lapis? later?) schifer: 
stai (16). 

*"Lapsanus ags. 
malua). 

*Lap-sare, -ifare (18) 4. frequenter 
lab-i (69, 134), -orare (66 &e.). hd. wetzen, 
wefen KE nd. wetten 7 slipen. Ad. 
sly- (12), slit, schli£, sley- (20, 74) 
schley-fen. schleiffen auf dem eyf (134). 
schlyffen vff yf) (69). den stein (: lapis) 
wenden (110), vmb-w. (68), winden (132). 
fain (1T. : labi). 

Lapsari (Br.) vil (110), dickwill (132) 
vallen. 

*Lapsatio sleijfunge (20). 

*Lapsator sleijfer (20). sleyffer (14). 

*Lapsida v. Lapicida. 

*Lapsi-dium (3, 8, 9, 17, 2), -lla (3, 
76), -Ilum (6) (est ?llud quod cadit — 
:labi— de metallo quum. acuétur 3, d. 
de lama deriuatur 16; cf. sq., lapeillé) 
sliff (3, 8). schliff (2, 76). slyfch (9). eyn 
sliff hu (17). 

*Tapsile (cf. prc.; lap-eille, -icille) 
shff (5). sliff- (7), silff- (sc 18) -steyn. 
sehlió (21). sleifrigs-, sleffper-ding (74). 

*Lapsi-la, -]lum v. -dium. 

*TLapsillus (1 s&. b?) eleppel in eyner 
klocken (22^). 

*Lapsim adv. weczen (12). 

*Lapsorium (2. cos) hd. wetze, wecz 
sliff-, schliff-, schleyff-, sleyfeh- (9), nd. 
wette-, vet- (91), slipp-stein sim. schliff- 
stat 7 -mule (175). 

Lapsus geglunden (6). 

*TLapticia 7. vehieulus (76). 

*TLiaptu-ae, -ca v. Pieris. Lapathum. 

*Laphus (i. ceruus 176, aus &Aatoc) 
eyn hireze (17), hyrs (8, 9). | 

Laqu-ear, -iar (Db), -eare, -earium 
(111), -eor £ -erare (76), -iale (93 Mrg-) 
himel-lizze (Sum.), -z (2, 76, 93). gehemelcz 


? 


eoydie (1365. cf. 


(20). bóne gewolbe o. hemelte (13). helm-- 


zeychen 2 -ezóghen (19), -teyken (11). en 





LAR 


lemelie bone (23). ein heimelieh bübe 
sic 6), tefel Z hengelpaum uo henghel 
om (22). henge- (5), henkel- (17), hegel- 
? 91) -baum (?. laeunar Z testudo lobie 
1). bome (225). bodem (b^). gewelbe (9). 
yyene-g. (10. d st. b?). gewewe (s2c 8). 
en keper 7 worminghe (108). hd. nd. 
Ik, rick. Ad. ricke (7. pertiea). reck Z 
iek (18). latte (95). thyllen (111). balck 
. tram (91). scheim (93. sf. scherm). eyn 
rolffseil (133). ags. fierst (94), firt (136). 
aquearia reben (7). hemelieze (8, 9). 
imelte (99). latnagel (76). 

Laqueare hd. nd. stricken. hd. ver- 
tr. (D, binden, knoppfen (9). himmelcen 
100). himelten (99). tefeln (74). 

Laquearius adj. ge-brittert o. 
himmeltzt (65). 

Laqueator strick-macher (75), -er £ 
efler (74). 

Laqueatus (cf. G. Wtb. 2, 551) stricket 
23). Ad. ge-, nd. be-str. gefangen (17). 

*TLaque-or, -rare v. -ar. 

Laque-us, 7 -olus 7; -tismus (147) 
d. nd. strick. strig (D^, 6, 82b). strecke 
I3). sthrick (schrick?) 7 tyr neez (9). 
ire garn. (8). hálsing (126 s£m. cf. G. wt». 
, p druwe, val, sprynckel, stappe 
LAT). 

*Laquia-le, -r v. Laquear. 

*La- v. Li-quiricium. 

Lar (g. -ris ?. casa, domus, ignis, 
0cus vbi fit ignis, foramen, n. pr. nymphe ; 
.-rtis n. pr. regis; lares pl. . eude- 
(ones dc.) md. heert, vuer, huus, hol 
ID). Ad. hert, h.-stat (Sum.), fuer, fewr 
) 74) hauB, hu, huysse (19), hutte 
). en hof (23). neppersloch; name eins 
unigs (74). long maghet ( 147). lares 
lali serezza (Gt.). 

*Larba v. Larua. 

*Larbul-a, -u (136) (b sí. v) egisi- 
rima (94, 136. cf. Gf. 1l, 104). 

*Larcumea . Lauconie. 
*Lardaceus specken (75). 

-Lard-are, -&re (11,19) hd. nd. spicken. 
peeken (19). 

Lardariolus v. Sigitula. 

Lardarium wyme (7. locus vbi lardum 
endet 19). spechus (Gf.). fleischhus (93). 
aischus (104). nl. lardeerpriem, gall. 
irdoire (116). 

*Lardere v. Lardare. 

*Lardipolus mittel (76. vermzculus 
idi? cf. larinus?). 

Lardu-m, -s hd. nd. speck. nd. spek. 
d. speg, speeh (Sum.), specke (152). 

*Laretica (m large ef cariton gracia 
5) milde gnade (17 &e.). laretice 7. 
raciatiue (76). 

*Larf-a, -acio v. Laru-a, -atio. 
*harge v. Larua. 

Larg-e, -iter rich- 7 fro- 7 miltec- 
D, fri- £ volkumen- (63), wollene- 4 
uldenc- 7 ryne- (20), milteng- (76) -lich. 

. Largi-fluus, -pluus (17) Ad. nd. milde. 
ültsam (110). 
—Largiri hd. geben, miltclieh sm. g. 
* gheuen. geuen (20). werdin gegebin 


- Largitas hd. nd. mildicheit sZm. milt- 
-gebatfft-igkeit (65). 
hargitio Ad. gabe, gebung. gaue (132). 
euunge (20). 

Largitor geber (17). 








LAR 


*Largitramus 7. vermis quiintramire 
qui et v. lignorum solet déc? (x6). 

Largiuseulus wat milde (132). 

Largus hd. nd. milde. milter (6). ein 
Robur 7 vber-flussiger, varr.-nussiger 
65). 

*Laribate v. Lauribaeea. 

*Lar-, larif- v. Loaf-, Iaf-icus. 

*Larida v. Strula. 

*La- v. Lo-rinarius. 

*Larinus (aus tarmus?) made (100). 

*Laris (cf. eharadrius. larus. lar.) 
leracha (Gt.). «gs. meu (136. sí. larus 
avis) men (sec 94); weiter w. 4. terra 
profunda (136. cf. larricium Gl. m.?). 
hertstat (104). 

Larius, latius (Fris.) 4 7. comensis 
(125), eomacenus (Fris, Ki. laeus co- 
macher (Ki.) chumer (Fris) see. der 
thummer sehe (125). 

*Larnasos (auslarnax Gl. m., Adpya&) 
arch Z kasten 4 truhen 7 almar (Aventin.). 

*Larnatium (cf. prc. ?) v. Morga- 
nicum. 

*Laro v. Larus. 

*Larpha v. Larua. 

*Lartago (aus lanugo?) 2. erinis $n 
membris pudibundis (16). fotzen- o. fisel- 
har (74). s 

Lar-ua, -pha, -fa (3, 55), -üua (9), 
-ba (136), -ge (pl. 120), laua (20) (gf. 
lamorpha, loruus) serato (Gf). pl. 
serezZa (121, Gf.), scrate (120), screlz; 
serezzolscraito; kleyn herchen (Gt.). 
sceme (104), sehám (112). schem (7, 46). 
schympart, schewhe, putz (74). sehiem 
(14, 16). schoem (68). schónbart; butzen- 
& bócken-antzlit (126). butzen antlit 
7 schemper (88). b.- o. faDnacht-ange- 
siecht (110). schonpert (116). ein mom- 
men aengesichte (132). nl. mummen- 
aensicht (116). Ad. ein laruer antlütz 
(134); ein larffen-, laruen- (69) -antlitz, 
-antzlitz (133), -antzlit (67, 152). lar-ue 
(9, 18, 132), -ffe (5^, 17, 74), -fen (21). 
en mumelmnx- (11), schodufels- (23) 
-houet, 7 en rok (23). seho-tufel (12), 
-dófel 7 diuels sehowe (13). schut dufels 
heupt (pi. 19). eyn dufels-heubt (5), 
-heybet (89), -gestalt an gedan (8). 
tewfl haupt (1). tufels cappe; eyn 
schufel (7. dyabolus 1l). ge-schü (93), 
-schüch (46). gespenst 7 zünDler (126). 
vladebijs 7 fladebijO (20). eyn hüner (6). 
mer-wunder (9), -wonder (8). talmas-che 
(106), -ge (99). 

Larualis v. Laruatus. 

Laruare bocken antlüt anlegen (64). 
larffen machen (15). 

*Lar-uatio, -uaecio, -facio (17) 2. 
caducus morbus (16). sucht (17). vallende 
s. (8), vbel (9). 

*Larua-tus, 4 -lis (Fris) eyn butz 
(110). fastnachtbutz (Fris). verbutzet 
(126, Fris.). 

Lar-us, -o (34), -is (g. v.), laurus (76), 
lorus (5b) (aus ; animal $n. aqua etin terra, 
habitans; cf. fuliea) Ad. md. muser. 
mawsár (2) mauDer (1). maiser (34). 
musaar (9). muf-ar (8) -er (7). müse 
bifer; yysD fogel; merekacze (19). 
musebiter 4 mercatte (11). wasser-rabe 
(4), -rappe o. -rape (75), -hune (17), -hun 
(3). vaterhoen (97). ar (45). holbrodt 
(114). 

*Laruua v. Larua. 











LAS 319 


*Lasan-us, -um (Ki.), -as (i. tabernas 
136) trizstuol (Gt.). 

*Lasce v. Lasse. 

*Lasceratus (sí. lae.) tzuslagen (19). 

*Lascifus v. Lasciuus, 

*Laseinia v. Lacinia. 

*Laseiu-are v. -ire. 

Lasciuia hd. nd. geylheyt. geilkeyt 
7 lustickeyd (19). SMOVI. eEIeLcid ne 
weentheit (11). v^wen-theit (99), -ekeit 
(85). wyldieheit (20)  dragekeit (18. »« 
lassitas?). wives lust (85). mütwil (39). 
getlose (Hen.). 

*Lasciuiosi ludi schentlich mit ein- 
ander rammeln &e. (65). 

*Lasciuiosus v. Lasciuus. 

Laseiu-ire, -are (5") Ad. nd. geyl 
sin. gayl 7 gogel sein(74). geylen (11, 
20). geyl vnkuschelieh (8), g. vnd vn- 
keuslieh (9), vnkeusch (110) leben. drege 
(18. cf. prc.), gogel (74) sin. verwen-en 
(89), -den (99), -t wesen (132). gettlosen 
(Hen.). 

Lasciu-us, -is, -iosus, lascifus (3) 
hd. nd. geyl, verwent. hd. geyel (3), 
gail, gàyl (9). geylof; schampar ; gümp- 
pig; ramler (113, 126). birtzlich (125). 
wylde (20). vn-kusche (8), ets) 
getloD (Hen.). 

Laserpitium (7. maguderis 88) 
krautdorf (88). liebstóckel, badkraut 
&c. (143). laserkraut, teufelskoth, meis- 
terwurz (Ki.). 

*Lasirium v. Lazurium. 

*Lasna v. Lagena. 

Lassare Ld. lassen (8, 9); laf) (bb), 
trege o. müde (6), mueth, müed (134), 
müeth (151), faul (1) machen. las Z mode 
maken (23). modde werden (21). mude 
(10), trege (V) sin. mueden (11). Ad. nd. 
muden. v?-m. (110), muyden (133), -mieden 
(67), -myden (76), -meyden (152), -moeden 
(132), -moden (22), -mydigen (18). 

Lassatus hd. mude s/m., müd (134), 
mud gemacht. mode gemaicht (132). m. 
? las ghemaket (23). 

*Lasse, lasce (4) (si. lasciue) fieri 
gell sein (3, 4). 

*Lassera (aus 
zerrer (74). 

Lassescere v. Lacescere. lassisco 
. incepto lassare (16). 

*Lassetudo v. Lassitudo. 
*Lassieius mus lassitz, l-maus, a4. 
harnball (140. cf. -bellerle v. liecisca?). 

Lassi-, lasse- (b^) -tudo d. mud- 
ekeit, -icheit. rnüdikait (134); muy-(152), 
mü- (151) -dekeit. mod-icheit (23), -eheit 
(21), igede (85). mud- (110), muet- (132), 
macht- (5^), trog- Z fiel- (6), las- (23) 
-heit. fulkait (46). 

*Lassitum v. Lituus. 


Lassus Ad. mude. m. von erbeyt (8), 
arbait (9). mode (21, 23). moede (132). 
moyde (13). müde (3). máede (151). müd 
(134). muyede (152). mied (38, 67). mat 
(23). macht (b^). trag o. matlas (1). 
las (1) las (1, 23). laseh (225). mud 
ader lassigk (4). trege (6). erlágen Z 
hellig (126). taub (125). 

*Lasterna (bast. magés pro curru 
mulierum) wage, var. woge, am wagen 
(15). 


Lasurum &oc. v. Lazurum. 


lacerare)  reysser, 


320 LAT 


*Lata v. Lota. Squilla. 
*Latamus v. Latomus. 
Latare breyden (20). 

*Lataria v. Lathyris. 

, Latax, AdzaE, t noerza (140, Alb.) ein 
nürtz (114, Ki. mustela lutreola Nmn.). 
nurz, ein otterngeschlecht ( V. a. 1618 &e.). 
nórz 4 nerz (140). nertz 4 nóertz 4 
nórtz, ist ein wysele geschlácht (Piet.). 
Cf. vuss. tatar. wogul. norka der nórz, 


nórzwiesel; poin. nurek 2d. (Nemn. &o.). 


esthn. nirek mustela erminea. 

TLatebra (7. latibulum $88, 110 &e.) 
schul-unge (19, 110), -inge (293, 132), 
-nisse (8b). Ad. sehol-, schel- (Y) -unge. 
vorborgen (55), v?holen (1, 23) stat, 
sthat (schat? 22) duster- (28), duyster- 
(132), Ad. finster-nisse, -y (110). hol 
(110 &e.). vnderschleiff (126). p/. hielen, 
heler, locher (88). 

*Latebrositas duesterheit (20). 

Latebrosus Ad. nd. duster. duester 
(20). hd. finster, gantz f. g. duyster 
(132). dunsterlec (99).. demsterlie (106). 
dunekel (10). vol finsternuf) (68). 

*Tiatecula &oc. v. Laterula. 

Latens lostende (t? e?) 7 verbor- 
gen (9). 

Later hd. zigel,'ziegel, zegel; z.-, 
ezeggel- (21), zekil- (20), schifer-stein. 
nd. teygel (22b), tigele (99), tegel-, 
scheuer-steyn sim. breif) (15. cf.columna). 
bryf) (755). breis (759). 

*Latera-bilis, -lis Zd. sitig, -lich 
(140), -tig (), -tlieh (18); seitig (1), 
ich; sidig. «d. zidieh (23), scidich 
(stidieh ? 22), sidelie (11). by siten har 
(4. eonsodalitus 6). besytz (68). 

Lateralis gut eid gesel (75). 

*Lateratus (si. lacer.) to slagen (11). 

*Latereularius tzigelborner (125). 

*Latereulum ags. beolone (942. Àen- 
bane Bosw.). 

Laterceulus schindele 7 dil (100). latta 
(pl. 141). 

Latere d. nd. schulen £ v?holen sin. 
Ad. scholen, v'heln, v'bergen, v?bergen 
(9); v?b. sin, ligen (825); loschen (9, 74). 
nd. vorholden syn. 

*Latrieium ein ziegel offen (110), 
tzygelouen (132). 

Lateri-ecius, 7 -nus (75) zigeln (95). 
zegelin (8). ezygel leym (sc 9). 

*Late-, lat-rifex Ad. zi-, zie ce- 
(21), nd. te-, tey-geler. ziegel-mecher 
(1), -macher (68), -bacher (110). tzygel- 
4 steyn-becker (132). 

*Lateri-nus v. -cius. 

*Laterna v. Latrina. 

Lat-, lant- (Gt.), lae- (10) -erna Ad. 
lucht-e, -en (10); luechte (20) lycht 
(110), liohtfaz (Gt.), lat-, loe-, lutz-erne. 

Laterna-rius -tor (74) laternmacher 
(74, 75). 

. *"Laterosus (:latex) water- 4 win- 
ich (11). 

*Lat-erula (3), -eeula (9), -eetula 
(16) -egula 75), -ieola (8), -ieula (4), 
lathetula (148) 7. tegula (75, 148) schin- 
C (st st. sc) & taffel (9). sto- 

1 . 

*Latescere (2« lacessere; : latere, 

















LAT 


latus; . incipere latere; irritare) reytzen 
(23). reyBben (6). grosin (8). grossen (9). 
vorborgen sein (4). begynnen tzo schu- 
len (132). 

*Lat-, lie- (9) -estea win (8). weynZ 
winblech (9). Cf. latex 2. vinum? 

*Lathetula v. Laterula. 

Latex lid; uuazzir (Gf.). wasser (9). 
hd. suf), süesse (3), sith (7), spring-, 
springk- (74), springend, springen (91, 
110), Vporgen (1l, 53) wasser. weyn (9. 
i. vinum, Pap.). ein v/borgen qwelle (6). 
Vb. win in dem bere o. wafer (8) w. 
das vnder der erden v?b. ist (75). em 
sprine water (23). en sote w. (23), w.- 
sprine (22). quell-, queck-prunn (74). 
keffbrunn (93. cf. G. Wtb. 2, 482). 

*Latibulare verpergen, laussen (74). 

Latibulum (cf.latebra) v'porgen (1), 
heimlich (75) stat, o. end (75). en vor- 
borghen stede (23). vinster verborgen 
gemach (75). vorbergun-t (9), -e (8). 
losch- (9), sos- (8) -unge. schulinge (11). 
hude- (10, 12), hyde- (13) -winkel. hüle; 
schlupff; klufft (126). 

*Latibusiare (cf.laetibusia) kernnen 
(147). 

*Latieinium v. Latinieum. 

*Latic-ola, -ula v. Laterula. 

Latine loqui tateren vnder eyn an- 
der Z tarten spelen also de kynden (22). 

*TLat-inia, -una (14) (cf.laeena) hekele 
(23). hechel (74). 

*Lati-nicum, -cinium (69, 134) Ad. 
nd. latin-s, -se (133), -ische (67), -isse 
(152), latijusche (133), latein-iseh (69, 
134), -seh (66), -iB (v0, 151) sprache, 
sprach, sprake. latin spraich (7), ge- 
sprochen (76). latinsch sproeh (6). 

*Latinieus en dudesch (sc) mynsche 
23). 

Latini-zare, -sare latin d. reden, 
sprechen, nd. spreken. latein r. (134, 
151). latine r. (152), redden (133). 

Latinum Ad. nd. latin. latyni (90). 

Latinus latinre (99). 

*Latipes breitfuf) (75). 

Lathyris, v/i. »« laet-aria, -oris, /n 
den Glossen wnd Vocc. lataria (101), 
laet-aria (117. q. cf.), -arida (V, &t.), 
-aridia (Gf. ,,a/. -ariola^, 7. cito -cacia 
q. v. 130), -iarida (121), -iria (41), -iride 
(105), -eridia (104, 131, Sum.), -eritia (87), 
-erizia (Sum. V), -ericia (74, 85, Sum. V), 
-er'dos (11), -anda 7 iactarida 7 actu- 
reda (Gf), laecyride (943), slaetaria 
(104), lectariea (7. sprinula 74) springa 
(121, Gf.). Ad. sprinc-, spring- (17), spranch- 
(105), sprintz- (1, 74), spinni- (104), spin- 
(87), spi- (Sum.), erist- (74) -wurz, -wort. 
spinwiz (Sum. V). kelerBhals, zeydelpast 
(74). ags. libeorn (942). 

*Latissa v. Lycisea. 

Latitare verporgen sein (1). v'borgen 
(23), gantz vb. (110) sin. v-bergen (6), 
-birgen (13). stett verbyrgen (64). schulen 
(71). diekwyl sch. (132). 

Latitudo Ad. breyt-, nd. breet-heyt. 
breyti- (6), breyde- (18) -keit. breidde 
(99). der breit messykeit (63). 

*Latius v. Larius. 

*Lato v. Lota. 

*Lato, pl. -ones laten, hyen, hayfs- 
genoten (147). 

*Latoea v. Laetuea. 








LAT 


Latom-ia (110), -a (75, 76), -aeia £f 
-ania (v. lapicidina) (7. lapidis cesio t 
domus latomorum 110 sim.) steiniger weg 
(15). latonia. steinhütte (75). 4. diana t 
luna, (110). N 

Lato-,lata-,latha- (64) -mus, latoni 
(gl. à. lapidum. eessores 136) Ad. stein- 
meize Z -meizil (pZ. $m. 2, 627), -metze, 
-metz, -mótz (67), -metzel (64), -metzler 
(68), -metzeler(132),-brecher (75), -hauwer, 
perte (23), -werue (22). stienbieker 


Lator Ad. nd. bode. boede (132). Aid. 
bodde, botte, bot, pot der etwas bringt 
(15), dreger (17), briff-dr. (8), briefftrager 
(110), treger der briff (9). 

*Latozona brayt-e snure, -er gurtel 


(14). 

Latrabilis bellieh (8^). 

Latrare Ad. nd. bellen. Ad. b. als 
eyn hunt, hylen als die h. (68). bleken 
also dey hunde (225). billen, muffen, 
befftzen (Hen.). pellen (1, 2). bellen (99). 
huylen £ beleken (132). bloken (camum 
11). hulen (110). latrat bilt (40). 

*Latrari (: latro) berauben (18b). . 

*Latratio bellinge (23). 

Latratus Ad. bell-unge, -ugunge (20). 
blaffinge (132). hylung (68). ptc. ange- 
bollen (Fris.), -bullen (128). 

Latr-ia, 0Ossw. -a, litria (154) (7. 
theofebia 75) Ad. gotis dinste, gotz £ 
gottes dienst szm. d. der, 7 erwirdikeit 
die, got allein zu gehort (75). nd. godes 
denst. gotlich ere (7). byddunge (19). 
bedinge (11). ge-b. (99). sehoppers ane- 
betunge (15). seheppers (8), der schef- 
fers (9), dez sehópfers (63) anbeten. 
anbetung der (63), anb. gottliche (76) 
almechtikeit. 

*Latrieolus 27. lunatus (76). 

Latriensis (: latria) ynnick (19). 

*Latrifex v. Laterifex. 

Latrina, 7? laterna (1), laca (8) 
Ad. schiBhuO, scheyskamer sm. dunne 
tur gewant 7 eyn offenbar scheyshaus 
(9). d. dure g. 2 o. schis ganck (8). feld-g. 
(Gf.). snufje (125). anzueht (114). heym- - 
elicheyt (20), -lieh zu der natuer (75). | 
haimlicher gmaeh (91). profetle 7 sprach-- 
háufle (126). prophei (Das.). profey (110, 
128). priuait (132). lengene (99. cf. lange; 
linghene limus Kil w. v. stereulum). 
een cleine (108, Kil.). | 

*Latrix v. Lotrix. | 

Latro hd. nd. morder. m. ader eyn| 
morderin (61). mordener (132). murder 
(19). Ad. schaceher (65, 95), schecher. 
scakere £ dief (106). scheere (99). pfad- 
hucke (9), -ehuche (Fr. 2, 46), cf. vespilio. 
struchdieb (125). struekhan 7 stroder | 
(92b). strotter (74). schnapphan (126). | 
schyltknecht (;. satelles magnatum 91). 

Latrocinari Ad. nd. mor-, mór- (6), 
mur- (19), stro- (29^), stru- (71) -den. 
strotten (74). perawben (1). rauben (20). 
pfade huchin (8). pfad hauchen (9). sehe- 
chery triben o. vben (75). 

Latrocinium Ad. nd. mort. mord 
(22). moert (11, 132). morderie (20, 65). 
merdery (8). duberij (9). difde (99). scehe- 
ehery 5 scháchraub (2). seah ($m.). 

Latruneulator blutriehter (88). rü- | 
mormeister (Ki.). 








LAU 


Latruneulus (27. paruus latro 16) 
morder (1, 8, 9). 

*Lattula languuid (Gf. l, 745). 

*Latula lade (11, 19). 

Latumia &e. v. Lauconie. 

*Latumpnum (cf.lauconie &e.) mar- 
telkolb (74). 

*Latuna v. Latinia. 

*Latura (cf. lacena. litura? anders 
Gl.m.) hechel (6). ealke (17). kalk (9). 
balk (8). 

*Laturicium (7. enula; awslathyris?) 
alant (74). 

Latus adj. hd. nd. breyt 6 wyt. Ad. 
breyd. nd. bret, breet. Ad. weyt. 

Latus sóst. hd. nd. side. Ad. site, 
sitte (18), sith (1), sijte (10), seyte. 

Latus (piscis) latbrachüómen (140). 

*Laua v. Larua. 

Laua-erum (1l, 75 &e., 7. vas vinarium 
Gl. m., lotio 4 ablutio Br.), -torium (6, 
8, 9 &c.), -rium (11, 19, 20, 75 &e.), laur- 
ium, var. -um (110) Ad. nd. hant-, waer-, 
water-vaD, -vat. hant wasser (1). w.-vay 5 
(19), -vas (20). wasch-faf) (4), -vas (1), 
-haws (9). wesch- (8, 75), wafà- (18) -hus, 
-uabh (75). gieB-vaf (76), -vas (6, 64). 
deuff-, reyni-unge (17). laua-torium 
hannthab vas (1). wesch-stat, -panck 
(15). erum, 7 -ricium (75), 7 -rium (5), 
-z0 (8) ein wesche (6, 75), o. baptismus 
(6). wessunghe 7 deuff (19). wasschinge 
i dope (11). waschung, tauf, brun (65). 
tawift & bad (9). bat (7) weschunge (20). 
bat wafer (8). bat (8). 

*Lauaerum Veneris v. Labium V. 

*Lauand-ria, -ula v. Lauendula. 

Lauare hd. nd. wa-, hd. we-, wá- 
(134) -schen / rey-,ra- (76) -nigen.waschsen 
1105). waBen (18). wesBen (20). wóf)en 
21). neczen (17). twahen (9, 74). zwahen 
(11). zwagen (1. caput 113). blatzen (Hen.). 
spulen (74). nd. dwan £ spolen. sp. ? 
seholen 7 dwaghen (295). paden (111). 
l. faciem 7 vultum mute also de lude 
sich ringen vnder ogen (99b) 

*Lauaretus adelfiseh, edle albulen, 
weisse blauling, plitzling (140). 

*Lauaricium &oe. v. Lauacrum. 

*Lauatismus v. Iota. 

*Lauazo &e. v. Lauaerum. 

*Lauba (4 scena) loube (104). 

*Lhauees v. Lanx. 

Laucia v. Lauticia. 

*Lauconie stricki (v. catene Gf. 1, 145. 
5, 740) 2. q. hoconie q. v., aus lautum-ie 
(i. vincula, G1. m.) cf. -ia à. custodia (136^); 
*e i. carceres, latumi-ae i. verbera (1362); 
"8 i. vinculum (Br.); cf. latomia, latump- 
num, autumnum, lantumium, lacone; 
E est cathena 1 genus carceris 
76). 

Laudabilis //d. lob-elich, -lich, -eklich 
(67, 152), -sam (1, 75). loue- (20, 132), 
Ero (110), lób- (6, 151) -lieh. nd. loue-, 
of-lie. 

Laudabilitas lobsamkeit (75). 

Laudabiliter lobsamiglieh (75). 

*Laudacia (aus laus»«lauticia) ere 
9. lobligkeyt der speyse (74). 

*Laudacismus v. Iota. 

Laudanum nortman (24). 

Laudare Ad. loben. louen (23). loeuen 
(132).lauen (11). prisen; serden (Ad. zerten, 
von zart, saerd); hyghen (22^). 


DixrENRACH. GLOSSARIUM. 














LAU 


Laudatio louunge (20). 

*hauditia v. Lauticia. 

*Lau-,lan-(Br., Gl.m.) -dula (cf.alauda. 
Dz. Wtb. 12) lewer-ich (11), -k (20). ler- 
ieha (127), -yche (19 szm.), -ich (8), -che 
(74, Sum.). 

La-, lo- (47), li- (103) -uendula, 
lauand-ula (75), -ria (6) lauend-la (103, 
Gf.), -ele (85), -el (1, 19, 64b, 74), -er (v, 
64€), hd. -el erut scm., -eln er. (5), -elen 
cr. (22), -ulen er. (22), -er eruyt (132). 
lobendel (17). lauander (18). laubangel 
ein kraut (74). lofengele (47). lauand-ar 
(110), -er (68), -el (75) krut scm. louendel 
krute (133). ringelblüme (95). 

Lauer (cf. berula) wasser epffich, 
nl. watereppe (116). prunnkrefh (74). 

*Lauere besprengen (74). 

Lauerna v. Laberna. 

*Lauerula v. Berula. 

*Laui-, lau- (Ki.), lana- (14. -iani-) 
-trices prüder- (111), bruder- (91) -weiber. 
Zzweyer-br. weyp (74). 

*Laurabiea v. Lauribaeca. 

Laurea Ad. nd. krone (de lauro &c.). 
eroen (1l) eyn kron von laurin baum 
(4), des siegs vnd der vberwindung (45). 
meyster kron (8, 9). signüst crovn (93). 
kraneze (19). 

*Laurea (herba) v. Laureola. 

Laur-eare, -iare Ad. md. cronen. 
krenen (110) krónen (6, 151). kron (18). 

Laureatus ge-cront (8b, lY, 75) mit 
lor-, var. lar-ber laub o. esten (75). 

*Laure- v. Lauri-baeca. 

*Lau-, 4 au-reola, laurea (13, 85) 
(herba; species medicine 8, 9, 16. cf. 
coecognidium) kelier- (3, 12, 4), kellers- 
(10, 24, 143), kelrB- (74), kelder- (85), 
kers- (13) -hals. kellerschale (sc 71). 
Zyt- (64, 123), tzil- (125), ezei- (3 Mrg.) 
-lant. zeiland (143). zeidelpast (74, 153). 
zidel- (143), sute- (47, 85) -bast, -bist (41). 
ogelinde (47. s£. eig.?). drüfwurtz (73). 
láukraut, seheiflorbeern (143). 

Lau-, au-reola sige-, sigef)-kron (14). 

Laureolum asch (8, 9). 

*Laureolus lorber wasser (8). 

Laureus(cf.laureatus)ghecronet(23). 

*Lauriare v. Laureare. 

*Lauri-baeea, gew. -baca, laur-us 
baecalia (116), -ebaeca, -umbaca, -abiea 
(D^) -um (175) laribate (pé. 24) (cf. 
baeea) hd.nd. lorber. l.- (3), lar- (75) -ber. 
loreberen (24). laurbeer (68). lauwerbese 
(132). lor-bon (649), -bir (1). layrbere (13). 

*Laurieale ga/.. haubregons (122). 

*Laurium v. Lauaerum. 

*Laurum v. Lauaerum. Lauribacea. 

*Laurumbaea v. Lauribacea. 

*Laurus v. Larus. 

Laurus Ad. lorber lorbern- (21), 
lorbirn- (7), loerber- (20), lorberen- (23), 
lor- (24, 93, BM), laur- (85), lauren- 
(99), larber- (75), lauwer- (132), weckel- 
doern- (11) -baum, -bom sam. 

Laus Ad. lob. nd. lof. lop (5). lopp 
(6). loff (20). loffe (13). pris (225). wernt- 
lieh lob ader ere (17). 

Lausare stedliehen loben (17). lob- 
ben, rumen, prysen (12). beromen (10). 

Laute lecker- (110, 132), rey-, reten-, 
zart-, lieb- (74) -lieh. 1msawse (74). 

*Lauteolata v. Lanceolata. 





LEB 321 


Lau-ticia, 4 -cia (74, Br.), -ditia (76) 
i. gloria epistolarum (76) st. epularum. 
leckerheit (20). kinderfreude ; lustliche 
Speyse (74). 

Lautriees v. Lauitrices. 

*Lautum-num, 2 -ia 7 laeumia (147) 
(cf. lauconie) martergerüst (93). stock, 
hacht, bant (147). 

Lautus (7. bene conditus t dedica- 
tus 4, sí. deliec.) Ad. nd. gewaschen; 
lecker. ghedweghe (106). Ad. ge-weschen, 
-waschen (134), -wessen (7), -waDen (21); 
koste-, kost-, kóste- (3), kest- (49)- lich. 
vbir- (5b), vber- (1) -fullig. über füllig 
(4). vrolie (23). welecleke (99). 

*Laxabilis offloselieh (8*). 

Laxare Ad. nd. vff-, vp-, ent- (110, 132) 
-losen, -loysen (152), -loesen (110). vff- 
(16), vB- (6) -lesen. auf-lósen (134), -lóssen 
(151), -losen 7 weiten (9). weichen (8). 
uff-w. 7 off loBen (17). loesen; intlasen 
bleyden (20). aufflassen (752€). vnlaten 
(99). Ad. int- (20), ent-, nd. ont- (11, po) 
-binden. vnsaehte (sic 229). vns. 4 drof- 
tich sin (23). durch-gengich machen (52v), 
-brechen den buch (75), -fertigen (1, 3). 

Laxatio losung (8). off- (89), vff- 
(110) -l. ontlaessinge (132). entladung 
(68). intbundunge (20). weyehunge (8, 9). 

Laxatiuum weichinde ereznei (9), 
artzty (8). 

*Laxe v. Lanx. 

*Laxillus v. Lapillus. 

*Laxirium v. Lazurium. 

*Laxistrum loug-sack, -hafen, -sten- 
del; var. laug-ansack £ -enscherb (75). 

Laxitas ags. placunis (136). 

*Laxiu-ia, -& (st. lix.) lauge (8, 9). 

*Laxus sbst. durehgang 7 ruor (16). 

Laxus adj. duriehurtig (1). durfer- 
tig (2). Ad. durch-uertig 1m buch (75), 
-gengig, -gengicht (17), -genig (91), 
-genget (18), -scheissiger 7 -pruchiger(74), 
-bruchig(75). durftig(6). Eoi RIED UE 
(0). weych in dem bauch (64). dvn schifj 
(21). dunnschificht (17). dunne schifig(5). 
loser gerumpffer (74). Ad. uff geloDt scm., 
offeeloste (8^). slap (22b). Ad. breit; 
vnge- (110), ent-bunden, -gurt (1102). 

"Lazarum weyssmyntz (74). 

Lazur-ium,-um (95) éncaustum t hd. 
farbe. blauw-f. (15). plow tincken-f. (110). 
lazur (18, 23). Ad. lasu-r, -er, re 7 blaw 
((). varwe (23). lasu-rum lasur (1). 
blauarwe (93) -rium blawe dint (64). 
blawlasur 2 -lium a4 1las-, laz-ulo 
lasur stein (110, szm. 68, 192), untersch. 
von lasirium gla-sur (110), -zuer (132) 
t inc. 6 farbe, varwe (132). lax- (alph. 
laz-)-irium lasur (68). lazirium lasuer 
(133), laz-uer (66, 151), -auer (152), -ur 
(69, 70), lasauer (67) 2 enc. £& farbe. 

Le-a, -ena, -ona, 7 -na, -ua (152) 
hd. nd. lew-, leb- (9, 19, 111), low- (23), 
leuw- (76,110), lauw- (bb, 995) -inne, Ad. 
-in. leind (13). 

*Leba (cf. lebeta. liba.) pfann-kuche, 
-tzelt (14). 
*Lebefusor v. Lebifusor. 

Leb-es, -eta, -ita,labes(8),leve-s -ta 
ino) erin hafen (6). eren haffen (75). ern 
doppe£irnedoppen(11).orin dopf(8).erein 
copf (9). en erden grope(23).grape (Chytr.). 


! hd. ti-, tü- (134), -te (68, 5, 125), dye-, dy- 


4l 


322 LEC 


(12), de- (23, 133), dey- (97) -gel. kop- 
peren degel (Chyt.) degil (bb). deckel 
(21) tegel dar v man trinckt (lebeta 
75). hd. kessel, erhiner k. (116). 1d. ketel 
(99), en lepel-k. (11). duppen (20). rein 
(71). reinel, ?/g. limpfendel (75). reindel 
(2, 1, 3). rindel (1). reidl (v. a. 1468 $m.). 
scape 7 schape? panne (225). ags. huuer 
(94, 136). 

*Lebesor v. Lebifusor. 

*Lebe- v. Libi-sticum. 

*Le-, li- (bb, 74, 109) -beta, 7 -betum 
(74) (z. mellie-reta 77, -ora 74. cf. leba, 
liba) letzelte (75). lebtzelt (74). honig- 
(74), honnig- (10), honic- (12), lech- (49), 
leb- (74, 75) -kuch (74), -kuchen. hunk- 
cogen (13). en honich koke (23) eyn 
honick brothe (5) honig- Z7 lech-kug 
(17). lebküch (6). gérkoke (109). 

Lebeta v. Lebes. 

*Lebetarius Ad. kesseler. nd. keteler. 
kessel- (110, 132), tigel- (68) -macher sem. 
letzelter (75). 

*lLebete- v. Lebi-fusor. 

Lebia v. Dobula. 

*Lebi-, leby- (66), lebe-, lebiti-, 
lebete- (76), lembi- (68, 132) -fusor, 
lebesor (49) Ad. dyegel-gesser szm., 
-macher (4). tigel-m. (76, 110), -giesser 
(68). tügel-g. (134). degel-g. (152). pot-g. 
(132). doppen gieDer (17). digkel- (21), 
Em (8) -geiDer. glockengisser (9). 

eghel geter (23). hafen-er (6,75), -macher 
(76). heffener (49). 

*Le- v. Li-bisticum. 

*Lebita v. Lebes. 

*Lebiti- v. Lebi-fusor. 

Lebiton (Gl. m. 4, 385) 7. melota 7? 
ependiten lachan (131). 

*Lebra v. Dobula. 

*Lecatricitas (cf. sq.) v. Seurrilitas. 

Leec-a 7 -acitas (76, Br.), -atieas 
(20) (7. liguritas 76, scurrilitas Br.)lecri 
(16). leckerheit (20). 

Lecc-ator, -itor (1) (v. trophator 
76) hd. nd. lecker. kecker (20). Ad. bube. 
nd. boue. rüffi-gan (1), -auner (2). 

*lLeccitus v. Lecythus. 

*Leceurire v. Lectitare. 

Lecythus, gew. lechi-, lechia- (76), 
leeci- (93), legi- (10, 94b) -tus, -thus 
(945) ol-krug (1l, 75, 116), -uaf) (75). ól 
chrueg (2). olefas (13 sZm.). oley-kruche 
(20), -vas (20 sém.). ólehafen (93). ml. 
olyeruyeke, knaertje (116). lüth schribil 
(lechitus 8^). legel (17. cf. lagena). ags. 
anpulla (94^). 

*Leciua v. Lixiuium. 

*Leekwarizium v. Liquiricium. 

*Leeta sluezig (9). swucezil (8). 

*Lect-ega, -iga, -itega 7. somentum 
(14); stragula, velarium, thoral, togal, 
lodex, selauina, euleitrum (75); lect 
tegumentum. (148). pettzieche o. inguf 
(14. cf. Fr. 1, 384 —5. Sm. 1, 71). bette- 
(8), betten- (9), bethe- (85, 18), bet-zeghe 
(20), -zieche (8^), -ziech- (49, 76), -eziche 
(8, 9, 18, 4). bethezichen (3). pettziechen 
(1). pettecke; deck-bet 7 -lach; golter 
vber ein deck Z kuter (75). 

TLecter (au?s, sí. ieter? cf. leter?) 
huke (11). 

Lec-, le- (136, Gl. m. q. v.) -tiea (c. 
sponda; cortina; cwrrus in quo defer- 








LEG 


tur lectus dc.) sledde (Z. eurulis at.). 
hd. bette. nd. bedde. Ad. nd. span-, spon- 
(14), bar- (V), bor- (76), vor- (23), lise- 
(106), lis- (99) Ad. -bette, -bet (76 sim.) 
-pett (1, 74), nd. -bedde. rofbaar (110 
&c.). bethzigel (16. cf. leetega). betstat 
o. gardyn (110 szm.). vorhang (8). bette- 
wan (8), -gewant (9). eyn flecht (17). 
krentze, hurde, sperlach, hymlitz (74). 
sanfte (116). 

Leoctiearius betstat 7 rofbbar (110). 
r.-macher (68). r.-, beth-trager (116). rof3- 
baer 7 beddestede maecher (132). 

*Lecticia (cf.leetica) matte, krentz ; 
peeh, hartz (74). 

*Le-, la- (8) -etieus hangder wagen 
(9). hangende fan (st. wan; 8) 

*Leetidi-cladum, -datum (94) ags. 
githuorne fleti (94, 1362). laetidavis 7. 
latum atrium, versch. von laticlavum 4. 
latum. circum. s...-um. (136€). 

*Liectiga v. Leoctega. 

*Lectiminga v. Corona monachi. 

Lectio Ad.nd. les-unge, -inge.leDunge 
(17). leysung (21). liegen (55). leeze (20 
&c.). lesse (99). 

*Leetisternere petten (74). 

Leeti-sternium, -sterrium (Sum.), 
-sternia (74 &e.), -stremia (-strenua? 
1) Ad. bette-, nd. bedde-gewant, -want 
(22). bethte g. zauwen (-ium 8b). pet- 
gwant Ts petewete (Sum.). pett-gewande, 
-wat, hauDrat (74). beedde-kleet (11), 
-cleyt (132). bedtkleid (68). bethunghe (19). 

Tiec-titare, -turire, -eurire Ad. lesen, 
leBen. 

*Leetitega v. Lectega. 

Lheetor hd. nd. leser. leBir (17). leyser 
(21). lesemeyster (claustri 5b). 

Leet-orium, -rum (cf. lampium) 
lefbanek (76). lese hu6 (55). leez haws 
(9). lecter 7 pulpet (20). 

Leectulus bedchin (20). cleyn betlin 
(68, 110), beddechen (132). gütschle (126). 

Lectura lesunge (20). 

Lecturire v. Lectitare. 

Lectus ptc. ge-lesen (20), -leBen (17), 
-leisen (21). 

Leetus sbsí. (7. lectulus, stra-tum, 
-batum 1) pett(1) Ad. bette, bet, beth, 
bidde (20). nd. bedde, bede (22). 

*Lechi-atus, -tus v. Lecythus. 

Ledere Ad. lecz-en, -Bigen; neczen 
(17), laidigen (15), seren, v-s.; be-truben, 
-druben szm.; schlahen (68, 110). quetzen 
(132). quetcen (99). queessen (11). seeren 
i giftt (20). 

TLedia (p?sc?s; ?. mulcta, G1. m.) korn- 
(14), horen- (3, 4), hornen- (76) -fisch. 
phor (3). forhen (76). 

*TLedix (2. vestis linea 66 &c., lodix 
74) leyneinklayde (74). ein lynen cleyd 
(110 sim.). 

Tiedo (942, 147), ledona, ags. nep flod 
(942, Gl. Aelfr.), ebba (Gi. Aelfr.). vloit 
4 stijghen ind wassen des meers (147). 

Leena v. Lea. 

*Leffas ?. occultus terre succus dc. 
(124). die bundfarb haut auff pfützen 
vnd morastigen wassern, ist der vege- 
tabilische Sulphur und milehram gleich- 
sam, aus Snc meerlinsen und unge- 
ziefer wüchset (Ki?. Mrg.). 

Legalis elich (20). stetlich (v. ezuzls 





LEG 


64). ge-schedick (5^), -setzlieh (1), -trew 
(110), -truwe (68). wertich (132). 

.Legaliter Ad. gesetz-, 4 sent-. (16), 
crist- 4 ordec- (1) -lich. 

Legare Ad. nd. senden, ver-s. (64), 
bescheyden. schynden (13). be-seheden 
(23), -scheuden (13), -uelhen, »/g. in bot- 
schafft weise (75). Ad. setzen, s. in ein 
testament (68), be-s., selen gerede machen 
ite schaffen (1). ver-sch. am todtbette 
(64). 

Legataria eyn wijff die dat testament 
ontfaet (132). eine die ein t. enpfahet 
(110). 

Legat-arius, -orius (9) (7. legatus 
q. v.) bescheyden (85). b. ist (9). eyn 
die daer testament nempt (132). eyner 
der ein t. in nimpt (110). 

Legatio Ad. botschafft sm. ge-b. (21). 
boddescehafft (18). boeschaff (20). nd. 
bodescop. send- Z besetz- (110 s?m.), 
eynbind- (8), verschaff- (64) -unge. 

*Legatorius v. Legatarius. 

Legatum bescheydunge (8, 9). ver- 
COMME (31), -net, var. -t (64). gesent 
99 ). 

Legatus hd. nd. gesant; g., gesenter 
(16), eins grossen heren (6, s2m. 46) knecht. 
eyn h.-bodde (5^). Ad. bote (9), bott, 
bod, boede (20). nd. bade (11). eyn nam- 
licher bot (110). Ad. legat. legaut (46). 
der von dem babist gesant ist zu eyn 
binden (8). gesanter bot vom babst (15). 

*Legefer v. Legifer. 

Legenda Ad. eyn buch. nd. en bok. 
eyn boich van dem leuen (132), ein bueh 
von dem leben (110) der heyligen. lef- 
buch (17). legende (17, 75). lesung (16). 
ain lesen (75, v6). 

Legere (27. transire) hd. nd. lesen. l. 
al& pucher; ab-L, -prechen, klauben als 
plumen; vberlauffen, farn, gen; alfantz- 
slahen o. prechen; lernen, sampnen (74). 
hd. ober gen szm. nd. ouer gan. legen 
bb). Ad. stelen (20, 74), steln. vber wasser, 
wandern; lefen; blumen brechen (1). 

Leges ^d. werlnt-(5), wernt-, werthe- 
(55), welt- (76) -lich recht. wertlie r. 
(93). en w. boc (22). früntlich geriht 
(6 


—— 


Legia (7. lembus 74, 147, leus &e. 
147, nawis debilis & pauperum ; tentorium 
t papileo; temwitas aeris pr. mas? dc. 
16; Cf. Gl. m. À. v.) eyn. krang- (8, 17), 
cranck- 7 tranek- (9) -schiff. rennschifte, 
nache, zulle (74). scheep dat cleyn is 
(147). gall. tendre cuir d'oreille (122). 
nef ou le gras de l'o. (G1. m.). 

Legibilis leflich (75). 

Legi-fer, -fex (18), legefer (Gf.) 
eatrago (Gf.). hd. eyn wernlt-, wernt- 
(133, 152), werlt- (132), wert- (4), welt- 
(110. &e ), frünt- (6) lieb, licher (4, 110) 
recht sprecher, 7 trager (110), dreger 
(132). eyn wertlie recht spreeker (23) 
tereicht sech (99). eyn werntlicher (0). - 

*TLegio v. Longio. 

Legio schar (21, 23). legion (110 &e.). 
eyn samenunge de da ist sef dusent 

I hundert vnnd LVXI (17). tausenf 
vnd X ritter (9). sef) dusent oder zwel 
hundert r. (8). finsternif (17). fenster- 
nes (21). 

*Legion v. Logium. 

*Legisdator ein lerer des rechten(11). 





LEM 


Legisdoetor Ad. nd. lerer, gelerter 
(6) des rechten, der r. (134). recht-l. 
(Db, 46). Ad. 1. des rechtes, der gesetz 
(110). der recht ain l. (1). 

Legislator (7. ?wrZstoa 66 &e.) ee- (1l, 
12), e- (71), gesetz- (1l, 31) -geber. eyn 
meister der gesecz (18 Mrg.). lerer g., 
var. des g. (15). 

Legisperitus des rechten ain wyser 
7 verstandner (76). Ad. nd. eyn recht- 
v'standener (7), -v?stender, -vorsteh (5^). 
eyner der das recht erfaren hat (110). 
'die dat r. weys (132). weltlichs r. mei- 
ster (64€). gesatz erfarner (64b). scepene 
(G1. Mar.). 

Legista gelert inweltlichem  reht 
93. cf. iurista). Ad. eyner der da, das 
Eo) werlnt-, werte- (b^), welt-lich recht 
weys (Mss. mog.), weil (sic Db), weiDt, 
weist, waist (134). eyn die dat wertliche 
r. weyf) (132). eyner der werntlieh wei) 
(sic 291), werntlich r. kan (Y). der welt- 
rich r. waist (46). en de wertlic r. weit 
(23). en w. r. wetter (22). der weltlichen 
r. wiser (1). ein lerer des rechten (18). 

Legitorium v. Legium. 

Le-, li- (5) -gittimare Ad. eelei- (1), 
eli-, ele-chen; elich machen; e. wirken 
t rechtfirtigen (17). eelieh machen er- 
weiben (68). echtieh m. (132). echte 
maken (23). echten (22^). 

Legittimatio Ad. elich-machung, -keit 
(D5), -unge. echt-inge (23), -licheit (132). 
wetlicheit (132). 

*Legittime ee- 7 gesatz-lichen (110). 
eehtlich (122). 

Legittimo thoro natus eelich ge- 
born (75). 

Legittimus /ZAd. eleich (1), elich. 
elick (22^). echt- 7 wet-lich (132). echte 
(Ll, 23). en e. man (22). recht (17). 
gesatzlich (110). 

Legi-um, -torium pulpt umb boicke 
op to leggen (141). 

*Legium v. Logium. 

*Leg-u (136), -ulà (cf. Gl. m. 5. v.) 
eoclea 2 (ags.? st. cocle?) code ags. 
mete-lacca (Gl. Aelfr.); gyrdisl-rhyngae 
(94); gyrdil hringe (136). 

Le-, li-gumen (7. pulmentum &oe.) 
korn (17). gemuseht choren (1. 
2, 641 sq.). en corne mos (22). obef; 
muse; festelspise (12). gedreyde (8^). 
smalsaet (85). schmal sait; allerley ge- 
iraid (75). erweiDen (68). gemief) als 
erbiBen, bonen (110). ertzen, b. etc. (132). 

*Legumen (alph. let-) fruchtbar (9). 
frochber (8). i : em 

Leguminarius ein gemief- (110), 
frucht- (68), bonen Z ertzen- (132) -ver- 
kouffer. 

*Leyna (fluuius) leyne (295). lene eyn 
water in suderland (147). 

*Leinata v. Demon. 

*Lei-, ley-son (2. méserere 66 &c.) 
" herbarmen (11). 

*Lema v. Leuia. 

Lema augen-butzen o. -ziger (Das.). 

Leman-us (74) -nus lacus, 7 alt- 
mona (74) altmul, ein wasser also ge- 
nant (74). der limacher sehe (125). 4. 

wiwus in alemania (Br.). 

*Lembasius (aus bomb. sim.) par- 
Chant (74). 











LEN 


*Lembellus (cf. leuillus) ezagel (9). 
*Lem- v. Le-bifusor. 


Lembulus seafa (Gf.) schiflim (93). 
kleinsehifflein (74). 

*Lembum (7. purpureum, vestimentum 
dc. 136. cf. lembum Gi. m. limbus) 
ags. thres (94), dhres (136) £ listan. 

Lem-, len- (93), lim- (Gf) -bus (7. 
legia q. v. 74, carina 93) sSchiffboden 
(93). spiseeife (Gf.). snelle (9, 74), snel 
(8) schiff. weydling (116 &e.). n. schuyte 
(116). 

*Lemena sunt modica vincula (16). 
Cf.lemmniZ. faseiole purpurez (Pap.); 
lemniseae 7. f. puerperae (Gl. m.); 
lamises (Pap.). lamnisea, lanisc-a, -us 
(Gl. m.) 7. f. &c. 

*Lem-ida 2 -era est vermis qd. (16). 

Lem-ine (75, Br.), -niae (Pap., Gl. m.), 
-pnie (76, Gl. m.) menschen die ir augen 
vnd mund haben an der brust (75). 

*Lemines (cf. lemur) :. exequie be- 
genenisse der doden (29). 

*Lemn-i, -iscae v. Lemena. 

Lem-mones, -nones, -ores v. -ur. 

*Lemp-inas, -ina, -nias (124), lim- 
mas (Sum. VI) 4. arsenicon orgemint 
(Sum.). 2. auripigmentum (24, 124). oper- 
mint (95), -imut (47). oppriment o. ge- 
muD (74. »« legumen ?). 

Lempnie v. Lemine. 

TLem-ur, 4 -ores (76, Mss. mog.), -ures 
(Br. &e.), -ures: nocturni (116), -ines 
(q. v.), * -nones (Pap.), -mones (Gl. m.) 
i. apparitiones &c. que apparebant Eho- 
mulo post mortem Rhemi dc. (Br., sim. 
Pap.); nocturne visiones 4 exequie (cf. le- 
mines) quas rumolos fecit fratri suo 
(76). wiehtelen £2 helbe (100). zunssler, 
nl. bijtebouwen, bommeleers &c.; nacht- 
gelster, -fraw, nl. -geesten (116). n. be- 
sehau-ungen (17 sém.), -wer (8) traum 
im sehlaff (75). poldergeister (135, Fris.). 
limu-rise 7. (aruae (136), cf. -la, -tua, 
lamuria v. lamorpha. 

*Lena v. Lea. 

Lena (genus palli;) lihlaehan sm. 
(Gf.) lin- (Sum.), li- (100, 121) -lachen, 
-lahken (100). slavenie (Sun. cf. selauina). 

Lena (i. leccatrix) huere (17). hurre 
(8b). herhur (75). fü-, verb. füg-lerin (95). 
riffianin (93). lodd-ighe (107), -eghe, -eke 
(Kil.). 

*Lenbus v. Lembus. 

*Leneia (herba) sidle (47). violen (24). 
rolen (85). 

*Leneus v. Lentus. 

*Lenchieus (aus leeythus?) vat van 
myssynek dat kleymn is (147). 

Len-dex, -tex (19), -dix (136) (7. 
tharmus; vermés àn lardo 148; cinis 


136. sí. eimex?) made (19). maede (20). 


speekmade (147). 

*Ten-dina, -tina (136) ags. hnitu (94, 
126, Hpt. 5) 

*T.endiseus v. Lentiscus. 

*lendix v. Lendex. 

*Lenia v. Leuia. 

*Lenigal v. Leuigal. 

*Leniger eyn brack (Ob. 119). 

Leni-,5zssw.lini-men,-mentum,-tio, 

-tas, -tudo samfft-, smeych-unge; sanfft- 


ikeit (20). Ad. senfft-igung (110), -ikeit, | 








LEN 323 


-mutekeit sém. zacht- (11), suez- (90), 
slycht- (132) -ieheit. sleychtekeid (19). 
slechtinge (132). sehlieht-ikeit (110), -ung 
(68). lindikait (76). weychigkeit (565). 

Le-, li- (68) -nire, lenuere (8) sanfften, 
sclechten, smeichen (20). senfften (9). 
sachten (99). sampht- Z sund- (23), semft- 
76), hd. senfft-, fenst- (sic 1), senftmüt- 
6), gütt- (65) -igen. nd. sachti- (132), 
smide-ghen (23). smyden (10). smucken 
(12). slichten (11, 12). Ad. slecht, eben 
(110), eeuen (132) machen. hofeln (11). 
stillen (8, 9). linder-en (76), -n (14). 

*Lenire (Mss. mog. »« linire) Ad. salben. 

Lenis, 7 lenus (8) sanffte, sleecht, 
süeze (20), schanfft, slech (13). samphtich 
(23). hd. sanfftig (17), senft; semnft-ig, 
-lieh (8); slecht, slichte (10). zacht £ 
slicht (11). sáchte (99). slegest (19). milt 
(110 &c.). lind (76). sprink (9. 2«lentigo ?). 

Leniter ságteleke (99). 

*Lenitio &c. v. Lenimen. 

Leno, lun-o (100), -io 7 -ies (7. /eccator 
129) Ad. lecker. lodderer (10). scehalek 
(109, 110) hurrer (85). vnkuscher (8), 
vnkewsch (9) hurer, boebe (Z) huerer (20). 
hürmechere (100). hoertfeut man (19). 
hd. bub. bueue (11). bobenfrauwe (152). 
büben-frowe (67), -frawe (133). ruffian 
(4, 109, i10). roffiaen (132). Ad. riff-ian 
(93), -in, -igan (5), iger (55), -ger (18). 
ruffer (23). ags. wifthegn (942). 

*Leno (»«1ena) bethlachen (19). deck- 
(66 &ec.), dóck- (67) -lach. 

Lenocinari vp hoerdom leuen (132). 
bubisch o. hurisch leben (110). 

Leno-cinium, -cineum (4), -cium (94, 
136), -tinium (7), -nium (11, 19), -tum 
i leoecinium (19) Ad. nd. lecker-heyt, 
hd. -ii, -y, -ey, nd.-ige, -inge(23). leckarij 
(21). leccerkeyt (13). lekerey (4). lekrig 
(6). lodderie (10). bubery (110). roffiaen- 
schaff (132). cart (100. d. 4. mAd. zart). 
fygel(V.cf. vógeln sm., lena). vnkusch 
gesangk (17). vnkewsche wort (9). 
vnkuscehe w. o. liet (8). ags. scocha, 
tycin (136), thycein (94) (cf. illecebra). 

*Lenona (cf. lena) v. Conciliatrix. 

*Lenoniter pubischen (175). 

*Leno-nium,-tinium,-tum v.-ecinium. 

Lens, g. dis Ad. nif, nie (133), nyBe 
(19), nysehze (5^), nis (9). nd. nyt, nette, 
neete. 

Lens, g. -tis hd. nd. linse. lins (11). 
lyns (o hd. linf. lynsin (68). lemse 
64€). lense (21). wiek (110, 132). croeke 
os cf. krock Nmn.). 

*Len- v. Leu-storium. 

*Lenta (piscis, aus tenea) slye (19). 
zielt (11). ags. toch (7. tarda 94, 136. cf. 
lentus.). 

Le- v. Ge-ntaeulum. 

*Lentago wilder lorbeerbaum (143). 

Lent-are, -o, -ere(20), -escere bewgen 
(8, 9). biegen (64). weychen (8). er-w. 
(9). senft-en (9), Jes (8). mufig gen 
(b musig geen (9) mul gene (11). 


|tragen (20). 


Lente lancksam e. lyse 7 meck- 
licken (225). leyse 4 gemelich (74). traech- 
(132), treg- (68, 110) -lieh. 
*Lentere v. Lentare. 
Lentescere Ad. trege, trág (134), 
r3 


324 LEN 


drege, wecyg 4 drag (21), traich (132), 
hd. ful, faul (66, 134), fol Z dick (18) 
sin. dregen (8^). entweichen (17). traghen 
7 weken (23). 

*Lentex v. Lendex. 

*Lentica (aus, alph. leg-; cf. loma- 
eus, luciba &oc.) bachstelez (76). 

Lentie-ula, -ola (23), -la (47) (7. 
lentigo 107 v. eesia) hd. md. linse sm. 
mer-l. (74), -lise (47), -lisen (24). linslein 
(74). wiek Z vleck (110 szm.). sproet (107). 
sprute (99). spruyte(132). oleyeruche (20). 
oelyvat van gold of sylver (141). Ad. 
ol-, el- (100) -vas szm. 

*Lenticulosus fleckig 7 rysmet (110). 
sprotieh (132). 

*Le- v. La-nticulum. 

*Lenticulus (cf. lentiscinus) eychén 


Lentiginosus resem- 7 sprongkel- 
(17), laubfleck- (rris.) -echtig. ryDem-et 
(64b), -er (642). roBmugget (64^). rieselig 
7 rof)-mücket, -muckend (112). sprinclieht 
(125).sproeBlecht(20).mirelotZ sprencklyt 
(65). masig, var. malig, vndern augen des 
antlitz (15). 

Lentig-o, -on (105) (v. eauteria 66 
&c., anxillale q. v. 74) ros-myn, -ennun 
(Gt. 2, 548). rosem m. (l. 2n facie 2). 
rofimen £ ryDeln, var. ryseln (64) (eyn) 
res- (17), reB- (13), rys- (110) -em. rosine 
o. enger (74). rofimuek (morbus 91. cf. 
Sm. 3, 136). rusile (herba? 105). rü- 7 ri- 
sel am leib (Das.). riesel Z rofmuckel 
(112). rüselen 7 laubflecken (126). rysel Z 
lichtdorn (12). lihtorn (93). mirel (cf. $m.9, 
620) £ mael, swartz male vnder augen am 
antlitz; sprenckel nach forme der linsen 
75). spren-ckel (133), -ckelt (152), -ckeyt 
U &e.), -gelt (67). hd. nd. sprincke-l, 
-lheit (68). sprune-kel (17), -ulieht (18). 
sprengleyn vnder den augen (4. cf. 8m. 
9, 592). ansprank (Stieler). spreklhayt (1. 
Cf. Sm. 3, 589). spreck-chel (2), -1 (1). 
spregkelig (134). sproezel (20). sprüfe 
(8^) sproet 7 vleck (132). spruet (99). 
sprute (23). vinne (22). messern (71). 
nascl (Gf)  - 

*Lentina v. Lendina. 

*Lentisca Ad. nd. heyde. 

*Lentisceere drege sin (11). 

Lentiseinus eyschen (8). 

*Lentiseum (7. eseulum) mispel (17 
&ec.). mestel (7). nesp-el (1, 110), -lin (6). 
melbieren (75). 

Lentis-eus, -tus (152) mel-boum (1, 
Gf, BM.), -per (3 Mrg.). milebom (100). 
wihesel- (105), wihsel- (Gf.), wichsel- 
(Sum.), wispel- (74), Ad. md. mispel-, 
mispelen- (22), nespil- (6), nespel- (1), 
mistel- (53), hach- (102), ful- (19), fuil- 
(13), ól- (85) -baum, -bom szm. mistel 
(10). linde (Sum.). mastichen, o. zendscho- 
rerbaum (116). eysche (8). eyche (9). 
lendiscus est arbor glandifera cuius pira 
décuntur mel piren e£ Zn latino dicitur 
lentostum mispel bawm (4). 

Lentus Ad. trege, trág (134), drege. 
md. trach, traech. traege (20). trag o. 
waich menseh; gmachlich (1). máleich 
(2). machsam o. máchleich (3). mecklick, 
lengsem (225). weych (9), wif (sic 8) 
mensche. mude (17). fule (18 szm.). fol 
(7. plenus sic D^). laf) (110). slap £ tay 
(132). liedweych (126). 

*Len-tus, -eus (85) poppel- (47, 85), 
papplen- (24) -bom. popelpawm (74). 








LEP 


*Lenuere v. Lenire. 

*Lenus v. Lenis. 

Leo Ad. nd. lewe, lew. hd. lev (102), 
lebe, leb. leu (99). leuwe (19, 132). lów 
(134). lóuw (Fris.). lowe (22, 69). low (6, 
116). lauwe (5b). nl. ondocht ( pzsczs 116). 

*Leo lówendistel (143). 

*Leobardus v. Leopardus. 

Leo mari-nus, -us (1) mer-lauwe 
(55), -leb (1). 

*Le- v. Len-ocinium. 

Leodium (cw. cf. bratua) luttich 
(44, 15). 

*Leofieus v. Loaficus. 

*Leofili-a lewen dochter, -us l. soen 
(141). 

*Leona v. Lea. 

*Leoneulus v. Leuneulus. 
Leoninum (pellicium) lewin (Sum.). 
Leoninus leewsch (147). 

Leonto-, leon- (Sum.) -podion, -pe- 
dium (942), -petalon 7 leucopedion (&c. 
73 v. aconcilla) lewenwrz (Sum.). lówen- 
fuB, schweiz. wülblumen &oe. (143). ags. 
leonfot (942). 

*Leopardinum (pelliciwn) lehpardin 

(Sum.). 

Leop-, leob- (Sum.) -ardus Ad. leo- 
par-t, -d; Àóufiger lepar-t , -d (20). Ad. 
nd. leb-art, -ard (74, Sum.), -hart (Ob.), 
-are (22), -ar (17). lebe- (bb), lewe- (5), 
lep- (21), lewb- (19) -hart. lechbart (0».). 
lup-art (68), -ert (11). liebarde (104). 
lybart (147). 

*T;eoperina v. Leporina. 

*Leo- v. Le-porarius. 

*Leoterre (herba) meferon (74). 

*Tieoza v. Leuga. 

Lepadna pferdtgurt, bauchriem (Ki.). 
Lepasta &ec. v. Lepista. 

Lepida (7. statua) erhüwen bild (93). 
gesnitenpilde (74). |a zmagine di sant 
padri (Gl m.). antiquorum patrum imago 
(Br.). byld der alden vader (147). 

Lepide zier- (110), soef- (132) -lich. 

Lepiditas gesprechikeit (9). hobsheit 

8). 


Lepidiumsteinkressich, wilder kress, 
gauchblum (116). 

Lepidus d. sprechlich. gespreche 
(9, 20). wol-g. Z7 suefó. (110). soe; van 
Soessen sprachen; smekende vnd hoesch 
(132). selemp (99). scelmp (100): hubsch 
mit reden vnd worden (75). 

Lep-ista, 4 -risca (141), -iscum (147), 
-esta 4 -asta (Ki.) (cf. Gl. m. 4, 374; 
lapista) ampull (125). wynvat (141). 

Lepo-r, -s (99) hd. nd. redesam. 
redsum (18). rydsam (21). redesumkeit 
sprechieht (147). hubscher redner (75). 
hubsche rede (9, 75). schone redde (8b). 
scone tale (99). ein zierlich red (110). 
eyn soesse sprache (132). geschickheit 
der sprach (68). / 

Leporarium thiergart (91). 

Le-, leo- (68) -porarius, leporius 
(cf. odorisequus) Ad. nd. wint. wijnt 
(11). wynt- (68, 132), iag- (6, 93), hasen- 
(110) -hunt. 

*Leporeus v. Leporinus. 

Leporia 2. wits que cito tendit ad 
maturitatem (Br.). wijnstock des druyven 
snel rijp werden (147). 








- LER 


Lepor-ina, -nia (3), -inas (47), leo- 
perina (Sum. VI) (cf. satyrion) standel- 
worez (17), -burez (3), -wort (24, 47). 
scandelwort (sic 85). leberstei (Sum. 
aus lepor-). hasen-oren, -haut (74). 

Lepor-inus, -eus heesen (20 &c.). 

*Leporius v. Leporarius. 
*Lepornia v. Leporina. 

Lepos v. Lepor. 

*Lepotentilla (cf. potentilla) gren- 
sinc (24). 

Lepra hd.eyn vz-, vÜ-setzige sucht. 
nd. en vt zett-esch, -ich zuke. eyn sucht 
flechtung (sl.? 21). hd. vseczi-, aus- 
setzig- sém., 6 aufbmercki- (75) -keit. 
feltsiechtag (64). mal-atrie (90), -ederie 
(85), -tige (6), -etschei (74), -laitseap 
i lazerye (147). malaetz- (132), maltz- 
(110) -heit. melaescheit (11). laser-ie (106, 
132), -heit (99). misel (93, sm. Fr. 1, 
6471). maselsucht (74). meselseke (nd. 
Sachsensp. a. 1269). 

*TLeepras ein roter krametfisch (140). 
*TLeprisea v. Lepista. 

Leprositas vÜüseezekeit (8 sim.). 

Lepr-osus, -us (1) Ad. vz-, v-, au- 
setzig, -setzicht (17), Z -setzel (v4). md. 
vt settich, -esch. auf)merckig (75). 


feltsich 7 maltzig (64). mall-aitseh (147),. 


-echs (85). maletschiger 7 guterman (74). 
malaetz (20). maltz 7 maletzig &e. (Ob.). 
lasers (99). 

*Leptefilos (aus leptophyllos) ags. 

hymelic (942). 

*T,epus adj. hobisch o. wolsprechig (8). 
Lepus. s. hd. nd. hase. haf (21, 110). 
Lepuseulae (7. tesserae) ags. feder- 

scite taefel (Gl. Aeltr. cf. sq.). 


Lepuseulu-s, -m hes-lin (93),-eleyn . 


(9), -elin o. wurffel (8). heschichin (9). 
hef- 7 kin-le (91). muremunto (Gt.). 
*Lere (7. applicare t delere 4, doleare 


18) Ad. kleyben, klewben (1). kleuen ; 


(23). elemen also myt dem lemen (225). 
smyren (12). smeren (13). schoppen (19). 
*Tere- v. Leri-pipium. 
*Lerima v. Caroperina. 
*Leripendium (cf. sq.; reli-, retro-, 
capuci-pendium) kypp ? kogelzipff (17). 
kappenzipffel (75). 
*Leri-, lere-, lero-, ler- (46), liri- 
bri- (q.v.), lili- (133) -pipium, liripium 


(15, G1. E, 4, n zippe E € | 
49). kogel-ezippe Z -zyppen (133), -zipp | 
t. 10, yep (12), appel (dy SD 
-züpfel (67), -ezipfel (152). kugel-czippel | 
(2), -zyppfel (62), -hüt zippfel (6). gugl- | 
gugil- (74), kapen- | 
-Zipffel, -züpfel(46). | 
ein tzeppell van eyner cappen (132) | 


(«, 10), -zyep 


-züpfl ? leidkapp ua 
(134), kappen- (75 &c. 


eyn tymp (132), timpe (109) van der 
kogelen. temp van een caproen (107). 


Für folg. Bed. gilt vorzugsweise hri | 
pipium, ler. nur b, 17, 23. (cf. intereu- ; 
dium, -tium, -tus, intercoreum, pitt- | 


acius; Sm. 2, 403 sq.; Gl. m. 4, 427 lir. 


ad modum cordarum?) liere-pijpe (&. H 
epomis Kil). korder (2, 4, 74). eorder | 


(4. q. sutor ponit inter soleam i cooper- 


torium calcij 3). kóder (2). choder (1). | 
koder, vig. stasir (7. interecudium &e.; | 


flasir am schuch ; schuchriem, v/g. flasir, 


i. corrigia, calcij (15). tlasir (op. cf. flanez- v 
schier lacinia flentscher fimbria 25). 





LET 


l nd. querd-el, -e (74), -er (3) an 
jme schuewe (19), an sehuhen (74), 
; en schoen (147), van schue (11). 
ürdel (17). eyn lege leder (5b). lori- 
ipium ga//. poulaéne (G1. m.). 

*Lerire ontreynen (11). 

*Lerna v. Perna. 

*Lerobendena (Aerbo, v. verbena) 
bien (74). 

*Leropipium &oc. v. Leripipium. 

Lesio Ad. leczunge, v-l. (17), -serunge. 
idigung (75). nd. zeringe. quetzinge 
9, 132). 

*Lesius (cf. lineus) flesen (21). 

Lesus Ad. vletzet (11), -sert, -sche- 
get Z -schmecht (65). verquetzt (132). 

Letabundus d. Íro-, fró- (134) -lich. 
eudenreiche (75). md. vroliec. dotlich 
1 : lethum). 

*Letafagi v. Letofagus. 

Letalis Ad. nd. dot-, hd. doit- (1), 
t-, tót- (4), tod- (9), tet- (66), det- (5) 
ich, -lichen (7), -lic. 

Letamen (7. glarea 74) Ad. mist. 
iuw (126). bau (Fris.). mergel domit man 
eker dunget (74). 

Le-, li- (5^) -tania (?. rogac?o ) fle- 
unge gode (8). fle- (9), bytt- (7€) -unge. 
tani-e (23), -ge (5). littanie (5). 
maptania maior crutze woch flehunge 
ER Laus v. Letargia. 

Letare hd. sterben. nd. steruen. toten 
). doden (8, 11). 
 "hetarg-ia, -ium, -um, -us, let-ragia 
P) -archia (67 Mrg.), lith- (136), lih- 
gum (»« lethe) hd. v'gessenheit. vg. 
es gemuts (74). sucht der vg. (1T). 
'gess-icheit -ia, -el morbus (132), -ung 
l 67 Mrg.) suche (8, 9). slaf- (19, 93), 
irn- (75) -sucht. schlaffende s. (75). lant: 
iht (Gf. cf. syriochus). twalben (75). 
ert'aheit a ags. slegu (94, 136). liear- 
ia tobende sucht..; wer sy hat der ist 
merleich mit ezugetan augen also ab 
r slafe; weiter u. den tobensuchtigen 
y do di augen ezu tun alsi slaffen. di 
euehe heiset litargia (4). 
| *Letargia v. Litargirum. 
Let-argicus, -argieus (4), 4 -argus 
4 75), -ragus (8^), litargi-tus (74), 
?uS (6 &c., 7. mortalis 16) (aus letum 
« lethe) Ad. ein vorgeslicher (4); 
gess-en, -er (17, 68), -ig (68, 74). for- 
ehlieh (18). vorgheten (23). vergettern 
22). twalb-ung 7 -en suehtig; hirn-s. 
5). ploder; todt-er, -licher (74). 
*Leth- v. Lit-argirum. 

*Letargitus &oc. v. Letargicus. 

Letari Ad. frau-, fra- (18), vreu- (20, 
8), fre-, fró- (134), vro- (93, c8), verfrou- 
132) -wen. frauhen (21). Ad. frolich sin. 
ytsehaff driuen (132). 

Jhetatu-s (147), -m irdot (8). gedoe- 
et (147). 

Letatus (7. letabundus) frowelich 
| 2 er-frauwet (8), -frewet (9). vrolic 


| Lete vrolieh (20). 
*Leter (guis? ?. q. widdewal? cf. lec- 
n eyn wót mal (6). en wedde mal 















*Letes (7. fluuius infernalis et interpr. 
liuio 76) helle (8). h.-floBe (11), -vlis 
^» lethes 7. arbor cuius succus gusta- 








LEU 


tus confert obliuionem ( Br.), & letheis 
id. € palus infernalis (110 &o.). 

Letheus, ietuus v'gess-lich (1T szm.), 
-en o. vorslieht (9). 

Letiea v. Lectica. 

*Leticop-ium, -erium (74) (cf. Gr. 
Wtib. 274) poten- (74, 75), potten- (755), 
(alph. peten- 75), botten- (Op. 177) -brot, 
-prot (14). Cf. ahd. potin-, petin-brot 
(Gf. 9, 81. Fr. 1, 122€); mhd. poten-, boten- 
brot(BM.); botten-brod mercipotus (0»), 
-brottet evangelizatum (Hedion). 

*Letifania v. Letuania. 

Letificari, -re (7. exultari, gratulari, 
exhylerare 1) hd. frauwen sém., ir-fr. (8). 
vrowen (6, 23). frewen (1). er-fr. (9, 76). 

Letitia Ad. freude, freyde (85), froed 
(68), frowelicheyd (19), fróliehkeit (67), 
frelieheit (76). grof? breit (quas latitia 
65, Br.) hertzlich freud e blytschaff 
(132). bliscap (99). 

*Leto en dode (22). 

*Leto- lotho- (129) -fagus, -phagus, 
gew. pl. -phagi, -fagi, -fagin (76) (?. 
hilena 7 eantabrum 75, vermis corpora 
mortuorum comedens, aus lotophagus »« 
letum) toten- (75), todtenleichname- (74) 
-wurme. letafagi 2. obleuionem edentes 
(Pap.). 

*Letoferus ualtestuol (Gf. 6, 664. cf. 
octofarius) ; 

*Letphania &e. v. Letuania. 

*Letrag-ia, -us v. Letargi-a, -ecus. 

*Letu- (6, 10, 12, 22, 23, 125), letph-, 
lethph- (3), litu- (17), Iutw- (1), lithph- 
(4), letif- (74) -ania litt-au (12), -auwe 
(10), -aw (1), -auen (125). letten (3). 1. 
(74), letanien- (6), letchin- (letph. 17), 
litoger- (litu. 17), lytphan- (4), litten- 
(b &e.), lettowen- (223), letowen- (22) -lant. 

Letum, loetum (66 &e.) der dot (825, 
17). doet (11). doit (8, 132). doyd (19). 
tod (9). 

Letum pecus feist fehe (8). veist o. 
veth wihe (9). 

Letus, laetus (66 &e.) Ad. fro-, fró-, 
froe-lich s2m. nd. vrolic. 

*Letuus v. Letheus. 

Leua eyn linck (5 &e), ling (8), 
lingk (134), linck-e (110, 132), -et (19), 
lueht-e (132), -er (11, 12, 132), wenster 
(99) hant, Z syt (110), 4 syde (132). 

*Leua eyn jug kungel (V. »« lepus?). 

*Leua v. Lea. 

*Leuaeulum eyn winde (17). w.-rath 
(bb). windt rat (2). wind rad (1). eyn 
crange (11). 

Leuamen lyechnisse (19). lycht-ung 
(68), -inge (132). lijthunge (20). uerlieht 
(99). vffhebung (110). 

*Leuantarius (aus 
walek-er, -ner (14). 

Leuare (léu. z. exonerare, léu. 7. 
planare) off hebin (b szm.). vff- (20), vp- 
(23, 122) -heuen. hobeln £ sliehten (9). 
lupffen (126). léuare slichten (132). lych- 
ten o. vffhaben (110). einporen (74). of- 
fenbaren (19). léuare glatmachen (110). 
scha-ben (68), -uen (132). 

Leuatio vff heuunge (20). 

*Leuato v. Catillo. 

Leuatorium hevel, boirboem (147). 

TLeu-ea, -ga Ad. nd. rast 2 mile. r. o. 
zwij myle (8). r. wegs o. zwu meyl w. 


lauandarius) 


z 








LEU 325 


(14). hd. meyle, meyl rayst (5). rost 
à gewende (17). eyn ró stat (21). leuca 
7. miliare galicum; leuma 4. spacium 
terre quod quingentis passibus finitur: 
intestinum. tenue 0$ vesica, (16). 

S (s. tenea piscis?) eyn sly 
98). 

Leuciseus (pésc?s) furn (135). 

*Leueopedion v. Leontopodion. 

Leuco-, 4 macero- (649) -piper wys- 
ser (64b, 123), langer (64€) pfeffer. wit- 
peper (24) 

Leuco-phaeus, -pheus liecht- (91), 
kutten- (111) -graw. 

Leucothea tageród (Gf.); 7 leuco- 
thoe (Br.), leudoc-oe 7 -e: leutros (76) 
i. alba, dea. 

*Leuetrix (7.labrum) weschin, wasch- 
faf) (74). 

*Leve-s, -ta v. hebes. 

*Leuga, leoza slit-a (Sum.), -o (Gf. 6, 
792, wo vaudois luge Kinderschlitten 
verglichen wird. Cf.Yeuiare schlitten 2« 
schlichten ?). 

Leuga v. Leuea. 

*Le-uia (18), -nia (17), -ma (8, 9) 
eyn winde. 

*Leuia (cf. leuiga) schaue (11). 

Leuia lantmate van viif schreden 
lanek (147). 

*Leuial v. Leuigal. 

Leuiare (2« leuigare) lijchten (20). 
vlliehten (132). lycht machen (110). 
smeichen o. schlitten (18^). 

*Leuiare v. Leuigare. 

Leuiathan (cf. diabolus) mer notir 
4 tewfil (9). dufel (8). 

*Leuiator v. Odorisequus. 

*Leuieordia lichmudichet (20). 

*Leuicors lijehthertzig (20). 

Leuidens-a (Kil. Ki.), -is (147, Gl. m.) 
nl. baey (116, Kil). licht eleyt (147). ni. 
grof laken, Ad. lautsecken 7 dunngewa- 
ben tuch (116). 

Leuig-a, oft 4 -al (q. v.) stosbon £ 
scab (93). stoyDbloch Z hobbel (19). 
schabe (19 &e.). schaue (20). hubel (4). 
hobel (65). 

Leui-gal, -al, -ga, / lenigal (a lene 
slecht €4) Ad. hobel, hobbel (17), hoffel 
(21), hofel (3). hd. nd. houel. en h. den 
de tymmerlude hebben e stoze bloc 
(14). stoB-beumlin, var. -bemlin (64), 
-bloch (12). gestob ysen (1). eyn stof 
issen (6). 

*Leuigantis gediegenholtz (74). 

Leui-gare, -are hd. hob-eln, -elen, 
-ellen (18), -len, -beln. »d. houelen. hof- 
feln (21). huffeln Z hibeligkten (13). hu- 
beln (4). &d. scaben (100), schaben. nd. 
schauen (99), slicht maken (23). slecht 
machén (1, 185, 1). lycht m. (,,pro leuiare* 
65). slechten (21). 

Leuigatio schauunge (20). 

Du gU gehobelt (17). geschauet 


*Leuigera hobel (76). 

*Leuigo, g. -inis (7. leuigal 110 &e.) 
slechtiekeyd (19). sliehticheit (11). sliehte 
7 lichte (100). hobel? schabe (110). houcl 
7 schaue (132). 

*Leuillus (cf. lem-, te-bellus &o.) 
zabil (8). zygel (18). 


326 LIB 


*Leuipendere (cf. deprauare) hd. v?- 
schmahen, -smehen sém., -snoden szm., 
-sehnóden (134), -nichten; vn- (17), on- 
(21) v, vervn- (133), vorn- (152), Ad. 
nd. niet (132), snode, snóde (6) achten. 
snod aichten (5). nychte aethen (13). nd 
vor sman, versmaen (132). 

Leuipes lijchtvoesig (20). lyechfüis- 
Dick (19). lichtvotich (11). ring zu fuf) 
(Fris.). 

Leuir meins mans pruder (1), bru- 
der (4). manB br. (55^). mannis brudir 
(8, 9). mansbruoder (93). Ad. nd. mynes 
man-nes, -des (18) broder. gellof, zeichir 
(Sum.). 

*Tieuire 4d. lich machen (18); senft-m. 
(4), -mütigen (6), -lichen (21), -igen, -en 
(b); gly-, giekehou; leiehten (4). lieht- 
igen (5, 23), -en (22). samphten (23). 
sachten (22). 

Leuis glatt (1). Ad. nd. licht, slicht 
(23), sacht (22). hd. leychte, leycht, ring 
(Fris.), slecht, sl. 7 slichte (21), schlecht. 

*Tieuis-eus, -ticum &o. v. Libistiecum. 

*TLeuisomnus leifschláfig (128). 

Leuita dya-cone (8^), -ken (23). alter 
(8), alder (9) dyener. ein d. 7? euange- 
lier &e. (65). leuit (64). 

Leuitas lijehtikeit (20 szm.). lichti- 
cheit (11). senftikeit (9). 

*Leuitatorium (cf.leuitonarium &o.) 
uberruchi (Gt.). 

*Teuitendere (t s.p) vnichtigen (1). 

Leuiter lichtliehen (85). 

Leuitieus das puch der priester vnd 
oppher (1). ein buch der opffer vnd 
dinstbarkeit der priester (65). dinst-hafft 
(8), -hafftig (9). 

*Tieuitina (cf.leuitonarium Gl. m. &c.) 
roch (125). 

*Leuma v. Leuca. 

Leu-, levu- (20), leo- (76) -neulus 
lewe-chin (20), -ken (99). leolin (93). 

*Leuomotus (ventus) winde (74). 

Leuor schlecht- (110), slicht- Z sacht- 
(132) -heit. 

Leuorsum zuder lineketten hant 
wert (19). ter lochter h. wart (11). 

Leus 2. nauis pusilla (G1. m.). scheep 
dat eleyn is (147). 

*Leu- 4 len-storium 4. testa inqua 
purgatur frumentum (6). 

*Leuter v. Culpar. Luter. 

*Leutros v. Leucothea. 

*Lew- (1) lu- (71) -beek (ciw.) lew- 
beck (1), -bechk (71). 

*Lev- v. Le-uneulus. 

Leuus /d. linckte (17), Iynck, lengks 
(10). slink (99, 108). slines £ lufs (107 ). 
luchter (132). lichter (110). lyeht (68). 
quaet (108). 

Lex Ad. gesetze, gesatz (110), ee (19). 
E recht (225). ewe (23). reicht (99). p/. 
werntliche, varr. weltlieh recht (75). 

Lex eterna ewig gesecze 2 e. recht 
(9 Anh.). 

Lexis ein sprach (110), spraich (132) 
7 rede. 

Lexiua v. Lixiuium. 

*Liatis nauis scalm (ar.). 

*Lib-a, 4 -us (8, 17, 76), -um, -ium 
(q. v.) (z. plaeenda £ panis ymolaticus 
76) lep- (93), leb- (Y, 68, 88), lebe- (19), 





LIB 


pfeffer- (88, 110), pfan- (6), gotes- (9) 
-küch, -kuch. leckuoch 7 letzelt (76). 
pefferkoehe (132). phephireeltin (127). 
bibenzelten (93). eyn phan koehin (5^). 
pankoke (23). panckoke (22b). spende o. 
gotes koche (8). sp.- (8, 9), spen- (17) 
-brot. wastel (99 &e.). wastelle 4 coecke 
108). 

*Liba frieatus (cf. fricatum. africia 
genus liborum G1. m.) ayr-kuch (1), -chuech 
(71) libafriecus eyn eyer koche (b^). 

Libamen Ad. oppfer. o. von wein, 
feicht o. (75). ein essen-o. (111). opher 
(X). Ad. nd. offer. liba-men, -mentum, 
-tio eleibe (125). -men 4. exac-, ezam?na-, 
tllumina-tio, diligentia, (16). 

Liyybanon suozstanchperg (Gt.). 

*Libanot-is, -us v. Ventus. 

Libanotis ros (111), rof)- (91) -marin. 

Libanum (7. panis ymolatus, ponitur 
in thure 16. »« lib-aà, -amen Br.) wy- 
rauch (8, 9), -rock (85). froch von dem 
selben baum (sc. libanus 8). 

*Libanus v. Librarius. 

Libanus 2. solitudo (3, 4). ein berg 
(8, 65), £ baum (8), n quo crescunt cedri 
(65). msc. berk, f. paum (9). ein wustung 
(4) wustenunge (3). der perg libanus 
(1). eim wyrouch- (110)  wyroch- ' (68), 
wyrockf- US -berg. 

Libare oppfern (9). fehe (5), vihe (6) 
o. hd. nd. oppern. fye o. (18). offeren 
(20, 132). vey o. (23). opphir kostin £ 
spenden (8). sp. 4 kosten (9). Ad. md. 
smecken. Ad. smacken. smachen (132). 
smaken (11). versüchen (65). 

*TIibarius v. Librarius. 

Libatio (cf. libamen) Ad. opper (21), 
opperunge. offer-unge (20), -inge (23), 
-hande (132). sehmackunge (68, 110). 
smakinge (11, 132). 

Libatorium opfir-, opfer-schussil (8, 
9), -schosseln (17), -gelte (Ki). 

Libatus Ad. geoppfert, gesehmackt 
(110). geoffert 7 gesmaekt (132). 

*Libea v. Libia. 

*Tübedo v. Libido. 

*Tibell-um, -ium (Gl. m.) bluome (19). 
bluem (11). vno fiore (G1. m.). 

Libellus Ad. puchel (15), buchelin. sm. 
eyn cleyn b. (7). libell (110, 132). clage 
(8).ein sprach-, var. spruch-(64), ansprach- 
(93), anspruch- (75) -brief, in rechten (75). 
pl. ain supplieatz (91). 

Libens Ad. nd. willig, lustig. ge-l. 
(69), -lustet (17). lostig (18). willet (100). 
wileclieh (20). gerne (20 &e.). 

Libenter geren £ willenglich (76). Ad. 
nd. gerne; lust-lich, -liken (23), -elichen 
(21), -ielichen (11), -ieh (18). 

Libentia willikeit o. wollust (110 sm.). 

Liber s. adj. hd. buch, buche, boch. 
nd. bok, bock, bueeck (11). boich (132). 
boech £ schoreze (vom seortia; 20). ein 
büch o. ein frige; vnder rinde an eim 
bóm (6). mittel-r. (55), -rindt (1). rinde 
holez o. buche o. gut wyn (8). die donne 
schal ander uDersten rinden dez baumf 
(17). rind (134). rynd (69). bast (20 &e.). 
hd. fry, frihe, frije (18), frey (1). nd. 
vrij, vrig, vri. gen. liberi grece wijn (11). 
wine 4 frye (19). holez rinde (9). gem. 
libri puch £ weyn (9). pl. liberi fry (68). 
vry getruwe kynder (132). fry getrw 
kind (110). 





LIB 


Libri auieenne auicenne bucher (5). 
*Liber bonati gweter richt pueh (1), 
Libri ypoeratis ypocras buch (5). 

5 Liber machabeeorum striter o. veter 
büch (Anz. 8, 502). b. der strytter (65). 

L. metamorphoseos ein büch der 
verwandlung lyplieher ding der lypli- 
chen gestalt (65). 

*L. piralipopomeron v. Paralipo- 
menon. 

L. sapientie puch der weifheit (75). 

L. summarum (cf. summa) das 
pueh von den hohen sumen (1) eyn 
buch v. d. h. synnen (sze 5^). 

*Liberalis sbst. eyn wage; eyn phunt 
(1*. 2« libra). ags. thegen Z twelfhaend- 
man (Gl. m.). 

Liberalis «dj. hd. nd. milde. myl: 
dich (132). vry (21). kostfry, redlich, 
eergeidig (88). frilieh (6, 110). vrilie (93). 
freygebleich (1). artes liberales dy 
fryen künste (19). 

Liberalitas Ad. nd. mildicheit. milti- 
kait 7 liederlichait (2). 

*Liberamen (7. exactio 14) erlosenisse 
(20). loB-, beschatz-ung, stewer, ge-schofj, 
-werff (v4). 

*TLiberaneia lieueringe (20). 

*DLiberare v. Librare. 

Liberare Ad. losen, er-L, offl. (21), 
loysen (152), lósen, er-l. (134, 1151), lesen 
(13), leben (68), loBen (17). frey machen 
(1, st. libertare 134). fryen (21). v!lede- 
gen (99). erledigen (75). entredigen (1). 

*Liberari- v. Librari-a, -um. 

Liberatio er-losunge (20), -ledigung 
(13). 

Liberator erlediger (75). 

Liberatus erloest (20). 

*Liberberi (aus liber g. beri »« 
libertini?) freyen knechtes sunes kin- 
der Z vrey (9). 

Libere /d. nd. lusten. Ad. ged. 
libet y (19), yt (132), en (11), mik (23), 


mich (22) lustet. gelustet (21, 110). Ad. | 


mich g.(7), gelust, glustet (6, 65), lustet, 
luste (5), lust, behaget (17). het lust 


(68). lusteh (10, 19). ge-l (8). behag-it | 


(8), -en (9). 
*TLüberilla &e. Librilla &oc. 


Libertare Ad. fri machin; vryhen, | 
fren (5b) freyhen (113), freyen (Fris). | 


nd. vri (28), vrig (22) maken; vrigen. 
*Libertarius libereyhuter (74). 


Libertas hd. md. friheit. vrigheit | 


(22). frei-e, -heit (ss). 


Libertinus frigiline (104). der ein j 
fri gelassen ist (33). fryes knechtes son | 


(8). freyen kn. sun (9). 


Libertus der vri gelassen ist (93). i 
frey (1). vry 7 gevryhet 7 vrylink (20). | 


vry gekaufft (110), gekoefft (132), gecocht 


(11). gefryet (85). gefruiet (100). Ad. ge- | 
frihet sim., entledig-iter, var. -et (64) . 


knecht. 
*TLübet-a, -um v. Lebeta. 
*Libex (péscis 75, v6) lauben (15). 


Lib-ia, -ea, -ie (9) eyn lant (/. aff | 


riea 5 &e.). eyn stat (9). 
Libidinose boslustiglieh (75). 


Libidinosus Ad. nd. bose-, bofge- : 








LIB 


(17, 69, 110), be- (23) -lustig. bófgelü- 
stig (134). bose gelust 7 b. geselschafft 
(Q. vol boeser lusten (132). quatlosteg 


99). 

| En-ido, -edo (7. placentia 76) Ad. 
nd. bose, boze (4) lust. Ad. bos-l. Z -lu- 
stigkeit (15); bóser glust (6), bof gelust ; 
flei-, leu- (bb) -schlich be-gerunge, -gie- 
Immg (1), -gird, -gir (75). luste (10). 
Jost (12). vleschlie (23), vleslie (22) be- 
ghermge. vn-reynikeit (110 s/m.), -ku- 
scheit (8), -keuscheit (9). 

*Libie v. Libia. 

*Libigu- 7 nuppaga- (cf. nupagu-) 
-ndium (7. lamz dc.) eyn schussel (5). 
*Tiibi-, liui- (85, 91), libu- (132, Gf. &e.), 
lebi- (104), lebe- (10, 12), leui-, lupi- 
(103), Iubi-, lubri- (76), ligu- (111, 125, 






















(19), -stieium (20), libis-ium (76), -tus 
20 &e.), -eus (11) lubi-stechal (Gf.), 
stickel (6), -steche (104). lubesteche 
121). lub-stókeh (509), -stuekel (66, 70, 
upstecke (93). lobistek (127). lob 
stech (87). lób stok 7 lobe stikel (6) 
lobbestiek ($5). lóbestockel 7 lübe- 
stock (3). lübstuck 2 liebstück (4). leüb- 
(91) luib- (76) -stiekel (91). lüb- (111), 
lobe- 7 lebe- (19), leber- (10), liber- (125), 
lever- (220), leue- (22, 24, 47) -stock. 
libe-seogke, Mrg. -stok (13). lebe-stock 
(T), -stockeln (19), -stoekyl (5b). Ad. 
lyebe-, lybe- (12), lieb- (7, 152), lib- (18) 
-Stuckel; liebestuckil (8); lieb-stockel 
(69, 110), -stogkeln (21), -stóekel (134), 
-stickel. leuistickil m. boh. libez (libeéek 
/Kon.; 4). leuesteckil 7 louestockel (20). 
lubbe-stok (93), -steck 7 -steke (11). 
logestikel (99). ags. lufestice (942). winda 
(Sum. V1). gall. luposche (122). 
*Libitieum v. Libitum. 

Libitina (cf. liburnus. labitina.) 
hd. par (mortuorum 1), bare, doden-b. 
Sim., todtenbar, bore (17); dodin bor o. 
daz nymen gelustet (8). gemeyne boze 
lust (9). abbet (/at. ? 20). 
|! Libit-um, -ieum (74) (7. palacitum 
(16. 57. pl.) hd. lust dezmenschin (5) ; l. des, 
der menschen. l. des mensches (21), 
mynschen (238). lustbar menth( (sec 1). 
hd. will, behegelichkeit, gelust (20, 134). 
. Tibitus wellig (49). glust (141). 

*Libium (Mss. mog. cf. liba) Ad. flade. 
kuehe (17). koche (18). laukogen (13). 
spendebrot (8). 

Libra hd. nd. wage. woge £ pfunt 
(6, 9). hd. phunt. eyn pont groit (132). 
XX schilling Z ezentner (9). hymmel- 
zeiehen (8). 

Librale kochstucke (125). 

. Libra-men, -tio we- (9), wie- (8), 
wi- (20) -gunge. 
. Tibramentum (bilancis) der zungen 
(126). das instehend ghewicht (116). 

. Lib-, libe-rare Ld. hd. wegen. Ad. 
wigen, wiegen. vor slan (12). 

Lib-, gew. libe-raria (7. bibliotheta 
1) pueh chamer (1). Ad. nd. liberie sim. 
libo'rige (6). librarey (75). 

. Lib-, libe-rarium, -raria büchner 
(i. aymarium 90). buchsack (125). boick- 








| 











LIC 


stede (147). ags. boe hus (Gl. Aeitr.). 
weger (17). eyn wage-huus (11), -huisf 
(19). weghuf) (110). wechhuys (132). libery 
(645, 110). lieberey (64€). 

Libr-, lib- (6, 23), liff- (7) -arius 
hd. nd. weger. weghere(23). wager (8). 
wyeger (19). byecher man (110) buch 
V'kouffer (68). eyn die boecher bewaert 
(132). boick-schrijver, -verwaerre (147). 
buochschreiber (93). p/. schreiber (9 sm.). 

*Librida v. Hibrida. 

Lib-, libe-, lab- (76) -rilla, labula 
(8, 9) poltz-, schofb-wag (74). botzer Z 
plide (17). Ad. blide 7 blyestein (19). 
blijd (147). blyklotz o. sehlenker (110). 
slynger (132). geblit steck (8). gebleyt 
stecke (9). loetkuse (2nstr. l£brandi 11). 
loerkolue (Znstr. prozciendé lapides 20). 

Lib- (Gl.m. 4, 403), libe-rillare mit 
der pliden werffen (17). mit blijden 
werpen (147). 

Lib-, li- (69,141) -ripens (quz libram 
tenet 129, Br.) liripenter (141). ezent-ener 
(3), -ner (76). Ad. der wagen- (12), ein 
wage-, woge-zunge; die z., zung in der 
wag, eyner wagen. die zung an einer 


133, 151), -stiekel (74), -stecken (1).| w, (18). nd. en w.tunge. wiegung (Y). 


wagmeister (114,116). weger o. der wigt 
88). 

; "Li, ti- (1315, 141) -brugma (of. trae- 
tula) ou- (1315, Gf.) ow- (141) -anchrucha. 

*Librum (101, 121, Sum., Gf.), labrum 
(Gf.) 4. humor sub cortice saf sem. (Il. c.). 

Libum v. Liba. 

*Libunus v. Liburnus. 

*Liburcina v. Liburnum. 

Liburna snelle (9), snebelecht (8, 9) 
schiff. hurde (Sum.). 

*Tiburn-ia v. -um. 

*Liburniea (nauis) nl. fuste, iachte 
(116). 

*Liburnices ags. gerec (94, 136. go- 
vernment Bsw.). 

TLiburn-um, 7 -ia (110 &c.) renne 
wagen (9). 

TLibur-num, -na, -cina, cf. -niea (7. 
fusta q. v.) fuste (Kil.). 

*Lib-urnus, -itina por (feretrum) o. 
grab (74). 

*Libu-rnus,-nus (cf. sq.) bare; renn- 
wagen; kock, goek (74). 

*Tijbur-nus, -us (76), libornus rine- 
(8), raiB- (75) -wagen. (reis-w. currus 
malitaris Fr.). hd. eim groz, grof) sim., 
vast lauffe-nd, var. -n (64), snelle (17) 
schiff. nd. en grot, grod CE schep. 
kocke (12). koche (10). koke (55). cogg 
(2). kogge (13, 23). koghe (22). kae (5). 
holk (23). 

*TIibus v. Liba. 

*Tibuta (cf. libium &oc.) vlade (23). 

*Tieare (si. litare) Ad. nd. offeren sim. 

*Ticargia v. Letargia. 

*Tieatus v. Lictatus. 








*Lie-cion (76), -seus (Pap.)?. qd. deus 
lupo similis qui et auarus a lieton 7. 
lupus (16); die ebenfalls verworrene Glosse 
bei Pap. 2st von der zu Yyeaon unterschze: 
den. i 

*Tiüceamen v. Lieimentum. 

*Ticeari v. Liciari. 

*Tideceator v. Lieitator. 

*Licena ceyne (20). 


LIC 


Licenter by orloff (132). 

Licentia or-laupe (133), Ad. -laup, 
-loup, -lop (12), -lep (18), -laub (7), -lof 
(13, 28, 132). hd. vr-laup, -laub, -lop (5, 
6), -lob (76), -leube (17); laube (17); 
de (75), -ung (134). verhengnif 

126). 

Licentiare Ad. vrlaup sém., vrlob, 
orlep (18) geben. vrlaub g. ader nemen 
(17). orlof geuen (23, 132). erlauben (7, 
75, 110). erlouen (22). vrleuven (920). 
vhengen (10 &e.). ubersehen (12). 

Licentiatus gevrleubt (20). eyn licen- 
ciatin (bb). 

Licentiosus geil (11, 19). 

Licere (lic-ére, -ére, 2c -iare) warffen 
(£exttoris 5). worfen (18). warff machen; 
zwirnen; zemelich sin (11). wefelen (23). 
wesselen (sic 22). warpen, temen (22, 
23). weben; schetzen (1). ezihen (9). 
zyen (8). treckin (8, 9). Ad. loken, zu 
sich locken (10); fugen, zemen, zymmen 
(68); ge- (6), be- (68, 110) -z. betzemen ; 
georlofft wesen (132). werden geacht (68, 
132), geschetzt (88). erleubet (18). zym- 
lieh sin. (68). lieeri eeren, werderen, 
taxeren (132). schetzen (88). lieet Ad. 
nd. bequem-et, -e (21), -lich ist 7 herleu- 
bet ist 4 zemet (17). es z. (133). if) z. 
sich (Y). iz zemit £ is ist gevrleuft (20). 
Ziemet (8b). hd. es zympt, zymt sich, 
gezimmet (6), ist erlobt (68). i0 beczemet 
(19). orlaup (21). georlofft (132). it geor- 
louet (99). et orlof (11). orlouet (23). 
conj. waz dan (b^). 

*Licestea v. Latestea. 


*Licestes 7. qui limen 7 liecium ad 
vsum calciatorum faciunt (6). 

Liceus berg (8, 17). werk borg (9). 

*TLicia sg. netze (74). 

Licia pi. v. Licium. 

*Lieiare weben 7 indragen (12). warfen 
(3). werffen (1). warpen 7 wefelen (23). 
tagern (68. cf. tagel Br. Wtb. 3, 4? tacht?). 
garn (132) scheren. das g. strecken eu 

*Ticiari wircken 7 indragen (10). swaif- 
fen (75). (st. lieitari, cf. licior) werderen 
(132). wirdigen (68). liceari achten, wenen 
(14). 

V iclator v. Licitator. 

*Tieiator reyser (8, 9): gereiD &c. vv. 
lici-atorium, -um; v//.: lemwandreisser 
lintearius Fr. 

Lici-atorium, 4 -torium (74, 75, 136), 
gew. i -um anapint; mittuli sem. (Gt.), 
mittil (104). eyn garren rocken (4). web- 
paüm (1), -stuol (110), -holtz (64). Ad. 
garne-, garn-, garen- (3), grane- (10), 
grab- (9), webe-, weybe-, weppe- 7 fitze- 
(121, Sum.) -baum. wef- (132), wever- £ 
volre- (147) -boem. Ad. weber-gezauwe 
(133, 152), -gezowe s?m., -zeüg (134), 
-gezeug. wóber kamp (6). weue- (22), 
weuel- 4 weuer- (23) -kam. webe hufj 
(17). wirk- (8), wirken- (9) -stat. wefel 
(74). dz w.- (64€), weber- (64^), gereif- 
(135, Das.) -holtz (cf. reistholtz emuneto- 
rium Gl. Bas.?). ags. websceaft (942), 
hebild (94, 136), cf. n4. heuel-, weuel-gaern 
subtegmen (Kil.; heuelt v. licium. 

*Tiücidari zedeln (49). 

*Tieidus (,,5/.liquidus'' Mone) v. Lu- 
cidus. 

*Lücigium v. Licinium. 

*Lieimen v. Liemen. Licium. 


321 


328 LIC 


*Lici- (8,9), 1ie- (18), lig- (17)-mentum, 
lieeamen (7. semilitudo 76) lichnusse(9). 
glich-nisse (8), -nif. (17), -enef) (18). 

*Licinator (:lituus) hornpfiffer, her- 
hornblaser (75). 

*Licinea v. Licinicium. 

*Licinen v. Liemen. 

*Licineum v. Licinium. 

*Licinia v. Lacinia. Licinicium. 

*Lici-nicium, -rieium (9) spaldener 
(8, 9). Gf. liein-ia (74), -ea (79), -ium 
genus vestis (Isid.), ora vestimenti (16); 
Ort (Sum. cf. lacinia)? 

*Licinieus (7. spaeus; cf. sq., 8m. 2, 
101) gratt (2. s£. dratt?). 

Lici-nium, -neum (4), -gium (134), 
1 -nius (110 &c. cf. lieium) (7. spaeus, sp. 
sutoris; cf. gracilium, lixiuium, liti- 
einium, liemen) Ad. nd. drat. hd. drath, 
draut (67), drayt (152), drot (6, 4), trot 
(3), trait (V), bechdroyd (19). schue draet 
(11). dr. 7 vese (107). tacht (9). docht 
(8). d.-garn (110). wiecke 7 meisel in die 
wunden (Ki.) eyn lantern of kerDgarn 
(132). 

*Licinium v. Licinicium. Lixiuium. 
Licmen. 

*lici-nius v. -nium, -um. 

*Lieinus v. Liemen. 

*Licio v. Licium. 

*Licior eris (7. appreciare; cf. lici- 
ari, -tari) lonen (7). 

*Licirieium v. Licinicium. 

*Yy- (104, 110 &c.), li-, lin- (Sum.), 1lu- 
(Gl. m.), la- 4 va- (104. qq. v. cf. foca) 
-cisca, lichiska (? v. liehis), li-, lin- (141) 
-eiscus, litisecus (74), luceisia (104), 
(s. wu.) lintis-a (Sum.), -ea (Sum. IV), -ta (?. 
canis natus ex lupo et came 74, 110 &e.) 
braceo, breckin (Gf.). brache (104, enr 
bracke (9, Sum.),Z halb hunt vnd halb wolf 
(9) lieisea. brack (49). breehin (1:1:). 
breeklin (Op.). zoha (121, Gf.). zohe (lin- 
tisà Sum.) winthohe (7. sparta Sum. IV). 
mist-, onst-bella (Gf., BM.). mist-pelle 
(104), -bell (Ob. cf. -beller Fr. l, so. 
-bellerle mus alpinus 140). uuolfbizo 
(Gf.). wolfsteuer ( 93). wolffischerhundt 
(74). lintista (bissw. -sca? Mss. mog.) 
hunt von wolfes ge-slechte (9 sZm.), 
-slichte (8). lieis-eus, -us (68), lyseus 
(110) (z. anzmal benignum 110. st. bige- 
num s/m./) von zweyer-ley (110), -hand 
(68) thieren geboren. van tzwe verschey- 
den dieren g. (132). latissa zwydoren, 
eyn tyr von einem wolff vnd hundt ge- 
porn (74). 

Lici-, lit- (76) -tari (v. appreciari) 
lonen (110 &c.). aufflegen mit schatzung 
eines dings (74). steigen (88). 

Licitatio ein achtunge o. schetzunge 
(110), wirdigung (68) was ein ding wert 
1st. eyn werderinge 7 prysinge wat een 
dinek weert is (132). 

Lici-tator 7 -ator (110 &c.), liceator 
(16) (7. prouocator 76, Pap.) Ad. vnder- 
keuffer; vnterkauffe-r 7 -1 (74). schetzer 
(68, 110). werderer (132). mekeler (78). 

*Lici- v. Licia-torium. 
cum nacht ind dach even lanck 

141). 

Lieitus hd. zeme-, zim-, zieme- (85), 
bequem- (17) -lich. zd. temelic. dat is 
georlofft (132). 


! har-loui (f£. 104), -luf szm. (Gf., Sum., BM.), 





LIC 


Lici-um, -o (Gf.), -à (pl. 104, 114, 


Gf., Ki.), 4 -atorium (q. v.), -nius (107), | 


-men (v. liemen) (2. substamen 1, 
ligatura 4 succus herbe 14, filum 4nno- 
datum tele Br. sim., circulus ferreus 109, 
132. cf. lix) fizza sem. (Gf.). ende 7 vieze 
vaden Z trad (9). drat ende 7 wieze (8. 
cf. wiza licia Gf.) draet 4 vese »x) 


-lauff (64, 74, 110). herluf (93). halifa 
(Sum.). das gezáhe o. haarlauffen (Fris.). 
ags. hsera (7. cilicium Gf.). bindfaden; 
kam (64, 110). kame (64€). weppff (64). 
wep (110). wefel (1, 13, 76). webbel (11). 
werpf £ zettel (6). hd. werff (21), warfte 
(4), warff, w.-bant (64, 93). worffe (133). 
warp (23). drat (1. cf. lieinium). drot 
(4. filum. 49). hd. spuol (V), spül, spuel, 
spul, spüle (67), spole (133). spille (8). 
haspel (13). drümer (114). trümmer (Ki2.). 
nl. druemen, het vulsel (116). maylge 
(132). malge 7 mallye (109). leynbeth 
(132). leen-, leem-bendt; lem-bind, -met 
(7. ellyehnium Kil.) leembent, keers- 
garen (107). heuelt, leenbint (108). twijn 
(107, 108). hevelgarn, lizze (Fr.) gereif 
$ weber-g. (112, Das., V. a. 1618 cf. licia- 
to-r, rium). w.-greib (Fris.). canareba 
(quo stamina, ligantur Gt. 4, 449). 

*Licium v. Liemen. 

*Lieius (cf. prc., sq. &e.) daycht (19). 
keersensnoer (23). 

*Lickwaricia v. Liquiricium. 

*Lie- 7 lig-men, lic-ium (6), -imen 
(6 &c.), -inen (19), -inus (132), -inium 
(73,141),-mus(8,74),-nius (74),-nus,-us (8), 
lich-imen (110), -inus (110, Gf.) -inum 
(Gf.), num, nus, -nis (Gf.), -mus (9, 141), 
7 -men (9, 134), -us (66 &c.), Ilucinium 
(8, 9, 15), lineinos (Gf. s. v.), linchinus 
(Gl. m.), lignus (225, 68, 132, 147.7. q. lych- 
nus 110) (cf. funal-e, -ia, ellychnium, 
liei-um, -us, -nium &oc., cincedula) 
taht 7 dáht (at.). Ad. nd. dacht. hd. d., 
daycht (152) in eiem  liecht sem. 
tacht (lue. 9). daehte liemen; zachte; 
7 zachen in einem liecht-schirben var. 
-scherben, 4 wiech lueinium (einmal 
lie. 753) 7 liehnum, quas ligmen (15). 
zauche, zauch (74). daacht (68). daht (8b). 
doht (6). docht (8, 19, 130). daehe (93). 
dàcht 7 léiment 2» candela (20). lene- 
ment (11). lennemyt tot kerssen (147). 
lemet (229). leymet (132. cf. licium). 
wiech (6, 4, 110). knoden (1). knote (8, 
9). earz £ eharz lich-num, -inus; carchlih 
lyehnus; leohtfaz liehinum; querdar 
liehni, lincinos (Gf.). hgianum (»« lig- 
namen? cf. sica) ags. algeweore (942). 

*Lic- v. Lici-mentum. 

*Liemus &oc. v. Liemen. 

*Lüeodripon v. Liecostratum. 

*Lieonia ein sta-te (18), -t (8, 9), -d 
17). 
: *Lyeon- v. Lito-tripon. 

*Ti-, 7 vini- (20) -copium (aus nd. li-, 
win-kop &c.) winicoep (81). winkauff (20). 

*TLico- (47), lieos (24) spermatis (aus 
lithospermum) 4. semen saxifrage. 

*TLücostra-ges v. -tum. 

*Lieostrare pflastern (75). 

*Licostrat-a v. -um. 

*Li- 7 la-costrator pflasterer (75). 

*TLicostrat-um, -us, -os (65),-a (23, 108), 
litho-stratum 7 -strata (Br.),-strotum 
&o. (Gl. m.), litostrat-um (9, 67, 16), -os 





LIE 


(8),-us s littustratus (11) lieustratu-s 
-m (133 &e), 4 lieo- (66, 70), lieu- 
striges, -stries (110 &c.), lico-strages 
(134), -dripon (76) (cf. ostraeum) Ad. 
stein weg. «d. en slieht sten wee 
(23). geplasterte stat (65). esterich (8, 9, 
185). ein besaezet (17) gemalet (110), 
geschakiert (a2 estrich. gesaez tenn 
? mancher hande beleg (9). manger h. 
belegit (8). paueysel; onderscokiert (108 
ein gemischet ding von farben (68). 
*Lictare (Wss. mog. aus litare »«lietor 
cf. lieare) Ad. toten (9), todin (8), doden 
*Tict-,lic- (9) -atus geoppfert; getote 
(9). geoppert; Bog (8L 8 | 
Lictor, litor (6) Ad. md. stocker! 
stócker (134). Ad. pi-, pei-niger sim.| 
heneker. nd. pinegher. en dijff henge| 
(132). swert treger (9). doeder, doit) 
sleger (147). hd. olbergher (116). budde| 
i budel (100). bedeel (99). stadtkneeh|: 
111). schergant (114). weibel (Fris.). 
*Lietor (»cluter!) eyn otter (piscd 
&c. 18 i /3) (p 
*Lietor (-lingere,pollinetor)lecker 
totengraber (74). 7. philo, g. -onisdoder 
dreger to grave (14:7). | 
*Lietuaria v. Electuarium. 
*Lietus Ad. gepiniget sim. nd. gh« 
pineghet. 
*Lieus v. Liemen. 
Licus, lyeus (125), litus (74) der (110] 
dy (125) lech (fuuius in. sweuza 14). 
*Tieustratu-m, -s &oe. v. Lieostratun 
*TLi-, 4 ci- (Sum.) -euta scerline (131 
scherline (Sum.). 
Lichas fodere spann (111). 
*Lich-imen, -inum, -inus e. 
Liemen. 
*Tichis kabraehe (? 121), aus liehisk 
brache? cf. lyeisea. 
*Lieh-men, -mus, -nis c. Liemen.| 
Lyehnis v. Osyris. 
*Lichnos (A6fvoc) fressig, begierli 
88). 
| *Liehnu-m. -s v. Liemen. | 
*Liehsa (aus lixa »« lecken? (| 
liehnos, lietor?) lechespiz (Sum. cf. Q 
6, 366). 
*Liehus hechil (121). hée-, here-bj 
(Gt. 4, 796. cf. lucius? lunx?). 
*Lichus v. Liemen. 
*Lidda &oc. v. Lydia. 
*TLidde-is (18) -rs eyn iudiseh (d 
jodiseh (8), iuddes (18) meister. 
Lidere (7. frangere (23, 66 &e.) brech: 
(110). breghen 7 nypen (132). seregh) 
(22). zergen (23). | 
Ly- (110), li-dia, lidda (66 &e.), liy 
(67) eyn lant (85). lantschaff (19 szm.. 
*Lidius (7. somws acutus 1l) oma 


































aA 


V idum mist (104) 4. q. lidumen () 
2, 882) aus letamen? | 

Lien (per i lat. 4. splen, sed pen 
grecum ein arfdarm 110 szm. cf. longy 
miltz, mylez (9, 74; m. 91, 128; m. 1j 
f. 110). mulez (8). neeze (20). speyaq 
(14). hd. darm; ars-, arB-, mast-, maj 
schif-, scheys- (4) pag- (12), pak- ( 
93), quack- (19), endel- (11) -darm. Jj 
(Gf. 4,.581). krag (14). | 

Lienosus v. Linosus. 











LIG 


*Lüentaria v. Lienteria. 


*Lientera slaycht- (19), slae- (11) 
-brade. 

Lient-eria, -erea (93), -aria (76) (?. 
dissenteria) vnvertowe ruora (93). eyn 
vnu'daute rore (Y). rur, vngedowte rur, 
die scheisse (74). rure m. (4). ruor £ 

luotig (76). Ad. plut- (3, 15), blut-, 
Boer (1) -sucht. blot-socht (4), -zucht 
(23). hd. durch-, drugkch- (1), nd. dorch-, 
dor-ganck sm. rot vDblauffen 7 blutschy 
(110. der bauehlauff (128). die dunne- 
sehyB Z roet buchouell (132). kuutouel 
(11). Ad. buochwee 7 buchweten (I8); 
buech weue (20); das buchwe, bauch- 
wee. darmgicht 8, 9). rietkuchen (xis. 
cf. diaphragma. 72. q. ribbenkuchen, zd. 
revkoken Müllenhoff Gl. v. anwass). 

*Lienvenis (cf. lyen 2. venus Br.; 
lieium) harleua (130, Gf.). hélina (Gt.). 

Lyeus (Br, Gf.) lieus, 7 ligens (76) 
(V. vinum, t potus de pomis siluestribus 
factus 16; & bachus) lith (Gt. 2, 192). 
oppfeltranck (76). wyn (110). lieum wijn 
(68, 132). Iyeum wein, got des weins (74). 
- *Liffarius v. Librarius. 

*Lyfonia v. Liuonia. 

*Liga (7. ligula 6, 93, 147, ca-l. Z 
subliga 93, lixula 75 Mrg., stringa 75; 
anders Gl. m., Ki.) Ad. nd. bant. £ bunt, 
zenkel (23). Ad. senckel, nestel; hose-, 
hos- (93, 134), hofà- (69), hosen-, hoDen-, 
hoysen- (133), hoyssen- (152) -nestel. 
hosen nóstel (67). senkl o. hosnestl (1). 
senghel 7 natelreme (22^). nastelinc (107). 
hoesen bendel (20). hosvet-el (2225), -er 
225. 147), -ter (11). ryeme (10). riem 

110) reem (132). rim (21). sluh- (93), 
nadel- (74) -riem (eque 93). een stertele 
(108. cf. ligula). 

*Liga (fuliga) v. F'ulgio. 

*Ligabilis bendech (20). 

Ligamen (cf. caropera) pannt (1, 2). 
hd. nd. bant. band (1). bandsnur (74). 
bynt (29). hosen nistel (85). 

— Ligare Ad. nd. binden. 

- Ligatio byndunge (20). 

. Ligatura Ad. nd. bant; bind-ung, 
AE (19), inge (11). spangi (104). eyn 
wib fadem (18). ryge (hal £ ceparum 
p» houpt-pinden, varr.-binden, haup-p., 
hout-b. (75). 

Ligellum eyn cleyn hut-lin (110), 
—ghen (132). 
| *Ligens v. Lyeus. 

- — Ligeris (ff) die loer (135), láer (112). 
— *Ligianum v. Liemen. 

b — *ligio 7. /auo (16). 
|| — higista pentil (Sum.). 

— *Li- v. Le-gittimare. 

—— Ligius homo ledigman (Dz. Wtb. 674). 
a. COOLE 

— *"Ligmen v. Liemen. 

 "Lig- v. Lici-mentum. 

. Lignamina ezymmer (9). ezymmir 
holez (8). 

E Lignari (7. //gna parare emere 110 &c.) 
vDtzihn na holtze (125). nach holtz gan 
9. holtzen; -re h. scheiten o. tragen (88). 
— Lignarium holtz-huf 7 -huff (110). 
uff holtz (68). holtz huys £ ein hopp 
-holtz (132). ags. fin (136). 

— ügn-arius, gew. 4 -ifaber, 4 -ifer 
(6) (Z. artifex t portitor t ferens lignum 
16) d. zimmermann. z. o. werckman von 
 holtz (110 &c.). holtz-ler, varr. -er, o. -man 


— DierrevnACcH. GrossantUM. * 







az: 
EZP US 





: LIG 


(15), -hower (6). hulezhauwer (19). hole- 
heuwer (20). holthouwer (11). 

Lign-eus, -ius, lin-gneus, -eus (75 
var.) holtze-n (20), -rn (19). hu-, var. 
hi-ltzin (75). nd. holten. 

*Lignieida holtz-snyder (132), -hou- 
wer (68, 110). 

*Ligni-faber, -fer v. Lignarius. 

*Lügniped- 7 sole-arius  holtschu- 
mecher (125). 

*"Lignismus (7. sca/prum ad lignum 
secandum) cambr. uadimm (Zeuss). 

*Lignius v. Ligneus. 

*Ligno (aus mingo) v. Meiere. 

*Lignosechin v. Cethi. 

Li-, lin- (22b) -gnum Ad. holtz, 
holtze (19), hulez (21). holt (23). knaup- 
i klopff-holtz (sutoris 112). 

*Lignus schit (8). seheyt (9). 

*Lignus v. Liemen. 

Ligo, 7 ligus 7 lio (Gf.) sech (6, at.) 
an dem pluge (6). seche (17). sehe (104). 
hd. nd. haeke. Ad. haek, hacce £ hav 
(3); hauwe, hawe, howe (6, 67, 70), huwe 
(85), haw, hauw (65), hau (8, 13, 110), 
hauhe (4) haug (49), keilhaw (Agr.). 
houweel (11) houmef) (132). karst (20, 
645, 65). karsch (646, 91). hare (21). kratzce 
(125). 

*Ligonista hauwer (76). 

*Li- v. Lu-gubris. 

Ligula (cf. liga) hose £ nestel (sc 
9). hossen nistel (8). hosvetel (23). 
hostertele (99). sterte-l £ -link (kil.). 
nastel, rym, sleup, senkel (109). bintlin 
(110). bentehen (132). eyn hampvolle 
(quantum duabus manibus capitur 19). 
gaspe (11, 132). ein iaspis (sc 68). 
mund-leider (112), leder (115) £ -halffter 
der pfeifter. 

*Tigula eancellaris snursenckel (125). 

Ligulare myt hosveteren of ryemen 
bynden (147). 

*Liügumen v. Legumen. 

*Ligur geneschiger o. nascher (74). 

*Tágura (7. ligatura Gl. m.) zunga (141). 

TLiügurinus (v. garrulus Gl. m., acan- 
this 4 spinus 140) zinDlein szm., distel- 
vogel (140). zinsle, zeisel, zischen (116). 

TLigurire schli- 7 le- (110), schle- 
(88, 126), verschle- (64), schlu- (68), sli- 
(132) -eken. haistlieh 7 gulsieh (132), 
brenggisch (88) essen. verslinden (11). 
neschen, snupen, sufftzen (11). besnop- 
pern £ naschen (9). naschel (13). naBchin 
(8). nassen (10, 12, 49). 

*Liguritas v. Lecca. 

Ligur-ius, -rus (12, 49), -nus (10, 
76) (2« lyneurius Naturb.) hd. edel-, 
luch- (Naturb.) -stein. kóleeter (Japés 12). 
nascher (13). nesser (10, 12). netzer (49). 

*TLigus v. Ligo. 

*Lügust-a v. -rum. 

Ligu- v. Libi-sticum. 

Ligust-rum (74 &c.), -ra, -ria, -& 
(Gt.), lugustrum (293, 942) (cf. pullula, 
eyperus) weif-glocken plum (74), -gl. 
bluom, var.-gloggen pluomen (64). elocken 
witte blomen (23). knopff (66 &c.), knoppe 
(11), knotte (19), knot (6v, 132, 152) ex 
quo proueniunt flores. genseblóme -rum ; 
zungeblume -a; phafaling -ra (Gt.). hunge- 
blume (-rà Sum., richtiger als zung. 








LIM 329 


cf. w. dgs.). phaffilinga, winda (127). 
bon-w. (-ia 87). maidel, varr. meitel., 
meiel-blue, glockenblumen, bluet (75). 
wilde lilie (74). weg- (74), wede- (10, 
12) -winde. medeblume (10, 12). meyblum 
(49). nd. megedeblome (Sum.). reinweiden 
(114, 143). hartrigel, Z bei- (114 &e.) 
-hültzen (135), -hólzlein, 7 bein-, heck, 
mund-holz (143 &e.). ags. hunisuce (942), 
hunegsuge (94, 136). bensege (24). byesuge 
(47). sarteigel (126, Piet.). kerngert (116, 
Fris.). 

*Ligwa &oe. v. Lingwa 6o. 

*Lihargum v. Letargia. 

neo (4. phalangium) grafgilglein 
143). 

*Lilialis lyllyehs (14:). 

*Liliare (cf. liliati Gl. m.) eziren (9). 

Liliastrum schwartz 7 mittel, ml. 
swarte winde (116). 

*Lilifag-us, -lus (85), elirifagum (7), 
lisifagus (4 v. saluia) (aus &ÀeAoqaxoy) 
salbey (17). scalweye (85). wit salvie (2. 
saluia agrestis 24, 47). velt-, wilder- 
salbay (74). selbe (4). 

Li-, ly- (4) -lium, -lia (87) Ad. nd. 
lilie. ^d. lylye (4), lilge, lilg (18), lielge 
(74), lelgen (125), eyn ligen (21), gilie 
(87), gilge (6, 123), gilg, gylg. 

Lilium eonual-lium, -ium (cf. eo- 
ealia) weyf) liligen (1), lilgen (21). Ad. 
eyn wiB-, nd. wit-hlie (17, 23), -lilig 
(18), -lilge (5), -lillich (7), mege blüm (6). 
ein wysDe lilige (5^). maiblumen (65, 91). 
meyenryf)in (144). ein lilie, gilg (68) von 
dem thal (68, 116), van dem dale (132). 
confalgen-blumen (133), -blümelin (6:). 

*Lima v. Limen. Limas. 

Lima Ad. fihal (35), fihel, feyhel (67), 
vigel, viela (93), fyele, feiel (91), veille 
(9), feyle (3), feil, file, phile (19). vile (23). 

*Lima (»« limas) broinghe kidel (7. 
tunica 22b). 

*Limaees cleber crut (8). slinceol 
(Sum. v). 

*TLimac-ia, -a v. Limax. 

Limagus (/l. in Helu.) dielimagt (135). 

*Limanda (piscis) ein rauch o. sehüpp 
blatteyfle (140). 

Lim-are, -uare (1) hd. nd. filen. Ad. 
feyhelen (67), fiheln, vigeln (6, 49), fieln, 
feylen. wet-zen (5), -zeln (21), -ten (23). 
stofen (8b). 

*Limaria (piscis) schlein (91). smerle 
(125). 

*Limarius v. Liniarius. 

Limas (coc), lymas (i. lintheum 
74) furtuch (74, 110). vorscoot (107). vor- 
sehort (132). ein verscort (68). schurtz, 
sch.-fleck, -tueh als die koch prauchen 
(74). lim-as, -us, -a, g. -atis schortel- 
doiek (147); -us ein schürez (vestis 9, 4). 
slimsledria (aus dli- verb.) fur tuch szcu£ 
coci habent (1. st. ledrin furtuch? cf. v. 
slembrida). 

*Limatica petra (cf. p. l.) sliffistain 
127). 

: Limator viler (20). 

*TLima-, limi- (74) -torium filhuf (8). 
veilhaws (9). veyhel-hauf,, -stat (74). 

Limatura vilunge (20). awfeyhel, 
veyhelspon (74). figel-ung 7 -spann (6). 
Ad. fyeln- (18), fil- (8), feyl-, nd. vilen- 
span. feilspon (134). fihel spane (133). 
eyn feyhel spanne (67). filen- (5), fyel- 

42 


330 LIM 


(17), veil- (9) -spene. eyn file spon (21). | 


eyn fiel- (€), vor- (se 68, 110) -spang. 
vierspaen Z sprankel (szc 107). vorspan £ 
sprenckel (szc 132). sprengel (110). 

Limatus abegefigelt (10). ge-filet (8), 
-veilet (9), -vijlt 7 -tzirt (132), -fyelt o. 
-zieret (110). 

Li-max, 4 -maea (Br), -macia (68, 
74), -miea (132), -niea (110), -mox (94) 
(cf. luna-eia, -tio) groDsneck (74). Ad. 
snecke, sneckh (1), schnecke. snigge 
(93). slecke (132). snegel (19, 20). slegel 
(11, z. lignum. quo zanua. clauditur. 19). 
ags. snegl (136), snel (94). 

TLimbare (27. limbo ormare Sr.) seu- 
men (20). 

*TLimbator eyn sleyher ryer (17). 

Limbatus gibrortotiz (nfr. 104, sm. 
Gf.). geseumet (20. 

*Lymberida nebel-kra, -rapp (74). 

*TLiümbos-, limbol- v. Limbul-arius. 

*TLimbria (cf. limas, slembrida) sack, 
kyttel 74). 

*Li- v. Lu-mbrieus 

*Limbrius (p?sc/s) peysker (9). 

*Limbu- (91), limbo-larius, 7 -sarius 
(Pict.) bertleinwireker (p/. 91). beleg- 
(Kib., Hen.), blege- (Pict.), blegen- (Ki?.) 
-macher, -sticker (Hen., Pict.). seyden-st., 
nl. borduyrwercker (116) 

Limbulus soem (11). soemchin (20). 

*Limbus v. Lembus. 

Limbus (cf. fimbria) Ad. saum, seym 
(18), seyme £7 sehoiDe (10), zaume £ 
schufe (13; ; schof? (12), sam (5^). zoem 
(11). soen Z liiste (20). list (7). bleg-en 
(135), -e (Piet.). bleg, beleg, vmblege, bort, 
brem, leiste CR ein frauen rock vn- 
den mit samat v'brempt o. beschlagen, 
7 ora vestimenti ein bast. (64). 

Limbus gew. l. infern-i, -us (1), 
infancium (5), patrum. (13) Ad. die 
vorhelle (6); forporge (9), forburg, forb'- 
ge (17), vorborghe (23), de vorborch 
(22), worburge (13 &e.), forbaige (5), 
forbroeht (18), vorgeborchte (132) der 
helle. virborgen hellen (8). v'porgen 
hell (1). 

Lim-en, 7 -es (1), 7 -à (74), -inare 
(9, 110 &e.), inaria (8) Ad. swelle; ge- 
Sw. (74), suelle (20), sewelle (93), swel, 
schwell, sehwóll (134), swelde (18). sule 
(12). sul £ sulle (109). geschwól 7 an- 
trit (91). geschwelle 7 geschwel (5). 
geswell o. druschüfel (1. cf. Gt. D, 266. 
Sm. 1l, 416. BM. 396). hd. nd. dorpe-l, -ll 
(69). durpel (11). poste (10). 

Limes (»« limen; 7. semita; trans- 
wersa, via in agris et vineis 4 sim.) an- 
wan-ten, -den, -der (ett. anwender) Z 
rain, var. ram, an einem acker (75). 
zwercher weg (88) reyn ? steyg (4). 
steick (3). rieht-steig (9, 74), -steg 7 
-phat (17), -stug (8). pfadt 7 weg (110 
sim.) pat (132). wech (11, 20, 106). die 
grof) furhin quo agri déuiduntur (64). 
marcek- (75), marceh- ( Fris.), marg- (6), 
male- (17) -steyn, 7? -stecken (75). meer 
(99. 106). gemerk (p. 62). vndermarche 
(5 zulle 7? dorstender (23). swelle 

6). driseupil (131). 

*Limia v. Cenum. 

*Limiea v. Limax. 








LIM 

Liminar-e, -iaà v. Limen. 

Liminare niche, bilderblinde (kie.). 

Liminare (4. tirare 17, abscondere 
76. cf. eliminare) schwellen (68). schiw. 
(110), dorpelen (132) machen. beschlissen 
(Zanuam 5). beseezen (18). besolen Z 
besodern (17). grauen (11, 20). stoten 
(22). verbergen (76). 

Liminatus gemessen nach der leng, 
zyl vnd maf) als die ecker (75). 

Liminium ellendikeyt (9 szm.). ver- 
treybung in das elend o.vencknuf (74). 
ge-v. (64), -venckniss &e. (147). 

*Limitanus (v. deus dc. Br. cf. limi- 
tinus) marchstein (141). 

Limitare (7 tirare 117, cf. liminare) 
hd. nd. gan. hd. gayn (133), gaen (8^), 
gen, geen, genen (21); einer sach einen 
gewissen tag setzen (110); male, ain ral 
(76), mail (1), ein molle (21), ein zil (6) 
setzen; zu-s. (1). md. en mal zetten. 
meeren (99). meerren (106). einden gon 
(68), of palen (132). ezechen o. greniezen 
(9). zeichen (8, 17). gab iagen (18). máfe 
(12), maf) 7 leng 7 zil (75) geben. 

Limitat-us gegreniezt (9). geschro- 
den (7) gemeDBen (17). -um virsroten muf) 
(sic 8). gemessen más) £ geschroten (63). 
-aà begreniez (8). 

*Limitinus marchstein (141). 

*Limi- v. Lima-torium. 

TLimma vnderlaz (Gf.). 

*Limmas v. Lempinas. 

*Limo, lymo (74) (7. q. furcale 75. cf. 


luno. lonum. Dz. Wtb. 506) naben- (93), 


ru-,var: run-, ? wagen- (74) -nagel. leissen 
am wagen (75). leuch-By. var. -se, lan, 
kypff (74). 

Limonium ». Bistorta. 

*Limosa v. Totanus. 

*Limostena v. Linistema. 

Limosus leym-ig (75, 110), -echt Z 
lettieh Z vnfledig (20). sehlymig (68). vol 
slickachtich (132). 

*Limox v. Limax. 

*Limpes v. Linipes. 

Limpidare (7. clarum facere 0 ornare, 
-dio iui itum 7. profunde speculor 16) 
durehluehtig : elar (110), dorluchtich 
claer (122) machen. clarn (8). eleren (9). 
dieff senken (17). 

Limpidissimus slecht (8, 9, 17). 
eulech-t (8, 9), -tig (17) steyn (9, 17). 

Limpiditas(»-lippiditasi32)clarheit 
(110 sim.). leepicheit. (132). 

Lim-pidus, -phidus (b, 7. «quosus 
17) hd. durchsichtig, Z lucher(17); lutter 
o. durchsechtig (8); lawt-er (2), -ter (1); 
lauther (4); slecht (9); schonli-cher, var. 
-chter (752). elaer (11). 

*Lympindieus (aws ympnidieus!) 
lob-singer, -sager (74). 

Limpus ags. hop-steore (Gl. m.). 

TLimpha Ad. wasser. nd. water. trube 
(9), drube (8), luter (75), clar (1) wasser. 
lymphae nicchessa. (Gt.). 

*lLymphanus v. Limphatieus. 

Limph-are, -idare Ad. wessern. ad. 
weteren. wasseren (68, 132). mit wasser 
müschen (6). meren (7. mzscere 12). neezen 
(1T). nessern Z druben (8). truben (9). 


Limphari mit wasser mengen (110, 
132). rasen. (132). 





LIN 


*Limpha-rus v. -tus. 

Lim-, lin- (55) -phaticus, lympha- 
ticus 7 -rius 7 -nus (74) waferiek (19). 
waterich (11). Ad. waDer-suchtig sm., 
-sittig (49), -sueht (85), -wuetig (9) ; eyn 
mande- (5), man-, mon-suchtiger; mayn- 
den sichtig (5^). man sutich (29). en man 
zucht (23). ein monet suht (6). monwend- 
? men-iger (74). vnsynnig (11). wod- (132), 
wiet- (68, 110), ras- (68, 132), tob- (110) 
-end, -ende (132). «gs. wo- (136), woen- 
(94) -dendi (-co). 

*Lymphatio mischung mit wasser (74). 

Limpha-tus, -rus (9) torecht gehirn 
7 vnsynnig (9). dorecht o. unsynnick 
gelrne (8). 

*Limphidare v. Limphare, 

*Limphidus v. Limpidus. 

*lyymsimus v. Linistema. 

*Limuare v. Limare. 

*Lymula kleinuogel (74). 

Limu-la, -riae v. Lemur. Lamorpha. 

*Limus v. Limas. , 

Limus weycher dreck (7), erde (18). 
weych e. medechte (5). mot 2 weg e. 
i1 mode 2 wek e. (23). moet 2 * (0. 
riche e. (74). n. modder, moeyer, slijm, 
slibbe (116). modde (109, 147). mót (12). 
mode (7. lassus! 13) made (lymus 47 
terma 74). motecht 7? schemecht (9). 
sIumecht (8). slam (9, 18, 64). Ad. slyme, 
slyem (125), schleym (67, 135, Fris.), sehlyrà 
(20, 64), lett (Fris.), letten (75), lette (20); 
laim, leym, leym-e (6), -en (110). lym (99). 
slijek (11, 109, 132). vuyl sl. (132). motter. 
4 chottig laim (3). moter o. ch. (2). morter 
ch.(linus sc 1). mórter (7) chotig (71). (cf. 
molter o. kotts g. sg. Sm. 9; 572. koceo' 
7 motto rancor Gt. 4, 361). mur Z kaat 
(126). mtr (135, Fri). kat (Fris.). moff 
(91, 135). dorpel (99. 2« limen !). snek an | 
husli (93. 2 limax!). 3 

Limus, lin-us Z -is (7. gueleus &o. 
141, »« lineus?) (cf. luseus) vbersich- 
tig (7). hoch sunig; flitzógig (7. lippus; 
petus 93). sticksuynich; lijp-, loie-, aver- |. 
ogich (147). scheyle (10). sehálb £ 
schlimm (128). krom vmganck (9. »« 
limax?). krum £ versehrenekt (110).| 
vercrenghet (132). 

*Limutua v. Lamorpha. Eg 

*Lina (4. funis in mowibus; anders. 
Gl. m.) Ad. ein lyne, lin (17), lein (1, 
134). lijn (11). 

*Lina (»« tina) zuibar (Hpt. 5). 

TLinamentum (vulnerum) weiche(125).. 
nl. wiecke, hd. lumpel, meissel von 
schleissen (116). m. aus sehlyssen ge 
macht (126). | 

*Linare v. Linere. Lineare. | 

Linaria (cf. osyris) walwurtz (74). 
s. marien vlas (47). flachs-, lein-, harn. 
kraut (Ki). (auis) hánffling, flachsfinek. 
(135): | 

L. rubra rotbletle (135). l 

Linarium flachf-marekt (68), -marel 
(110). fla& mart 7 plaets (132). 



















(68). l. -koeffman 7 vlafkoeffer (1395. 
flachss-ner 7 -verkauffer (116). 
Linea v. Lynx. 
Lineare v. Vereare. 
*TLinecio leckunge (20). 
*Lineeus lyntwormiüch (144). 


LIN 


| *Lineinos v. Liemen. 

*Lineinura (pellicium) luxin (Sum.). 

*Lincisec-a, -us v. Licisca. 

Linetus (gr. eclegma) ein kliek (125). 
latwerge (Ki.). : 

*Lineus v. Linx. 

*Lin-eus, -tus (121) (7. strab-us, -o) 
seilihinder (121, sm. 130, Gf.). schinhenter 
(Sum.). scheler (8, 9). 

" *Linchetes (cf. linotes) cley wort (85). 
*Linchinus v. Liemen. 
*Lindex (aus lens »« lendex »« 
lynx?) 7. pediculus (15), p. linquens 7. 
e. deferens (16). laws (9). lauf. (74). luf 
(8, 15). làGe (17). 
Lin-ea, -ia, -gaà (110) lin-ee (23), -ie 
(b^, 11), Ad. -ge, -g, -ger (93), -ig. lyn- 
ee (55), -ie (20), -ge (110), -ig (134), -1ige 
f zyle (61). lenie Z st'melle (17). ge- 
Straekt lenge (63). richtholez o. ezyl 
(9). zeil (6). 
Lin-ea, -ia (4, 74) stricta (Br. &e. 
Qf. Gl. m. 4, 421), scripta (76) 4. vestis 
sacerdota (16), camisia totum corpus 
eooperiens (4). vnter-klaide, -hemde (74). 
enge h. (9), hempt (8). ein sock (4. aus- 
gestrichen, doch cf. sack sagum vw. a. 
Fr. 2, 141). 
*Linea-le, -rium (64, 16) ling-er, var. 
-jer (64). 
Line-, lini-, ling-, liui- (5^) -alis 
lini- (2), linig- (1) -leich. liniglichen (6). 
ling-ieht (18), -elieh (5), -lieh (1). lin-lieh 
(21), -lie (23), -ienliek (22). livillich (5^). 
*Lineamen &oc. v. Liniamen. 
Lineatim van lynye tot l. (141). 
Line-, lini-, linig- (5^), lin- (133) 
-are linieren (23). Ad. lin-, lyn-igieren, 
-gieren (134), -gern (183), -geren (19). 
lengern (5^). 
*Linearium v. Lineale. 
*Line-, lini-olus snór (121, sm. Suin., 
8f). lynen vadem (8). leynen vaden (9). 
*Lineosus v. Linosus. 
Lin-ere, (lini 7 liui 110, lini, litum 
16), -are (6), -ire (q. v.) (7. deturpare, € 
in-, inter-ficere; obturare 20) bestreichen 
9. klaiben o. verspuntten als die vaf) 
E bestr. o. kleyben o. verspontten 
67). lymen o. pflasteren o. mit erden 
Stop-pen, (68), -ffen (110). stoppen (20). 
.plastern (8b). hd md. vn-, hd. ent-reyni- 
gen szm. ent- (19), ont- (11) -reynen. 
voreyngen (sze 18). beclecken (9). sod- 
delen (10). sülen; swerezen; brun far- 
wen Z swarez (12). 
*Lineseus (c? t?) flaDig ? flessig (1). 
*Linesis v. Linosis. 
*Lineosus v. Linosus. 
*Lineus v. Ligneus. 
. Lin-eus-, -ius /d. nd. linen. Ad. ley- 
nieht (77), harin (75); fleeh-en (10), -sin 
16), -ssen sZm.; flehssin (6). vless-en 
| 8b, 93, 132), -eln (o) flesen (13). fleDen 
|. Q7. fla&en (5). fleschen (152). 
| —. Lineus pannus d. nd. fleschen (1), 
linen duch, dok. linitueh (:6). 
— *Linga v. Linea. 

.Ling-a, -ea/ -uia (sí. gingiua sim.) 
pilar (104). 
— *Lingalis v. Linealis. 
— Lingere d. nd.lecken. hüt (st. hunt?) 








LIN 


l. (8). lieken (13, 23). laffen (8, 9). 
sehlücklen (126). 

*Lingn- v. Lign-. 

Ling-, lig-ua, -wa /id. zunge. nd. 
tunge, tonge (11). ezonge (132). ezong 
(21). klincke (l. porte 125). hund (Agr.). 

*Lingua agni (47), ligua angni (24). 
wegebrede (4. c.) 

*L.agnina scafeszunga (af.). schafes- 
Zunge (Sum.). 

*L. auis fogel-krute (18), -zung (74, 
91), -tunge (24, 47). vogels-t. ($5). voil- 
zunge (Sum. V). fogil wica (95). 

L. boui-s, -na ki.) ochsenzvnge (87, 

Ki.. ossen-tunge (47), nl. -tonge, buglos 
(116). ligwa bouis coblome (24). 
. ZL.eani-s (95, Sum.), -na,ligua eannia 
(74) hundezunga (Sum. VI). hundstzung 
(74). hunt- (95), hundes-zunge (95, Ki.), 
-tunge (47). ags.- ribbae (94, 163), ribe 
(Bosw.). 

L. ceruina, l.-teruia (75bed) (of. 
scolopendria) hirtztzunghen, n. herts- 
tonge (116). hirsehzunge (Ki.). huntzenge 
(sc 85). hertestunge (4). 

*L. herbena v. Arnoglossa. 

*L. ireina hirczen krute (18). 

*L. pagana (7. bonifacia, bislingua) 
zapffen- 7 keel- (143), zápfllin- (144) -kraut. 
beer-, zungen-, 2/. tongen- (116), auffen- 
(116, 143, 144), hauek- (116, 143) -blat, 
-platt (144). n/.' keel-, tapkens-eruyt (116). 

L.. passerina (7. centinodia 74) hertz- 
span 7 wegherte (74). wegetrete (Sum. V). 

L. serpentina v. Lanceea Christi. 

*TL.-teruia v. L. ceruina. 

Lin-, li-gwagium, lingua-rium (74, 
110»), -dium / -ieum (74) Ad. sprache 
sim. nd. sprake. 

Lingualaea v. Lingulaea. 

*Linguare (andirs Gl. m.) sprechen 
(SOmtid 

*Linguarium v. Lingwagium. 

Linguatus (cf. sq. wol gezunget 
(110). wal getzonghet (132). 

Lingu-ax, -osus, -atus, -arius (110 
&e.) cleff-er (20), -iseh (9), -ig UE 
clepfi& (8). elaffhafftig (68). clapp-ic 
(132), -re (99). bloderer (126). 

*TLinguia v. Linga. 

*TIinguilata v. Lingulaea. 

*Tiüngula v. Laneea Christi. 

Lingula kleintzung, zunglein (14). 
rink (ephippit 93). schuch-r. (o satel- 
(64, 74, 15), schuch- (74) -ryem. 

TLingu-laea, 4 -alaea (Ki ), -ilata (147, 
148. Br.) (péscis 129, Br., Ki.; Qués; augu- 
ratrix 129, 148, 8r.) dorndráher (7. lanius 
135). wachtelkónig (7. glottis 112). boeter- 
sche (147). herba naterzunglin, ml. ons 
heeren speereruyt; péscis zung, zunglin, 
nl. iouis homo schwetzmaul, krum- 
schnabel, bloderer, s. langetonge, elap- 
per (116). 

Lingwositas klaffunghe (19). 

*Lini- v. Line-. 

*Tinia (cf. lina?) visch garn (75). 

*Linia v. Linea. Luma. 

*TLini-, line-amen, -amentum /d. 
nd. linen, lunen (7) duch, doche (18), 
dok. lin doch (21). Ad. linin (6), leyn-in 
(134), -en tüch, tuch. 





LIN 331 


Lini-, lim- (68) -arius ein netz o. 
garn macher (110 sZm.). 

*Liniea v. Limax. : 

*Linicia (7. funiculus mollis cun quo 
puer in cunabulis inuoluitur £c. cf. inicie 
wiegen-pandt (74), -sehnur 7 bendel (76). 

Linifex Ad. nd. linen-, leynin- (134), 
lin- (17, 75), leyn- (4, 753), linde- (21) 
-weber, -weuer, -reyder (132). 

Linifieare lynen weven, maken, be- 
reyden (147). 

Linifieium die wurckung o. kunst 
von flaschs, var. flach), bereiten (110). 
lynen werck (68, 132), ampt (147), of 
ambacht off die kunst van den lynen (132). 

*Linigare v. Lineare. 

*Linimen &oc. v. Lenimen. 

*Lini-men, -cio, -tura cleybunge(8, 9). 

*Linimentum ;. liniatio 7 formatio 
linearum, etiam eyn lynen deck (110 &c. 
cf. liniamen). 

*Liniostenis v. Linistema. 

Linipe-s, -dium, -ndium, lini-, lin- 
Gl. m.) -tepium (Pap., Gl. m.), -tepia 
m li- 7 la-nipedium (147), limpes 
(alph. linipes 76) (V. neum calciamenz 
ium) soke (4). sack (18). sock an den 
voit (147). 

*Linip-ilus, -us (68) (7. asser linarius 
quo linum. mollitur Kil. of. cifraculum) 
swing-brett (132), -hert (107). sehwing- 
bret (68, 110). swinghelberd (kir). 

*Liniprartum (aws prart -— linum 
2« limbatum) gebrortet (Sum.). 

Linire (7. vngere, palpare, destruere) 
tasten (110). be-strichen £ -smeren (1), 
-streichen 7 -smyren (9). smer-ren (0). 
hd. -n,nd.-en. hd. smye-, schmie-, sehmy- 
ren. smir-en, (74), -ben (1, 74). schmir-n, 
var. -m, 0. -ben (75). sachten, stryken, 
saluen (132). Ad. salben; kel-en (74), -ken 
(17); vnreyngen. 

*Linire v. Lenire. 

*Linis, g. -itis (7. eceruncula &o.) 
hachel (75). 

*Linis v. Limus. 

*Liniscenia &oc. v. Linistema. 

*TLiniscipula v. Linistipula. 

*Linispermatum leynsat (74). 

*Linis-tipula (Gf.), -eipula (76), -tibu- 
1um (19), -tubulum (11) poco sim. (Gf.). 
eyn boyDin flayfó (19). bote Z vlas (sec 
11) flachs ryst (£. vastieulus 76. sí. 
fascio.). 

Lin-, lim- (649) -istema (74 &e.), 
-istima (Kil), -iscenia (3. 75), -iscinus 
(755)  -iseimus (753) -iostenis (8, 9), 
-ostena (64), -ostema (147, Kil, Ki.), 
-ostolia (Ki.), -ostima vestis 4 -ostina 
palla (Gl. m.), -istinum vestimentum 
(127), -seeuma (76), lon- (753), lun- 
(15»€d) -scena, lymsimus (74) (V. vestis 
ex lino et lana. contexta, quod — religiose 
pro camisijs portant 110 sim., tabardium 
75, burellum 74, Kil, cf. parehanus) 
dier-tein (107, Kil.) -tyn (132). dirden- 
dey (110). eyn dyrdenday (oy dyrdun- 
day (74). dirdundey £ halbliemns (575). 
tiere-, tire-teyn (Kil). dat van lynen 
ind van wulen onder eyn gewracht 
is (147). halp lynen vnd h. wollen ge: 
want (8). halb leynen v. h. wullein g 
(9).linwarfinez (127). eyn kleyd halber 
wollen h. flechsin (64). bidermannkleid 
(Ki?.). parchent (4). barchan (3). 

*Linistubulum v. Linistipula. 

42 * 


382 LIN 


Linitepi-um, -a v. Linipes. 

*Linitura &e. v. Linimen. 

Linitus gesmyret (8,9). gecleybet (9). 

*Linnia (limna — A(pyr, linia Gi. 
m. cf. fluetus?) tunne (9). dunune (8). 

*Lino (sí. ecino? q. v.) zein (Gf.). 

*Linocetos (entspricht linotes 47) en- 
wort (23). 

*Tiünodis (herba) melde (17). Cf. sq.; 
linotes; linodella vifís speczes (Gl. m.). 

Linodrys v. Chamsedrys. 

Linosa v. Curruea. 

*Linoleum linoley (24, 47). 

Linosis, linesis (74) (7. morbus sple- 
Wis 134, Br. &e. cf. linosus) ain kranck- 
hait def miltz (76). wetag des m. (74). 
linosus 7. morbis plenus (s?€ Vocc. ex quo, 
untersch. vom folgenden 1.). 

*Linostena &oc. v. Linistema. 

Li- 7 lie-nosus, lineosus (110^) (7. 
spleneticus 66 &c., Br.) miltz-suchtig (110), 
-siech (68). miltsyechlich (122). 

*TLinosus lynen, vlessen (141). 
*Linotes (cf. linchetes, linocetos) 
ruwort (4). 

Linozostis scheif- Z bingel- (73, 126), 
bengel- (73) -kraut. 

*Lin- v. Lim-phaticus. 

Lin-, liri- (9) -quens lof- (8), los- 
(9) -ende. 

*Linguentes v. Liquentes. 

Linquere 4. lossen Z seczen (9); 
lasen (13), laBen (8, 12); v-L, -lasen 
(5), -laiBen (1), -laissen (132), -lossen (6), 
-lozsen (4). nd. vorlaten. 

*Linsa v. Lynxa. 

*Tlünsceuma v. Linistema. 

*Linta klyucke (20). klinecke (11). 
clinek 7 falysen (19). 

Linte-, linthe- (93, 132), lintig-, li- 
tig- (1), liti- (68) -amen Ad. lilachen. 
linen l. (13), laken (23). ^d. lin- (68, 75), 
lei- (134), li-lach. slaeflachen (132). pf. 
alterdueh (65). 

Linteolum charza (-1o), taht (Gf.). 

TLintepium v. Linipes. 

TLin-ter, -ther (1), -theri (64^), -tres 
(43) (cf. ara, alueus) ein drock (12, 43). 
tro-, var. tre-glin (64). troch (11). ver- 
kens-tr. (132). swin- d. -tr., hd. -drog, 
-droek, -drag (21). Ad. schwin- (76), 
swein- (74), swue- (6), su-, sauwe- (67), 
Seü- (134), sew- (4, 110. 151) -trog, Z -stal 
(74). eyns swins (17), eyn sue- (8, 13), 
suwe- (19), sauwe- (152) -drog. suwe- 
droick (10), -drayg (133). narten (13). 
Sau-n. (7523), -trog (75P). érach (v. parua 
nawicula 20). weidlimg (Das.). Ad. md. 
segel Zn nau, an eym schiff (18), in einem 
Sch. (67). eyn siegel; eyn lilachen (»« 
linteum; 11). 

"Linter 7. felter (76), velter winde 
74). wint (nach lintisea Sum. cf. leuter). 

*Liünter v. Luter. 

*Lintheri v. Linter. 

Lint-eum, -ium linen (11), lin- (99) 
-laken. lilachin (20). ley lachen (1), -lach 
(4). lynen duch (8). leynen tuch (9). 
zwagtüch (111). schortzel doech Z lijn- 
lachen (132). en scortel (sc? st?) dok 
(23). sehortel dock (229). Ad. sehurtz-, 
schorez- (1), storez- (scorez-?) -duch, 
-tueh. schüreztüch 7 sturez (6. cf. Sm. 
4, 661). Scherz doihe (18). eyn schere 





LIP 


quee (21). schnicel duch (b^). zwagtüch 
113). 

Linteus linen (12, 13). 

*Lintigamen v. Linteamen. 

*Lintis-a, -ca, -ta v. Lyeisea. 

*Lintium v. Linteum. 

*Lintres v. Linter. 

*Lintus v. Lineus. 

Dade (aus einum?) kriechensafft 
(74). 
Linum 5d. flach-s, -0; flaschs (3), 
flaD, flaiB (Y, 152), vlaez (90). hd. md. 
vlas (85, 23), lyn. Ad. lein, lyne (12, 
152), leyne (67). linsat des flachs (75), 
har (1). har o. fl. (1, 75). spagen o. bind- 
faden (112). 

*Linus v. Limus. 

Linx, bissw. lineus Ad. luhs (6, 93), 
luch-s, - (69). luhes (Anz. 8, 93). lohs 
(100). lochs (18). lüefà. (20). lósch (19). 
loyseh (5). losze (13). lof (10). los (23). 
lasehe (21). las). (5^). daehs (4). lust £ 
luchs (1). 

*Linx, 4 linea (147) lynt- £ slynt- 
(141), lint- worm (v, 11, 147), -wrm (49), 
nis (secundum aliquos sed haud verum 
75). 

Lynxa (Br), lin-xia (Gl. m.), -xà 
(147), -S& (16, Pap.) ?. dea bestiarum. 
gaedynne der beesten (147). 

*Lio v. Ligo. 

*Lioparis ags. mugwert (94). 

*Lipaere schilhen (a6). 

*Lipatum v. Lupatum. 

*Lipatus v. Lappatus. 

Liperus v. Lipperus. 

*liüpidus v. Lippidus. 

Lip-opsychia, 7 -othymia (Kki.), 
-otomia (23), -podomia (7. extasis 6) 
vn-, om- (111) -maht (6), -macht (28, 111). 

*Lippa (cf. gramia) greek (91, V. a. 
1539). 

*Lippa lippe (Jfuueus ?n westfalia, 20). 

Lippa 7. buccea, bolus, gall. lippée 
(Gl. m. cf. Dz. Wtb. 675). 

*Lippare schilehen (1). 

*Lipparus v. Lipperus. 

*TLippatus v. Lappatus. 

*Lippere (7. habere oculos drupedos 
1l. e. d. Nd.) lypogen (147). schellen 
(8, 21). 

Lippe- (147, Br., Gl. m), lipe- (74, 
Gl. n.)), lippa- (74) -rus, -us (147) 7. 
deli- (Br. &..), eal- (74) -eatus. waicher; 
w. 0. klarer natur (74). cleynlick, tzart, 
teder (147). 

*Tiüpp-escere, -iscere (Br.) begynnen 
ezu scheln (8, 9). 

*Tláippeus v. Lipperus. 

*Lippi-ditas, -do (1), 4 -tudo (14, 
76) auge rodekeit (18). ogen roettin 
(16). augenfluDigkeit, schilheit (74). hagel 
rotung (sec 1). 

*Tiüpp-, li- (46) -pidus Ad. augen-rot 
(45), -rodiek, -rodig, -rotig, -rótig (134), 
-croytig (152), -filtziger (74), 4 -trieffig 
(69, 134), -ritzig (1, 3. cf. Sm. 3, 175). 
ógen rot (6). ogen rotter (76) oghen 


rodich (23). sawraugig (3. cf. $m. 3, 218). | (11) 
TLiüqueseere Ad. weich machen Z wer- |. 


hagel roten (T. cf. prc.). rode auge ( pisc?s 
18). ein schilher (66, 70, 74, 151), scheler 
(67, 133). 

Lippientibus oculis mit triffenden 
augen (9). 





LIQU 


Lippire Ad. nd. schelen. schél-len 
(22), -n (18). sehilwen (T). schielen (6). 
Schilhen 7 ougen fliessen (76). scheelzien 
(11). süoggen (100 : lipothymia sim.). 
leepen (Kil.). . 

Lippi- v. Lippe-scere. 

Lippitudo (cf. lippiditas) Ad. md. 
schel-, schil- (85, 4, 74) -heit. schel-icheit 
(11), Ad. -keit, -lekeit (18), -unge (8, 9). 
ovgfluz (93). augenfluf) (74, 75). trieffunge 
(125). trewschunge (9). tror; dy trorigen 
& traurige oüghen (4 ohne lat. Glosse). 
zarrougi (Gf.). ogensijpyng (147). mJ. 
leep-, 7 druyp- 7 loopend- (116) -igheyd - 
(Kil) -ooghe (116). 

*Lippodomia v. Lipopsychia. 

Lippus d. nd. schel (quz habet malos 
oculos 5). scheel £ oech-, oich-droppich 
(132). steyl (13. sz. sceyl) scheler (152) - 
-de (21). schil-her (46, 74), -cher e 
-ender (4). schielender (6). augen-filtziger, 
-rotiger (74), -trieffer (69, 134), -trief- 
fender (110), -tropfüg (68), -róttig (67), 
-roetig (66, 70, 152), -roytig (133). drieffen 
ougen (49). fluz Ógin (93). pleraugat (15). 
ein-, plehin-ougi (Gf.). ruezengich (20.n 
sí. u). maczeraugecht (12). sur-ouger 
(Gf.), -oker (Sum.), -auig (8). swyr auggit 
(9). sijpogich (147). leep, leepoghe (Kil.). 

*Lipsa (7. truneus 7 cippus 75) bleich 
(8). eyn blech (9, 17), ploch, bloch, v/g. 
clotz o. stock (75). 

Lipsia (cw) liptzk (125). 

*Lipsit m?luus (123). 

*TLipsanium (7.q.lipsanotheca Gl. m.) 
v. Crispes. 

*Typus v. Lupus. 

*Liphania &oc. v. Liuonia. 

TLiquame-n, 7 -ntum (19) (cf. garum) 
weych  fucht(12). geschmeltz,n/. droopsel 
(116). eyn latte (19). ags. fisc-bryne (Gl. . 
Aelfr.). 

*Liquaminus irihiner (131, Sm. 1, 97). 

Liquare (7. lique-re 13, -seere 7 
mollefacere 4) Ad. smeltzen. nd. smel- 
ten. weich (4), fucht (171) machen. dau- 
wen, reyngen, vífen (1T). zu-gan (12, 
18), -lossen £ -flissen (9). oppfern (9). 
opphirn (8). 

Liquari weyken ȣ cera (11). 

*Liquarieia &e. v. Liquiricium. 

Liquefacere waich (1), weich (8, 9, 
18») machen. | 

Liquefieri werden geschmeltz o. er: 
weicht (110). erfliessen (65). smeltzen (1). 

Li-, -lin- (136) -quentes ags. hlutrae 
(94, 136). 6 

*Tüqueratis v. Liquirieium. 

Liquere /d.smeltzen,dauwen, zugeen, 
weich werden sZzm. weichen Z er-w. S 
wechen (Z) smelezin (8). dowen (6, 23). | 
douen (21). doywen (22). zóigen (6. aus | 
zugen»«manifestare?). tuden (v. man. 1). | 
offenbar-sin (68, 110), -en (4). | 

*Liqu-eri, -eor, -or znf. -i (134), -or | 
-eris (9, 11) (Z. lique-fieri 7 -seere 69, 
134) fliBen (8). vlieten (11). ezu geen (9). | 

*Liquerieium &oe. v. Liquirieium. | 
Liquescentia slaffunge (20). slapinge 


den, dauwen, tawen, smelezen. weg m. 
7 dauhen (21) wek (23), welech (22) 
maken. doy wen (22). dowen (132). zergon. 

(6). slaffen 7 entlasen (20). 











(91), -ech (5^). 














LIR 


Liquet Ad. offenbar (5, 4); es ist o., 
uffenbare (8). QUA (23), -barn (22). 
Ad. offenbart. uffenbar sin (11). 

*Liqui v. Liqueri. ; 

. diquidare 7. mamzfestare (6, cf. 
liquere). Ad. feucht machen. 

- quide offen-bar, -barlich, -barn (7) 
naDe (11). 

. Liquiditas (7. liquor 11) clare- Z 
naD-heyd (19). feuchtikeit (110). vochti- 
eheyt (11). 

Liquidus Ad. weich flussig, w. Z fl.; 
waiehflissig (76), fliessig (Fris.); floB-ig 
nd. wek vlotich (23); 
welich volotich (22). güssig (126). vucht-e 
(20), -ich (132). füht (6). feucht o. offenbar 
(110). claer (20). 

*Liqu-irieium, -ericium,  -iricia, 
-ericia (4), -aricia, -ericum (76), -irium 
(15), -eratis (Sum. vir) liekwaricia 7 
leekwarizium (4), liqu-7 lis-atium (125) 
hd. suf-, sue(- (76), süef- (134, 152) 
syesse-, slef-, soef- (132), suyf- (152) 
-holtz. liquirici (93). liq'riez(8).lickwerizie 
1 leckwariez (4). lecker-ici (11), -itz (4, 
110), -itze (109), -isse (132). lekeritz 
(2, 75). laquerisse (41). lack-aricie (19), 
-erisse (11), Ad. -eritz, -rieze (20), -riez. 
laeceriez (21). lak- (6,85), lac- (23)-ricie. 
lak-eritz (4), -riez (3). laeterie (Sum. VII). 
lekervitz dekewitz? 1). Ad. claritz. 

-. Liquor /d.nd.vuchticheit.Ad.feuchte-, 
feüchti- (134), füht- (6), feychtig- (76) 
-keit. liBende fuchtekeit (8), nessickeit 
(9), naBheit (15). fucht-e (12), -ung (5^). 
fueht 7 weyche (10). w. 7 flyDin (19). 
flussig 7 fewcht (7. vdus 1). clarheit (100). 


Lira (lyra und l$ra 110 &c.) Ad.furch, 
forche. furieh (1). firig (49). vorch (68). 
forg (13). forgh (8). fore (12). fohr (125). 
furg (21). vor (11, 23). en vore (22, 108) 
in dé lande (22). voire (147). voer (132). 
vor (225). wasserführen (126). eyn seyten 
Spill (7). lyere, eyn seyden spele us 
hd. nd. lire, lyr (68), lier. Ad. leyeren 
^5 leyr, leyer (4). vedel (82). harpe 
(99, 108). 

. "Lira (cf. lirare &c.) irrunge (17). en 
dore (7. stultus 23). 
. FLiramen v. Exorbitio. 

Lirare, lyrare (147) Ad. nd. liven, 
leyren (66, 134), lieren (11). Ad. furch, 
yoren (132, 147) machen, maken (147). 
lr. singen mit einé liren; lir. d€ (?) irn 
(7), cf. lir-à, -amen, -amentum (G1. m.) 
Qus delir-. 

- *Liria (cf. pirula) z. anterior pars 
nasi (16). d 

Ly-, li-ricen, 7 -ricina (141). 7 -riocus 
66, 110 &c.) leyrer (1l, 134). leyerer (9). 

rer o. lyrerim (110 sZm.). liren-speler 
(5, 23), -speller (22). lyeren speelre (14). 
emer der uff einer liren singet (17), 
in der Ll s. (8), op der l. spelet (132). 
harper (283). herper (5,22). herphere (100). 
- diric-ina, -ena (6) Ad. li-, lei-rerin; 
leyerinne. lir-ersin (5), -ersche (93), 
Qo (21), -inne (132), -en spellersche 


*Liri-cum, -num 
liet (8), leijt (9), 
— dLirieus, 


(11) mancher hande 
ley (17). 


dum, (1), /. duleis vbi opportunitas est al. 
faciendi (66 &c., 110 &e.); i. d. € suauis 





? liroeus (134, wo liriocus | d 
: fehlt) est locus dulchern aliquid facien- 





TOP 


(Br.). totter lyeren hoerende (147). dich- 
ter (10). lop- (12), lob- (93). d. lobtich- 
ter 4 manigerley l. (75). liriei sunt 
poete vor macher déct& (1). 

*Lirida (: lira; anders Gl. m.) wagen- 
layse (74), -leyse (3, 175), -leys (4). en 
worstebogel (23). 

*Lirinum v. Lirieum. 

*Lirioeus v. Liricen. 

*Li- v. Lib-ripens. 

*Liripipium &oe. v. Leripipium. 

*Liriquens v. Linquens. 

*Liroeus v. Liricus. 

*Lirus lirechtich (93). 

Lis Ad. krieg, kr 8, 11). kyff (19). 
kijiT (11). kiuinge (132). Span (CO ; 

Lis contestata geheget ding (8, 9). 
litis eont-estatio, -acio (17) eim gehe- 
get dinck (3), gehegte banck (4. cf. Fr. 
l, 394). erste (9), vordirste (y vor- 
derseht (17) clage. bestetigung gericht- 
lichs furgangs (74). litem contestari 
die hand zum rechten setzen (Ki*. Mrg.). 

*Lisatium v. Liquirieium. 

Lisca (cf. sg.) sniede (Gf. 6, 145. 7. 
carex Gl. m. demnach keine Speise doch 
vgl. auch lista snydde &o.). 

*Liseus (sf. riseus q. v. cf. lisea 
caréx Gl. m., d. lieseh ?) holdrieh (102). 

*Lyseus v. Liciseus. 

*Lisifagus v. Lilifagus. Saluia. 

*Lisinna (cf. infinna) lesa (130, Gf. 
2, 250). lisina (Gf.). 

*Lisis (A0otc) auff-, ent-losung (74). 

*Lismen (lisinen? cf. lisinna?) le- 
sung (1). 

*Lispa bethysen (8^). 

*List-a, -ea (19) (v. res spericat por- 
cio panis; crustula 23; tell-erium 3, 
-irium 1l. »« diseus? cf. lisea cylind- 
TUS Gl. m. 4, 427) eyn snydde (19). en 
snider (23). scheib, prockprots (e ain 
schyb £ schniten (76). scheibe Z schnite 
(4) schevbe (8). tálir (1, 3), 7 keller 
(sc 1l). 

*Listes (AXy90t17/c) schacher, dieb (74). 

Listr-a, -um, Z -is (76) stat (8, 9). 

*TLdüsus v. Elisus. 

Litania v. Letania. 

Litare (cf. lieare, littare) Ad. md. 
oppern, offern. 

*Tiütargi-con oc. v. -rum. 

*Litargyrieus quecksilberachtig (68). 

Litargi-rum, -rium, -rià (105) gew. 
-um, -cum 4 -eon (76), -dum (13), -ton, 
li- (74), lit- (4) -tarium, lethargirum 
(Gf.), letargia (11) (?. scoria (14) sinde-r 
(17, 4), -1 (b, v6). sudor (/at.? 21). zun- 
del Z7 swam (szc 6. st. sindel 7 schum). 
sindterstain, schum, glet (574). schume, 


slagge (23). swer £ schume (2) suluer- | 


seum (24), -sehüm (13). Ad. schum, schom 
argenti (16). silber- (17, 74), silver- (85), 
n golt-schum, -ertzt (74). silber-, 7 
golt- (74) -schawm (4, i -phaim (1), 
-fam (2), -stain (104), -ascha (Sum. VI). 
selber schüme (13). silber- (lithargyrum 
argenti), gold- (1. auri) -glàtt (Ki. Mrg.). 
uoch- (105), queck- (68) -silber. quic- 
siluer (11). kunterfey (64). 

*Titargitus v. Letargieus. 

*Tliütargi-um v. -rum. 








LIT 

*Litarg-ius v. -us. 

*Litargum (herba) naht schett (6). 

*Lithargum v. Letargia. 

.*Litarg-us, -ius (66 &c.), litorgus (17) 
(7. énuestigator  miünerarum, extractor 
metalli de foueis 3, 4) eyn ertz finder 
(5). ireze sindel (17. »« lithargyrum). 
eyn der do irtz findet (21), ertz f. (66 
&c.), Irtz wendet (se T). ajmer der in 
der ertz schmidet (76). een de eer (23), 
arze (22) vindet. ertz-, 4 avtz- 75) -knabe 
(15), -knapp 7 -finder 7 bergknapp (74). 
hauer (3, 4). heimlich (8, 9. 2« letheus ?), 
hymelisch (17) diener; cf. litiguri sunt 
celestes ministri (16) aus liturgi zd. (Pap.)? 

*Litarium v. Litargirum. 

*Litator oppferer (8, 9). 
cares eol-l. boickstaven, spellen 

141). 
esi E (cf. littoria) schiffesnack 
74). 

*TLüteu- v. Lito-tripon. 

*Litiamen v. Linteamen. 

Lithiasis der reisend (Das.), reissende 
(Fris.) stein. 

Liticin-es (Br. &c.), -atores 7 lituones 
(16) Z. cormu canentes sim. litic-en, £ 
-inator (147) busaumer (74). so wye myt 
metalen instrumenten speelt (141). 

*Liticinium (sf. lieinium) schuowe 
drayd (19). : 

*Litigamen v. Liateamen. 

Litigare hd. nd. krigen. Ad. kriegen, 
kregen (5), kyfen, stryten, streiten; zwy-, 
zwei-trachten. striden (11). 

Litigatio krigunge (9). 

*Litigenim ags. bleci (Hpt. 5). 

*lütiger streyter (9). 

Litig-iosus, 5éssw. -osus hd. krig-, 
nd. krigh-, krieh-bar, -hafftig (18). 
krieg-b! (6), -sam (76), -s (17). vol kriegs 
(68, 110), kyues (132). haderer vnd krieger; 
zaghafftiger (versch. von zank; 15). 

Litigium Ad. crieg, krig (18, 4), kyff. 
strijt (11). hader (15). 

*"Litig-osus v. -iosus. 

*Litiguri v. Litargus. 

*Litirus v. Lituus. 

Litis contestatio v. Lis contestata. 

*Litiseus v. Lycisca. 

Tito (Z.proprius seruus 110 &ec.) eyge- 
ner (8, 9). oygen (20), egen (11) man. 
aigner knecht (74, 75). 

Lithocolla kytt (91). kütte 7 stein- 
leim (Ki.). 

Lithoglyphus staingraber Z ballierer 


3938 


91). 

*Litor v. Lictor. 

*TLáütorgus v. Litargus. 

Litoria (cf.littoria) la naue (Gl. m.). 
ding das zum gestate gehort (74). 

*Litos v. Littus. 

Litostratum &e. v. Lieostratum. 

Lithotomus bróck- 7 stén-snyder 
(Chytr.). 

*Tito- (9), liton- (76), lyceon- (74), 
liteu- (8) -tripon, lithon-tribon 7 -trip- 
ticon 7 -thrypticos, gr. Av 9pon- 
&UXÓG (124), litrentipon (74) (V. engen- 
tum de hircóino sanguine confectum dc. 
76) salbe von bockes plut (9), buckes 
blut (8), hirfseinplut gemacht zu. pre- 
chen den steyn in der plasen; salbe 
die den steyn eíc. prichet (74). 


834 Tog. 


*Tlitphania v. Letuania. 

*Litrentipon v. Litotripon. 

*Litria v. Latria. 

*Litrum, partiea, phalanga rick dair 
men wat ophengt (147). 

*Litta wirmlin das in der hundszun- 
gen wechfit (91). 

*TLittare opferen (4). oeueren (11. aus 
litare -— litus cf. litorare appellere 
Gl, m.). 

*Littari v. Licitari. 

*Littarium v. Litargirum. 

Littera des buches stab 2. funda- 
mentum (13). hd. buch-stabe, -stab, -stap 
(19). boch- (14), Ad. bu- (5), buy- (152), 
boy- (9), bo-stab. büstayb (19). botschafft 
(20). bokstaf 7 breyf (23). hd. (sg. pl.) 
brieff, briffe. lytter (132). schrifft (110). 
lit-ere (64), -tera (75) absolutionis ban 
ent-loDung, var. -schlahen o. auflesung 
(64); brieff der entbuntnyD; appellatio- 
nis br. der waigerunge (75); execom- 
munieationis br. des banns (75) ; ban-br. 
(64); interdieti kirchen v'schlach brieff 
(64); br. der verbietung (75); recogni- 
tionis kund o. vergicht br.; relaxa- 
tionis entsehlach br. (64); r. £ abs. 
entslabrieffe (74). 

Litteralis litterlec (99). 

Litterate papeleke (99). 

Litteratio stoweghe (81). 

Litteratura Ad. schrifft o. lerung; 
Schr.l.; l. der geschrifft (6); g. oder 
l. (110); g.-l. (134), -lernung; gschrifft-l. 
(ens schrifft-l. (1, 4), -gebitte (5^). serift 
eringe (23). buochwizi (Gt.). 

Litteratus Ad. nd. gelert. gschrifft-g. 
(1). einer der geleert ist (68). gelart 
(10). Ad. eyn gelerter (110); schrift. 
geschrifft-g.; schrifft-gelorther (152), -ge- 
larter (18, 133); sehriff gelard (55). en 
scrift ghelarder (23). 

*TLitteus (ausluteus?)stinckende (19). 

*Littineus en gaspe (11). 

*Littor-ia, -aria (949) (7. trabaria 
295 cf. lit-erateria, -oria) en schep (23). 
ags. trochseip (9423). : 

*Littos v. Littus. 

*Littra (cf. litra Gi m.) hant-vaz 
(20), -vat (11). 

Littus v. Lituus. 

Litt-, lit-us, -os (7. 9. portus) d. 
vbir (9), über (19), uber (17, 75 s. v., 
114, 133), über (4), ober (Mss. mog.), oyber 
(152). uuer Z ripe (99). uver (20). vfer 
(12). ufer (3). ouer (10, 93). oeuer (11, 
132, 147) an dem wasser (132). ober fare 
(13). vr- (74), an- (66, 70, 74, 151) -far. 
stad (49). ein stadt (134), stad-e (6), -en 
(110 &c.) an dem wasser (6s, 69). ge-stad 
(67, 16), stat (66, 70, 74, 151), -stalt (sc 
1). merstedi (93). bort (295), boirt (147) 
7 rant. lend; gestatt; 
mit den schiffen fert; des vber (75). land 
am mere, var. im meer (64). 

*Littustratus v. Licostratum. 

Li- v. Le-tuania. 

*Lituones v. v. Liticines. 

Lit-uanus, -wanus !(5^) litoger (17). 
lithe (55). 

Li-, se/fen lit-tura tunicha (af. 5, 
432, doch wol lat. t. murorum. 140) tunch- 
(100), cleyb- (8, 9), smer- (9 szm.), smicz- 

-unge. smette (99) lieb der puch-| 
staben o. morter (74). 


stat dar zu man | 





LIU 


Liturgi v. Litargus. 

Litus v. Littus. Licus. 

*Litwanus v. Lituanus. 

Lit-uus, -tus (20), -irus (15 var.) 
(Z. lassitum 76 sí. classicum) horn (68, 
11). hd. her-, hoer- (76), jage- (20), jegers- 
(19) -horn. eyn herr horen (4). krumme- 
pfeif (91). Ad. bo-, ba- (109, 132) -sune. 
bubawme (9). trom-pet (132), -met (110). 
trummete (109). ags. eryce (94, 136). 

*Litus (,per simpler t) leiten an 
einem berg; vnde wiltu sicher reiten, 
hut dieh vor den leiten, so vellest du 
nit víf die seiten (15). 

*Liuanea v. Liuonia. 

*Liuax (v. l/uidus 23, iémpetuosus 20) 
hefick 7 swarcz (19). hatich 4 swart 
(11). haestech (se 20). 

*Li- v. La-uendula. 

Liu-ere, -ire(16) 4 -escere (147) Ad. nd. 
blawen, blausenaad. hd.blaen£swertzen 
sim. bleuchen (1). blowen (6). blaw (110), 
geel (110, 132) machen. vaelen (20). 
swarten (ll, 23). swerten (22). smerten 
(147). Ad, hassen. nd. haten. 

*Liueus wont (11). 

Liuia (cf. liuio) 4. émmundicies porz 
corum. (16). gneyst (9). gnyst (8). 

*Liuia harlifa (121. cf. lieium har- 
lopha 22.). 

Liuia holtztaube, óe/g. houtduyve, 
brab. eroisi (116). 

*Liuialis v. Linealis. 

Liuida toxiea ags. tha uuanuan (m 
94 zrrig Ein. Wort) etrinani (136), aetri- 
nan (94). 

Liuiditas neyt- (9), nyt- (8) -heyt. 

Liuido geiten (Gl a. 1418. v. Sm. 
2, 82). 

Liuidus (cf. lo-, lu-ridus) geschla- 
gen vnd hat sehwartz plutig straum 
in der hant (75). plab stremiger (1). 
blauwe stryme (5^). blaw (110 sim). 
knütschblaw (140). kólsch, k.-lecht (Fris. 
cf. Fr. l, 532€). geel (110): bleich gel 
(1€ &e.). blawelich, geyl, myfivael (132). 
dotfarbig (65). brun (Y). swartz; brun 
farbe (17). sw. br. f. (5 &e.). sw.-fleckig 
(65), -brüne (13). swart brun varwe (23). 
blond varwieh (147). malschuartz (111). 
teyg 0o. rof) (125). neydig (4). nid-efY21), 
-ts (5), Ad. àg, md.-esch. geitig (Gl. a. 
1418). Ad. hefig, hessig. md. hatesch. 
gehessigk (21). slibberich (109). slipe- 
fr Bet (23). smettich, smertlick 
(147 

*Tlüuio (7. macula 1 filum rethéis 14, 
infirmitas $ iàmmundicia 66 &e., imm. 
que fluit de fimo dc. 15. cf. lYuuio) un- 
flat (8). atel (15. cf. Sm. 2, 26. Br. Wtb. 
l, 10. aach. ad f. wanger. adel Aelgol. 
edel) eyter, pfynne, vnreinigkeit, be- 
fleckung; netz-faden, -garn (74). 

*Liuire v. Liuere. 

*Liu- v. Lib-isticum. 

*Liuo (vnsula) lyue (12). 

Liu-onia, -anea (18), 7 lyfonia (74), 


 liph-onia (11), -ania (b^) Ad. nd. hf- 


(93», lijf- (132), leif- (71, 74, 134, 135), 
hd. liff-, lifen-, lyphen- (b^), liffen-, 
eiffen- (sze 4), liuen- (18) -lant. lofen 
ein stat o. loffenlande (liu. 74). 

Liuor grynt; vnstlath nicht (sé. vn- 
flath Z nyt?) vnw*dickeit grymmyckeyt 


'angist (DP). vnwirdekeit; male; wonde; 





























LOB 
Rn dotbroch(Z) bule(17). bule (12,23) kule 
(25). bole (18). eyn büb(sic6). nyt o. haf 
o. vnwirdig (8). neyt, vngunst, blutrunst, | 
vorwndet (9). wunde £ geezenke (8, 9). | 
swartzer strame in der hut nach dem | 
streich (75). hd. slag, 4 mayl (5). slag- 
(22), slach- (23), dot- (65) -mal. slag- 
maseln (1) -mosen (2). blaue vtreiait 
mase (Fris.). narwe o. plage (8). narbe o. 
pflage (9). plab (1). kóllsch (126). fuel- 
4 swarez-heit; haaz (20). Ad. hafj, has, | 
has (6). smerz o. haz (3023). smert (147). | 
hat (23). nijth (93). | 

Liuior inuidie entgu-, var. engü- 
ndung des nydes (65). 

*Liuorieus sture (74). 

*Li-x, g. -cis, -tis (7. rotunditas T4, | 
r. ferri 16 vnde texitur lorica. cf. lieium 
drat, eysentzayn, preifringlein (74). Ad. | 
eyn pantzer-, bantzer- (76), bancer- (8) |. 
-ring, -rinck. 

*Lixa gesotten wasser (75). 

Lix-a, 4 -or (110 &e.) hd. wasser- 
nd. water-dreger, Ad. -treger, -dreiger | 
(21 &e.), -trager, -drager(132), -dreehter 
(sie 5); w.-koch, -man, -er; ritter, 
weppner, pub (74) sudeler (pl. Chytr.). 
slahter (104). 

Lixabundus wyt sehrydende (147). 

*Lix-ale (4, 74, 75, 76), -alum (16, 
18), -ialium (8, 9), -arium (17), -iuium| 
(3) (& perpentaeulum 75) sprutze (8, 
9, 16, 75). sprüeze (4). sprüeze (3). sprutz. 
(74). sprotze (1T, 15). spritze (18). spritz 
(16). 


in seden (21). in water zeden (23). wallen. 
7 sprutzen (75). 
*Lixarium v. Lixale. 
Lix-atura, -ura Ld. siedunge. 
*Lixaturare v. Lixare. 
Lixatus v. Lixus. 
*Lixeinium v. Lixiuium. 
*Lixere zieden (11). 
*"Lixialium v. Lixale. 
*Lixinium v. Lixiuium. Supposi-| 
torium (»« laxatiua sim.) - 
Lixi-uium, -nium, -uia, lic- (68. 
132), liz- (46), 4 lixc- (64 : einis) -inium) 
lexiua (121, 141, Gf.), leciua (Gt.), laxiu-ie! 
& -a (g. v.) hd. lóga (121 sim.), lóge (Q—- 
sim.) lauge, laug, laugk (4), lau (8)! 
nd. loghe, log (46). sud (125). | 
*Lixiuium v. Lixale. 
Lixor v. Lixa. 
*Lixula v. Liga. 
*Lixura v. Lixatura. 
Lix-us, -atus ge-, wolge-(75) -sotter — 
(15, 110), -sodden (19), -soden (132), -soodey 
(99), -saden (11). | 
*Loafieus (cf. lao-, la-, ia-fieus| 
eristula) wann-oweho sm 4 -unwuchel] 
grünspeht, grountspeth (Sum., Gf. l, 634 | 
6, 325). wannewehe (84). wech (93). grvonr 
(127), groun- (121) -specht. queestert 23^ 
loaphicuslarifieus auis (76. cf.larieus. 
loavatus wannenwecher (34). leofic 
wannwehel o. rottelwey (14). | 
*Lobarum v. Labarum. 
*T,obia, Aóft« fásenárbO (144). 
*Lobiea eabelow (98. péscés?). i 
Lobium, louium (17) lubium (li 
Fr. 1, 5839), lopis (Sum.) (cf. cenaeulum] 
hd. lóbe (6, 19, Sum.), lób (7), laube (5 
4), leube, leyb (21), vorlauben (Fr. /. € 
loube 7 byne (71); büne (13), byene | — 











Ee ein end (75). Ad. sach. 





LOC 


hijt (10). bone (23). bind (49). done (18, 
ES dóne (12). solre (11). spacierstede 
14^). 

: Lobus ohrleplein (111). 

*Loeamen setzunge (20). 

Tiocare Ad. setzen. d. zetten. besetten 
(eyn hus 22b), huren (99). v^-h. (20, 97), 
-hueren (132), -lJyhen (110), -midem (7. 
eondücere 10, 19). 

Loearium (cf. dacia) stütte- (Fr.), 
Stell- (Fris.), stíall- o. stand- (Ki.) -geld. 

Locatio setz- 7? virhur-unge (20). 
Y'hüringe (99). hure (81). bestentnif (65). 
leyherung (64b). 

Loeátum daz vmbzins gehhen ist 
(93. cf. econduetum). gesetzt ding an 
ein stat (65). 

Loeatus gesetzet (6). gheset (23). 
yndermeyster (5b). 

*Loc- 7 lok-eyum lyhung (65). 

*Locellum (7. praedium G1. m.) schrin 
2 lade (6, 23). 

Lhocellus (0/* 7. loculus, forulus &e.) 
stetel (75). eyn eleyn stetlin (110), stedchen 
(132), seeklim (68). seckel ander teschen 
(6). eyn sach mder deBen (21). en vak 
in der (23), falt, fach o. tate in einer 
(14) taschen. eyn t. -fach (5). eyn falde 
in der deschen (17). eyn walt in der 
der deschü (7). 

*Loceo v. Lotio. 

*Loci-a,-mum, -nium, -um v. Lotium. 

*Loeio v. Loti-o, -um. 

Locitare seczen (19). seetten (11). 

Loereectare v. Lorettare. 

Loeculamentum dauben-hürdt (111), 
-hurt (7. ndulus Sm.2, 231). fach, gehalter 
(Fris.). waaben o. heussle der ymmen, s 
honiehraet (116). 

' *Loeulentus 4. puleer (Voce. ex quo), 
ópulentus (Gemmae. »« locuples!) seer 
(110), seir (132) rych. 

Loeulosus voll dát- (12s), schluff- 
126), schlápff-, vnderschlecht- (126, 128) 
-linen. 

Lo-, la- (1) -eulus (7. locellus q. v. 
forulus, bursa &cec., ecremena sc 76, 
feretrum t libitina 110 &e.) lichkar szm., 
serine, sarh-ser., seckil (Gf.). bore, sarch, 
bette, diep bewtel, augen schalk (9). 
Butel o. sarck o. bette (8) budel (99). 
b. 7 bute (100). kleinf  pudelin MN 
beütelein (75v). todten-kist o.-bor (110), 
-bàr o. -baum (126). doten baar (68). 
doden kist of baer (132). gehálterlin 
E, by-gurtel (1), -girtel 7 ain baur 
(16). aser (1, 3. cf. escarius, cassidilis). 
eser (55, Op.). 

TLocuple-s, -x, -tus (110 &e.) /d. rich, 
reich (9, 88). hebich, der vil gueter hat; 
glaubhafftiger &c. (s8). 


| .. boeupletare Ad. rich, reich machen. 


nd. rike maken. reichen (64). 
-. *Loeupletatio reichtum (9 szm.). 

- boeupletatus rich gemacht (110 &c.). 
emer der do vol im butel ist (65). 

ÜLoeuple-tus, -x v. -s. 

- Loeus stat, stad, stayd (19). sd. 
; abunge 
! gerieht sewl (9). sele not h. notdorffte 
(I1). not Z not-durftikeit (9), -dorftig 
(8. 1. eampestris platzfeldt; 1. sylues- 
iris geholtze (125).1. a minori ad maius 
bewerung durch ein cleiners zü eim 








LOG 
e . . 
gróssern, var. grossen; l. maxima ein 
vrsprüncliche warheit (65). 
Locusta crepazun pl.; hou-scehrick, 


-scrécho, -seriehel sm. (Gf.). Ad. hauwe- |( 


sehriek (10), -schreeke (17); haw-, hau- 
sehreeke (5, 133), -schrig (55), -sregk 
(21), -sehriek; how- (68), hew-, heu., 
heü-(134) -sehrecke (4), -schreck, -schrick 
(18), -sehrickel (74). hevscherken (p. 
3). hosehrech (16). hóschrecken (25). 
hoeusrech (102). heischreck (hey fenum; 
75). hóscriehil (102). haulescerech (sc? 
st? 13). hauspeck (71). haurecke vnd 
ys gestalt vilna also eyn kolspranke 
(22^). coilspronck, hoeyspring (147). kol- 
sprenke (23), -sprinke (222), -spring 
(74). koelsprenger (11, 132). kohlsprink 
(74). kotsprineke (sc? 78). sprankele 
(85). sprinchane (106). heusrecke 7 hup- 
per 7 sprenger (20). welsche hówsprink 
(Chytr.. matosceregh (Gf.. mat-schreck 
(49, 74). haber-sehreche (Gf.), -sehreck 
(1, 71), -sreck (45), -vrez (10 ). stafol 
(Gf.). nd. stapel (Ohytr. &e.). hoi- sem. 
(Gf.), hoei- (93) -staffel. ho€- (46), key- 
(46) -steffel. heymgin (21). Ad. (Mss. mog.) 
hummel. zd. hum-mele, -ele. herba (de 
qua apes sugunt 18) hummel erut (17). 
vile (/af.? 18). láàmmer-lattich, -weid &e.; 
niesel-, nitzlein-, nósselgen-kraut; leb- 
taressig ; »/. velderoppen (143). nl. stuer- 
crabbe (péseis 116). langust ein kraut 
davon dy immen das honig saugen; o. 
klein vogelein davon sich sant iohanns 
baptist nerte (74). 

Loeutorium gespreche (7. locus col- 
loquii 20). 

*Lodal-gia, -lia (v. Hamb.) (p?scs) 
lügena (Sm. 2, 448. Gf. 2, 159). rinne (v. 
Hamb.). 

*Lodex (7. lodix 66, 110 &c. cf. ledix) 
Ad. eu-, gü- (4), ko-, go-lter, 7 coleer 
(74), gulteren (Fris.), kuter (69, 75, 2 
nd. colte. Ad. chotz (Z. euleitra 1, 2,3), 
kotz, deck (19), leinen d. (91); decke. 
eyn ruch d. £ cleit; eyn lin cl. a 
horen el (8). ein bedtkleid (110 sem. 
dekene (929, 109). wenneke (109. cf. 
wenneckel v. reeidura). een vlasscaert 
(108. é. g. vlassehaerd lodix »///osa Kil, 
cf. balsehardus?). ein schalav 7 ein 
teckt (2. vestis irsuta t pilosa 9. cf. 
schalaune amiculum Fr., $m. 3, 342). 

*TLodium (cf. lodia Gl. m.) vlemsche 
vinstere (108). " 

Lodix (cf. lodex, ledix) linen (8, 
18), leyne (9), bet- (110 &c.) -kleit. lod-e 
2 -o; farmahi (Aerba; Gf.) ags. lotha 
(94, 136). zussa auis 4 genus vestoment? 
(141. cf. Gf. 5, 111). 

*TLioetum v. Letum. 

*Tigeteea v. Logotheta. 

Logica, loyea Ld. eyn konst der 
wairheyt 7 daz bekenteniz (5 sm.) ; eyn 
kunst (18); redende k. eyn k. der war- 
heyt, 4 der bekantnisse (23), 7 her kant- 
nuB (76). die k. der listigkeit (64). ein 
bekenntnió (17). (m 65 lange Glossie- 
rungen. loyca Biridiani, Bikleff, Al- 
berti, Oceani 1). 

Logi-, loi- (75), loy-eus ein lerer 
der suchenden kunst (75), des weges 
ze kunsten (93). hd. nd. eyn war reder. 
eyn vor-r. (76), -ridder (21), -rede ? 
-beschower (23). hd. eyn wair-, war-, 
vor- (16) -bekenner, wair erkenner (T). 








LOM 385 


listiger vnerkanntlicher (649), vnd er- 
kanter (645) warer disputierer. en be- 
oid der warheit 7 der bekuntnissé 

*Logio v. Longio. 

*Logiteca v. Logotheta. 

Logium (7. lamena 9n pectore sacer- 
dotis) hd. prustplech (74); brost-blech, 
-eysen (4). legi-on (74, 76), -um 2. mo- 
nile (74, 75), ornamentum pectoris (75), 
0. tectoris 7 rationabile (76). brustge- 
spir, var. -sperr; 7. torax brustblech, 
vig. blaten (15). hefftel (v4). 

Logodaedalus lugimeister (Gf.). wor- 
tendiehter, »/. schoon-spreker, -praet 
(116). 

Logos v. Logus. 

Logothe-ta, -ca, loge- (76), logi- 
(14) -teca (4. interpres) einn fursprech 
0. sprecher (110). eynes fursten fur-spr. 
(68). eyn vorsten woert halder of spr. 
(132). bedeuter o. dulmetsch (74). 

Log-us, -os (Br. &c.) rede (9). redde 
(8). red, wort, vrsach, reehnung 7 rat- 
tung (88). 

*Loyoe- v. Logic-a, -us. 

*Lokeyum v. Loceyum. 

*Lol- v. Lor-amentum. 

*Lolieo v. Loligo. 

*Loli-eus, -tus (7. mundatus 16) ge- 
reynget (18 sm ). 

*Lolifa (aus eoliphium?)  strucel 
(Sum., Sm. 3, 691, cf. 682. Gf. 6, 761. vv. 
tort-a, -ula, -illus. 7» nhd. Mundarten 
wechseln str w. spr). 

Lo-, lol- (116) -ligo (paruus piscis 
76, p. 6 herba amara Br. &e.) dinten- 
(116), blaek- (11 4&e.), plack- (Ki.) -fisch. 
nl. zeecatte (116). Cf. luligo. lolieo 
(piscis 141). 

*Lolitus v. Lolieus. 

Lo-, lol- (74, 97) -ium (?. consolida 
74. cf. nigella. zizania &c.) lolli, ratto, 
getto (Gf.). lulche (93). luleh, lolch (143). 
lvleh (87). lilie (sc 18). hd. ratt; r. o. 
schneller (91); rat (67); rat-e (8, 9), -te 
(14), -ten (69, 134). Ad. nd. rad -e, -ele 
(22), hd. -en. roten dE dole 7 nyghel 
(108. aus nigella). dolck (Kit »nZ. dolyk 
neben lolyk). miggel (99). ruchkel (106). 
wal, walm-wurtz, zeit-, hertz-lose (74). 
ags. atae (94), ate (942), atte (136). hd. 
nd. heder3ich, -ech (97), -iek (11, 22), 
-e (23). Ad. hed-, led- (se 8), hey- (3, 
bb, 17) -derich. heidrieh (4). hadreich 
(1) ee- Z ha-drieh (105). turt Z durt (75). 
twaleh (Chytr.). tw.-weitzen, w.-tw., durt, 
dort, trebsen, trespe, walch-tr., trest- 
dorp, nl. dolick, hariek, dronceaert (143). 
rouweetzen (116). wichen (71). hd. vnkrut. 
dresp (47j. trebs 7 dotter (74). drepse 
(85). dreffs (74). trefftz (75). soler, wig. 
luben (7. zizania 75. »« lobium!). 

*T.omaeus (auis, vor lobium; cf. len- 
tiea, lucifuga) ein liegstelez, 4berge- 
schrieben epich (6). 

Lomentum (;. vtrieuli / redundago 
125, fomentum 20, 147) fo- (20), fu- (19) 
-dunge. vodinge (11). voed-, ner-yng (147). 
groet (125). cicehe (104). vueska (141. cf. 
Gf. h. v.). wasga (Sum. VI). abwaschun 
der vnsawberkeit (74). bonen- Ad. -mal, 
nl. -meel (116). 

*Lomerillus v. Alietus. 

*Lomieulator (cf. lomaeus?) legelen 
(11). 


336 LON 


*Londonia v. Lundonia. 

Longale (7. trahale 74, mediaminus 
15; cf. prolongale, labeten) J/gnum 
currus tusschen die achterste rad vnd 
die vorderste (132). teysel (3). deyssel 
(4). lang- Ad. -wagen, -wit, -wide (9), 
-wid (6, 74, 75), nd. -we (22) im wagen 
(15), an einem w. (74). lancwaghen (23). 
eyn lange wit (19), lenquid (17) an éy 
wane. linquet (21). lenghe-hale (22^), 
-hal (109). 

Longanimitas (7. evpectatio, longa e.) 
hd. nd. stedicheit. Ad. lang-mudekeit, 
-mutikeit; gros- (1), starck- (75) -m.: 
verlengerung (68). beidicheit (20). gne- 
diclieh gedult (10 szm.). gedultikeit (9). 

Longanimiter lang wyrig-(110),lanek- 
moede- (132), starekmutig- (15) -lich. 

Longanim-us, -is hd. lang-mutig, 
-mütig, -nudig, -modig, -samliceh (68). 
nd.lanc modich. starck mutig (75). grof 
mütig (1) grós XE (2). geduldig (8, 
9). Ad. nd. stede. beidig (20). gebeidech 
(99). gebede (100). wol-beyder (13), -be- 
der (12). 

*Long-anon, -aon 7. -io. 


Long-are, -ere (5^) Ad. nd. lengen ( 


(147), v-I.lingen (13). legen (sZc 18). ^d. 
lang machen. lanek maken (147). 

Sir hd. verre. nd. verne. von vere 
5). 
| *Longere v. Longare. 

Longeuitas eltin (76). Ad. alde-keit, 
-r, -rheyt (9); alt-er, -heyt. «d. oldi- 
eheit. 

Longeuus Ad. alt, aldig, lang-alt 
(55) -altig (1), -lebig (75), -wirig (64), 
-werig (65). nd. aelt (11), oldich (7) olt 
(28); lanek van tijt (147). 

*Longinosus veer (11). 

Longinquare verren (20). 

Longinque Ad. verre, ver, ferr. nd. 
verne. von vern (15). 

Longinquitas verrekeit (8, 9). ver- 
(20), veer- (11) -heit. 

Longinquus Ad. verre; von verr-e, 
-em (69), -en, vern, ver (133). fer her 
fremd (64). nd. van verne; dat veer 
is (11). 

Long-io (8, 9, 18), -aon (75, 93), 
-anon (114) logio (3, 4, 76), legio (75) 
(é. viseus stercorum 3, fiseus 4 lien 15, 
podex 74) mast- (3, 8, 4), maf- (16), 
mas- (9), ar- (74), ars- (75, 93) -darm, 
-darn (93). mafje baum (see 18). wust 
(aus wurst), mittelfinger (74. cf. hes- 
percaneeus, verpus). 

Longitudo 7d. lang-, lan - ckeit, 
lenge. nd. lancheyt, lengene. endeloz- 
keit (9). der leng endlófikeit (63). 

Longiturnitas  langwirikait - (76). 
lenge- (18), lengelechti- (17), werhafti- 
(8, 9) -keit. lanckheit der tijt (147). 

. Longiturnus lang-ig (18), -iek (b 
-ich (93), lich (6), NOUS (30) m 
(15). Ad. leng-ich (21), -leich, -lieh, -elecht 
(11). von ferr-e (12), -em (10). 

Longo- (17), gew. lum-, lu- (4), 
lam- (1) -bardia, lum-pardia (61), -bar- 
gia (17) lamparten (1); l., lamperten- 
(4), lumbarten- (69, 134) -lant. lumb'ten 
(23). lombardy (68). lumbardie (18). 
lam-pert (6), -peten (5), -pden (4). 

. Longobardus a um langbart, per 
sincopam lumbart (19). 





LOR 


Longulus wenig lang (8. 9). 

Longurio pagatz 7 langerstarr (112. 
(5 aae Dx E nl. lange lenter (116. 
wett. langer lenz, we fauler l. Fr. 1, 
607). langreckert (rr.). 

Longus Ad. lang. lanck (1, 18, 23). 
lanckh (1). 

*Lonsceena v. Linistema. 

*Lonum v. Lotium. 

*Lonum (cf. limo, luno) eyn speych 
an ey rade (18). seych (8). seyte (9). 

*Lopetus v. Huso. 

*Lopieus (?. fresus, 
tott-eler (147). 

*Lopilopius gall. wingneron (122). 

*Lopis v. Lobium. 

*Lopheum spiegelladt (111). 

Loquacitas redehaffti- (17), schwetze- 
rig- (65) -keit. cleff-ikait (76), -ung (18). 
lappinge (11). 

Loquaciter clef- (110), claffe- (132) 
-lieh. clapperig (68). 

Loquaeulusredsam (110).vast schwet- 
zig (68). wat claffachtieh (132). 

Loquax Ad. cleffick, -is (12), -seh 
19), -s, -ere (100). claffaehtich / 132). 
clapp-ich (11), -art (99). cleppelesch (22^). 
hd. sprechig, ge-spr. (17), -spreeh (176); 
sprechlieh. sprekelick (23). Ad. reds 
ród- (67) -sam. 

Loquela v. Loquium. 

Loqui Ad. spre-chen, -gen (13); red- 
en, -den (1). 24 d UE. (62). 
cosen (22^). 

*Loqu-ium, -ela 4d. sprach.zd.sprake 
hd. nd. rede. redde (21). reyde (13). 
sagmer (-ela 74). 

*Lora zügel (6); ein. togel (23). ge- 
rems (Z. peribolus V. a. 1618. cf. Sm. 3, 
92). giechhalme (Sum.). iochalmo szm. 
(Gf. cf. lorum). : 

*Lor-, lol- (100) -amentum Ad. nd. 
gesm-ide, -eyde (9), -itle (99). festen- 
(10), gruntfest- (8, 9), strigk- (8), serib- 
t bild- (9. sf. strick- 7 bind-?) -unge. 
gruntuest von holtz geschlagen (75). 
bowred- 7 stakett-inge (2. concatenatio 
lignorum dc. 132). giochelmo (Gf. cf. 
lor-a, -um). beschot van plancken; 
haenbalek (2. laquear. 147). 

Lorare zeumen (110). breidelen (99). 
strygelen (68). 

Loratus ge-zeumt (110), -zemt £ 
-strygelt (68), -tzoemt -breydelt (132). 

Lorarius v. Cireulator. 

*Lore- v. Lori-narius. 

Lorett-, loreth-, locrect-are ari-, 
arc-etum voc (Gl. m. cf. orectare). 

*TLor-eus, -iaà v. -ius. 

*Loriare &c. v. Loricare 6c. 

Loriea (7. pan-cerium, -serium) Ad. 
nd. pan-tzer, Ad. -cer, -cir, nd. -ser. 
bantzer (68, 76, 93). ein bancer rinck 
(8). hals-bant (11, 17), -perg (93), -perge 
(Sum.), -berghe (81), -bereh (106, 10s). 
halüberch Z helm (20). halz berg (8). 
bronige (bromge 109). brágendin (126, 
Piet, Fr. Gf. Gr. Wtb. 292), brage-ndin 
(116), -din (Onom. a. 1735 Sm.), práge-din 
(Piet.), -sein (Das.), pregeisen (Alber.), n4. 
pragesijn (116), sdmUch aus frz. brigan- 
dine cf. Dz. Wtb. 70. — habberguyl (108, 
Kil. afrz. habergon &c.). glenter (scale 
111). geremD, lene, gelender (Das). gi- 
Saruui (Gf.). 


blesus) stam-, 





LOT 


Lori-care, -are (23, 152) wap- Ad. 
-en, -ennen (19), -nen, -pnen (76), nd. 
-enen. Ad. woffen(6), pantzern; pantzer 
an legen (134), eyn paneer an dun sm. 

Lorieatio wapenunge (20). : 

Lori-eatus, -atus (23) Ad. nd. ge- 
wapent. gewoffent (6). gepanezirt (8, 9). 

*Loricifex v. Lorifex. 

*Loridus (aus luridus) 2. pallidus 
plaicher ; liuidus zd. 7 swartzpawm (sc) ; 
Seabidus 2d. 4 grindiger. vinster, vnc 
sawber (74). 

*Lori-fex, -cifex (75 var.) sarwecher 
(8,9. st. sarwercher). salwirt (74). pantzer- 
(15), piB-, zaum-, ringel- (74) -macher. 

*Lori-, lari- (19) loro- (74, 75), lore- 
(14) -narius, lormarius (122, Gl, m.) 
czaumemecher (19). zaum- Z ring-macher 
(74). toem maker (11). riemer 7 zoumer 
(15). gall. lormier (122, Gl. m.). 

Loripes stel-zere (Gt.), -tzer (8, 9, 
49, 64, 74), -ezener (10, 125). stulezer 
(12). anfüs (93). erumbeinig (1T). ml. 
crombeen, slimvoet (116). krippel (76). 

*Lo- v. Le-ripipium. 

*Lor-ius, -eus gepunden-, -ia krumpt- 
ding (74). 

*Loronarius &c. Lorinarius. 

*Lorulus vort (22b). 

Lorum 4Ad.zu-,zi-, zo-gel. nd.tugele | 
(199). breidel (11, 20). Ad. zaum, zom | 
(68), tzame (67); zovn- (93), zaum- (15 
-leder; kordel£ bintseil (20); bant (10), 
hals-b. (19). riem (110, 132). Ad. piz (2), | 
piB (9), pis (1), bibe (10); ge-b., -bifj, 
-biseh (5), -pifó (74), oft e» freno, am € 
anden (5) zaum, o. an einem zugel (74). 
en belte (2« bette) m ferno (sec 23). em 
tom-b. (22). iohhalmo szm. (Gt.). geysels | 
rim; pancerringlein; thires swantz (74). | 
l. vagine ortband; restium dy welle, 
(125). lynen of lederen bant (141). 

*Lorus v. Larus. 


*Loruus (aus larua) schutdouel £. 
schutduuels heubt (19). mumme-hart (19), |: 
-line (11). 

*Lossia &oe. v. Lotium. 

*Losstrum v. Lustrum. 

*Lossus v. Colossus. 

*Lot-a, -o, loth-a, -o, lato (2, 147) | 
(pondus, III solidi) hd. nd. lot. hd. bot | 
(sc V), lott (1, 1), lotte (21), loth z dry | 
schilhng (68, 110), loeth (3), loyt. loi | 
gewieht (147). ; Jill 

*Loth-en (Gf.), -on (aus A«xóc), lat. | 
mella geiz- (1215), gieze- (Gf.) -poum. | 

*Lote-x, -r (85, 75) (é. attrillus 75) | 
wesch bluel (17). bluwel (8^), blawil | 
(9). pluel, varr. pleul (75). ! 

Lotio, locio, 1loeceo Ad. waseh-, | 
wass- (D), wesch- (17), wess- (20), reyn- | 
(21) -unge: wassch- (132), was- (23) inge. 

Lo-tium, gew. -cium 2 -ssia 4 -num | 
(é. vrina, (16), £ -scia ? -ssa (74) lauge | 
(19), loeck (11) 2 vrina. esels seich (110), | 
piD (132). s.-wasser (93). pruntz-w., harm. 
(74). mannes seyche 7 gemene pissen i | 
gemeyn pisse (8). netze (114). harn (100 
esel-h. (75). bruntz (126). loci-a (astno- 
rum 16 &e.) esil seyche (9). eusel seyeh 
(sc 8). -o s. der tier (74). -nium meide 
seich (17). -mum vréna virginum (16). 

*Lotix v. Lotrix. 

Loto v. Lota. 









































LUB 


*Lothon v. Lothen. 

Lothophagi v. Letofagus. 

Lothor hd. wescher. seiffner (Agr.). 
| *Lotria (cf. lotex?) eyn stecke (9). 
steek (18). sterek (8). 

| *Lotrieus (7. vispilio, parasitus &o.) 
lotter (75). 















9. hertzogthum (74). 
' Lot-rix, -ix (23) latrix (1) Ad. 
'waseh- (1, 116), wesch-, wess-, weD-erin, 
-im, nl. -ersse (116) wesch-in £ -erin 
(14). wescher-sche (22, 132), -che (szc 93), 
|-son (sc 8b) der kleyder (22). wesserse 

(20). latz (Hen.). 
|!  Lotura wessunge (20). 

E gewesch-ein (20), -en o. reyn 
| (64 : 

*Lo- v. La-uendula. 

*Louium v. Lobium. 

*Loutrus v. Luter. 

*Lox (a/ph. lod- st. lodex) ?. vestis 
|pilosa et hirsuta, ain kotz (16). 

*Loxi-a, -as (Ki.) (auis) kreutzvogel, 
krumbscehnabel (140). grünlitz (Ki.). 

*Lozos (cf. ludellus) stier (104). 

*Lubella v. Cupella. 

. *Lubesceere (: lubricus) halatzen 
| vnd sehlupfferen; hel, var. hal vnd glat 
| machen (75). 

| *Lubigo (piscis, 4. pusillus; aus lu- 
|ligo) stekelig (v. Hamv.). 

*Lubistieum &o..v. Libisticum. 

*Lubium v. Lobium. 

*Lubriea 2nstr. ad plan-andum (66 
&e, 74, 76, 110 &e.), 4 -tandum (74) 
vestes lineas, 7 lubrum (175) ain waltz 
(16). sehlicht zu dem linen tuch (575). 
mang, planyer (74). : 
| JLubri-eare, 7 -fieare (15) (7. lubricum 
Limmundum facere) gli-ten (5), -tten (8), 
"den (17, 21, 23), -tzern (1), -tsen (133), 
|ztzen (132), -tzschen (110). Ad. gli-, gly- 
| tschen. gleden (18). glat(110 &e.), vnreyn 
- (11), sli- (9), sehli- (75) -ppferig machen. 
E iipffe-n (6), -rn (64). intsluppen (20). 
sehlymen (68). vnreyn-en (9), -igen (8). 

"Lubricitas helheit (110). slymicheit 
I: Schleymigkeit (68). quaede lust 













- Lubri-eus, Z -s (8, 66 &e., 110 &c.) 
slaffur, sleffar; ansliffonde Z enzlipftiu 
(culpa, Gf.). mhd. slepfer, sleif. Ad. md. 
slippe-r, recht (5). sliffer-ech (18), -ich 
(9. haele 7 sliphich (Sm. 3, 456). schlipffig, 
hàl; willwenekig (126). slipfrig (1). 
sehlipffer-ig (75 &e.), -et (64). slup-fer (71), 
| -pende (8). ExüinpssehHp. (15b) -perecht 

en -fferig 7 hal, var. hel (15). heel (88). 

ih: (71). lecker (12, 17). nd. slimich. 

- slymi- g, -ck. schlimig (39). Ad. nd. 
; Blat. ^d.glad.nd.glet. glaet (10). glát (19). 
8e (8, 9). quaet lustieh (11, 20). 
uylich (132). 
 *Lubr-ieus, -ieus (cf. lumbrieus) Ad. 
(Mss. mog.) regen-, spul- (55), spil- (20) 
| Wurm, -worm. 
 -"Lubrifieare (2. labescere, «andre 
. Glosse 4. lubrieare s. o.) glat. hal vnd 
Schlupfferig machen (75). 
"Lubrinas uittriniu (si. lutrinas ot- 
irm; Gf. 1, 158). 


* 
(C Duxersesacn GrossakiUM 














LUC 

*Lubripelium hant uuinc (104. cf. 
ehirostringa). 

*Lubris (cf. lubrieus) hel o. glat (75). 
slecker (17). slimik (9). slipfferig als ein 
ale (74). 

*Lubr- v. Lib-istieum. 

*Lubrum v. Labrum. Lubrica. 

*Lubrum (cf. lubris) slecker (17). 

Lubrum (7. rallum 74, rasele lign- 
wm, -eum 66 &e.) holtz bequeem om wer- 
den geschafft (132). hultz -inseharsach 
(74), -en messer (75). 

*Luburna v. Mustus. 

Lucalis v. Gillo. 

*Lueana v. Laeuna. 

*Lueana (cf. lueaniea) mette- (23), 

met- (29) -worste. 
, Lucanar, laeunar (q. cf. 147) (v. fouea 
inYuco Br., luto 74. cf. uear) fenster (110). 
finster (132). oberste (9), dach- (6, 74), 
slack- (3), sehlag- (4), aufgeschossen- 
(14) -fenster. obirste finster (8). sneck 
als in gewelbten heuseren; hangender- 
leuehter (71). lamp bernende i der 
lucht (147). mort-kule (132), -grub (110). 
mordergrub (68). roeck- (132), rauch- 
(110) -loch. kiste (81). 

*Lueanar (cf. luear) walt zyns (11). 

*Lucania (cf. sq.) leber-, lugen- (Gr.), 
lungen- (Sum.) -wurst. 

Lucaniea Ad. wurst (76, Gf.) ; lepara- 
(Gf.), leber- (13), brat-, brot-, brod- (17), 
braid- (7) -wurst, -worst. schibling o 
suelt 7 sult (97). ags. maerh (94, 136. 
mearhgehzecea Bosw.J. 

*Lueanus (7. ceruus 125, bestiola) schró- 
ter (111). schreter (91). hufenborner (125). 

*Luear (7. fenestra furii / fumarium 
7 tholus Gf. tholum 1?7. cf. lueanar) 
rvhhus (127, szm. Gf.). 

Luea-r, -nar (q.v.), 4 lugar (14) Ad. 
walt zyns. nd. Soli tins. der zynf) von 
einem wald o. busch (110). vorsters lon (92). 

Luear msc. auis qd. (Br.). 

*Lueari-s v. -us. 

*TIuearium (cf. luear) eyn furer lon 
(5b). 

Lueari-us, -s 4 lugaris (74) (cf. 
forestarius) heger (4. cf. Fr. l1, 395). 
walt-furst ((), -weehter (132), -hieter 
(76), -huter (68), -herre 7 -frawe (lug.) 4 
-hawer (74), -meister (110). wolthoeder 
(81). Ad. forst-m. (6, 69, 134), -er. vorsther 
(15). schutze (132, 152). schytze (61). 

*Lueeblandus ly-, lu-chtende ge- 
noyehlick (147). 

*Lucer (si. luter) otter (5^, 19). 

Luce-re, 0f* 4 -scere hd. nd. schinen, 
scheyn (18); lu-, Ad. leu-, li- (13) -ehten, 

Lucerna (cf. laterna, erucibulum) 
hd. md. lucht-e, Ad. -er, lhichter (76), 
luethte (20). Ad. luc-, lut- (6), loe- (13), 
lat- (68, 110) -ern. lant-erne (132), -eern 
(11). lüeht faf (8). liecht. vas (9). nacht- 
liecht 7 ampel (91). crusele (22V). 

*Lucerna v. Milago. 

Lucernarium d.nd.luchter.lewehter 
(9). Iueern (17). 


Lueescere (cf. lucere) anheben zu| 


schynen (75). 

*Luceus v. Lucius. 

*Luceus (st.luteus) rot 4 geel (9), 
gel (8). 

*Y,uci-ba, -v& (Ono.) (cf. -da, -lia, 


LUC 391 


I : 

lentiea &c.) ein bach- (3), beg- (Ov.), 

wasser- (6) -steltze, -steltz. 
*Lucibrum (st. ludibrum, anders G1. 


(m.; cf. luei-dum, -tari) Ad. nd. spot. 
| hd. spoet. 


*Luci-bulum, -bulus (75), ? -nium 


|(10, 12) (z. planetarium 7 ecra-, gra- 


Ssetum 74) hd. lucht-schirben, -esterne 
(sic 12). luchscherbe (13). lietschierben 
(49). liehtseherbel (125). li- var. lei-chter 
(15). leuch-, liech-scherb; liechtegel, 
liechtstein (74). hangeysen (10). 

*Lucieari v. Lucitari. 

*Lucida (cf. Iuciba &oe.) Ad. nd. (132) 
bach-, Ad. pach-, pflüg- (sec 6v. auis!), 
wasser- (134) -steltz, -stertz (67, 132). 

Lucidare nd. luchten. Ad. nd. er-l. 
ver-]. (11, 19, 132 ). lichten (76). Ad. er- 
luechten (20), -leuchten. 

Lucide Ad. schyn- (110), cler-lich. 

. Luciditas lhecht-e (134), -heit (67). 
lieht-y (69), -keit (18). 
."Lucidum (of. luci-brum, -tari) spot 
(7. ludibrium 110 &c.). 

Lu-, li- (91) -eidus Ad. nd. licht. Ad. 
liecht. 2d. lecht. leeh. (14). luethtert Z 
ercleret (20). ags. huet (94), huaet (126), 
st. huit? 

Lucifer hd. nd. morgen-, marghen- 
(11), tag- (25), dage- (12, 20) Ad. -stern, 
-sterre, nd. sterne. engelsch creature; 
liecht-bringer 7 -trager (65). 

*Lucifl-auus,-uus (G1.m.) lychtvloetieh 
(147). 

Lucifuga (aus Br. &e., 4. nocticorax 
q. v. 15. gall. fresaye Gl. m.) Ad. md. 
vledermus szm., -mauf) (134), -maus (151). 
fledder-muf) (152), -muy$0 (19). Ad. nacht- 
fogel, -rabe, -rapp (6), -sehat (1). ewle 
4 rabe (9). vle (8). yll (67). epichein (17. 
cf. lomacus). 

*Lucili-a, 7 -us (74) (7. ripi-uaga 75, 
-naga 4 glanea 74, furita 15, spitella 
16. cf. lueiba &c. lucuna) wazz- 
erstelea, uuarestelza (Gf.). wasser- (106, 
75), baeh- (V, 4), paceh- (1, 2, 74, 15) 
-steleze, -stelez. baehstertze (1T). Ad. 
(Mss. mog.) beynstercez. bacstert (23). bek- 
(22), water- (23) -stelte. plugstereze (133. 





cf. lucida). luci-lus uuazzirstelza (84, 
Gf.). -llus wasserstelez (45). -nio (aL.) 
wasserstelza (87).Iuseinius wazzerstelze 
102). 

*T,ucilla (cf.lucifuga) steyn vle (8, 16). 

*TLueil-lus, -us v, -ia. 

*Lucima v. Lusceinia. 

*Lueina (7. aecedula; «ws luscinia) 
lerich (19). 

*Lueinarium (pl. -ia £. lumina pen- 
dentia 16. cf. laeunar) hangende licht 
(8). hengende liech (9). 

*Lucines v. Lucius. 

TLucin-ia, -ta v. Luscinia. 

*Lhucinio v. Lucilia. 

Lucinium v. Liemen. Lucibulum. 
Lueula. 

*Luciola v. Lancea Christi. 

*Lucioulum &oc. v. Lutiolum. 

*Luciper ;. satrael lucifer (75). 4. 
princeps diabolorum (66 &c.). 

*Ymcipeta (7. noetieula q. v. 1) glym 
(11). naeht-funken (17), .-vonckel (b^), 
-voghel (22), -wukel (23). en vleghende 
wormekin (22v). 

*Y;eisia v. Lycisea. 


33 LUC 


*TLuci-tari, cari (11) (cf. lucibrum 
&oc.) spelen (19). spuelen (11). 

*Luciva v. Luciba. 

Luc-ius, -eus, -ines (Gf.), lutius, 
luzus (Gf.) (cf. dentex, galmo, lichus) 
ha-, he-chit (Gf.).heget (13). heke-t (28 &c.), 
-l (107. cf. lichus?). Ad. hecht, hócht 
(134), heckte (85). nd. snoeek (132 s2m.). 
Ruin iuuenis snokel, eyn iunck heket 
(22^). 

*Lucluentus v. Luculentus. 

*Lucra-bilis, -tiuus gewinniger (76). 
winlichen (20). 

Luerari winnen (19, 28, 132). Ad. 
ge-w., -wennen (18). Wynden (13). 

Lueratio wynnunge (20). 

Lucra-tiuus v. -bilis. 

Lucrator gewynner (4). 

Lueratus píc. sbst. hd. ge-wonnen, 
-wunnen (19, 110), -winnunge. 

*Lucrellum gewin-nel, var. -lin (75). 

Lucri-facere, 7 -fieare (75) (7. lue- 
rari) winninge doen (132). gewinnen (23, 
15). mógen, var. mog g. (65). 

*Lueri- v. Lucu-lentus. 

Luerio gewynner (8, 9). 

*Lucrones v. Lurco. 

Luerose gewinlich (75). 

Luerosus gewinhafftiger (75). 

Luerum Ad.nd.gewin. gewinne (18). 
winn-unge (133), inge (11, 19). 

Luoct-a, -amen, -atio hd. ring-, ringg- 
(6), rong- (? 18), wreng- 7 warstel- (20), 
worstell- (110) -unge. wrang- (22), vrang- 
2 rang- (23), wrant- (t? c? 11), S apsicll 
(99, 132) -inge. rang- (9), ruwe- (sic 8) 
COME stryt (110, 132). kijff (152). kanp 
(20). 


Luetari wringen (20, 132). Ad. rin- 
gen, -hen (3), un (u? n? 6). nd. vra- 
23), wra-ngen. Ad. (18) nd. range-n, -len 
109). wo- (11, 132), wa- (20) -rstelen. 
kempen (20). 

Luetatio v. Lueta. 

Luetator Ad. ringer. warsteler 7 
kempe (20). 

*Luetatrix ryngerin (64). 

Luetuare schryen (68). 

Luctuea (7.1actuea 23, davon versch. 
125) lattich (125). ladeke (23). 

Luctuose cleg- (110), schrey- (132) 
-lich. 

Luetuosus weinlieh (110). schrey- 
achtich (132). 

*Luetus v. Fluetus. 

Luctus Ad. nd. clag-unge, -inge (17). 
klau- (18), weyn-, sehry- (110) -unge. 
Schreynge; wen-, kerm-inge (132). 

Lueubr-à 7 -um (Br.), -uneula £ 
-acumeula (76) (7. labor?osa vigilia, dc.) 
swerliche wache (9). 
nneneramen Ad. wachunge. wakinge 
132). 

.Lue-, £ lug- (17) -ubrare (2« lugu- 
bris) wachen o. leren (110). de doden 
w. (10). toten w. 7 des nachtes w. (9). 
doten o. nachtis w. (8). 

Lueubratio (7. vigilia, 1 studium 110) 
wach-en (8, 9), -ung (68). wak- £ studir- 
inge (132). cleyn fuer (17). 

Lueubre uhhizzenti (Gf. 1, 137). 

Lueubrum (i. modicum lumen t mo- 











LUD 


dicus ignis 110 &e.) fuerlim (75). kleyn 
fuer (8), vurer (se 9). wich (130). wioh 
(Gf. l, 728). 

*Lueubr-uneula v. -a. 

*Lue-ula, -inium art van wevelen 
(147). 

Lueulentum ags. torht- (136), torcht- 
(94) -nis. 

Lueul., luecril- (11), Iuclu- (67) -en- 
tus (»« lueus) claer (11, 19). offen- (19), 
apen- (11) -baer. Ad. vol liehts 7 luter 
Stm.; eyn grof) licht (18); eyn licht Z 
eyn groib walt sZm.; eyn l. -groD, lichte 
gr. (21), liecht, lie-, li-chter walt. en 
lecht grot (22, 23) holt (23). boschethte 
(85). liechter; wolredender (74. »« 
loqui ?). 

*Lue-v. Lut-ulentus. 

*Lucun-a (9, 147), -ia (cf. lucilia &e.) 
pach- (9), bach-steltz (9, 16), -sterez (8). 
vynceke (141). 

*Lueuna v. Laecunar. 

*Tueuna (7. semplex domus) schlecht- 
haufe (74). . 

*Lueunar (cf. laeu-, luca-nar, lu- 
cinarium) stópphüli o. himelz (25). lieht- 
seil 7 -trag (93). hangetliecht (64). 

Lueus Ad. walt, wald. nd. wolt, 
waelt (11), bosch (99). buesceh (20). loch 
(6, Gt, BM ). vorst (8, 9). diker (93), 
duester (20), fynstrer (134), vinster (19. 
64, 69,88), hoher (64, 88) walt (Gegensatz 
zu lueulentus). 

*Ludaris (cf. ludell-a, -us, lozos, 
ludair:zus Gl. m.) ags. steor (94, 136). 

*Ludarius (7. qui deludit 16, locus 
deceptorius dc. 129; 7. q. ludiarius ki.) 
spilman (8). schimpfer (9). ver-, be- 
spotter (74). 

*Ludella (cf. sq., ludaris &oc.) kalba 
(Gf.). chalbe (Sum.). 

*Ludellus stierlin (Gf., Sum.). 

Ludere Ad. spilen, spyln, spieln (5). 
hd. nd. spelen. spuelen (11). spotten 
(110 &e.). schimpffen (v. a. 1618). 1. cum 
taxillis dobelen (22^). toppeln (74). 1. 


tesseras der prisDen; spheram der 
bofkulen; morsicatim | muelpatzchen 
(125). 


Ludia (7 zoculatriz £ lena, 129) speyl 
wyp (19). spuel wijf (11). 

Ludibri-um, -a ( p/. 8, 9), Judubrium 
(64€) hd. nd. spot. spoet (19). spod (5). 
spottung (68). v-spotunge (61), -spatt- 
nufs (1), -spottenisf 7 -spillung (b^). 
bespot- (23), spel- (28, 132) -inge. spy- 
lung (18). Ad. be-sp. (74), -spelunge. 
schympwort (18). lechlich 7 schimpliche 
wort (8), ding (9). treucknus, var. be- 
trugnuf) (64). 

*Ludibunde spyelich vnd geczelichen 


20). 
CR spel- (19), spuel- (11) 
-ende. gammelieh (6). gescherzig (V. a. 
1618). 

Ludic-er, -ris spilsuchtig (110) speel- 
achtig 7 bordelich (132). spot- (20, 68), 
schimp- (9), schimpff- (74) -lich. tagolt-, 
tagelt-samer (74. cf. Gf. 1, 198). 

*Ludieium schympffworte (74). 

Ludier-a p/., -um (5^) (v. verba 
iocunda i redieulosa 76) schimpff- (110), 
schimp- (Db), spott- (68) -wort. spot woert 


| (41). sehympft- 7 leehter-liche worte (74). 


LUG 


schympfüge spyl (65). schemliche wor- 
den (132). schentliche gesanck (8, 9). 

Ludiere schympfflich (74). 

Ludierosus (Br.) vol spils (110), spi- 
les o. spottes (68), spels off borden (132). 

.Ludifieare, -ri (64) Ad. be-triegen, 
-trigen, -tregen (5), -drigen (21, 93), 
-spotten. v^sp. (8). lachen; ver-l. in 
spotterey (75). nd. bedreghen. 

Ludifieatio Ad. spottunge (20), v^-sp., | 
vorschimphunge (9). be-triegung (14, 76, 
110), -dryeginse (132). 

.Ludifieator be-trieger (74, 76, 110), 
-triger (4), -dryeger (132). 

Ludimagister schul- (110), schoel-| 
(132) -meyster. ! 

Ludi-o, -us speyl manne (19). spil-| 
(110), speel- (132), spuel- (11) -man. | 

*Ludipilus (cf. lare Gl. m. 4, 458)| 
bal-spul (11), -speelre (147). 

Ludix (aus lodix »« ludere) cleyt 
des men in spelen bruyekt (147). 

*Ludu- v. Ludi-brium. 

Ludulus (Br.) spilehin (20). 

Ludus (7. hystrio 16. cf. Gi. m. h. v. 
hd. spil, spyl, spele, spiel (b). nd. spel, 
speel (132), spul (11). schimpf (93). sehul| 
(110). schoel (132). 1. ealeularis der tzaelJ 
phenninge; globaris der kueln; impe 
ditorius spantafel; latruneularis de 









































« game at letters (Bsw-.). 
Luere (2c lugere) hd. nd. gelden 
hd. ent-g., gelten; en- (1), ent-g., be 
flecken, intreynen, reynigen, bezalen 
b. die pen (75), pynigin (20), lyden (13)] 
leyden (9, 64), bleychen (9); weynen? 
schreyen. moghen; vorlanghen; mot] 
bersten (moodbasten amhelare Br. Wtb| 
2, 172); iamern (23). | 
*Luere lugere (s/.ludere, doch da 
von untersch.) schimpfen (1). 
Lues Ad. nd. plage. phlage (9). vleeke 
132 sim.) zvere (100). sterbet (88). slag 
C20. floDe (13). wieke (2. sordes 1071 
betrubunge (8, 9). | 
*TLuga-r, -ris v. Luca-r, -rius. ; 
*Lugdumensis (cf. sq.) lugdumer (74! 
Lugdu-num, -mium (74) (cw. $ 
francia) leon (110, 132, 134). lug, eH 
stat (74). | 
Lugens weynende (20). 
*TLugere v. Luere. | 
Lugere (cf. luere) hd. weynen, wey 
nd. wenen. Ad. schrien, schrigen (6) 
clagin (5^), betruben. druern (18). rowe 
132). 
2 gloez 7 klotz ein stat av 
mere (74). 
*Lugibilis v. Lugubris. 
Lugubrare schryen (110 &c.). clagt 
110). 
ED pue (cf. Yucubrare) sytz4 
(132). nacht waken (23). 
*Lugubri-lis v. -s. 
*Tugubriliter schryelich (68). 
Lug-ubris, 7 -ubrilis (110), 7 -ibi 
(68, 132), ligubris (68) Ad. nd. tru-, 1 


LUM 


|tro-rich. Ad. tru-, dru-rig. Ad. gar trur-ig, 
-eh (6); weyn-ig, -lieh, -ber (64). nd. 
wen-ich, -endich. wanich (€ schrey- (132), 
eleg- (110), bedrub- (20) -liceh. 

"*Lu- v. Li-gustrum. 
| *Luligo 7 lunigo (74) (péscis, auis 
! Pap. cf. lubigo) schezé- (verb. aus schehé-) 
-vlieg (93). pliete (74). 

*Lulus v. Exiguus. 

uma diste-l (110), -ll (132). 
*Luma (76), linia (Gl. m.) 7. stagnum; 
|qus lama »« luma, linna 7. sagum 
(G1. m.)? 
*Lumba v. Lumbale. 
|  Lumbago lendtwee (111). lendouel 
|(182). siech (6s, 132), s.-tag (110) in den 
Jenden. lenndesueht (74). »/. t'spit (116). 
| *Lumb-ale, -ule (1), 7 -a, -ar (75), 
|-are, -atorium (7. czngulum lumborwm, 
|brac-a, -ile, femorale, ren-o 93, -ale 
| 121, suceinetorium 2, deurus,trubuena 
| &e.) bruoch sm. (93, Gf., BM.). bruch (100). 
|! thiohpruach sm. (Gt. ).diech-bruoch (Sum.), 
-Óe (sic 121). diehbróh (Z. modica, braca 
| 139). ags. gyrdilsbroee (94, 136). bruch- 
| gurte (2), -gurtel (8, 9). bruc- (99), broc- 
((23) -gordel bruec riem (11). bruoch 
| bendel; lend- 7 leid-ner (75). by-gurtel 
! (68, 110), -gordel (132). Ad. nd. lend-ener, 
 -enier cs -ner? (1), -er (49). lyndener 
; (13). lentifano (-are 7. sella Gr.). 
|  Lumbardia &e. v. Longobardia. 

















































. *Lumbare vó die lenden gurten (1). 
: begurdeln (85). lendener andun (17). 
| *Lumbare &c. v. Lumbale. 
*Lumbieista v. Libistieum. 
|  Lumbifra-ctio (74), -gium, lende- (9, 
| 14), lend- o. hufft- (75) -pruch Z -prechung 
! (r4), -bruch. lendenbroch (8). brechung 
Se (68). lendebreck- 7 sceor-inge 
182). 
- *Lumbifragum lend-bruch 2 -lof) (75). 
*Lumbifragus lendlof) (75). 
| *Lumbine-us, -s (76) awes en knüe 
(93. aus kiuit?). 
- *hum- v. Li-bistiecum. 
 *Lumbrieatus (sé. lubr.) gelit 7 vn- 
stede (8b). 
" Lumbrieosus pyrich (147). 
— Lum.-, lim-, im- (q. v. c imber), lu- 
12 lam- 4? gam- (1) sam- (53) 
-brieus (mitverschzedener, aber gekreuzter 
Glossierung in einzelnen Vocc.) hd. pauch- 
1, 53, 75, Gf.), buch- (110, 132), darm-, 
àrn- (93), spul-, spule- (10), spile- (9), 
ypil- (9,20), spoel- (19), spoyl- (5), spole-, 
Spmdel- (18 wre., 21), regen-, reygen- 
(8 - 17), reyn- (8, 4) -wurm, -wurn (93), 
"Worm, -wurne (neben -worm 20.).nd.en 
Spol worm. ags. regen- (94), regn- (136) 
; Huyrm. mettel (128). pijr (109, 132, 141). 
" E dem saubern Denkreim : hic iacet 
P cus quem merdauit Fridericus. 
 *Lumbule v. Lumbale. 
— Lumbu-lus, -lum, -s, pi. -li lente- 
 pratin (pl. 104, sim. Gt.). 
likunbu:, lungus (7. cf. longe &oc., 
| Dz. Wtb. 676) hd. nd. lend-e, -en (20), -er 
(6 vor lumbale). lenndt (1) leindin 
linde (13). leenden (11). lem (49). 
lend 2 schleck- (7), sehleg- (6) -brat. 
rbrat (93). 
umen Ad. lieht (95), lyecht, licht. 
nd. en lecht. lichts vmbschin (15, 65). 
liechtz wyssehin (sc 63). schein 
n dem liecht (1, 2). 


^ 


LUN 


*Lumen cong-, cone- (22) -lobatum 
en wessen stapel (22). sthapel 7 wassen 
lecht (225). stock von wachs gemacht (74). 

Lumentum (/. nitrum 1s., uitrum 
Pap. res facta in modum salis 16. cf. 
lomentum) seuffe vinster glas (17). seyff 
7 fenster glas (9). klaresglas (74). 

Luminare sóst. vb. (v. lumen 8, 9, 
eh 1) Ad. ein lieeht szm. liehtfaz 
(104). 

. Luminare v£. Ad. nd. lu-, Ad. lie- (6), 
1i-, ly-, leu-, nd. v?-lIu-ehten. Iuethten (90) 
clar maken (23). 

*Luminatio luethtunge (20). 

Luminosus lichtsam (110). vol lichts 
(132), lieeht (68). 

Luna der man vnd dez man himel 
(93). der manne Z man (5^). Ad. der nd. 
de (f. 85) mane, £ mande (74). maen 
(20). der mant (5), mont (17), mon (6). 
ein mon (21). monde (4). 

*Lunacia (£. magna testudo 3. aus 
limax; cf. lunatio) ein sehnecke (4). 
ein grase snecke (3). grofBsneck (74). 
spyn-woppe (8), -weppe uff dem felde 
(1€ sém.). 

*Lunapansilena (cf. panselenos) vol- 
lerimon (74). 

are (£. euruare Bx.) luchten (11, 
19). 

| trdnnrls monraut (143). 

Lunaris mane- (5, 11), man- (29, 74, 
132, 152), mayn- (1, 133), mone- (18, 21, 
66), Ad. mon-scehinlieh, -schinlie (23), 
-seheinlieh (66, 152), -scheinlieher (151); 
-schlich (sc 91), -schinig (68, 69), -scheinig 
(134), -scheynieher (70), -scheiniger 4 
-wendiger (74). münig (6). meniger (74). 

Lunatiea monsiechtag (25). 

Lunatieus (Zmenstricanus 75) mano- 
tuldo, -th wilino &e. (Gf.). ^d. nd. man-, 
mane- (5) Ad. -suehtig, -zuchtich (23), 
-suechtig (9), -süchtig (3), -schofftig (21), 
-schinieh (92). hd. ein man- (67), mon- 
suchtiger, -siehtiger (67, 134). monwen- 
dig (64, z1, 110). mónig (Fris). meni-g 
(64, 91), -ger £ -seher (74). maunsiech 
i mániger (2). monnef) o. onsynlich (8). 
vnsinni-k (9), -g an dez mandes ende 
(10) dou- Z ras- (20), dau- (11) -ende. 
lun-iseher (74), -esche (12, 71), - sch 
(29^). lewnisceh (4). lins, Mrg. luynst (13). 
linst 4 melst (49). naisch (75). 

Luna-tio, gew. -cio hd. mane-, mon-, 
hd. nd. man-, mán- (12, 13 Mrg.), main: 
(133)-schin.mon-schein (66, 75),-scheinnng 
(sic 134), -schinung (69, 76). 

*T,unatio (4. testudo dc. ; cf. Yunacia) 
sneck (49). schneck (76). 

*T;unax (herba) starke letechin (Sum. V). 

*Lun-, lon- (55, 71, a/ph. lun- (68, 
110, 132) -donia (c/w.) hd. nd. ]unden. 
lant (17) lünden (71). lon-don (110), 
-den (D^, 132), -nen (68). lund (ew. ?m 
anglia 69, 134). 

*Tundraa v. Luter. 

*TLunenpurga lunburg ein grosse stat 

14). 

: V Lungul (vomer, 1.) sear (Gf. 6, 527). 

*Lungus v. Lumbus. 

*Luniea (aus Iueanica?) v. Alerica. 

*T,unies &e. v. Leno. 

*Lunigo v. Luligo. 

*Luno (cf. unonus Gi. m., limo,lonus; 








LUP 939 


ein lon vor dem rad (64^) eyn luner 
(64€). 

*Luno v. Leno. Luuio. 

*Luns, g. luntis 7. énstr. purgandi 
lini ein heychel; ec. déc. coclea ein wen- 
delstein (aus limax? 3). 

*Lunseena v. Linistema. 

*Llunubius (c/w.) lunebig (5^). 

,Lunul-a, pi. -es (94, 136), -e (65) 
món-, fleiger-lin (65). ein spenglin als 
ein mon (110). eyn spanneken als eyr 
maen (132). hd. vor-span, -spain (3), 
-spang (4) vurgespan (20). ags. meni- 
(136), mene- (94) -scillingas. 

*Luo 2. vorator (14, 16); «us helluo? 

Lup-a, -ina (9, 64) Ad. wulf-, wlf- 
(23), wlm- (22), wolf- (9, 11, 132) -inne. 
hd..wulp- (75), wolp- (8), wulff-, wolft-, 
wOlff- (6, 67, 134), welff- (69, 70, 152) -in. 
wlpen (93). wolfyne (133). hurre (9). hurr 
(1). peke (8). 

Lupanar (cf. prostibulum) huren 
haws (9). der bosen frouwen hus (23). 
frawen huf) (15). 

*Lupanatrix frawen huserin (75). 

Lupari-us, -a f. wolíffhunt (110), 
-hont (132), -peyBer (canés 74). f. alsulche 
hontynne (132). 

Luparia wolfswurz (132). 

*Lupatium (sé. lap.) aeutum slizle- 
teche (Sum. cf. sclijtledeke &e. v. lapa- 
tium). 

Lu-, li- (147) -patum (7. frenum aspe- 
rimum 4) piB, krumef-, gellend6-pif 
(14. fehlerhaft bei vv. 1, 3385). wolffzaum 
7 krum bif, var. gebif (64). ge-bisse 
(11), -beif (8), -pis (9). seharp Ad. zaum, 
of getand toem (147). zugel (i10 sém.). 

*Lupina v. Lupa. 

*Lupina 2. 2nfirmitas deuorans per 
modum. lupi wolff (15). 

*Lupina (cf. sqq.) wolfeschern (? 16). 
vighebone (85). 

*Lupinia figbona (Gt.). 

*Lupino fiekbaum (sec 1). 

Lupinum fíic- (131), vighe- (105) 
wich- (87) -bona. veikbone (4). nacht- 
schade (19, 20) -schale (11). luvina (Gt.). 
hoppo (131. 2« lupulus). 

Lupinum montanum (7. 
phrimma (&t.). 

Lupinum pellieum wolfen (77). 

Lupinus figbona (101!). vig- (100), 
vich- (13), fiek- (12), vije (23), wik- (22) 
-bone. feig-, weick-, wolffask- (116), wie- 
(pl. 41) -bonen. viekwin (22*). fipon (11). 
wick (11). wiek-e (20 &e.), -en (24). Ad. 
wolffes-krut (18), -schoten. woltff-sch. 
(1, bb, 4, 74), -chrawtt (1) -zaiD (6), 
-zach (88), streel 7. phaselus (64), -milch 
(X). naeht-sehatt (6), -schede (V). wólfli 
93). 
ipis adj. woluieh (133). weltli- 
scher (110). lugenhafftiger (74). 

*Lupipecten chemphe (105). 

Lupire ci«mor mluorum (69, 76, G1. 
m. &e.). heulen als die wolff (110). huylen 
als die wolue (132). schreyen als die 
weyhen o. als die puben o. spilleute (74). 

*Lupistinum &e. v. Libisticum. 

*Luppa (7. cyphus, st. euppa; ?. pan- 
nus Gl. m.) ehoph (Sum.). 

Lu-, lup- (93) -pulus hop-fe (93), 
-ff (64), -fen (110), -pe (132). 

43 * 


mirica) 


340 LUS 


*Lupulus wolffeleyn (9). 

Lupus, lypus (94?) (cf. harpago) 
Ad. nd. wolf. wolffe (17). welf (22). wolp 
(102). merwolf (93). «gs. baers (94, 136), 
bars (942). hecht (5). suchte (8). seuche 
(9). wolff ein wetag (pena 2n coxa i. 
he-, ve-rpus 74). Marg. ?n 3 (vgl. Auz. 2, 
184): 

2450 pater noster addiscere lupus 

volebat 

Quidquid dicebat semper lamp lamp 

referebat. dic. 

*Lupus marinus eyn meer wolff 
(piscis 1l, bb). 

*Lupus rabiosus eyn werwolff (125). 

Lura 7.05 ventris(66, 74, 110 &c. Br.), 
utris (129) Z cullei; porus 0 vulua (66, 
110 &e.) putrichs munt (74). cruycken 
mont (147). 

Lureare hefMich essen (110). sluechen 

20). 
Lurceo ein vnrein esser o. schlieker 
(110). slocker (132). sluech (7) lecker 
(20). schlemmer, ver-zerer, -temmer (88). 
vros (9). lurd-, lurt-, luri-ones swní 
leeeatores, deuoratores et scordones 
(76). Iure-, luer- (136^) -ones 7. auidi 
4gs. sigiras (94, 136), cf. sigora « con- 
queror (Bsw. Cf. Goth. Wtb. S. 42, 45); 
nach Leo st. swelgeras. 

Lurdus (cf. Dz. Wt». 208) ags. laempi- 
(94), lemphi- (136) -halt ; lemphald (Hpt. 5). 

*Luria (esí genus ponis 29. 4. e. po- 
üonis, cf. lora Gl. m.) en lur (23). 

*TLuridieus (s/. iur.!) 7. legisperitus (16). 

Luridus (g. pa-, sua-lidus 16 sim.), 
swarez 4 bleich (20). zwart, bleec, on- 
reyn(11). doit varwich (147). todtenfarb 
(111). fuul (Gr.). 

*Luriones v. Lureo. 

*Luris 7. ludus (9), swalor (14), 
pall-or (15, 16), -idus iu plaicheit (74). 
vnfletig (9). toten farbe; gelb £ gelb- 
olot, varr. -elecht (75). 

*Lurtones v. Lurco. 

*Lurum v. Obstructorium. 

*Lus (sf. ius cf. Gf. 3, 291) prót (104). 

Lusatia laufWmitz (ferra 135). lusitzer- 
landt (74). 

*Lusceibosus v. Lusibasus. 

Lusci-liosus v. -olus. 

Lus-cinia (110, 131 Gf.), -tinia (76), 
-cina (17), -cinus (G1. m.), gew. luci-nia, 
-nta (4) -na (q. v.), -ma (9, 76) nahta- 
gala s/m. (Gf.) nacht-egal (87), -egael 
(11), hd. -egall (9) -igal (9, 4), -galle, 
-gall (110, 141), -gal (6), -gale (17). na- 
thegalle (20). lewerca (131). 

*Luscinius v. Lucilia. 

Luscein-us v. -ia. 

Lus-ciolus, -ciliosus, (147, Br.), -cio- 
SuS (V. a. 1618, Fris.), -ecitiosus, -ticiosus 
es 147, Br.) by- (116), stick-sehende 

68, 110), -syende (116, 132), -sienich, ^d. 
vbersehend (116). übersánig (V. a. 1618). 
blintzaug (116, Fris.). die des avents nyt 
en suydt (147). 

Lus-citio, -cicio, -ticio (129), -citas 
(74) vber-sewnigkeit 7 -sichtigkeit (74), 
-senikeit 7 scehelheit (110). stieksyenich 
of scheelheit (132). 

*Luscositas schelheit (90). 

Lus-eus, -tus (1) (Z. limus 74) Ad. 
nd. schel. hd. eyn schel-er (b, 133, 152), 


, 
TEE 

-ler, seilher (151), schilher, schyllender 
(9), vber-sichtiger, -sieniger (69), -sew- 
niger (74); schelle. scheell 7 eynogich 
(132). ainÓkir (104, sZm. Gf.) eineugt, 
der nit wol gesicht (88). ainegk o. blintz- 
ler (91). nachsunig (93). »/. losch (116). 

*TLus-ibasus 7Z -iterosus, -cibosus 
(11) luusbalch (11). eyn luzebalek (19). 

Lusor Ad. spi-, spie-, spil-, Ad. ad. 
spe-ler. l. eum taxillis dobeler (22^). 

Lusorium spil-huf (110), -haufóe (74), 
-stat 7 platz zum spile (75). speelbaen 
(132). 

*T,ussus v. Lusus. 

*TLustieci-o, -osus v. Lusci-olus, -tio. 

*Lustinia v. Luscinia. 

*Lustr-alis 7 -ia (7. odoriniseus, s/c) 
sporhunt (9). 

Lustra-men, -tio (7. lustrum 8, 9, 
purgatio iio) erluchtung o. vmbgang 
(110). vmmeganek (9). verlucht- 7 om- 
gang-inge (132). verlychtung (68). reyn- 
heit (132), -ikeit (68). 

Lustrare Ad. nd. schinen. vnder-sch. 
(85, 20). bekyken Z durchschauwen (20). 
besehen (8, 9). er-Iluchten (55), -luthten 
(20). vmb-lauffen (20), -gon (110 szm.). 
reynigen (20, 25). 

Lustra-tio v. -men. 

*T,ustr-ia v. -alis. 

*T,ustro &e. v. Luter. 

Lustro ein vmlauffer (110 sZm.). 

Lu-, los- (b^) -strum ein hol (68, 
110, 132). Ad. (Mss. mog.) holtz, hülez 
(21). holt 7? vijf ghebede iartijt (23). 
fünf gepiet iar (1). lo (s£. V?) iar ezijt 
(D^). V jar; beseunge 7 winkel boser 
frawen (8, 9) o. tire (8). wilder tier luog 
(93). thiergart (64). 

Lustrus v. Lusus. 

*Lustr-us, -is v. Luter. 

*Lustus v. Luseus. Luter. 

*Lusula 2. q. cieindela q. v. (Br.). 

Lus-us 7 -trus (Gl. m.), -sus (139) 
(aus glos »« leuir?) 7. frater maritz. 

*Luta-, luti-nista lutenschlaher (75). 
lautenslaher (175). 

*Tta (76 &e.), lutina (64, 74, 76) (?nstr. 
mus.) hd. nd. Yute. hd. luthe, luth, lawt 
(1), laut (64). trumpe, quinterne (74). 

Lut-are, -ere (8) dreckech (18), 
quotik (8), kotig (9) machen. onreyn 
maken mit slijek (11). 

Lutea v. Datisea. 

*TLutea (cf. Gl.m. v. luteus) ?. tega £ 
crocealis rubea, et est tegimen herile (16). 

*Lutenta stinckende hur (175). 

Luteola (cf. datisea) gelb veiol (91). 
strich- (Ki.), strelch- (Fr.) -kraut. zeissig 
um Ki.). l. eala (sí. calta) rotiz cleo 

121). 

Luteolus v. Luteus. 
| Luter (7. lauatoriwm 1 sordes 66 &e.) 
vas, geel, schaff, kuel becken (88). wasch- 
schefflein Mer hantvaf (110 &e.). wasche 
gevese (9). labal szm. (Gf. ?. q. leuter 
*. labrum). moschel schoelpe (147). 
luther (cf.linter) eyn hant fa (7) swins 
drog (7) eyn eymer (17). lutrum was- 
sertrog (111). 

Lu-ter, -ther, -tor (18), -tra (110, 
114, 132), -eer (g. v.), -trus (94) -strus 





LLUU 


(4, 75, 117, 130, Sum.j, -Stus (100), -Btro 
(9, 74), -stris 7 linter (animal 16), lou-| 
trus (136), lundraa (sum.). ottar (117). 
hd. nd. otter. oter (Sum.). óter (4). odder 
(130). atter (18). fischotter o. natter (114). 
ags. otr (94), octur (136). 

*Lutere v. Lutare. 

Luterinus otteren (20). lut-, lute-| 
(Sum.) -rinum ott- 7 ote-rin (pelliezum 
Sum., Gf. 1, 158. cf. roecus lutrinus Gl.| 
m. 4, 465). | 

*Lutes v. Luteus. 

*Luteum v. Datisca. 

Lute-us 4 -olus (4. de luto factus] 
66 &e. 110 &e.), -8 (7. rubicundus € croceus| 
66 &e. ?. qQ. lute-us, -olus prima prod.| 
110 &e.) eyn heidelber; erden rot gele 



































(14). horauuin, huruuin (Gt.). horig 
slijkich (132). leymig (110). flissig 
*Lutibulum v. Lutiolum. 
Lutifigulus topfer (4). do- (17), du 
(18), gro- (77) -ppener. en erden gropj 
er (23), -e (sze 22). hd. haf- (6, 110, ibl 
haff- (69, 70), hefe- (12), heffe-, hef-ner 
potmecher (132). erugebecker (20).- hd 
vle-r (91, 133), -ner. 
*Luti- v. Lutu-lentus. 
Lutina v. Luta. 
UM trumpen, lautenslaher 
74). 
*Luti- v. Luta-nista. | 
*ILuti-, luci- (752) -olum, -bulun! 
(759), -oulum (752€) (7. areharium, eo: 
claue, a&s latibulum?) heimlieh ge 
mach (75). ; | 
*TLutius v. Lucius. 
Lutor geschmack von einem wustej) 
&c. ding (88). 
*Tutor v. Luter. | 
Lutosus quottig (8) kotig (9). s 
checht (20). vol schlymf,, vnfletig (65 
*Lutquiomum «v. Jusquiamus. 
*Lutra v. Luter. Lotringia. 
Lutr- v. Lute-rinus. 
*Lutrus v. Luter. 
Lutulentia Ad. vn-, nd. on-reynichei 
Lutu-, lucu- (9, 110b), luti- (T6 
-lentus hd. vnreyn. phoczecht (8). poil 
heyt (lue. s2c/); kotig (lut. 9). 
Lutum v. Datisea. 


dreg (8b). 





. slym (5^). sleyme (74). 
23), diy 
(untersch. 
varwe (132). 

*Lutumen (aus lutum »« bitume 
lyn (22). 

*Lutuminare lymen (22). 

*Lutumo (sí. lucumo) heimbur; 
121). 

*Lutus (genus lgn? G1. m.) v. Lut 
*Lutwania v. Letuania. 

TLuuio (Br.) luno (a/ph. lYuuo 1 
vureyniekeyt 7 vnflot (9). vraitscap € 
(z. ingluuia &o. 147). ; 
| *Lluuius eyn pül (5b) Cf. pre. 
fluuius?  v//. loja Dz. Wtb. 418 6 
|: luvia? n. 











MAC 


Lux d. liecht; l. das do scheint (1), 









nd. lieht. nd. lecht. lietht (90). liecht 
wesen (Z7) natuerlich grunt (17). lichtes 
w. & an ym selber naturlich gr. def) 
liehtes (15). daz liechtz w. an ym s. 
i ein n. gr. dez liechtz (63). inwanen- 
des lieht (93). 
-. *Luxidare be-scheyden (9),-schifin (8). 
Luxuri-a, -es Ad. vnkusch- szm., nd. 
unkus-, vnsehusst- (6), geil- (20) -heit. 
hurlost (99). 


von im selbs sch. vnd leucht (75). Ad.|sin sim. vnkeüsch sein (134). vnkusch- 


MAC 
Luxuriari, -re (22) Ad. nd. vnkusch 


heit üben (17). vnkeuscheit triben (76). 
vnkusheyt don (22). vnkuyschen (19). 
vnschusch (6). onkuf$e (21). hurlosten (106). 

Luxuriose vnkueschlich (20). 

Luxuriosus hd. nd. bose lustig. Ad. 
b. ge-L; bof- (6), be- (v6) -listig ; vn- 
kusch sZm. hurentriber (125). geudig 
(126). 





*Luxurius bose lust (23). geili-cheit; 
adj. geil (11). | 


MAC 


*Luxus v. Fluctus. 

, Luxus sóst. hd. bose lust 7 gelust 
sim. bof) list (6). vnmaeDe 7 geilheit 
(20). vnnaBe (se) £ SSVIUoRe d (o9) 
onmaet geylicheit (132). vnmate (99). 
vnkeuscbeit (110). 

Luxus adj. (7. libidine solutus Br.) 
geyl (19, es). lustig (68). bose-l. (133). 
boser lust (69 szm.). 

*Luzacia Lauzicer lant (4). 

*Luzus v. Lucius. 


941 




























*Maba-cematon, -chematicon, -ten- 
ticon v. Bamadomaricon. 

*Mabiles (aus inabiles) v. Grossus. 

*Mae- v. Ma-cellum. 

*Mace &c. »v. Macis. 

*Maceanum &oc. v. Macianum. 

*Macedo v. Macies. 

*Macedon eyn kriche (9). 

*Macedona (mala) v. Macianum. 

Macedonia lantschafft (19). eyn lant 
(85). krichen-l. (8, 9). 

*Macedoni-cum, -um (sum. VI) (herba) 
gir-el 7 -ol (BM.), -es (Sum.). cheruelle 
(Sum. VI). 

*Macelencia v. Macies. 

Macell-a v. -um. 
Macellare slachten (11, 19). metzgen 
(64, 110). vleysch houwen (68, 132). 
Macell-arius, -ator, -ius, -io, -o Ad. 
nd. vleischhouwer sm. fleischauwer (20). 
- flaibeh hower (6). Ad. metz-ger (110, 134), 
- -eler,-iger 7 -ler (74). sleehter (23). speiss-, 
— profannt-verkauffer, n/. suy velvercooper, 
| — vettaglier (116). 
*Macellent-ia, -us v. Maci-es, -lentus. 
*Macell-io &e. v. -arius. 
Macell-um, / -a (1, 75), mac-, mar- 
— — (64*, Gf.) -eellum fleisch-huus (11), -huys 
| — (132), -huf (19), -uBe (20), -pank (9), -panck 
- — (D, -banck (15), -scharne (9). flesehbang 
— (85). vlesch- (23), fleif- (8), schlacht- (75), 
metzig-, var.metz- (64), metzel- (V) -hanek, 
9. heuslin (645). fleys schare (12). scharne 
— (225). seherne (23). schern Z hode (17). 
. sSeranden (13). fleiseranna (Sm. 3, 560. 
Gf. 6, 582). metz-ig (64, 110), -g (91), 1e 
2» -! meezgg (64). speissmarekt, w/. de 
- halle (116). 
*Maceonum v. Macianum. . 
*Macer .s. v. Macis. 
Macer d. nd. mager. ran, klein, 
..— Schmal (88). 
—— — Maeera(ausmachaera ;-cmacellum) 
| . fleisch-beil (95. -peyel 7 -messer; koch-, 
|. Stuck-m. (4). fleyB-byhel(8), -peyhel (14). 
— — fansoen (7. gladius longus ex una parte 
—— GCuius 108. n st. u). matera eyn fleisch 


4 


B 










M 


byel (17). mathera fleisch-pank 7 -messer 
? beyhel (9). fleiB-bang o. -byel o. messer 
(8). sehirme- (9), schirm- (8) -swert. 
mach-zsra, -eraà kürd (Alber.) schwert, 
verborgene schwert (88). scehward, dagen, | 
nl. ruytinck (116). maceria es! gladius 
magnus 1 culter 0 securis cocorum t ipsa. 
coquina, (16). 
*Macernana v. Matricaria. 
Macerare mager Ad. werden, machen, 
nd. maken. hd. nd. magern; krencken | 
(V. debilitare). mare machen (18). mer 
werden (21). hunghern (22). kestigen (74). 
Maceratio mager machunge (18). 
Maceratus v. Semiustus. 
Macere(a/ph.mare-,aber vonmarcere 
untersch. 66, 134) hd. nd. ful, welck (5, 
23), willig (18), Ad. mager, faul 7 treg 
à plod 7 we- 7 swe-liek (74), sehüleken | 
(6. cf. macies) werden. swel-, seu-, so- 
chen (74). 
*Macer-ia 7. -a. | 
Mac-, mat-eria, -eries eyn leymen | 
(D) limstain- (1), laimstain- (71) Ad.| 
stein-, nd. sten-, steynen (20, 132 &c.), 
geleympte st. (5^), pul- (85) -want, 7 
muyr (132). en pol-w. lemechtich (23). ain 
mageri mauer (76. maceries : macer). 
eyn dunne muer (7). truehne maur, n. 
scheydelmuer (116). ein muwer on spise 
? vngespiüte m. 7 rowe m. (65). vnge- 
mortelt m. (75). rohemawr; blanck 7 
want um ein hoff o. garten; stein-hauff, 
-wandt on mortter (74). steinzün (Gt. D, 
678). zun o. wand, var. zaun o. wande 
(64). maceria lang brytz of want dair 
wynustock of anders langs her gepait 
(sic) is (147). materies (etam genus teli 
»« mataris) ein matery in holtz 4 Zn 
pariete (110 &c.). ein bliehen (125. Demin. 
von blide? cf. maciamen?). marceria 
estcongregacto saxorum (16. cf.maneries). 
materia s. u. 
Macerio brytzen meker (147). 
*Macersire mager werden (66). 
*Macertudo v. Macies. 





*Macia sg. ringung (?. /uctamen 14). 


Gl. m. sardisch mazza dakorom. matiu) 
ingeweid (110). 

*Maci-a v. -anum, -s. 

Macia gauchheil (Kib.). 

*Maciame-n 7-ntum,macinamentum 
(1103. as machin.?) bly (132. 04s blyde). 
bly-nagel 7 -klotz (110 &e.). 

Mac-ianum, -eanum, -eonum (76), 
-ranum (23), marcianum (74) malum 
71 pomum ma-, mo-cianum, mae. p. 
7 mamaciana (11) maciana poma 4 
malaciana (8), macia p. ^ malamacia 
(9), mala matiana (85), mala malicona 
(41), mala macedona (24), malum 
maeiolum (6, 7), malumaceanum (4); 
arbor : maceanus (18). pomus m., p. 
macianus, p.-macionis (134), poma- 
sceamus, -maturianus (1) malceha (101). 
maleepfili (Gf.). malzóphil (95). mail eiche 
(1). malaich (6). Ad. holez-, hulez-, halez- 


| (imaeianum 6), nd. holt-, hol- (8^), wild- 
| (14)-appel, -appil (825), -opphel (1), -opfel 


(4), Ad. -apfel szm. (arbor -baum szm.). 

Macidus magher (11, 19). maeger 
(20). durre (9). dorre (8). 

Mae-ies, -or, -edo, -redo, -ritudo, 
-ertudo, -ileneia, -elencia (17), -ellencia 
(76) hd. nd. mager-heit sim., nd. -cheyt, 
hd. -keit. maigerkait (6). mairkeit (18). 
macies magerung (64). weglichkeit 4 
hunger (74). weygheyt (21). Ad. (Mss. mog.) 
welek-, wille- (18), sehwel- (6), ful- (7) 
-keit. nd. we-, wa-leheit. macilencia 
ganz magerkeit (18). 

*Macilenter magerlich (20). 

Maci-, macil-, macel- (74, 76), mulci- 
(1)-lentus Ad. nd. mager. hd. gar m. 
(8, 74); gantz m., magger (21). 

*Macilis, machil (Br.) Z. tunzca tala- 
ris pertingens ad. pedes (16 sim.). klayde 
das zum waden reychet (76). 

*Macilla v. Marcellus. 

*Macil-lentus v. -entus. 

*Macinamentum v. Maciamen. 

Macis sg. macees (p/. 24), matis 
(14), £-mae-er Z -ir (144), mace (8b), 


Macia pl. (i. intestina Br. matia Zd.| mate (47, 74), macia (23), macc- 7 mate- 


342 MAC 


corda (17) pl., mancia 7 macordis (74), 
marcicordia (75,95) hd. muscat-bluome 
(93), -blut sm., -blie (91), -plum (manoia) 
£ -plude (74), -blüst (646, 144). muscaten 
blüme (13). musseatenblome (85). muscha- 
tin blümen (8^). muschaten- (99, 47), 
museaten- (24) -blomen. muscaden blu- 
men (17). macis (93, 144). mistelbluet 
(15, 95). 

*Macontiacum v. Maguncia, 

Macor &ce. v. Macies. 

*Macordis v. Macis. 

*Macoro v. Marrubium. 

*Maera, matra (alph.maera 47) swart- 
wort (47), -wit (85). 

*Maeranum v. Macianum. 

Maeredo v. Macies. 

*Mac-, mat- (74) -rellus (pzsczs) mac- 
rel (92, 140), -earell Z -rill (140). matrel 


Maeritudo v. Macies. 

Maeroeosmus  werlt (9, 147). 
grote w. (141). groD wernt (8). 

Macrologia vnnucze lange rede (8, 9). 

*Macropiper Ad. lang-e (93), -er pfef- 
fer; lang peffer (17). 

Maetare Ad. slahen 7 toten sZm. ab- 
dun daz fie 2 slagen (77). Ad. nd. slachten 
7 doden. slayehten (19). dotin (8b). dot 
stecken (23). doeden £ offeren (90). Ad. 
metz-eln, -gen (64, 75, 128). sehinden 
(Sab, 77). 

*Macetarie v. Artemisia. 
*Mactarius slechtynger (8, 9). 

Maetatio slachtunge (20). schlacht 
(15). 

Maetator meczeler (20). 

Maetatus seopffert 4 getot (110). 
geoffert 7 doet geslagen (132). zutod 
geschlagen (68). 

Maetra brot-korb (110 &c.), -kenster- 
lein 4 multen (126). multer, n4. moelie, 
backtroeh (116). broitkorff (132). 

Maeula v. Planeta. 


Macula Ad. fleck, flecke, fleckunge, 
be-l. »d. vleekinge, be-vl. beflegung 
(21). maiD (1). maaf (68). maf) (76). maa- 
sen, sehand-m. (Fris,)) ein mesch an 
einem fisch garen (110). eyn loch in eyn 
netz (132). mael (75). maylung (1). slack 
(6. lues 49). schlupff (Ki2.). 

*Maeula (aus matula) seyckvat (147). 

Maeulare flecken (0; hd. nd. be-fl. 
belecken 7 intreynen (20). folen (125). 
besólen 7 smyczen (19). besolen, smitten, 
sleckeren (22b). besmeden (109). Ad. be- 
schifen. cleiben; masen, var. maligen 
(15). malen (76). vermafgen (128). ver- 
malgen (2). 

*Ma- v. Manti-culari. 

Maeulatio befleckunge (20). cleibung 
(15). 

*Maeulator bevlecker (23). 

Maeulatus macklecht (140). 

*Maeulositas fleckicheit (20). 

Maculosus flecket (20). befleckyth 
(19). vleckich (11). masig, var. malig 
(75). mafechtig (128). 

*Maeultergium (7. charta bibula) klak- 
papier (109). 

*Machali-a, -na v. Malagma. 

*Machamet ain aptgott (v6). 

*Machania v. Machinatio. 

*Machari-um, -a sg. (74), pl. (i. ma- 


die 











MAD 


galia 3) huot contra inimécos (76). hut 
(8). hutte (9). hütten (3). hutheufilein, 
saltnerhutt (74). 

Machera v. Macera. 

*Macheria (aus materia?) leip, leich- 
nam (74). 

Maehil v. Macilis. 

Machina Ad. stifftunge, st. zu krieg. 
stiffung (18). nd. stift- (22), sticht- (23, 
132) -inge. gestiffte (85). gebuwe Z blida 
(bb). Ad. nd. bli-, bel- (22), bil- (133), 
hd. bley-, 4 pley- (74) -de. pildunge (61). 
eyn bly ram (raid? 7). rat (rota 23). 
rad (22). rayt (5). Ad. nd. pine. p.-ge- 
rede (17). peinrade (74). gerust (65, 74). 
streytzeüg (91). hanntwerch (1). hant- 
7 ant-werck damit man wurfft (74). ant- 
berieh (Fr. 1, 411. cf. Ob. 54). schyrm, 
bolwerck da mit man her zü rucket (65). 

M. mundi mach- 7 beschaff-ung der 
welt (75). 

QU I gepynse (7) genicheze 
0). 

Machinamentum arglistung, nach 
stellung, bóf anschleg 7 rette 7 date, 
var. rete 4 thete, contra aliquem (65). 
eyn seche (17). seg (9). 

Machinari Ad. nd. buwen. buhen (5). 
buen Z schifften (sch? sth? 21). Ad. nd. 
stif-ten, -fen (18). schiehten; bliden maken 
(23). ark (8), arg schicken (8), zu-sch. 
9), denken (8, 17), ge-d. (9). betriegen 
16). boflich dun (11). arbeyden om quaet 
tzo doen (132). arbeyten, zymmeren, 
bolwercken (110 &c.). vndersteen zu thun, 
druff gen &e. (65). 

*Machinarius buchDensmiet (125). 

Mach-inatio, 7 -inositas 7 -ania 
(147) drub- (17), drav- (8), dra- (9) -unge. 
pl. bof arglistig gedanck (75). behend-, 


nauvund-, rijeksynn-icheit &c. (147). || 


gesch-efft, var. -ópfft; machinationes 
diabolorum tuffels gespenst (65). 

Machinator boef) denckender (110). 
etwas bof thuer (68). quait denck- Z 
do-ende (132). 

Machinis (gen. -nis, instr. edéficziorum 
Br.) gerust (2). geruefft (sic 1). 

*Machin-ositas v. -atio. 

Maehinosus (7. eernulus q. v. 147) 
behend arbeiten (as). b. stifftig vff krieg 
0. boefà (110). behendich; schedelich ar- 
beiden om. quait tzo doen (132). 

*Machones (cf. magonus, migo) 

magesame (Sum.). b 

Macehutaris v. Maguder. 

*Madagabundum v. Nupagundium. 
*Madalger trofwrz (131, 141). Cf. 
basilieum madalger (Gf. szm.). poly- 
podium tropfwurz (Sum.). : 
*Madan (aus maeula »« madian, 
dem. zweiten Worte nachher) fleckunge 
(153). 
*Madare (v. luere 76) fucht machin 

(8). regenen (9). 

Madefacere (7. mad-escere, -idare) 
hd. neezen (19, 69, 134); naz (8, 9), naf), 
fucht (17) machen. 2d. nat maken, vuch- 
ten (132). 

*Madela (cf. madula) eyn sieht (18). 

*Mad-ella (démin. a madula 110), 4 
-ulla (11, 19) spyse-fabó (20, 68), -vayf 
(19); -vat (11). 


MAG 


Madellum v. Madula. 

*Made-, mader-burga v. Magdebur- 
gum. 

Madere (7. exuberare 76) nafWin (8). 
nessen (9). naf$ sein (1). 

*Madialis v. Magalis. 

Madidare Ad. netzen, neczezen (19), 
nd. netten 4 vucht maken. betawen (4). 

*Madi-datio,? -fieatio (147) netzunge 
(20). natmaekyng (147). 

Madidatus naf gemacht (20). 

Madide naf)Mich (20). 

Madiditas naefbheit (20). 

*Madidolus v. Madiolus. 

*Madidula v. Madula. 


Madidus Ad. naz (85), naf, naef) 
(20), fuchte (8), feucht (9). nd. nat; nacht 
4 wucht (22b). 

*Madi-fieatio v. -datio. 
*Madi-olus 7 -dulus, -dolus (68) wat 
fuchte (132). 

Mad-itas, -or naticheit (147). fuchte- 
(8, 12), feuchti- (9) -keit. 

*Madrell-a, -us (ludus scruporum, ital. 
marella, ga/l. jeu de merelles cf. Goth. 
Wtb. 2, 54. Gl. m. 4, 641) marel-spel (xil.). 


*Maduger &ce. v. Maguder. 


Mad-ula (74 &e,)), -ulum £ -ellum 
(20, 74), -ule (132), -idula (68), cf. -ela, 
-ella, matella, maeula (aus matula «c 
madere) seych-duppen (b, 133, 152), 
-doppe (17), -toppen (5b), -scherb (69, 
134), -scherben (66, 70, 151), -haffen (74), 
-haff (20), -duch 7 -pfan (76. seiehen »« 
seihen), -tüeh (67). seyg haff (91). Ad. 
sich-duch £ -haffen, -napf (7 -ella 15). 
seyge duch (3). seyffe (4). bruntz-kachel 
(64, 110), -winckel (64). pibpot (132). 
pisgrope (22). layterpawm (74). matula 
madula &e. 74) seich-haffe (20), -topf 
(4), -dopf (3), -poyt 7 -vayfà (19), -fafj 
(8), -vas (9). pruntz-kachel (91), -seherb 
(74, 111). pischpot (20). pisuat (11). sied 
haffen (16). 

*Madulla v. Madella. 

*Madul-um v. -a. 

*Maffa v. Omentum. 

*Mafort-e (136), -ae ags. scybla (94, 
136). w. w. mafort-ia ?. teretrum (q. 
v.); -em £. peplum; -ium res quae ad 
fortem pertinet (136) : mauortius 7. pers 
tinens ad mauortem; cf. Gl. m. 4, 476. 
maphora 4. qd. velum (16). mauort-e Z. 
flammeum. (q. v. 141); -iaà z. marsupium 
148). f 
| edu -de (Gl. m.), -dium (116), 
-s (112, 116) (cf. magadis) der brucken, 
nl. d'bruexken (116). ein brock de soitt 
(? saitten?) vff keigen vt habent in claf: 
facordio (69 Mrg.). lautendaeh (112). 

*"Magad-aris, -uris v. Maguder. 

*Magadis 7 pectis virginal (112). 

Mag-,mapp-, map-ale, -alia hirten-, 
ald garten- (93) -haws (9),-hus (93). hirtin 
huB (magalia 8) Mhirten- (mapale), 
fischer- (magale) -huflin (64). hyt (68, 
110). hutcehen (132). hutta £ louba sem. 
(Gr.. hütten (magalia 7. macharia 3). 
garten-huet, var. -hut magale 7. custodia 
orti; hu& der armen 7 armer lut huf 
mappale (75). chorbe, córbe magalia Jj 
i. edificia rotunda in modum furnorum 
(130, Gt. 4, 486). magalia sunt sugna 
astrorum t emisperiwm 0 cauerne pastorum — — 








MAG 


I domus pauperis i gaza tagurium (76). 
hirten- o. saltner-hutt (74). 

*Maga-lion (17), -ria (herba) krus (9). 
kruD (8). erispel (17). gruz (Gt. 4, 344). 

*Mag-, mai- (111, 114, Br.), mat- (136), 
meg- (120, Sum.), mig- (Sum. magin- 
(10), madi-alis, mag-olus (176), -ius (6), 
mieatellus (q. v.) hd. paruc sem. (Gt.), 
parch (121, Sum.), parg (111); bar-ik (121), 
-c (120), -ch (Sum.), -g (17 &e); borgswin 
sim. burg (114), purge (4. 104), burgel 
(11). eyn gelubt verken (132), verschnitten 
schwin (110). 

*Magalma v. Malagma. 

*Maganus (aus mang.) blijd (147). 

*Magaria v. Magalion. 

*Magariarius v. Grutarius. 

€Magdaleo »/. rolle (116). 

Magde- (71, 74), made- (225), mader- 
(D, mandu- (55) -burgum (74), -burga 
meyde- (b^, 225), meyd- (74), maid- (1, 
71), mey- (141) -burg, nd. -borch, ein lant 
(141). 

*Magdulans v. Maguder. 

Mage v. Magis. 

*Magestas v. Maiestas. 

Magi-ea (ars), -à meyster-kunst (9), 
-konst (8) »« magister? kunst der grof) 
wurcklichkeit (65). hd. zeuber-ye (133), 
-nyD (4); zaub-erey, -rey. 

"Magica (mulier) zauberin 
zobererin (68). tzouersche (132). 

Magieus Ad. zau-, zeu-berer. tzouener 
(132). 

Magydaris v. Maguder. 

Magill-, magil- (23, 141), magli- (18) 
-are ruífen als eyn walt efjel (18). der 
wilden eselen schrigen (23). 

*Magirus (J&jstpoc) furstenkoch (75). 

Magis (7. mina 97, pinsa 147) back- 
trock 7 knetefa (114 s2m.). deych-troech 
(97), -troeh (147). 

Mag-is, -e (9, 20) Ad. mer. meer (69, 
132). me (8, 20, 67, 133). meier (7) mehe 
(19). Ad. nd. noch mer. Ad. noch, nach 
(95,21) mer (5), men (21 &c.), me. vil me (9). 

*Magispluris vil 1nee (65). 
*Magista meisterse (20). 

Magister Ad. nd. mey-, Ad. mai., 
meyn- (1) -ster. 

*M. albi-fice, -uoce (4) ein bleich- (4), 
plaich- (74) -meister. 

M.artium meister der fryen kunst(15). 

M. ciuium Ad. burger-, nd. borgher-, 
borghe-, rads- (17) -meyster. 

M.equitum obrister rittmeister (116). 

M. fabrice Ad. nd. buwe-, hd. buhe-, 

buch- (18), bauwe- (152), buw, bau-, paw- 
(1) -meister. buhe meynster (21). 
. JM. generalis hd. der oberst-e (21), 
-er (21), a- (151), oy- (152), -berst, ober- 
17), nd. ouerste meister, meynster (11). 
ouer mester (22). 

M. in artibus (cf. m. artium) may- 
Ster in den freyen kunsten (1). eyn mester 
yn den fryen k. (5). 

M. memorias angl. recorder (116). 

M. militum dem diu Ritterschaft 
: beuolhen ist (93). 

-. MM. pedaneus einer der den kinderen 
- das A b c lehret (116). 


(110). 











MAG 


M. virtutis ein liefhaber der weis- 
heyt, ein gelarter fautast (116). 

Magisterium d. nd. meyster-, meyn- 
ster- (21) -schafft, -scop. 

Magistralis Ad. nd. mey-, meyn-(21) 
-sterlich. 

^Magistraliter meisterlieh (73). 

Magistrantia v. Ostrucium. 

Magistrare Ad. meistern. leren (20). 
meister werden (75). 

Magistratus ^d. meyster - schafft, 
-geschycht (152). meynster gemacht (1, 
21). meyster ghema-ch (22), -cht (23). 
meisters gemecht (9). 

*Magitana v. Margaritaria. 

*Magliare v. Magillare. 

Mag-, magna-, diuina-mentum (cf. 
magmentarius Gl. m.) 7. extum pinguis- 
simum (Br.) ingeweide dat seer vette ls 
(141). 

Magnalia (?. prodigia) hd. groz, 
groD, grosse, nd. grote, grot ere. grob 
er (6). eyn groDer (se V). grobe dinge, 
wercke £ dayd (19). grote dine £ warcek 
? daet(11). Ad. groDe dugent szm., werck 
(20), mechtige (var. groD-m.) w. (65), 
ding (75), wunder-d. (68). wunderwerck 
(9) gros w. ader gotis ere (4). grol 
wunderliche ding (110). groze deger (8^). 

Magna- v. Mag-mentum. 

Magnanimitas Ad. obermu-tikeit, -di- 
keit. hógemut (12). 

Magnanimus /d. ober-, uber-, groz-, 
groD-mudig, -mutig. obir mutig (3). 
uber mütich 7 groló müttig (6). grol- 
muytig (152), -mutig (151), -mütig (134). 
nd. ouer-, grot-modich. kune (7) geher- 
ezit (20). geher-tzt, var. -tz (65), -scet 
(100). ghehertich (106). 

Magna-s, -tes, pi. -tus adj. (2« na- 
tus!) eyn frij herre (17). irye here (18). 
frij (6), dye frihen (5 szm.), grol3 (8), 
de vrighen (22), de virghen groten (23) 
heren sm. frey als die herren des adels 
(15). groD-machtig ear. -mechtig, leut 
(15). die groBen menschen, die würdi- 
gen amptlüt (p/. 65). grauen (100). barune 
(99). gros geporen (1). gros vrey (9), 
grof) (b^) geborn. : 

Magnatus grob von stadt (110). 
groef van stade (132). mechtig (110, 
132). groD-m. (68). 

Magne grofMich (65). 

Magnes (cf. agates) agi- 4 nadel- 
(Gt.), ach- (62), eydes- (11), ayt- (9), edel- 
(8, 11), yddel- (19), an- (16), sy gel- (12) 
segel- (13, 116) -stein, -stien (11). m/. 
zeylsteen (116). agnet (1). magnet (2, 
25) magnethe (5^). mangneet (64). 
lapis magnetis. taplaminaris (24. cf. 
cadmia). 

Magnifacere groDachten (125). 

Magnificare Ad. gro) machen. groben 
(b, v6). grossen (1). erheben (20). erho- 
ghen (25). herhowen Zliep haben? laben 
(1). lip haben Z loben (8 szm.). 

Magnifiecatus grof) gemacht (110). 

Magnifice grof- 7 her- (20), grof- 
wurck- 7 mechtig- (65) -lich. 

Magnifieentia grobe dat (55, 20). 
gros tot (1). grofwurckliehkeit (65). 
grofheit; herlicheit (20). groifó (18). 
wole daet £ kostlicheit (10). woldat 7 
kostbarkeit (12). virhoeunge 7 lop (20) 
virhoung Z loyp (19). verhoginge lof (11). 








MAG 343 


Magnifieus Ad. groz- groD-dedig, 
-deidig (21), -tátig (6), -tagig (1), -gebi 
(64), E RS RU bos e REA, 
groef van dayt (132). von grosser dat 
D hd. herlich, heyrlich (19). heerlic 
(11). 

*Magnigans (-as) probst in einem 
here (174). 
*Magnilo-ecus, -gus v. -quus. 

Magniloqu-entia, -ium  hoerende 
(20. st. horedende). 

Magnilo-quus, -eus, -gus groz 
sprechlig (5 sém.). groiB sprechig (7). 
groD spreche-nde (19), -r (6). gr.-gesprech 
(16). gespreche 7 horedende (20). grot- 
wordich£Z -spreker (23). berumik (9 sem.). 
gerümich (85). 

Magnipendere grof)b-wyegen £ -ach- 
ten (20). 

*Magnipensio grofachtunge (20). 

Magnitudo d. grofheit, -ekeide, 
(1T). groetheit (11). 

Magnopere grof- (110 qur 
flijOÓ- (20), ernst- (19), fleissik- (134), 
fhDBig- (8) -lieh. flyOlichen (69). mit 
groDe fliBe (20). vlit- (283), eenste- (sic 
(11) -liken. 

Magnus Ad. groz (5), grob, groef, 
groif (7), grosse (13). nd. grot 

*Magnus v. Mogenus. 
*Magolus v. Magalis. 
*Magonus magsaine (87). 
*Magorana é&c. v. Maiorana. 
*Magucia v. Maguncia. 

Magud-er, -ar, -eris, -ris, -aris, 
-erim (24), magyd- (114, 143), magad- 
(131, 136, Gf.), 7 machut- (Ki.), madug- 
(11, 19, 114) -aris, -er (11, 19), -uris 
(136), magdulans (27. eaula Zeuss), 
gr. pa[o0aptc (114. &e.) (7. tirsus 4 
tusus 74, 7 cirsus abscisus s?m.; 
silio 136 sí. siligo; sigal-e 4 -o Sum.) 
dinchil (131, Sm.). rogke (Sum.). chole 
sim. (Gt.). Ad. nd. kol-, kole- (20), kól- 
(12) -stock. kole-, kol-stoch (19), -struch 
(b), -struck (20, 4), -strunk (9), -struncke 
(133), -torse (18), -dorse (6 15), -dors 
(8), -dorf3 (21). torsecht kól (93). koyl- 
strüch 7 stoylstrune (c? t? 19). coel- 
stronck (11, 132). col- (24), hol- (85) -scot. 
hd. nd. stengel. st. von dem kole (15). 
hd. krut-st. (64, 123), -dorf) szm., -stump 
(68); einn krutz- (110), kraut-dorD. stin- 
gel (1, 2). krawt-st. (1). kag 7 dorf (14. 
cf. Sm. 2, 281). d.- (74), krautz- (2, 74) 
-kage. lakritz (10). meysterwurz (Ki. &e.). 
Jaser (143). corn. caul (Zeuss.). 

*Magu-ncia, -cia (55), -ntia 7 maeon- 
tiacum (125), moguncia Ad. mentz. hd. 
nd. mentze. maynez (1). meintz (v5b). 
megentze (23). manyez (4). 

*Magus v. Maius. 

Magus Ad. geuck-, keuk- (20), koch- 
(132), gok- (22, 23) -eler. Ad. gauck-, 
gaugk-, gog- (6) -ler. geyckel (18). ko- 
kelere (99). Ad. ezewberer szm.; war-, 
wàr- (D), wor- (6) -sager. wairseger £ 
koniek (132). konge (7) varseyger (21). 
konine 2 war zeyger (23). konnich 2 
war segher (22). Ad. konig, kunig (85, 
68). die wisen k. (p/. 65). groDB konnig 
(8). gromeister (20). swartzkunster, var. 
schwarezkynster (64). kunder zu kunfti- 
ger ding (1) volkommener vnd ver- 


erst- 


344 MAL 


nunfftiger (75). wol- Z vbel-tetter (74). 
wyser (75, 110). 

Maialis v. Magalis. 

*Maides (cf. naides) «gs. feld ael- 
finne (Hpt. 5). 
*Maie sibinstirnes (121). 

Mai-, mag-estas Ad. nd. gewalt. dy 
herscheit (8^). herlicheit Z7 groeheit (20). 
mogenheit (132). ma-, var. mai-gestat 

15). 
SEP RETCS v. Cyathus. 

Maior grosser (76). merre (99). 

Maior-ana, 4 -a (74), -ona (68), ma- 
gor-ana, -onia (6, (), mar-gerona (15), 
-garitaria &e. (q. v.), -iona (68) (herba 
cf. pera, olimbrium) margramkrut (75). 
meyeron, roter apffel (74). maseran (74, 
143). mey-ron, -len (143). mai-, may-oran 
(1, 12, 93, 143). mey- (10), me- (17) -rone. 
poley (*). bolay. (6). pied (23). 

Maiorare grosser machen (110). me- 
ren (20). 

Maioratio merunge (20). 

Maiores nat-u (1), -i (5^) grof der 
gepurd (1). wol geborn (5^). 

Maioritas groefheit (20). 

*Maiorona v. Maiorana. 

Maius, magus, maijus (76) Ad. mei, 
4 m6 (Mss mog.); mey* (21), meye 
(41), mai, n aye (93), maij (76). die mey 
n de mey man (22). en meyg man 
(23). 

Maiuseulus etwal) mer o. grof) (110). 
e. groDer (68). wat meerder of groesser 
(132). i 

Mala v. Malum. 

Mala gr. ouis (Pap.); ouis (Br.), 
auis (110) alba. wyt schaip (147). 

Mala (Z. mantica 93) waut- (92), pil- 
greym- (74) -sack. male (79). 

*Mala pyne (8). 

Mala A4. nd. wange. weng- 7 beck 
lin (64). der kiefel (126, Fris.). paeke (74). 
kynback (110). kenebacke (11). p/. braon 
(Gf., praon (127), braechon (Gr. Wtb. 
290), vgl. Goth. Wtb. 1, 317. 2, 752, wo 
zu der Vermuthung braecon vil. ,,buceas 
i braecas* w. v. scolpus rüáthselhaft 
an klingt. 

*Malaciana v. Macianum. 

*Malacissare v. Malaxare. 

Malache altee o. eybifà (91). pappeln 
o. kásleinkraut (Ki.). 

*Malachia v. Malagma. 

Malachim ebr. konig- (10), konge- 
(8) -buch. 


Malag-ma, -ina, -ena, -na (94), -inum | 


(Ki), mal-argina (Gl. m.), -ogma (76), 
-igina, magalma (9), malachia 7 ma- 
ehali-a 7 -na (3) faski sem. (Gt.). Ad. 
pflaster. waich pfl. (G1.). plaster (8, 23, 
100). plaester (11). ploster £ NER. 
ein binde tüch (3). wycke (bb). wick (1 
wikch (2). weke (93). ags. salb (94, 136), 
sealf (942). 

*Mala- v. Malum-granatum. 

*Malamaecia v. Macianum. 

*Malamium v. Melanthium. 

*Malan gr. rotundum /aí. scheibe- 
lecht (74). 

*Malanecium v. Melanthium. 

*Malannum &oc. v. Malanus. 


Mal-annus (cf. Gl. m. 5. v.), -us alpe| 
| 


(à. semzdei 104). 


MAL 


Malefi-cium, -tium (134) Ad. nd. bose 

dat. b. 4 obel dayt (133). o.-dat (11). 
boze- o. vbel-dayth (152). hd. vbel-that, 
-tath (69), -tait (T). bof- (6, 134), übel- 
(134) -tat. ouel dayt 4 bofdaet (132). 
quade daet (11). hd. boDheit. zeubernif 
(65). ezaub- 4 wyck-erye (19). 
. Male-, mali-fieus hd. vwbel-, übel-, 
(134) -tatig, -tatig (6, 134) -teter; obel- 
dedig. nd. ouel-, quaet- (132) -dedich. 
ein boefdediger o. ein zauberer (110). 
der bose dut (8). misse deter (10). tzou- 
ener Z gokeler (132). 

Malefidus vngetruwe (110). 

*Malefi-tium v. -cium. 

*Ma- v. Mal-leolus. 

*Malesanus (7. infirmus 176) siech (8, 
11). sich (9). 

Maleuolus &c. v. Maliuolus &e. 

*Maleus v. Malleus. 

*Malfesya &c. v. Malmasia. 

*Malia (g. orbiculus, anders Gl. m.) 
maelie (zta/. maglia Kil.). 

*Malic-acium, -idium, 
Mallicinium. 

*Malicona v. Macianum. 

*Malifieus v. Malefieus. 

*Malifluus v. Maliuolus. 

*Maligina v. Malagma. 

*Malignanter vf) einer 
bofbheit (65). 

Malignari Ad. vbel, obel ton, thun, 
dun; übel thün (134). nd. ouel, quat, 
quaet don, doen. Ad. nd. bos-, boys- 
(D), buD- (21) -heit, poshait (1) Ad. tri- 
ben sZm., nd. driuen. 

Malignitas bóDwilligkeit in harter 
straffung (65). 

Malignus(?. mal-ediectus 1, -iciosus 
7 -iuolus 75) Ad. nd. bose. hd. grim-, 
gry-mig. grunt pos (1). nd. grimmich, 
grim; quaet dedich (11). greiniger, 
vbeler, poDer (74). vnendlich (75). einer 
der da brint in bófheit (65. 2« ignis?). 

*Mali- v. Malum-granatum. 

*Malimu atrament (147). 

*"Maliterre (cf. malumterre) 
elehtre (942. qus eleetrum). 
|  Malitia Ad. nd. bosheyt sem. bof- 
hafft-, bof»will-ikeit &c. (65). 

Malitiose boef- 7 erth- (20), schalck- 
hafftig- (65) -lieh. felleke (99). 
Malitiosus foi bosheit (8) vbeltetig 


-inium v. 


entzünten 


ags. 


*Maliuium v. Malluuium. 
*Malium v. Amalatia. 
Maliuolentia bof- (68, 110), arg- 
((20), quait- (132) -willieheit. vnendlich 
wijse (75). vbeltetikeit (9). 

Mali-uolus, -fluus (1€ &e.) hd. md. 
bose- sém., hd. pof- (1), vbel-, übel- 
(134), vbel-, obel-, vber- (18), vn- (68), 
arg- (20), nd. ouel-, quaet-, on- 4 quait- 
|(132) -willig, -willieh. vbel mutig (15). 
| bofbhafftig (4). 
| "Malannus (herba) ahhalm (sum.). 

, *Mal-anus, -cinus (76),-annus (Gl. m.) 
|-annum (Sum.) i. vleus, swere (11 &oe.). 
| ubel blatera (Sum. cf. earbunculus). 

| *Malapuniea v. Malum punicum. 
*Malare 2 mori 4 mutriri (16). 

*Ma-, mo-lare malen (5^). 








MAL 


*Malargina v. Malagma. 

*Malassare v. Malaxare. 

*Malatoria commeten (85). 

*Mala-xare, -ssare, -cissare kneden 
4 deyg machen (12). weich m. (110). 
beeren (126). 

*Malba v. Malua. 

*Malcinus v. Malanus. : 

*Mal-drum, -trum (74, 93), -dorum 
(74) (cf. moldrum) Ad. malter, malder, 
multer (1). nd. molder. mudde (110, 132). 
mult (68). viertail (74). 

*Male v. Malle. 

Male possleich (1). quaterleken (99). 

Male habet dovet (85^). 

*Maleare v. Malleare. 

*Maleas segal (141. cf. malus alm. 
sigla ?). 

Maledieere zd. fluchen, v^fl. nd. 
vloken. flochen (5). floggen (21). vloechen. 
(132). Ad. vbel, übel (184), oeuel (132) 
sprechen; maledien(20), v^-m. nd. male- 
dighen. 

Maledietio fluchunge; vbel- 4 mi- 
sprache (20). maledy-unge (20), -inge 
(225). v?maledi-jonge (132), -ng (133). . 

Maledictus (cf. malignus) vir-fluecht. 
i -maledyet (20 sm.), -smahet (20). ghe- 
malediet (23). 

Maledic-us, 7 -tus (132) vbel- (110). 
oeuel- (132) -sprecher. gotschwerer (76). 

Malefacere Ad.vbel, quait (132) doen 
(20, 132), hd. thun sZm. 

Malefaetor vbel-theter (68), -tetiger 
(110). quait doender (132). 

Malefaectum missedaet (20). * 

Malefaectus vbeldaet (20). 

Malefiea zauberin (110). tzouersche 
(132). 

*Malfieere quellike doen (11). à 
Mal-le, -e (76), -uere (8, 9), -o (15) 
merbellen (1). me wellen (9), wollin (8). 
lieber vnd gern haben; wilgern, var. 
wil gern, williger, vnd l. thun (75). 

Mal-leare, -eare (76), -lerare (1l), 
-liare Ad. nd. he-, ha- (20, 22, 132), Ad. 
hem-, ham- (69) -meren. hámern (134). 
mit hemmeren sehlagen (110) smidden | 
(19). schmyden (68). smeden (20, 132). | 

Malleatio smedunge (20). 

Malleator tangelari 4 kaltsmit (Gf.). - 
dengeler (Y, Gr. wtb. 2, 925). 

Mal-leolus, -eolus (9, 76), -leulus 
(16), 7 -lolus (74), palle- (64^), mell- 
(649) -olus (z. nouellus palmes 64, Br. &e.). | 
hamar £ spacha (141, sem. Gf.). hant | 
hamer (16). h.-lin (75), -lein (74). hemer- | 
lein (9, 74), -le (91), -ken (23). hemmer- 
lin (8. hewrling o. grásehp an wein | 
rüben (126). fechser (74). fesBer Z. sur | 
culus vtrinque capitulatus; lunten, Mrg. | 
fewrknote (125). beehring (mzltum. 135). || 
durre weyn holez (mal. 9). sehnittling, 
són, rebknebel (112). sehnitzling, iar- 
látlin (140). 

*Mallerare v. Malleare. 
*Malleulus v. Malleolus. 

Mal-leus, lius, -eus (4, 76) Ad. nd. 
hamer. Ad. hammer. kluppel (7). slegel 
(éamue dc. 125). 

Malleus ligneus heyge (125. cf. Sm. 
2, 128). E 

























, i ES Ibiseh, heelwurtz, »/. witten huenst 
I 116 


r 
|^ M 
A 


MAL 


*M. lotorius waschebossel (125). 
*M. stupa-tius (125), -rius bunnebos- 
gel (125). flachs- o. werg-stempel (ki.). 
eyn rátschen (126). rattschen, blewschle- 
el, hanffpluwel, s. gareeloppel, vlas- 
amer (116). 


*Malleuus ( : malua) papel muf) (16). | 


*Malli- v. Malle-are, -us. 

*Malli-, mali- (76) -cinium, 7 -ecibium 
(14), 7 -eidium (175, 76), 4 -cacium (16), 
malleeinium Zd. hamir-, Ad. nd. hamer-, 
hamel- (11) Ad. g, 
sehlag (76), -sehleg (75). 

*Mallolus v. Malleolus. 

Mallum dinch (131, 141). dinc (Gt.). 
ding, d.-hofe, rat-, rast-stat (74). 

Mal-luuium, -uuium, -iuium was- 
Ser val) (110 &e.). hand-beckin (88, 91), 
-beek (111). maluuia (7. q. malluuium 


.1103) hant-wasser (132), -vaD (1105), 


-beeken (8, 9). 

*Malma, g.-me des meers ebbe, krym- 
pinge (147). 

*Malmasia, malfes-ya 4 -etum (64), 
maluatieum (91) (cf. vinum malmasi- 
num) Ad. nd. edel win , malm-asie, Ad. 
-asy, -asier, -atier (b^), -esie (D, 133). 
malf-eseyer, var. -asyer (64). 

*Ma- v. A-Imucium. 

*Malnieium (7. manutergium) hand- 


^ tueh (76). 


*Malogma v. Malagma. 

*Malogranatum (7. fintinnabulwm Ga. 
m.) &e. v. Malum granatum. 

Malo-, malum- (76) -mellum, me- 
limelum, gr. MeA(wQov (126) (cf. ma- 
lum musteum) suzepfili (101, Gf.). ein 
suef)b- (110), suD- (74) -apffel. soef? appel 
(132). 

*Malones (cf. molones; anders G1. m., 
Br. vv. mal-o, -ones) rudin (104). 

*Malopunieum &oe. v. Malum puni- 


. cum. 


*Malosus (sé. molossus) rude (9). 
Malta, maltha gemengit pech (9). 


—p. mit wasch g. (8). kleyster vnd ander 


glótwerek (114). 

- *Malteum (sí. balteum) balz (121). 
*Maltrum v. Maldrum., 
Malua, malba (942) (v. aleia sem.) 


pula (Gf. bapilla (»5). Ad. pappel, 
» bappel, p., b.— 

- -poplen-, pippelen-crut szm. wengebapele 
.. (Sum. 


bappeln, papel, zd. 


V). baippel (6). popp-ole (47), -ele 


j B5 Piin (10). popel (132). pope (22^). 


pippole (24). ags. cotue (cf. lapsanus; 


- -eottuc mallows Bsw.); geormant-lab (94. 
— georman-leaf Bsw.); mealewe malba, 


geormen leaf malue herratice (942). 
*Malua major, minor (94) homes 


- 94 an. 


— Malua-, mal- (75) -uiseus (?tal. 
malvavischio) papelkrut (75). eibisch 


Maluatiecum v. Malmasia. 
*Malue herratice v. Malua. 


—  fMaluere v. Malle. 
—— *Mal- v. Malua-uiseus. 







T 
" 


*Malulum- v. Malum-granatum. 
"Malum (7) molitus a um gemoltern 


/ als die muller (75). 
LM 


E. 


DixreNBACH. GrossaRiUM. 


-slag, nd. -slaeh. hamer- 
| 





MAL 


Malum 4d. apfel. Ad. nd. appel. bose 

? quatheit (20). peyn (9). 
*M.-aceanum v. Macianum. 

M. arantie, aureum Z aurantium 
(116) po- (116), bau- (64) -merantz. 

M. augustum augstappel (125). 

M. ci- (Br), ey- (116) -donium, Z 
lanatum £ eanum (116), mala citoni-a 
(24), -ea (47), m. eoeogna (Br.) (cf. ey 
donia) queden (94, 47). kutt-en, -inen, 
nd. queappel (116). 

*Malu- v. Malo-mellum. 

*Malum claudianum 7/. 
knoopsteertken (116). 

Malum-, malulum- (7), malus- (8), 
malo- (66 &e.), mala- (9), mali- (8) 
-granatum (7. pomerium 74) Ad. gran- 
(20), kran- (5), granat-, granet- (65), 
roit- (1), padis- (22), padys- (12), parys- 
(8, 9), páris- (2. cf. Sm. 1, 292), bers- 
(16) -appel, Ad. -apffel. appel-granat (85, 
22, 23), -granelt (69), -grubíà (21). Ad. 
appel-, apffel- (74) -gart. malogranat; 
malagran apffel 7 margram opffel (75). 
margra-n (Ob.), -nat (74). malo-, mali- 
(8) -granatus dez selben (mal) baum 
(8). graneth appelbaum (7). 

*Malum insanum, melanzana (tal. 
melongena) melantzen, m.-apffel (143). 
M. lanatum v. M. cidonium. 

M. macianum &oe. v. Macianum. 

M. musteum, 7 melimelum paradi- 
ssle, -ss apffel, n/. sint Ians appel, eruye- 
linek (116). 

M. orbieulatum 
schijue-rt, -ling (116). 

M. orthomastieum m/. rab-, rap- 
auwen pl. (116). 

M. passum hotzel (125). 

*M. petisium 7 curtipendulum pup- 
pingh (kil.). 

M. pulmoneum »om/. pl. potappels, 
boggers (116). 

M.-, malo-puniecum, malapuniea 
(sg. 1Y) hd. eyn rot, roter, roit, pu- 
niken- (17), maln-p.- (5) -appel. korn- 
4 kern-apfil (Gf.). malpunige (74). mala- 
(23), male- (22) -puniken. ein malken 
punieke (5b). ein apffel von granaten 
(110). malus-, mala- (1) -punieus eyn 
mal puniekbam (5^). mala punikken 
pawm (1). 

*Malum rubell-um, -ianum &oc. p/. 
rottlingen, n/. somerguldelinghen (116). 

M. seandianum »/. winterguldelin- 
ghen p. (116). 

M. sceptianum /. kerlappel (116). 

*M. scutulatum breydeling (125.2. q. 
breitling Nemn.). 

M. strutheum nl. queepeere (116). 
*M. 7 anulum terre erdappffel (74). 
*M. tortium holtzappel (125). 

Malus sbst. hd. nd. appel- 7 mast-, 
hd. apfel-, affil- (102), saga- (Gf.), segel- 
(15, 76, 93, Gf.), maste- (13), maf-baum, 
-pawm (1, 2), -bauem (20), -bom. affolter 
4 alfo- (7525€), alfal- (759) -tern. ma5- 
holter (4). 

Malus adj. hd. nd. bose. Ad. bofhe 
(21) bof), bof) (9), bós (134). bofarez £ 
snede (77). boese Z quaet (20). quat (23). 

*Malus v. Malannus. 


1oopken, 


grunacher, 4. 





MAN 


*Malus- v. Malum-granatum. 
*Maluuia &c. v. Malluuium. 
*Mama gottin des glucks (74). 
*Mamaciana v. Macianum. 

*Ma- v. Mam-mantieus. 

Mambre (hebr.) mer (8, 9). 

*Mamb-rimus, -ryus v. -urnus. 

Mamburni-a, -tas (20) (cf. mundi- 
burdia) montsperschafft o. sprachhafft 
(20). mommerie (110 &o.). 

Mam-, man- (81), mum- (147) -bur- 
nus, mambr-imus (19), -yus (20) (cf. 
mundiburdus) manber (19, 20). menpber 
(mamburnus 20). mundbaer 7 voermund 
(81). mommer (110 &e.) mumber, voir- 
munder (147). 

Mamma (mulierum) bruste (19, 23). 
hd. brust, brost (5). burst (11). borst 
(132). tutti (93). tutt (91). dütten (111). 
duthen 7 vtter, var. dythen4 vther (65). 
titte (23). ezieze (9). mamme (99). 

*Mam- (8), ma- (9, 16) -mantieus (7. 
qui propria mamwu se interfecit et sine 
causa racionabili 16; aus monomachi- 
eus q. v., cf. hismatieus) der sich mit 
siner hant dodet (8), seiner h. totet (9). 

*Mammili v. Mannus. 

Mam-, ma-milla (viri; 4. mamma 
9) ein mans tutlin (1109). memchen van 
manne (132). frauwen brust (17). nd. 
bruste, burst, titte. hd. tudt (74), tittlin 
(91), tutli (92), ezeczia (D*), deeze (wss. 
mog.), deez 7 mam (18). mamme (68, 99). 
meme (5). memme (8). memmekin (20). 

*Mammina v. Mammona. 

Mammon, mamon (76) schaez tewfel 
(9). dz gutis dufel (8). 

Mam-, ma- (25, 19) -mona, -mina 
(18) Ad. rich-tum (V, 65), -tag, -tage 
(5), -dag (18), -eit (8^, 79). gude rich- 
tage (17). reichetag, zeitlich gut (74). 
rikieheyt (23). vnrecht (8, 9, 22), vbil 
gewonnen (5b), vbl gewunnen (1) gut. 
wücher (25). w.-gewinn o. gulte (75). 

Mammosus grof) tutten (91). 

Mammotre-phus (Br), -pus sew- 
geling (9). 

*Mamo- v. Mammo-n, -na. 

*Mana (arbor) eppe (20). eespe (11). 
aspenbaum (19). 

*Mana (cf. mna) phunt (8). namen 
van gewicht (147). 

*Manalis (cf. gutturnium) gief)uas 
(91). 

*Manalium v. Manarium. 

Manare Ad. flie-Den, -ssen, -zsen (4), 
flissen (9, 69 Mrg.) abflitzen (64€). nd. 
vleten, vlieten (11). dryefen (19), trieffen 
75). drupen (11). rynnen (22). rumen 
t 23). 

*Mana-rium, -lium (74) mule 2. mola 
(74), £. molendinum (16) (cf. manuelium) 
aus mola manuaria. 

*Manatieus v. Monomachiecus. 

Manatio trieffung (15). 

Man- v. Mam-burnus. 

Maneare lam (110 &e.),  manck (132) 
machen. 

Maneatus (cf. maniaeus) ver- (110, 
132), er- (68) -lampt. 

Maneeps mit der hant begriffen (8). 
der do m. d. h. wirt b. (9). slaue Z 


945 


*kneeht (132). buerg (88). 


3 


346 MAN 


Maneer v. Manser. 

*Manoia v. Macis. Mantia. Mathesis. 

*Mancilio v. Manticulari. 

Maneipare, -ri (29, 28) hd. vnder 
hende dun, v. dye h. tun (1, 17). nd. 
v. de h., v. henden don. hant-haben £ 
-geben (75). zu dinste h.-g.(8). zu dinst 
g. zu dun (17). zu d. g. 7 tun (9). Ad. 
dienstber (76) eygen machen. by der 
hant nemen o. fahen (110), leyden of 
vangen (132). leiten (68). handelung thün 
(67). hentlie vt nemen (93). an-n. mit 
gefeneknisse (75). 

Mancipari (cf. prc.) geben sieh in 
die hendt des gewalts (75). 

Mancipatio hantgebung (75). 

Mancipi (cf. sq.) erkaufft ding das 
einer offentlich kaufft o. offener marckt 
(88). adu. waz man mit der hant mag 
begrifen (17). daz man nitt (sc) der h. 
mag begriffen (8). 

Man-, mani- (759), / mamnu- (75) 
-eipium (cf. vreeus) hantgeber mensch 
(7. mancipi 75). hant-grifgs (74), 
-reich (75), -raich (1), -fas (3), -fa6 (17). 
ein diener o. ein gefangen ding (110). 
dat dient 7 1s g. (132). diner 7 dinste 
(9 sim.). zu dinste geborn (9). waz zu 
(17), daz in (8) d. wirt g. hivvin (-ia 
pl. 104). knijt (99). gieDuaB (v4, 6). 
heffte7 stiele (17). knechtlichkeit ; knecht 
7 maget, Znterdum vir so er mül) die 
windel waschen (65). 

*Mancipo- v. Manticu-latio. 

Maneones (Gl m. 4, 514, 518; 2. 
philippos, numos bizanteos) ags. bi- 
zantas (94). 

*Maneor (7. corrupcio rei comestibilis 
3, 4, raneor »« marceor q. v.; genus 
frumenti Gl. m.) schim-el (3), -mel 4, 107). 
hd. nd. finne, winne (22). Ad. finde (18), 
phinn (2), phin(?), phum (s?c 1), pfynne 
(74), pfinn, pyne (67), pinnieh (6). snyde 
(sic 21). sure (10, 13, 22). pochz (13). 

*Manoor-ina (est caro 3, 4), -ona (?. 
caro fetida 16), -osa earo (15) pfinnicht 
(3). pfinn (76). pfimni-gs (75), -g (74) 
Beisch. 

*Maneorosus pfinni-g (75, 76), -cht 
(4), -gperlicher (74). 

*Man- v. Manu-eulum. 

Manc-us, -08(93) mit eyner (9, 132). 
bit ener (99) hant. der eyn h. hat (8, 
110). ainhentir (104). einhendich (20). 
handtloser (74). hanlos (sic 93). manck 
7 laem (132). 

Mandare Ad. gebyeten 7 senden; 
gebyten (9), byeden (21), ent-b. (19), 
in-b. (20). beden 7 zenden (93). beyden 
(222b), 

*Mand- v. Ment-astrum. 

Mandatio inbiedunge (20). 

Mandatum bot (18, 23). Ad. ge-bot. 
-boyt, -bod (91). boetsehafft (20). em- 
pfelh-ung, var. -nyf (64). ein gebot der 
schlechten heissung (75). 

Mandax (Br.) vressich (110, 132). 
frafig (6s). 

Mandens essende (8, 9). 

*Mander v. Meander. 

Mandere Ad. kuwen, kuhen (5), 
kawen (79). kewen (9, 99). kowen (23). 
hd. efen. nuezen (?. epulari 1). 

, Mandib-ula, selfener -ulum, -ilia 
(Sum.), mand-ula (104), -illa 7 -ile (Gt.) 





MAN 


hd. kin-packen (4), -backen (75), -backe, 
-back, -bacehe (20), -bein (93, szm. Gt.). 
chinibain (104). chind pachen (l). ain 
kindback (6). kenebaeken (17). kene- 
(23), kenne- (29), -tzen (12) -backe. kynne- 
(8), kene- 7? ezene- (13) -bag. kin- o 
zan-paek (71). kenebae (99). kyn o. zan- 
reff (91). hd. backen-, back- (8,9) -zan. 
gume (759), gumme, 7 koy Z keu (7546). 
ken (a/ph. keu, Z. fau» 1535€). chewe 
(Sum.). byler, var. bilder (64). 

*Mandicio essunge (20). 

*Mand- v. Mant-iculari. 

*Mandi-le, -llà v. -bula. 

Mand-o, 7 -ox (147) vraez (20). fray be 
(19). frof, var. frab (110). vraet (1. 
eyn groDer fraf o. schleytzer (126). 
vuylvraes (132). einer der vil it (6s). 
fresser (88). lecker (110, 147). 

*Mandocus v. Mandueus. 


*Mandor (//gumen, cf. mansur. man- 
Cor Gl. m.?) ryD (6j. 
*Mandox (»« pandox?) v. Mando. 

Mandra (7. pastor Br. &e.) ovvistal 
(104). sehaeffery (68). schaiffherde (132). 
schaffhut, pferrich, grub, hule (88). kripff 
(1102). kripp (110b). 

Mandra-, mandro- (4), -gora (7. po- 
mum maeianum 6) hd. nd. alr-un, -une, 
-uen (97), -on (6), -um (71), -avn (2 2 
-an (64, 110b, 123), -ung £ -einichen (Hen. 
eyn ald ran (21). aelruun (11). ailron 
(6). olrawne (4). malawn (m ausgestrichen 
1) akune (se 9). arzat- (Gt), dil- (153) 
-wurz. twalm (105)  maltz-appfel (6), 
-appel (1), cf. macianum. 

*Mandri-eus, -ta, -ea (76), -nus (131) 
hirti (131). hirt (0). Ad. schaff hirt. 

*Mandrix v. Mandros. 

*Mandrogora v. Mandragora. 

Mandr-os (Br. -us, -bix schaff (18). 
schaeff (20). schof (9). 

*Mandrum Ad. krippe, schof-kr. (9). 
kropp (19). kribbe (11, 132). 

*Mandrus (7. mandra Gl. m.) v. Man- 
dros. Meander. 

*Manduburga v. Magdeburgum. 

Mandueare Ad. een, essen. nd. eten, 
etten. niessen (65). 

*Mandueator esser (8, 9). 

Mand-ueus, -oeus (76) (7. zoculator 
ore hians dc. Br., ferans &oc. 16) helich 
(110), lelich (132) esser. gaper (132). 

*Mandula (7. amygdalum Gl. m.) v. 
Mandibula. 

Mane d. frue, frü (134), frw (151), 
fru, frie (76), fruwe (1, 110), fruye (152), 
froe (18, 21). vroe, tijtlick (147). vro (23). 
vroch (132). uruch (99). morgenstunde (c1. 
Mar.. de mane schmorgens (75). 

*Manea &e. v. Mania &c. 

*Ma- v. Mo-nedula. 

Manere Ad. bely- (69), beley- (er, 
134), bli-, bley-, blie- (10) -ben. biben, 
bestan; bekliben (12). bliuen (23). Ad. 
beyden (Mss. mog.). fubhalten (114). 

Maneries (7. congeries lapidum, 110, 
c. cementi 15, forma 0 modus 4 similitudo 
cuiuslibet rez. cf. figura, maceries) daz 
eyn gestalt hat (bb). g. eins yglichen 
dings; rohemawr, stainwande (74). ein 
iklieh nidiges wisel mose (9. sé. ein 
iklichen dinges wise 7 mose). manyere, 



















































MAN 


wijse (147). ein manier o. ein hauffstein 
(110). morter-hauffen (75). i 
. Man-erium, -sitorium, -sio be-leyb- 
liche (74), -libende stat, o. ende (15). 

Manes totenmenschen sel (93). hell 
sel (9). sele in der hellen (8). selen der 
h. (75). hellisch-s. o. schatten; todten- 
greber, -graber (74). sielen (99). geysten. 
by den grauen der doeden (142). geister 
by den greberen der todten (110). uuizzi 
(2. poenas Gt.). 

*Mane-techel, -thetel (8), -tethel 
(Br. ex Daniel. v) scheydunge (8). we- 
guuge der sch. (9). 

*Maneus 7. origenarius (76). 

*Manga-rus, -mus, 7 -nus(74), mon- 
ganus (Fr. 2 5. v.; 1, 129^. cf. mang-o, 
-orus) bosser o. zwerg (74, Fr. jJ. e., Gr. 
Wb. 267. cf. oberd. butz, butz-en, -el, 
bautz, butt, bott nd. but pwmzlio sim., 
aber auch mango auffmutzer »- aus- 
butzer Das.). 

Mang-o, 4 -or (75), -orus (8) (gf. 
equieius) ver-dauscher, -kauffer (8). ros- 
(23), royseh- (5), royf- (sze 29), Ad. rof- 
tuscher. hd. ros- (10), ru- (17), ruseh- 
(20) -duscher; rofb-thuscher (133), -tau- 
scher (64€, 134), -teuscher, -theuser (151), | 
-tuser (13), -tusser (1), -hirt (64, 75), 0. 
huter (75); ros-tauscher (1), -tuser (18), 
-hirt; ra dueBer (21); ruf)- (5^), rus- 
(9) -hirte. hirte (8). meeze- (20), merze- 
(342, 93), mertz- (88) -ler, Z vnderkeuffer 
(?£. intermediator 20). liutuerkoyffer 
(34^). menger (7). mangare 7 mengari 
(Gf.). ritter Z weppener (8, 9). menschen-, | 
kindel-dieb; stumpfler, hosenflicker, klei- | 
derbutzer (116). gr&mpler (126). 

Mango boler (machzna 64, 93). holer | 
(sic 64€). | 

Mangonizare liegen als roftuscher | 
(110). auffimutzen zu dem kauff (Das). | 

*Mang-or, -orus v. -o. 

Man-ia, -ea (18, 76) Ad. nd. awise, 
dorheit, gemlicheit. gemmelich d. (8). 
gemeynliehkeit 7 torheit (9). gemain- | 
lichait (76). gemechlichheit (7). ^d. gem- | 
lichkeit, -leichait (1) gámellichait (2). | 

ejlichkeit (7) abwifó (17). gejlieh (7) | 
abo wiDe (21). awis (6 Je (lat.2) t. | 
awise (18). awiczen (4. cf. amentia). 
abwise en aweib (134). awyeD) (69). 
aywise (67, 152). elwisch (66, 70, 151) | 
tob-ung 7 -sucht (75). helsche dolheit 
(68, 110. 2« manes). 

Man-iaeus, -iatus, -eatus, -icatus 
(V) hd. nd. awisich. ab- (17), abe- (21) 
-wiDig. awisch (22b). Ad. ay wisli-h (152), | 
-eh o. gemechlieh (67); g. 7 an wisig 
(0); geme- (66, 151, 152), elwisch- (66, 
151), gem-, gemme- (18) -lich. gemmelich ! 
dore (8). ghe- (28), ghem- (22) -melie. 
jemelich man (109). vnsinnig (6). doll (68, ? 
132). dul (107). debig (110). tobyk vnd 
herezslechtik; herezenslechtig; mansich 
(4). tobsuehtig; abgezogen von der ver- 
nunft der sinnigkeit (75). 

*Maniare, maneare (19) (cf. mani- 
sare; anders Gl. m. 4, 527) swindelen 
(19). beswinelen (11). 

Manica, 7 manulea (147) Ad. nd. 
ermel. oermel (68). ermelen (12). arm-e | 
(10), -rineh (12), -ring (93), -ysen (os) 
-eysen (64€). hant-ketten (88), -eysen (15). 
daum- (88), dum- (110) -ysen Z fessel. 






















































MAN 


| vesser 2 duym yser (110). kete (9). bant 
(8). ags. glob (136), gloob (94). nd. cluue 
1. vinculum 22, 23). stucha (Gt.). stuiche 

ES stucke (20). Ad. nd. mou-, Ad. mau-, 
| ma- (77), nd. mu- (147), mo-we. muef- 
| blech (125). pi. hant duch (£ vincula 
manuwm 1). hándschken (114). 

Mani-eare, -tare (74) (é. properare 
| £appropinquare ;75) ylen (8,20). kommyn 
| (8). friw (9), fru (74) komen, 2 eylen, zu 
| k. (9. zu ylen (75). haesten (11, 20). 
| vachen (8b). vechten (79). 
| .J Mani-eatus, -tatus (14) (quasi manu 
pictus & punctatus 4, & pictatus &o. 76; 
| cef. manieleata) geerm-ilt (9), -elt (8). 
| gest-eppt (74), -yppet (4). 
|  *Manicatus v. Maniaeus. 
*Mani- v. Man-cipium. 
*Manicle-ata, -ta (9) zwy vach cleyt 
| (9. el. mit zweyfachten armen (8). 
| manueleata gistuchet roc (130). man- 
uliatus 7 -ieatus ags. geslefef (sic G1. 
| Aelfr) manideata :. (unica mancata 
(148). 

Mani- (16), manun-eula /d. arm 
leder. 

*Man- v. Mant-iculari. 
| *Mani-, mnia-, (sc 753) -eulatio ent- 
pfremdung (75). 

|, "*Manideata v. Manicleata. 





Manie v. Maniols. 
Manifestare Ad. offen-, vffen-, nd. 
| oppen-, apen-baren. offenborn (21). zeugen 
i wisen (20). tonen (99). 

Manifestatio tognisse (99). 

Manifestatus oppenbaret (23). 

Manifeste /;d. offen-, víffen-, nd. oppen- 
barlieh, Ad. -berlich. 

Manifestus Ad. offen-, -vffen, nd. 
oppen-bar. offenborlich (21). 

Maniflua (indumentum) gall. moufle 
132). 

ES. (nach maniea ermel) stinch 
| (Sum. rv. sé. stiuch?) 

Ma-, mu- (136) -nile hantuaz (:. 
aqua-m. q. v. 104, sem. 121, Gf.). halbisin 
(104. cf. anuabile; halb manubrium; 
! Gnders BM. 756). ags. lebil (94, 136. lsefl 

&e. Bsw.). 
| "Mani-olae (114, Das), -&& (Das), -e 2 
E mummenkater (125). butzenbóck, 
auff die man den kindern trawet, die 
| mümel (Das). pótzmánner 2 fafnachts- 
larven (114). 
— Manip-ula, la (23) (7. stola, pannula 
Y hd. nd. hant-vann, Ad.-fan, -fon (10), 

tol (75), -stoll (76), -zwehel (67, 68), 
; *ezweyl (18), -dwale (107), -dwele (132), 
d (manipula 23). stole (75). 
!  Manipulatim durch alle burssen £ 
YOtten (Das). von burf zü bur (Pict.). 
; ags. threat- (94), theat- (136) -melum. 
' Manip-ulus, -lus, hant-vane (8, 9), 
" (65, 74, 93), -rolle (sc? 141), -vol 
(14, 110). manipel (sacerd. 4, 110). gar-b 
(15 65, 74), -we (20), -ue gb 13), Ad. -be. 
be (21), -ue (12, 92, 93). gelider 
vers. aus gelima); CC ritter; 
ern kule (9). ysern k. (8). eyn 
ehar von zweyn hundert rittern (11). 
chantze —(qzlztum 125).  rott (91). 
iffel (7. aggellus 75). ein. michel zal o. 
heüffle kriegs volek; ein rott 
zehen die ein burB haben (Das.). 
bursch von zehen kriegsleuthen (Das. 








MAN 


MAN 347 


eath.). sehaupp (20). schoff (225). schoef | auf huben wonen (9). uff huffen ader 


(11). hu. var. hau-ffel, h. vff einem 
acker (75). armfol (65). sam (2. ach im 
bóhm. Wald). sámnat (Sm. 3, 243). sang-e 
(ib. 210), -a (als lat. méssv. 64). scho, 
Ssampn-ot, -et, sang ein puntkorng (sc) ; 
soldner; eyfmneinkolb; schar (74). m. 
foeni ein bussle hews, n4. bussel 7 greep 
hoys (116). 

*Ma-, 7 ana- (74) -nisare hd. gem-, 
nd. gheme-lieheit, gemechliekeit (1), 
gefliehkeit o. abewif (107, awi (6), 
dorhait (76) hd. driben, triben, treiben, 
nd. driuen. gemlich sein o. werden; toben 
7 wueten mit schande vnd vnzueht (15). 
ghemelie zin (23). jemelich sin (109). 
talmen (22b, 74, 147). boldren, ruyschen, 
drammen (147). 

*Manisatio bolderynge, geruysche, 
drammyng (147). 

*Manita v. Manica-re, -tus. 

*Maniteca handtschuch, ermel (74). 

*Mani- v. Manu-tergium. 

*Manitieus v. Monomachiecus. 

Manna Ad. hymmel-, lyblieh h.- (65), 
hymmelisch, hymmels, he$mel (21), nd. 
hemel-, hemelsch brot. hemelsbroet (132). 
hd. hymmel-broit, -hung (4. aeromeli 
116), -brod mannahu, -thau manna 
(125). miltaw (126). ehruzzemelo; pilipi 
(é. esca, Gt.). 

*Mannalis hant slan (23). 

*Mann-eiras, -aria (sg. Gl. m.) parta 
(Gf.). 

Mannu-s, 4 -lus (126, 128, Das.) Z 
duetrimannus (147) ros (93). hengst 
(19). heynst (11). folleyn (4). voelen (97). 
füly (123). bieker-tle (126, Piet.) -thm 2 
-lin (Das. cf. Gr. Wtb. 1809). nl. negghe 
(116). en mekeler (£. equus paruus 23). 
kleppher (p/.  mammili 125). teldende 
pert (147). zelter (64). 

*Mano awis qd. (16). 

*Manobium (cf. manubrium) hepfft 
18). 
*Man-phar, -phur v. -sur. 

Mansare 7. frequentsr manere (Br.); 
i. pondus ducere (16). 

*Mans-, se/£en maus-, maue- (132), 
maut- (76) -eolum, musileum (136) (7. 
piramis 7 sandapila 93; mausoleum) 
grab (6). edel (93), edeler lewte (9), 
kostlich (8) grab. edeler lute grap (8). 
sarg (76). 

Man-ser, -sor (Y &e.), -eer, -zer Ad. 
huren-sun (100) -kind. en hueren kint 
(11). eyn vrkunde (! Z. f?lius spurti sc 
D. hoern soin (19). hüren- (79), hüren- 
(85) -hus. 

*Mansi v. Nauci. 

*Mansiare wandern 7 gruweln (77). 

*Mansi-care v. -tare. 

Mansi-o, -s (79) (cf. manerium) Ad. 
won-, wan- (8b) man- (20), blib- (84^) 
-unge. won- (23), wonn- (13) -inge. we- 
sen, heim- 2 an-w.; belibnif) (75). 

?Mansionarius ein stedewonhafftig 
man (10). hofeman (12). Ad. hub-, huf- 
(19), nd. hou-ener. mensner (v. edituus 
93). mefiner 7 sigerstein (74). mesener £ 
chuster (104). mesinari (Gf.). selidari 
141). 

*Mansi-s v. -o. 
*Mansitare (7. frequenter manere Br.) 


— 





uff hauffen setzen (sc 17). mansieare 
uff horen wenen (sec 8). 

Mansitorium v. Manerium. 

Mansor woner (8). 

*Mansor v. Manser. 

*Manstr-aga, -uea, -uga v. Mastruca. 

*Mansuans v. Gluto. 

Mansue- v. Manswe-. 

Mansu-m v. -s. 

*Man-sur (131^, 141), -sus (Gf.), -phur 
(141), -phar (1315) (cf. magalion, man- 
dor) gruoz (131^). gruz (141, Gf. 3, 344). 

*Ma- v. Me-nsurnus. 

Mansu-s, -m (125) (z. eolonia 104, 
Gf.,, areola sim.) huob-i (104), -a sm. 
(Gf.). hóba (120). ain hüb (6). hueb (1). 
hube (8, 4). hd. ein h. (Mss. mog.), huobe 
(19), houe (12, 20), huyf (133), hauf, 
huff (152), morgen (18) landes. houe 
lans (13). h. (23), hube (9), juchart (7) 
ackers. hoef (97) hufe (79, 125). huue 
(22). hueue lants (11). eyn huff landt6 
von (68), hoff lantz van (132) zwelff 
morgen. ein morge (10). ein huff lands 
von XII iucharten (110). ein kauling 
(125). hi- (120, Gf.), bi- (Gf.) -saz. 

*Mansu-s v. -r. 

*Mansu-s, -etus (cf. Dz. Wtb. 216) 
sachtmoedieh (14:7). 

*Manswe- sí. Mansue- /n den Hss. 

*Manswe-re, -scere (act. et inch.) Ad. 
senft-en, -igen (17), -imutigen (6), -modi- 
gen, -werden (8, 9), -mutich machen (68), 
-muetig o. demutig werden (110); anhe- 
ben zu senftmutigen (-escere). sanftigen 
(18, 4). sachten (79). zacht-en 7 -modi- 
um (28). sacht 4 sachtmodich werden 
132). 

e ccrut (-re Br. &e.) sanfftmo- 
digen (18). 

Manswete senfftmudeclich (20). milt- 
samiglich (a/pA. mits. 75. cf. Sm. 2, 650). 

Manswetudo d. sanfftmudi- szm., 
seníftmute-, senffmode- (5) -keit. fenst- 
muttikait (sc 6, wo eine neue Hand stets 
St «ede ft schreibt). nd. sacht-modicheit, 
-enisse (79), zedicheyt. záme (126). 

Manswetus, 4 mansues (110 &e.) 
hd. sanfft-, senfft-, senf-mutig, -mudig, 
-modig. sanf- (13), nd. sampht- (23), sacht- 
modich. seunfftmüdick (19). sachte (79). 
sacht (132). saegte (99). geduldig (18 
Mrg.). zem vnd gietig (64). miltsam (a/ph. 
mitsam 75) mit-wür 4 -ber (Sm. 2, 650 
sim.). 

*Mantele &e. v. Mantile. 

Mant-ellus, -ellum (20), -us Ad.nd. 
man-tel, -tell (1), -del (20). -ellus gemeyne 
gewant (8, 9). heucke (55). 

Mantelum v. Mantile. 

*Manter 2. qui dicit obliquum. (16). 

Man-tia, -cia (cf. mathesis) warsa- 
gunge 4 goucklery (110). wairsaginge 
i gokelye (132). 

Mantiea (?. sarcina, mola, petra; 
sarmancia 1) Ad. wat-, wait-, waet- (20), 
wot- (9, 4), waat- 4 weid- (135), wad- 
(17, Ki2.), waid- (Kib.) -sack, -sacke (17). 
wat sag dasche (8). wetschger 7 efsack 
(110). wetzger (88). wetzker (125, 132). 
aessack (07, 132). wátschger 7 bulgen 
(126). malaha 2 tasca. (120). malha 7 dasca 
(121). male (99 &e.). maele (20, 132). 
sweideler 2 renzel (Chym.). felis (74). 


44 * 


348 MAN 


*Manticulare fatschónle (111). 

Man-tieulari, -dieulor 7 -cilio (17), 
-tillare Z -tilare (9), -tieurari (76), 
-ijeulari (75, 76), -ticor (120), maculari 
(sze 755) (Z. elepare 75) stilo (120). steln 
(-dieulor 17). be-driegen (17), -triegen 
(-tilare)? trogene tun (9). kippen (126). 
ent- pfremden 7 -furen durch dieberey 

15). 
Mantieu-, montieu-, mancipo-latio 
vntrew, falscheit (74). 

*Manticulus (7. follis Gl. m.) ein eley- 
nes mentelin (64). 

Mantieum (7. follis G1. m.) ags. hond- 
fulbaeves (Hpt. 5). handful-beouuas (94), 
-beouaes (136). 

Mant-ile (7. manutergium 5 &e., 
phinna 3), 7 -ilis (7. mensale 76), 7 -ele 
(Ki., 7. gausape 4 mappa 66 &c., 110 &c.), 7 
-elium (125, Ki., Chytr.), -elum (125, Ki.), 
-elia p/. (121), -iolis 7 -iole (74), 7 ma- 
nupiarium (66 &e., 110 &c.) duahilla szm. 
(Gt). twahillun (127). twehel (1, 3). zwechel 
(3. »« zwech phinna!). hant-zwehel (6s, 
16), -zwohel (125), -zwele (111), -queln (21), 
-dwele (23), -wél 7 serviet (Chytr.). hands- 
quel (114). handquelle, fatscheinle, faci- 
net (Ki?.). tisch-zwehel (110), -zwechel Z 
-leg (75), lach (9), -tuch (1). tusch lach 
(68). di- (8), vme- (85) -lachen. tafel- 
laken (132). vlaken (79). stulach, serg 
LEN hulle-duch: (8), -tueh (9). mantel 
19). brot-, var. broit-tuch ; vmblege am 
tisch; brueh (75). chinorest (Gr. ). 
wetle (112). 

*Manti-llare, -lare v. -evlari. 
*Manti-ole, -olis v. -1le. 

Mantissa (voc. tuscum 125) zugab 
(91). dy hantgifft (125). 

Mantua mantaw ein stat in lampar- 
ten (74). 

Mantus (cf. mantellus. »« wantus). 
mantel (107, 110, 132). hansche (132). en 
wante (11, 107). wandt (68). moffels aen 
die hande (107). voirmuwe (147). 

Man-ua, -ipula pigrift (Gf.). 

Manuale hant-tüch (74, 93), -buoch 
(64, 75), -puch (74). «gs. hand lin (7. ma- 
nutergium ^1. Aelfr.). 

Manualis das zu der handt gehort 
(74). hd. hant-sam (8, 9, 68, 110), -zamer 
(74), -wereher (1), -bucheleyn, -büchlin 
(134. szm.), -buchlein (151). hand-ich (132), 
-elik (11). hendelich (20). 

*Manuarium (7. sclopetum, pugil- 
lare) vüstlink (Chytr.). 

Manub-iare v. -rare. 

Manub-ie, -re (8, 9, 79) (Z. exeubie 
7 exwwuie dc. Br. cf. sq.) wach 4 rawb 
(9). wasceh o. winde raup (8). scharwathte 
(QU peuth (Fris.). blütgelt (91). mamelen 

2 

*Manu-bium, -vium (136) (7. promp- 
tuariwm Gl. m.) hant-gat (11, 20), -hoel 
? loch (19). twirl (9). ain cluppert zu 
zehem win (76; anders Sm. 2, 360 sq.). 
&gs. uuael- (94), uuel- (136) -reab (st. 
-biae cf. prc.). 

*Manubius rou- (121), roi- (Gf.) -bare. 

,"Manubr-are, -iare (64, 76, Br., Gl. m.) 

(4. manmubria facere; vigi- 4 vio-lare 
76, 2 mane »« manubie?) schifften 
einen boltz o. stieken (75). hefften (64). 

*Manub-re v. -ie. 


Manubrium halp (104, Gt.). hónhalb 


sal- 








MAN 


4 grabunscit (Gf.). helm (8 &e.). helue 
(12, 23). helza (141). Ad. heffte, heft. 
eyn hefft ain eyme mefr (19). hecht 
am metzer (132). hechte Z stel (23). 
heecht (11). hieht (97). hette (99b). d. 
styel, stil, stele. sehale (eultelli 125). 

*Man-uea, -uta (20. -iea G1. m.) mor- 
genstun-de (19), -t (20). 

*Manu- v. Man-cipium. 

*Manu- v. Mani-eleata. 

*Man-ueulum, -eulum (9) ymmys 


(8). 

Manudueere handeleyden (20). 

*Manuelum (cf. manarium) querne 
(109). 

Manufidelis 5d. nd. (ein) getr-uwe, 
hd. -u, -ewe, -eiü (134), -ewer (4), -av (3 
sim.) hant (cf. Fr. 1, 408, 411. Sm. 1, 468. 
2, 204). getruw von handen (68, 110). 
druenhander (8). ein truwe- (55), trew- 
(1) -halder. 

*Manufortis starker mit syner krafft 
65). 

*Manugo stil (Gf.). 

*Manula-bium, -uium (Gl. m.) 7. vas 
ad lawandum manus aptum (x6). 

*Manul-arius, -earius (Gl. m.) muwen 
meker (147). 

Manulea v. Manica. 

*Man-uleare, -ieare muwen maken 
(147). 

*Manul-eum 7 -eas (gen. -ee 90. st. 
-ea Br. &c), -ium hant-vat (11), -fayf 
(19), -faD 7 maniea gewant (90. — 
want v. mantus ?). 

Manuliatus v. Manicleata. 

Manumissio gebuntnisse oder. vry- 
heyt (8). gebunden der vreyheyt (9). 
ledig lassung (65). 

Manumissus Ad. gefri-het, -heyt, 
-et, -et der faneknif halben (75). ge- 
vreyet (9), -freit (4, 134). nd. ghevriget. 
ein lediggesagter (64). 

Manumittere freyen (4). fryhen (90). 
hd. fri-laBen, -laiBen, -machen, -m. der 
feneknüf) halben (75). frijelaiBen (10). 
virlayDin (se 19). nd. vri-, vrigh-laten. 

Manumundium dwele (147): 

*Manuneula v. Manicula. 

Manupiar-ium, -um (76) (7. gausape, 
mantile, manutergium qq. v.) handt- 
zwehel (68), -zwechel (76). dwele (147). 

Manus Ad. hant. gewalt (74, 110). 
macht (132). herre 7 xpus 4 gotlich rach 
i g. milde beschyrnisse 7 gewalt 7 got- 
liche wirkunge £ 7wsticia (9). got £ got- 
lieh roche o. g. mildekeit 7 gewalt Z 
gotlieh w. (7) gereytekeit (8). rachsal 
0. werck (74). 

Manuseriptio hantmal (Gt.). 

*Manuta v. Manuea. 

*Manuta pl. mauwen spangen ermeln 
sp. (19). 

Manutenere frie halden (8b sm. ). 
frij h. mit henden ader mit gewalt hal- 
den (11). hanthalten (65). 

Manu-, mani- (94) -tergium, manu- 
teri-um, -a (Gft.) (7. mantile, causape, 
eo-, to-gilla, toalia, mappa &oc., gu- 
metarium £ eolliga 75) tuahilla sem. 
(Gt). hant-duuehilla sm. (Gt.), Ad. -twele, 
-zwele (7), -zweyle (18), -zwáhel (6) 
-Zwehel (75, 110), -zwechel (76), -duelle 
(19), -dwele (23), -dwale (106), Ad. -wele, 


— 











MAR 


-wellen (21), -weule -tergium 7 -phane 
-terium (19), -tueh (1, 2, 4), -duch (5). 
haneezeugel (13). dwale (99). ags. liin 
(94), lim (198p 
Manutus mensch der da grof) hende 
hat (175). 
*Manuvium v. Manubium. 
Manzer v. Manser. 
*Ma-, var. map-pella ein klein zwe- 
hel, var. kleyns zwehelin (64). 
Map-pa, -a, -pula (120, Gf, -pola | 
(1), -pale (9, &t.), -palis (120), -pile | 
(Gt.), -ula (6, 76. cf. planeta), -illa (76), 
-pella (v. discus), ma- 7 na-ffa (w. | 
omentum) duahila sm. (Gt.). nd. dwele, | 
dweel (11). twele (85). zwele (10). tweule 
? hantweule (19). ezuegel (13). ezueyel 
(14). hant-dwele (132), Ad. -twele (5), | 
-twel, -wel (133), -weln (91), -ezweyl 
(18), -zwehel, -duch sZm., -fan Z -illa | 
[a0 handel (-pola 7). tischlach (9). 
isch lachen (8). houbet thueh (100). 
Mappa mundi beschreybunge der 
werlde (8, 9). 
*Mappale v. Magale. Mappa. 
Map- v. Ma-pella. 
*Mappile &c. v. Mappa. 
*Mapula v. Mappula. Planeta. 
*Mapus (s/. napus) reddich (20). 
*Maphora v. Maforte. 
Maranatha (hbr.) fervuazzot (Gt.). 
*Maratro v. Vltrum. | 
Mara-thrum, gew. -trum, matathris| 
(85) phe-, ve-, we-nehil, àoh. kopr (4).] 
fenichil (104). finechal (131). venecol (24).! 
vencol Z semen (47). fengel (17). fenchel 
(111). f-same (10, 74), -saet (132), -stoek] 
(74). fenekelsom (110). venekolsaet (85).| 
Marea (pecunie) hd. md. ein mark 
m. des gewichtz o. der zal 7 ein halb| 
pfunt (75). marcekt (64€). | 
*Marceania v. Marchia. 
Maroeasita v. Martasicci. 
*Mareatus v. Mardarius. 
*Mar- v. Ma-cellum. 
*Mare-, mart- (64b, 75) -ellus, -ulusj 
? mars-ialus (4), -eolus 7 macilla (14] 
. ham-er, -mer; hant- (3, 17, 75), hu£ 
(3, 4. cf. Fr. 1, 472), schlag- 7 peschlag? 
(15), vo lege- (16), werck- (8, 9), mittel; 
(64, 74) -hamer szm. hemmerchin (19 
hemerken (11). 
*Marcensens v. Marcescere. 
Marcere d. nd. mager, morghey 
(23), dur (4, 110), dor (12), dore (V 
werden, machen (1, 1). mageren (11,19 
hd.nd. dor-, do- (22), dur- (5), da- (6), dex 
(1), tor- (85) -ren. dornen Z krippen (13j 
krimpen (10). serimpen (str.? 12). vorg 
(8). drogen (99). zvinen 7 zoheken (100) 
fulen (68). swelcken (74). | 
*Marceria v. Maceria. Maneris. | 
Marcees-cere, -sere mager werde 
dorren, svinen (100). marcensens | 
debilis (16). 
*Marcessibilis dorrelich (20). vuylic 
(132). ful-ig (110), -heit (68). 
*Marcessibilitas mager-,dorre-,dur 1 
(20) -keit. 
*Mareessim dorlichin (19). dorrelie 
11). * 
: CENT. est munitio facta, p 
prelium (16). 
*Mar- v. Ma-cianum. 





















































MAR 


*Mar-ciea (11, 19), -toea (20), -topa 
(11, 19) (auzs) trappe (20). drappe (11). 
drap (19). krappa (martopa 11, 19. aus ?). 

*Marcicordia v. Macis. 

Marcidare welek (110), dorr 7 vuyl 
(132) machen. 

Marciditas hd. nd. mager- 4 dorre-, 
durr- (110), durre- (20) -heit. 

Marceidus hd. nd dorre. Ad. durre, 
durr. dür (4), dirr (76). dore (18). dor 
(21). dorr vuyl (132). durr 7 ful (68). durrig 
(1. tur Z truken (6). Ad. tru- (74, 16), 
dru- (5) dro-, dra- (21) -eken. droghe 
(33, 19). marget (11). mager, maderteli- 
ger (14). lamp- 7 hang-end (ars 126). 

*Marci-, marceo-nella v. Valeriana 
"Matucella. 

Mare- v. March-omanni. 

Marceor (7. maneor, mareiditas. 
ranecor) Ad. fnmne, pfinne, pfinn, phinne 
(3), phind (1), pfinte (74), find (21), fin 
(133), feyne (152), pin (6), pfyme (67), 
nd.vinne, gew.in carne.frey (67). schymmel 
(68). durheit (20). mühelose (196). 

*Mareorare hacken (74). 

*Mareorella . Valeriana. Matucella. 

*Marerabius v. Marchio. : 

*Mareulum harke (125). 

Mareulus v. Marcellus.  . 

Mar-eus, -tus hammir (8). hamer (17). 
grof (64), groDer (110), der grof) (64), 
vor- (132) -hamer. 

*Mareus v. Mascus. 

E mark (8) marthe 7 marcke 

Bass march (23). 

Mar-chia, -Ihia (s7c 1), 7 -cania (125) 
marich (1, 71). mareke, vulg. marche (15). 
dye mark (9, 76, 110), marg (17, 125). 

Mar-ehio, -gio (60), -ggrauius, 
-grauius, -grauus, -ecrabius (18) wnwe- 
sentlich untersch. in einigen Voce.) hd. nd. 
marck-, marg- (5, 19) -graue. //d. marck- 

-grafe, -grafl, -greffe s/m., -groue (9). 
marg-grebe (19), -grefe (8), -greue (132), 
-graff (75, 134). mar-graf (4, 69), -gratfe 
(bb), -grabf (6), -greue (11). marc- (23), 
march- (11) -greue. 

*Marchio marck, marggrafschafft (74). 

Marchionatus (7. marchia 75) Ad. 
markgrafe-, marckgrof- (3), marggraue- 
(5, 133), marggraff-, margraf- (4), mar- 
grabf- (6), marggretfe- (21) -schafft. nd. 


—maregreuescop szm. marggrauenthum 
—— (15). margdom (5^). 
Marchi-onissa, -ssa (20), marggra- 


fyn (4). margreff-ynne (20), -yn (5^). 
Marcho-, marco-manni gesamet 

volk (9). gesammit folg (8). die meer- 
manner vnd mercker (114). dy voyt- 
lender (125). 

*March-us v. -iatus. 
— *Mar-darius, -darus, -tarus (22b, 
— 74, 76, 102, Kil), -turus (23), -derus 
- (16), -tallus (Sum.), -dalus, -dulus, -del- 
Tus, -tus (Gf.) -ta 7 -durus 7 -turellus 
—. £ -ralus (Kil), -tasus (74), -tes (110, 111, 
Kil), -trix (64, 74, 93), -eatus (91), -ga- 
. — dulus (55), -tinus (? q. v.), mor-talus 
| — (9), -darius (75), eartarius (g. v.) (anz- 
—mal, cf. Gl. m. 4, 568, 582, 584) Ad. nd. 
. —mard-el, Ad. -ar (102), -ir, -er (-darius 
|. 19 &e.), -er beest (132). mader (15, 91). 
- — marckdel (-dellus 19). mordel (22). maer- 
3 





MAR 


ten (11). mart.e (23), -er (Kil.) mart 
(102, eyn der 22»). morder (4). merder (55). 

*Mardus hortulanus gartkerse (85). 

,Mare hd. nd. mer. hd. meer (68), 
mór (134), mere. dy sehe (125). see (99). 

M. balthieum dy ostersehe (125). 

."M. eneum (cf. m. vitreum Gl. m.) 
gie-, handt-fal) (74). 

M. galilee 7 tyberiadis (17), mor- 
tuum (1, 74, z. locus aspelti 76) tot (1), 
dot (17), dat dode (23) mer. vnfruchtper 
wasser (74). 

M. rubrum rot mer (1, 11). 
*Marellus (7. vitellus) ey dader (141). 
*Marelucium v. Merlucius. . 
*Marena (tributum Gl. m.) v. Isma- 

rena. 

*Marexta (cf. maroxa, mataxa) en 
grane (s&. garne) winde (23). 

Marga (v. medulla) margh, mergh ; 
(med. terra) ma-, me-rghel (xkir.). 

Margarit-a, 4-um (110 &e.) Ad. perlin 
(110), eyn fin p.; berlin (65). perle (97, 
132). fine p. (13). veyn perleyn (9). 
schone pferlin (10). margari-th (5b, 76), 
-t (75), -tt (1). ein dir stein (99). mari- 
greoz (Gf.). 

*Margaritaria (herba, cf. maiorana) 
maser-an (125), -on (123). magitana me-, 
var. mas-seran (64). 

*Margaritatus camarigreozzot sim. 
(Gf.). 

*Margerona v. Maiorana. 

*Marges (cf. merges) grave (85). 

*Marg-io, -grauuius oe. v. Marchio. 

Margites, Lace ein schlüngel(114). 

Margo (7. lab-ium, -rum, cireum- 
ferenci-ale, (74), -à 4 extrem?tas, prec. 
fontis, litus maris) prard (7. eire. fontis 
1). prort (Gf. 9, 313). brort (2, 74). brat; 
port; geschele; brunschwel; leisten vff 
einem ding ; gefesse; zarge; vmbscehranck 
(75). burte (10). bort (13, 74, 77, n£r. 128, 
Das.). ge-b. (12). brunnen-b. (93). br.- (110), 
brune (88) -schal. prunschel, prunnen- 
geschell, port an einer schussel, pad- 
schefilein, trog, leffs (74). born geschelez 
o. offer an dem rin (8). vwer (100). oeuer 
(20, 132) van dem wasser (132). gestalt 
vmb ein w. (74). das gestad an dem mer 
(110). eyn burren gestelle (55). slyng 
(16). sline vme en borne (22), dat vme 
de b. gheyt (23). born- Z zober-stein; 
randt o. rang (74). eyn geremceze (14. 
cf. lor-a, -iea). liste (77). vmmelauf (9). 
vmsehwayff (64). die marchen 7 fron- 
tieren (Fris.). ein ort br? o. aynes yeden 
dings (91). dat spacium van dem boech 
(132). das sp. an einem buch (110). ags. 
(?) mengio (94). 

Maria (maris stella 75 var.) mer (7. 
mare 8). merstern (8, 9, v5. ep?th. s. 
virginis). erlewehterinne (9). 

Maria magna marie magdalenen 
orden (1). 

*Marina (ausmanna?) gotlick dranck 
(141). 

Marinarius schiffmann (110 &e.). 





*Marinella v. Valeriana. Matucella. 

*Marinus (7. Zwxía mare 68) menlich 
(D^). manleich (1). 

*Mariona v. Maiorana. 

*Marionus 2. nauta (148). see- (8), 
zee- (9) -man. 





MAR 349 


*Ma-, mu-riparum, mari-, foemini- 
fieum welsch bingelkraut (143). 

Maris-ea, -sa (v. vesica dec. 129) (cf. 
extalis) eyn blaze (19). blase (11). plase, 
et. macula (14). feigwartz (111). grozdarm 
(Sum.). blaider (147). 

Maris-stella, -tella (19) (cf. maria) 
leide sterne (11, 19). 

*Maristall-us, -a (Gl. m.) marstal, 
inde marsehalkus (20). 

*Maristella v. Maris stella. 

Marita-gium, -rium (76) hd. lipe- 
sim., leip- (9) -gedinge. 

Maritalis ee-, man-lich (65). 

Maritare, -ri (b^) hd. nd. man, zu 
der ee (110) nemen. Ad. zu man, zu eym 
man (18, 132), nd. to manne geben, 
geuen. zu man gaben (6). eyn man 
zufugen (17). hilliehen (132). vor-trewen 
ader -loben (4). 

*Marita-rium v. -gium. 

Maritata hd. nd. gemannet. 

Mariti-ma, -na (8) an der zee Z an 
dem mer (9). an der see o. ander mer (8). 
by den meer of see dat ertrick of lant 
141). 

Mariti-mus (12, 79, 110, 132), -nus 
(£. vir legitimus 68) an (39), von (8b) 
der see. ein seiweren (eiw? euv? 19). 
en ze verder (11). en by de ze (23). 
wonende by der zee (132), dem mer 
(110). eyner der by dem see wonet (68). 
anderwillen (s£. an der wilden?) wage 
12). 

*Maritin- v. Maritim-a, -us. 

Maritus Ad. nd. man. man des wei- 
bes 4 eeliceher man (75). E- (6) huó- 
(21) -man. Ad. wirt, huD-w. nd. huswert. 
eharl (141). 

*Marlhia (laus t?) v. Marchia. 

Ma- v. Me-rlucius. 

*Marmarius mormelsteyn (1). 

Marmor marmer (99). m.-stein (68). 
marmel (64, 76). hd. m.-, mermel-, Ad. 
nd. mormel-, murmer- 4 edel- (8), mur- 
mel- (11), marbel- (2), merbel- (1), már- 
bel- (1) Ad. -steyn, nd. sten. mormel 
(13). m. album wy m'mel (5^), of. 
alabastrum. m. rubrum roth m'mel 
(D^). rot merbel stain (1, 2). m. viride 
grun m.-stain (1). 

Marmorarius (7. hermoglyphus 125) 
bildhauwer (64). polyrer (125). 

*Marmor-, abse-, as-, arc-ella (7. 
eu-, he-patorium, agrimoni-a, -um) 
à-, o-dermenig &e. (143). 

Marm-oreus, -orius, -urius (11), 

-arius (q. v), -oreum (16) von mermel- 
stein gemacht (14). hd. marmel-, mer- 
mel-steynig, -steynicht. nd. mormelste- 
nich. mermel- (3, 9), murmil- (8), marmor- 
(15) -steinen, -stein (2). mormel stainin 
(6). murmel steynk (21). marmelstain 
16). 
e (herba) hóners- (105), maron 
huener- (BM.), moron huner- (Sum.) 
-darm. Vele meist zu moron stimmende 
romanische und germanische Formen s. 
bei Nemnich v. alsine. 

*Maronium (7. rhapontieum ). rha- 
pontick (143). 

*Marophium (cf. prc.? marrubium? 
mapus ?) rettich (74). 

*Maroxa 7. instr. ad fila; cf. marexta) 
ain garnschrag (76). 


350 MAR 


*Mar- v. Marso-pieus. 

Marr-a, -o (74, g. -onis 7. go 4) 
karst (20) hawe £ keyl (4, 74). hack, 
howele (147). hepp 7 schnaitmesser (91). 

*Marralus v. Mardarius. 

Marrare hacken die erde (149). 

*Marrhum krucke (125). 

*Marridus (?./assus; st. marcidus?) 
mat (23). 

Mar-, ma-rubium, marrub-rum (1), 
-eum (4, 110, 4. marsubium Z pium 
est herba qd. bursa 3), amarubium (8^, 
19), 7 macoro (74) (v. seropholaria 74) 
gotfergezzan (Gt. taub-, tovb- (93) 
-nezila (Gf), -nessel (74, 93). Hüufigst 
Ad. gotvor-, gotver-, £ rotuer- (74) -ges- 
sen; rot nabel, roitn. nd. rotnauel.maro- 
pel (17), -bel (128, 153). andorn (74 &c., 
7. prasium Gf.) a. & andoren m., boh. 
chebdye (4. chebz Kon.). aindorn (19). 
an-torn (105), -thorn (Sum.) -dron (91, 
125. nr. Anz. 8, 406), -tron (105), -dor 
(100, 101), -rón. (7), -dren hulse (11). 
hulst (68, 110, 132). hulft Z bult (107). 
sigmüntze f. (77). segmüntz (111). sig- 
mintz (91). lungenkraut (114 &c.). grean- 
der (24. cf. andor). brun- (85), brim- 
(47) -ader. duvelsbete (47). ags. hunae 
(-uuyrt ?) 7 biouuyrt (94); CRAS (942). 
beygürtel (3. cf. marsupium). wl. iol- 
rove (143). amar. andorn (8^). enciain 
(19). 

Marrubium album gotiswrgefene 
(Sum. V). 

M. nigrum anderbrune (Sum. V). 

Mars Ad. nd. eyn planete (also ge- 
nant 66 &e.), ? stern des zorns £ kriegs 
(65). eyn got dez strids (17). ags. tiig 
(94, 136). 

Mers-ealeus, -chaleus, -eallus, -al- 
eus (4), -ealdus (v. gregarius) Ad. mar-, 
mayr- (19), nd. mare-, maer- (18)-schalck, 
-schalg (19, 152). 

*Mars-eolus, -ialus v. Marcellus. 

*Marsi-bium v. -lium. 

*Marsi-ea (Sum. VI), -lea (herba, of. 
sq.? maron? masilieus?) grozdarm 
(Gf., Sum.). 

*Marsi-lium, -bium, (8) eyn tyck 
boin (19). vieh- (24), wie- (47), wikke- 
(36), wolff- (8) -bone. wigbonen (85). 

*Marsio (piscis) meer-seelen, -grun- 
del (140). 

*Marsiopolis merspurg ein stat (74). 

Marsippa v. Marsupium. 

*Marsopieus (sé. merops Mone) ags. 
vinu (Hpt. 5); fina (94. woodpecker Bosw.). 
marpieus pina (136). 

*Marsopium v. Marsupium. 

*Mar- v. Ma-spiter. 

*Marstueium v. Nasturtium. 

*Marsu-beum, -bium v. -pium. 

Marsum ags. thytmgalere (Gi. m.), 
aus galere éncantator thyt vox, wenn 
micht entstelli aus thyrs (oththe wyrm-) 
galere cf. marsu-r, -s; voces & meniae 
marsae. 

Marsupiarius seckler (91). 

Mars-upium, -ubium, -ubeum (1), 
-uppum (142), -upeum, -opium, -upius 
(121), -ippa (Gl. Aetfr.) (v. bursa, erumena, 
sacculus nummorum) hd. secchil (121, Gf£.), 
$eckel. scazseckil (at.). zersack (75). budel 
(132). butel (110). Ad. by-, bye- (19) bey-, 








MAS 

pey- (1), pá- (1,3) -gurtel. by-gordel (18, 
23), -gurdel (11), Ad. -gortel, burse (99). 
ags. leod (Gl. Aelfr.). 

*Marsur (cf. marsu-m, -s) kokeler 
(11) bückeler (19). bukele (20). 

*Marsu-s, -sus (139) (cf. prc. parea. 
flauilinium gogeler »« gaukler 2ncan- 
tator!) i. pannus. lineus (20)5 2ncantator 
(Br., Pap.); obsilla-s (r1sia.), -gis (1362, 139, 
141), -ges (136 szm.); obsylla rex marsus 
(Pap.), nach Mai st. psillus m. — gog- (19), 
kang- (20). kou- (11) -eler. ags. pl. dryas, 
luguleras, thyrsas, wyrmgaleres (94b). 

*Marta v. Mardarius. 

Martag-on, -um goldwurtz (143). 
*Martalilogum v. Morraliolus. 
*Martallus v. Mardarius. 

*Ma- v. Mo-rtarium. 

*Martarus v. Mardarius. 

*Martasieci (aus mareasita) kaczen- 
Silber (3). 

*Martasus v. Mardarius. 

Martellus v. Marcellus. 

*Marter- v. Matri-eularius. 

*Mar- v. Ma-tertera. 

*Marticipula martfalle (125). 

*Mart- v. Matr-ieularius. 

*Martinus (7. martirium tenens 6, 16, 
110 &e., mortem i bellum t. 16) marder 
(6. cf. mardarius? vgl. die Thiernamen 
Dz. Wtb. 218). 

Mart-yr, -ir eyn m'tel (17). Ad. md. 

marte-, merte-ler, Ad. -rer. 
Mart-yrium, -irium Ad. dye nd. de 
mart.er, Ad. -el, -ylie (132), -elunge (8b, 
65), -ery (18). merteley (8). petapur (-ia 
pl. &t.). 

*Martirisacio martelunge (8). 

Mart-yrizare, -irisare, -risare (D'), 

-oriare (Kil.) Ad. nd. pinigen; mart-eren, 
Ad. -eln, -iln (85), -eliziren (132). 
Martisia «gs. gebeaten flaesc (7. 
baptitura Gl. Aelfr.). Cf. Goth. Wtb. 2, 30, 
wo m. i» mortario Isid. die mógliche 
Beziehung zu der ahd. Glosse mardaro 
fleise noch mehr unterstützt. | Hierher 
mortisium (q. v); martrisea gr. fico 
(136)? rmaartesia seicla parua (141)? 
Mar-tius, gew. -eius mont (18). hd. 
mertz, m.-mande (5). mertze (10, 41). 
mircze (D^). merte (99). m.- (merce ? 23), 
martze- (22) -man. sehreythaftig (sc 9). 
*Marto-ea, -pa v. Marcia. 
*Mart-oriare, -risare v. -yrizare. 
*Martorium v. Mortarium. 
*Martrisca v. Martisia. 
*Martrix v. Mardarius. 

Mart/x (st. mastix) bertram (8). 
Martulus v. Mareulus. 

*Martura wasser mus (18). 

*Martur-ellus, -us v. Mardarius. 

*Martus v. Mareus. Myrtus. Mar- 
darius. 

*Ma- v. Mar-rubium. 

*Maruea ags. snaegl (Hpt. 5. cf. moru- 
ea, -ta piscis Gl. m., morue &oc. Dz. Wt»b.). 

*Maruella (s£. maurella) nacehtschade 
(17). drusuurt (Sum. vit). 

*Marusi-um, a (Gl. m.) van cypressen- 
boem dat oeverste (141). 

Mas hd. nd. man. knabe (7). knab 
(88). ain krais (6). hij (99). 

Masea v. Maseus. 

*Maseula (cf. mascla Gl. m.) en masch 
i en vrouwecken (23). 











MAS 


Maseulinus Ad. nd. men-, mensche- 
(17), nd. man-, mens-lich, -lic. 

Masculus (7. mas 7, marinus 1) eyn 
clein man (8, 17). men-ckin (20), -nken 
(23), -nel (75), -lin (9), -dlin (64). kneblin 
(76). manleich (1). 

Mas-, mar (136) -eus, masea (Gil. 
Cott,.) «gs. grima (94, 136), eges grimma 
(G1. Cott.). masea (cf. Gf. 2, $77) aus tala, m. 
(nl. talmasche larua Kil.) si. talasmiea, 
t6ÀeoUuXA von céAeoua — Weiheformel, 
woher arab. talisman (nach Sachs Beitr, 
zur Sprachforschung 1, 64). 

*Maselue v. Cardiaca. 

*Masi-gna, -ngna (19) (cf. mer-, mes- 
enca, mezeuca, frz. mésange) mayse 
(14). eyn meyse (19). en meze (11). mas-, 
masi-lingua v. parix. 

*Masilieus (herba) medewort (24, 47). 

*Masingna &e. v. Masigna. 

*Maspiea bruot henne (Sum.). 

Mas-, mars- (110) -piter (7. pater 
martis & maris 110, Br., p. matris 68, 132, 
lo padre della madre Gl. m.) grof vadir 
(8b). mans vatter (68), vader (132). 

Massa, m. palatarum (11, 4. pondus 
ficuum PBr.; m. 4 p. palatorum 1), mas 
signa (13. cf. masignum Gt. m.?), maza 
(Gf.) hd. nd. stucke (carnis 15). ganez 
st. (b^), stuck (1) eyn sehuczhe (sch? 
sth? ?. pecies 21) stocke (17). stock 
(0). slegil (Gf. brade (19). swer b'/de 
(17), burde o. ryfà (8), 7 b. (9). kloez 
(18, 74). cluee (z. pars 12). clute 2 eluus | 
(225). eluyt (147). hd. elumpe (17 &e.), 
klump 2 ein deick (65). samanthaffti 
(141). brant, stuck, knupffel, knoll (74). 

*Massaget-e 7. pondus graue (148)5 
-a i. massa stuck metails (14:7). 

Massagetes (7. populus scythie 110 
sim.) grol) von geburt (68). 

Massarius hd. kuchen-, kochen- (19), 
koken- (20), koke- (11) -meister. hufi- 
halte-r, var. -l an stat des hufuatters 
(75). des gesynds sorghdreger (141). 

*Massatio (7. comessatio) brassung (68). 

*Massicare schlahen (68). Cf. masti- 
giare i. verberare (76), »« massiea sim. 
claua ? 

*Massigetha bethe (9). 

*Mas signa v. Massa. 

*Mastiea mastic (87). 

Mastieare (v. ruminare) hd. kuen, 
kuhen (5); ku-, kou- (6), kau- (12), 
kü- (134), hd. nd. ke-, nd. ko-, keu-wen. 
kewn (1). koyen (753). keuen 4 kifelen 
-eweodu (15). 

*Mastice (cf. -ix) ags. huuit-quidu (94); 
-eweodu (Somner). 

Mastiche hartz (110). harfà (132). 

Mastigia (v4. nequam ancilla Br.) v. 
Catacarisia. 

Mastigia eyn zu zogel (17). mantel- 
snoher (19), -snoer (11). gordelryeme 
(147). ags. sui-bae (136), -pan (94). 

*Mastigiare v. Massicare. 

Mastix (herba) hd. nd. bertram. mast 
(74). masti-ch (85), -ek (74), -e (47, -cum ? 
94). krut daz zu den zenen gut ist (8). 
grano (? Gf. sí. mystax, cf. greno?). 
ags. hwitewuda (942). 

Ma-, man-, mon- (17) -struga, mast- 
ruca, -uea (68), -roga, -rago (16), -raga. 
(16), -rüga 7 -rücht (3), manstr -ue& 

















MAT 


72), -àga (74, 75) chürsinna, hadara, 
lz (Gf. kurs-enna (Gf.), -na (Gl. Blas.), 
-enn (93), -in (6), -e (b). kür-sen (32), 
-sehen (67). kirs-en (Ob.), -sen (76), -ach 
(1). ku- £ ko-rschen (17). kurBe (74). 
korsehe (152). korsch (133). kireBe (16). 
korsene (22). kortze (23). kurBen 2 belez 
91). ein strupbeltz (mastruca 68). lachin 
(a) haren (68, 132), herin (110) kleidt. 
useck (91, szm. Kil.) hasuyk (109). 
manstr-uga 7 -aga larff (7. lar-ua, 
-morpha 75). 

*Mastuo (aus museus?) deseme (85). 

*Masus (s/. malus) affelter (Sum.). 

*Mata v. Matta. 

*Matalis v. Magalis. 

Matare v. Mattare. 

*Matassa v. Mataxa. 

*Matathris v. Marathrum. 
Mataxa 2. instr. ad capita lini de- 
| ponenda (16); instr. texendi (Pap.); den- 
tria 7 ritora (74); eorduetum 7 stra- 
mentum (Gl. Aelfr.) meidun- 7 medim- 
sporo (Gf. 2, v08. 6, 357. var. metara). 
garn-stal- (64€), -winde (20). riffel, flachf- 
r. o. kiffel (74). haspel (91). ags. strael 
7 bedding (Gi. Aeifr. ga/l. serens (122). 
matoxa en repe (23). metax-a, -ta (1102) 
| (&. circularis adunatio forum; sericum 
110) p (20), garne- (19), gar- (11) 

-winde. garnstal (64^). ein strang garns 
(110), gran (68). gyde (110 szm.). streng 
garens (107). matassa garn; des garns 
Ssamenknuppynge (147) Cf. mar-exta, 
| *0xa, girgillus, eantherius. 

*Mate v. Macis. 

*Matelium handtuch (91). 

Matell-a, -io harmglas (V. a. 1618). 
wasservaí) (110, 182). 

*Ma- v. Me-tellus. 

Mathematiea messendi kunst (93). 
| ein k. on materig (65). 
| Mathematieus (7. doctrinalis & qua- 

druuialis; matem. i. diuinator Br.)recher 
| (9). matematieus (,,sne aspiratione** 74) 
. reder (82b). rádere (99). zaubrer, war- 
. Sager (74). 

Mateola klüpffel (112). n/. beucker 
&e. (116). 

Mater muter (7, 110). müter (19). 
mutter (6). Ad. nd. (99) muder. moder 

? 

M. familias ein huf)muter die ein 

gantz gesind zu versorgen hat (110). 
hus-muder (5), -moder (23). Ad. hu-, 
dausse- (152) -mutter szm., -wirtin (75). 
hauf-muter (66), -müter (134). hui. mo- 
der (19). 
—. JM. herbarum (7. artemisia 143) d. 
€m muder, motter (20), nd. en moder 
des krudes. ein mutter der gecruder 
(0, krutter (6). muther werez (5^). 
| met-er (1, 143), -ram, -tram, -re, -terig 
| os (143), -ere (225). peypoz (3). puckel 
n WA) 


*M. sylua v. Caprifolium. 
-*Matera (cf. Gl. m. 4,597) v. Macera. 
— Mat/bula (cf. mater herbarum, 
; matriearia) buc (8b). 
| — Mater- v. Matri-cularius. 

— FMatereclauia (herba) genDrich (14). 

se diiaterfolium(? mff.)swertel,schnydt- 
ledt (74). 

. . Materi-a, -es (cf. maceria) Ad. nd. 

. €yn materi-a (5), -e, -j (6), -g (18). ma- 














MAT 


tirg (21). lipliehkeit (65). gestalt (8), 


syn 4 mute (9) eynes dinges. 


Materia impressa gedruckt ding(75). 
Materialis hd. md. materie- (5), 
materge- (7, 22), mater-, matir- (21) -lich, 


-lick, -lic. 
*Materialitas materlicheit (20). 


Materiare van materien wat maken 


(141). 
*Materiteria v. Matricaria. 
*Materna v. Matrina. 


Matern-alis 7 -us (20) mutter- (19), 


mueder- (20) -lich. moderlick (11). 


*Matern-alitas, -itas (65) mütterlich- 
keit (65). mue- (20), moe- (147) -der- 


licheit. 


*Maternus eyn mutterlinch (19). en 


moderlick (11). 


Ma-, mar- (93) -tertera, 7 matrue- 


lis (147) hd. muoma (93, Gt.), müme (67), 
müm (134), mueme (20); mum-e, -en (1), 
-me, momm (152). moem (132). moeye, 
moyne, moddere (147). modder (225, 23). 
medere (109). mueye (11). muje (99). 


moje (109). wase (D, 133, 147) van der 


moeder wegen (147). waBe (21). wa (17). 


baf) (6, 134). Ad. babe, beDlin (64), mu- 


tersehwester (75). 


Mathesis (7. doctrina (110, d. sc. 


quadruuium  Br.; matesis 2. diuinatio 
Br, mancia 74, scientia, dat diwinare 
rat- (8), rot- (9) 
-sal. reet-sel Z -nif) (20). retsele (8b). 
rütsele (99). matesis ein leer (110, 132). 


110:/6//: Glo emu 0») 


lererin (68). gokeler (132). gauckler (6s, 
110). warsagung, zaubernus (74). 


*Mathesiscentum maitdrechtich styp- 


ken des cirkels (147). 

*Matexta (7. mastruga &o. 74, 75, 
76) kursen (1, 75). chursen (2). kurBe qo. 
korsch (17). eorsel, mantel von ruvellen 
(22v). 

*Ma- v. Matu-tinale. 

*Matis v. Macis. 

*Mathoracius quagel (1l. coagulum 
Kil.). 

*Matoxa v. Mataxa. 

*Mat- v. Mae-rellus. 

*Matr-icaria, 7 -onaria 7 -onella (143), 
(7. amar-ella,Z -usca 7 -aeus 7 tagetes 
&c.143, mater herbarum 74, maceran-a, 
varr. -e, t febrifuga 75) puckel Z 
wermut (74). matra-m, ear. -n (75, sm. 
143). muterkrut (153). sucus materiterie 
meter saft (4). 

Matricida muter-sleko (141), -toter 
7 -morder (75). der seyn muter todt 
schlecht (110). dersyn m. zutod schlahet 
(68). die syn moder doet (132). morder 
seiner muter allein (75). moedermoer- 
der (147). 

Matricidium moedermoerdery (147), 

Matrieula (/. episcopalis ecclesia, T) 
eyn dum (7). ain tüm (6). thumkirch 
(15). kusterie (20). moeder (147). 

Matrieularia custer-ij (68), -in (110), 
-sche (132). 

Matri-, gew. mater-, marter- (18) 
-eularius hd. kuster. pfaffo (Gt.). doum- 
pf. (121, sém. Gf.). tuomphaff (141). tüm- 
schafft (6). thum- (75), tum- (9, 100), 
dum- (V, 8) -herre. dom here 7 babst 
(18). ba- (8), bo- (9) -bist. 

*Matriculus (anders Gl. m.) meer- 
schnecke, m4. porcelein (116). 













MAT 951 


Matrimes des moeder doit is (147) 

Matrimonialis eelich (20). ee- (8), e- 
(9) -gelt. 

Matrimonium ein ee (3, 8, 9). EE 
9). kan, vulg. ee; ee kan- (75), ee- (19), 

- (20), wirt- (75) schafft. eehtscap (11). 
esschap (85). d. elich, eleich (1), eelich 
leben. elich leyben (21). »d. elie leuen, 
leuent. eliche gabe (Db) ein eelicher 
stat (75, 110) o. wesen (75). ein echte 
Stait (132). Ad. erbe; ein mutter- (18), 
muter-; muder-, muterlieh (110) erbe. 
nd. ein, en. moderliche (m moderlie 
(22) moder-(23) erue. moederlick guet 
(147). hyenlieh (20). hiwelec (99). in meo 
matrimonio in miner wirthschafft (75). 

Mat-rina, -erna (100) stiff-mütter 
(19), -mueder (20). stief-muter (74), -mo- 
der (11). styfmoeder (147). gotta (93). 
goede (20). godele (100). dotin (74). 

*Matrinius (sé. matrimus) die moe- 
der off alder m. levendieh heft (147). 

*Matris animula (/. serpillum) Ad. 
nl. quendel &e. (116). 

Matri-saluia, -sylua, -osilue v. Ca- 
prifolium. Gallitrichum. 

Matrix muter, m. der vrawen, per- 
m. (4). m.-saek (75). geburt-m. (Sum.). 
di stat do daz kintin der muter bauche 
leit (4), leibe ligt (75), vnd ezu seiner 
geburt zut; dy stat do das weib das 
kint treit (4). 

*Matrix v. NNatrix. 

Matri-zare, -sare fore der muder 
folgen (17 sim.). muderslaethten (20). 

*Matromoniea (aus -onymica) die 
name oerre moeder heft (147). 

Matrona hd. frauwe, frawe (9). nd. 
vrouwe. huf-frau (7), -frou (6), -mudir 
(bb). ersame eefraw (65). fraw die do 
frum vnd erberig ist (75). erber husfro 
(93). wirtin (1, 71). moeder van echten 
kynd off kynderen (14:). 

Matronalis frau- (19), freu- (20) -we- 
lich. 

*Matron-aria, -ella v. Matricaria. 

Matruelis, p/. -les (cf. matertera) 
hd. wasen (17), myner w., m. basen 
(16), ain bafen- (6), muder- (bb), mütern- 
schwester- (75, 111), moder- (23), modder- 
(22), moenen- (132), momen- (110) -kint, 
hd. pl. -kinder. muemenchint (71). ge- 
swusterde kinde (7). muttersone (19). 
moyen zone (11). 

Mat-ta, -a (76), 4 -tula (121, Gf.), 
-talis (120) 7. amicilium (75); planeta 
(1); pleeta (66 &c., 110 &e); teg-a (16), 
-umen (575) capitis. madda (121, Gf.) 
mattha (Gf.). hd. nd. matte. hd. mat, 
matt, matz (65 var.) matzen (126, 128), 
math o. nath (67, 152. mf. ?tal. natta 
nl. frz. natte). maid o. tochken (1). matt 
o. tocken (3). tacha (Gf.). tucha (120). 
tecke (8). teke (9). houpttuceh (75). ain 
deckin def hopt (76). ein sergen (128). 

Mattare, seltener matare (v. debili- 
tare 75, matas facere 16) hd. matten 
(vt in scato 74); m. (21), matt (6), mat 
(28), hd. mude, mode, maehtlof (75), 
loif (1).machen, maken, 4 sein o. wer- 
den (75), u£ zm ludo, l. sehatorio (23). 

Mattiaea saiffkugel (91). 

Mat-, ma- (16) -tula ein clein matte 
(110). 


352 MAU 


Mattus v. Monarsiceulus. 
*Mat- v. Ma-tutinale. 
*Matu-cella, -resia (143 v. valeriana) | 

(herba) valeriane (24, 47). maura cotella | 
baldran (17). marein-, mareon-, mar- 
eor-, marin- (143), mutur- (74) -ella 
(cf. nane-, ant-illa) tenn- (74), denn- 
(143) -marck. 

Matula v. Mattula. Madula. 
*Matur v. Maturus. 

Maturare (7. maturwm facere t festi- 
nare dc. Br.) hd. zid-, zit- (110), zeit- 
(1) -igen, riffen. nd. tidichen, ripen. Ad. 
Zi- (1), zit- (6, 68), zey-tig, riff (17), zu 
ziden r. (18), rijff (20), reyff (110), nd. 
rijp werden, maken (147), machen (20), 
oder m. (7,17). ylen (68). haesten (132). 

*Maturatiua virtus krafft die frucht 
zedick zu machen (65). 

Mature (7. serzose 110) hd. zijt-, rijfi-, 





reyft-, rijp- 7 haest- (132), zytteng- (68) 
dum De (76). vro (23). REN 

*Maturere (7. esse 0 fieri maturum) 
ryffen (110). rijpen (132, 147). 

Maturescere zitigen (1). zeitigen o. 
reyffen (1). anfahen zittigen (68), zu ry ffen 
(110). beginnen zo rijpen (132). 

*Maturesia v. Matucella. Valeriana. 

*Maturire riffen (55). rijp maken (147). 

Maturitas zide- (18 szm.), zyttig- € 
dapfer-, varr. dapferig- (65) -keit. zit- 
(8), rijff- (20) -heit. 

Matu-rus, 4 -r (88) Ad. zitig, zittig 
(6), zeytig, zidig, z. sin (péc.? 18), tzy- 
dech Z ripe (12), stidich (st? se? 13), 
zit (8), riff, rijff (20), rieff, reyf. nd. 
tidieh Z ripe. tapfer (74). ein dapfferer 
(65). 

*Matutin-a, -um, -us metten (147). 
hd. m.-zijt, -zeyt, -gezit (67, 133), nd. 
-tijd. metizit (93). mettizyt (76). 

*Matutin-a (b», 225), gew. -e pl. Ad. 
metten, mitten (bb). nd. me-, mee- (11) 
-ttene. 

Matu-, mattu- (64^), ma- (bb, 16) 
-tinale Ad. nd. metten-, miütti- (649, 76, 
93), mytten- (55, 133) Ad. -buoch, -buch, 
-boch, -boieh (132), nd. -bok. 

Matutin-alis v. -us. 

; Matutinum dilueulum fruethauinge 

5b). 
Matutin-us, 7 -alis (147) Ad. md. 
metten-, metti- (76), mette- (6, 147) -lick 
(147), hd. -zidig, -zytig, -zeitig, -geczeyt 
(152), md..-tidesch. vroech synde (132). 
ein frue, var. frueg, vffstender (110). 

*Mauceolum v. Manseolum. 

*Mauis-tus, -eus (Gl. m.) ga//. mauvis. 

*Maulistis ags. scyhend (94, Hpt. 5). 

*Mauorciari streyten, ringen (74). 

*Mauor-ius éco. v. -tius. 

. Mauors strijt (20). Z. matronale ope: 
rimentum (Br. cf. sq.). 

*Mauorte &oc. v. Maforte. 

Mauor-tius, -cius 4 -tinus (20), -ius 
(1D), maurocius (76) kif- (20), kiu- (11) 
-ende. 

*Maura (7. mille-forbia 74, -borbia 
101, -bordia Gf.) drüs- (101, Sum., Gf.), 
drovs- (130), dróse- (105), trvs- (s7), trufó- 
2 plut- (74), trouf- (sc 104) -wurz. 

*Maura cotella v. Matucella. 

*Maurea v. Mauria. 








MEA 


Maurel-la, -aà (4) (cf. maura, mu-, 
mo-rella) bon- (Gt.), bón- (Sum.), drus- Z 
druz- (4) -wurz. hilmibranda (Sum. cf.him- 
melbrand verbaseum thapsus Nemn.?.) 
nachtscha-de (74), -tten (ki.). 

*Maure- v. Mauri-tanus. 

Maur-ia, -ea, -itania 7 -usia (110 &e. 


— 


MED 


*Meca (cf. gall. m&ehe ?) i. cieindila, 
lychnus, candela. (129). 

*Mec- v. Mechi-lensis. 

Mecum mit hd. mir, mer (17, 18), 
nd. my. 

Mecha Ad. ee-, e-, he- (6) -brecherin, 
P ECeheun (21). ebreckersche (23). hore 

)s 


hd. mor- (1, 21), more- (V, 49), moren-, | (90 


morn-lant. 

*Mauria (de auro facta in tonica cf. 
mrica; maura Gl. m.?) ags. gespan 
((IHptz25)* . 

Maur-itanus, -etanus (17), 7 -usius 
(110) eyn mor (17). 

*Maurocitas cf. sq.) strijtberheit (147). 

*Maurocius v. Mauortius. 

Maurus Ad. swarez, swarce (100), 
mor, eyn more (1). 

*Maurusia v. Mauria. 

*Mau- v. Man-seolum. 

*Mausolearius graffmecher (20). 

*Mauteolum v. Manseolum. 

Maxilla Ad. nd. wange. wengli (mala 
wang; 93). Ad. baeke, kynne-b., kyn- 
back, bag (6). baecen (13). kenebae (11). 

Maxillaris, dens m. (cf. molaris) 
hd. stock- (91, Das.), toppel- (Das.), back-, 
bag- (133), baeken- (67), kynn-b.- (110), 
kynne-b. (132), bancken- (20) -zane, 
-Zan, -zant (132). 

Maximus der aller grooste (20). 

*Maxinenses v. Misnensis. 

Maza v. Massa. 

Maza panis (i116), m.-stanis (Ki.) 
martzepan. 

Me mich (75). 

Meabilis gáng 7 fertig (126). 

Meand-er, / -rus (3), mand-er : 
-rus (147) 7. fluuius 0 circu- 0 trans-itus 
9 &e., fleruositas amnis 0 tortuositas Br., 
ambago Gt. , decepcio 9, Br., »« meare) 
weg (9). durehgang (8, 4, 76). chrumpi 
(Gf). water dat vlietende is (147). 

*Meandrum gemelde (8, 9. Z q. 
maeaader Ki. crum wech (11). 

*Meand-rus v. -er. 

*Meania mynge (19). m (?) eerne 
(eerue? 11). 

*Meap-aro, -ora v. Myoparo. 

*Meapt-e, -o, -im v. Meatim. 

Meare hd. nd. gan, wande-ren, -len. 
hd. gen, geen (9), genen (21), gane (152), 
gayne (133), flyessen szm., slefen (sc 
18). nd. vleten. 

*Meate v. Meatim. 

Meates hd. nd. myner-, Ad. meiner-, 
eyner- (sc 7), meniger- (6) Ad. -ley, 
ay (1, 6, 3), nd. -leyge. mangerley 
flo) (sc nach meatus 11). 

Mea-tim -tum (136)  -ptim (8, 76), 
-pte (76, Br.), -te (16) (v. meo more als 
ags. máissv. 94; meomoere 136) mach 
mynen sieten (8). noch meynen syten 
(9). ags. minlice (Gl. m.). meapto 7. 
mea, voluntate (136). 

*Meatio wandel- 7 ga-unge (20). 

*Meat-rix, -ix (Sum.) (herba) at-ich 
(105, sem. Gt.), -och (141), -che (Sum.). 

Meatus Ad. gang, flof), flosse (152), 
floDe (19), sloBe (sic 18), fluO, floiz, 
floiB. Ad. nd. ganck. md. vlote; lop 
des waters. condu-et (i10 &e.), -t (99). 
aducht (20). 

*Meauea mergans (Megenb.). 








*Mecha- v. Mechi-lensis. 

Mechani-a, -ea (4 ars manualis) hd. 
hant-werck, -werch (19), -werg (8, 17). 
ambacht (132). 

Mechanieus zimmer- (141)) werek- 
(17, 147), Ad. hantwerck-, hantwereks-, 
hantwerg- (67), hantwirg- (5^), hant- 
wergs- (21, 132), nd. hantwerkes-, hant- 
warc-, ambachf- (132), amboehts- (147), 
ampt- (110) -man. 

"nuvole (2« meehus!) huerlich 

*Mechari v. Meiere. 

Mechari Ad. e, ee, dye ee brechen. 
nd. de ee brecken; de ee to brecket 
(séc 11). vnkuscheit 5d. tün szm., dune 
(133), done (152), triben sm., md. dom. 
vnkuschkait tüm (6). vnkusheit donen | 
(21). vnkusch sin (68). vn-keüschen (134), | 
-kuschen (110). | 

*Meche- v. Mechi-lensis. | 

Mech-ia, 7 -atio (20) Ad. vnkuscheit: 
sim. ebrechunge (8, 9). hurye (85). hoez- | 
(20), hur- (99) -dum. 

*Mechil-, -mechel-, mechal-, meehl- 
(22, 23), mecl- (1), mechilini- (110), | 
mechlini- (68), metil- 7? metin- (75) | 
-ensis, m. pannus Ad. nd. mech-els, $ 
-el (22), -el& (68, v6), -eliseh (69), | 
-iseh (75), -elsseh (6), -lich (4), -eliehs | 
(3), ma- (1), má- (134) -chliseh Ad. tuoch, 
tuch, duehe (133), dueh, doch, doech | 
(132), nd. dok, o. laeken (110), laken 
(132), gewant (3). metilensis (cu.) 
mechil (75). i 

Mechus Ad. nd. vnkusceher. Ad. vn- 
keuscher, -kuser (18), -kuDer (21); -kuseh 1 
mensche, -kewschótt (1); eebrecher, 
hurer. nd. ebrecker. 

*Meda v. Medo. 

Medalia en half pennynck (147) — 

*Medea (i. ribalda, lena) bubim,! 
ruffianyn, ludrerin (74). | 

Medela (i. aratrum; cf. Gl. m. wv. 
medela, medulla) phluoc (104). | 
*Medela (aus melodia?) sote sanek 
22). 
esto. -ieina, -ieamen, -ieamen-. 
tum, -ieatio Ad. nd. are iM Gm) J 
-dyge (12), -dyhe (8»), -tij (17), -ndiges 
i (M (77), cime (0), -dyunge (20). nd 
arsedie, arcedege fo ersetrie (99). hd. 
artz-tie (D). -tige (4), -tey (v4) -neys 
ertz-ye (8), -eney (9), -nig. (6), -ney (Aj. 
151), -ner (1) busse £ hilfe (77). hulpe 
vor eranheit 7 bote (295). boite (147 ) 
medicyn (132, 147). 

"Med-eri, -ere (1), -ieari, 62ssw. -icare: 
Ad. nd. gesunt, nd. sunt, zunt, heyl (3) 
machen, maken. Ad. nd. artzedien. artzety: 
geben ader nemen (medicari l'1). artzeny 
n. (id. 18), artz-endigen (77), -nen (126)4 
-neyen (67, 134, 152). ertz-tien (8), -en (1). 
-eneyen (66, 151), -nyen (75), -nigen (6) 
ersetren (99). boiten (147). 

*Media v. Mediana. 





























MED 


Mediaeritus v. Mediarcitus. 


*Mediale (cf. G1. 4. v.?) vnder-schoybe 
(19), -schoef$ Z mittel (20). onderschot (11). 
*Mediaminus v. Longale. 

Medi-amnis, -ampnis, -annis, -anis 
(74) -aninis (75 varr.), -amma (141). 
-anus (18) Z. locus delectabilis & parua 
regio inclusa, cireundata per aquam re- 
centem, sic reperiuntur cis rhemwm (110 
sim.); locus habitabilis, dulcis aqua, nauis, 
insula (3); tortilio (74). Ad. nd. anger. 
ein a. zwischen den wasseren (110).auwe 
(Db, 12). awe (22^). owe £ vlet (23). velt 
(22). werd-e, -er (74, 75). werd (91). vmb- 
flossen w. (8). vmflissen werde (9). wer 
ED. insel; werhe, pr. gebuet zwischen 

en wassern (75). eylant (132, 147). uber 
(17). tam; flub (74). Ad. flo, floiz (5). 
langescheit (3). 

Medi-ana, -aà (1) Ad. mittel-. md. 
middel, mitl (1) median- (Kki.) -ader, 
-oder (4), -doer (132). eyn ader mitten 
an dé arm (17). ein mitlerin (68). 

*Mediannis &e. v. Mediamnis. 


*Medianorum (sf. -nox, -noctium v. 
Septentrio. 

Medianus mitteler (8, 9). mydden 
(147). 

*Medianus v. Mediamnis. 

Media-reitus (147, Br.) -eritus (Gl. 
m.) in dat myddel gestalt myt dwangh 
(141). 

*Mediastinare caecken (141). 

Mediare Ad. mit-teln, -tel (13), -lin 
(6), -len (134). nd. middelen. vnder-mengen 
(10), -keyffen (12). 

Medi-astinus, -astimus (1105), 7 
-ustinus (74, 147), -estinus (175, 152), 
-asinus (432), -atinus (q. v.) (?. famulus ; 
remex Hen., cippus, stipa 7 puteale 15, 
genus tormenti in medio ciuitatis : GO) 
wonende mitten (8), m. wonung (9) in 
der stat. sudler 7 bufler (126). bosse- 
lierer (126, 135). bofler 7 haustrampl 
(V.a.1618), schiffbub (112). drevel (Chytr.). 
nl. scehommeleock 4/116). slavernij- (116, 
Kil) hauf-, bossel-, bof?- (Hen.), padt- 
(111) -knecht. die badet (147). bad-er 
(74), -ryber s8). halDisen (1T, 64). snel 
holez (18). ^d. pra-, bra-, pre- (3) -nger. 
kraneker (sc 66 &e.). bran-g (6, 33), -gel 

76). eyn cae gae (5). kae (23). kaeck 
-(11, 13). en kacken (22). dye kaech (97). 
káech f. (109). kag (5^). eyn gagken (21). 
-geyke (17). kaecke, wrymp, schupstoil 
(147). sthaper schel (13 Mrg.). 
— Medi-astinus, -oximus, var. -oxinus 
. in das mittel ge-legt o.-setzt (75). -oximus 
tuschen myddel md uterste (147). 

. *Mediatinus pranger, zeuge, lecker, 
 inwoner (74). 
—  Mediatio mittel- 4 deyl-unge (20). 
- .Medi-ator, -tor (10) Ad. mitt-, md. 
 midd-, myd-eler, oft eyner, inder (5) sache, 
-Sake. miteller eyner sach (17). mittel- 
mann (10, 12). sunnere (100). sonari(Gt.). 
Mediatrix mittelerim (8). 
—— Medibil-is, -e heil:sum (17), -lich 
| 9. 
| t Media (/egumen 1 arbor, 2. trisicum, 


tr-um, -ia, hydromella Br.) sam von 
media (93). medischkraut 7 burgundisch- 
- hew (114, Ki.). heiden korn (43. cf. merica). 
-Sehneckenklee (143). 


DigreNBACH GLOSSARIUM 





MED 


*Medi-cafera (153), -eauera (r753bo), 
-taphora (74), -thaphora (16) (7. mensura 
V modiorum) mes des mas (75). mef 
von funff schoffeln (74). 

Medica-men, -mentum, -tio v. Me- 
dela. 

Mediear-e, -bi v. Mederi. 

*Medica-uera v. -fera. 

Medicina v. Medela. 

*Mediocola (aus meditullium ?) ezun- 
der (19). tonder (11). 

*Medieo-lium, -llum, 
Medi-tullium, -ocalium. 

*Medieul-ium, -lium, -um v. Medi- 
tullium. Radius. 

Medieus artz-at (6), -it (5), -et (20, 
68, 110, 147,), -eder (147), Ad. -t, -e (19, 
133); artz. arceter (85). arsetter (11). 
ersetre (99). arste (23). eyn medicyn 
meister (132). medicijnre (147). 

*Medieus (digitus) lanemar (Gf. em 
einem, wetterauer Kinderreim. laneman). 

*Medie- v. media-, mediu-stinus. 

Medietas mittelkeit 7 mettel (20). 
mittel 7 helfft, wrs. halp (19). mydd-e, 
-eldom (141). 

*Medie- v. Medi-terraneus. 

*Medile scérf (Gf.). 

Medi-mnus, -minus (Br.), -nus (147) 
mate van vijf mudden (147). schaf £ 
malter (91). 

*Medio v. Medo. 

*Medi-oealium, -collum 7 -collium 
(16) Z. foramen medi-ali (76), -oli Z 
gumphi nabloeh (74). 

*Medioclium v. Meditullium. 

Medioere middel maet (11). 

Mediocris 4d. mittel-maz (9), -mayf 
(19), -massig (1), -meliig, -messig, -mesig ; 
mitelmássig (134). md. middel-metich, 
-baer (132). halb geteilet (68) 

Mediocritas Ad. mittelmefigkeit sim. 
myddelbarheit (132). 


-rrium v. 








Mediocriter mittelmessiglich (110). 
zwischen zweien (6s). tuschen tzwen (132). 
*Mediolani (cf. mediolus) napa (141). 
Mediolan-um , -ium (71) meyl-an 
(b, 138, 152), -en (17), Ad. -and, -ant, 
-ans (23). mayl-an (1), -aen (132), -on 
(11), -and (76, 134). medlon (6). melin (22). 
*Mediolus (cf. modiolus) Ad. nabe, 
n. an e$ rade (18), nab, radefnab (74). 
nd. naue. achs (110). aesch (132). 
*Medio-, meodre-maticum, meodri- 
matum, metis (céw.) meza (130). 
*Medioxim v. Meditullium. 
Medioxi-mus, -nus v. Mediastinus. 
*Medioxinius(cf. prc.) tauschen uterste 
ind myddel (147). 
*Medithaphora &e. v. Mediafera. 
Meditari Ad. nd. dencken. nd. be-, 
ge-. hinder- (65) -d. dineken (13). trach- 
ten (9). be-tr.Z tichten (114). pensen (99). 
Meditatio denck-unge (20), -inge 





(11). gedechtenisse (85). harrende be- 
trachtunge (9 szm.). betrachtende trach- 
tunge (15). bekumernif dez sindes (11). 
stete bekommirnib (8), bekumernisse 
das mutes (9). pensinge (99). 
*Meditellium v. Meditullium. 

- Mediterran-eus, -eum, -ium, -eum 
mare (141), medieterraneus adj. sbst. ein ' 


| mittel von(110), yntmyddel van (132), myt- | 


MEG 353 


tenin (8, 9, 19, 8) der erden, 7 in der werlt 
(9). mittail des lands (-eum 91). Ad. 
mittel-, nd. middel-mer, -móre (151). 
mitte mere (152). mere bey rome vene- 
dig vnd das awe hat (74). meer by fene- 
dyen 147). 

*Meditolium v. Meditullium. 

*Meditor v. Mediator. 


Medi-tullium, -tullum, -tellium, 
-tolium (22^), -eullium, -eulium, -eu- 
lum (6,67, 74), -collium (?1, 76), -collum 
(76)  -cÓrium (18) 7 -oclium 7 -oxim 
vndecl. (15) (?. q. est in medio, vitellus, 
naucé dc.; foramen mediali 76) das 
mittelste von einem ding (110). dat myd- 
delste van eynigé dinge (132). mitten in 
der werlnt(8), werlt 7 in dem auge (9). 
kern im baum (75). Ad. müittel-, md. 
middel-kern, -cheren (1), -korn (18), -erin 
(sic 21), -tayl o. ayertotter (74). md. 
pedik, eyn corne in den holte (29v); 
dedder (23), doder (22). scholhus (ct. 
sí. schalhus? cf. arulla). 

Meditullium (cf. mediolus) 4. q. 
eminet in medio rote (Br.). £. tympanum 
des rats nave (147). 

*Medivium mydwech (147). 

Medium Ad. ein mittel, m.-deyl. nd. 
middel, m.-del, dat middelste. 

Medius hd. der mittel (dégétus 91). 
hd. m.-, nd. middel-finger. mittler (dg. 
93). Ad. eyn mittel-ler (17), -er, 7 sun- 
der (st. suner; 21). middeler (23). 
myddel CISD)E mitz (126). Ad. mittelste. 
methilste (55). panthouder (81). 

Medius fidius (adw. jurandi) ont- 
truwen (20). 

*Medi-ustinus, 7 -estinus (?. balnea- 
tor Br.; »« ustus) mitten (68), mittel 
(110), middel (132) in dem brant. 

*Mediu- v. Media-stinus. 

Med-o, -io 4 -us (147), 7 -a (6. an 
glice ydromel 16) hd. nd. mede. Ad. med, 
medde (67, 152); meede (20, 132), meyd 
(21), met (8), meth, medt (110, 134), 
meit (b^, 17), math (4). 

*Medollieus v. Medullitus. 

*Me- v. Mo-dulamen. 

Medulla Ad. marck, margk, marchk 
(1, marg (5, 12, 93, 133), mack (13), 
márch (111), nd. march, 7 morch (141), 
hd. hàufig in dem beyne, beyn, peyn 
(66, 151); in beynen (5), in den b. (110, 
132) nd. in deme knoken. marck an 
ey baum (18). cheren arboris pawm ch. 
(1) peddich; der gunst pomorwm; das 
werck o. heden 7. flos linz (125). 

Medullatum sacrificium ein getodt 
opffer des mareks, dz aller best opffer 
(65). 

*Medulli-nus, -tus adj. morchlick 
(141). 

Medullit-us, 4 -er (110 &e.), -as (132), 
medollieus (19) Ad. genezlich. ad. gen- 
selicke. gantz von marck vfgemergelt 
(110). gansselich zo gronde totten merch 
qs mercklieh (68). 

*Medusium v. Vlmaria. 
*Mega v. Merga. 
Megacosmus welt (93). 
*Megale v. Migale. 
*Megalis v. Magalis. 
*Megare &c. v. Meiere. 
*Mege- v. Miga-linum. 
45 


354 MEL 


Me-, mele- (8) -gera 2. fura, znfer- 
nalis dc. interpr. magna contentio (Br.). 
kleyn werekyng (147). helle- (8, 17), 
hell- (9) -zorn. wutunge (9). honig wilde 
o. bleter die sint wyf) breytt scheibe- 
lecht (8. 2 mel siluestre). 

*Mego (7. sacrilegus) kircehenpruchel 
74). 

Meicedarii v. Mercedarius. 

Mei-ere, -are, -gare, me-gare, 4 
-gere (74, 76), 7 -giare (74), -echari (8) 
(Z. ligno 76) seichen (V, 9). saich-in (8), 
-en Z netzen (74) pruntze-n (74), -ln 
[9p 7 har-men (125), -nen (74). bruntzen 
64). 

*Meire, im-m. 7. sinzugere, iungere 
an eyn voigen (141). 

Mel Ad. honig, Agk (21), -nyng (19); 
hunnig (6). nd. hon-3ch (11, 22), -ech 
(99); hanich (23). 

*Mel attiecum (7. meletius; cf. atta- 
eus) humb-ilo, -lono (Gt.). 

*Mel eannze zuchara (95). 

*Mel harundinis zuckerkan-del (125 
Mrg.), -t (111). 

Mel roseidum 7 roreum  honich- 
dauwe (116). 

Mel siluestre wild honig 7 sufe 
bleter (9. cf. megera). 

*Mel vupinum ciclamma (105). 

*Mel-agus, -ogus (19) (peéscis cf. 
millago) bulche (20 &e.). bolck (11). 

*Melam- v. Melano-piper. 

Melampodium hemera (Sum. 
schwartz niesewurtz (114 &c.). 

Melamp-us, -tus (5^) Ad. nd. brack. 
hid. pirsch-br. (Hen.), bracke; Sem lag-, 
iach- (13), jayt- (4), leit- (68), poDb- (Hen.), 
heeze- (9), hesse- (Sum.) -hunt. pirB-hund 
Z -praek (74). eyn dept hon (se 5). 
schwartzfuss, nl. swartvoet (116). 

*Melana- v. Melano-piper. 

*Melanool-ia, ua (1) -iea (93) me- 
langema (18. »« aua 9) ein complex in 
der do herscht das ertrich &c. (65). Ad. 
irdens (93), irdes (5), irdesch, erdif5 (18), 
erdisch (9), erdrisch (1) trocken (15) 
bluot, blut, blud, pluet (1). natuer (7) 
complexi als bleycke ertvarwige luyde 
heben (147). melancoley 7 erdische com- 
plexion (75). md. erde-sch, -rsch blot. 
DURO (8. zu memor?). droffesuke 
85). 

Melaneolieus chalt truckcehner (1). 
kalde vnd drocken (17). kaltvnd dracken 
(b^). dyehter (19 Mrg.). swermütig (62). 
eyner der do vil krummer fantasy hat 
&c., sedet tristis erschlagen &c. (65). 

*Melan-gema v. -colia. 

*Melano-, 7 melana- (75), melon- 
(76), melam- (93) -piper swartze phef- 
fer (92). swarez peffer (8, 9). swartzer 
pfeffer (15). 

*Melanteria suerza (Gtf.). 

Melan-thium, -tium, mala-ncium 
(14), -mium (Gf.) mort- (Gf.), mor- (121) 
-erut. protwurze (105). scehabab, sehwart- 
zer kümmich &c. (143). ratten (2. nigel- 
lum &oe. q. cf. 74). nl. nardus (116). 

Mel-anurus, 4 -aurus (15), -omni- 
rus (76), -quemurus (122) (piscis) snez 
(87, Gt.. slige (95). milling (64). jochial 
(Ki.) kulparseh (114 AUN swartzer 
merevisch (75). gall. morue (122). 


VI). 


MEL 


*Melanzana v. Malum insanum. 

Melap-ium (Ki.) -ia (116), -pia 
'rünacher óppflen; grawdetling; stich- 
oppfel (126). apffelbieren, »Z. appelpee- 
ren (116). 

*Melarium (cf. pre.; anders Gl. m.4, 
629) ags. milsc-apuldr (94). 

*Melatagra v. Melota. 

*Melaurus v. Melanurus. 

*Melega v. Melica. 

*Melegata v. Mellegetta. 

*Melegera v. Megera. 

*Melena (cf. melinus) v. Dosinus. 

*Meles » Melos. 

*Melesi-a, -o (19) (7. bumbus, bom- 
bus) eyn fureze (19). en vort (11). 

*Mel-eta, 7 -us ezabil kurse (9. d. 7. 
Zobelpelz cf. melot-a, -es). 

*Meletius v. Mel attieum. 

*Meletus v. Meleta. 

*Melfrugum (péAovoc, ÉAopoc, mi- 
lium agreste; cf. meliea) fench, pennieh 
&c. (143). 

Meliboeus der brockel (125). catzen- 
elleboge (i16). 

Mel-iea, -ega (7. sagina, sorgum, 
! milium saburrum  &oe. cf. cardiaca) 
| sorg-, surg- saamen, -weytzen (143). 

Melicus v. Mellieus. 

Melilotus v. Mellilotum. 

Melimelum v. Malomellum. 

Me-, mel-inus (rAaetor. mellen 
gelb) i. glaucus geel (110), geyl (132). 
mel-inus apffelgrun ; -linus, -leus honig- 
farb (116). 

Meli-or, -us Zd. bab 2 bas (4), dester 
baf (65); besser, weyger (74) wáüger 
(Piet.). nd. bed, beth (147), beter; weger 
(229 wegher (147, Kil), gewegecr 4 
-nre (147). 

Meliorare /,d. beDern, v-b. (19), pes- 
sern (1). nd. bettern Z zote singhem (2 
melos! 23), v?beteren (11). 

Melioratio besserunge (20). 

Melioratus gebessert (20). 
Melioritas besserheit (20). betericheit 
147). 

Meliphyllon v. Melisphilla. 

Melis v. Melos. 

*Mel-isphilla (&t.), -iphyllon (Ki.), 
-issa 7 -issophyllon (143, Ki.), -itis (143), 
mellisoph-ollus (47), -yllum / -ilus 
(Sum. VII) piniuurz (Gf.). bensu-ge, -he 
(Sum.). biensauge, mutterkraut &c. (143). 
imen- (143), iven- Ki?.) -blat. boraeus (47. 
d cf. barotus). mellis offelli bysuge 
(41). 

Melissa p/. bini (Sum: VI). 

Meliss-a, -on v. Melisphilla. Mel- 
lissa. Cardiaca. 

*Melita (cf. melota) aychhor-n Z -npalg 
(74). 

*Melitica v. Cardiaca. 

*Melitis v. Melisphilla. 

Meliuseulus etwas bessers (68). wat 
besser (132), beter (141). 

Mell-arium (Br. &e.), -orium 4d. 
honigfaB szm. eyn honnyck vayf (19). 
honich vat (11, 147). vas e» quo mel con- 
seruatur € in quo vinum ponitur 0 in quo 
vue calcantur (PE &c.) mellearium vat 
dair men wijndruyven in tredet (147). 

















MEL 


*Mel-legetta, -egata, milleguetta 
pariBkorn (143). 

*Melletra-cum, -tum v. Mellieratum. 

Mell-eus, -ius (11), 7 -ieus 7 -inus 
(147) honig-farb (116), -suefó (110), -ych 
(147), -ethtig (7) suDe (90). zutte £ 
honicheit (11). 

*Melliborium müskayd (10). mus- 
schaten note (11). 

*Mellibotum (»« potus?) mede (11, 
20). med (19). 

*Mellicora v. Lebeta. 

*Me- v. Mo-llicorium. 

Mellieratum Ad. honig wasser. md. 
honich water h. ind wijn onder eyn 


|gemengt (147). kobolt (8, 9, Bw.). luter 


drang (20). mollieratum  clareyt (&. 
commixto mellis et vini 91). melletra- 
tum esí vnum melle mixtum, -eum positio 
er m. ei aqua (16). Von mellieratum 
untersch. melli-granum (Mss. mog.), 
-eranium (3), -gratum (Voce ex quo, 
Gemmae) Ad. nd. luter-, lutter- (23, 132, 
Gl. Bl.), soessen (132), sief3- (68, 110), Ad. 
lauter-dranck, /d.-trank. luterdrang(133). 

*Melliereta v. Lebeta. 

Melli-cus, -fieus (cf. melleus) suf) 
als honig (75). 

*Mell-, mel- (74, Ki), 7 melo-yeus, 
-ieus saitenspieler (75). meister o. kunster 
des gesangs (74). 

Mellifieare honich machen (110 &e.), 
maken (147). 
*Mellifluuius hongfluf) (76). 


Mellifluus Ad.honig-flussig, -flieBend, | 


-suf (18); hónig flussig (2),honick vlossiek 
(b^). nd. honich-vlotich, -vloeyende (141); 
hanich vlutich. 


*Mellifolium (cf. millefolium, davon | 


untersch. ?. satureia) garthaim (175). 


*Melligra-num, -tum v. Mellieratum. | 


*Mellilo-tum, -cum (74), -ta (Sum. VI), 


melilot-us (85), -of) (91), 7 mellotum | 


(125) (ZA. mellisa 74, corona regia 93) 
himelslüssel (92). binisuga (Sum. VI). 
byn-sauge (64b, 125), -gsang (sec 64€). 


bynD auge (sc 123). pynsaug, gachel | 
(04). stain-, romischer-klee (14). | 


(74). ele 
steinkle (153). wildkle (95, mellotum 125). 
wilder klee (91). beensuge (85). 


*Mellimorbia (cf. millemorbia) v. | 


Castrangula. 
*Mellinus v. Melinus. Melleus. 
Mellire honigen (20). 
*Mellis v. Melota. 
*Melli-sa v. -lotum, -ssa. 
*Mellisatum v. Herba paralysis. 


*Mellisophyllum &c. v. Melisphilla. . 
*Mellis-sa, -a, meliss-a (47, 85), -on | 


(125) (cf. melisphilla, mellilotum) meter 


(10). methern (17). minte Z martere (24), | 
matere (47) macere (85). muter-wurtz| 
(74), -kraut (91, 111). mutterkrauf) (125). | 
wantzenkraut (153). melif) (91). melli 


(123 sim.). bymince (74). 
*Mellitura v. 'l'orta. 


Mellitus Ad. nd. gehon-iget, -get (20), ] 


-icht Z soef3 (132 szm.). 


*Melium suyD wayDer (19). zuet? 


water (11). 
*Mellius v. Melleus. 


Mello (czv. £ profunda vorago vallis? 


Br. forago fallis sub monte syon 1, pre-- 
cipitium dc.) mello stad ; niderwerffunges 
(17). der steyn want schüpfung (V). | 


i 
LI 
E] 


































MEL 


*Mello v. Melo. 

*Mellolus v. Malleolus. 

*Mellorium v. Mellarium. 

*Mellota danez knecht 
melota dachs- sZm.? 

*Mel- v. Melli-lotum. 

*Mellum (cf. malomellum) süe apfel 


Qus 


(19), 


Mel-o, -on, -lo, -ones (6, 100 &o.), 
-lones (24) mel-one (1), -on (91), -oen 
(68), -aun (75 &e.), -onen (22), -une (23). 
myl-on (110), -oen (132). meylon 2 pfá- 
dame (6). pa- (24), phe- (101), pe- (47, 
85) -deme. pheddan (8). phedemo 7 pedena 
Sim. (Gf.). pheden (67, 133). pebenun (pi. 
6, Gf). pheben (66 szm.). bebenne (93). 
pi- (121), bi- (Gt.) -boz. befe, v/g. erd- 
Opffel (75). moren; visch; egel (23. cf. 
mel-ota, -otus, -os, -agus?) hartvo 
(100). plutzer (1, 3. cf. Sm. 1, 340). 

*Melo honig (110 &e.). 

Mel-o, g. -otis (76 &e.) -onis (Br.); 
t-on (75).2 -us (74) (7. taxus; cf. melo-s, 
-ta) dachs o. leb (74). hermel (83, 75). 
harmel (4). grutsch (75). 

Melo-dia, -dium (94, 136), -diania, 
-8 3 armonia, simphonia, dulcis cantus 
dc.) suazzaz 4 scaoni (Gf.), zuze (100), 
Zote (23) sanc. suze sang (8^). ^d. sub, o. 
lieblich (ss) gesang szm., gethon (65). 
Sieb geden o. gesang (91). suDer thon 
(duleis melodia 15). guot gedóne (93). 
ags. suin- (94), ruin- (se 136) -sung. 


wijse eines gesanges o. lieds, gesteige, 





. dab 


pr. ascendendo et bassando vocem (15). 

Melodiare, -ri (75) suef) (110 sém.), 
sublichen (75) singen. 

Melodi-um ». -a. 

*Melogus v. Melagus. 

*Meloyeus v. Mellicus. 

*Melol-antha, -ontha (Ki.) ein gruen 
wefer (125). grien roDkefer (91). 

*Melomnirus v. Melanurus. 

*Melon v. Melo (77s). 

*Melon- v. Melano-piper. 

*Melonta v. Melota. 

*Mel-os, -us, -es (102, 109), -is, -o 
L? v.) dahs (120). dachs (91, 102). dachf 
110). tachí3 (68). tasch (93). taschs (6). 
(132). das 7 grevel (109). kanyne 
(eus 19). hermil (9). hermelin (93). igel 
(melus 76. cf. mel-o, -otus). 

Melos v. Melodia. 

Melota, / moleta (;. appriolus Z 
mellis eius s£. pellis &c. 76), ? mela- 
tagra (6), melonta (Z. matexta, man- 
Struga, andromoda 76) (7. taxus, asprio- 
lus, vestis, lebiton q. v. cf. mel-eta, 
-Otes, -o, -os, -on) Ad. eyn eych horn 
(Mss. mog.). aich-orn (6), -aríi (76). ci- 
thorn (sc 21). ekern (93). ecken (22). 
herm-el (3, 75), -li (6), -lin (15), -elgin 
(85) -el futer (75). tahs (127). daehs 7 
pellis eius (67 &e.) tach( 42 westis dc. 
von tachBen velen gemacht (68). daysch 
(D. taschs (6). iltiB, kotzenklayd (74). 
orustbeltz (6, 76, 95). smaschen (125. 
O. Fr. 2, 205. smaasken Pr. wtb. poín. 
Smusik &c.). schurtz fel (4). in lidrinem 
kauuatim in melotis (Gf. 2, 203). quappe 
(piscis 19. cf. melo). 

. Melot-es, -e 7 -a (110), molotes (64) 
(i. anticorium, nebrida 75) czigen-vel 
(9), -felde (17). gey8 fel (8). belliz 7 





MEM 


roch (127, sim. Gf.) eueulla 7 pera (127. 
lat.?). scheren fel 2 mulwerff hut (75). 
kur(-, var. kyrs-enmantel (64). 

*Melotus (cf. melo &e.) egel of das 
(11). daas (99). 

*Melquemurus v. Melanurus. 

*Melter (sí. velter) wynde (9). 

*Melus, jg. -li zedewynnesrynden (19). 

*Mel-us v. -o, -os. 

*Membra-cius v. -tius. 

Membrana d. nd. hut. hud (1). hit 
(76). fell (110). felehin (20). Ad. nd. pla-, 
hd. play-, plo- (4), pfla- (74, *6) -ster. 
dunne permyt (9). dynne pergemen (8). 
hut die da dun ist als das bergamen 
(15). ey. wifó (17). sliem, schliem, heut- 
lein, vngesigeltbrieff (74). schlem 4 
pirmithaut 7 phlaster (2). 

Membra-narius &o. v. -tius. 

Membranula uellili (120). 

Mem-, men-branum (est illud. tenue 
in ouo 110) fel (121). fellein der ayer- 
schaln (74). hut in dem ay (75). flech 
(Sum.). 

*Membra-nus v. -tius. 

Membrare /d. zu-gliden, -gleden 
(5), -lieden (17), -gliddern (v). ge- (18), 
to- (23) -leden. ledieh maken (23). 
adern (75). 

Membratim (7. de membro ad mem- 
brum 20) von glyd zu glyd (19). von 
lede zu liede (20). van leden to leden 
(11). stugkecht (8). sthueket (9). 

*Membra-tius, -cius, -nus, -nu- 
eius (122), -narius (?. factor perga- 
men? 66 &c. 110 &e.) pergamener (125). 
per- (111), ber- (76) -menter. permeter 
(74). gall. parcheminnier (122). 

Membr-atus, -osus grofge-lidiger, 
-leuniger (74). 

Membrum /d. glit, glid, glyd, ge- 
lith (6), gelit (18, 49), gelet (12), gliet 
(11), glitt (0), glitte (10). glet (13). lyet 
7 lyedemyt (20). nd. lit, let, leet, lede- 
mate. 

Memento bif gedenck, in-g. (116). 

Memin-i, -o -is -ere (147) gedencken 
(8o). hd. ieh g. (Y), gedancken (18), 
deneken, gedencke, gedacht (1). nd. in 
(92), en (283) dencke. Ad. ich habe, han, 
hain (132), hon, nd. hebbe gedacht. me 
uerhoecheit (99). ge-hoegen, -dencken 
(147). 

*Memioy- (74), memnoi- (Pap.), me- 
noni- (93) -des (7. diomedia 74) (aus 
memnonides) merfoge-l, -lein (74) 
swartz merfóügel (93). 

*Memi-taà (Sum. V), -tha (7. cerinthe) 
cerinthe (143). wiltstilph (Sum.). 

*Memnoides v. Memioydes. 

Memor vb. ich gedenek ader habe 
gedacht (4). 

Memor adj. sbst. hd. nd. dechti -g, 
-ch ; gew. ge-d., -dethtig (20), -denkig (6). 
an- 4 ge-dathtig (20). an-dettig (49), 
-denkende (17). gedecht-icheit (132), 
-nuf) (68). 

Memorabilis denckens wert (110, 
132). gedenckens wyf) (68). 

Memorale gedech-nisse (8), -tnuf)(16). 

Memorare (v. narrare 4 dicere 110) 
denceken (28, 110). verzellen (132). 

Memorari (2. recordari 110) md. 
deneken. Ad. ge-d. uerhochgen (99). 








MEN 955 


Memoria gedenck-nif) (6), -nust (93). 
hd. gedeehte-, gedecht-, wd. gedech-, 
gehug- (20), hoch- (109), uerhoch- (99) 
-nisse. behaltende crafft (15). aindaycht 
(19). aendacht (11). andatht (20). 

Memoriale 4d. gedechte- (19), ge- 
decht-, gedath- (20), nd. gedech- (11) 
-nisse. dechtny-z (2), -0 (6). gedachnuó 
(1). hinderdenek- 7? herinder-ung (65). 

Memori-ter (20, 75), -aliter (20, 65) 
bedath- (20), gedechtig-, mercek- (65) -lich. 
n kunnen o. wissen (7. mentetenus 
15). 

*"Memperium (i anutergium) gall. 
torchon de cul (122). 

Memphis ein stat in egypten (110). 

Men (herba 16. cf. meu) tille (93). 
mesloe (23). 

Mena (140), mena (p?scis) scheisser, 
meer-sch. (140). Z. pisces qué cum luna 
crescit et de-cr. (Br. &e.). 

*Menandrus (cf. meander) flüyt (19). 
vloet (11). 

*Men- v. Mem-branum. 

*Mene- v. Ment-astrum. 

*Mencennarius v. Metellus. 

*Menciari v. Mentiri. 

*Menda (aus mentha) v. 
sinum. 

Menda (Z. macula in libris non emen- 
data 4, nondum, emendatis Br.) gemerk 
(4. cf. merda. nota. Sm. 2, 619. Fr. 1, 
659). gemerke (293). pletsche (11). plecze 
(8, 9) vnder dem antliez (9). placke (8b, 
99). hd. nd. vlecke (Mss. mog.), Ad. fleck 
o. mal zm libris (sed mendum Zn alis 
rebus 110 &e.), vnder den augen Z mael 
im buche (75). falscheit (110 &oe.). 

Mendaciter lugen- (110), lugenhafftig- 
(68), loegenachte- (132) -lich. 

Mendacium Ad. ain lug (6); lug-in 
(76), -en; lágen (10), lygen (152), logen. 
l. -taell (132). lugenmere (p/. 65). loghene 


(93) 


Hedio- 


enda hd.nd.lo-, hd. lu-, lig- (13) 
-gener. Ad. lieger (75), lugen (6); ]-hafft 


(110), -hafftig. loegenachtich (132). 

Mendicare Ad. nd. bedelen. Ad. bed- 
deln, betteln, betlen, petteln Z smorotzen 
(74), betten 7 bitten (18). bydden (29). 
brot (11, 20, 92), broyd (19) b., bieden 
(20). naschen (225, 74). gyren (22^). nassen 
(17). gilen (22b, v7). geylen (74). 

Mendicatio bettel-(8), betill-(9)-unge. 

Mendicitas bedell- (17), bedel- (21), 
betl- (18, 76) -ery. betteley (8). betle? (6). 
bedelinge (23). vuod (?) b. (22). arm-ud 
(17), Ad. -ude, -ut, nd. -ot. 

Mendieus Ad. nd. bede-, hd. bedel- 
(17), bedde-, bette-, pett- (74) -ler. ain 
betler séeut (?) bart (6). broet- (11), broid- 
(132) -bidder. giler (22b). smorotzer (74). 

Mend-osus, oft 4 -ax, -us (v. sordi- 
dus doc.) hd. nd. logen-, hd.lugen-, fleck- 
(c8, 110, 132) Ad. -hafftig, nd. -haftich, 
-aftich, -achtich. 

Mendum v. Menda. 

*Mend-us, 7 -osus (66 &e.) logenhafftig 
(17). vnreyne (19 szm.) von sunden (19). 
onreyn van zunden (11). 

*Menea v. Menia. 

*Menearium v. Menianum. 

*Mene-ea, -nea v. Meniea. 

45 * 


356 MEN 


*Menglinum vat van en echtel of 
menghlen dat is en halve quarte (147). 

Men-ia, -ea, moenia (91) Ad. ein 
zinne, zinn, ezende (13); p/. zinnen, nd. 
tinnen. eyn teyn (97). tinne Z borghwal 
(81). eyn ring muer (V szm.). statmaur 
(91). vesti (7. oppidum 93). 

*Mnia v. Menica. 

Men-ianum, -ionum (6), -earium 
(76) (z. solarium Br., solacium decena- 
eulorum 6, 4, s. dec. pavietibus eminens 
16. m. de saxo, prosectum //gno 14) eyn 
by- (6, 7), bey- (74) -stal. sal £ ausge- 
-heuDe (74), -hus von steinen (2). erekner 
(114). soler, sumerhaufe (74). 

*Meni-are, -re (Br.) (v. men?a, facere 
16, menire f. 185) zinnen (6, 8). vnder 
wasDen (18b). 

*Meniari (2c mencionari) v.Micolari. 

Meniatus gezinnet (20). 

*Men-iea, -ita, -eca, -itas (110 &e.), -iga 
15, 141), -enea (141), -inges, unvtyrec 
n meeni-ea (130), -a (100) (4. Zmfir- 
mitas cerebri 0 pellis que circumdat cere- 
brum 16 sim.; cf. mirtaga, meringa) 
eyn hirn-, hern- (17) -hube (8, 11), -hawbe 
(D -háutlein (114). hirni- (130), herne- 
100) -vel. syechte in die hernen (132). 
hauptwe (110). 

*Menionum v. Menianum. 

Menire v. Meniare. 

*Menisura 7 waranda (monete) we- 
rung (b^). 

*Meni-ta, -tas v. -ea. 

*Menium v. Minium. 

*Menonides v. Memioydes. 

Mens danke (10, 23). dank (71). Ad. 
nd. ge-danck, Ad. -danckeh (1), -dachte 
(132), -dachtnuD (68), -myet (16, 110). 
mut (21, 4, 71). hochiselkraft (93). 

Mensa hd. nd. disch. tisch (1). dife 
(18). dischz 7 taffel (20). tafe-l (97), -le 

109) 

*Mensa-, mensu-, menssel- (3) -la- 
rius hd. wechs- (4), weichsel- (3), wesche- 
(9), weDe-, wesse-, wech- (8), waschs- 
(6) -ler. 

Mensa-le (7. presepe 1), 7 -rium, 
-rius Ad. tisch-, tis- (120), diO-, Ad. nd. 
disch-, disc- (121), dis- (V), tafel- (11, 
132) hd. -lachen, -lach, nd. -laken, -dwele 
(225); tavelake (22b). tisch- (134), tif- 
(4) -tueh. tuschlaeh (68). dislaehe (133). 

Mensare (7. saepius méngere Gl. m.) 
dieke seychen (8), zeychen (9). 

*Mensa-rium v. -le. 

*Mensa-tim, -um (75 varr.) von monet 
zu m. (110 szm.). von tische zu t. (Ki.). 
hd. zü, zu manet zitten (6), mande ge- 
ziten (5), mand geziden (7), man-ezijt 
(21), -ezytig (152), montzyt (67), mon- 
Zytig, monzeitig (134; 151), male zijden 
(18). to mant (23), mal (22) tiden. man- 
zytig (133). tischzyt (75). 

*Mensator Ad. tisch- (110), tusch- 
(68), disse-, dis- (6), Ad. nd. disch-macher, 


MEN 


nd. mane, man, maent. 7Monatsnamen s. 
im, Einzelnen; ausserdem uw. Gà. Sm. 2, 
2335. dus 1471: l. hardmaynt. 2. spor- 
kel. 3. merte. 4. april. 5. meye. 6. hoey-, 
1. bra-maynt. 8. oist. 9. herfst-, 10. ossen-, 
ll. alreheyligen-, 12. wynter-maynt. 
Aus 4: (1—9 dat.) 1. dem mondeso dy 
kelt sich anuehet. 2. den maned so sich 
di achte kalende anvahet. 3. dem mo- 
ned so sich die ningist kalende an ayne 
anuehet; dem mertzen. 11. der erste 
winterman. 12. der andere w. Die bóh- 
mischen: leden, vuor, bizyzen, duben, 
may, ezerwen, czerwetietz, serpen, Zavzy, 
rzygen, lystopad, prozynetz. Aus 116: 
2. rebmonat, n. sporckelle; nZ. 6. braeck- 
i weid-, 8. oogst- £ oost-, ll. slach-, 
12. hoere-maent; cZmór. (chersomn.) 1. 
klug-, 2. blijde-, 3. tor-, 4. fare-, 1l. 
slachte-maanet. 9—12 fier herpst ma- 
not (93). 

*Mensi-vagus, -fagus (74) (4. histrio 
vagusque circa mensas aliorum 15) zipf- 
ler (74, 15, Sm. 4, 219). 

Mensor (7. mensator q.v. 3) messer 
(9, 76). marscheider o. schiner (Agr.). 
Mensorium essenfaf) (74). 
*Menssel- v. Mensa-larius. 
*Menstrieanus v. Lunatieus. 


Menstrualis maynstundelick van 
krenckten (141). 

*Menstruosus mayntsyeck (141). 

*Menstruosus (sé. monstrosus) wan- 





schaffen (16). 

Menstru-um, -a (9, 85) vrauwen- 
seuche (4, 9), -sucht (8). der vr. maen- 
stont (132), mayntstunde (147), natur 
(68), kranckheit (110). frawen-kr. (75). 
ez bheisen auch dy erezte eyn blume 
(4). blomen; sichdom 7 suke (85). 

Menstruus menig (110). maendich 
(132). monachtig (68). 

*Meensuale (anders Gl. 
sula. 

Mensula tischlin (74). 

*Mensu-la (75), -ale (64), densula 
(14, 15) hack-banck (64), -plock o. -stock 
(74), -bret dar vff man hackt (75). 

*Mensu- v. Mensa-larius. 

Mensura (7. bria 1) hd. eyn maf, 
m.-wiB 4 fir-m. (11), maiD. mase (5), 
maysse (13), maesse (20). nd. en mate, 
mat. form 4 wyD, var. furm £ weyDe 
(65). mas der mensuer (75). 

M. bona walgemessen (12). 

M. eoagitata, 4 conserta Z effluens 
(65 Mrg. gedrucket (12). vber schüdt, 
auff geháüutfft, vber flussige, vol, gedrückt 
mo5 (652 Mrg.). 

M. conserta (cf.prc.) gerodelt (12). 

M. superfluens gehauffet (12). 

Mensura-bile v. -lis. 

Mensurabilis meselich (20). 

Mensurale eyn mase (5), mafà. (11). 
adv. messenlich (75). 


m.) v. Men- 





-mecher, -meker. Ad. ti-, di-scher, tich- 
Ser (3), messer (15). 

*Mensat-um v. -im. 

*Menseea v. Mesencare. 

*Mensi-fagus v. -uagus. 

"Mensim zu mande geziden (5^). 

Mensis Ad. mant, mont, monat (110), 
monet, manat (93), maneyd (1), mainet 
(1), moynt (19), mande (55), mon (21). 


Mensural-is, -e maf- (17), mesDe- 
(D^) -gezauwe. mensurabile mayzo- (1), 
maz- (2) -gezeug. 


Mensurare hd. meDen, messen. m: 


naeh der leng vnd zal (75) md. meten, 
metten. 

*Wiensurarius (cf. mensurnus) man- 
nig (1). 


MEN 


Mensurarius ein messer (Ki.). 

Mensurate meselich (20). 

*Mensuratim (cf. mens-atim, -im) 
zu monatzyt (76). 

Mensuratio messunge (20). 

Mensurator hd. messer. nd. metter. 

*Mensurius mayntstonde hebnde van 
eniger eranckheit of gebreke (141). 

Me-, ma- (74) -nsurnus man-lieh 
(5), -lie (23), -yek (4), -iger (74), -etlich 
(6). hd. mon-, monet- (110), maent- (132), 
inef- (18) -lich. zeit eines monats (74). 

*Mensurus mand-ick 7 -elieh (bb). 
monlich (67, 152). menliche (133). 

Menta (herba) hd. myncze, myntz, 
myntzen (1) müntze (93), müntz (6), 
mentz (16), menczen (21), müntz £ bey- 
mendt (112), deumente (Ki?.). nd. mynte, 
meente (11) mente (68). mergen- (18), 
cruse- (10, 12, 13), erau- (3), krawsem- 
(4), baeh- (65, 16) -mynez, -meneze (10), 
-muntze (65), nünez (3). rut (76). wyn- 
rute (17). balsme (11). 

Menta eaballina, equina v. Equi- 
menta. 

*Menta nigra rosminze (Sum.). gart- 
minza; alba m. wizu munza (Gf). m. 
venenaria v. Sisymbrium. 


Mentagra geflecht (111). bóse raud 
an dem keine (Fris.). 

Mentalis gedenglieh (20). 

*Menta-rium v. -strum, -tum. | 

Menth- (85, 91), ment-, menc-, me- | 
tac- (17), met- (q. v), 4 mand- (14 
-astrum, menta-strium (8Sum.,Gf.), rium 
(942) (cf. equimenta) visc- Z rozzes- | 
minza (101, Gf.) fisci-, fis-minze (Sum.). 
visehmuntze (75, 95, 116). wise müntZ | 
(6). wizmunza (87). wide- (85), wilde- £ | 
rosin- (47), ros- (24) -minte. wilde (14), 
wille (17) mynez. rosse- (105), rofó- (14, |: 
116), herse- (20), felt-(12) -myneze,-muntz, | 
nl. roode watermunte (116). ags. feld | 
minte (942). hiersche mente (11). baeh- | 
muntz (125) -mintz (91). kornmoneze |: 
(ment. 17). singrone (24, 47). alsine (47). 
gruensol (93). 

*Menta-tum 7 -rium (2. hosp9ale)| 
spita-le (74), -l (15, 76). | 

*Mente-tenus, gew. -tinus, -nius (18 
: tenere) mit Ad. dem, nd. deme, Ad. nd. 
dé danken (22, 28), Ád. ge-d., -danek,] 
hertzen (132), gemyet (110). mitten dang- 
ken (21). mit hertzen (68). in den ge-| 
dancken haben (píc. 18). gedencklich (55). 

*Menti (7. ecotturnus) filtzschuch (75).]. 


*Mentibula (aus mandibula 7« men: 
tum) kynnebache (16). | 
*Mentiea (7. saecina, sí. mantica 
wat sack (76). 
*Men- v. Me-ticulus. ! 
Mentio ge-dechnisse (9), -denckungu 
7 -wach (20). hd. meynung, 
(12). redde (8). rede (132 szm.). 
Mentiri, menc-ior, -ari(11) Ad. nel 
lie-, le-, li-, là- (67) -gen. ire sprecke; 
weden dynes herten warheyt (23). 
Mentitum gelogen (75). 






































tula, muto) v. Dactylus. 
*Mentola v. Mentula. 
*Mentresta gerbe huf) (11). 


: vor-tr. 


MER 


Ment-ula, 7 -ola (7. muto, erreus q. 
| v. 125) zumpffel (111). eulbaleh (108). 

*Ment- v. Metic-ulosus. 

Mentum /Ad. nd. kyn. Ad. kinne, 
der kin (125), kunne (Y), kyen (65), chind 

| (1), kind (49). 
T Menus v. Mogenus. 
*Meodrimatum &e. v. Mediomati- 
eum. 

Meon v. Meu. 

*Meota v. Monedula. 

* Mera-ea, -ta, (8, 16, Gf.) . pocio vi- 
| mosa ad purgandum cerebrum 16 sim., 
| medicina Gl. m.) win dranck (8). suppa 
| (Gr). vipa merata merot, als prot im 
wein (74). 
| ' Meraci-or, -ssimus aller lutirst (8), 
lewtirst (9). 
| Meracitas reyn- (110, 132), clar- (68) 
| -heit. 
| Mera-eum, -tum (68), -t& (76), -eu- 
Tum (129, Br.), cf. -eà schon (68, 110), 
|! schoen (132) wyn. 4 potio mentem exa- 
€uens 129; p. vinosa ad purgandum. cere- 
| brum (16. 2« mirtaga?). 
Mer-aria, 4 -oteca (74) ein wein- 
| keller (4), -keler (74). tafern (75). 
*Merat- v. Merae-a, -um. 
Merealis feyl (65). 
Mercan-tia, -eia, -ela (134) (7. mer- 
| eimonium 110 &e.) hd. kauff-, chauft- 
|. (1) -mansehatz; kauff- (110), kofft- (68) 
. -manschafft. koff (19). nd. kop-schop 
. (22), -enseop (23). kramerey (64*). 
! Mereari kau- (8, 20), kou- (132), keu- 
| (9) -ffen. kopen (11). Ad. kauff-slagen, 
-triben (5); -manschaez treyben, triben, 
(5b), driben. md. kopenseop 
driuen. koffmanschafft doen (132). 
*Merea-rius (arders Gl. m.), -tor hd. 
| kauft, nd. kop-man. ain kammer kouff- 
man (6). Ad. nd. kremer. kramer, var. 
| kauffer (-tor 64). 
Mere-ator v. -arius, -edieus. 
| Mereatorium /;d. kauff-, kaupp- (20), 
md. kop-hus, -hauf (21, 134). koephues 
(97). kremer-y (1), -hufb (16). 
*Mereatrix (auders Gl. m.) kauft-, var. 
kram-erin (64). 

Mereatu-m v. -s. 

Mereatura kauff? kram (20). kopen- 
Schap (85). 

. Mereatu-s, -m marckt- (8, 9, 2), 
marek- (16), mart- (17) -stat. kauffman- 
(68, 110), koef- (132) -schaft. 

" Mereatus keuffevy 2 v'kaufft (11). 
halle 7 kauffphus (20). keuffen schacze 
E ge-kaufft (110), -kofft (68), -koefft 
132). 

Mereed-arius, -onius (»« dare, 
donare) die loen betzalt (132). lonherre 
(110). meicedarii ags. hyre-gifdan (Gi. 
Aeltr.). 

- *Merc-ediecus (75, 76), -editus (7€), 
-editius (129), -edieius (74), -idieus 
(& 64, i. -ator 75), -idius (Br., Gl. m.) 
vnterkauffe-r, -l (74). vnder-kaufer, var. 
"keuffer (64). zubringer 7 kramer (75). 
fursprech (4). 7. loquens propter mercedem 
(76, 129). z. eause- (4), easi- (76) -dicus. 
Gmeredieus vorsprech (74). 

— *Mereed-ola v. -ula. 
.*Merced-onius v. -arius. 

Merce-, merci- (8) -dula, -dola (141) 
loenlin (141). cleyn lon (8). longin (17). 








MER 


*Mercemannus (5l. meersman?) ein 
marsman (68). 

*Merce- v. Merci-monium. 

*Merce-, mercen-, merci- (76), merco- 
nari hd. koufin (8b); v^-kouffen (6), 
-kauffen, -koffen (76), -keuffen 7 -muden 
(11). nd. vor kopen. 

Merce-, mercen-narius Ad. ein lon- 
(652 Mrg.), geding-et, -t, -ter (1102, 134), 
gedine- (8), v'denekt (18), vor-mit ader 
-dingt (4), gemyt (9), v myet (5), nd. vor- 
medet (23), gehuert (132), gehurt (99) 
knecht. Ad. ein arbeyter, arbeit (69), 
erbeiter (133) eins tags, ein t. (1109). en 
arbeyder enes dages (23). eyn erbeder 
dez d. (18). soldener 7 loner (75). tag- 
(68, 75), dage- (5), dag- (19) -loner. hant- 
recher (7. minister 5»). ^d. mede-, midde- 
(85), vernnet- (sie 71) -ling; v^mietlung 
(D, dyener. dener (12, 23). gedyenen 
(13). offieiant (clericus 125). 

*Wrerce- v. Merci-potus. 

Merees (7. mercancia 23 &c.) Ad. nd. 
lon. Ad. lone. nd. loen. Ad. kauff-gut 
(91), -man 7 -mans schatz. 

*Mercei-dieus, -dius v. Mercedieus. 

*Mercidula v. Mercedula. 

*Mercimonia (pl. -ae Gl. m.; 4. mer- 
eancia 29 &e.) Ad. kauff-e (10), -unge 
(D), -manschaez. 

Mercei-, merce- (68) -monium Ad. 
kauffman-sehaez, -schat (6), -schafft, 
-s sehaeze. gescheffnisse vber keuffery (8). 
war geschepfnisse (9).kraem(20).kremery 
(68). merserrie (132). 

*Mercinari v. Mercenari, 

*Merceionari kauffslagen (20). 

*Mercipitus v. Mercipotus. 
*Mercipotales leytkauffleute (74). 

Merci-, meree- (2) -potus, -pitus 
(18) (z. arra 74, 75, vini-, leti-copium 
q. v., commercium) Ad. win-kauff s?m., 
-koff (19, 68), -kofft (21); wikayff (13); 
wein-, wen- (17), wine- (10), leit- 7 leut- 
(15), leyi- (1), leyn- (9), lin- (8), ley- (2, 
4, 14) -kauff. leit- (3), ley- (1) -chaufft. 
nd. winkop; li-eop (132), -coep (97). kauff- 
tranck (1) kopdrane (23). bottenbrod 
(Ob.). petten- (2. cf. Sm. 1, 223), poten- 
(74) -prot. 

Mereonari v. Mercenari. 

Merceu-rialis, 7 -lialis (74), -liale 
(91), merchaeris (? 85) steyn-, sten- 
(41), seem- (85) -peffer (12), -peper (24, 
41, 85). (im wormbser gáw) wintergrün 
(144). wild stawr (74). ringel- (4), bingel-, 
scheiss-, mercurius- (116 s?m.) -kraut. 
smer- (74), ku- (116), schniet- (91) -wurtz. 
vridelisoge (Sum. V). malta (Sum. VI). 
hunds-melden, -moleen ; quecksilber (74). 
ags. cedele, eyrlic (942). 

Mereurius der kremer got (23). Ad. 
quecksilber. nd. quicksiluer (132). 

*Merchaeris v. Mercurialis. 


*Merchidus (aws, cf. mergulus &e.) 
tuchare (103). 

Merd-a, 4 -um / -ula 7 -ulum (147) 
Ad. treck (75, 110, 134), dregk, dreg (5), 
draek (6). Ad. nd. dreck. dreet (132). kat 
(110). Ad. scheyB. ghschetten dinck (22). 
stront (99). strunt (147). 

*Merda (»« menda) ge-merch (2), 
-werck (1). 
*Merda daemonis laser (143). 





MER 351 


Merdare d. schien, schissen, scheis- 
sen. hd. nd. vn-, v'un- (6) -reynigen szm. 
driten (11). vijsten (107). vyesten (132). 
fysten (110). 

*Merdator schisser (75). 
*Merdatorium schieD huef (90). 
*Merdifer eyn rochen vorer (22). 
Merdula (cf. merda) dregk (11). 
*Merd-ulum, -um v. -a. 
Mere clar- 4 reyng-lich (110 sZm.). 
rain (76). 

*Mer- v. Merc-edieus. 

*Meredies v. Meridies. 

*Merenea (alph. metenca; cf. me- 
senea &oc.) mese (11). 

Merenda v. Meringa. 

Merenda (7. anticenia 75) vntar-n, 
vig. -en male (75), -en (1). vnderenbrot 
(Gf.). vnter-zech Z -brot (112). vndtere 
(74). vnder-e (Sum.), -eyn (20), zundern 
(116) essen. onder eten (11). eronderen 
broot (108). hd. ein mittapes- sm., mit- 
dag- (18), mittag- (1, 75), mittendag- 
(6), naehmittag- (91), sneder- (5^) -essen, 
-mal (75). en middages-etent (22), -etten 
(23). Ad. mittag- (8, 9), abent- (93), vesper- 
brot. merend (91). mereda (Gf.) brend 
(Hen.). 

Merend-are, -inare Ad. mittag (1), 
zu m., mittages, des m. (Y) essen. zü 
mittentag assen (6). eten (11). des mid- 
dags etten (23). eeroprderen eten (108). 
zu vesper zeren (68, 69, 70, 134). 

Merere hd. bedruben sZm., weynen. 
nd. drouen (99), be-dr. (23), wenen. be- 
trubt (6), betriebt (76) sin. truren (12). 
heimlichen tr: vnd weinen (75). trawren 
(1). druren (10). trurig, leydig, vnmutig 
sin (75). 

Mereri Ad. nd. v?-dienen, -denen, 
-dynen (13), -dinen (9), -deynen (12). 
wirdig werden (8, 9). 

*Meret-oria v. -rix. 
*Mere- v. Meri-torium. 

Meretricari vnkuschen (20). huerheit 
driben (Db). huyren iagen &c. (141). 

*Meretricarius Ad. nd. horer. hurrer 
(6). horen man (22). hurnwert (125). 
huyrenieger (147). bosewicht (11). 

Meretricatio hurye (20). 

Mere-, mer- (1) -trieium hur-hait 
(1), -werek (1). Ad. hur- (6), huren-, Ad. 
nd. horen-, horn- (133), hoher- (17) -gelt. 
huren dot (? 55). huerdum (20). hürisch- 
keit (65). huyr-dom, -huys, -en iacht (147). 

Meretrieius verhuret (110). v?hurt 
hurer (8). vorhurret hurrer (9). hoeraf- 
tieh (132). hur-achtig (68), -echtig (8b), 
-er (V). horer (20). Ad. huren-wirt, 
-wurt (69). hoerenwijrt (132). hoerheyd 
7 hoernfeut (19). horen vaget (11). Ad. 
nd. bose wicht. boswecht (18). bófwich 
(6). eyn bose bobe (21). 

Meretricula hurichin (9). cleyn hurlin 
(8). en bose wif (23). 

*Me- v. Ne-retrix. 

Meretrix, mere-, meri-toria Ad. 
hure, hur (6), huer. hore (18, 23). eyn 
gemeyn wyb (110). pute Z7 cute 7 stoke 
(225). deippel (ss). metz (116). 

Merg- überall nach WMerd-. 

Merga koren- (3, 4), korn- (8, 9, 74, 
175,16) -gabel, -garb (76. cf. merges &o.). 
haber-raff (113), -reff (126, 135. wett. — 
Habersense). 


358 MER 


*Merga, mega (104) (awis, cf. mer- 
gus) sear-ba (103, 120, Gf.), -ua (104). 

*Merganser meerach, seefluder (140). 

*Merge-des v. -tes. 

Mergere Ad. tu- (76), tau- (3, 9, 4, 
74), du-chen, ducken (74, Mss. mog.), vn- 
der duken (17), deuffen (20); dunce-, 
duen- (13), dreng- (21), sine-, senc., 
vorsimc- (85), jnsene- (76), md. zeen- 
(11), du-, v'drin-ken. beduxen (x? p? 
29v). duklen (99). swemmen (14). 

Merges, g. -étis, margetis (76) (cf. 
ma-, ne-rges) Ad. garba (Gf), carpa 
(Anz. D, 464. manipulus Gt.), garbe, garb 
sicheling, schaup (110), schouf (68). schoff 
(109, 132). garue stroef (132). ghelegge 


€ 


(90). swat (23). swaet (109). 

*Merges, g. -itis (29, 76) (auis; vnius 
76) hd. tu- (69), tau- (9, 4, 134), tew- 
(9), du-cher; vnder ducher (8); tuchen- 
tel (75), dueker (21). nd. duker. 

*Merg-etes, -edes, -ites (sg. pl. 4. 
Jaces spicarum 5) hd. ei schaup (Mss. 
mog.), Schob (6). eyn schof (92). en borde 
helmer (23). 

*Mergillus ducher (8^). 

Mergo (Gl. m.) brunstang; wasser- 
schwalben (75). 

*Mergu-la, 7 -lus (110 &e.), £ -S, g. 
-Oris (74, 110 &e.) (g. vas; ornamentum 
vestium. Gl. m., aues 19, Gt. cf. merg-es, 
-o, -ulus, -us) searua sZm. (Gt.). dücker 
(19). eymer (3, 4, 74, 110). brun- (75), 
born- (8, 17) -eymer. brunnen aimer 
(76). korn emer (se 9). komp (5). kolle 
(49). vorek (132). zickel (74). 

Mergu-lus, oft 4 -s, -la (110) (aus) 
scarua sZm.; alaera; tuch-il -ari szm. 
(Gt.). scarb, scharb, tau-, dau-cherlein (74). 
hd. tauch-er, -entlin (649); tuckenten 
(1) tuchk (45). Ad. nd. duker. en clene 
d. (23). dukerken (99). tucherlin (6, 645). 
tiucherlein o. mergigeln (Gesner) tumn- 
cherli (93). ducher o. wasservogel (110). 
ducker (55, 20). ags. scalfr (94, 136). 

Mergu-lus, 7 -s (74) lampen ror (8, 
9). henckel in der ampel (75). daucht- 
eysen als in lampen (74). 

Mergus (cf.mergul-us, -a &c.) eyn 
fogil 4 emer (9). eyn f. der sich duchet 
(8). tuchari Z scarua szm. (Gf.). merri-ch 
(103, Gf), -cho Z tuchil (84, Gf.). merch 
(126 &e.). meerach (126). Ad. tu-, tau-, 
teu- (116). du-cher; duchervogel (110), 
scharbe. «gs. scalfr (94). mi. scoluer, 
duyeker (116). tukere (100). nd. duker. 
d.-vogell 7 putz eymer (132). eymer (19). 
legeln (g. -oris 125. cf. G1. m. v. mergo- 
rae). visch vogel; schaubs bant (7. funis 
garbe 64). 

*Meri (endecl. 74. 7. porta lactis, iso- 
phagus) spis- (93), spif- (74) -ader. 

Me-, my- (85), mi-riea (7. iga; ge- 
nesta / simiecia 74; parua arbor in- 
fructuosa 16 sim. cf. medica. Gl. m. 4, 
647. Ob. 1032. Fr. 1, 643) Ad. nd. heyde, 
eyn h. 4d. h.-erawt, -krut; heida (87), 
heyd (70), haid (1, 74, 91. ain h. 6, 76). 
heude (13). hey (97). mirieae eyden 
(104). heidahi (Gt.). myriea zd. £ nivuiht 
holz (Gi. Mons. Fr.). mirice heid-a 7 -ah 
(Gf), -e 4 -ehe (BM.). tamarise; bartz; 
bur- 7 ber-tschen (7. tamari-x, -scus 
73). myric-a 7 -e, puptxr) tamarisken o. 
porst, sed eriea heiden (114). meriea 











MER 


primma (127). miric-a (84), -e (Sum.) 2d. 
brim- Z7 bri- 7 phrim-ma 7 genest (Gt. 
cf. genesta). phrimmen (Sum.) mispil 
(8, 9). birek (( &e.). birche (myr. 95). 
smel-ohe 7 -hen (Sm. 3, 469. cf. vimen). 

Meridianus /d. mit-tagig, -tágig 
(134), -tegig (2, 7), -dagig (17), -dag 
(18), -tag (67, 133), -degelicher (20). 
mitten tagig (1, 6). mittel tegig (76). 
nd. middagich. myt dag czydick (5^). 
mittages ezeyt (? 5). tzo middag horende 
(132). zu mittag ge-h. (110). 
Meridiari,? -re (76) zu mittag ruwen 
8, 9 

Meri-, ofí mere-dies, meries (76) 
hd. mit-tag, -dag, -tendag (6), -eltag 
(93). myd-dag (19), -thag (5^). nd. mid- 
daeh. suden (1, 3). none (22b). 

*Meridionaliter middegelich (20). 

*Meridionare mittage esf) (D). 

*Meries v. Meridies. 

*Merillus (cf. alietus, amarellus) 
merling (aués 74). 

Mering-a, -e (5), miringa (1T, Gi. 
m.) (Z. pellicula in aure ubi fit auditus 
Br., merenda Gl. m. cf. meniea?) fel- 
lein in den oren (74). orn fel (5^). en 
ore vel (23). or fandl (1). ohren-bláttchen 
4 hüutehen (ki.). 

*Merisillus (aus, cf. mer-illus, -lus, 
-ula) merlingh (22*). 

*Meritari v'dyenZ wirdig werden (17). 

*Meritarium v. Meritorium. 

*Meriti 7. q. cothurnus q. v. (16). 

*Meritiuum ex eongruo von gnaden 
t von vnplieht (12). 

Merito (7. racionabiliter 2) Ad. pill- 
ieh (151), -eiehen (1); bliche (21); bil- 
iche (152), -lich, -ch (17), -cher (5). nd. 
bilker, biliken (147). 

Merito-ria, -ma (Sum.) (£ penus, 
promtuaria; cf. meretrix. Gl. m. 4, 648) 
trincheller (Sum., &f.). horhus (G£.). lon- 
hub) (Z. domus eius qui pro precio labo- 
rat 15). 

Meri-, mere- (76) -torium, meri- 
torius (17, -us à um 110 &c.), -tarium 
hd. lon-wirdig, -werdig, -werdigk (21); 
langwirdigs (74). nd. lonwerdi-ch, -gher. 
lon&ü wernt (se 17). lonlieh werck 
(12). wirdig lon (76). werk- (9), werg- 
(16), v'dinst- (8) -stat. virdyenlich (20). 
vdien-lieh (65), -stlich (110 &e.). kouff- 
huf) (68). halle Z koeffhuys (132). kauff 
(74), werck- (64, 74) -hauf. 

Meritum, m. digni(15, 17), m. con- 
dignum (63), m. eongru-um (75.), -i 
(74) hd.gut- (110), wol-, nd. wael-daet (11, 
20), Ad. -that sim. waldait (132). hd. md. 
vor-dienst, -denst (23). Ad. v'dim-st, -et 
(7). v'dienung (6). v'd. gotes holde (me- 
ritum 15). wirdigung gotz gnad o. 
hulde (m. 63). virdyeniDe (20). verdien- 
lieh werk (pé. 65). vordint lon (55). be- 
quem-er o. -uevdinter lone (74). verdient 
0. benantes o. gelobtz lón (m. cond. 
63). v'dienunge b. soldes (15). vorderunge 
genantes (8, 9), genands (17) soldes, 
geldes (9). von pflieht 7 von vor bun- 
des eder gelobes soldes wegen (12). uff 
£nad o. verplicht wider gab, vnverbun- 

en gaben (m. congruum 63). 

*Merla (herba 995, 74. anders Gl. m.) 
merle (225, 74), ein kraut in dem was- 
ser (74). mergel (20 &e.). 















































MES 


*Merlangus (cf. merlueius) meer- 
esel (140). 

Merlare (Gl. m.) mergelen (20 &e.). 
bomin P (anders Gl. m.) mergélunge 
| *Merlator mergeler (20). 

Me-, 4 ma- (Gl. m.) -rlueius, mare- 
luecium (122) (piscis, ital. merluzzo Gl. 
m.) meeresel (140). gall. merl-ens (122), 
-àn (Gl. m.). 

*Merlus (auis; anders Gl. m.) v. Ama- 
rellus. 

*Merobs v. Merops. 

*Mero- v. Meru-lentus. 

Mero-ps, -bs, (75, 76, 108),-x (3, 4, 
75) (cf. loafieus, sepieecula) specht 
(4, 76). speicht (3). groner speht; gruon- 
speht 7 -speieh szm.; ronsphet; grunt- | 
spech £ -speth (Gf). Ad. grune-, grun- | 
(102), grün- (111), gruene (93), gruen- (11, 
93), en grone (23) -specht. pruoespet (ros 
eyn groen (132), gryn (68) spechtvogel. 
em grien vogel (110). krinitz o. wint- 
half) (Eber.). heher (34). bóm- (715), poum- 
(15) -heckel merox, sed merobs grüen- 
speeht 7 grunspach (75. cf. spanieta). 
lustere (108. cf. sepiceeula. lijster tur- | 
dus Kil) meer-, see-schwalm (Fris.). 
imbenwolff (116). 

Meror bedrub-ekeit (9) -heit (20). | 
drupenisse (55). be-dr. (19. sZm.), -trats | 
nisse (12), -druefenisse (11). drur-heyt | 
(b^), ichkeit (17). trurig- (76, 110), truri- | 
(6), trawri- (1) -kait. trorieheyt (23). | 
druujnge (99). 

Meroteca v. Merararia. 
*Merox v. Merops. 
*Merra (si, marra, «anders Gl m.) | 

eyn karst (19). 

Mersus gedaufft (20). versenckt (65). 
virdruneken (19). gedrenket (11). 

*Mer- v. Mere-tricium. 

*Mertus v. Mirtus. Trueta. 

Merul-a, /éssw. 4 -us (cf. turd-ela, 
-us) Ad. amis-ala sZm. (Gf.), -silla (84); |. 
ams-sele (104), -elle (17), -el ; hamsel (102)5 1. 
am-Del (69, 110), -schel (75, 111), -psel 
(34, 75), -mels (8); tro-stel (6, 64, 68, 91, 1. 
BM.), -ssel (3), -schel (70); trus-el (115), || 
-sel (7); dru-ssel (D^, 133), -Del (18), f. 
-schel (4, ES dro-stel (1, 67, 88) | 
-Dchel (5); -schel (2, 66, 71, 151), -Beln 
(21), -ssel, Ad. nd. -sel, -sele (22), -sen 
(11). droyssel (10, 19). drasel (22b, 28). 1 
geyte- (122), ghiete- (kii) linck. merl| 
(Sm.) merle (8b, 99, 110, 132). amarl &e. 1 
(Nmn.) meeramsel (-à piscis (74, 93). 1 
smerlickin (-us flos 11). ags. oslae (94, — 
136). 
ferus (76), mero-lentus win drune- | 
ker (8). | 

Merum (Z. themetum) wein (1). | — 
lauter w. (9). lutir wyn (8). clarwin (15). 
win (99). E 

Merus clar o. reyn (110). clar gelu-? 
tirt (8), glewter (sic) £ geclaret (9). 
suuer (92). | 

*Meruta (piscis, $ moruta süm.)| 
cabeliau 7 bulche (20). kabylygauwe 
(19). eabbelyau (11). eólwurm (Anz. 4, 98). 1 

Merx Ad. kauff-schaez, -manschacez, 1 
-mans gut; 4 schatz 7 gutter des kauff- 
mans (65). kremlach (93). 

*Mesbilla v. Mespila. 






MES 


*Mesenea (cf. mas-lingua, -igna. 
eapula. »« messis 110) eyn meif) (68), 
meese (132), segyf) (110b), seges (1102). 
mezeuea meyse (19). 

*Mes-, mez- (107) -eneare (7. mesen- 
eas, menseeas 110? capere; »« messis 
110) meesen (107, 132). meyen (110). 
meifen vahen (68). 

*Meserasus v. Mezerasum. 

*Mesi- v. Meso-potamia. 

Mes-oechorus (Gl. m.), -ocorus, -to- 
| eorus (8, ;4), -sechorus (9), -iocorus 

t in medio stans 76) hd. mitten in dem 
kore; m. im kor steen (74). 

Meso-, mesi- (110?) -potamia, me- 

sopotan-ea (76), -ia, mesuppotania 
| (152) Ad. eyn lant. 
Mesp-ila, -ilia, -ilea (4), -ula (75), 
-ilus, mispil-ea (4), -ia (3), mesbilla 
(3) mospilea (76) Ad. mispel baum. 
| mespel boem (67 Mrg.). mefipelpawm (74). 
| missilea (arbor, cuzus fructus esculum) 
mistelbom (76). 

Mespilum /d. mispel, mespel (67 wrg.). 

*Mespula v. Mespila. 

*Messagius messelgier (108). 

*Messarius (7. metitor; anders G1. m.) 
| messer (74). 
| *Messe- v. Meso-chorus. 
*Messembria (7. merzdies 16) mit-tag 
1 (9, 75), -dag (8). vntarnzyt (75). 
|  *Messere ernen (22^). 

*Messiare mehen (133. anders G1. m.). 
*Messieus v. Dorilus. 

, *Messiere meyen (9:). 

ll Messio Ad. meh-, me- (18), mey- (68), 
|ma- (21), má- (134), snyd-, schnyd-, 
| sehneyd-, scheyd- (sic 17) -unge. meughe 
[ cH meynge (132). meg- (11, 23), megh- 
| (22) -inge. der scehnit (6, 76). meer (8^. 
| 7X messor). 
























) 
) 


(15), 
(64 
132), 


*Messo v. Mesuere. 


. Messor, mestator Ad. meher. mewer 
Ivi meger (28, 125). meyer (11, 110 &c.). 
; hd. mader (645, 134), meder, messer (20), 
meiser (21), snider. ern- (55), arne- (25) 
| -$n. snidder (10). 2d. schnit-er (64), -ter, 
"ter in der erne (75). niscehter in der 
|aren (sc 753). snedir (8). snytterer (9). 


| 






| arner (75). 
—Messorium beygurtel (74). messer- 
| Sehyssel (64). i ES 
*Mes-suere, -sure (152), -so (17), -tere 
- mehen. mewen (18). megen (23, 67). 
| méyen (97). meen (74, 76). magen (6). 
| Snyden inder ern (17). schniden (6, ri 
Sehneiden (74). 
|  Messulus (7. maturus ad messem Rr-) 
| Zyt zemeyen (68). 
Messus pfíc. sbst. gemehit (20). meh- 
? snit-ung (1). 
*Mestator v. Messor. 
*Mester v. Messuere. 
 Mestifieus drueuich gemaket (11). 
*Mestis v. Mestus. 

Mestitia hd. be-drupnisse (152), -drup- 








MET 


niz (5), -trubniD, -trubnuD, -trübnyb, 
-tropenifi (18), -drobenes (21). md. be- 
droifnisse (132), -drofnisse (23), druef- 
heit (11), -drouicheit (22). Ad. drubnif 
(6); trur-ung (110), keit sim. trawrig- 
keit (1). troricheyt (23). drurheit (18). 
druwelicheit (20). vnmutigkeit (65). ' 
*Mestocorus v. Mesochorus. 
Mest-us, -is Ad. tru-, dru-, drau- 
(152), trau-rig. nd. trorich. druwe 7 drue- 
lnieh (20). Ad. be-trubet, -trobet (18), 
-drobet (21). bedrouet, serech (99). 
heimliehen trurig vnd betrubt; swer- 
mutig (75). vnmutiger (65). 
*Mesuppotania v. Mesopotamia. 
Met Ld. selber, selb-. md. zulues, 
zulf-, zelf- sim. metquotus selb-wiefelst 
(1€), -velyste (5^). zulues wo vel (23). 
sulf verde (22. st, metquartus?). met- 
huotus selbwoneste (1). metro-tus 
selbes eyne (5). alleyn selber (11). 
-nus selballain (2). metenus selbainer 
(1). met-unus, 7 -solus (74) Ad. selbes 
eyner sm.; selb- (74), selbs- (110), sel- 
ber-allein. selffs alleen (132). metse- 
eundus /,d. selbe-, selb-, sab- (7), nd. 
selff- (122), zulf-ander. mettercius selb- 
dritter (Db). zelf- (23), sulf- (22) -derdé. 
*Meta (si. menta) mince (Sum. V). 
Meta, metha (b^, 68) hd. nd. mal. 
nd. male, zyl, ezyel (66, 151), zile (75), 
ende. mayl (5). mól (8^). mate 7 mael 
(11). maese 7 zeichen maele (20). teyken 
(97). greniez (8, 9). bude (9). bode (8). 
der vnterste stein in der mulen (110). 
schochen, tristen, birling (m. foenz 126). 
hauDhauffen ; thurold (caseus 125). ziger- 
scheiben, -stock (134). 
*Metae- v. Ment-astrum. 
Metacismus v. Jota. 
*Metadus v. Methodus. 
*Metaellus v. Metellus. 
*Metallarium ertzgrub (65). 
Metallarius fincker (125. s£. finder?), 
Metalli-ecus 7 -nus (20), von metall 
(110). metaeln (20). 
*Metallum seyck vat (147). 
Metallum smida pi.; gasmide (Gt.). 
gesmide (93) . gesmeyde (74). ereze 7 
smyde (13). gesmeleze Us hd. erez, 
irez, erezet (6). erczt o. glock spysse 
(9). golt spyse (sze 8). spibe (5b, 71). 
speis (z. es 1). speiz(2). Ad. nd. metal, 
alse klockenspise (23). metalle (5). metail 
(20). metael (11). 
*Metallus v. Methodus. Metellus. 
*Metallus (cf. metellus) plewl; 
schnitter (74. »« metere). 
Metamorphosis ver-wandlung, -ke- 
rung, -enderung (88). 

Metaphysica (sapiencia 93) vberna- 
turliche kunst (93). vber die naturun (63). 
Metaphysieus obernaturieh (12). 

Meta-phora, -fora, methafora hd. 
nd. by-spil, -spel. Ad. ein beyspyl (65, 
134), EA sim.; gelychnuf (68). hd. 
glich- sim., nd. gelike-nisse. methauo- 
rum das pueh von der holden red (1). 

*Metaphoriea vBblegunge (8). 

Metaphorice by glychnisse (110, 132). 
gelychung (68). 

Metaphorieus glych (19). 

Metare Ad. mal seczen. nd. en mal 


"zetten. zilen (175). 











METH 359 


Metari (Br.) Ad. eyn mal, mail, maefó 
? tenten (castra 132) seczen. buden (9. 
cf. meta). zilen (S). zeichenen (20). 
messen (110). 

*Metastrum (7. falcastrum 74) segen, 
sense, sichel, rebmesser, hepp, ieteysen 
(74). Scheffel 7 symmery (110). seheppel 
(20). nd. schepel. symmer (132). wirtel 
(19. w st. v). 

*Metastrum (aus ment.) amynte (85.) 

Metator (: met-ere, -iri, -are) Ad. 
messer, mefer, másser (6). nd. meter. 
mewer (5). ziler (75). bender (8. beuder ? 
cf. meta?). tenten seczer(132). eyn her 
schlaher, var. hoerschlager (64). 

Metaxa v. Mataxa. 


Metaxarius (aus metaxa »« meta 
-- taxare! cf. Gl. m. A. v.) der die guter 
taxiert o. ansehlecht (110). ein der gut 
t. (68). eyn macheler off die die goeden 
taxeren (132). achter, taxierre (147). 

*Metaxta v. Mataxa. 

*Me-, ma- (1, 5^) -tellus (cf. mateola, 
metallus) Ad. bluel (Mss. mos.) bluwel 
(12, 93). pleWl (ad lauandwum 1). wasch- 
plewl (74). bluwesehel (71, 77). pleuel £ 
poBel (74). botel (23). 

Met-ellus (Br. &e.), -allus (110, 132), 
-aellus (68) 7. mer-, men- (110 var.) 
-cennarius. 

*Metenus v. Met. 

Metere ernen (4) arnen (23). Ad. 
mehen, mewen. meyen (li, 110 &e.). 
mágen (6). màen (134). meen (12). ogsten 
(99). Ad. sni-, schni-, schnei-den. abe- 
snidim (8b). 

*Meter-a (76), g. -arum (16), methe- 
rorum (1l, 76) (v. ber loquens de eleua- 
atione et impressione elementorum. et dic. 
vnius elementi mutatio im aliud 6, st. 
liber meteororum) das puch von der 
schikkung des luffts (1). 

*Metieul-eneia, -ositas anxt, vair 
&c. (141). 

Metieu-, metico- (11), mentu- (74) 
-losus, 4 -lentus (147) blode (85, 11). 
bloede (20). seer bl. (132), bloed (es), 
bloei (107), ersehrocken (110). vol foreht 
(68, 110), vreese n 132). voreht-samer 
(14), ig (9). furchtig (8). virvort (20). 
ver-veert, -suft, lagen (147). 

Me-, men- (132) -ticulus (7. metus, 
paruus m., qui metet 107) forchtel (74). 
angest (20). angst (19). anxt, bloedicheit 
&c. (147). bloed (68). bloei (107). 

*Methida (7. nota) nerbigen (5^). 

*Metidus v. Methodus. 

*Met- &c. v. Mech-ilensis. 

*Metilius (7. nocturnus) nachts (147). 

Metiri, re Ad. meben, messen; m. 
nach der zal des hauffen (75). másser 
(ri sic 6). nd. meten. 

*Methis stanck van swevelechtigen 
water komende; stinckende stede (147). 
metis 7. vapor dc. (148). 

*Metitor v. Messarius. 

Metodieus (Br.) vngeubter artzt (74). 

Meth-, met-odus, -adus, met-idus 
(16), -allus (V) (V. semita, callis q. v.; 
via, breuis via 6 finalis terminus, a meta! 
Br. vadum 1 braceum 147) Ad. eyn 
recht weg: gerechter weg o. steig (75); 
fuD-pfad, -pat, -pait; ein recht fuf)-pfad, 


3560 MET 
-pfat; styg. richtig wech (6). w. 7 pat 
(21). voepat (132). phat (11). payd (19). 


steg (V). steig (75, 76). nd. riehte stich, 
pat; schym £Z stech 7 vonderen (147. of. 
viale; vonde-r, -l ponticulus Kil); voet- 
vech (szc 97). zucht 7 kunst (88). metadus 
i. pedester fubgenger (75). 

*Methor v. Metus. 

*Metoscopus (sé. metopose.) war- 
sager (110). wicheler (132). 

*Metquotus v. Met. 

*Metra (herba) v. Amarella. 

Metra mecz (16). 

*Metrea 7. arbor omni tempore pomis 
plena. (16). 

Metreta (7. modulus, bria, gelta 
29b, 75, 141, mensura liquidorum V. &e., m. 
liquidi et aridi 14) hd. sechter, gelt, 
maf. eyn sige (1). ain sicht ieher (ither? 
6). ayn ich (76). metz (1, 21). meeze (5^). 
mefe (13). mel) (74). messe (75). meste 
4 eycht mof5 (17). maz (2). maese (90). 
mof3e (85). maif3 (18). biermaf (74). bijr- 
mate, teute (147). gelte (22b, 74, 147). 
mate (23). stobichen (125). lantvaget (11). 

*Metr-etos, var. -os, et mensura 
maf) vnd ziel (65). 

*Metribilia v. Calyptra. 

Metriee verflieh (110). by versen 
(68, 132). 

*Metridatieum («us mithr.) boite, 
medicijn (147). 

Metrifieare versch machen (1). 

Metrista versdichter (74). 

*Metronus v. Met. 

Metropolis Ad. houpt-, haupt-; haup- 
(110), haubt- (9), heupt- (19), heup- (133), 
heubt-, heub- (20), nd. hoeft-, hoeff- (132) 
-stat, Ad. -stad, -stayd (19). 

*Metropolitan-ia, -a, -ecclesia 7d. 
bistum (18); ertz-b., -bistumb (134), 

isthum (4), -tum, -dum (Y). ertzedom 
(23). 

Metropolitanus d. ertz-, irtz-, artz- 
(6) -bischoff. ertz-buschuff (19), -pischoff 
(1). eins gantzen landes o. baly bischoff 
o. ein furste der bischoffen (64). ersche- 
bischop (22). ertzebiscopdom (sze 23). 

*Metros v. Metretos. 

*Metrotus v. Met. 

Metrum /d. eyn vers, fer (91), faro 
(6), versehe (17). mal o. zil (6. cf. metum). 
gemessen gedicht (75). 

*Met-secundus, -solus, -tereius v. 
Met. 

Metuendus zu foerchten (110). vort- 
lich (20). forcht- 7 gru-samlich (68). ont- 
sienlich 7 geduldich (132). ersehrocklicher 
(116). 

Metuens furtende (20). 

Metuere Ad. fur- (8, 68), vor- (9), 
foer- (110), fo-, foy- (19), nd. vru- (22), 
vro- (11) -chten. ontsien (132). untcien (99). 

*Metuibilis fortsaem (920). 

*Metum d. nd. mal. hd. zyle, zijl 
(5), ziel (7). male o. zale (17) vers (99). 
versch (23). 

*Met-unus, -huotus v. Met. 

*Metura (i. mixtura Gl. m.) scheffel 
mayb (19). nd. schepel. 

Metus, methor (21) hd. vorchte o» 
foreht, furchte (8), foehte, forehyt (Db) 


? 








MIC 


vrocht-e 7 -inge (23). vruchte 7 vare 
(22). vreets (132). 

*Metus adj. (/. perplexus) geschweifft, 
vlg. betrubt (75). 

*Me-u, -um, -on, -n (q. v.), u7j0V, 
mion (7. spondilion, astrantis, ostru- 
tium, daueus eretieus, daution &oc. 
73) ber-, hertz-, meyster-, stórings-, laser- 
wurtz szm., wilder dill, sew fenchel, rof 
kümmel (73 sm.). perwurtz, ingrun (74). 

Meus Ad. nd. myn. 

*Meza v. Mediomaticum. 

*Mez- v. Mes-encare. 

*Mezerasum gall. merise; meserasus 
merisier (122). 

*Mezeuca v. Mesenea. 

*Miaparo v. Myoparo. 

*Miapo (aus migale?) v. Paristulus. 

*Miapora v. Myoparo. 

*Mibra mirre (41). 

Mica (cf. insata) bros-me (85, 12, 
23), -seme (19), -sem (8), Ad. -em, -am, 
-om (68), -um (49), -en. brofób-am (11), 
-um (21, 133), -sum (152). brosem aus 
dem brote (4). broek (110, 132). broech 
(91). brucke 7 grumme (20). grünel (10). 
krume (11) krome (19, 23, 132). 

*Micabilis schinber (20). 

Mical-e, -us v. Mygale. 

*Miear sonat cerebrum t fugatur rhe- 
&üs (16). 

*Micare (cf. mieatus) v. Vereare. 

Mieare (7. rutilare, salire &oc., saleo 
7 splendeo 16) hd. nd. schinen. Ad. schei- 
nen, schinnen (6), schin (18). schirmen 
(2« minare) 7 burnen (8). prynnen (9). 
springen (8, 9). glantzen; gli-, zwi- 
tzeren (126). 

*Miea-ria (28, 91), bissw. -taria, -teria 
(9, 4, 75, 76), -toria (Gl. m.), -torium 
(pro pane fricando € frangendo, : mica, 
afrz. esmi-oere, -eure) 7. radula (-taria 
148). rybe (19). riue (23, 97, 132). hd. rib- 
ysen, -eisen, riebe ifjen (11), reib eisen. 

*Mieatellus (cf. magalis; 4. porcus, 
parcus! 19) hd. barg (66 &c.). karg (sc 
19). berch (110). b.- (132), borgel- (109) 
-verken. 

*Micateria &e. v. Micaria. 

Mieatio schynunge (20). 

Mieatori-a, -um v. Micaria. 

*Mieatorium /d. (Voce. ex quo) ein 
rinde, rynd de pane. 

*Micatum (sí. -tim, 2. splendenter) 
schimplieh (se 20, p st. p?). 

Mieatus vrsi clamor (Gl. m.). 

Mic- (Gl. m.) mir- (141) -cire, nue- 
tire (147), -lire (147, Gl. m.) Aercorum 
vox. des bucks geluyt (14). 

*Micifillon v. Millefolium. 

*Micili (zndecl. ?. vitrum. qd., cf. eya- 
thus, fiala) mygel (74). 

Mico-, mieu- (74, 110, Br.) -lari 
(é. meniari &e. 147) clappen (107, 141). 
cutsen (107). klaffen (68, 132). sprechen 
(74). eallen, onnutlick sladren &c. (141). 

*Micolator die vele onnutlick callet 
141). 

; Mierocosm-us, -on (4) (7. antropus 
1) dy minner werlt (4). die cleyn (65, 
147), o. miner (65) welt. mensch (1, 8, 
9). minderwelt als der mensch (74). ags. 


fort (6). angest 7 furche (20). angst (19). | lzessa middaneard (943). 








MIL 


Miero-psyehus (Br., -sithus siche 
(deutsch? i. pusillanimus 90). 

*Miete (aus) dornkraul (75). 
( Fus mischung eins igliehen dings 
74). 

*Mietor v. Minsator. 

Mietura bruntz (64). 
Miculari v. Micolari. 

*Micus (7. eulitergium), mitus (a/ph. | 
mieus 20) ars-, arf-, nd. eers-wisch. | 
arswusche (152).ayrswoysse (19). erwijf | 
(sic 20). 

*Micha v. Nucha. 

Michahel &oc. engel (5^). 

*Mich-ania (untersch. von mech.), -ing | 
(11) Ad. nd. behendicheit sim. | 

*Michanieus behende (19, 20). 

Michi, se/fen mihi hd. mir. nd. my 
(222»), meck (22b). michi, mis, me my, | 
myr, mich (147). 

*Michimet mir selbe (2). 

*Michina v. Michania. 

*Michomes (aus MYXQ9v, cf. migo)| 
magensame (Sum.). 

*Migale v. Enistis. 

My-, mi-, me- (94, 136) -gale, mig- | 
alus, -alis, -ale, -arus (7), -ile a | 









































mieal-e (Gl. m.), -us (97) harm-a (120), | 
-0 (131, Gf.), -e (100), -ili (6), -elin (G£),1 
-ele (116). háàrmli (6). harm (84, 102, 121, | 
Gf., BM.). ags. hearma (/l. c.). Ad. nd. J 
herm-elin, -elen, -li (93), le (91), Ad. lin] 
-ein, -elgin, -ilehen (55), -lehin (19),] 
-eliehin (12), -elkin (20), -elken (109), 
-elehen (8^, 132). hernielyng (sic ip] 
wisel (75). eltnys (4). mutzer (116). mi] 
tzer (126), -ger (Ki., Nmn.). swijn-eghel 
(Kil.). | 

*Miga-, mege- (Sum.) -linum harm-in| 
(Gf.), -elin (Sum., Gf.). 

*Migalis v. Migale. Magalis. 

*Miganus (herba) bilse (Sum.). 
*Migarus v. Mygale. 
*Migdolas v. Amigdalum. 
*Migile v. M ygale. 

Migma (2. smigma 1, commotum i 
mixtura 121, Gt., tipsana 104) seuff (7)! 
seif (110, 132). seif- (121, Gf.), self- (Sm. 
Gf.) -salba. smyncke (8, 9). minze (104), 
futter (125). en man (sé mang) corr 
(23). kasofo ("ngt am ett. gesoff m, 
;d.); ahana; uesiga 4 giuesahi £ giuasg; 
Stm. (Gf.). 

*Migo 7 follieulosa mage samen | 
mah sat (74). | 

Migrare Ad. nd. wande-rn, Ad. -lr 
tzogen (125). gaen (20). gen (7) flehe 
(17). fliegin (8). v-husen (110, 132] 
-Scheiden (110 &e.) -scheden (132). J 

M. e vita scheiden von dissem elen? 
75). | 
Migratio ganck 7 wandelunge (207 

M. ex vita scheidung des lebens (75 

Myinda blindermaussen (112). dzj 
blintzenmausen (Fris.). n4. suyckernoen| 
cken, haegercour &c. (116). | 

Mil-ago, ago, -uago (140), 4 -ut 
(&. lucerna 114, 140) (péscis) nunoge 
hylare (Gf.). vare (varo ? 87). meer-liech" 
-kertzen, -wey (140) gornart 4 cur 
red-, schein-fiseh (114). boleh (Fr.). 1t 
lius ein spiering (68). millius spieruü 
(107. spiringus 4 apua cobitis Kil. 
Fr. 2, 303). | 
Milcecus, mileea muheim o. ohre? 
mittel (Fris.), -mützel (Xi.). 





MIL 


Miles Ad. ritter. 2nd. ridder. eyner 
der ritterliehen ubet (17). 

*Mi-, ni-leum (Aerba) hanenfuf) &c. 

143). 
*Miliaeeli (,vna dctzo 4. agmina 
eeli, a4s millia »« militia e.) him- 
lisehe schar (75). engele, tzaichen am 
himel, vilikeit o. guldin sehein der 
sterne, vnaussprechliche wirdigkeit der 
himlisehen erbe (74). 

Miliar-e, -ium /;d. mile, eyn m. wegs 
(0), meyl (9, 134). nd. mil. 

*Miliarches (7« myriarcehes) haupt- 
mau vber zehen dusent (88). mi- (64), 
ei- (q. cf. 64€) -liareha geweltiger vber 
tusent ritter (64€). 

*Miliaris (7. eenehri-nes, -s) berg- 
schlang (140). 

*Milicie v. Militorie. 

*Milieium senjph (Sum. VI) cf. mi- 
lium, -« melitismus mostmeth (Ki.)? 

*Milies v. Millesies. 

Milim- (Gl. m.), mil-, mill- (Sum.) 
-indrum bilsa (87), -isa (Sum. VI). 

Militare, -ri Ad. ritter-, 2d. ridder- 
en, £-lieh, -liken vechten, leben (20), don 
(cris sic 22). ritter 7 fechten (sic 76). 

-xitterschaft vben (4), pflegen (64). rei- 
sen (62). striden (8b), 

Militaris /d. ritter-lien. (19, 75), 
-lieher (20), -messig, -massig (1), -mif- 
lich (21). ridder-lich (11), -mechtieh (23). 
haneman (109). 

Militariter ritterlichen (20). 

Militatio (7. exercitatio militum) ve- 
derunge (20). 

Militia Ad. ritterschaft. ruter-ey 4 

| schaft (65). nd. ridderscop. 

* Militia celi engel (9). e.- (8), engelsch 
(11) schare 

Militissa ritteryn (8, 77). ridders 
vrouwe (11). 

Milito (v. miles Br.) ein ritterD ge- 
nof).(110), ridders geselle (68, 132). 

*Mili-torie, -ecie (8) werdir (8, 9). 

—  AMi-, mil-lium (7. olizaerum 585. cf. 
| eucius, ardor) Ad. hirs-e, -en, -ing (20); 
| —hirs (Fris.), hirze (4), hirO, hirsceh (91), 
-hers 7 hirBen (18). her-se (24, 47), -sen 
-(21), -Be (8b), -Ben (125), -sil (59), -tze 
E». heerse (99). hürsen (67). hresen (10). 
—kerse (85). prein (1. cf. Sm. l, 256 sq.) 
^hirs preyn (1). brein 7 hirse Z hirBbrey 
genus leguminis 15). hirsegriuze; milli 
(Gt) Ad. senffsam-e, -en. mostartsaem 
(132). mosterzaet (11). 
í *Mi-, mil-lium solis, 7 folis (74) (?. 
morsus demonis 74) mer- (64, 122, 125), 
-mór- (91) -grieB. mer-hirf (4, 116) -linBe 
(125). sunnen-korn (94, 47, 85), -kron £ 
-Ssteinprech (74). kleiner meerhirse, stein- 
saamen, zi. peerleneruyd (143). 
— *Milius v. Milleus. Milago. 

*Millago v. Milago. 

—— Millare (7. suere Br. &c.) newhen (20). 

, plan (147). 

| — Mile Ad. ad. dusent. tausent (134, 

"m tusen-t (7, e8), -d (6). dusint (19. 
düDent (13). milleun-us, -a Ad. nd. eyn 
lusent sm. 

— *Millebor-bia, -dia, -ia v. Mille- 

morbia. 

: dde ne tausentfeltig (1). dusind 


POR 






feldig (5). 


DierzssACH GLOSSARYUM, 








| 
| 


MIL 


*Milleduplex dusent- Ad. -falt, nd. 
-valdiceh, -feldig (18), -feltig (V). tusent-f. 
(16). tusich feltich (6. cf. «ett. dausich 
málle). 

. Mille-, milli-, melli- (8, 75) -folium 
(4é. mieifillon 136. sí. myriophyllum 
q.v.cf. potentilla, aconcilla &o.) Ad. nd. 
dusent-blat sZm., -blatkrut. Ad. tusend 
blet (6); tusent plat; tausent-plat, 
-spalt (134); garuua (36, 95, Gf.), garwe, 
garbe, garb, gürwel (93). gerwel, gar- 
wel, gerbel, gertel, kerbel, schabgrab, 
barbune (75). nd. garwe (24), keruele 
(22). ags. ger- € gear- (94) -uuae (94),-ae 
(136); gearewe(942).schaft-,schof-(4)-garbe 
(3, 4, -rippe (17). gach-heil (47 Mrg.), 
-ol (5043). gahel (74). chatzen- (1), kaezen- 
(8, 3, 75) -zagel, -zegel(15). rol-ike (12), 
-yck (19). relick (Fr). bolick (74). wunt- 
krut (153). 

*Mille-forbia v. -morbia. 

*Milleguetta v. Mellegetta. 

*Mille-morbia (131, Gl. m., Ki.), -mor- 
bium (95), -morbida (24, 47, 105, Sum.), 
-marbeda (17), -moria (852), -maurea 
(859), -borbia (103, 130), -forbia (74), 
-bordia (Gf., -boria (87), mismorbia 
(Gl. m.) (cf. maura) druos- (103, Gf.), 
hd. nd. drus-, druf3- (17), drovs- (130), 
dros- (94, 855), blvt- (87), truO- Z plut- 
(14) -wurz, -wort. morella (105). 

Millenarius d. nd. dusent-zal, -zail, 
-tal. ein tusent zal (8b, 76). 

Mille-nus, -simus Ad. der tu- (68), 
tau- (134) -sentest, dusen-tste, -ste, -ts 
(10), -de (5). dusinste (19). die dusenste 
(11). dusent dieht (sc 21). dusent-ich 
(23), -ech (22). 

Mill-esies, -ies 7 milies (17) dusent- 
werbe (17, 19), -werff (20), -warue (11). 

Mill-eus (74, 129, Br.), -ius (11, 19), 
milius (20), mulleus (114, Br. Kil. m. 
caleeus Piin.) (7. calceus militaris .perfo- 
ratus 90) muyl (Kil). kuniges-, ritters-, 
kunig-, ritter- schueh (74). durhauwen 
schu (20). doerhauwen schoe (11). vnhau- 
wen sehuowe (19). 

*Millies v. Millesies. 

*Milli- v. Mille-folium. 

*Mill- v. Milim-indrum. 

Millio (cf. tunna) ein tunne (125). 

*Millium v. Milium. 

*Mil-lius v. -ago, -leus. 

*Millosus v. Milosus. 

Mills (millum 114 &e., maeli-us 
114, -um, mel-lum, -ium) Ad. halsbant, 
hunds-h. (68). ein hundBband (88, 110) 
vm syn halb (110). eyn hondesbant om 
synen hals (132). ridenbant (91). rude-, 
wind-, hundeDhals-pande (74). 

*Mi-, mil- (76) -losus (aus molossus ?) 
spore hunt (8, 9). spir hund (76). 

*Miluago é&c. v. Milago. 

Milu-us, 4 -ius (93), 7 -io 7 giluus 
(74) wigo (93,. Gf). wige (12, 23, 6s). 
wig (34, 49). Ad. weieh (9), wyhe, Wy; 
weye (67), weyer (649), weiyárar (1), 
wey 4 ar (14), geyr (134). hd. nd. wye. 
nd. wywe (109), wuwe (106), wouwe (107). 
arenweihe (113). Ad. are (67), ar (1, 75); 
aer 4 geyer. or (4, 64€). gyer (69). gyr 
(75). müsar (45). kukendyeff (107, 132). 

*Miluus regalis rotelweih (115). 





MIN 361 


Mima d. spil-, spyle, spiel-wip. nd. 
spel wif. spil-wib (110), -weib (134), 
-frawe (8^). spiel frauwe (68). spele wipe 
(133). Ad. lant-, land-, landt-loufferin 
(68), -laufferin (110, 134), -louffer (132), 
-leufferin, -leufferschin (133). 

*Mimera (st. minerua q. v.) eyn 
jungfrauwe (1T). 

Mimieus scernlie (Gf.) 

*Mim- v. My-oparo. 

Mi-, my-, 4 ma- (Ki.), ni-(91)-mphur 
tre- (110), trey- (88), drey- (132) -holtz. 
klaibspindel (91). 

*Mimuricio sanck der cleynster vo- 
gelken (147). 

*Mimur-ire, -ere v. Minurrire. 

Mimus, minus (1, 151) (7. truuator 
6) hd. nd. lant-lauffer, -leuffer, -biffer 
(21), -loper. land loffer (7) gógl (6). Ad. 
gaukeler szm.; gaug-ler (35, 88), -elspie- 
ler (88); spil-, spiel-, nd. spele-, spuel- 
(11) -man. lotterer (49). lodder 7 nette- 
bueuene (11), afentheurer (126). freyhart 
(91). piffer (8). 

Mina (cf. mna, mana, hemina) 
pfundt (110). pont (132). eyn maf Z 
fernezal (85). eyn firntzel (1). fere ein 
vngerf gulde (125). 

Mina, mnas 2nd. (cf. mine »« mna) 
maurhohin o. das oberst der maurn (74). 

*Mina (cf. magis, ascia) mellie vat 
(11). dech troch (23). 

Mina eine dutte Z brust, Marg. da- 
rinmmen kein milch ist (Kia.). 

*Minabundus drew- (110 var., 132), 
treu-hafftig (110), -aehtig (68), -achtich 
132). 

: Ds rot wie menninge (112). 

Minaciter drauwe- (19), dreuwe- 
(132), treuwe- (68), treu- (110), trotz- 
(126) -lich. 

*Minare v. Miniare. 

Minare (2« -ri| drowen »« driuen) 
ld. driben, triben (110), treyben ,o. be- 
schirmen (9); tro-gen, var. -en (75). nd. 
driuen, drowen, mennen (99, 132). me- 
nen (110). hueden (20). huden (11). Ad. 
nd. leyden. furen o. zwingen (68). 

Minari Ad. drau-hen (21), -en (5); 
drau-, dra- (18), tra-, tró- (67), treu- (6s, 
110), tro- (6, 76), dre- (9, 4, 132), dro- 
(8», 28, 75) -wen. drwen (7549). dreygen 
(11). treüen (134). traüen (3). trogen 
(15). vbels verheissen (65). Spruch zu 
minar-i, -e (110 &e.) : dum grex minatur 
dat wort gedreuen /upus ell dente mi- 
natur dreych mit sinen tzenden (13?). 

Min- v. Niniui-arius. 

Minatio (: minar-e, -i) drib- Z 
dreuw-unge (20). b 

Minator (ebenso) driuer 7 drauwer 
(20). drouwer, varr. drower, drwer (75). 

Min-, minor- (110) -atorius (7. mi- 
naàx 1i6 &e.) drauwelieh (19). druelic 
(11). a 

Minax eyn trauwer (7). treu- (68, 
110), dre- (1102, 132) -wig (110), -wich. 
trotzlich (126). 

*Mineo (7. veretrum) cers (Gf. 5, 107). 

*Mineta harn 7 pissade (99). 

Minetio seychunge (8, 9). 

Minetura seyche (8, 9). besaichung 
(1). harn £ gseieh (75). 

46 


362 MIN 


*Mineture (s&. rire) seychern (9). 

Minetus beseicht (19). 

Mine jf/. (7. minatoria 75, summitates 
murorum) hd. drauw-e (12, 19, 19), 
-unge, -eworte (9); drau- (85), draw- 
(18), dreuw- (20), treuw-, trov-(6), trow-, 
íraw-, trew- (134) -unge. drauug (1). 
trauwig (7). nd. drow-, dreuw- (132), 
dreyg- (11) -inge. tro-ung Z -nüf (75). 
ei- (Sum.), ce- (100), zy- (110) -nnen. 

Min-era,-ora (11), of? -eralia, -erale 
Àd. ertze, ertz, erezt (2), arezt (1). arcz 
7 abreisung des geschmeids (2). irdinschi 
materie (93). erd-ader (1105), -oder da 
man goldt silber o. metall grebt (110, 
sim. 132). : 

Mine, -mino-rale, ?/. -ralia (cf. prc.) 
artz ader (75). golt aderen, 7 gruben 
(110), 7 minen (132). 

*Minerare bergwerck triben (110). 
mineren (132). 

Minerua (cf. mimera) jungfrawe die 

irdocht hat vollen (sc) werk (9). 
*Mingare 7. plantare 1 serere (16). 
pflanezen (9). planezin (8). 

Mingens seichende (8). 

Mingere d. seichen, saichen, seigen 
(21), bruntzen. nd. seiken, pissen. biese-n, 
-len (Hen.). 

*Mingere (m sí. n) sneyen (17). 

Miniare, minare (132) rot (110), roit 
litteren (132) machen. rubricieren (110). 

*Minicia (frumentum) kellite (104). 
*Minicius v. Ericius. 
Minieulari Ad. helffen, hilffen (21). 
nd. helpen. rot (8, 9), rad (17) geben. 
dienen (111). 
*Minieulat-iuus 47 

(19). hulpelieh (11). 
Minieulum holff (19). hulpe (11). 
*Minigium v. Minium. 

Minim-e, -um  aller-wenichst (3), 
-wenigste (5), -wenigs (18), -wingist (21), 
-mynst (17, 76), -minste (55), -menst (6). 
alder wenegest (22). alle weynigest (23). 
neen (-e 99). altzu vil (-e 7. nimium 5^). 

*Minimus orfinger (91). 

Minista (7. vena pulmon?s 4, 76, pul- 
matiea 74, 15) dy lunge oder (4). lung 
ader (74, 75). 

Minister hant-raicher (71), -haicher 
(sic 1). Ad. die-, dy- (5), dey- (12), md. 
de-ner. dienre (11). dinstknecht (8). 

Ministerialis dienst-elich (11), Ad. 
-man. denstman (12). dinst-lich (19), 
-haft (8), -haftig, (9). 

Ministerialiter dienstlieh (20). 

Ministerium Ad. dienst, dinst. md. 
denst. 

Ministra hant-raicherin (1), recher- 
ynne (5^). dienerse (20). denstmaghet (23). 

*Ministrabilis dyenstlich (20). 

Ministrare Ad. dyenen, hant-d., zu 
hand d. (76). nd. denen, hant-d. h.-reich 
thun, handelogen (62. »« andelagen Gr., 
RA. l, 196 sq. BM. 35). andelen (Alberus. 
cf... (.. c.). 

Ministratio dyenunge (20). 

. Minitare, -ri seer treuwen (110). 
.diekwil dreuwen (132). 

*Minitum v. Minutum. 

Mi-, me- (b^, 19) -nium, minigium 
(18) menine dar men rot blac van maket 


-orius holfflich 





MIN 


(23). rot myngen (21). men-ige (55), -yge 
(11), -ge (3, 12), -ginge (29), DUE 
-ynghe (19), -y (132), -ye (225). myn-ge 
(5), -ye (20), -y (110). min-y (1), -ig (649), 
-in (76). meynig (18). rub?ke (22). roti- 
uarwe (93). rote dint, var. rodt dindten 
(64). 

Minn- v. Niniui-arius. 

Minor cleyner (17). der minste (20). 
frater m. parfuDer (71). ein minnor 
pruder; ordo minorum fratrum minner 
pr. (1. cf. Ob. 1045, 1050, 1096). 

*Minora &c. v. Minera &c. 

Minorare myn-, min- -ern (18), 7d. 
-nern, -deren, -ren (20, 23). nyddern (12). 
gebrust han (65). 

Minoratio mynn- (20), mind- (65) 
-erunge. 

*Minor- v. Min-atorius. 

Minoratus ghemynnert (23). 

Minorissa parfusin; reglerinn par- 
fusserordens (74). 

Minoritas münderlich-, vor. minder- 
lich-, minderrich-keit (65). 

*Minorosus cleyne (11, 19). 

Minsa-bilis leicht harnen (Ki.). -tilis 
myghe-, seyck-liek (147). 

Mins-are,-itare &c. myghen, feycken 
(sc), streulen (147). 

*Minsa-tilis v. -bilis. 

*Minsator, mietor mygher, seycker 
(141). 

Minsatoriuam myghe-, seyck-stede 
(141). 

Mint-rire 7 -arre (Gl. m.), -are (141), 
-rare (123), -tire (129) murium, musarum 
(141). 

*Minuciam v. Minutal. 

Minuere Ad. mynnern, minderen, 
vm. ad. minren, minueren. Zd. laDen, 
ader L, dye adern l, zu der a. l. tzer 
aderen laissen (132). zu der ader laussen 
(68). nd. de aderen laten. 

*Minupare v. Myoparo. 

*Minuperare (7. intentari) drowen, 
vorchtmachen (74). 

Minur-rire, -ire (Gl.m.), mimur-ire 
4 -ere (141) hzrundinum. der swaluen 
geluyt (147). 

*Minus v. Mimus. 

Minus Ad. nd. mynner. Ad. minder. 
min (99). 

*Minusatorium (cf.sq. ?) laischfas (74). 

Minutal (cf. secamen) in- (Sm. 3, 
421), ingi- (131b, Sm. £4. c., Gf.) -slahti. 

rónkraut (111). heckerling ; lungenmuf 
as) geha-ekt krut (88), -ck, -cklete 
speiss, n/. -ekte spijse (116). m4. nd. pot- 
pastey 7 ploekte (116), plückede (Cnhytr.) 
vineken. kobelein, mursel (74. cf. Fr. 1, 


6709). minuciam inslahti (Gf.). minutium |( 


ingesneite (127). 
Minutare Ad.mynnern. Ad. nd. v?-m. 


hd. mindern, vm. augenblicken (18 : ( 


minutum). 

Minutatim Ad. gemindert. langsam 
(19). lanzen (z. tractim 11). allintselin- 
gen (93). durch clein stucklin (65). 

Minutatum ghemynneret (23). 

Minute kleynlie (11). 

Minutia v. Minutal. 

Minutim /d. cleinlich. 

*Minutio v. Septum. Vallum. 

Minutio mynrunge (20). 











































MYR 

Minutium (cf. Gl. m. 4, 691) v. 
Minutal. ; 

Minutor (7. fleubotonus 1, flebota- 
nus 2) lazer (5), later (23) Zn vena. hd. 
lasser; ader-, ayder- (133), oder- (6) -l. 
leer (18). leBir (b^). adern-l. (17), -later 
(d laufver (68). ader-lausser (76), -laisser 
(132). 

Min-utum, 7 -itum (7. pondus 16)Ahd. 
augen-, auge- (21), euge- (1), nd. oghen- 
bliek, -blig (17). ogenpliek (6). minut 
(68, 110). wynlink (s2c 9). firling (8). halb 
helbling (25). haller, var. heller (65). 

Minutus Ad. nd. geminret. hd. gemyn- 
nert (19), -dert (110). uf) der aderen lasen 
(-us, -a, -um 14). 

*Mi- v. Mir-ocopus. 

*Mioliea v. Cyathus, cf. Gl. m. *. 
miolium. 

*Mion v. Meu. 

Myo-, mio-, mia- (74, 16, Sum.), mea- 
(121), mimo- (94, 136) -paro, 4 mio-pero 
(16), -parus (74, 76), meapora (8, 
9, 17), minupare (741) scafa (121, Sum.). 
eyn cleyn (8, 17), raup- (110), roff- (132) 
-schiff. kleyn (74), elyne (9) sehiffe, mit 
einem segel (74). schifflein 7 merrauber- 
schiffe (7. piro 74). ags. theb- (94, 136), 
hith- (Gl. Aelfr.) -scip, -scib (54). gnarrun 
(130, Gt. 4, 296). 1 

*M.;yopia veldmaufb (91). 

Myops mindergsichts (113). | 

Mirabilia wunderlich dinge, wercke 
vnd zeichen (575). | 

Mirabilis (of? 7. mir-us, -ificus; 
jocosus 22^) hd. wunder-, wonder-, winer- 
(18) -lieh. wundersam (65). wnderlie 
mynsche (23). geme-lick (22b), -lich (77). 

Mirabilitas hd. nd. wunderlicheit scm. 

*Mirabo-lanum, -anum(47) (aus Mop0* 
BaXavoc) grot distelsat (24, 47). 

Miraeulum d. wonder. hd. nd. wun- 

der. w.-werck (4). 
*Mirago v. Mirtaga. 
*Mira- v. Miro-polium. 

Mirari hd. nd. wondern, wundern, 
v'-w. nd. be-w. irsehreckin (8). 

Mirator v. Miro. 

*Mircire v. Miccire. 

*Wiretigas v. Mirtaga. 

Mirie-a, -e v. Merica. 

*Miriea v. Mirmica. 

*Miridiada (7. metreta) mate van VI ] 
eymeren (147). 

Miridieus wunderseger (20). 

Mirifieare 4d. nd. wondern, v-w. Ad. 
wunder (20), w.-berlieh (75), w.-lich) 
machen, o. sin (75). wonder thun (76).- 

Mirifice wunderliche (20). winderlieh 
19). | 
P RCUIE hd.nd. wunder-, wynder- 
(133, 152) -licheit, -heit (110), -samichait 
2), -smachait (1). -berliehkeit (15). 
wondersamkeyt (bb). 

Mirifieus (of? ?. mir-us, -abilis) 
hd. nd. wunder-lich, -lie, -berlieh (75), 
machender (110 sZm.). winderlieh (18, 21). 
wondersam (5b). 

Miringa v. Meringa. 

Myrio-phyllum, -philum (91) garbe 
(91). schaafgarben (114). 

My-, mir-ristica nux musc-at (110); 
-aet (132), -atnuf) (91). j 


MIR 


Mirl-e, -us (aus) smirl (103, Gf.). 
smirli (95). smerli (84). smillin (74). 

Mirmi-ca, -x, -con, -n amayf (74). 
amei (88). mirica ymmaif) (7.formiea 6). 

*Mirmiealeon amayfkunig (74). 

My- (Br.), mi-rmicea, mirnutia (s?c 
Gl. m.) (7. verruea) wratte (141). 

Mirmidones vntrewfolek, krichen, 
arbeitsamleute (74). 

Mirmil-lo, -o scirno (1315, 141), skirno 
(141), 2« skirmo ? 

Mirnutia v. Myrmicea. 

Mir-o, 7 -ator (4 147) erudener (11, 
19). zaubrer, wundrer (74. cf. Gl. m. 4, 
692). eyn verwunderre (147). 

*Miro-, / mio- (74), myrro-, 7 chiro-, 
eiro- (qq. cf.) -eopus, 7 mirocomus (76) 
salben-macher, -verkauffer (74).apoteeker 
(110). apteker (132). erudenier (107). 

*Miropo-dium v. -lium. 

Mi-, mir-, mo- (74) -ropola, mriapula 
(aiph. mir- 76) eyn salben- (6s, 74, 75, 
110) saluen- (132) -verkouffer sam. 

Miro-, mirro- (110), mira- (75 va.), 
moro- (74), mitro- (132) -polium, 
-podium (76) aptecke (17) stat 4 das 
huB darin salben verkaufft wirt (75). 
Staeion doman salb v. (74). 

Myrotheeium ain kast darinn man 
die auBprenten wasser behelt (91). 

Mirra, selten myrrha (cf. conila) 
der mirr, var. myr (65). mirre (11, 20, 
24). mirren (1). m.- (68), merren- (8), 
myr- (110) -baum. myrboem (132). smirna 
| (6f.). huffelkorn (7. cf. mirrus). 
Mirratum vinum bitterweyn (9 szm.). 


B vvin (104). mirtatus 7. amarus 
76). 
*Myyrretum mirrestat (74). 
*Mir- v. My-ristieca. 
*MEyrro-, mirro- v. Miro-. 
Mirrum, myrrhum mirre-salb (74), 
-nsalbe (68). myr-salb (110), -salff (132). 
Mirrus (.gutta ex qua manans stack 
. ten sc 6) mirbom 7 hoffeldorn (1). 
| *Mir-taga, -ago (75), -etigas (acc. pl? 
76) (Z. pellicula: n. cerebro 1V, 66 &e., p. 
€ircwmndans cerebrum i meniga 75. cf. 
meniea, meringa) dye lise (5). hiren 
blat da mit vmbgeben ist das hirn (75). 
hewtlein in dem hirn o. hirnfellein (74). 
 "Mirtatus v. Mirratum. 
*Mirte-etum, -tum (74) mirt stud- 
vewáaschts (6). mirtelpawmgewechst, mir- 
restat (74). 
— Mirtum gagel (11, 19, 20). mirren- 
(8), merren- (8) -salbe. 
— My-, mi-, me- (1). ma- (94) -rtus 
(eyn krut 89, ein wurtz 65, 7. misach 
| "ndecl. 14) hd. mer-, Ad. (74) nd. mir-dorn 
|: Udufigst). mrkrut 7 midarn (szc 6). mir- 
; den (21). mirtel-boum (102, Gf., BM.), 
-pawm (74), -bom (6), -stude (93). mistel- 
; bom (Sum.). wirtelbaum (1). ags. wyr 
(i4, 136). bors-a. (Gf.), -e (Sum.), -er (102). 
ie. (74). pors (8, 9, 94, 47, 85). pirsch- 
m (17). (2« myriea? cf. Gr. Wtb. v. 
- gagel (11). g.-boem (11 &e.), 
auem (20). gagewoem (szc. 19). Ad. 
Igen-, galgayn- (133) -baum (rz. gauge 
m., Gnders Dz. Wtb. 640). 
. Mi hd. wonder. 
- Mirusd.nd. wunder-lich, -lic,-sam(3). 































































MIS 


*Mis v. Michi. 

' *Misa v. Misnia. 

Misach (7. gaudium 1 risus Pap., Br.) 
v. Myrtus. 

*Miscel-lanium 7 -laneum (147), 
-aneum 4. cibus gladiatorum (Br.). spijs-e, 
-evat der sehermer (14:). 

Mise-, miss- (11) -ellio (cf. eoqui- 
narius) menger (19, 20) spijse-m. (141). 
meenger (11). 

Miscere Ad. nd. mengen. meengen 
(11). myngen (13). Ad. mischen, vnder-m. 
(65), v^-m. (68), zusammen-gleDen sZm., 
-gessen (5), -kiesen (68), -dun (17). nd. 
to samede gheten. daran Z an ein anders 
henckemn (65). 

*Misconii ». Mosci. 

*Misell-ius v. -us. 

Misellus ellender o. armer (68). wat 
ellendieh (122). doet (11). 

*Misell-us (76 &c.), -ius, missel-lus 
(11, 74), -uis (8, 9) (v. énstr. péstoris 74, 
76. cf. exes, »« exers qmser Gl. m.?) 
schussel (74). offen- (8), ouen- (9) -schus- 
sel. ofenschissel (76). seotel (11). 

*Miseni &c. v. Misnensis. 

Miser du- (4), do- (5) -rfftig. dorteghe 
(22v) ain. darftiger (7). hd. nd. arm. hd. 
arm-e, -en (6), -er man (1). arm vnd nit 
rych; armer der verlassen ist (75). Ad. 
vn-, arbeit- (58, gl. a. 1485 Sm.) -selig, 
-fellig (1105). ellend &c. (88). en stump- 
per (22b, 23). 

Miserabilis berme- (20), herbarme- 
(19), erbermk- (64), erbermb- o. weinber- 
(88) -lich. armelie (11). untfarmelec (99). 

Miserabilitas bermlicheit (20). 

Miserabiliter gemmerlich (65). 

Miser-ari, -iari, -are (est homnum, 
-eri dei) hd. er-, nd. ont-barmen. 

Miseratio Ld. erbarmunge. »d. unt- 
farmenisse (99). 

Miser-ator v. -ieors. 

Miserere herwarmen (19). 

Misereri Ad. nd. er-, nd. ont-barmen, 
-warmen (19), -parmen (1). untuarmen 
(99). jameren. (22^). 

Miseret hd. erbarmet; ef, es, ist 
(110b), yf) (133), hat (6s), nd. ydt (132) 
erbarmet. ef) en- (19), et ont- (11) -barmet. 
jamern (1). , 

Miseria Ad. turftig (16), durfftig-, 
durffti-, dorffte-keit. dorftig (133). drof- 
ticheit (93), -nisse 7 herteleit (225). ja- 
mer (225, 75). kumer (7. znopta 1). arm- 
uede (11), -ude (20), Ad. -üt, -uut (134), 
-ut, -od (12), -ot (22), -ekeit (21). ermud 
(17). un-selicheit (20), -solde (109). ellend 
(110 sZm.). not (75). 

*Miser-iari v. -ari. 

Misericordia /;d. gned- (20) barm- 
herez-, nd. barmhert-icheit. 

Misericorditer barmhereze- (20, 73), 
gnedec- (20) -lieh. 

Miser-ieors, 4 -ator 4 -tus (20) Ad. 
barmhertzig, gnedig (20). nd. barmher- 
tich, genadich. 

*Misero- (8) mistria-tica (cf. minis- 
ta?) ader aus (9), such uf) (8) dem ma- 
gen zu der lebern. 

Miser-tus v. -ieors. 

*Mis-ia, -ina v. -nia. 


MIS 


Mis- v. Mille-morbia. 
*Misna v. Misnia. 

Mis-, mif- (74), mise- (5^), misi- 
(68 &c.) -nensis, p/. mis-7 maxi-nenses 
? miseni (125) eyner vf) miDenlant (11). 
eyn mise- (5b), meys- (4), meichs- (74) 
-ner. dy missenehr (125). 

Mis-nia (71) gew. -na, -ina (b), 
-ona (17), -sena (147), -a (132), -ia (6s), 
-sia (66, 67, 133) (regio $ vrbs) mysen 
(55) mijssen dat lant (147). meychsen 
(1, Ob). m.- (74), misen- (5, 22, 6), 
mijssen- (132), myssen- (67, 68), missen- 
(1€ &e.), myschen- (133), mitzen- (93), 
meixsen- (71), meichDner- (134), meys- 
ner- (70), myDner- (69) -lant. 

*Mispilea &oc. v. Mespila. 


: uide hid. messe. nd. e hd. eyn 
aeylhig sang (5), gesang. hellig eesanck 
diriudNen pu bie i zask 

,Missale Ad. mes- (93), messe-, mef-, 
maáf- (6), mif-bueh. missenboech (132). 
missebok (23). misbueck (11). missales 
missula (141). 

*Missarius equus (sé. e-m., anders 
Gl. m.) eyn faele (Marg.) voule (19). en 
vael (11). 

*Missellio v. Miscellio. 

*Missel-lus, -uis v. Misellus. 


363 








*Misi- v. Mis-nensis. 


*Missia &oc. v. Misnia. 

Missibilis bequermn zu senden (110 
Sim. ). 

Missi-cius v. -rius. 

Missile Ad. schof)5 md. scot, scoet 
(91). hd. ge-schutz, -schoeze (IO -Schoiz 
(5); gschofó (75), phile, pheil (9), pil (6). 

*Missilea v. Mespila. 

Missilia collatz in dy rapueDen (125). 

Missilis gut (11), bequem (68) zu 
senden. sende-lieh (20), -brieff (5 &e.), 
-breff (22), -breyf (23). spitz- 7 worff- 
barte (é. securis 125). 

Missio sendunge (20). 

*Missi-rius, -cius (Br, Gl. m.) der 
ritter werk oevet (141). 

Missiua (n.pl. Ki.) sendbrieff (110 &c.), 
zende breff (22). 

Missiuus Ad. sen-, mad. zien- (11) 
-delich. 

Missor sender (20). 

Missorium vat dair men wat nats 
of vuchtes in doit (141). 

Missus Ad. gesant. 

Missus s. richt (91. ital. messo cf. 
Dz. Wtb. 686). 

Mista, mysta (7. secretarius dc. Br.) 
heflieh (8). haimlieher (76). orthaber 
der heimlichkeit (74). 

M;ystax (cf. mastix) knebelpart(111). 

Misterialis heyme-, he$-, bezeichen-, 
bedut-, got-lich (20). 

Misterialiter heyme-, virburgen-, 
got wunder-lieh (20). 

*Misteriarchus he$lich furst (8). 
*Misterium v. Mistrum. 

Misterium v'borgen, heimlich (110), 
verholen (132), £4 gaistlich (63) haim- 
lichait (76), heimlikeit (62), heylikeit 
(12), geistlicheit (68, 110, 132). verbigena 
(aus v'borgen!) heilikeit (Y). heimelich- 
eit 7 virholenheit (21). goetlich open- 
barineh (97), werek (76). Ad. gotlieh w., 
46 * 


364 MIT 


offenbarunge, dinge. nd. gotlie werk, 
openbaringe. heiling dingk (20). geilich 
offenberrunge (21). geystelich syn (5^). 
en geystelie sin 7 hillichnisse (23). 
geistlich byspil 4 vnsers herren leich- 
nam (9). g. petzaichnuf (3). gotis dinst 
(8). bedrub- (20), bereeg- (79) -nisse. 
boken (99, 106). 

*Misterte heymlicher (9). 

Mistiee gotlich (19). 

*Mistic-ieus v. -us. 

Misticum geistlieh vorspil (15). 

Mistieum eorpus, m. c. domini (15) 
eiu geistlich liehnam (63). gs. licham 
vnfers h/n ihu. xpi (15). 

Misti-eus, -us (23), -eieus (2) fro- 
nise (Gr) geist-synnig (2), -sunig (1). 
geystlie sinnich (23). Ad. geistlich. g. 
synen (97). Ad. gotlich 7 heymelich. 
heymliehe beteutung (75). heilig; vir- 
holen; beduet-, bezeigen-lich (20). beeze- 
gelieh (9). bezeigelich 7 geglichet (8). 

Mistis (7. secretum 16, Br.) heylig (8, 
9). heymlich (9). hymmeliseh (38). 

*Mistius v. Misticus. 

*Mistrare (cf. mistrum) heymlichen 
nyden (153). 

*Mistriatieca v. Miserotica. 

Mist-rum, 7 -rium (3, 4), 7 -erium 
(15) (Z. latens odium, a mystis Br. cf. 
Gl. m. 4, TOT. aus piooG »« MOOTUXÓC) 
v'borgen hat) (3, 4). lagende hasse (11). 
loschender has (9). haz (8). heimlicher 
nyd (15). 

Mistura mischleten (Ki.). das pleich- 
mal (Agr.). 

*Mita mancherley farwe (9). manicher 
ware wanf (szc 9). 

Mita gall. mitaine (122). 

*Mitam mirice eheidehe (Sum. cf. m. 
heidah Gt.). 

Mit-e, 7 -iter (110 &e.) 
declieh szm.; senfft-modig (21), -lichen 
(110), lich. zachtmodich fon. sachtmo- 
deli-eh (132), -ken (22). milt- (110, a/ph. 
mit- 75), mit- (753) -samiglich (75), -lichen 
(110). willik (21). wolwill-ig (5), -enklich 
(6). : 
*Mit-ea, -itas, -itudo, -icia (76) 
sanfftmudicheit (20). seunfftmodic- (19), 
semffti- (20), temietig- (76) -keit. 

Mitescere (7. mit-ere, -igare, man- 
swescere) hd. senfft-en, -igen, -machen, 
-ig m., -werden. sanfft-w. (55), -en (22). 
zamphten (23) sacht-en (79), -werden 
(132), -modighen (28). geswigin (8). ge- 
sweygen (9). 

*Miticia v. Mitea. 

*Mitigabilis semffteclichen (20). 

Mitigare (cf. mitescere) samfften 
(20). semften (100). Ad. senft-, nd. zaeht- 
modigen, Ad. -mutigen, -mudigen. sanfft- 
mittigen (5^). zamphtmodighen maken 
(23). sacht (132), Ad. senfft machen. senfft- 
mutig (sc 1). hd. senftigen. ,s. 7 milde 
(52€ 67, 152). miltren (64). 

Mitis /d milde, milt; milt- (aZpA. mit- 
7525c). mit- (755) -sam; sanffte, senfft, 
S.-mutig, -modig. seunfftmodiek (19). 
sacht (132). saftich (79). zachtmodich Z 
wolwillich (23). gudwillig (17). 

*Mitissari zachtmodighen (23). 

*Mititer v. Mite. 

*Mitit-udo, -as v. Mitea. 

*Mitologia (cf. mitos; »« ad. mit- 


hd. sanfftmu- 








MOD 


tuli lieiatorium s/m.??) dacht o. faden 
(14). 

*Mitologus mersager, sprecher eins 
spottlichen gedichtz /74). 

*Mitos (7. gutta 1 fabula, 16, filum G4. 
m.) eyn drophe 7 mere (17). droppe o. 
mer 4 fabula (8). drot ende ? vaden 
(sc 9). vadem (8). 

Mitra Ad. hube, hawbe, hub, haub, 
mutsche, mutz. Ad. nd. mutze, musse 
(2225), musche (109), moeze (b^). hubbe 
(13). huwe (20). nd. huue. hote (18). eyn 
stuch vmbD haubt (65). bischoff hut (68 
Mrg.). 

Mitrafer-rea, -a (74) huntzkappen 
(75). peckelhawbe (74). 

*Mitrale hawbe (9. anders Gl. m.). 

*Mitrare hd. huben, be-h. (76), h. vfF- 
setzen (75), hauben (9), hauwin(8). huwen 
(79). huuen (23). huden (21). 

Mitratus huuer 7 gehuuet (25). ge- 
hüvet (79). 

*Mitriola hubel (Sum.). 

*Mit- v. Mi-ropolium 

*Mittalus (7. neumaticus &o.) guter, 
der pest singet (74). 

Mittere Ad. nd. senden. synden (13, 
91). laBen (11). . 

*Mittologia spottieh gedicht (74). 

*Mittulare (cf. mixtulare) mengen 
7 zu samen mischen (76). 

*Mitus v. Micus. 

Myx-a, -aria v. Sebestena. 

Mixa schnuder (110). snodel (132). 
Snotte (109). 

*Mix-ceio, -tilla v. -tio. 

Mixtillum (cf. Gl. m. 4, 712) 7. dvuer- 
sarum vocum commixtio (16). manigerley 
o. gemengte stymme o. vermischung (14). 

Mixtim gemengit (20). 

Mix-tio, -eio, -tura, 7 -tilla (74) Ad. 
nd. meng-, menig- (20), Ad. misch- 
unge, -inge. 

*Mixt-ulare, -olare, -urare d. nd. 
mengen. mischen (17). 

Mixtu-s, -r (sic 16) Ad. nd. gemen- 
get. hd. gemischt, gemist (76), v mischte 

11). 

!Mixus das wiest in der amplen (110). 
dat noseken in der lampen (132). 

Mna, mmnas (25; hd. nd. gelt. golt 
(6). phuntt (1). pfunt (9). X stet 74 X 
pfennig (25). 

*Mnia- v. Mani-eulatio. 

Mo-, moa- (11) -bilis bewege-lich 
(19, 20), -lie Z ruerlic (11). roirlich (19). 
*Mocidus (st. mue.) modech (22b). 

Moceulus (cf. loculus) v. Cassidilis. 

*Modellus (7. nouellus, »« moder- 
nus; anders Gl. m.) junger (76). 

*Modera- (19), modura- (11), moder- 
eula, muder-ca (9, 148), -ta (16), mu- 
terea (8) (vestis) fuoter (19). vueder (11). 
mueder auf einé seydel (1). muder (8, 
9, 16. nd. Gl. Sm.). vbermüder (zn camz- 
sia, mulieris 2). 4. mater (sic 148). 

Moderamen messigkeit (65). 

Moderantia Ad. mess-, mes- (20) 
-icheit. mayDin (19). mate (11). 

Mode-rare, -rari, -tari (76), modu- 
rari (1l) Ad. mef-, mess-, mes-, máss- 
(134), mass- (15),nd mat-, met-igen. massen 


MOD 


(75). maesen (20). moten (-re 99). melfj- 
lich dun (8). meslich tun (9). meistern 
(5). meste-rn (23), -n (22). Ad. nd. re- 
gieren sm. 

Moderate meeselieh (20). 

M.oderatio mess- (9),mes-(20)-igunge. 
messunge (8). motinge (99). 

Moderator kon- (19), ko- (11) -nynek. 

Moderatus Ad. mefWg, ge-m. (18), 
-mesiget (5), meDsig, messick, mesig; 
eyn messich, mefüig, meslich (21) men- 
sche. nd. mat-ich (79), -sum (85b), ghe- 
metighe (22), en metich mynsche (23). 

*Moder-eula v. -aeula. 
*Moderne nuwelich (20). 

Modernitas junghait (76). neulig-, 
neuling-, messig-keit (74). 

Modernus (7. nouellus) new fundig 
(1, 4). nu (17). nuw (19). nye (11). neu- 
7 schuD-ling (74). 

*Moderus v. Modrus. 

Modestia hd. messig-, mássig- (134), 
mesig-, mef»e-, mese-keit, off im facto. 
nd.met-, gemat- (132), zaehtmod-1icheit. 
saüfftmüdickeit 7 hubischeit (20). hoe- 
scheit (132). seunfftmodickeyd (19). 
mesheit (21). kusheit (79). kuscheit (8b). 
stillikeit (9). hd. stil- (8), bescheiden-, . 
beschenden- (132) -heit. 

Modestus Ad. meDig, meDsig (5), | 
mesig, meyDich (13), mássig (134) ] 
sanft-, senft-mutig. nd. metich, gemate | 
(99), zachtmodich. mate-, hoeseh-, be- | 
scheyde- (132), sanfftmudee (20) -lieh. 
bescheyden (11, 110). mefMich beschei- | 
denheit (sze 68). rede messig (9). red 
hobif o. stil (8). kusch (85). kuceh (19). 

*Modetari v. Moderare. | 

*Modialus v. Modiolus. 

Modieare (Br. messig machen (110, 
132). 

*Modi-eator, -fieator matiger (147). 

Modice Ad. cleyn-,  mef- (20) -lieh. 
mesenkleich (4). wyenieh (20). 

Modicitas kleinheit7 mesicheit (20). 
wenig-keit (65), -ung (7. parutas 15). 

Modieum Ad. wenig, wynnig (14). 
nd. wenech, weynich. | 

Modi-eus, -m Ad. weniger, klainer 
(76), kleine, elyne (9). nd. weyniger, 
wenegher, kleyn, metelich (79), voghe £ | 
luehtieh £ weynich (Z. paruus 22). | 

Modifiecare Ad. mef-, mes- szm., nd. 
metigen. mafMich machen (68). 

Modifieatio form, ma, weil (65) | 

Modi-fieator v. -cator. 

*Modina v. Mosina. 

€Modi-olus, 7 -olum (Gt.), -alus (110)| 
(cf. mediolus) hd. nabe. ein nawe anj 
eyme rade (20). einn speich in dem; 
rad (110). dy busDe o. naue; stuntze. 
(vas; 125). vierdling (91). 

Modiu-m, 7 -s(68) mudde (11, 20). 
schepel (11). firnzel (8). 

Modius (7. renda q. v. 14, sea-phum 
i -fum 75) hd. maD, maie (133), mail 
(132), m. zu dem getraid (75), metz 
(91, 125 Mrg.), mef) o. maut (2); muti 
(104, Gf. mutte (93), mudte (68), mutt 
myet (64b) mut (74, 109). mudde (132) 


schó- (67), scho-ffel; me 
scheppel (10). nd. schep-el, -pel, 






















































MOL 


scheffil 7 sthrich (9). mast-schafft, -pawm 
(14). ster (91). firteil (17). firntzel (12). 
sester (25). seyster (97). summer-n (1 &c.), 
-en (109), -y, var. -ey (64). sumerin (74). 
sümern (6). symmern (13). semmern (5). 

Modo /d. nu. nün (6). nun (16). myn 
(sc 21). nuw, jetzund, etwen (65). 

*Mod-rus, / -erus (mensura vini) ain 
win aimer (16). 

Modulamen (7. melodia) Ad. suD 
gesang. 

Modulare (Br.) messin (8). 

Modulari singen (64, 79). eyn hellig 
S8. (1). flotehen (125). vnderschidlich wort 
setzen (65). stymmen, lauten mit der 
rede (74). 

Modulatio meysterlich bruch (65). 

Modulus en klene mate (23). dün 
(20). wasserzober (Agr.). stymm, laut der 
rede (74). 

*Modu- v. Mode-raceula. 

*Modurari v. Moderare. 

Modus /,d. maf. nd. mathe, maet 
(11). maelà (10). maesse (20). mai (7, 
132). mayDe (19). masehe (7. temperantia 
5). ain massung (6). manijr (110, 132). 

*Moeniehus v. Monacum. 

*Moenis v. Mogenus. 

*Mog-amus (3, 8, 9, 16), -anus (4, 14), 
-enus (76), -abus (3, 4, 74, 75, 16) (4. 
lectus t pr. n. aque 4,16) bette (8). por- 
b. (9, 16). span-b. (3, 1), -bet (76). spon- 
pett (74). 

*Mog-enus, -anus, -inus, -abus (cf. 
prc. -us, -onus 7 magnus 7 moenis 
7 menus (fluuius) hd. der meyen (4) 
meyn; main (1, 74) in francken (1). 
man (2). menen (20). mone (22*). 

*Mogio (aus logio) mastdarm (74). 

*Mogonus v. Mogenus. 

*Mo- v. Ma-guneia. 

*Mogus v. Mogenus. 

*Moitacismus v. Iota. 

Mola churne (104). mole (8, 11, 12). 
mule (20). mul (1, 9). müle (8^) moel 
(132). myel. (110). mil (91). groez peffer 
mole (14). Ad. pfefir mul szm.; molem, 
(0 mollen- (20), mul-, myl- (68), sliff- 
(20), reib (91) -stein. alb in der beer- 
mutter (Hen.). mon-kind, -kalb (xi2.). 

Mola ladung (7. sarcina 6. sí. moles? 
mala? cf. Gl. m.). 

Mola (7. puls c. Br.) meelbry (14). 

Mola (cf. molaris) back- (9), backen- 
(11) -zan. 

M. asinaria ros mul (9). rof) mol (8). 

M. manualis (cf. manarium) eyn 
groez.mole (19). queerne-m. (11). 

- *M. pannifieum, textorum (77) eyn 
valke (sc) mole (22). walchen mile (77). 
— *M. trus-atilis 7 -oria hanmole (125). 

*Molaerum eyn korn mylin (68), kern 
myel (110), quern-moel (132), -mole (109). 
Hd. senff mole (109). mol-laerum, -atrum 
-(8, 11, 19 &c.), -atum (75), -trum (23), 
erum (74), -oeorum, -ucrum (11, 22 
instr. latomorum 


29, 91). hd. bickel. ein pickel (74, 75). 
-Steyn-p. (4). eyn piece (3), lu (22). mo- 
| Men um (11). quirnebeth (19). queerle 

. beedde (-atrum11). pill (74). molu-erum, 








MOL 


-trum (68, 107. 133) 7. cum quo mola 
vertitur 0 tumor ventris (Br. sim.). dair n.en 
die moelle myt vmbwendt, des buycks 
swellyng off hoeghede (147). myelbaum Z 
buehgeschwulst (110). molenspyl (107, 
132). buych-swellinge (132), -effinghe 
(107). geswulst des leibs (74). 

*Molandin-um, -a v. Molendinum. 

,Molare Ad. nd. malen. mallen (6). 
moólen (21). ophirn (8). oppfern (9). 

Molaris /d. nd. molen-, moel- (132), 
mole- (152), hd. molu-, mulen- (8), mul-, 
myl- (68, 76), myel- (110), oberster mol- 
(15), churni- (104) -steyn. 

Molaris, dens m., mola (q. v.) Ad. 
nd. backen-, hd. back-, bag-, kin. (93), 
Stock- (64, 88) Ad. -zan, -zane, pl. -zen 
(64), nd. -than, pl. -tenen (7. maxillares 
99). pl. stoiche (104). kusen (99). 

*Molarius (anders Gl. m.) vleischhou- 
wer, mettzigher (14:7). 

*Molerum &oc. Molaecrum. 

*Molcta v. Muleta. 

*Moldrum (cf. moldium ZZ. modius 
Gl. m., maldrum, mulgarium sm.) sech- 
ter o. gelten (1). 

*Molebestia v. Molecinary. 

*Mole-bista 7 -bissita (74), -dista £ 
-discita (23) (aus eollybysta) 7. mone- 
tarius münezmeister (3) ; numi-, numu- 
larius muntzer (74). 

*Molecinary sunt qui panes poscunt; 
mole-bista, -bestia, -ntarius Zdem (16). 

*Moledis-cita, -ta v. Molebista. 

Molendina-rius, -tor, mol-empti- 
nator, -itor (4) multor (64, 74, 93) Ad. 
mul-, mül- (8), Ad. nd. mol-ner, -enner 
(11). hd. mu-, mü- (67), my- (110), mi- 
(91) -Iler. molendinarius mülherr (114). 
milmacher (91). 

*Molendinatrix mollryn (8). 

Molen-, molan-dinum, -dina Ad. 
nd. mole. hd. mule, mul, muele, müle, 
myel. moell (132). 

*Molentarius v. Molecinary. ; 

Molere (»« mollire, moliri) Ad. nd. 
malen. m. dat corn (22). Ad. maln. mae- 
len (20). weychen (9). weezin (8). helfen 
4 vnder drucken (8, 9). 

Moles Ad. burde, burd (6). Ad.nd. last; 
bord-e, -en (147). berdine (106). swere 
burde o. sunde (8), sund? (9). swere- (19), 
swer- (90), zwaer- (11) -heit. wáher m. 
(114. sf. wehr). ags. or-, os- (136) -metum 
(d. pl.). 

Molestare Ad. vnruwe dun sem. 
vnrü tün (6). onroe (21), vntruwe (22) 
don. vnrieig machen (76). mit vnwil 
done (18). moyen; moynisse andoen; 
quellen (132). mueyen (11). mohen (19). 
muewen 2 besweren (20) miegen (68). 
noeten (110). Ad. letz-en (69, 110, 134), 
gen. ledighen (29). laidigen (1, 3, 75). 
schau-, sehaw- (109) -ernacken (23, 109), 
-ernaklen (22). Ad. be-truben, -druben, 
-driben (13). bedruven (79). molestieren 
(134 Mrg.). handlen, schelten (64). 

Molest-atus, -us (q. v. 110) gemoy et 
132). 

Moleste node (99). 

Molest-er v. -ra. 

Molestia (?£ tristicóa, -a 134) Ad. 
bedrub-, beswer- 7 mu- (20), mühe-(19), 








MOL 265 


mueye- (11) -nisse sim. miegl- (68), moil- 
(132), miel- (91, 110), bedrou- ? led- (23), 
laid- (1) -icheit. leydig- (5^), gramiti- 
grannti-?) o. wederczeme- (9) -keit. 
triebsali (-iae 38). traurigkeit (74). 

*Mo- (20, 129, 147), mol- (Pr. &c.) -lestra, 
molester (Gl. m.) (z. pellis ouina) stueffil 
(20. aus scaeffil). sehaipshuyt (147). 

. Molestus muwe- (19, 20), mueye- (11), 
mie- 7 vertruD- (110), moi- Z verdrijs- 
(132) -lich. gemiet  geletzt (110. st. -tatus). 
miegig (68). leyd-sam (62), -ig (5^). laidig 
(1, 75). ledich (22). leit (8). gr& (Z7) wedir 
czeme (9). beswerunge Z bedruwet (20). 
bedrubet (8b). droef (97). trauriger (74). 
swere (19). zwaer (11). 

*Moleta v. Melota. 

Moletrina mil (91). treib-, hand-mulle 
&c. (116). 

*Molia sliffstat (20). 

*Molidrum v. Molaerum. 

*Molimellum (s/. molinellum) mol- 
lekin (20). 

, Molimen Ad. wirckunge (9), pyne 
sim. 

*Molimentum (/. emol, multrum, 
lucrum, superuenzens; cf.multa) multzer 
(110). molfster (132). teigtrog (68). 

*Molimola (7. amolum) stofmeel op 
der moellen (147). 

*Molire maln Z aeeuere (18). malen 
(V. temperare 4 eneruare 1. »« mollire). 
nd. erweken (79. ebenso). 

Moliri (cf. molliri) mit pynen (110 
sim.), 8wa-, var. swe-rlichen (75) arbeiten. 
arbeyden mit swer (28), swarheyt (22). 
swerlich erbern (3). welich erben (21). 
bof vmb bof) thun o. deneken (110). 
quait doen off dencken om quait tzo 
doen (132). ark denken o. sehickin (8). 
arg gedencken 7 wenen £ schenden (9). 
mefg reden (18). 

Mo-, mol-litio (7. mal? meditatio) avg 
gedencklichkeit (4), gedanck (8), denck- 
unge (17). arges d. (9). 

Molitor v. Molendinarius. 

Molitor stiffter, pawr (14). 

Molitus v. Malum. 

*Moliuaga v. Mullis. Moocha. 

*Mol- v. Mo-lacerum. 

*Molle- v. Molli-corium. 

*Mollefacere v. Liquare.Mollifacere. 

Molle-re, -seere Ad. weich sin o. 
werden. 2d. weken. wollen (1). 

Mol- v. Mo-lestra. 

*Molli-, molle-corium,  -coreum, 
mellieorium (147) seemsch dns samisch 
(1) sámiseh (3), semisch (2), semi (1C), 
semf) (17) leder. sehems (12). 

*Mollie- v. Mellic-ratum. 

Molli-fieare, -faeere ^d. weichen 
(8, 9), weich machen. 2d. wek maken. 

Mollire (7. moll-ere, -ificare 75) 
senfft (68, 110), sacht (132), teig (75) 
machen. Ad. sanfften £ weichen. er-w. 
(8b). weyhen (151). weiken (99). molle 
raden (5). 

*Molliri (»« moliri) arbaitten (1). 
arbeiten swerlich (b). sw. erbitten (18), 
erbeten (4). swerlichen erbeiden (11). 
weken (23). teig werden (7. mollescere 


15). 

Mollis Ad. weich. wech (5, 6, 12). wich 
(183). wech (99). wek (23). wiek (14). zaeht 
i weerck (11). seunfft (19). sanffte (20). 


366 MON 


licht 7 sundig 7 vnkuseh (19 szm.). idel 


(11). teig (75). 
Molliter weichlich (20). 


Molli-tia, -ties (-cia, -eies) ^d. weich- 
eit, -heit, -keit. wychikeit (13). wechheit 
(Db). weecheit (11). wekicheit (23). knel- 
i wék-licheit, wen ener gár nichtes kan 
edder wil lyden (Chytr.). unkuscheit (8). 


*Mollitio v. Molitio. 
Mollitus geweichet (8, 9). 
*Molliuaga v. Mullis. 
*Mollosus v. Molossus. 


Mollugo sternmegerkraut (145). fla- 


der (144). 


*Mollum (? moll) mol, ein olt bere 


(22v). 
*Mollus v. Mullus. 


Moloeenarius hundvoeder off ver- 


waerre (147). 
*Moloerum v. Molaerum. 


*Molones (wntersch. von malones 104) 


rude (104). hessezohe (Sum. III). 
Molosium v. Museulum. 


Molossus, mo-, mol-, ma-, mi- (qq. 
v.)-losus, molones (q.v.) (7. canis molen- 
dinalis! 4, ef. arbor 14) hd. rude (20, 75, 
Gf.), rud (1), rüd (6), rüd. stock-rude (55, 74), 
-rud (1), rode (23), -rodde (125). stocke 
ridde (10). seháfferriede (Fris.). stochünt 
(13). stack wynt (16). Ad. stok- (12), eyn 
groz, gro), nd. grot (97), hesse- (Sum. 
r1), fugel- (20), Ad. nd. vogel-, spore- 
(17), bant- (19), layt- 7 iag- (74), Ad. 
leit-, mul- (4, 74, 75), puren- Z pauren- 
$ schaff- (75) -hunt. braek (16, 132). 


leudebrach (13. leitebracke BM.). 

*Molos-us, p/. -i (76) en backen than 
(23). i. dentes molares (16). 

*Molotes v. Melotes. 

*Moltrum v. Molaecrum. 

*Molu-a,-us, morhua stock fisch (140). 

Molucea &e. v. Cardiaea. 

Molu-erum, -trum v. Molaerum. 

*Molus v. Malus. 

*Molusea v. Herocleata. 

*Moluus v. Molua. 

*Momenta-rius, -nius, -neus Ad. 
vergenglieh szm. augenblicklich (110). 
kortze- (132), kor- (11) -stondich. 

Mo-, mow- (b^) -mentum stund-e 
(55, -echin (20), -elin (93). eyn kurtz 
zt (110), kortze tzijt (132). Ad. augen- 
blick, -pliek (3), -plik (9), -blig (21), 
-bleg (15). oghen-bie (sc 23), -blich 
(97). schrot-wage (8), -woge (9). suoh, 
such (Gt. 6, 137). ags. scyt-il (94, 136), 
-el (z. testieulus Lye). 

Momordica (7. viticella, charantia, 
ital. caranza) balsamapffel (143). 

*Momoticus v. Monomachieus. 

*Monacordium &ce. v. Monochor- 
dium. 

.*"Monacum, moenichus (5^) (cu.) mu- 
nichen (1). monehen (bb). 

. Monacha nunne (20). nonne (9). nun 
? mün-ehin, -iehin (65). 

Monach-alis, 7 -ieus 7 monastieus 
(147) hd. monch- (19), mong-, nd. monik- 
lich. monieks (147). 

*Monachalitas moenlicheit (20). 

*Monachaliter moentlich (20). 

Monachatus Ad. nd. monich-eit, -keit 
(21). Ad. muni- (6), müni- (71), mun-, 











MON 


myn- (18), mon- (152) -cheit. monchheit 
(5). minthait (76). moenthie (20). eyn 
monich stayt (132), munchí) stat (68), 
munch statt (1105). 

*Monach-ieus v. -alis. 

Monaehus hd. mu-, nd. mo-, mon- 
(8), moe- (20) -nich. 4d. munch, monch, 
monche, mynch (18). minch (76). md. 
mon-ech, -nick, -neck. 

*Monaehus alamt (pzseis 95). 

Monag-a, -ia v. Moniea. 

*Mona- v. Mono-gamus. 

*Mon-aydas, -eydes (9), -oides (0, 
-ides (76) 4. mensis vnius diei (9); luna 
que apparet vt cornu quando est vnius 
diei dc., a monos vnus et dies luna 
(16). mane eyns dages alt (8). eyus ta- 
ges alt (11). 

*Monaludium (cf. monochordium) 
est ludus vnius corde ein snar £ alio no- 
mine ein rummelscheyt /udus qd. cor- 
darum (3). 

*Monamentum manunge 2 grabe (18) 

*Mona- v. Mono-polium. 

Monareh-a, ó/ssw. -us, -ia (1) ein 
einger herre der welt (93). eyn h. der 
w. (D), werlt (5), wernt (21), wert (5^). 
en here der werlt (22), her de w. (23). 
eyns landes furst (8, 9), 7 furste aller 
werlde (9). einiger furst (64, 65, 75) des 
lands o. ryehs (75). eyn keiser (17). allein 
herr &c. (116). 

Monarchia (cf. prc.) enuuich (Gt.). 
keyser-, kayser- (9) -tum (9, 15, 65), 
-thumme (1t). 

*Monareh-us v. -a. 

Monarsieulus (7. stultus, € iracundus 
148, Br, 7 mattus &oe.) onvroit, mall, 
dwaiss, dollart &e. (141). 

*Mona- v. Mono-syllabus. 

Mona-, mone-sterium (ecclesia 4 
nomen ciuitatis) hd. nd. mu-, hd. mo-, 
mol- (19), my- (18, 70). -nster. closter 
(76). hd. kirch, kelch (Y). nd. kerke. ein 
stat der einigkeit (65). : 

Monastieus v. Monachalis. Mono- 
sticius. 

Monaulus zinck (91). 

Mone-, mono- (18), mane- (1, 67, 
74), 2 tore- (74) -dula (7. meota; cf. cor- 
edula, -nix) tah-a (84, Gt.), -en (75), -e, 
-el (110 varr.). tha (Gf.). taub (szc 64€). 
daha (Sm. 1l, 360). dahen (3, V. a. 1618). 
dach (4, 74). techen (1). dale (3, 17, 19, 
21, 114). dayl (147). dol o. dül (Das.). 
duol (Keys.). hd. nd. dole. dolen (114). 
doele (20). doel (97). doyl (13). dula 
(34, 111). dule (69, 70). dul (68). dull 
(134). thal (67, 152). thale (114). thole 
(b). tole (9, 102). tül (6). tul-a (754, 151), 
-e (66, 715, 75). thuol, varr. thul, thoel, 
o. rab (110). tul (34, 75, 87, 126). cah (34). 
schweiz. kachlen pl.; gacke 4 &elcke 
(Piet. sém.). kae (108, 132). ka (1l, 19, 
99, 147, Gf.). nd. cauwe (108 &e.). cauke 
(109). saz. kayke, flandr. gay, hanneken 
(116). hatz (75). hetz (64^, 74). atzel (74). 

*Moneydes v. Monaydes. 

Monere Ad. nd. manen, ver-m. mae- 
nen (20). monen (67). gebieten (110 szm.). 

*Monergium (nstr. brazandi, cf. mo- 
rungum oc.) brie schyt (16). 

Mone- v. Mona-sterium. 











MON 


*Monesum v». Monetarium. 

Moneta ^d. muneze. moneze (19, 132). 
mynez (19, 110). nd. munte, monte. 

Monetare hd. mu- my- (68, 110), mo- 
(132) -nezen. nd. munten. 

Mone-tarium, 7 -sum (147) munt-e 
(11), -stede (147). moneze (19). 

Monetarius (7. moledis-ta 7 -eida 3) 
hd. mu-, mo- (19, 132), my- (110) -nezer, 
nd. munte-r, -ner (11). 4d. munez-, münez- 
(8) -meyster. 

Monganus v. Mangarus. 

Monialis (7. monacha 110 &c., sane- 
timonialis q. v. 93) Ad. mo-, mu- (6), 
my- (18) -nehlich. zd. mon-lic (23), -liken, 
(22). hd. kloster-frauwe szm., iunckfraw 
(67), iunfrauwe (133); kluster fraw (18), 
klauster frowe (6). Ad. nd. nunne, nonne, 
de (97). hd. non. mona-, var. mun-chin 

75). 

*Monibilis maenlich (147). 

*Mon-iea (anders Gl. m.), -iga (108, 
147), -aga 7 -agia (Gl. m.) (7. eirsum 147) 
ein karch mit eynem radt (68). een 
kerre met enen perde (108). ein kurtzer 
(s?c 110), korde- 7 eruye- (132), cerude- (108), 
eraid- (147) -wagen, cf. koorde- Z korte- 
? krode£ kruy-waghen sarraeum (kil.).! 

*Monides v. Monaydes. 

*Moniga v. Monica. | 
*Monigarius eyn kordewagenschuuer | 
132). 

Mo-, mu- (136, Gl. m.) -nile (7. le-| 
gium, naseula, spinter, armilla &o.) 
menni jJ. (Gt.). hals-golt (Gf.), -colt (104), 
-Zier & -ketten, geschnier am h. (88). Ad. 
nd. vorspàn. Ad. vor-, fur-, fure-spang.. 
verspande (19). vurgespon (20). vorspen- 
gin (10). firspeng (38). gespan £ hegtsel 
(99). heftel (74, 752). hafftlin; gespir £ 
brust-g. (75). spendel, gluffe, guffe (74). 
klainat (91). 

*Monilium vorspan bant (8, 9). 

*Monima (aus mamma) v. Ruma. 

*Monimen v. Monitio. 

Monimentum Ad. nd. man-unge, 
inge. gedecht-nif (8, 17), -nisse ezu. 
gedeneken (9). grapp (20). 

*Monimuna (7. artificia) pustare (Gat.). 

*Monitio v. Sepes. 

Moni-tio, 4 -men (110) Ad. nd. man- 
unge, inge, -inech (97). monunge (9). 
warnung (110). 

Monitorium man- (74, 91), manung-, 
var. warnung- (64) -brief. beleibliche 
stat (74. »« man.). maenstede (14:). 

Monitus gemaynt (19). 

*Monocasmum v. Monocosmus. 

Monocen-taurus, -thaurus (74) 4. | 
monstrum caput habens bouis (Br.).mensch | 
mit einem ochsenhaupt (74). 4 

Mono-eeros, -eeron (g. -ontis), 
-eherus (67) hd. eynhorn. 

*Monocordium &oe. v. Monochor-. 
dium. 

*Mono-cosmus, -eosmum (al. m.&e.),, | 
-casmum (Pap.) ein schlytt mit einem. 
pferd (68). E 

Mono-eulus, -phtalmus (Gt.), -pthal- 4 
mus, -thalmos (76), -talmus, -ptolmus;, 
-facalmos (136) Ad. ein-ogi (Gf.), -0oug- X 
(6), -aug, -auge (16), -euger (117), -eugk: 


! (134), -augig (75), -augich (5), -eugiek. 








MON 


(19), -eygich (20). ogheline (109). en en 
oghelinc (23). eynr mit ey augen (18, 21). 
*Monoeherus v. Monocerus. 
*Monochia v. Monomachia. 
*Mono-ehordium, -cordium, -chor- 
dum &oc. (G1. m.), mona-, mono-cordum, : 
monacord-ium (1, 4), -us (5^) mono-j 
eord 2 schitt (6). trum- (64b, 91, 125)! 
trummel- (75), drum- (2, 64€) -schyt,: 
-scheit (91, 125). eyn spil mit eyner seytin 
(5^). saitten spil mitt zehem saitten (1). 

Monoehroma (7 homeosis, zn ludo 
chart.) ein rusch (125. cf. Sm. 3, 139 ,im 
rauchen**). 

*Monodula v. Monedula. 
*Monofacalmos v. Monoculus. 

Monogama fraw o. wib eins mans (75). 

Monogamia ezu eynem mol (9), der 
sich eyns (8) vor andert. 

Mono-, mona- (132) -gamus wybis 
(8), eynes weybis (9) man. man eins 
einigen weibes (75). der eyn eefrawen 
hat (64). 

*Monoides v. Monaydes. 
*Monolosis v. Artemisia. 

Miono-machia, -chia (68) streyt zwi- 
Schen leyb (9, 74), strit zussen lib (8) 
ynd sele, vnd sel (74). strijtlibs an der 
sele (17). kampff (110). k.- (68), kamp- 
(132)-spyl. emuuige (52c141. sf. einwige.). 

*Monomachieus (75), mono-, var. 
momo- (75), mana-, mani-, ismana- 
(74), cf. mamman-tieus sichselbstoder 
(74). mensch der sieh selbs tot (75). 

*Monopistrum  munczeysern (20). 
monezysen (19). muntyseren (11). 

*Monomotopeium (sí. onomatopo- 
eium) v. INenia. 

Monopolis (7. czwitas sub se habens 
ciuitatem vnam br.) ein statt die meir 
dann eyn stat onder ir hait (132): . einn 
Stat die ander stett vnder ir hat (68, 
110). 

Monopo-lium, -polium (22),mona- 
polium (10) gilde (19, 22). tzunft (10, 
12). einn. platz da man verkaufft (110). 
meut-inghe Z -erie (132). 

*Monoptolmus v. Monoeulus. 

*Monopulus entspener der eim das 
Sein entspenet (74). 

Monophtalmus &e. v. Monoculus. 

Mono-, mona- (68, 132) -syllabus 
von eyner sylbe (68), sylben (110). van 
eyner syllaben (132). 

- *Monostica (kunst) gelert guot sitte 
ems mónschen an im selben (93). 

.. *"Monosti-cium, -eum v. -chium. 

. *Monosticius (cf. sq. »« monasticus 
4. solitarius 110, 132) von eynem sen- 
-tentz (68). 

Monosti-chium 7 -ehon (110), -eium 

-(68), -eum (132) ein verf. mit eyn gantze 
Sententie (132), eym gantzen sententz 
(110), einem g. s. (68). 

*Monotalmus v. Monoculus. 

- *Mlonotieus v. Monomachicus. 

— Mons 7d. berg, berke (17). Ad. (13) 
d. bereh; bareh (11). 

Dp . *Monspauonis, bamberga babenberg 


E. 





. Monspes-sulanus (22, 71, 76, Ki.) 
-silanus (Db, 74), -selanus (4), -lanus 


" en Stat (74). 


MOR 


(1, 3, 5^, 71), -sulus (O0b.), -sulum (126) 
eyn berg by selan (b^). montpolier in 
langendock (126). monaplir (1). maiopo- 
lir (71). mumpelier (74). munpeler (29). 
munpalisiere (O».). heidelbergk (4). 

*Mons pharetratus der kochersberg 
(1:5 Mrg.). 

Mons Synay der perg synay (1). 

Mons Syon der perg syon (1). berg 
syunge (55). 

Monstrabilis bewiselich (20). 

Monstrantia monstran-cie (5, 23), 
-eien (17), -ey (18), -eze (3), -tzen (1), 
hd. -tz, -s (6). monstanse (97). 

Monstrare Ad. nd. wisen. be- (17), 
onder- (132) -w. Ad. weysen (9, 134), 
czeychen, zeygen (5), zeugen (20), zó- 
gen (6). tonen (99). 

Monstratio wisunge (20). 

*Monstratiuus bewisende (20). 
Monstrose wunderlieh (20). 
Monstr-osus v. -uosus. 

"Monstruga v. Mastruca. 

*Monstrum Ad.wunder,meer-w. Ad.nd. 

wonder. mer-w. (8, 71). wunderlichs ding 
von gepurdt(75). trugnisse (Sum.). eislic 
dyr (79). m. marinum /d. nd. mer-, 4 
Zee- (132) -wunder, -wonder. 

*Monstruositas wunderlickeit (20). 
Monstr-uosus, -osus Ad. nd. wun-, 

hd. won-, win- (18) -derlich. naturlich 
wunder (1). 

Montana (7. elpes) hochge-pirge, 
varr. -pirbe, -bürg (75). die gebirg (65). 
Montanus /d. nd. eyn berg man. 

*Montapium (7. oreoselinum, voel- 

gutta &e.) berg-, hirtz-peterlein (143). 

*Montes alphei &e. v. Alpes. 

Montie-ola, -ula (132), -ina (68) 
ein bergmann: der vff den bergen 
wonet (110). eyns das víff einem berg 
w. (68). eyn die vp dé berch woent off 
bouwet (132). 

*Mo- v. Ma-nticulatio. 

Montieulus bergelkyn (20). eyn 
cleyn berg (11). 

Montiuagus wild in den bergen (68). 
w. vnd berget (110). w. ynt gebercht 
132). 

VMEOUtOBG bergecht (20). 

Mon-tosus, -tuosus, -uosus (79) 
berg- Ad. -ig, -icht, -echt, -ith (49), 
-eechtig (17), nd. -ieh. bürgechtig (126). 
hobbeleeht (6). 

*Monubrium (sé. man.) hefti (93). 
Monumentarius graff mecher (20). 
Monumentum Ad. manunge, grap 

(8), grab. nd. graf. 

*Monuosus v. Montosus. 

*Monus (anders Gl. m.) eynis (8). 
*Moocha (£. mon-, cor-edula, mo- 

Huaga) tula (92). 

Mora (cf. sagum) hd. nd. wile. Ad. 
weyle, weil, eyn cleyn weil szm. muse 
o. weyl (9). mise (18). mote (225). wo- 
nen (8). mer- (18, 19), merr- (20, 99 &c.), 
marr- (11), harr- (16, 75), verzieh- (75) 
-unge, inge. harr, pit, belibniD (175). 
vnderlat (23). dimitte mihi moram gib 
mir wile (75). 

Mora tup- (Sum.), duf- (131), du- 7 
inul- (101), mor- (85) -bere. mulbeire 
(36) suarz pere (104). tupber (Sum.). 





MOR 261 


brabiren p/. (Gf.). mura mosbere (Sum.). 
muras suarzperi (acc. pi2) pomo 
mora 24. (Gt.). m. agrestis swarzwrz 
(Sum.). m. sylvatica brambere (Sm.). 
mora-bati (7. batus, rubus, uatieana 
73), -batus (3), -batum (74), -bath (85), 
-baeci (17, 73, Sum. V), -bacce (88), -ban 
(47), -bita (28, 47, 91), morebati (24), 
morbatus (1) pran- (1, 3), pram- (74) 
-per. branbere (17). bram-bere (Sum.), 
-beren (47, 97), -bern (23, 24), -mere (85). 
mulber (88). moribac-eus, -eus maulber- 
boum (64). moracel-si, 7 -la (74) ert- 
(64), mul- (17, 153), maul- (74, 91), braun- 
? hol- (91, 125 Mrg) -ber, -per 7 -per- 
pàwm (Z. morum 74). morbern (41). 
moradum-i, -um v. dumus. mora her- 
barum knackel- 7 erd-bern (125). m., 
morum (i11) rubi bram- (93), brom- 
(64), bron- (111), braun- (91) -ber (64), 
-bern. bie-beren (24), -bern (47). m. ve- 
prium, »/g. biee brombern (125). 

*Moracia (7. dura muc 129, Br., cf. 
Gl. m. v. moragiis) brunber (76). not 
dye ald ind hart is (147). 

*Moradium &oc. v. Dumus. 

*Morala v. Propola. 

*Mor-ale, -dale (9) welle (8, 9). 

*Moralia v. F'eminalia. 

Moralis, / moliosus (6) sittig (6, 
75). sitig (4). zedieh (11). Ad. (Mss. mog.) 
sedi-ek, -ch (20), -g (12). stedig (7. fa- 
cetus sic 1). Ad. sit-, sitt- £ zijt- (1), 
sede-, sedek- (67), sid- 7 dogent- (18 
Mrg.), sind- (18) -lieh. zedelie (23). har- 
risch (15 : mora!). 

Moralitas siddigkeit (17). zedekeyd 
c sitl- Hn 110), sedel- (132), zed- 
(283), zied- (11) -icheit. sedyeh ztucht (12). 

Moraliter sytte- (68), sede- (132) 
-lieh. sitlichen (110). von der selen (68). 

*Moralogium v. Breuiloquium. 

Morari,-re (5b) Ad. md. wonen. 
waenen (20). harten Z wilen (55). harren 
(9, 15). verziehen; beiten Z peiten (75). 
merren (20, 99 &c.). marren (11). 

*Moraria tab-, taf-, teff-ern (14). 

Moratum (cf. moretum, merae-a, 
-um, murina) moraz (Sum. VI. cf. Gf. 
2, 846). 

Moratus gewont (110). sedich (132). 

Moraui Mererhn (125). 

Morauia more lant (10). merr-hen 
(135), -er (12). 

*Morbatus v. Mora. 

Morbidus /d. sucht-, sicht- (18) 
-hafftig ; suchti-g, -ck; siech (20), siechaft 
(76), sichkeit (5^). nd. zuchtieh, suckaf- 
tich, zieck, eranek. cogesch (55). mor- 
bida ouis ein schelm- Z rud-isch, var. 
-igs, schaff (65). 

*Morbigena suchtnemer (74). 

*Morbil-ia, -la (147), -li (116, Ki., Kil. 
Gl. m. Znfirmitas puerorum) wrschlecht 
(76). pock-skens 7 -elen (Kil). pock (147). 
die kinds blettern (116). 

*Morbillare pocken (147). 

*Morbillosus vol pocken (14:). 

Morbosus Ad. vol sucht; suchtig, 
sochtigk (21). nd. zukich. 

Morbus Ad. sucht. eine suchte (125). 
zucht (23). sycht (13). sichtlieh (szc 18). 
siech-tag (76, 110), -de (132). zuucke (11). 
suke (23). 


368 MOR 


Morbus gallieus frantzos (111). 

Morbus regius gelsucht (91, Sum.). 
ghelesocht (85). ausseczikeit (9). 

*Morcia est qd. nfirmitas (16). . Cf. 
Gl. m. v. moreca. 

*Morcissum (cf. martisia?) visch 
spijse in en mortierstein bereydt (14:7). 

Mordacitas by Dekeyd (19). beticheit 
(11). beetscheit (147). 

Mordaciter by(í3- (68), bijs- (132), 
bis- (110) -lich. 

*Morda-cius v. -tius. 

*Mordale v. Morale. 

*Mord- v. Mort-arium. 

*Mordarius (cf. morder Gl. m.) v. 
Mardarius. : 

*Morda-tius, -cius (94) «gs. clofae 
(94, 136). clox (Hpt. 5). - 

Mord-ax, -ex (70, 151) beyssi-g (61), 
-gk (4), -ek (3). beiBieh (14). Ad. bibig, 
byssig. bijslich (132). bisende (20). betich 
(11). beetsch (147). peisetz thier (75). Ad. 
frefig, fres-ig (11), -sig, v'essig (6). hessig 
(70, 151). nd. vratich, vretech. 

*Mordella kernbysDer (aus 125). 

Mordella puystebijter 7? rombout (116, 
Kil.). 

*Mordella pratvurst (Sum.). 

*Mordellus swarcz (19). zwart (11). 
morellus (v. subfuscus (Gl. m. 4, 749). 

Mord-ere, -ieare Ad. bifen, bissen, 
beyssen (9). nd. biten. mordet czengyrt 
vnd bizit an di czvngen (4). 

*Mordex v. Mordax. 

*Mordiaeulus wat beetsch (14:). 

Mordicare v. Mordere. 

Mordic-us, -os /136) ags. bibitnae 
(94, 136). 

*Mordifieare beysen (9). 
*Morebati v. Mora. 

Mo-, mu- (Gf., Sum. VII) -rella Ad. 
nd. more. hd. mor; mor-en, -el, -ell (2), 
-rel (67, 152), -gen (21), -ch, -he (7 aus 
74), -helen (110), -chel (69, 134), -gel (18, 
49). eyn mer (Y). moircruyt (132). ere- 
telmoren (cf. pastinaea) 7 nach-seade 
(41), -scede (24). naht-scato (Gf.), -scede 
(Sum. VII). naeht-schato' (7. solanum 85), 
-scathe (Sum. V), hd. nd. -schade, Ad. 
-schede, -schat (76), -schatt (6), -schad 
4 -schatten (105). rappe (4). raben 7 gelb 
ruben (75). eattenbere (47,85). catteberen 
(pl. 24). druswrz (Sum. VI. cf. maurella). 
seuwkraut (143). 

*Morellum rannen (genus rape 75). 

Morellus v. Mordellus. 

Moretum mor-ayd (19), -ieh (11). 
mehrte f. (Ki.). leckerye (19). maulper- 
trangk (74). mulberwin (93). 

*Morfex v. Mortifex. 

*Morforium v. Mortarium. 

*Morganieum (7. larnatium) gall. 
chalivali (122).  . r 

*Morgellina (herba) gauchheyl (144). 

*Morgit ags. milei-th (94), -d (136). 

*Morhua v. Molua. 

Mori Ad. sterben.nd.steruen, staruen, 
vorscheden. 

*Morian v. Morion. 

*Moriatus v. Moriger. 

*Moribac-eus, -eus v. Mora. 

*Moribunde sterfüich (20). 





MOR 


*Moribunditas sterffüicheit (20). 

Moribundus der geschaffen ist als 
eim tod (7. morienti similis 110, sim. 132). 
ein gestalt eines totten (68). sterbe- (19), 
sterff- (20), starf- (11), tote- (9), dot- 
8) -lich. sterbender (9). dodig 7 sidig 
8b. : mos). 

Mori-ger, -gerus, -geratus, -eratus, 
-atus (22) (g. mor-alis 7 -osus 1) Ad. 
sitig (1), sittig, siddig. sedieh (13). wol 
siedich (20). gutsitiger (74). nd. zedech, 
zedehaftich, waelzidieh (11). ge-sittet 
(6), -sedet (19), -sitikt (9), -setik (8), 
-seteit (5D), -sedeget (21). -folgie (8), 
-vollig (9). volkommender (75). vnder- 
tenig (110). manijrlich (132). 

Morigerari vndertenig syn (68, 110). 
onderdenich (sze 132). syedich (see 20). 

*Morigerate sittiglich (75). 

*Morilegus v. Muriceps. 

Mo-, / mu- (Pap), inu- (19) -rio (7. 


fatuus 19) torócht (9), dorrecht (8) ge- 


born. ein g. (75 &e.), naturlicher (74, 75) 
thor (68), doir (19), nar (75, 110), narr 
(74), geek (132). fyh-, fich-esch, vi-, fü- 
hiseh, grob mensch (65 varr.). 

*Morion (entspricht mozion 47; of. 
musaurium) mushor (24). 

*Mori-on, -an (7. turba centum mili- 
tum 16) en schar (23). 

*Moriuirgum v. Morungum. 

*Mormy-rus 7 -lus, -ra (Ki.) (piscis) 
marmelbraehmen (140). 

*Morofieus maulberfeigen (143). 

*Morois («us haemorrhois) 7. serpens 
sanguinolentus (16). 

*Morola v. Propola. 

*Moron v. Marona. 

*Mo- v. Mi-ropola &o. 

Morosa delectatio bedracht lust (12). 

Morose Ad. lang-, nd. lanc- sam, -sem 
(23). siddie- (17), sit-, sed- (132), Ad. 
hupsch-, hubsch-lich. sedeclyche o. hubs- 
liehe (152). gemachsam (75). 

Morositas lantzem-, loey-heit, lug- 
gery &c. (147). 

Morosus /d. sitt-, sit-, sic- (sc 151), 
sid- (5), sede- n 133, 152), senfft- (21) 
-hafftig. nd. zede-haftich, -aftich. sitt-ich 
(6), -lieh (68), -ig £ siddelich (7). sid- 
dig (10). sytig (9). sithig (5^). siedig 
(11, 20). setyck (8). syddyck Z drog 
(19). sit- (110), lang- (9, 110), lanck- (8, 
4) -sam. gemacher vnd langsamer (75). 
meckeliek 7 lantzem (14:7), -ck Z lanck- 
seme (22b). verlan-g (132), -gen (6s). 
trach (23). traich (147). eigenrichtig (Fris.). 

Mor-phea, -phia, -uia, -phalazeri 
(68) Ad. nd. grint. grof grintt (1). gros 
grintht (5^). grint vnder den augen so 
einer rot ist; rot v. den augen an dem 
angesicht (75). misel-glich (93), -suht 
(Sm., Ob.), -sucht (74). müsel- (2), masel- 
(Fr., ob.) -sucht. pis (2). lazer siechde 
(132). 

Morpheatieus grindig (75). 

*Morphos-eon, -to (9) vor-anderung 
(8) -wanderung (9). 

*Morra (anders Gl. m.) v. Sagum. 

*Morrali-olus 7 -galum, martalilo- 
gum (1) (aus mortariolus, das jedoch 
in lY morsel glossirt £st) morser (1, 11). 

*Morruita v. Emorrois. 
























































MOR 


Mors /,4d. nd. dot. Ad. tot (4), tod (6), 
todt (110), doet (20), doit. 

*Mors eadueus vallend ovel (29b), 

*Morsatilis byDe- (19), bi- (20) -lich. 
betich (11). 

*Morsella v. Mosella. 

Mors-ellus, -sellus (4) eyn bibchen 
(11), byssel (4), bisselein (9), biflin (8, 
110), klains b. (76). 

Morsi-, mortifi-(132)-catim byssende 
(110, 132). 

*Morsilis peyfper, mar, murb, mursch 
(14). 

*Mors- v. Mor-sellus. 


Morsus jpíc. sbsí. genaget (110). 
gheknaeget ur hd. gebiben, piz (141), 
bif, bisse (9), bitz o. bi& (126); bisch 
(5). bee (14). nd. bette (23), bete (1l, | 
22), beet (99). die nyet en vast (141). 

*Morsus demonis v. Milium solis, 


Morsus diaboli (Aerba) teufels-bif | 
(91, 143), -abbif) (143, Ki.). ver-betene (47), 
-byre (85). ab-, an-bifkraut (143). | 

Morsus gall-ine, -ie (17), -i (Sum.) 
(herba) mu) gedyrm (17). hunerdarm, 
hunderbiB (116). hienerderm (91). varm | 
(85). hanvuz (Sum.). 

*Mortaliolum morselin (75). 

Mortalis (7. letalis 1, mortiferus) | 
hd. tot-, tót- (6), tod- (Db), todt-, dot», | 
doit-, hd. nd. doet-, sterb- (110), sterf- | 
(132) -lich. todemig (Anz. 8, 410 sém.). 

Mortalitas doetlicheit (11, 20). 

*Mortalus v. Mardarius. 

Mortariolum capellenfutter (Agr). |. 
rouchfaf) (74). | 

Mortari-um, -us (29), -olus, mota- | 
reum (22b) morti- (v. erueibulum), Z 
marta- (76)  morda- (3), marto- (17), | 
morto-(64*), morfo- (64^) -rium morreser | 
m. (4). hd. nd. (85) morser. Ad. m.-steyn 
(13), morsel, m.-steyn, morscher (91), | 
mórscher (111). nd. moser (29b, 93, 109), | 
moster (22), vysel (109), visell (132), morter | 
7 marteyr 7 kump (85). morle- (97), pfeffer- 
(93) -steyn. mirsal sten (71). | 

Morticinium azz (1). oz von slaeht- | 
ung (9). os von suchte (8). schelm "s 
dot-unghe (19), -inge (11). doytslag (133 
totschlag (7 cadauer 66 &e.). | 

Morticinius eyn oDe 7 doder (17). 
hd. nd. dode. | 

Morticinum 4. cadauer, «a eado, 
sed -inum a cedo, wan einer am schelm | 
stirbt (63). 

Morticinus (-inus £. morte cesus à | 
cedo, -inus 2. m. cadens a eado 110 e ] 
doet (11), doyd (19), van der doyd (132) : 
geslagen, 7 geuallen (11). von dem todt | 
geschlagen (110). os von slaung (8). hd. - 
ein totter, tótter (6), doder (133), dot. 
(21). gedoet 7 doet slagen (20). ein todt- / 
schlager (143). l 

Mortiferus Ad. dot-, tot-lich sém. nd. 7 
dotlie. todig (1, 5*). 

*Mor-tifex, -fex (140) (aus aquatica) 
nd. nl. stolucherez (140); scholucheren; 
(109, 140), of ein vuchtárs (109). Ad.l 
Schaluchorn (140). Cf. pelecanus carbo, 
mergus merganser Nmn. | 

Mortifieare hd. nd. doden. Ad. toten; 
totten, morden (1, 524b), murden (6). | 











4 


MOT 


*Mortif- v. Mors-ieatim, cf. Mordi- 
fieare. 
*Mortio v. Immarcessibilis. 
*Mortirium v. Mortarium. 
*Mortisium (cf. martisia) alles das 
man im morser zurstampfft (64). 
*Mortorium v. Mortarium. 
Errtuus hd. tot, todt, toid (1), doet 
20). 
B toruia v. Morphea. 
*Morum (piscis, cf. moru-a, -ca, -ta 
Gl. m.?) bullie (11). 





Morum Ad. mul, maul- (1), moer- 
| 


(132) -ber, -berr (93), -bir (1). 
*Mor-ungum,-iuirgumY( ? 8)rur-scheyt 
(9), -sehit (8). Aus monochordium, wie 
monergium? cf. rutabulum. 
Morus (7. siecomorus 1) mul- (93, 
102) mur- (BM., Gf.), Ad. mulber-, maul- 


ber- (1, 134), mulbern- (23), mulbirn- (7, |. 


19), mor- (55), morberen- (132), moerber- 
(20), moerbesen- (11) -baum, -bom. mul- 
beri (Gf.). 

Mos, dZm. mose- (16, Br.), most- (ai. 
m.) -ulus, -illus Ad. sitt, sytt, siett (1), 
sidde, sydde (19), sede. zede (19, 23). 
ziede (11). gewonheit (8). lobelieh g. (9). 

Mosa (fl. cf. mosella) dy mof (125). 


| . musel (74). 


*Moseatum v. Museatum. 

Mosei 7 Miseonij mofckkawer 7 mos- 
kabiten (125). 

Moseouia moschaw (135). 

*Moseu-,musil-, montieu-lus kleiner- 
perg (74). 

*Moscehatell-a , 
bisemkraut (143). 

Mosehu- v. Museu-m, -s. 

Mos-ella, -gella,-sola, -ola (55),-a(74), 
mu- (74, 75), mor- (67)-sella, £ -sula (74) 
est nomen fluuii by drere (6), by trere 
(23), dye (sc) trere (5). ^d. dye mosel, 
m. pey trient (sc 1); dye moseyl by 
drier (5^); dye musel (74, 15 &c.), müsel 
(11), moesell (132). dy mufel (125). 
*Moseminata 7. plantationes adultery 
16). 

*Mosicium (7. marsupium) bigürtel 
ald butelli (93). peutelein, armmenschen- 
peutel (74). Cf. mosina; mosicha :ta/. 
pocha (Gl. m.) — rz. poche? moziea 
(cf. Gl. m. h.v.) ein beháltniB für kleine 
sachen (Ki.. mozytia (7. arcula) ags. 
taeg (Gl. Aelfr.). 

Mos-ilieum, (9423), -ieum, -siclum, 
-suclum (136) (herba) ags. vagu (949b, 
136, Gl. m.). 3 

*Mosina behaltnif (110). cótoir (132). 
mozina 7. genus repositorii (Br., Gl. m. 
€f. mosicium &o.). modina d. (148). 

*Mosium v. Museulum. 

*Mospilea v. Mespila. 

*Mossella v. Mosella. 

*Mossiclum v. Mosilicum. 


— "sni mucidus) schimmelig 
*Mossola v. Mosella. 
*Mossuelum v. Mosilicum. 
Motabilis beweglich (74, Ki.). 
—— Mot-acilla, -ula (11, 19, 20, Chytr.) 
E eo» -stert (107, Chytr.). quec- 
-tért (109). queeestart (11). wassersteltze 


-ina, musehatella 


— (126). paeh- (111), bach- (110) -steltz. 


DiaxrxNBAcH GrossARIUM 











MUC 


baesterez (20). bytstereze (19). acker- 
men-chen (125), -neken (109). 

Motacismus v. Iota. 

*Motareum v. Mortarium. 

Motare Ld. steticlich regen sm. 

*Motire (é. monere Gl. m.), -ri (110) 
e tricare 75, crines conflectere 4, ornare 
9 &e.) hd. nd. flechten. fl. das haar (75). 
vleeten (91). 

Motiuum ein beweglich sache (4). 

Motiuus bewegeliech (19, 20, 65). 
beweeglie (11). 

Motor beweger (20). 

*Motula v. Motacilla. 

Motus píc. sbst. hd. nd. beweg-it 
(20), -et (11), -t(110), -elich (19), -unge, 
-inge, -nufb (76). ge-rurt, varr. -rut (15). 
berier-t (110), -ung (68). beroret (132). 

Motus terre erdtbidung (64). 

Mouere wegen (1, 9, 20). hd. md. 
be-w., -weygen (21), -wechen (13), -ruren 
(110), -roren (132). ruren (20). rueren 
(11). roren (19). regen (9, 22^). schicken 
(185). m. de loco rueken, af-r. (225). 

*Moueta gewicht, g.-schaile (147). 

*Mow- v. Mo-mentum. 

Mox Ad. nd. zu-, to-hant. altzuhand 
de futuro; alrest de preterito, 4. iam 
(123). flux (126). drade (23). 

Mozi-ea, -na v. Mosi-cium, -na. 

*Mozion mulsberen (47). 

Mozytia v. Mosicium. 

*Mriapula v. Miropola. 

*Mue-a, -or (cf. -ea) sehnuder, schy- 
mel (74). 

*Mueare v. Muncare. 

*Mueea hroz (Gt.). 

Muecinium fatzoletle (116). 

*Mrueeo (Zvomex, morbus ;cf. mungio) 
snegil (Gf. 6, 839). 

Muceus v. Mueus. 

Mucere nüchtelen (126, Fris.). mü- 
chenzen (Coler.). schruteln (Ki?.). 

*Muces rotz (121). 

*Mucia (emal alph. xuleia 141) 
antpláze 7 amplaza, -eza (Gf. l, 263). 
mu-sia 4 -tia ambleza (Gl. Zwetl). Jus 
almucium q. v., wie ambucius s/m.? 

Mucidus (cf. muse-, muss-, moss- 
idus) skimplae 7 scimeloc (Gf. 6, 498). 
schim-, sehym-eleeh (22), Ad. -elich, 
ich, -melig (1), -melieh, -melicht (18), 
-melit 7 snüiezet (90). sehyem- (17), 
scheme- (13) -leeht. beslagen, kysitijch, 
muddych (12). müchscende (sc. panis 4). 
moch- 7 mon-tzel (17). nücht-lieh (Fris.), 
-lecht, -lende, konechtig (126). 

*Mucio v. Mucro. 

*Mueius stumelter (74). 

*Muelor seiuerduch (85. cf. muneto-, 
mutela-rium). 

*Wruco (7. mixon, piscis) schleim-alet 
7 -harderen (140). 

*Mueo- v. Mucu-lentus. 

Mucor (/. mue-a 74, -os, mufa vin) 
scembel (Gt. schemel (8, 12). Ad. nd. 
schymmel. sche mmel (21). schimelicheit 
(23). schymme-keit (85), -lig (10), -letht 
(20) wynstanek (11, 19). kün (m. vi 
111 kon (112). das nüchtelen, gráue 
(Fris.). muchtel (73). 

*Mucorare schemelen £ be-seh. (22^). 
sehymeln (74). 





MUL 


*Mucos (cf. mueor) roez (9). 

Mueosus v. Muneulentus. 

*Mucresceere schimlen (64). 

Mue-ro, 4 -io (76) hd. swert. spitz 
(91). seher-sal 4 -san (aws -sach sém.?); 
peidhander sehwert (75). sper-, spie-, 
glefen-eysen; kronlem an eim sper; 
swert (74). 

Mueu-, muco- (19), muneu- (q. v.) 
-lentus ruzzig sim. (Gt.). vol schymel 
(68), schymmels (110, 132). schymmelick 
4 snode (19). sehimelieh (23). 

Mue-us, -eus (136) |((cf. mu-, ru- 
neus) rotz (104, Gf.) butz (91). sehym- 
mel (11). seh. von brot (110), van den 
brode (107 szm.). schymlig brot (6s). 
sehylmel 7 sniyd (19). snotich (132). 
schnuder (£4. hwmor mariwm 110). ags. 
horch (136). 

*Mueus, (2. eorrosiuus papirus, 
aus iuneus) schaffris (22b. z. q. schaf- 
riet &e. v. papyrus, schaffruf) equi- 
setum hyemale Nmn.). 

*Mruderea &oc. v. Moderacula. 

*Mufa (Z sanguinaria 7 carectum 
Sum. cf. mueor 2» aqua Gl. m. h. v.?) 
mies (105). saher / sporgras (Sum.). 

Mufa v. Muocor. 

Muffula fuist- (131b), fusti- (141), 
fVst- (Sum.) -line. hantseoh (Gr.). 

*Mufra (4. vngulaeaballina; 
nenufar) seeplat (74). 

*Mugere (s. mungere) snuten (8). 

*Mugere v. Mugire. 

*Mug- v. Mu-gilare. 

Mugi-l, -lis (péscs; cf. barbus) 
nvnogge (87). grofkopff (135). ags. heeid 
(94, 136). 

Mug-ilare, -illare, -gilare, 7 -ulare 
(147) des waltesels (147). schrihen als 
eyn wald esel (17). schryen (110), roeffen 
(132) als wild esel. 

*Mugio (vc5.?) swegelle (104). 

Mug-ire, -ere, muire (£oum praes. 
vaccarum) prüllen (4). hlojan, luon sm., 
hlu-, lut-ten (Gf). lüejen 4 lüen (Bw.). 
luoginda, p/. luonde p£c. (Gi. Lips. ). lü- 
gen (39). luen (74, 88, 110). lüyen £ 
muehtzen (126). lyen (68). lujen (99). 
loeijen (106). liewen (76). lawen (7). lut- 
ten (100). luten (vacc. 8, 9). lotten (17, 
21) als eyn ku (17). luyden (132). pa- 
katzen als die kue (75). blirren wt bos 
(10). mugen (1) muwen (18) muen (2). 
mohen (4. boare 5). mowen (13). moken 
(vacc. 19). bolken (12, 23). 

Mtugi-sor, -ter (4. calidus 76) mur- 
meler (8). listig murmvler (9). 

Mugitus hloh- 7 lu-unga (Gt.). ly- 
(68), lut- (9), lott- (8) -unge. lujinge (99) 
luot (BM.). das làhen der küh (112). das 
luyen, muehtzen (116). ku geschrei (17, 
15). pakatzer (75). 

*Muire v. Mugire. 

*Mula (Aerba, 4. heminos, asplenos) 
hirtzenzung (144). 

Mula muli-nne (20, 99), -n. (88). (4. 
pernio, gall. mule) muyl, kackverssen 
(Kil.). 

*Mulatarius (7. custos 4 sessor mule; 
cf. muleterius Gl. m.) muelnmecher (20). 

*Mulea v. Muloeta. 

Muleare pitritan (Gf. b, 524). myt 
haeken of verssen stoten (141). 

4T 


369 


aus 


310 MUL 


Muleedo sanfftickeit 7 weycheit (20). 
zachticheit (11). 

*Muleedo (i. 
(147). 

Muleere Ad. weichen, wechen (13); 
sanfft-en (20), -modigen, seunfften (19), 
senfftigen (110); sehmei-chelen, var.-cken, 
mit worten (75); melcken. nd. weken, 
Weyken, zachten, sachtigen (132); sacht- 
(22), zamph- (23) -modigen; smeren. 

Mulei-ber, -fer (74, 131b, Br.) esf 
faber hd. der daz ysen, eysen wircket, 
würcht (4), wurckt o. macht (74), weich 
macht (18), nd. de dat yseren wercket. 
smit (1315). dufelz smet (8). eysen-ble- 
ser (9), -smidt Z2 hamerschmidt (74). 

*Mul- v. Ma-cilentus. 

*Mulela, g. -e (cf. mule-ra, -tra) 
melk ezeyt (9 szm.). 

*Mul-era (17, 66, 76 &c.), -tra, -etra, 
-chra (20), -erale, -etrale, -trale (l1, 
71, 74 &e.), erum Z7 trum (q. v.) (7. vas 
in quo mulgetur dc.; tempus àn quo 
debet fieri caseus 16) melek- zijt (11), d. 
-vaD, -stat (-trale 8, 9), -gelt (74), md. 
-vat. melik faf (12). mellie vat (11). 
málken- (6), mele- (74) -kubel. molken 
vas (8). hd. mych- (13), mileh- (20, 68), 
kef)- (-era 68), kese-faf3 szm. kubbel (1). 
gelte ; milch-, meleh-gelten (-erum, -era, 
-erale 75). sechter (1, 71). melehtra (93). 
milich-faz (Gf.), -fat) 7 mulehter (*4). 

*Mulerale (cf. prc.) mileh spise (6). 

Mul-erum (75 &c.), -trum (20 &e.) 
(cf. molimentum, mule-trum, -ra) Ad. 
iilch-, nd. mele-spise. milichspeise (74). 
melek-faó (90), -vat (93). kubel, v/g. 
gelten (75) mulerum est viseina 7? 
vistela (sí. fisc-ina 7 -ella) sc. énstr. 
ligneum in. quo. exprimitur caseus kef- 
ker mulgarium zd. (76). 

Mul-erum nyh melck ; 7 -trum, -tra, 
-garium melekens-tijt 7 -stunde (147). 

Mul-eta, -ta, -ea 7 moleta (68) Ad. 
pine. pyn o. quelunge (110). quellinge 
(132). broke (109, 132). pfennik buchzse 
4 rachunge 7 leyplich peyn (9). phennig 
bosse o. liplieh pin (8). 

*Muletare sbsí. v. Mulectrale. 

Muletare pin-en (100, 132), -igen (23, 
76, 110). qualen (5). hd. nd. quelen. pla- 
ghen (23). Ad. clagen. straffen (68). v- 
tumen (9), -dumen (8). schetzen (110). 
meleken (Y). kneten (8, 9). 

*Mulet-arium v. -rum. 

Mule-tator, -ator (142, Pap.) hd. ein 
sleger. z. qui blandis verbis mulcet (6, 
Pap.) sc. blanditor (16); peremptor (142, 
Pap.). 

Mule-, mul-tatus Ad. geslagen. ge- 
piniget (76, 110). beschetzet (132). ge- 
Schetzt vmb gelt (110). 

Muletra (cf. mulera) eim melck kybel 
o. mileh vaf) 7 hora mulgendi (110 svm.). 
mileh pot 4 kese vaf) (132). 

Muletrale (7. locus 4 vas 2n quo 


lacticinium) molken 


mulgetur, mule-ra, -tra, -trum; mul-|8 


ctare 7 -gare 125) sechter, v/g. gelten 
(vas dc. 75). gelthen o. milchfafà (125). 
keef-bor 7 -vaf £ milchhaffen (110). kees 
as ? kesevab 7 mileh pot doppen 
132). 

Mul-etrum, -trum (1103), -erum 
(68, Br.) (7. nouum lac) gemolcken mileh. 
mileh spyB; mul-etrum ein keeD vab 








MUL 


(110 &c.); Z -etrarium, var. -ctarium 
(110), -erarium (132), -garium (68) ein 
milehvafó; mulet-rum (1102), -um (68s, 
110", 132) gemalen meel (i10 sm. cf. 
multum). 

*Mulchra v. Mulera. 

*Mulgal-e 7 -ium melk vas (8). 

*Mulg-are, -ere /d. nd. meleken. mel: 
chen (1). milken (99). 

*Mulgare sbsi. v. Muletrale. 

Mulgarium (cf. mule-rum, -trum) 
gell-ate (Gf.), -ete (BM.). melefaz (ar.). 

Mulgere v. Mulgare. 

*Muli- v. Mulier-arius. 

Mulieb-ris, -er (55) Ad. wip-, wijp-, 
weyp- (66, 134), wippe- (55, 18), wib-, 
weybe- (9), frau- (21), nd. wif-lich. wei- 
biseh (64€). 

Muliebritas wiplicheit (20). wybli- 
cheit, var. weibheyt (64). 

Muliebriter wip- (20), wyb-, var. 
weib- (64) -lich. 

*Muliebrium (-iaà2/. Br., Gl. m.) frau- 
wen sucht (8). frawen gesucht (9). 

Mulier Zd. wip, wijp (1), wib (6) 
weib, var. weyp (64). nd. wif. 

Muli-erarius 7 -arius wibler, 
fude esel (75). 

Muliereula wibel (75). weyb-leyn (9), 
-isch (1), sehen (2). cleyn wip (8). wiue- 
kin (23). 

Mul-io, -o (68) Ad. nd. mul-, Ad. 
maul- (1,9, 64, 74), mole- (18) Ad. -hirte, 
-hirt, -herter (1), -triber (88, 93), md. 
-herde. mulen hierde (11). esel driber 
(18). stuotari sZm. (Gf.). 

*Muliones (cf. multo) hamal (Gt.). 

*Mulis v. Mullis. 

Mulleus v. Milleus. 

*Mullicia (cf. mulera &o.) kese faf 
18). 

*Mull-is, -us, -is vaga (87), -isnaga 
(45), mulis (34), molli- (74), moli- (v. 
mooceha), multi- (Gf.) -uaga (auis cf. 
attagen &e.) hagel- (34, 87, 102), hagil., 
zasil-, zesel- (Gf.) -gans. zasil- 7 birc- 
huon (Gf.) hasel hun (8, 9). háselhón 
(45). pirekhan; moll. wey, ar (74). wafer 
hün (19). water hoen (11). 

Mullus, mollus (20, 74, 75) (7. piscis 
mollis 76, ostrum 9, 16, tigla 125, trigla, 
gr. xp'[)3 114. cf. pre.) suezer mer visch 
(92). karp-e £ -ffe (75), -ff (14, 75, 16). 
nase (Anz. 8, 98). barb (91 &e.). barben 
7 barmen Z rotbart (114). mume (125). 
moeme mullus mone mollus (20). wels 
(9). wollif) (16). 

*Mulo v. Mulio. 

Mulsa (»« mulera sem.) byr vnd 
mede (9). m. unt beer (85). m. vnd ber 
(24). meth alde bier (36). biere vnd met 
(8). med und bir (47). meele- 7 kese-vat 
(11). seruaf (Gf. 6, 581). 

*Mulsor mulcker (20. anders G1. m.). 

Mulsum honeg unde wazer (Sum. VI). 
emisch-ter wein (1), -et wyn (55). wyn 
unt honich (85). weyn vnd met (74), mede 
(9). m. vnd win (24) metwirtz (74). 
meisch, morat, kobolt (8,9). mete, meisch, 
kobalt (V. see. 15. BM. cf. mellieratum). 
lutertranch (100, 121). eyn biest (/ac '7). 
bienst (93). mulkin (8). slegmileh (74). 

*Mulsus sbsi. weyn vnd honig (9 szm.). 
win vnd honich (24, 47). 


vig. 


MUL 


Mulsus píc. gemolcken (17). 
rr emolumentum mol-ter, -fter 
141). 

Multa &e. v. Muleta sq. 
*Multacium v. Multicium. 
*Multator 2. qw; molit e£ conterit 

triticum (16). mulner, slaher, smaicher, 
zuduttler (74). 

Multi-cium, 7 -eius (76) -tia (pi. 
Ki.) multacium (129) (v. leuis vestis 
76, 129, lieia Gf.) vizze (Gf.). geueltlot 
cleit (93. cf. multipliea Z. vest?s multas 
plicas habens Px.). borat (Kil). 

*Multieub-us, -a (147) der vil wyber 
hat (110 5m.). man van vele wijven (147). 

*Multifaria (: fari cf. sq.) vil (8), 
gruntlose (9) rede. 

Multifari-am, -a, -e adv. (cf. sq.) 
mancher wise (20). meniger-hande (110, 
132), -ley (68). mengerleye (22). manigers 
ley-weise (75), -gich (23). 

Multi-farius, -pharius (147),-uarius, 
-narius (7 -linguis 76), farie (adv.) («fari 
2»«varius) der mit Mec 110),-ley. 
(68) zungen redet. viel reddig (7). manig 
sprechig (11). maniger-lay (1), -leyge (23). 
hd. mancher-ley, -hande (9). manger ley |: 
(18). menger-ley (6), -leych (22). manich: 
feldich (14:7). 

Multiformis Ad. manch-, mannig-, 
mencherley-, nd. manich-formig. von | 
manger form (17). mancher-, von m. (17) | 
-hande (8, 17), -leye (20), -ley (bb, 85). 
mencherley form (68). mancherlay gestalt | 
a meniger-g. (110), -hande formiringe 
132). 

Multiformiter mangeformig (17). | 

*Multigama fraw o. wib die vil man || 
hat ge-habt, varr. -hebet, -hapt (175). 

*Multigamus man der vil weiber | 
hat (75). man die vele wijve hevet (147). | 

*Multigen-a (75, 76), -us (Ki. man- | 
cherlei gestalt (75). J 

*Multigrada eyn krebef (19. cf.| 
multipes). 

*Multigraph-us 72.multa scribens; -1a | 
i. talis scriptura (16). 

*Multi-linguis v. -farius. | 

Multiloqu-ax, -us (8, 9, 75, 76), -ens! — 
(96) Ad. ein vil-, viel-, vor- (21), manig- |: 
(1) -sprecher, -sprechende (20), -spreehug | 
(4, 17, 16), -redener (18, 1105), redender | 
(110, 134). en vele spreker (23). kallende | 
(9). viel-k. (8). menseh der vil wort kan | 
vnd tribt; elaffig (75). eyner der vil klafft | 
7 vil red ist (68). eyn die veele worde 
hait (132). 

Multiloquium vele sproche (19). Ad. | 
(9) nd. kall-unge, -inge. kalunge (85).] — 
claffung (975). ] 

*Multi-milia v. -uira. 
*Multimo manich metich (23). 

Multimode vilmáfleich (3). maniger- 
ley (147). i1 

Multimodus Ad. viel-, vil-, all- (2): 
-messig, -mássig (134); als massig (1). nd. 
velle metich. mangerley wif)(110).in m4 
manier (68) in mengerhand wyb (110). | 
in menniger hande mamijren (132). ] 

*Multi-modus 7 -tudo menigung (65). 
*Multi-narius v. -farius. | 

Multi-nuba v. -uira. j ] 

Multipe-s, -da (116) (Z. vermis die 
66 &e, oniscus 73) das vill fue h 































E 














MUM 


(110). dat vil foe hait (132). der vil fie 
hat (68). eysselwurm (73). esel (73, 116). 
holtzwentle, »/. pissebedde, suege (116). 

Multipl-ex, 7 -us (147) hd. mamnig- 
faldig (1), -feldig (66, 152), -feltig (v, 75, 
151); m.- (134) menig- (68), mang- (21) 
-faltig; manch-, menig-, mannig- (18), 
mang-feldig; manichfalt (12), viel feltig 
(1). nd. manich-feldieh (147), -voldich. 

Multiplieare hd. manig-ualden (1), 
-altigen, -feltigen (75, 110); manch-, 
manche- (11) -feldigen ; menig- (6), meni- 
(68), mani- (1105) -valtigen. nd. manich- 
feldigen (147), -voldighen. mangfeldig 
machen (18). 

Multiplieatio maniguel-digung (11), 
-tigung (75). 

Multiplieitas manigfeldieheit (20). 

Multiplieit-er, -e (18) Ad. mang- 
feldiglich sm., -feltigen (18). manig-feltig 
wn -feldeclich (7), -faltiger (76). manch: 
feldelieh (5). manich-voldich (23), -valt- 
liken (22). 

*Multiplic-ium (75), -um kittel (14, 
15, 16). sluek Z morschnytz (74. cf. teris- 
trum). 

*Multiplitudo manichvoldieheyt (22). 

*Multipl-us v. -ex. 

*Multi-pharius v. -farius. 

*Multi-suria v. -uiria. 

Multi-tia v. -ecium. 

Multitudo Ad. vil-hayt (1), -kait (2); 
filheyt (21); vil- (5), vih- (6, 76), fiel-, 
fel- (55) -keit. velieheit (23). menige (11). 
mengin (74). meringe (22^). 

Multiuaga v. Mullis. 

Multiuagus vilhirrer 
vagus Gf.). 

Multi-uira (75, G1. m.), -Suria 7 -milia 
(o, 7 -nuba (16, 147) (z. meretríz) wib 

ie vil man hat versucht (75). wijff van 
vele mannen (141). 

Multiuola 4. mulier vaga (16). ebre- 
eherin (74). 

Multi-uolus, -wolus, -uanus (76) 
fiel wollen (8). weyl wellende (9). 

Mult-o, -onus ham-er (11, 19, 20), 
-el (Gf.). uuider (127, Gf.). stuoter (104. 
sí. mulio). 

*Multo-eiens, 5/ssw. -cies, -ties (G1. 
m., Ki.) Ad. nd. dieke. manigs mal (75). 

*Multonus v. Multo. 

Multor v. Molendinarius. 

*Multhra ags. celdre (Hpt. 5). 

Multr-a, -ale v. Muloera. 

*Multrum v. Mulerum. 

*Multum (cf. -us; muletrum; scri- 
bunt quidam cwm e) staub in der myelen 
(110). stoub in der mulin (68). stoff in 
der moelen (132). 

Multu-m, -s Ad. vil, viel. d. vele. 
fyele (10). fyel (18). fiel (8). wile (21). 
veel (13). fele (19). vill-ich, var. -echt, 
1 xilieh (65). 

Multus (7. molitus G1. m.) gemaln (17). 
. FMulurale (mul-uále sí, -etrale) 
melek uaD (11). 

Mulus (7. burdo) hd. nd. mul. maul 
(06, 134). 

*Mu- v. Ma-mburnus. 

*Mummia (cf. gabaria, Gl. m. v. mu- 
mia) ga- 7 gal-baren, gebalsamde dode 
lijehamen (141). 

- *Mumurire (alph. murm-) pr. érun- 


| dinum. (6). 


(141. hirrer 

















MUN 


*Mum- v. Mun-useulum. 

*Mtuna (mua, a/ph. munera, cf. mna) 
gelt (11). 

*Munada (z. monedula) tahe (104). 

*Mun-, mu- (a/ph. mun- 110, 132) 
-eare (£4 deturpare) schnutzen (110). 
schnytzen (68). snuten (107, 132). 

*Munetio (s. munitio) v. Sepes. 

*Munet-or (23), -orium, -urium (8) 
(cf. emunetorium, muelor) cholezanga 
(pl. Gt.). abbreche (64) subir- (9), siver- 
(100) -tueh. suber dueh (8). seuerduk 
(99). snutel dok (23). 

*Mun-, mu- (a/ph. mun- 110, 132) 
-eulentus, -eosus voll sehnutz (110), 
snoetz (132), rotz (68). 

*Mun-, mu- (a/ph. mun- 110, 132) 
-eus putzen in der nasen; reusperung 
des liechts (z. fugus 75). rotz (68, 104). 
schnutz (110). snotz (132). snot (107). 

*Mundabilis reynlicher, schone, na- 
turlich, hubsehlieh (20). 

Mund-alis, -àanus é&o. v. -ialis. 

Mundare Ad. nd. reynigen sém. wi- 
7 ww-sehen; sehon. machen vnd subern 
15). 

Mundatio reynunge (20). 

Mund-ialis, -alis, -inalis (76), -ana- 
lis (G1. m.), 2 -inagus (147), -anus werlnt- 
(9), Ad. wernt- (Mss. mog.), welt-, werent- 
(132), werlt- (5, 147), welte- (6), war- 
(11) -lieh, -liek (147). wernkliehen (67). 
wertlie (22, 23). 

Mundialitas werltlicheit (147). 
*Mundi-bordus v. -burdus. 
*Mundibre domus procurat arbos 

(16). Gf. sqq.; mundium 7. dominium 

Br.). 

"Mrundi-bridus (cf. Gl. m. 4, 774 $q.) 
v. -burdus. 

*Mundiburdia (cf.5g., mundus mu- 
lieris, mamburnia) frawen dinst (9). 

Mundi-burdus, -bordus (Sumn.), -bri- 
dus (11) (cf. prc, mamburnus) frawen 
diner (9). frauwen diener o. cleyder o. 
zu riter (8). muntman (Sun.). voermunder 
11). 
ccu ens v. -alis. 

MMundi-tia, -ties, gew. -cia, -cies 
reyn-unge (8), Ad. -iekeit, nd. -icheit. 
sauber-keit, varr. -igkeit (75). 

Mundus adj. hd.nd. reyne. hd. rein, 
rain, raynn (1), sauber (75). 

Mundus s. hd. die, nd. de, der (132) 
werlt. wer-elt (99), -let (10), -net (7, 8), 
hd. -nt. hd. welt. 

Mundus mulie-ris, -bris (76) frawen 

gebende 7 ezirheyt gesmeyde (9). frau- 
wen gabe 7 ez. 4 gesmyde (8). harband 
16). 
: REN S -are (8) hd. be-gabin 
(5), -gaben, -graben (133), -gaiben (1), 
-goben (9, 4), -iaben (18). nd. begauen. 
hd. nd. lonen. 

Muner- v. Munet-arius. 

Munerator gabe geber (20). 

Munerosus (Br) milde (11, 19). 
*Mun-etarius (9. »« moneta?), -iea- 

rium (8), -erarius (7. munerorum awarus 
76) gobe geyezer (9) gabe gyezer (8). 

*WMuüng-aria 4 -ula (v. foreeps car- 
banum sic 76. cf. munetorium) schir- 
scher (76). 

Mungere /d. 


snutzen 4d. snuten 








MUN 371 


dye, de nasen, Ad. nase. sn. eyn liecht 
(0) abe nemen dye snupen (17). Ad. 
schnu-, sehneu- (151), sehnei- (134), 
sni-tzen. das lieht snuppen (125). liecht 
ab-butzen (75), -brechen (110).reuspern 
dem l. (75). vegen (20). meleken (5). 

*Mungio (cf. mueco) sneg-al 7£ -el 
(Gt), il (141). 

*Mungula v. Mungaria. 

Munia pl. beschwer froenung (88). 

Muniacus amptbedrijver of oeffener; 
rait eyns groten heren; die schattyng 
geeft (141). 

*Muniearium v. Munetarius. 

Munieeps ein gabe- (8), gab- (110), 
gobe- (9), gifften- (132), gilt- (68) -nemer, 
? amecht enphoer (9). burger (88). ags. 
burgleod (94). 

*Muni-cerius v. -torius. 

Municip-ale, -iale (120) gestum (120), 
con-g. (cf. Gl. m. 4, 779) gebur-lieh ge- 
ding (121), -egedineh (100), -lieher dinge 
(120). giburlieh gedinge (Sum.). 

*Municipalia p. bestettzinse von 
kungen vnd fursten (74) burgerrecht 
in dat die heren vast gegeuen haint 
132). 

*Municip-arius, -iarius (68) (adj. Br. 
i. castellanus € stipendiarius doc.) ein 
versolter hauptman n einem schlof) (110). 
heufftman van eym slof 7 borch (132). 

*Municip-iale, -iarius v. -ale, -arius. 

Municipium (cf. propugnaculum) 
kreyf) o. lant (8) L-wer (75), -gobe £ 
kreys (9). slo o. vesten mitten in einer 
gegende dauon die schiltfessel gab o. 
ampte gewinnen (74). freyheit; ein vor- 
burg (64). pl. herkommen burger, inwoner, 
ynsef (ss). 

Municium (7. obsid-ium 20, -io Br., 
-eo ;6, munitio 129. cf. Gl. m. vv. muni- 
cium, -tium) obsiezunge (20). be-warung 
(1), -sitz o. -leger (74). 

*Munientor warner (20). 

*Munifacere gauen (23), gaue (22) 
maken. 

Munifex milde (19). gaben- (110), 
egilt- (68) -geber. gifftgeuer (132). 

Munifieare hd. gabe geben (11), 
machen. gobe m. ader geben (7). be- 
gaben (68, 110), -gauen (132). 

Munifieens (Br) gabhafftig (110). 
myltheit doen (píc. 132). 

Munificentia /d.nd. mildicheit. geb-, 
var. ge-hafftigkeit (65). 

Munifieus Ad. nd. milde. geb-haffti- 
ger (65), -hefftig (64). gabreieh (75). 

*Munilarius (aus numul- 7« monet- 
arius) wechfler, muntzer (74). 

*Mu- v. Ma-, mo-nile. 

Munime-n, -ntum, -nta (pl. 91) (?. 
munitio 110 &e.) hd. nd. vest-, bevest-, 
hd. beuestig- (68, 76), festen- unge, -inge. 
war- (21), warn- (10), wan- (12) -ung. 
warrnuf (1). warnuzz (71). bolwerek o. 
schantzgrabem (91). 

Munire (v. fuleire &c. s8) Ad. md. 
warnen. hd. warn; be-w., -warrent (13). 
wormen (8). waernen (11). spreissen (88). 

lancken (97, 109). blancken o. vestmachen 
(4). Ad. be-bl., hd. nd. -plancken, -lacken 
(séc 1), -lecken (szc6), -legern (14), -gehir- 
men (68, 110), -stenen (20). Ad. festen. 
bene munita (ciuitas) wol bewart (110). 
4 * 


MUR 


*Munire v. Flebotomare. 

Munitio (cf. muni-cium, -men) Ad. | 
war-, bewar- wart- (20), hd. md. warn-,| 
besten- (20) -unge, -inge. 

*Muni-torius, -cerius (11) warni- ck 
(19), -ech (11, 20). 
*Muniua v. Redo. 

Munium (7. laus 4 munus 129) dienst 
(110, 132). denst (23). schuldig dinst (17). 
gifft (132). gilt 7 stifftung (68). gabe (8, 
110). zinB-g. (17). zins (8, 9). schattyng, 
tribuyt (147). 

*Munium(ausmunimen) befestigung 
134). 
: Munus /d. gabe. nd. gaue, gigte (99). 

Munuseularius diener vmb gab (75). 
ainer der vf gnad dienet (76). knecht 
19): 

Mun-, mum- (1) -useulum Ad. eyn 
pon gabe. nd. en cleyne gaue. gab-lin 
(155, 110), -el, varr. -ele, -eln (75). phen- 
nig gab (Z. donarium 1). 

*Mura (anders Gl. m.) v. Mora. 

Mural-e, -à (18) muer (7). fürburge 
(20). steygergat (11). 

Muralis tot muyren hoerende (147). 

*Muralis tornel van (132), thurn von 
(110), th. an (68) der muren, muer (68). 

*Mturalis(herba,7.parietaria, helxine) 
S. peters kraut (144). 

Murare muer-en (11), -n (1). mauren 
(9). muren (6 &e.). v)-m. (5). 

Mura-tor, -tator (76), 7 -rius (641) 
hd. nd. murer. eyn murern (5). maurer 
(1, 64, 134). mort-rer Z -elrurer (2. ce- 
mentarius 75). 

*Mur- v. Mut-atorium. 

Muuratus vmbgemauret (64). 

Mrurea (7. fex olei inferior, amurea 
superior) heff (76). heffen von ol (68). ol 
heuen (9). oly-heff (110), -droef (132). 
gerben im ole vnden 2 geleger im ol 
vnden am boden (75). pleden (108). 

*Murceda v. Muscerda. 

Mureus lidisearter (141). 

*Murella v. Morella. 

Murena ( i. -ne 7. flute Z7 plote 125. 
cf. murex) mure-ne (9), -n (1), -In (125). 
lampre-ta (Gf.), Ad. -de, -th (7), -t (6, 
135), -d, -yde (12, 28, 97), -s (-de lam- 
preda 75). lambrede (13). lemprede (19). 
lampride (99). eyn lamp breyd (21). lant- 
pris (120), -frida (87, Gf.), -fruda (121). 
aintfrit 7 nuinouca (104. cf. sq.) lem- 
fride (Sum.). lamphrit (Gt.). brick (135). 
natir (9). 





*Murenalis lampreidseh (147). 

Murenula lampre-da 7 -ta (Gt), -di- 
chin (20). lant-fridi (141), -prida, -frida, 
-friga; -as goltkenon in lantfride uuis 
gebroihta (Gf.). murechin (pzscis); ketten 
(9). niunauga (Gf.). nuneaugen (10). neun- 
aug (135) negenoge (12). nevevgel (3). 
gulden kitten (8), ketten (zm sémzaitudz- 
nem murene 68, 110). guldens ket-, var. 
ken-tel (75). fürspan (93). snórlin (121). 

*"Murenus (cf. murra) masern (8b). 
masserein (9). 

*Mureps v. Murius. 

*Mureum messern hulez (8). Cf. mur- 
-enus, -ra, -rus. Gl. m. v. mazer. 

. Murex (piscis, frutex, cacumen mon- 
Us dc. Pr. i. murena 75, 16) similis est 


MUR 


4h piseiculo qui dic. nineg qui etiam 
lampreda dc. (76). merisneeco sZm.; pl. 
muriees peírarum summütates tufstem Z 
tápsteina (Gf.) merscehnecke; die scher- 
pffe eines sehrofens (116). merfische (€ 
sim.). lemeysen (p. 61). visch von wel- 
chem plut man purpur cleit ferbt (75). 
mermschel; hohin eins pergs (74). 

*Murex v. Muriceps. 

*Murgaria (cf. mungaria &c.) kol 
Zange (8, 9). 

*Murgor (7. mueus sc. candele) der 
snuppe (125). 

Muuria (7. fex olei 129, G1. m., £ vinz 129; 
superior f. 0. Br. cf. murea; ?. salsedo 
110 &e., salsura 7 garum cf. v. coin- 
quinatio) sur (sm.). saltzwasser (74, 110) 
als zu heringen lacken (110). lach von 
h. (19). sole (109). peckel (109, 132). pre- 
kel (11). ol-heff, -schawm (74). 

*Muria 7. pretexta fibula gemma con- 
dita purpurea porten gurtel 4 peschla- 
ge-n, var. -ner, bort (74). Cf. mur-ina, 
-enula, -itum, -raà, -ica; -ex? 

*Mur-ia 7 -ius (q. v.) 7 -mus (auis) 
wassersteltz (76). 

*Muriea (a«nders Gl. m. cf. mauria, 
muria)snegil (Gf.). ags. gespan aureum 
in tunica (94); gespona urzum. n tonica 
(sic 136). 

Muri-eeps, -cidus, -cida, -legus, 
-lega (Br.), -legius (canis 1), -logus, -o, 
mur-o, -ex (Gf.), -elegus ( 40), musio 
hd. cazza (121, Gt.), katze, katz. nd. katte. 
a&gs. catt (Gl. Aelfr.. muriceps (cf. mu- 
rius) chatter (1). musevenger (20). 
muriolus 7 morilegus (74), murileg-us, 
-ius (1) Ad. mauD-vaher, -hund o. katz 
(64). mus-vanger (23), Ad. -fenger. kat-ir 
(9), -er (19), -tir (8). muricida muse- 
viller (22), -doder (20). muDtoter (15). 
mauftodter (74). 

*Muricidum muse doet (20). 
Muurilega &c. v. Muriceps. 
Murina (7 nectar; cf. moratum, 

mur-iea, -enula) puzza, moraz (Gf.). 
purperfar; vorspang; edel scheinber- 
stein (74). &/. hippocras (116). 

*Murinum (pellicium) miusin (Sum.). 
Murinus meusfarb (111). 
*Murinus v. Murius. 

Murio v. Morio. Muriceps. 

*Muriola v. Cyminella. 

*WMuriolus v. Muriceps. 

*Murior (herba) maubotter (74). 
*Mu- v. Ma-riparum. 

*Muriseidus 7. gliri-cus, -us (»« -0!) 
traich &c. (141). 

*Muri- v. Mur-tetum. 

*Muritum (2. ostr-eum, -um; aus 
murex) rotterpfeller (74). 

*Murium (cf. garum, muria) sultza 
(181b, Gf.). 

*Murium (cf.musium) muusen nest 
QUDE 
v: Murius v. Muria. 

*Mur-ius, 7 -inus (5), -us (110, 132), 
-eps (16 &e.), -ieeps (Gf.) (aus) muse- 
(133), mauf- (67) -aher. meufaer (66, 70). 
mauser (134). mus-aar (9), -ar (8, Gf.). 
hd. nd. muser. muD-ar (74), -er (21, 69), 
-gyre (16), -vogel (68). muyf- (132), my - 
(110b), meuD- (11023) -vogel. geyer (3, 4). 

*Murma v. Murra. 

*Murman-nus, -us (11) moerman (11). 
moremain (19). 








MUS 


Murmur /;d. murm- (off m'm-) -ulung 
us 110), -elunge, -eln, -erung (68), -ern 
19), -erij (17), -eri (152), -erey (151). 
murmel- (132), run- (11, 22, 93), kurr- 
e -inge. rumunge (19, 20). strudel &e. - 
(116). 

Murmurare, 7 -ri (76) hd. murm- 
(m"?m-) -eln, -elen, -ulen (110), -len (6), 
-uryren (132). Ad. mormeln. murren (192, 
13). morren (9). rumen (13). rüomen (19). 
nd. runen. rawnen, runchen, flistern (74). 
lustern (12). croenen; moet-, pro-telen 
(141). 

Murmuratio (7. murmur 110 &e.) 
murm-lung (68), -uracie (132). 

*Mur- v. Mu-murire. 

*Murmus v. Muria. 

*Murna smirna (141. cf. Gf. 6, 834). 

*Muronis (Aerba) ags. cicena mete 
(942). 

Murra (cf. mur-enus, -eum, -rus; 
acer; Gl. n.v. mazer) eyn maefer (19). 
maser (11, 74). masir bàum (8). mafer 
baüm (8b). masser (74). m.- (9), mas- 
(Sm. 2, 623) -paum. flader (Sm. /. c.). 
fla- 7 fle-drinholtz (74). murrha chal- 
cedonier (gemma Ki.). murma est figura, | 
purpurea, t$ gemma candida (16) »« mu- | 
rica. 

*Murrus marsirbaum (8). de wase | 
cablui (98). 

Mur-,  muri- (74) -tetum (7. aqua || 
calida de terra manans sc. balneum quasi 
mori- 4 mortu-etum Br. cf. Gl m. h.v.) | 
wildpade (74). | 

*Murulus imeurlin, va. 
m. (64). 

Murus Ad.nd. muer. mure (20. mur 
(110 &e.). murre (13). maur (64€, 134) | 
maure (645b). muyr (132). 

Mus Ld. muf). nd. mus. muse (133). | 
muz (52). mue (18). muys (132). maus | 
(67). mauf) (66, 134). iH 

Musa eyn phiff gesang (17). g. don 
o. saitten spil (1). Ad. seyten-spil, -speyl | 
(21). nd. zeyden-spil, -spel. ^d. pfyff (69), | 
pyfe (20), pyffe (133), pfeyff. pipe (69). | 
sacppiffe (6). eyn godin der wasser;l 
dye erst frucht dy adam afe in S 








































ein kleims | 


adise mit sunde (17). zeuberynne o. 
unst o. trucht do an daz erste mensche 
sundit (8). czawberynne 7 gotyn der 
kunst (9). gottin des wassers (mac 
naydes); puchdichter (74). 
*M. usa (»« musach q. v.) Ad. geltstock: 
(66 &e.). 
Musa aquilina erdebere (Sum.). 
Musach (reg. 4, 16 Br.) geltstock (69. 
134). 
DUUM v. Muscranus. | 
Musare pyffen (19). pipen (11). pyp/- 
pen (147). | 
*Musarium v. Muscranus. | 
*Musator (anders Gl. m.) pypper (147 
*Musaurium (herba) musore (85). 
Musoea Ad. nd. vliege. Ad. flieg, vlig 
(102), flige (9). flege (5), fluhe (21), leuc 
(e4€), flye (18). vlege (23). groDe vhi 
(9). hd. mucke. 
*Muscealium fliegenwedel (9). 
*Mruseare(cf.musieare &c.)runen 
Mus-, emu- (7e) -searium (2. ffabe! — . 
lum, muscarum laqueus 76) wedel i p 
fliegen-wadel (ss), rij (19). fliukon uue? — 
i fliugono uueril (Gt). ein dolder vc — 








qu) D 





MUS 


blümen o. somen (144), tolder von bl. 
0. kráuten (Ki*.) wie ein wadel. 
' *Musearium v. Museulum. 

Museata v. Herba m. 

*Museat-ium v. -um. 

*Museatorium (7. muse-arium Gl. 

m. -ulum 11) fliegen-nest (19), -neest 
(11), -myst (20). 
. *Mtus-, mos- (55) -eatum, -eatium 
68) mus- Ad. -cate, -cat, -cait (0), -chate 
(95) -echade (20). -tat (1, 8), -cart (6), 
-cart nuf) (76). mos-eate (133), -chate 
(b). 

*Museatum muse falle (133). mauf-f. 
(152), -fall (67, 151), o. muf)cade (67), 
musca-t (134, 151), -de (152). 

*Museatus (cf. -um Gl. m.) gebys- 
ampt, -empt (65). 

*Museedo schymel (74). 

Musceraneus v. Museranus. 

Mus-eerda (Gl. m. &e.), -terda (110), 
-terea (74), -truda (19, 20), murceda 
(129) (7. stercus murium) mauDdreck (74). 
nl. muysendreck of kuetelen (116). muse- 
kuttel (20), -kotel (19). 

Musceetus (vox gallica 112. ef. gall. 
mouehet) sperber 7 sprintz (112). 
sprin-tzel 7 -g (Fr.). printzling (Ki.). 

*Musceidare schymeln 74). 

*Muscidus (7. mueidus) scimelic (Gf.). 
hd. nd. sehimel-, schymmelig, -ich. 
Ssehimlach-t (17), -tig (68). schim-lig (1), 
-el (176), -elieh 7 mucht-, v«r. much-lot 
(15). schym-lig (3 Mrz), -mel (55). sehem- 
elieht (18), -eliek (8), -blegt (99). schel- 
mech (22). 

*Muscipeta todtenvógelein (140). 

Museino (Br. cf. Gl. m. v. muscio) 
tyer von einer gayD vnd einem wieder 
geporn (74). 

Muscio mostdreneker (14:7). 

Museipula (7. patisturia 20, pacis- 
eola 147; cf. eulicilega) druh (104. cf. 
decipula). valle (85). nd. mus-v. hd. 
muD-, mawf- (4, v4, 134) -falle, -fall. 
meuD- (1), muse- (19) -vall. eyn muDe 
valn (21), mues wael (97). 

Museo, g. -onis ein grosse flieg (110). 

Museositas (Br) ein fliegenhuffen 
(110). volle der (68), vergaderinge van 
(132) fliegen. 

Museosus vol mos; mosig; schim- 
mellig: vol fliegen (110). 

*Mus-eranus (Gf), -ceraneus (Br.), 
-iranus (Hpt. 5), -inanus (94) (7. soli- 
fuga; awimal aranei forma et muris, 
ejus morsu aranea interimitur Br., apa- 
nus Gf. sí. araneus, mus ar. cf. v. 
aranea) ags. scraeva (Hpt. 5, Gf.), screuua 
(94) (sereawa, sereowa engl. shrew- 
mouse Bosw.) WV. hierher de entstellte 
498. Glosse meum esse ibinem 4. e. 
-Sereb (Gf. 6, 566). musa-rium / -neum 
est animal infestum aranee et formicis (16). 
.. Museula ein klein flieg (110). flige- 
-gelyn (9). 

.. *Museulinus (sé. masc.) man-, men- 
Jie (147). 

*Museulum (7. musea-rium, -torium, 
mu- 132, mo- 110b, molo- 110 -sium, 
-7 pars corporis) muse- (19, 20), muef- 
go meuf (1105) -nest. muyfinyst (132). 
vliegen neest (: musea) Z lier (1l. cf 
 musium). 


—  AMus-eulus, -tulus (1l, 76) (caro im| 











MUS 


pollice t in tibia; thorus 93, 0b.; pulpa 
75; parua, nauis fere rotunda ad modum 
mustuli 2» carne 16; infirmitas boeum 
19) die muf in der hand (110 szm.). die 
muus van der hant (11). eyn muz (caro 
dc. 5). musi (pl. Gt.). musbrat (93, Gr.). 
muisebraten (Ob). mauf)brot (64€). mub- 
brat (64), -braten (75), lin (7). en mu- 
seke (im pollice 23). mauD an einem arm 
0. daumen (74). musehel (17). die maus 
i. fleisch an bein (75^ Mrg.). maus (caro 
dec. 1). kocho (nawis 130, Gf.) kougez 
(19). merkogk; p/. -li mersneck (74). ags. 
Sceort scip (9423).eynreley strijt- offstorm- 
werek getymmert (147). 

*Museum (cf. sq.) bisemo (120, Gr.). 
mies (120). mu- 7 mo-sehum pyDem 
(125). mosehum bisem (Das.). 

Museus (herba, arbor, lamugo, . ani- 
mal 23 &e., odoramentum, olfactorium Gt., 
nebria q. v.), ? moschus (od. 114, Ohytr.), 
muscehus (an. 125), mustos (5^) Ad. 
mies (75, 93, Gf.), mief). mien, a/io modo 
vulg. Spinn (75). dei gimusi (p. Gt.). 
mol) von baumen (110 szm.). epaum, vg. 
ewurtz (75). bis-amo 72 -em; siso-mo Z 
-gomo (Gf.). b'sem (93, 114). besum (19). 
pisem (74, 15, 123). py Dm (64*).py Bim (s) 
pyB an pawmen Z herba (14). thesim (£) 
sesin (bb). desen (Br. wtb. 1, 201). desem 
(12, 28, 24, 41, Chytr.). thiesem (114). tysem 
(Fris.). deyscheim Z bisse (10). deyB (an. 
13). kesin (1). museus Aerba 4. q. thy- 
sanum visum (:6). 

*Musehata muschate (24). 

*Mu- v. Mo-schatella. 

*Musehus v. Muscus. 

*Musella v. Mosella. 

*Musia v. Mucia. Musium. 

Mtusiea Ad. kunst. ein kust (6). singe- 
(8, 9), gesanges- (93) -kunst. k. (23), 
konst (5, 17), chunst (1) des sanges 
(b, 93), gesangs. museke (99). 

*Musiea (herba) basili-sea (131), -ca 
(87). vogelchrut (Sum.) m. major me- 
dewrz (131). 

*M. animata (sí. museula) lebende 
muschele (Sum.). 

*Musicare (cf. mus-itare, -sitare, 
-eare) runen (23). 

*Musieatio runinge (23). 

*Musieator bey-, be-sprecher (74). 

*Musiceum v. Musium. 

Musieus en kunstigher (23). ^d. 
nd. ein kunst-er, iger (1, 18), konstiger 
(b) des sanges (5, 22), gesan-gs (l1, 6), 
-giD (D^), -cks (18). gesanges meister (93). 

*Musileum v. Manseolum. 

*Musillus v. Moseulus. 

*Musina v. Nebris. Gl. m. v. muscio. 

*Musinanus v. Muscranus. 

*Musinum v. Musium. 

Musio (cf. muriceps) chatere (104). 

*Musi- v. Musc-ranus. 

*Musis v. Eixamosim. 

*Musitare (s&. mussitare; »« mu- 
scidus sim.; »« musica) runen (99). 
raunen, nustern (74). schimelen (23). 
gellen (100). m Um 1 

Musi-um, -num (74) (£. nzdus muris 
76, Br.), pl. -ia, -ica (141) (ndi soricum 
Gl. m., Suricum 141, Gf. cf. mus-sium, 
-eulum, murium) Ad. maufi- (74), mus-, 
muf-, muse- (19) -nest. huft (Gf.). lijer 
(19 : musiea szm.). ] 

Muss-anter 4 -im (7. latenter 4 leni- 
ter Br.) hd. heym-elich (7), -lich. 





MUT 3173 


Muss-are, -itare flistren (19). Ad. 
Zwifeln (8 sm.) rumen (8). czweyuel 
7 rawmen (9). murmeln (9). diek mur- 
meren (58). diekwyl murmurieren (132). 

*Mussela v. Mustela. 

*Mussieatio (cf. musicatio &oc.) raw- 
munge (9). 

*Mussidus schimlich (ar.). 

Mussim v. Mussanter. 

Mussio v. Bibio. 

*Mussitare (cf. mus-itare, -sare) 
Schimeln (1, 2). muderen (128). nüderen 
? nüselen (126). runen (106). 

*Mussium (cf. musium) ein mews 
nest (4). 

*Musta (verschieden von mulsa; cf. 
mustum; anders Gl. m.) honiech unt 
etich (85). 

*"Mustae-ca 2 -ea (Gf. cf. -ia mala 
vin, Gl. m.), -ium 2. potus ex musto (Br.). 
mostdranek (147). lur-a Z -ra (Gf.). mu- 
status esí vex vuarum (sic 16). wein- 
perheff (74). 

*Mustace-ra, -ia (94, 136) (cf. mystax) 
«4gs. granae (94 13€). gronae (Hpt. 5). 

*Mustaeula v. Mustricula. 

*Mustare (muscare? q. v.) ryebin 
(19. aus runen sim. missverst.?). 

*Musta-tus v. -cea. 

Mustel-a, -la (94, 136), mussela 
(102) Ad. nd. we- (m. 85), wa- (29v), A4. 
wi-, wie-sel  wesel-e (12), -chin (16), 
-chen (17), -gin (55), nd. -ken. wessel- 
ken (99). ags. uuesulae (/. c.). (pzscis) 
truseh (135, Ohytr.). aelrupen (Chytr.). 
ruffolek (134). 

Mustel-arium, -ium weselkens nest 
147). 

Minero (color) falb (91). spreng- 
klecht (140). 

Mustel-ium v. -arium. 

*MLustel-la v. -a. 

*Musterea v. Muscerda. 

*Mustereula v. Mustricula. 

*Musterda v. Muscerda. 

*Musticatio (sí. mussio.) ru- (8), ruff- 
(17) -unge. 

*Musticator (cf. prc. £c.) eyn rawmer 


| (9), rüwer (8), ruffer (17). 


Mustio v. Bibio, 
*Mustis v. Amussis. 
*Mustitare rumen (8b). 
?Mustitatio rumunge (8). 
*Mustos v. Musceus. 

Must-rieula (129, Br.), -ricola (114, 
Gl. m.), -ercula (19), -ripula (74), -aeula 
(4. formula 125) ratten vall (19). mau- 
fall (74). lyste (125). schuchleisten (114). 

*Mustruda v. Muscerda. 
*Mustulus v. Musculus. 

Mustu-m, -s Ad. nd. must. d. most. 
moyst (5). moD (3). wyn unt mede (85. 
cf. musta). 

*Mustus (si. museus, wntersch. vom 
mustum) mof) (4). 

*Mustus 7. luburna (76), aus liburna, 
cf. musculus parua nauis. 

*Musula v. Mosella. 

*Musus (cf. murius) en muser (23). 

*Muta (: mutare, cf. muto) vesil 
(se 8). 

Mutab-ilis, -ile (76), -ulis o wand- 
(76), wirwande- (19) -lich. wanderlie (11). 
mancherley (10). 


374 NAC 


*Mutabundus (£g. mobilis, instabilis) 
wanckel (75). 

*Mutanus v. Muto. 

Mutare (cf. mutuari) hd. nd. wan- 
deln. v^-w. (17,76). weschen (18^. : wechsel). 
ruden (m. plwmas 109). muthen (225). 
wanckel sin vnd werden (75). 

Mutatio wande-l (75), -Ilunge (20). 

Mutatorium (11, 17), pi. -ia, mu- 
ratorium (74) eyn badelachen 7 manger- 
ley cleit (17). mancher-ley (8, 65), -ler 
par (9) cleyder. r'cherich (color 11). ge- 
wande, klaide; v'wandelung des gehef) 
o. claides (74). 

Mutatorius manigerleyge (12). 

*Mutelarium (a/p^. mue-, cf. muclor) 
eyn suber duch (11). 

*Mutellina (herba) muttri (Scheuchzer). 

*Muterea v. Moderaeula. 

Mutere stummen (20). swygin (8). 
mmeln (17. cf. mutire). 


Mute-re, -seere hd. nd. stum, storm 
(sic 21) werden. vorstummen (-seere 4). 

YMutia v. Mucia. 

*Muticum besyezunge (19). 

*Mutidus v. Mutilus. 

*Mutiet (canis, cf. mutire) kaluaget 
(Gf. 4, 1096). e. 

Mutilare pehamolon (Gf.). Ad. md. 
lemen. Ad. v-, er-l., lamen, ver-l (75). 
leymen (21). lam (7), laim (6) machen. 
hd. sniden scm. be- (b, 23), aff- (20) 
-sniden. Ad. ab-schnyden (63), -schnei- 
den. schroten (110, 126). stommeln (8). 
stum-meln (15), -ppen 7 bestümplen (126). 
bestumeln (9). hd. scharben. scaruen (132). 
beschedigen (68, 69, 134). pinigen (17). 





NAL 


Mutilatio stymmelung (65). lam o. 
lembde (75). affsnidunge (20). 

Mutilator erlamer (7. detruncator 16). 

Mutilatus lamer 7 erlemt (75). lam 
17, 76). erlamat (68). hd. nd. ge-, vor- 
9) -lemet. bestymmelt (8). v'stummelt 
(17). 

Mut-ilus, -ilis (1), -ulus, -idus Ad. 
nd. lam. Ad. lame. eyn lamer (21), vor 
lempter (4). laam (6$). lamme (13). ge- 
snydden (19). geschniten (110). 4d. ab-g., 
-gesehnyden (152), -sehneyden (61). ge- 
sneden (132). ab- (133), af- (11) -g. be- 
sehroten (126). 

*Mutilus (au£s) trapp (19). 

*Mutilus v. Mutulus. 

Mtuti-nus 7 -Ium (7. animal sine cornu 
131^) hamaler (1315, Gt). «gs. gadinca 
7 hnoe (Gi. Aelfr.). 

Mut-ire (Aircorum 123), Ofters -ere 
ir-giecazan, -giechazan; hirgaecizon (Gt.). 
güggen 7 nüselen (126). mumlen Z stum 
sin (110). stumlende red da einer mit im 
selbs redt (75) mommelen (107, 132). 
stom wesen (132). monken (107). Ad. 
murren. morren (8). murme-ln (8, 9). 
-ren (85). gransen (23). 

Muto (-o Z. aries, -anus 7. a. castra- 
tus 16; cf. eastronus) hd. nd. ha-, Ad. 
ham-, há- (134), he-mel. nd. hame. Ad. 
hámlig (6), heymlin (V), sehaff. schaeff 
132). schayff (133). schauff (68). schoff 
Uo 74). scheez 7 wechsil (9. »« mutare). 
castrawn (53). gastrau-n (752), -m (5b). 
wieder; fisel (74). 

*Mutonia stumheit (9). 

*Mutonimus hamel fleiseh (75). 

*Mutro hamel (1). 

Mutuare einem etwas lyhen o. wech- 


——. 





Nabilis hd. swim-, swem-(8),swemme- 
(132), sehwum- (6, 1) -lieh, -lichen (1). 
nd. swemelic (23), swelk (29). 

Nabla &e. v. Nabulum. 

*Nablista (cf. nabulum &o.) orgler, 
orgelmeister (74). 

Nabo ich wil schwimmen (17). 
*Nabochodonosor ein nam (8). 
*Nabo- v. Nupa-gundium. 
*Nabolum v. Nabulum. 

*Nabul-o (i. vorax 16), -as (grece 11) 
fra (17). fro) (8). vros (9). 

*Nab-ulum, -olum (76), -lum (Br., 
GL m., Ki), -la 7 -lium (Kki.) (7. psalte- 
rium 1 organum; ps. 0 cinolum 76; cf. 
nauplium) saltir (8, 9). en rotte (23). 
orgel (68). 

. Nabulum (/.merces nautica, cf. nau- 
Tum) fur- 7? sehyff-lon (110 sém.). 
Naea (141, 142, 147, GI. m.), nata (v. 





eaneer) creefte (147). naceea $. c. (7)| 


fullo (141). naeeum fullonem (129). Of. 
Gl. m. v. nactum. 

*Nacermus v. Racemus. 

*Nacisei v. Nancisci. 

*Nacius (7. ideoma) geschlecht des 
lands Z der sprachen (15). 

*Naeta (7. apostema G1. m.) v. Napta. 

*Naetatorie (7. dispersim) aufbprayt-, 
zerstor-lieh (v4 zs). 

Naetum v. Naea. 

Nactus er-kobert (110), -worben (20), 
-kriegen (8), -krigen (9). vber-kummen 
(110). v-woruen (11), -kregen (132). 

*Nachimei v. Nanatheus. 

"Naffa v. Omentum. 

Naides (v. dee aquarwm 34, Br.) got- 
tin des wassers (74). ags. sae aelfinne 
(Hpt. 5 

*Nala v. Nola. 








NAN 


selen (110). lehen o. wechflen (68). eyn 
anderen wat lenen (132). lenen (11). ud. 
to borghe 1. (23), liden E Ad. zu borge, 
borgen, burgen (21), birgen (6) lihen, 
lien szm. borgen (8, 9, 132). porgen (1). 
bargen (4). lyhen (825). wef)eln (11). 

Mut-uari, -are Ad. nd. borgen 7 wes- 
selen. baitten 7 weschlen (6). byten £ 
borgen; entlehen 7 wefMen (76). etwal) 
entlehenen (110). von einem anderen 
etwas leyhen (68). eyn a. wat lenen (132). 

Mutuatio burg- (8), borg- (9) -ung. 

*Mutuator burger 7 intlener (20). 
borger (8, 9). lyer (8). leyer (9). 
*Mutuere weflen (76). 

Mutulus (cf. mutilus, antes, con- 
tignare. Gf.9, 87. Gl. m. 4, 792) kápffer 
(Piet.). keper, ga//. chevron (Kil cf. Dz. 
Wtb. 593). mutuli «/. corbiel-s, -en, gall. 
corbeaux (116). marehsteina (1315, sem. 
141, mutili Gf.). m. lapides sembf (125). 

Mutuo adv. hd. nd. vnder, mit (1) 
eyn-, en-ander. onderlinge (132). vnder 
lange (se 109). tzu weder strit (12), 
sbst. castrawnn (3). 

*Muturella v. Matucella. 

Mutus Ad. nd. stum. Ad. eyn stum; 
stumm, stome (21); stüm (8b szm.). stom | 
(132). stomme (10). stump (99). 

Mutuum Ad. nd. borg. borch E l 
burghe (10). brok (12). pargung (1 
verlichen guot (93). glichen ding (6). | 
lyunge (8). leyung (9). len- (132), wans |. 

el- (11) -inge. weselung (55, 18). wessel | 
(b). hd. ein wechsel. 1 

Mutuus borgunge wefPeln geborget | 
(17). vndezüsehen (19). ondertusschen 
(11). vnder endrig (1). 

*Muzolus napa (Gf. cf. Dz. Wtb. 419). 







































Nam, namque, nanquidem (76) Ad. | 
wan, war vmb. nd. wanne. :d 
Namare (4 narrare) vertellen (147).] 
*Namnus v. Rhamnus. (] 
*Nanatheus (aus nanus »« nathinei| — 
Br. sgm., nanichei 110, nachimei 134 &e.]| — 
i. hypodiaconi sim.) kleyn (19). nathi- 
neus dyenre gaids (141).  . 
*Nancidus v. Nantidus. 
*Nancilla (cf. antilla, matucella) v. ^ 
Valeriana. | 
Nan-, na-, nas- (8), nar- (23) -eisci! 
hd. ex-werben, -krigen (9). virwerbinj 
(19). irkriegen (8). v^waruen (11). vber-; 
kommen (110). gewinnen (8^, 23). zuer-: 
griffen 7 -langen (75). 
*Nan-do, -tes (ausn&- — nomina- 
i. vocan-do, -tes (16). | 
Nanéa 4. dea qd. sc. fortuna (16, sim 
Br., 4 déana de qua ? Machab. 1 (Br.). | 
! 





*Nanichei v. Nanatheus. 





NAR 


*Nanquidem v. Nam. 

Nans swimende (9). 
. *Nansturcium v. Nasturtium. 

*Nantes v. Nando. 

*Nan-tidus, -cidus (74) 7. fetidus 
(76. aus vetitus). verpotner (74). 

Nanus, nauus (a/ph. nanus 134) 
(cf. gnanus) Ad. ge-twerg, -twerche (19, 
133)  -twergk (4), -querck (3), -zwerg 
(21), -tzwerek (152), -zwerch (7). ein 
getz werg (s2c 67). dtverg (20). dwerch 
(93, 1352). dwareh (11). Ad. zwer-ch (18), 
-g, -gk (70), -ek (66, 151), -glin (76). kurtz 
herdmánlin (128). , 
. *Nap-a, seltener -us, -ys, -is, ? nopa 
(74) (7. rapa) raba (Gf.). Ad. rube. nd. 
rove, rape, ripe(8b). nap, var. nopp (64). 
stegrub (64, 126). gelb- o. steck-ruob (91). 
Stickelrube (125). steckel- 7 bortfeldische 
rüben (114). sehwelt rupp (6). swelrup 
1 gottin der plumen (74. cf. sq.). 
. INapea dea florum (Br.). gaedynne 
der bloemen (147). 


*Najpea (cf. prcc., sqq.) rubensamplum 
74) 
*Napeium v. Napeum. 

Na-, nea- (47) -pellus venenum per: 
|! miciosum (41). napelkrut (123 &c.). narren-, 
| münchs-, v. motrinex-kappen ; ysenhüt- 
lein, rapenblumen &c. (143). 

*Nap-eum (74, Sum. V &c.), -ium, -eium 
| (24), -eos (Sum.), -onum (8) rube- (8), 
kupen- (sc 85) -same. robe- (24), raten- 
| (v4) -sat. roubesam (47). sen-ffe (D), -if 
i -ef (Sum.). 

*Nap-i, -is (942) ags. nep (136), naep 
(94), nzep (942). 

*Napium v. Napeum. 
| Napo-, napu- (141) -caulis ruben- 
|. kompst (123). eumpost, var. ruoben-c. (64). 
*Napo- v. Nupa-gundium. 
|.  *Napolus (7. lolium) hedrich ein 
| vnedel kraut o. dotter das im flachs 
| wechst (74). 

*Naponum v. Napeum. 
*Napp-a, -us (Gf.) (cf. hanap, eim- 
| bria) napf (v4. 75, 93). naph (Gf.). 
*Napsus v. Nasutus. 

Nap-ta, selten -tha, naphta (Gt.), 
, naeta (?. resina 176) (£. genus fomitis 
Br, g.fomenti 94, genu formitis sic 
1365, purgamentum. lini, linum ardens 
110, limus a. 132, nstr. quo pergame- 
mum raditur 9, herba 11, 19) aswinga 
| e absehwing (1). ab-, a-swing; agen 
(74). ayne (8). werek, heekels, scheve, 
| vwese (147). werck von flachs (68). ertlin 
! (95). olitrestir (Gf.) peterol (128). 
l 5. blaecteru (94, 136); tyndir 7. genus 
'oment; (94); nupta. g. f. ryndir (136). 
| doeffhus (7) euterneBeln (19). doue vit- 
| fele (11. v sz. n?). 

*Napta v. Nepeta. 

*Napu- v. Napo-caulis. 

Napus v. Napa. 

*Naphona (7. arthenio &o.) segel (74). 

Naphta v. Napta. 

Nar (7. fluuius t foramen nasi) eyn 
| wasser (9). naf) loch (76, 110). nesehol 
| (11). naf (6s). naef (132). 
 *Nareisci v. Nancisci. 


l Nar-cissus, -dissus (17), -eiscus (47, born werden, w. g 
| 88), -tiseus (24), -eusus 7 -culus (16) | werden gh. (22), 











NAS 


(cf. holli) holez-lilige (17), -glig (1), 
-eilg (6). holt lilie (94, 41, 85). rot lilien 
(91). braunrot lilgen (111). vnser frawen 
gilgen (126). hornungsblumen 7 zeitlosen 
(114). honez zunge (17). wasserplum (74). 

Narcissus luteus, pseudo-n. veht-, 
hornung-blumen, zeitlosen, nl. sporkel- 
bloemen (116). Josephsstab (ki.). 

Nardu-s, 7 -m (110) baum o. salbe 
(8). paum (9). salbuurz (Gf.). nardus (1). 
spick (12). spot (? 87). wolriechend krut 
(110). zeitkrawt, prunkref (74). nard- 
um, -inum uo salb von nardus ge- 
macht (68). sulehe salue van n. (132). 
nardus agrestis v. perpensa. n. indica 
7 syriaea edelfrembd, wolriechend spi- 
kenardi (114). nardus-pieatus (23), -spi- 
eatus, -pistiecus, -pistitus, -piseium 
(16), -pistiea (114), nardum - pistieum, 
7 -piseatum (110), 7 -spieatum (Br.), 
nardi-umpiscatum 47 -pistieatus (132), 
-Spieus (133), -spieatus, -spicatum (76), 
-pistatus, -piseatus, -pisticus, -pisti- 
eum, -pistum, -ficatus (cf. spicanardi) 
hd. eyn salbe; vngevelschte s. (9), nar- 
diB s. (55), nardus salben (1), gantze 
vnd lautere s. (75). nd. en zalue. seben 
getzit nardus pistitus (12). n.-uarius 
welisehmileh (74). 

Nare hd. swy-, sehwy-, swu- (1), 
nd. swe-mmen. flie- (10), fli- 7 f1o-(12)-Ben. 

*Na- v. Ra-refieri. 

Narieus Z. brueus cuius nares sem- 
per stillant (Br.), brutus (147. cf. Gl. m. 
vr. naric-i, -us) nasentryfig o. schno- 
derig (110). rotzig 2 tryfnasig (68). 
druypnasieh 7 snotich (132). des nase 
altijt£ onreyn is (147). 

Narire die nase sm. rumpffen (110), 
schrümpfen (109 Ad.), butzen (68), schort- 
zen (132), schorten (109), afhouwen of 
snijden (147). be- (68, 109, 132), ver- 
(110) -spotten. 

Naris Ad. eyn nase-, nafhe-, naf-, 
nasen- (8), rauch (111) -loch. der nesen 1. 
(19). nase-laeh (21), -locher (pé. 16). 
nafelich (b^). naeselock (20). naefgat 
(132). nasen- (23), nezen- (22), nes- (22v), 
-hol. liesse (Aaer.). 

Narrabile verkunt- (110), vertzel- 
(132), ertzelber- (68) lich, -licht (110b). 

Narrare hd. nd. vaden. Ad. raiden, 
ratten (6), rotten (77), sprechen, er-, 
ver-zelen, sagen (9), offenbaren (76); 
v-kunden (110), -konden (6), -kinden (76), 
-binden (sze *), -kundigen, -kondigen. 
konigen (21). vertzellen (132). md. v- 
tellen, -teelen, -trecken (108). 

Narratio sage mere (20). erzelung 
(68). ver-tzelinghe (132), -kundung (110). 

Narrator seger 4 roeder (20). 

*Nars-curcium, -tucium &c. v. Nas- 
turtium. 

*Nartiseus v. Narcissus. 

*Narto (aus nardus? tartarus?) peh 
(Sum.). 

Narus (cf. gnarus, nauus) wyse (8). 
weyse 4 cluck (9). 

Nasale dat die nase beschermpt (147). 

*Nasalis nase bant (V sZm.). 

*Nasareth v. Nazareth. 

*Naseale v. NNastula. 

Nascei Ad. ge-bern, -born (5, 21), ge- 
^ nd. gheboren (23), 
warden ghebaren (11). 














NAT 


*Nas- v. Nan-eisci. 

*Naseula v. Nastula. 

*Naseulus knefel (9. c£ prc.). nespel 
(arbor t fructus eius 16). avspelle (Sum. 
dem. von nates »-. nespelle). 

*Nasea (piscis) rusche (104). 

P -ieulus nasel, var. nafin 
15). 

Nasitergium naesen- 7 snucze-duch 
(20). rotztueh (74). 

Nasiterna nd. coel-, spoel-vat (116). 

*Nasoromeum v. Nosodochium. 


Nas-osus, -utus (4, 125 &e.), -urus 
7 napsus (76) nasicht (4). hd. grof, 
groit (147) -nasich. twehs; schlw; vor- 
schlagen, -leckert (7. versutus 125). 

Nass-a, -is (cf. gurgustium) Ad. 
ruse (8, 9), revse (3, 4), reufBe, reuD, 
reisch (91), rise (49), ruD (17), rinB (76), 
reuyne (s2c? 152); fisch-rufà (88), -ryDen 
(125), -korb, -korp; vische korpp (19,920), 
-korp (152), £ kayr (19). caer (106). kar 
4 aleeorf (99). 

*Nasteius v. Nazarenus. 

*Nastorcium v. Nasturcium. 

Nas-tula, -eula, -ula (8), -tulis Z 
-tlo (Gt.), tulum (20), -eulus (q. v.), 
-eale (75) (7. tenia 93, monile q. v.) 
nest-ila (-tlo Gf), -el 2 jnfel henkel (93). 
bend-el (20), -ichin (20 &e), -eken (11). 
chopfelin (Gr.). heftel 7 heckel am hef- 
tel (75). hefft-igen (3), -chin (8), -lin 
(76), -el (4). helftehin (9). 

Nastur-tium, -cium, 7 nastorcium 
(153), narstu-cia (Sum. V), -tium (76), 
gew. -ecium, -reium (47, 74), -reia (105), 
mars- (1), ar- (45?) -tueium, nan- 
(147), ea-Z nau- (Sum.) -sturcium, nar- 
seureium (74), sturcior (4) (cf. eardam- 
us, -um, timbra &oc.) ahd. ags. cressa 
(136b, Gf.). hd. eress-o, -e, chresso (105, 
Sum.), kreD, kress. hd. nd. kev-se, -tze 
(12, 23). chers (1). carse (20, 22»). kre-ste 
(Anz. 8, 406), -ssich (s8, 144), -fig 
(126). kir-se (Sum. V), -sche (1T). kaers 
(97). carsseruyt (147). kressenkrut (110). 
prun- 4 garten-kreD (74). dy gart-kyrse, 
spütes Marg. -kresse; óoh. polska ryer- 
zicha (rericha Kon.); sturciorbrunkyrse 
(4) prun- 4 garten-kref (74). borne 
kresse (10). bruigeresso (131). ags. lec- 
cre$sae (136), tuuncressa (94), tuncezrse 
(942). pruysteruyt (132). nastur- 7 narstu- 
cium kerse; ostrutium  brun-k. (85). 
nastureium aquatiecum brun- (93, 153), 
ort-ulanum (153), -ense garten-kresse 
(93), -krefó (153). 

*Nasula v. Nastula. 

*Nasu-rus, -tus v. NNasosus. 

Nasus hd. nd. nase. naese (20). nae 
(21). naf (6, 134). neze (11, 22). 

Nasus aquil-inus, -us »/. een domp- 
hooren &c. (116). 

Nata dochter (132 sim.). hd. nd. eyn, 
en geborn d. eyn g. o. tocher (se); 
toichter (1). 

*Nata v. Cancer. 

Nata-bilis, -tilis geschickt zu 
schwimmen (110). abel om tzo swemmen 
(134). 

Natabulum swime (125). 

Natale geburt (20, 65) zü dem hymel 
7 hymelsch g. (65). 

*Natalicius ding das zuswymmen 
gehort (74). 


3175 


316 NAU 


Natalis ge-perleich (1), Ad. -berlich, 
-barlieh (6), -berlie (23), -borlie (22), -bort 
(85), -burt der heylgen (8). vorscheydunge 
der heyligen (7. natalicium 9). 

Natalis domini weihennechttag (91). 

'" Natali-tia, -cia geperleychait(1). Ad. 
nd. geber-licheit, -heyt (21). 

Natali-tium, gew.-eium hd.nd.gebort. 
heilge g. (8). Ad. geburt. ein tag (68), 
zyt (110) der g. ein dach van geboert 
(132). 

Natans swemender (9). pl. swim- 
ment (141). 

Natare Ad. swy-, sehwy-, nd. swe-, 
sme- (99) -mmen. schunnen (5266). swemen 
(13). 

Natatilis v. NNatabilis. 

Natatio swymmunge (20). 

Natator hd. swym- (8, 9), schwim- 
(110), swe-, swem- (132) -mer. smemre (99). 

Natatori-a, 4 -um (74) vrsprine (121, 
141). gesemnet wasser (25). eyn wiger (1). 
weyer, wage, vischgrub (74). 

Natatorium (cf. prc.) ein wasser dz 
man nit gewatten kan (65). swemme (16, 
75). swemmelieh (8) swymmunge (9). 
quellender vrsprunck (74). 

Nat-es, -is, 4 -iea 7 -ieula (141) (7. 
elunis) Ad. nd. ars-, hd. arf-bille (20, 
132, 147, Gf.), -bil (97), -ville (85, 22), -belle 
(8, 16, Gt.) -bell (93), -pelle (95, Gft.), -belleg 
(9), -belge (p. 125), -balle (4), -ballde 
(3), -bol (12), Ad. -backe, -back (110, 134), 
-bag (6, 133), -backen (20), -packh (1). 
árBpaekenn (pL. 111). ers belle (23). 
eers bille (11). agterbillen (99). huff (6). 
hesen (12). 

*Natex v. Natrix. 

Natie-a, -ula &e. v. Nates. 

Nathineus v. Nanatheus. 

Natio ge-selecht (151) Ad. -slecht, 
-schlecht, -sehláeht (134), -slechte (23), 
-slieht (21), -slagte (99), -purt (151), -purd 
(1), Ad. -burt, -buert (11), -bort (23). bord 
(22). hd. voleke. wolg (8). 

Natiuitas Ad.mnd. geber-unge, -inge. 
hd. ge-burt, -bort. «d. gebuert (11). 
irdisch geburt (65. cf. natale). 

*Nator sweemmer (11). 

Nat-rix, 74 -ex (141) Z. rina- (Br.), 
runa- 4 ma- (76), nata- (141) -trix / 
serpens. wasser-nater (9, 17), -notir (8). 

Natura hd. nd. nature. natuer (21). 

Naturalis Ad. natur-, natuer- (19, 132) 
-lich. filius n. basthart (68). 

Naturalitas naturlicheit (20). 

Naturaliter naturlich (20, 75). 

*Naturari (22b) -re arden (29b, 141). 
digen, bequinen (92b). natur-en (147), 
-liehen thun (75). 

"Natus v. Nisus. Notus. 

Natus Ad. nd. geborn. gebaren (11). 
Ad. ein geborner; son, sun (6, 9). md. 
sone. 

*Natus swymmende (8). 

Naual-e, p/. -ia schiff-stat (91), -mat 
(135), -stelle, nl. helling, de werf (116). 
station der schiff (88). 

Naualis Ad. schiffüich. nd. scheplic. 
bellum nauale schiffstrit (110). strit- 
TW (110^). ein strijt ter zee in schiffen 

132). 

*Naualium (anders 81.3.) v. Nouale. 





NAU 


Nauarehus schiffstete (74). 

Nauare rischlieh dün (17). reischlieh 
tun (8). 

Nau-ci (74 &c.), gew. -si, -8ia (18), -se 
(133), -ce (75 var.), mansi (74), rauci 
(l1) daz mitten in der noz ist (8). grubs 
(14) hut zwischen der schel vnd des 
kerns (75), das bitter hutlin (110) in der 
nuf). keren-huttlein (9), -schal (6). kern-, 
kérnel- (22) -schelle (22, 23), Ad. -schale, 
-schal, -velgin (55). eheren-vel (2), -veld 
(1) ein kerns schel (5). bolster van den 
noten (107). bloester van nuyssen (132). 
nof) scheide (17). nuf-butze (Das.). die 
mitte (67, 133, 152). schelffen; sehnitz; 
rinden; büttschge; aufwüscheten; güsel 
(126). niehtz (74). 

Nauci-, nausi-, neuci- (185), nuci- 
(76) (Z. vili-, fili- 3) -pendere /d. nit 
achten. v?nicht-en (9), -igen (18^). eysin 
7 wullin nausip. 7» nausea! (8). ' 

Nauclerus d. schiff-herre, -herr, 
-meister, -man, -er (110), scheffman (1, 
3). schiman (sZe 151). nd. en schepher; 
eyn schip vp dé water (22^). 

*Naudi snachanti (Gf. 6, 839). 

*Naueare v. Nauseare. 

*Naueta (7. port-us, -a 3, poreus! 
18; anders Gl. m.) haue (22). vber (17, 
4). vfer (3). schvm ebber (18). vr-, an- 
far; gestat des wassers (14). 

*"Naufraga (cf. nau-freda, -preda) 
schiff-broch (132), -raub (110). 

Naufragare, -ri her- (17), v^- (8»*, 
23) -drincken. ertrinken (9). irdrenckin 
8). hd. schiff-brechen, -br. zu wasser 
tdm 132), -broch (9). seeyp bruech (97). 
seheff prechen (1). schip- (22), schep- 
(23) -brecken. 

Naufr-agium, 7 -igium (147) hd. 
schiff-brechunge, -bruchunge (20), -bruch 
(110), -broch (85), -verderpni& (17); 
scheff prechung (1), schiffe broche (5). 
nd. schep-breckinge, -brockinge (11); 
grunt roynghe (22). 

Naufragus schiffbrucke (20). schip- 
broke (11), -stoten (106). 

*Naufreda (v.rapina maus i piscis 
76. cf. nau-fraga, -preda) schyffroub 
(68). 

*Naufrigium v. Naufragium. 

*Naugus 2. vanus 4 vacuus lat. (16). 

Nauia strengkeit (110). elockheit 
(132). 

*Nauiare v. Nauigare. 

Nauieula cleyn schiff (8, 11), schiff- 
gyn (132), -lin (110). schifflin (68). weber- 
sch. (7. radius 93). scheppekin (23). 
snicke (22). scheff (1). dy schofbpule (125). 

Nauieularius (7 naupieus q. v.,9) 
ein schiffmacher o. bewarer (110 szm.). 

Nauigalis Ad. schifflich. 

Naui-gare, -are (185) Ad. schiffen, 
scheffen (1), varen, vberfarn (10). md. 
scheppen. 

Nauigatio d. schiffunge. 
furunge (20). 

Nauig-ium, ofí 4 -atio schiff-unge, 


-fart, var. -ert (65), -lin (z. naulum "7. s£. | 


-lon).einn menge der schiffe (110). ver- 
gaderinge der schiffen (132). scheffung 
(1). sehep-unge (55), -pinge (23). farung 
mit dem schieff (4). 


schijff 





| schep bant (st. bane? 23). 



































NAU 


*Navimachia &c. v. Naumachia. 

Nauis hd. schiff, schyeff (66), scyff 
(12), seipf (13). nd. schip, schep. nau (93). 

Nauis rostrata streit schiff 7 sch. 
zu dem streit gemacht (75). 

Nauita v. Nau-ta, -strologus. 

*Nau-, 4 naut-itare schiff laden o. 
ent-l. (110). zu schif l. (68). goet sche- 
pen (132). 

Nauiter neusser-, frütig-, embsig- 

lieh (126). ags. horslieae (94, 136). 
*Nauitiata schiffstat (16). 
*Nauitiea v. Naustrologus. 
*Naula (7. nola) schelle (125). 

Naulum (cf. nauigium) Ad. sehiff-, 
nd. schep-lon. sceyploen (97). ferschetz 
(93). veerscat (81). 

Naumachia, navima-chia (147),-eiaà | 
(Gl. m.) hd. Schiff streit sZm. strijt deg 
scheeps (147). 

Naup-ieus, -itus, -egus (116) (of. 
nauicularius) Ad. schiff mecher szm. | 

*Naupitari schiff machen (9). 

*Naupitus v. Naupicus. 

*Nauplium (-ia ludus Br. »« nabu- | 
lum) seitenspil (93). rotte ein sayten- | 
spil 7. decacordium (74). 

*Nau-preda (piscis Gl. m.), -praedus | 
(97) hd. schiff-raub, -raupe (133). sceyp- | 
roof (97). | 

*Naupredari schiff rauben (9). 

*Nausatio ags. uulat-ung (94), -ing | 
(136). 

*Nause v. Nauci. 

Naus-ea, -ia vn-wil (t, 65, 75), -wild | 
(6),"willung(93),-uuillo,-uuilloth,-uuiledo ; | 
uui-, uuu-llido sm.; uuilloth sZm. (Gtf.).. 
hd. wull- (9, 20, 74, Gt.), vnwull- Z swelek- 
(74), full- (Gf.), woll- (8, 17), well- Wo 
wolger- (535), wulger-, vulger- (151),| 
schwulger- (134), walger- (12), worg-| 
(20), wyrg- (110), wor- (18), erk- o 
nys- (85), es- (9) -unge. wal-ginge (28, 
132), -gineh (97), -liehe (11). gruw (7, 65). 
gruer, graue-cr, -ck; gull 7 gullen (75).] 
gruse-n (10), -1 (8). daf grawsen £ gra- 
wen(t14). spla (Gf). e- Z ei-ckel (Hen.) 
erkumb, n/. walg-e, -inge, qualicheit (116). 
facere nauseam vnwillen; kotzen; er- 
ken (126). 

Nau-seare, -siare, -eare, -stare (76)! 
willon Z vn-w. (Gf.). mik ewillet (nauseo 
131). wullen (1, 20, v4, 100). vn-w. (14)]. 
wuln (185). wollen (17). wellen £ eife 
(91). hd. vnwillen, -igen (88, 110). Ád. 
(19) nd. walghe-n, -rn (23, 78). walger) 
4 spuen (99). wallichen vmpt harte (11) 
wolgern 7 spigen (5). hd. wu-, vu- (151) 
swu- (69), sehwu- (134), sehwi- (110 
-lgern. gullen; gruen 7 grauen (75). gru] 
(8, 64), gra- (9), gre- (649) -wen. ont| 
hertzen (132). erkumb (116). echelen 
fiauden (71). worgen (18). wirgen (76). 
sich würgen 7 kóken 7 brecken (114 
nysen (8b). offreezen 7 koccen (13)] 
kotzen (88). 

*Nausi v. Nauci. 
*Nau-sia v. -ci, -sea. 
*Nausiare v. Nauseare. 
*Nausi- v. Nauci-pendere. 
*Naustare v. Nauseare. | 
*Naustra (aus hau-« tran-stra 71 
nauis? cf. sq. en water molde 7 € 


|i 





nebrida q. v.) 


NEDB 


*Naustrologus (7.nauit-a, -icus &o.) 
sehiffman, stewr-man, -meister (74). 
*Nau- v. Na-sturcium. 


Nau-ta, -ita hd. schiff-, nd. schep- 


. man. fehr (126). 


Nautilus (pzscis) scehiffkuttel (114). 

*Nautitare v. Nauitare. 

*Nauus v. Nanus. 
. INauus ernsthafftig o. streng (110). 
sehnell (68). haestelich (132). weyse, 
eluk, resch (9). frütig (126). nüfer, 
anhebig, handtvest (128). 

Nazarenus, nasteius (1) (7. florens 
65) hd. nd. godes, Ad. goddes, gottes, 


ke 
gotz man. gode gebin (85). grünender (65). 

Naz-, nas- (5^) -areth nazareth (1). 
nasaret (5b). 

Ne das jeht (1, 5^). daz nicht (1). Ad. 
md. ist daz, das, dat nicht 7 icht, nit 
? vt (6, 18), etwas (76). nicht (76). ne (99). 

*Nea- v. Na-pellus. 

Neapolis newe (9), nuwe (8), nu (5*) 
stat. neapels (1, 110). napels (132). na- 
plis (68). 

*Neba (cf. nepa) en visch (11). 
*Nebeta v. Nepeta. 

*Neblus v. Nebulosus. 
*Nebolo v. Nebulo. 

Ne-, 4 nem- (75) -bria tysem (. 
museus 4. cf. nebris — musina?). 
Schurtzfel (Z. coriwm  ceruznwm, vestis, 
sacerdotis, pannus mundatorius pertinens 
ad equos 16. cf. nebrida). wisch-, var. 
wis-, 4 wusch-tuch (Z. sudarium cum quo 
mundantur equi 15). 

Nebrida (7. planeta Br., anticorium, 
nebris. cf. rebrida) schortz 7 schortze 
dok (12). Ad. schorz felle sZm.; schurtz- 
f, -fal (6), -duch (10). sehurtze- Gn 
Schirtz- (110), schot- (132) -fel, -fell. 
seherce vel (13). snutze doche (19). 
schepeler (13. sZm.). 

*"Nebrinare (edorum) mechtzen als 
die kytze (74). 

Nebris (i. pellis dame, lyncis cerui 
110 sim.; p. páter capre t ceruine 6 mu- 
Sina animal 76. cf. muscio &o.; oft i. 
hd. hirtze leder (5); 

hirB-hut, -haut; hirtz fel (68, 110). hertz 
eel (137). nembris hinden 7 h.-vel (9). 
- hinde vel (8). 

— JNebul-a (pi. -e), -o (64) hd. nebel, 
"mebbel. nd. neuel. n4. mist (116). (Z. tenuis 
panis) hypp (645). hypp-y (6439), -en £ 
restwy) (110. cf. frixorium). vn-rat (3, 
EN 12, 93, 4. cf. Ob. A. v), -radt (1), 
"rayt (5b), -rot (9), -racht (D^), -drat (67, 
333). vmb-drath (66, 69, 10), -brath (134). 
—mandaten bort (12. cf. Sm. 2, 595). wint 
-offeltre (99). nolen eft wavelen (109). 
-moelen off waffelen (132). m. vluwe (7. 
.tendieula 116). 

Nebulare Ad. neb-eln, -beln (7), 
—elen, -len; niblen (76). nd. meuelen. 
hyppen bachen (110). nolen 7 wavelen 
(109), noelen 7 waffelen (132) backen. 

— Nebularium scheur (125). 

t *Nebulator (-arius Cl. m.) vnreter 
Me 
- "Nebulatrix vnreteryn (8, 9). 

d *Nebulo v. Nebula. 

-— JNebulo (;. gulosus, leccator, leno, 
Bielius &c. cf. nabulo?) riff-egan (5), 


DicrENBACH. GLOSSARIUM. 











NEC 


-iun (76). ruffian (23). ribalt (11). ryebalt 
(20). ryballde 7 bübe (19). ruffer (97). 
laicher mit siner kunst (75). duchler, 
doekmufjer, stiller, verschlaher &c. (88). 
lotir (9). lottersbub (126). bul (21). Ad. 
lecker. eyn farn sehuler ader eyn ofladen 
becker (7 Mrg. cf. nebulator) peck; 
vnsteter an worten (74). nebu-, nebo- 
(94) -lonis ags. scin-lecan (136), -laecean 
(94) cf.-lz2eca «& magécian, conjurer (Bsw.). 

Neb-ulosus, 7 -ulus Z4 -lus (16) Ad. 
ge-wulekig (75), -nybelt (65, 110); neb- 
eleeht, -lig (68). neuel-ieh (11), -achtieh 


4 doneker (132). duneker (23). Ad. tu- (6), 


du-nekel. vnrat freBer (8, 9. cf. nebula). 

Nee Ad. nd. noch. nach nit (5^). nit 
(6). vnd nit (68). 

Neeare Ad. nd. doden. Ad. to-, tod-, 
tót- (6), tet- (76), do-ten; deden sém. 
uerslan (99). neco vi doden mit holeze; 
avi d. mit isen (11). 

*Neearus v. Necharus. 

Necatio (£. submersio G1. m.) dodunge 
(20). 

Needum Ad. nd. noch nieht. Ad. noch 
nit. nochtan niet (11) nach dan nycht 
(19). naeh nyet 7 nyergenna £ donnach 
nyet 4 nachdanne nyt (20). vn auch (18). 

Neeessare nodigen (18). 

NNeeessari-o, -e (4. necesse) Ad. nd. 
notli-eh, -ken. 

Necessarium (2. cloaca 110) orberlich 
(132). 

Neeessarius adj. sbst. hd. nd. not-, 
orber- (132, 147), profite- (132) -lich, -lie, 
-turfftig (110). notzelech (5b). durftig 
(68). hd. ein frund, frunt, frewnt (9). 

NNeeesse (n6éee) not (9). Ad. notlich. 
or-bare (106), -ber (99). 

Necessitare Ad. nd. nodigen. Ad. 
notigen, noten (21), netten (76) an 
nottigen (1), noitdorfftigen (1). not (110), 
by not (68) zwyngen. by noet dwyngen 
(132). 

INeeessitas not (23, 68). Ad. noyt. 
noyd /19). noet (132). notte (21). Ad. not- 
durfft, -turfft (110), -urftikait (76). noyt- 
tarfftikeit (1). 

Necessit-udo, ófters 4 -as jamer 7 
not (12). ganez (17), g. vnd ware (8), g. 
vnd wore (9) frunt-, frewnt- (9) -schafft. 
vrunt- 7 maag- (68), 7 maech- (132) -sehafft. 

*Necessus Ad. nd. not-lich, -lie, -tig 
(2), Ag (7. oportunus 1). 

Necis tot (9). dot (895). doyd (19). 

Neenon vnd (8) vnd auch (9, 17). 

Neequie-, nequa- (94) -quam ags. 
holunga (94, 136). 

*Necrementum (sf.exer.?) spriu (Gf.). 

Neeromantia swartze konst (132). 
schwartz kunst (110). 

Neetar tranck der gotter (88). suf 
(1,110), sie (68), su) Z twalm- (9) tranck. 
sube (8^), dalen- (17), luter- (133) -drang. 
Ad. l-, edel- 7 dolen- (8), soissen (132), 
nd. lutter-, kers- (78) -dranck. lauter- 
(66, 134), süf5 (65), sul edel- (75) -getranck, 
-tranek (134). sief) (76), honec- (Gf.) -win. 
malmesier (75). seim (121, Gf.). honicsaim 
(104). 

*Neotare v. Nectere. 

Nectar-eus, -ius semig (Gf.). suf) (11). 

uan elarette (99). 





NEG 9171 


*Neetarius (cf. sq. ein ding vom 
necker o. neckerisehe d. (74). 

*Neetaritumuinum necker win (76). 
Cf. nectarites alantwein (Ki.); necharus. 

*Nectar-ius v. -eus. 

*Nectarus v. Necharus. 

Nect-ere, -are hd. knu-, kni-, kny- 
ppfen; knup-phen (7) -pen; knu-, kni- 
(18), kno-ppen. knopen (99). knutten (12, 
23). knoden (71). Ad. nd. stricken. zu- 
sammen-knoppen (8), -binden (85), -heften 
( toe hope knutten (11). naygen, 
plantzen (-ere 74). 

Neeula todtlein (74). 

*Nech-, nect- / neec- (75, 76) -arus 
(£. fluuzus vltra heidelbergam 75, circa 
quam crescunt vina 16) der, dy (125) neek-ar 
(75, 91), -er (125). 

Nedum noch nit (110). nitall-ein (132), 
-en (68). 

Nefa- v. Nepha-. 

*Nefilis 7. iuuenis miles (16). 

*Nefre-des, -dus v. -ndus. 

*Nefresis v. Nephresis. 

Nef-, bissw. neph-rendus, (bissw. 
untersch.vow) -rendis, nefre-ns (v.a. 1618), 
-ndes (6, Gf), -des (1), -dus (14) spunne 
varchelin (Gf.). spynnen- (10), spynde- 
(13), spün- (4), spon- 7 spen- (9), spin- 
(8, 16) -ferkel. span- (-es) £ sug- (-is) 
-fark (6). spone- (23), spene- (12), spen- 
(22) -verken. spaen werken (97). spin- 
farlin (V. a. 1618), -ferlin (110). spon-, 
spo- (75 varr.), sug- (76) -ferlin. spansau, 
vig. var-, var. va-ckel (75). sawgfarch- 
lein (74). eyn sugende (18), suge- (5), 
sogk- (21) -ferckeln. ein sug freckeln 
(1V. wetterau.). jugwercklin (v). sucfer- 
cel (3). seugsehwinlin (110). ein iung 
schwyn (68). swein, parek (74). verken 
7 soechken (132). geelte (7. porca 
domestica 11) ghelde (106). n4. vigghe 
(116). 

*Negabilis weygernde (20). 

*Neganter v. Negatiue. 

Negare Ad. v-sagen, -ezagen (9), 
-leuken, -leyken (21), -tzien (12); leuk- 
en, -nen (19); leug-en (9), -nen (754, 110, 
134); lógnen (6), legnen (67, 76), leynken 
(Do). nd. v'saken, lochen (23), loggenen 
(99). leuben (20). hd. nd. weygern. we- 
geren (19). Ad. widersprechen. 

Negatio weyger- (11, 20), weger- 
(19), leugn- (25 var.), leuk- (20, 75 var.) 
-unge, -inge (11). leuminge (20). 

*Nega-tiue, 7 -nter (/5) wyegerlichen 
(20). lugen-, varr.leigen-, liegen - lich (73). 

Negatiuus wey- (11), we- (19) -ger- 
lieh. leuckende (7) weygewerde (20). 

Negator leucker, var. laugner (75). 

Negleetio versumung (110 sZm.). 

Negleetus ver-sumpt (68, 110), -suymt 
(132). 

Negligens eyn vorsumer (5b): sau- 
miger, varlessiger (65). 

Negligenter versuyme- (1232), 
sum-, varlessig- (65) -heh. 

Negligentia hd. vorsewny D (4), ver- 
sawmnufs (1); v'sum-eniz (5), -nif, -ung 
(bo, 6), md. -ieheit virsumighe (19). 
hin- (91), var- (65) -lessigkeit. 

Negligere Ad. nd. v'sumen. ver-ges- 
sen £ -lassen (110), -rokelosen (132). 

*Negociamen v. 'Testamentum. 

48 


LI 


ver- 


318 NEM 


*Negociari hd. werben, ge-w. (1), 
be-w. (8), werffen (1), schaffen, boyt-sch. 
(19), handlen 7 kauffen (110), keuffen, 
keyffen (12); kauff-slahen (9), -slan (8); 
wircken Z schicken (17), zu sch. Z ze 
schaffen haben (75). Ad. nd. wercken. nd. 
weruen, wruen (97), boetscappen (11). 
koefmanschafft (132), comenscap (107) 
doen. 

*Negociarius kauffman (20). 

Negoci-atio, 7 -ositas (147) kauff- 
manschafft (110 sZm.), -slagunge (920). 
eoipmanseap (147). schaff- 7 beschick- 
(110), werb- (65, 68) -unge. gewerb tri- 
bung (65). geschef-te (15), -tnisse (8), 
-nisse (9). 

Negociator Ad. werber. nd. weruer, 
waruer (11). Ad. kauft-, koff- (68), koeff- 
(132), eoep- (11) -man. eoeper, ver-c., 
gelder (147). schaff-àr (1), -er (132), -ner 
(68, 110). gescheft-ter (9), -fer (8). hantie- 


rer (91) veyrer (2). redrer (1l. m4. 
rheder). 

Negoci-ositas v. -atio. 

Negociosus  ge-scheffnig  ( 110»), 


-schiffüg (1102). scheffer- 7 keuff-lich 
(20). vol geschefftes (68), beschickeit 
schaffinge (132). arbeitseliger (65). 

*Nego-cista (7. mercator 1 institor 16), 
-Cita (147, Gl. m., Br.), -tita 7 -tista (G1. 
m.) kauffman (20). huerlyng, dachhuerre ; 
coip-, meers-man (147). 

Negoeium /d. nd. geschefte. ein 
werbe-g. (b^). schefft (21) Ad. ge-sch.. 
-schafft (1, 6), -scheffde (20), -scheptff 
(65 var.). geschechte (22). schaff-ung 
(16), -inghe (132). beschaff- (109), beschick- 
(109) -inghe. bot- (68, 110), boet- (11, 
132) -schafft, -scap (11). hd. werb-e (71), 
-nis (49), -ung. werf (12, 18, 14, 23). 
warf (109). gewerbe (8, 9). hd. werck. 
kauffsehaez, frage, sache, kriech (20). 
sach (71). negoti-o, -a (136) ags. une- 
motan (94) un emo (136) : unemta w- 
out leisure? 

Nemanc-ipi (74, Br.), -eps (74, Br. 
Gl. m.) vnauDgebens kindt; das man in 
die hend? nit gefassen kan als ecker 
vnd wysen das erst. alter primula (74). 

*Nemari v. Neniari. 

*Nembri-a, -s v. Nebri-da, -s. 

*Nem-e, -ia v. Nenia. 
Mise (: nemesis) guustig (10, 

4)- 

*"Nemisar v. Nenuphar. 

"Nemo wilde macesamo (Sum. VI). 

Nemo nie- (5, 7, 11), ne- (21, 23) 
-mant, -man (1). nimen (6). numment(22). 
2 7 therio-phylax walfurster 

125). 

*Nemor-ius v. -osus. 

Nemor-ositas (Br.), -isitas (Gl. m.) 
buscheit (20). 

Nemor-osus, -ius bu- (85), pu- (8, 9) 
-schecht. büscheck (19). buss-chieh (11), 
(2n (20). waldi-g, vig. -ch (15). fórstig 

112). 

Nempe /d. werlich. warleke (99). 
zwar (8). 

*Nemresis v. Nephresis. 

Nemus Ad. nd. busch. pusch (8b). 
boseh (132). Ad. walt, schóner w. (93); 
wald 7 forst (6). nd. wolt, waelt (11). 
worst (100). 








NEP 


*Nena (i. lena, cf. neno) pubin (75). 

*Nena v. Nenia. 

*Nenfresis v. NNephresis. 

Ne-nia, -na (1), -nie (645), -me (74, 
76), -uia (649), -ma (68), -mia (cantus 
quo pueri pacificantur, nomen xmmonomo- 
topeium s/c 16) (£. fesc-ennine, var. 
-inine 76) chlagisane (Gf.) gesang der 
weiber so die kint stillen (75). g. (74), g. das 
man thut (75) vber die toten. dotten-g. 
(64). selen leich (1). logenen sg., gen. -e; 
wigen lyetpl., gen. -orum (8, 9). giposi 
(141. cf. Gf. 3, 217) susennyn (sg. 8). 
susen (76). Das én unsern Voce. hüufige 
suseninne sz. VUVVtOY (cf. Dz. Wtb. 238 
sq.) lehnt sich hier wol an nenia. neme 
arum pro carmine quod exequiis fune- 
rum. decantatur (6). 

. Neniari, nemari (76) (7. mentirz) lu- 
(9), li- (8, 21), lie- (75, 76) -gen. den 
toten singen (64). : 

*Neno (7. leno) pub (75). 

*Nenon vnd (8^). 

Nenu-phar (85, Ki.), -far, -for (64), 
neuphar (Sum. V), nenifar (74), nemi- 
Sar (125), mufra (q. v.) see-bluom (91), 
-blumen (20, 73), -blomen (153), -wurtze 
(64, 77, 123, Sm.), -plat 7 -crenich (Sm. 3, 
179). Se- (19, 47, Sum.), sey- (12) -blat. 
sebleder (24). seblome (85). sehewurtz 
o. blumen (125). sehnepium (74). haar- 
(Ki.), hor- 7 hortz- 7 kolier- (72), hartz- 
4 herculis- 7 kaller- (73) -wurtz. harstrang ; 
wasser-lilgen, -mahen (143). 

*Neofidus v. INeophitus. 

*Neoma-chia, -l1chia (74) neuer streit 
(14, 15). 

*"Neoman-chia, -cia (?. manuale Z 
strena 16) new lon (9). nu liet (8). hand 
gift (76). 

TNeo-menia, -mia (23) Ad. nd. hoch- 
zyt, -tit. daz hochgezitt (302). hostede- 
doff (8^). nu mane (8). neuer mon (15). 

*Neopitus v. INNeophitus. 

*Neopolitanus neopolitaner (5b). 

*Neoptatio (gus nepotatio?) vnkeu- 
scheit, poDheit (74). 

Neo-phitus, -phieus (b^ &c.), -pitus 
(136), -fidus (»« fidus) newlich getawft 
4 n. bekart (9). ein nuw- Z kurtz-lich 
bekerter (65). numigedoff (85. cf. neo- 
menia). nulich gedauftt (8), getouttt (68). 
nyelinge gedoefft (132). nuwelingen ge- 
dopet (99). nuiümg (17). eyn vn (s£. nu?) 
cristen (Db), neuer cr. (649), neuwer cr.- 
mensch (64b). geteufft (110). neuer Z 
neuling im glauben (75). 

*Neorgaminus v. Energumenus. 

Neo-terieus (100), -teritus (132), 
-teticus (20), -terieum (134 Mrg.), -tieus 
(68) fersch 7 frisch (20). nuw (134 Mrg.). 

Nepa (cf. nepa, vipera) nater (93). 
notir (8, 9). en ader (23). vnck, slang 
(74). Ad. nd. slange. schlang (6). ags. 
habern (94), hafern (136). hurre (8). hur 
(9). 

Ne-peta, -beta, -pita (71 &c.), -pica 
(4, 41), -pitha (v. ealamintha), -pheta 
(114), -ptà (74, 75, 95, Anz.), napta (872, 
146), nereta (94?) (7. calamentum 4, 15; 
muntz (6). wild müntz (111), mintz A 
wizminza (105, Gf.). bach-muntz (146), 
-müntz (872). sigeminze Z simiza pe 
simzo (87). simeza (101). fimiza (szc 103 























































NEQ 


Se (47), si- (24), ags. sas- (943)-minte. &u- 
mute (?) 7 kattemynta (84). katzen-mintze 
(Fr.), -kraut (74,105), -wadel (74), -wedel. 
(15). wiBwurtz (64, 122). wilder poley 
(114, Ki.). berg-müntze 7 -wurtz; nept-en, 
(Ki.), -e (93). nebeta (Gf.). nept (15). 
stein-, 4 snee-, var. sne- (74) -mintz (14), 
-mintze (Sum.), -müntz (Das.). stincmimte 
(Sum. VII). suniha (131). vnnutzkorn als 
treffs, raten (74). nep-pita 7 -iea, czu 
latine, calamentum in krichen by- 7 
jbi-mineze, boh. wlasska mata (4. cf. 
nepeta cataria boh. konská mata Nmn.), 
madekrut (Anz. 8, 408. cf. boh. mata? 
magdkraut matriearia Fr.?). 

Nep-os, -us Ad. nd. ne-ue, Ad. -ve, 
-fe (8, 9), -be (55, 12). enick-lein (74), 
-el (4, 75). moch (225). mogen (pl. $. 
propinqui N. a. 1418 $m.). kinds- (93, 111), 
kindef- (64), suns- (91) -sun, -son (111). 
geudischer (14). vnkewsceher (9, 74). juau- 
riosus sicut brehusen (6). i, 

*Neprus v. Burga spina. 

*Nepta v. INepeta. 

Neptis Ad. nift-ili (-11? 6), -ele (19), 
Zl (5b), -el; nefyn (69, 134), neuyn (66, 
710), náfin o. enckelin (128); kinds- (93, 
111), tochter- (91) -t.; kindef) dochter | 
(64), d.-kint (75). md. nicht-e, -eken; 
mach (22). | 

Neptunus necker (99, 108). 

*Nepula (untersch. v. nebula)nepel (1). | 

*Nepulus nespilbóm (121, Gf.). | 

Nepus (7. nepurus Ki, 2. cum. quo | 
purgatur culus 16. cf. nippus) ars-wyesch 
(85), -wisg (99). arDwijB (20). 

Nepus v. Nepos. 

*Nephanditas vndedicheit (10). 

*Nepha-, selten nefa-ndus (fempore 
presenti), -xidus (74), -rius (4. preterito), | 
-tieus Ad. vn-, vbel- (17), misse; 
mif-dedig; vn-tetig (-tiecus 7 -ndus 
(8, 9), -detiger, -thetiger (v. nom dignus 
fari 68), -getatiger (74), -wirdig. vbel- 
tetiger o. bose -ndus; zd. 4 miDteti 
-vius (110). ein ibeltettiger (76). vbi 
tetig (-rius 8, 9). oueldediger 7 boue 
-rius; myfdedig -ndus (132). missede- | 
lich (19). misdadich Z onweerdich (11). | 
vndedich (23). hd. md. bose-, hd. pof | 
(1,74), boD-wicht. bowecht (21). eyn 
boDheit (5). geze (13). 

*Nephas, selten nefas Ad. nd. vu 
hd. misse-, myD-dat, Ad. pus -tad. Ad. | 
nd. bos-, Ad. bof-heyt. schande (90). 
vnezemelich (19 &e.). schult der leidig- 
o. verhandel-unge (15). 

*Nephastus vnwirdig (8,9). nephaus- J 
tus (»« faustus) vnseliger tag (74). — | 

*Nephatieus v: INephandus. | 

*Nephaustus v. INNephastus. | 

*Nepheta v. Nepeta. | 

*Ne- (nao- Ki.) -philax hueter des] 
tempels (75). | 

Nephrend-us, -is v. Nefrendus. 

*Neph- (110 &c.), nef- (4), nem- (15), 
nenf- (4) -resis, nephritis (132), neu 
frasis (q. v.) nieren sucht (75) lendenj 
such (4). dy kewl (Z. dolor 4 langwo 
renum 4. cf. coliea). 

Nequam Ad. nd. schal-ck, -lee (22) 
-g (21). ein bo (110), quait (132) sehalck4 
hd. schalckhafftig. quaet (11). modyng 
2 lantzage (12). modynck; herensem 











NER 
! ynselige bosewycht (225). bosweyt (17). 
der do rint, varr. der rinnet, der ringt, 
in der boDheit (65). 

Nequaquam (cf. mneequiequam) 
| niehte (23), mit n. (1, 21), mid n. (22), 
mit nichts (D) nieht. mit niehten nit (6). 
mit niehte (8, 9, 4), nicht (17). nát nyd 
(18). nargent (11). nyrgent na (20). key- 
ner (20), in k.-ley (6s, 110), in gheynre- 
| ley (132) wy. vmb-sub (17), -sust (8, 9). 
Neque /Zd. nd. noch. nit noch (18). 
| vn nieht (11). 

Nequid daz iceht (9). 

Bieuuidem ist daz ieht ader nicht 
11). 

Nequire Ad. nd. nicht, n. en (11), 

| hd. nit mogen, hd. mugen, mógen (67), 
| mochen (95). 
Nequis daz (8, 17), das (9) keiner. 
| Nequiter /d. nd. schalck-, schelck-, 
schek- (20) -lieh, -liken. 
Nequiti-a, 7 -es (110 &e.) ^d. schalck- 
| heit, -eit, -hafftigkeit (65, 75). nd. schal-, 
| sehalli- (11) -cheit. bof$- (20, 110), quaet- 
| (20)-heit. betrieglichkeit (65). vnkeusch- 
eit (110). 

Nequitiose schalcklieh (75). 
| Nequitiosus Ad. md. schale-, Ad. 
|sehalck-, scehalk- (6, 17) Ad. -hafftig, 
| -heftig (6), nd. -aftieh (23), -kieh (11). 
| yol schalkheit (68). 

NNere (neo, neones 8^. sí. neo nes) 
| Ad. nd. spin-nen, -den (13). spin (21). 
spennen (99). neen (3). newen 7 bufben (8c). 

*Nereta v. Nepeta. 

*Nere-, neri-, mere- (1) -trix spin- 
| mer-en (6), Ad. -in, nd. -inne, -sche. 
spynderyn (21). 

Neretus v. Nigellus. 
 *ÜNerges (aus merges!) garb, ein 
| kraut (74). 

*Nergum-inus, 
menus. 

—- *Nerofagia v. Xerophagia. 
Neruare (2. neruos dare 110 &e.; 
fibrare / membrare 75) hd. senem. s. 
| geuen (132). senwen (6). synnen (18). 

Zenen (23). hd. a-, e-, oe- (68) -dern. 
| adern seczen ader legen (17). gaeder vf 
Ziehen (75). snoren,(5,23). sworen (sc 22). 
— Neruiec-osus, -iosus (110^) vol pezen 
7 senen (132). 

Neruosa wegerich (Sum. VI). 

- Neruosus ader-ieh (23), -echt (8^), 
Jieh (6). adr-iek (7), -echtig (17). Ad. 
0- (Db), e-dericht. edrig (76). seniceht 
(5b). zenich (23). synnig (18). voll senen 
(132), adern (68, 110). 
 *Nerus (7. vinculum, st. neruus) auder, 
e&l est qd. populus qui in estate transfor- 
matur «n lupos (16). 

Neruum eyn boltz (6). 

— Neruus (7. cippus 68, 75) zene (20, 
29). senne (22). syn (18). ^d. ader. adre 
(99). ayder (123). odir (8, 9). semd 7 oder 
(n) eyn sene- (5, 132), sen- (126, 128), 
| Sspan- 7 flachB- (126), flachs-, belg. vlas- 

(159) hd. flechs- (111), bant- (Megenb.) 
| -ader. bantaudern (p£. v7). ge- (64, 65), 
ils -eder. waltowahso szm.; wal 


-nius v. Hnergu- 





| awahs (Gr.). walte- (93), walten- (64^, 
Keys), har- (64, 75) -wahs, -wachs. pese 
| (69). peise (109). stock (68). dum-st. (75). 
 yssenhalt 7 block (9). vesser (9). 


1 


P. 








NEX 


Nescire nicht herkennen £ n. en 
wisDen (17). Ad. nit wissen. nd. niet 
weten. 

Nescius vnwiDen (17). 

*Ne- v. Nes-sotrophion. 

Nesperus (cf. sqq.) v. Eiseulus. 

*Nespulum nespel (93). 

*Nespulus nespelbovn (93). 

Ne- 4 nes-sotrophion endten-, Mrg. 
ant-stal (125). 

*Nesta (cf. nastula sim.)hosen nestel 
(19). hosueter (11). 

*Netagas (aus ieta »- neta 2. lana 
Ki.? cf. netegamentum expurgatio G1. 
m.? purste (Sum.). 

*Netila (cf. migale) ags. herma (Hpt. 
5), hearma (94, 136). 

Ne-, ni- (943) -torium ags. inspin 
942). 

Netrix spinner-sche (132), Ad. -in. 
nat- (1), ne- (76) -erin. nedersen (85). 

*Netrobi v. Nullieubi. 

*Netrum (untersch. von nitrum) seife 
(9). seuff (8). . 

*Netula wider schich (9). haspel (Gt.). 

*Netum Ad. garen (6), garn. 

Netus g. us sbst. (i. filamen Br.) 
spinsel (20). gespinf) (47). 

Netus píc. ge-sponnen (8, 9), -net (16). 

*Ne- v. Na-ucipendere. 

*Neueritia gottin der vorcht vnd der 
zucht (74). 

*Neufrasis, nefresis (g. v. 68.) haupt- 
Schwer (110). hoefftsweer (132). 

*Neuia v. Nenia. 

Neuma (i. numen 0 paraclitus 4 fla- 
men b^) zeichen der munich szme voce 
et cantu (15). munchlich z. (74). gesanck 
(9, 74, 75). su. g. (8). don (9). der hel- 
lige gest (bb). 

*Neuma earo (:neuus) pfinnig flaisch 
(16). 

Neumatieus gut senger (8, 9). 

Neumatisare zeichen geben als die 
munich (75). 

Neuosus prosselecht (20). sprüDick 
(19). spruetieh 7 vleckich (11). sprutich 
i vlackich (107). sprotelich (132). Ad. 
flecki-g, -ck (19). vol flecken (68). sprech- 
lnieh. (110). 

*Neuphar v. Nenuphar. 

Neurobata nl. coordendanser (116). 

Neuter nyndert (1, 4), nergent (10) 
einer. keiner (18). nirn. k. (5) nergen 
keyn (18). nerneyn (12). nerge- (23), 
nergen- (22) -nen. keyner von (68, 110), 
gheyn van (132). beyden. nymant (11). 
entwederer (126). neweder (99)- 

Neutralis nirgen eynlicher (5). ner- 
gen-enlie (23), -lich (13). nyrn (17), ir 
n. (21) keyner. niert gemanlich (6). 
nyeman gemeynlieh (v) nit allain (16). 

Neutr-obi, -ubi v. Nullicubi. 

Neuum masse (li) flecho mit diu 
man gaporan uuirdit (Gf.). 

Newma v. Reuma. 

Neuus lovbfleckel (93). placke (99 


1| &e.). flechtmael (125). anmahel pé. an- 


máhler, o. maasen (126). anmal (109, 

128, 135). spruete (11 szm.). sprotel (22). 

sprynckel (19). 
Nexare strieken (1) Ad. stetlichen 














NIC 979 


knup-fen, -pen; stetlich knopfen (4), 
knoppen (5), knypffen (110); stateklich 
(67), stedeclichen (133, 152) knuppen; 
stet-iklich, -tenglichen (76) knipfen s/m.; 
stetglich knupfen (68); steitlich knupen 
(6). stedelich knoeffen (132). stedeliken 
knutten (23). 

*Nexare (aus nixare) a- (9), e- (8) 
-rbeyten. 

Nexere(oft7.nexare) knypffen (110). 

Nexilis knuplieh 7 bendieh (20). 
Jnodeehtig ? bintlieh (17). 

Nexio knupp- 7 bind-unge (20). 

Nexus píc. sbst. hd. nd. bant. band 
(v, 134). knupp (20) cnop (99). knode 
(11). striek (12). ge-knupfft (68), -knypfft 
(110), -knoppet (17), -knopet (132), -bun- 
den (8, 11). 

Ni Ad. halber (5); be-, by-, bey-h.; 
byhalb (134); be-halben (68), -sundern 
(17); nun (76), sidan (5), eD s. (110). nd. 
behalue-r, -n (132). 

*Niaeulon v. Bullaquilon. 

Niblus 4 vento cum aqua (Gl. m.). 
reghen ind wynt to hoip gemenght (147). 

Nieea (cw.) bitschme (74). 

*Nicedula (cf. cicindela, nocticula) 
nachtuogelein seheinend bei nacht (74). 

Nice- v. Nichi-terium. 

*Nicissus (sí. viec.) smalhafftig (1). 

*Nicitare v. Nicticare. 

*Nieklidare (cf. nietieare) wincken 
mit den augen (18). 

Nicolai fichepfile (127. cf. carica). 
ags. melst appla (acc. pl. 94^). jüdische 
dattelkerne (Ki.) nieola-um 27. tactilus 
(1363); -tis 7. daetulis (136). 

Nicolaus». pr. clawes (22b, 74). claus, 
clawlein, nic-las, -kel (74). 

*Nieostratus vol segis (8, 9). 
*Nicostrum v. Triumphus. 

IN yct-, niet-alinus, -almus, -alamus 
(110, 132), -almius, -ulinus (Pay.), -ilineus 
(76), -ilunus(8, 9) (z. passzo quando quis 
in die non videt sed im tenebris 16 süm., 
nigellus q. cf. 9) plynezer (8). plincir (9). 
ags. nyht eage (Gl. m). adj. nyetal- 
mieus, -inieus (Br.); qw patitur dat 
oeuel nyotalamus (132). 

*Nictamen v. Nictus. 

Nietans Ad. wachende. 

Nietare, -ri (v. vigilare) hd. wachen. 
ogenwyneken of nycken; nachts waken 
(147). wi- 7 zwi-neken (126). ezwinezern 
(Z£. nietitare (9). blenaug-len, varr. -en 
15). 

*Nietatio wachunge (20). 

Nietator hd. wincker. wacher (132). 
plen auge-n, 1; blen augkitter; mensch 
der die augen vor wetunge immer vff 
vnd zu thut (75). 

Nietatus v. Nioctus. 

*Nieter kleimesschieff, e£. 7. noetieorax 
(74). 

Nietere(canum 1 wlpium 18.27. glatire 
Br. Cf. Gl. m. 4, 825) hülen (18^). giln (9). 
beffen Z bellen o. schnuppfen (126). 

*Nieti-eare, -tare, mnicitare (649) 
(nyetitare 4 -ri frequenter vigilare Br.) 
wineken (17, 4). zwincern 4 wachin (8). 
wachen (64). nicken (17). 

*Nietieator hd. eyn wincker, 7 vigi- 
lator (16). 

48 * 


380 NID 


*Nicti-catus, -tatus winck- (68), wach- 
(110) -ung. wakynghe (132). 

*Nictieorator wincker (3). 

INy-, ni-, no-etieorax, nictocorax 
(151) (Z. noetiea) nacht-raben (12), Ad. 
-rabe, -rab, -rap, -rapp, -trap (noet. 2. 
noetiea 68), -ram (87, 114, 121 &c.), -vle 
(18), -yle (nyet. 7. noctua 68), nd. -raue, 
-rauen. nach-rabe (10), -raue (20). nat- 
drap (49). nacthe rabe (14). nachte 
raven (13). ags. naecht- (94), neth- (136) 
-hraebn. vle (17). auel 7 euel, vov. aeul, 
7 euwel, 7 yle (7. noct-ua 7 -imen 75). 
hd. eyn jung vle, wol (7). schleyer- Z 
stock-vle (noct. 65). radelwer (nyot. Bibl. 
a. 1483 Fr. 2, 81€). een iuper Z dwaes- 
uoghel (108). 

*Nietileus v. Nyoctilius. 

*Nietilineus v. Nyetalinus. 

Ny- (B:.), ni-etilius, -etileus (74) (?. 
mocturmus bacchus Br., cippus) wein, got 
des weins (74). nacht-iek (19), -lieh (20). 
hd. eyn stok (Mss. mog.). 

*Nietilunus v. Nyetalinus. 

*Nict-, -imen, -umen (97) winckunge 
mit den augen (17), cum palpebris (5 &c). 
veynken mit den ogen (97). 

IN ye-, nic-, ni- (147) -timene,? -tumen 
(110 &e.), -timinae (34), noctimen (4, 75. 
cf. nyetieorax) huwel (93). ewle (4). 
auel, var. aeul (15). nacht-rapp (68, 110), 
-raue (132, 147), -vogel (34). 

*Nictipedo (ausnictieator »- nichili- 
pendere!) vnichtiger 7 wincker (17). 

*Nietita- v. Nietica-re, -tus. 

*Nieto- v. Nycti-eorax. 

Nyetu- v. Nyeta-linus. 

*Nictumen v.Nictimen. Nyctimene. 

NNiet-us,? -amen 7 -atus (141) winck- 
ung (48, 110), -ynghe (132). ogenwyn- of 
ny-ckynge (141). 

Niehil (Z» a/le» Hss.) nihil (cf. 
niehilum, nil) nicht (55, 8), nichts (11), 
nichtes (23) nicht. nichtz (75). nutz (6). 
nut (1105). nit (1102€). nyt (68). niet (132). 
nüst (7). nüntzit (128). nihil est quod 
eures es bedarffsen nit (88). 

*Nieh-, mnih-ilare zerstoren (110). 
verniehten (64, 110). tzo niet doen 7 
vstoeren (132). zu nichten (68), zu nit 
(20) machen. 

*Nichilihomo nichtsnutz (74). 

Nichilipendere vnichten (8, 9). 

*Nichilinus (avs lichinus szm.; anders 
Gl. m.) daht (104). 

Nich- (76, 134, Mss.), nih-ilominus 
nichís (11), nichtz (5^) nicht. ich don 
nicht (21). noch dan (11, 65). nit an (18). 
nochten (93). hd. nichtz (76), nycht da 
(67, 133, 152), nit dester, nicht d. (151), 
nichtz d. (75), nit dest (110^) minder, 
mynner (133). 

Nich- (wss.), niech- (59), nih-ilum 
(7. nihil 110 &e.) nieht (17). niBe nieht 
(b^). vor-n. (9), -niehtet (8). niwet (99). 

*Nichi- (8, 9), nice- (14, 75, 147, Br.) 
7 philac- (147), phila- (Br.) -terium, 
-um (8), nitheria (p/. 76) segis-zeichen 
(8), -stat 4 -lon (9). gesyges z. (74). z. 
des sigs vnd der vberwindung (15). boirt, 
soym, rant, lijst (147). 

Nidere Ld. schynen. riechen (1102). 
ruchen (20, 110b). ruken (132). ruwen 
(sic 68). 





NiG 


*Nid-ere, -icare nisten (15). 

Nidifieare 7d. niste-n, -In (9). neste-n 
Z -len (225). nest (85), nester (65) machen. 
neste maken (23). 

*Nidifieatio nistunge (20). 

Nidor roch (20). roke (99). kuchin- 
(8, 14), kochen- (17) -raueh (8, 17), -smack 
(14), (£) gestanke (11). g. von dem ge- 
branten flaische ob dem fuwer (75). das 
schmirtzen Z geschmürtz (126). kuchen-, 
gepraten-, eins g.-smack; spul-et, -ach 
(74). geschmack der da kumpt vom bra- 
ten 7 von dem gerósten fleysch (65). 

Nidulari nysten (110). nestelen (132). 

Nidulus kleyn nest (8). nestel (75). 

Nidus d. nd. nest. neest (11). Ad. 
neste, nist, niste (10). 

*"Nyffra neyffenlandt (74). 

*"Nyffus neyffenlander (74). 

Nigell-a, -um (125), -us (49), -e (Sum. 
V) (7. fig-, fi-ella, vigellum q. v. aus 
ratten »« rotten? cf. gid &oc.) rathen 
(von dem r.) 7 ratin f. n.; boh. yary luk 
(4). ratten 7 wilder habern (75). ratte 
(82, 93). raten (85, 105, Sum.). rateln (125). 
rettel (49). hd. rade. raden (1V, 24, 41). 
rede (22). sporgras (Sum. V). schabab 
(128 &e.) mnigell-a, -um ratten; -um 
sehwartzer kumel (74). 

*Nigellare (cf. -atus Gl. m.) v. Ni- 
grare. 

*Nigellastrum (7. githago) neghel- 
bloeme (kil.). 

*Nigellator (7. denigrator 76 &e.) ein 
schwartz ferber (110). schwertzer (68). 
noch swartzer (s/c 132). 

Nigellatus geschwertzt (76). 

*Nigell-um &o. v. -a. 

*Nigellus v. Nigella. Nyetalinus. 

Nigellus swartz (8). wat sw. (132). 
schwartz (110). etwas schw. (68). schw.- 
lechtig (140). E 

Nig-ellus, -erulus, -redo qwe super- 
ducitur argento (16). Cf. nigellus 7 nere- 
tus 7. moneta, nigra (Gl. m.). 

Niger Ad. swartz, schwartz. nd. swart. 
sünstschuartz (111). colnuar (12). 

*Nigerulus v. Nigellus. 

*Nigram-ancia, -ntieus v. Nigro- 
manti-a, -eus. 

Nigrare hd. swerezen (8, 9); swarez 
machen. 

*Nigrastiea schuchswertz (74). 

*Nigr-ator 7 -io, -o eyn swartzer 
(132), schwertzer (110). 

*Nigr-edior, melius -or swertzer (15). 

Nigredo (cf. nigellus) hd. swartz- 
heit, -keyd (19). swertzkeit (7, 8). swar- 
ticheyt (23). schwertzi (6). swerez (9). 
swirez (11). 

Nigrere swartz werden (132 süm.). 

Nigreseere Ad. swe-, schwe-rtzen. 
nd. swarten. swarez machen (17). be- 
gynnen zu Sw. werden (9). sehwartz w. 
(16). anhebin swarczin (8). 

*Nigrifieare swartz machin (8b). 

*Nigrifieatus geswertzt (8b). 

*WNigr-io, -o v. -ator. 

*Nigro-bius, -sus (9) ofen- (9), offen- 
(8) -steyn. 

Nigromantia, gew. nigro-, nigra- 
D -mancia Ad. swartz-, swartze (20), 

ie schwartze (110), nd. de swarte kunst 








NIM 


szm. schwartz k. die do ist mit vffsehung 
der dotten mit den der nigromanticus 
zaubert o. mit den dryen ersten schollen 
die der pfaff würfft ynO grab, o. mit 
den wydhopffen die do lauffen by den 
greberen (65). Ad. zauberie szm. zeube- 
rige (85). zobri (6). zaufery (1). tzouerie 
(132). touer-ie (23), -lest (99). 

Nigro-mantieus, -montieus (1), ni- 
gramnticus (9) eyn schwartz- (6, 649), 
swart- (23) -kynstiger (54€), -kunster. 
eyn swartz-k. (645), -kunstiger (1), -kon- 
stiger (5). der do ubet dy swarizen 
konst (17). Ad. einer der die sehwartz- 
kunst kan. ein tufelbeswerer (93), farn 
Schuler (1). zauberer (64). 

*Nigropontus v. Chalceis. 
*Nigro-sus v. -bius. 

Nihil &e. v. Nichil &oc. 

Nihili, / nil (116) album augen-nicht 
(herba, Ki.). 

SN nit wert, niener fur zuschetzen 
(88). 

Nihili facere zu nicht machen (110). - 
niet achten (68, 132). 

Nil Ad. nd. nicht. nit (8^). niet (11)- | 
nitz (88). nycht, nyet, nuyst (147). | 
*Nileum v. Mileum. 

Nilus flis o. wafer (8). 

Nima v. Niniuiarius. |] 

*Nim-a, -itum korn-, getreydes-maf), 
vier-Iing, -teyl (74). | 

*Nimbare regenen (11). 

*Nimbositas regenheit (20). 

*"Nimbosus regen-echt (20), -ieh (11). 
reganhaft (Gf.). vol wolken (110 &e.). vol; 
stob- (68). stof- (132) -regens. vol r. myt 
onbestuyr (147). wetter- 4 vngewitter-| 
lieh (126). witterig (128). 

Nimbus (7. eatarrhacta 4 nubifra- 
gium qq. v. 15; ymber dc. £ ornamentum 
capitis 16 sim.; cf. nymph-a, -us) tunst| 
(127, Gf.). ags. storm (94, 136). regen (8b, 
li, 25, 93). ein slag- (20), schlag- (88), 
wint- (110), platz- (91, 125), blatz- (75),] 

'rosser (64, 88), schneller (64), staup- 
12), staub- (10), stoff- (10, 132) -regen. 
r. die ruecklois kompt (147). sehne 0.] 
hagel (110). dick wolcken Mn 110) des) 
blatzregens (75). w., wolek- (1) AdJ 
-weder, -wetter, -weter (1l, 53), nd. -wed-| 
der. eyn wachen wetter (7). wolkchenj 
beter (71). gisuuere, kisuuorc (Gt.). golf 
band (6, Gf.) borto (121. 7. q. limbus 
Gf.). regenschla-her, var. -er £ sturtz (?) 
redimiculum, genus pepuli 15). ny- (14) 
ni-mbrie sunt tempestine et precipit) 
pluwie (16. 7. q. nimbi Pap.). platz-, geJ 
her-regen (74). | 

Nimi-e, um, -s hd. zu, alzu, alsc| 
alte (68. nd.) vil, viel. zuo (13), te (99 
altzo (132) vele. alto velie (23). tzo (182) 
ze (68) seer. fast, sere (65). 

*Niminarius &ec. v. Niniuiarius. 

Nimirum sunder vrowen (99), wude 
(100). on zwifel (65). 

*Nimirus (aus nimius »« mirus) 
vber-tussiger, -trettenlicher (74). 

Nimis v. Nimie. 

*Nimitum v. Nima. 
*Nimiuarus v. Niniuiarius. T 

Nimius groe& (920). grof vbel 
schwencklieh zü vil Z zü grof? (65). | 

Nimmarus &oc. v. Niniuiarius. 





























NIS 


Nimpha gottin der wasser o. der 
| prunnen (74). jung- (20), jump- (19) 
-frauwe. ionevrouwe (11). prawt (9, 76). 
mayt (9). brut o. mat (8). 

*Nimpha (»« nimbus) 
uwazir; sturmuuint (Gf.). 

INNim-, nin- (87), ninidi- (Sum. V) 
-phea, nympha (74) (cf. potentilla, 
nenuphar) wazarwurz(Gf.). seblat (Sum., 
'8t). seblome (24, 47). seeblum, haar- 
"wurtz, nl. plompen (116). grensi-ng (74, 
Sum. VI) -ch (87) gemfich (7). gusinck 
(6). kuworez (17). ags. colloneroh (943. 
Xf. achillea). 

*Nimphur v. Mimphur. 

Nimphus brude- (8, 100) brewte- 
(9), prawti- (74) -gam, -gumme (100). 

*Nimphus (»« nimbus, cf. nimpha) 
'sturmuuint; uuoleano sturm g. pl.(Gt.). 

Nimuarus v. Niniuiarius. 

Ning-ere, -it (99), -uit (94, 136) Ad. 
sni-hen, -en, -gen (49); schni-hen (7, 75), 
-gen (6); sney-en (9), -ben (1, 3); schney- 
'en, -ben (64€), sehnuen (88). snyen (11). 
swinghen (22. cf. niuare). sewen (18^). 
it snuwet (99). ags. sniuidh (136), 
hsniuuith (94). hd. nd. vriesen. 

Ningidus scehnyendig (110). sneach- 
tieh (132 szm.). 

*Ninidiphea v. Nimphea. 

. *Niniui- (110 &c.), nimin- (68, 132), 
ninu- (67), ninn- (129, 139, 147, Gl. m.), 
niuiu- (134) min- 7 minn- (Gl. m.) 
-arius, nimm- (Br.), nimiu- (133), ninn- 
(136), nimn- 7 nimu- 7 nimin- (Gl. m.) 
-arus, nimarum patiens (Gl. m.) (7. 
maritus cuius vxor mechatur et ipse tacet 
$im.)eyn man dye weet ind des swijght 

dat syn wijf aeverspeelt (sc) duet (147). 
eyn hennen taster (110, 132). goeckel- 
| man (110). koeeklion (122). 

*Ninphea v. Nimphea. 

*Ninu- v. Niniui-arius. 

*Nip-us (74), -pus (cf. nepus) ars-, 
arf- (74), ersch- (1V) -wiseh (8, 9, 17, 
74), -worm (8). 

*Nirgin (aus hircus) wynckel in dem 
augen (5). 

*Nirmendae-tila, -ula v. Hermo- 
daetylus. 
qp? (auis, cf.nisula) eyn sprinczie 

*Nisene ringela (Sum. V1). 

. "Niserere (sí. niuere) wincken £ 
explanare (16). 

"Nisi besunder (6, 19). iz dan daz 
— b. (5). ist dan daz besunner (21). besun- 
dern (17) is den dat b. (22). ist daz 
- dan besonder (7). allei-ne (55), -n (7, 11). 
ein len (szc) ist an (sc) das behalber (19). 
- behaluen Z bisonder (11). ufigenommen 
(17). iB. en sy dan (20). es were dan (65). 
*Nysiaeus indise (Gr.). 

*Nisieus nysener (8). nisner (9). ney- 
Ser, einer von der stat neyfe (74). 
*Nisis, g. -is (cf. nisus) arbeyt (74). 
."Nisula (7. nisus 75; n. femella sed 
nisula masculus, sic 16) sprinze (Gf.). 
Sprynez (16, 64, 74, 75). 
— Nisus (auis, cf. prc.) hd. nd. spe-, 
-Bpa- (11, 18), spá- (34) -rwer; speruer 
(91). hd. spa-, spe-rber. blauuz (102). 
— A Nisus (7. nu-, var. na-tus 75) d. 


unuuitari 


h 


»* 











NIX 


arbeit 7 pyn-e, -unge; inwendige erbeyt 
sim. innige (?) arbait (1). geerbeit mit 
den synnen (17). begird ? willen der 
arbeit, mainung mue; begir des willens 
(sim. 15). 

Nitedula (7. glis; mus, gr. lamparis 
Pap. cf. incedula, eicindela sZm.) gle- 
7 har-milin (104). 

Pu eulta 4 noualia niulente 
121). 

Nite-re, -scere Ld. nd. schinen. Ad. 
scheinen, sehynden (13), blicken (110, 
Mss. mog.). blyneken (132). seheynbar 7 
liecht werden (65). 

*Nitheria v. Nichiterium. 

Niti hd. arbeyten (1, 65), a. én partu 
sim. seer a. (ptc. nisus 110 &c.). arbey- 
din (85). pinen (99). (ptc. nixus) in ar- 
beit pynen (68). in a. Z7 pynen syn (110, 
132). geberen (110). fleif. thun, fleib vnd 
arbeyt daruff legen vnd strecken (65). 

Nitidare v. Incitare. 

Nitidus schin-bar (17), -ber; bliek- 
ende; claer (20). elar (8, 9). glizende 
(100). glitzerig (126, 128). gleissig (126). 
gli, var. gli-tzend (65). 

*Ni- v. Nye-timene. 

*Nitirum v. Nitrum. 

*Nititas scheinperkeit (74). 

Nitor Ad. nd. schin. Ad. scheyn. 
schinber- 7 claer-heit (20). glan-st (9), 
-ez (8). 

*Nitor (2c notor?) bekennen (18 Mrz.). 

*Ni- v. Ne-torium. 

*Nitrare (: nix) snyhen (20). 

Nit-, nyt- (74), niti- (134) -rum 
seyfe (4). saif (74, 76). kryde (2) seuff 
(19). erijt 7 spoenglas 4 zepe (11). spar- 
glas (1, BM.). spar (8, 47). sper (12). 
spersteyn (24). Ad. spat (res simelis vitro 
9, herba 74). spade (18). spad (5). spaut 
(21). eyn spate salez boluer (17). salez 
4 poluir (8), 7 puluer (9). sat (85). luter- 
(Sum.), berg- (116) -salz. glaesch (10. 
»« vitrum ?). Ad. wasch-, wásch- (134), 
wesch-, wesche- (133), wesse- (152), vole- 
(132) -erde. tincar o. niter (114). nyter 
ein ding als glas (74). 

*Nitulum clar ding (8). 

*Nitulus (7. clarus) hd. nd. clar. 

*Nituus (s/. lituus) herehorn ($81). 

Niualis snelich (20). 

Niuare Ad. snihen. schneyen (4, 134). 
schinen (17 &e.). swighen (22. cf. nin- 
gere). 

Niuere Ad. wineken. wencken (17, 
93, 132). wenchen (12). bleiken (100). 

Niuidus sny- (21), schin- (5, 23) 
-ende. schein-ender, -per (74). schyn- 
dende volle schnif (st. schinO? 11). 
schnyweif (4). schneewif) (76). sneweys- 
ser (74). 

*Niuile sneuuae (Gf.). 

*Niuiu- v. Niniui-arius. 

Niuosus (off 7. niuidus) sneyg (9). 
snyig (8). schne-ig (6), -echtig (126), -big 
(15). sehinende (17 &c.). 

Nix Ad. nd. snee, sne. schne (6). 
snehe(19). sneue (? 5b). sehnebe Z husch 
(15. cf. husche f. Stréchregen Fr.). 


Nixa gebernde (8, 9). 








NOO 381 


Nix-a, 7 -us (6) (7. prinus 74, pru- 
num ocf.GIt. m. 4, 829) kriech (6). krieche 
(95). eyn prume (1). pflawm (74). 

Nixus ptc. sbst. hd. nd. gearbei-det, 
-t(134). arbeit (spectat ad corpus, sed ad 
intima, nisus (110 &e.). buckende a. (8). 
auswendige erbeyt (9). 

*Nobelus v. Nobulus. 
*Nobilianus nobel (14:). 

Nobilis Ad.nd. edel. eddel (Y). yddel 
(19). ein adelicher (65). verrümpt (126). 
erkant (64). nobiles edel lude (5^). 

Nobilitare edelen (6, 8). Ad. md. 
edel maehen, maken. adelich leben, 
baren o. thuen (75). 

Nobilitas adel (17). edel (1). edel- 
chait (1), -keit (20) auDbund (126). 
würdigkeit (65). 

Nobilitatio edelunge n 

Nobilitatus geedeldt (20 

Nobiliter Ad. ede- (20), ade-, eher- 
? tráffen- (126) -lich. 

Nobiscum d. nd. mit vns. mit (9), 
midde (18) vnf. 

Nobul-us (nobilis»« obulus?) 7 -a 
(110), £ -e (68, 132), nobelus (22^) (7. 
magnus florenus) Ad. nobel. n.-gulden 
(15). n. ein guldein (74). ein gulde (17). 
eyn nobele (23). nobile eyn gulden pen- 
nmck (22^). 

*Nocceire v. Nocere. 

INoeens (v. noeuus) Ad. schadende. 

*Noccentia (cf. noxa) hd. nd. schult. 
nd. schuld. schade (Y). 

Nocere, 7 noccire (55) Ad. nd. scha- 
den, schedigen (65). nd. weren £ schelen 
(225): v'tornen (23). 

*Nocescere v. Notare. 
*Nociue schedlich (38). 

Noc-iuus, -uus, -ius Ad. nd. schede-, 
hd. sehedde-, sched-, schad-lich, -lick. 
schedleich (1). hd. schadende. schuldig 
(11). 

INoci-, noeu-mentum, nociuum /d. 
nd. schad-e, -en (17). Ad. schad ; sched-e 
(1), -enif. (20). 

Nociturus schedlicher (74). 

*Nocius v. NNociuus. 

Noetare nachts waken (14:). 

*Noeteluea v. Noctiluea. 

Noc-, no-(a/ph.noc- 110, 134) -tescere 

hd. nd. nacht-en, -werden (15). 
*Noeti-ea, -ecorax v. Nyoeticorax. 
*Noetici-nium, 7 -um (175) Ad. nd. 

nacht-sanck, hd. -sang, -gesang, -gsang 

(134). 

*Noeticola &e. v. Noctiluca. 
*Noetieremus mordbrander (81). 
*Nocti-eula, 4 -Juea (74, 75, 76, 147), 

-lia. (74) (7. luna, $ parua mox Br. cf. G1. 

m. À. v.; eandicides 75, lucipeta1)nach- 

felehkl (vermis 1). sunnenwend vogel 

(vermis, circa festum s. iohannis volat 

15). nachtscheinentwurmelein (74). nacht; 

mayn (147). 

*Noctieulla (herba) nachtschaten (3. 
cf. nocturilla). 
*Noeti-lia, -loca, -luea v. -eula, 

-luca. 

Nocti-, noete-luca, nocti-loca (23), 
t (in den Druckwerken) -cola, -colla, 
-lia, -lla (134), -Iueerna (vermis) nacht 
wulkel (23). glym (14). glym- (8), glumi- 


Nixa pl. (0lv6G (Gl. m.). snita (Gt.). | (9) -chin. 


382 NOD 


*Noctimen v. Nyotimene. 

*Noectinus v. INocturnus. 

Noetiuagus natht- (20), gessen- (49) 
-genger. nacht-g. (75), -gengel (74), 
-farer (110), -louffer (68, 75), -loper (132). 

*Noetiuus v. INNoeturnus. 

Noetu Ad. zu nachte. md. to nacht. 

Noctua (cf. nyetieorax) nahtram 47 
neestrepin (aec. sg. Gf.). Ad. nd. nacht- 
-vogel, Ad. -rapp, -Àul (111). naeh fugel 
(b5). ags. naecht- (94), necth- (136) -hraebn; 
nectigalae (94), nacthegelae (136). wald- 
fogel (75). Ad. nd. vle. vwela (87, sim. 
Gf.). auül (45). euwel (126). ewle (9 szm.). 
Vle (10, 34). jl (76). iel (19). wl (97). eyle 
(134). huwel (93). schleier eul (75). 

*Nocturil-la, -ia (97), nueturilla (5^) 
(£. solatrum) Zd. nd. nacht-schade, 
-schede (11, 18), -sceyd (97), Ad. -scha- 
den (753), -schadt, -schatt (6), -schet 
(1), -sehaten (4), -sehatten (75^). 

Noeturn-alis v. -us. 

Noeturnare benachten (147). 


*Nocturn-e, -aliter nachtlicher (75). | 


*Noeturnitas nachte- (18), nechti- 
(76) -keit. naehtlieheit (74). 

iNocturn-us, 7 -alis, nocti-nus, -uus 
(134) Ad. nd. nachts (147); nachte- (110, 
132), naeht-, Ad. necht-lich, nd. -lie, -ich. 
hd. nacht-ig, ick, -ezydick (5^). ne- (69), 
ná- (134) -ehtig. nechlichen (21). nachil- 
niek (22). nocturnus depopulator nacht 
diep (75). n. timor nacht foreht 7 das 
grusen der n. (65). nocturnum tempus 
vor-n. (62). n.-zeit (75). 

Noeturnus sóst. (sunt tres -ni 110 
&e.) nahtram (Gf. ein noctur-ne (132), 
-n (110), -m (68). 

Nocu- v. Noci-mentum. 

Nocuus v. Nociuus. 

*Nochus (arbor Gl. m., hier st. nothus 
cf. ventus) sutost (23). sudost- (17), west- 
(1) -wint. hd. sude-oste (18), -west, -westen; 
sud-w. 

*Nodab- v. Nup-agundium. 

*Nodabilis knupplieh (20). 

Nodare hd. nd. knup-, kno-, kneu- 
(97) -pen. knouelen (132). Ad. kneu-, knau- 
(18), kney- (21), knup-, knyp- (134) -ffen; 
knopff- (69, 134), knoff- (4), knuft-, kneft- 
(17) -eln. 

Nodator kneffer (20; 

Nodatus Ad. gekn-euffet (20), -uppet 
(20 &e.), -upfft. 

Nodellus eyn kleyn knepfflyn (110), 
knoepehen (132). 

*Nodmens v. Noys. 

*Nodob- &ce. v. Nup-agundium. 

*Nodonius v. Nuo. 

Nodosus knoticht (8). knodecht (9). 
knopffachtig (68), -et, ear. knepffecht 
(65). vol knopen (132). volknopfft (1102). 
wolknopff (110b). 

Nodulus (cf. sq.) eyn kleyn kneyffgin 
(21). einst s Vowfil X9). keiffel 
(15). kneuffelin (8). kneplin (7). knoppel 
(16). knopekin (23). 

ANodu-s, oft 4 -Ius Ad. knauff, knouft 
(85) kneyff (10), 7 knupp (20), knop, 
knoppe (6), knopf, knoph (16), knof (9), 
knewfel (1, 133), kevffel (V. énstr. clau- 
dendi busimwm 3), kneppel (13), knoffel 
(4), knuwel (67), knote (8, 9), knoch £ 





NON 


berproD (74). nd. knop, knoop. ags. ost 
(94, 136). 

Noe der die arche machet (5^). 

*Noerza v. Latax. 

Noys 7 verius nus (i. mens 110 &e.; 
nois sonat vagus 0 instabilis, nodmens 
4. diuina 1 ratio 16) gotlich gedanck o. 
vernufft (8). gotlich gesang 7 vernunfft 
(11). gotlicher denek £ v. (9). 

Nola, nala (1) (£. eampan-um 127, 
-ula, -ella) Ad. nd. schelle. Ad. schell, 
schal (6). nd. belle, bel. glokka (127). 

*Nolaria domus (7. qd. nolarium Gl. 
m.) glochus (121). 

*Nolarius schellen mecher (20). 

*Nolator schellen sleger (20). 

*Nole v. Nolle. 

*Noli me tangere (7. morbus in facie 
ex mictura, glirium, vina muris 0 gliris; 
i in culo i. bubo, hesper eanerius 76; 
i. Seor-pena 2 -epta :4, sipher 1) ein 
sehmertz im angesicht (110). eyn suehde 
ynt angesichte (132). vallende (9), fulende 
(17) sucht. s. von der roten saichung 
(1. eyn suchte dy do komt von ruthen 
seyche (55). syrin ein wetag so eins ein 
maul)im antlitz besaicht o. bepruntzt (14). 

Nol-le, -e (daher noluntas 12) nicht 
hd. wok, we-, nd. wi-llen. nolo ich nicht 
en wil (19). wil nieht (75). 

Nom-en, -a Ad. nd.name. naem (11). 
nomina pr. in 125 : leon-, bern-, god-, 
erh-, ger-, eck-art «b art (at. indoles € 
ingenium; god-, gan-fried, odefriet quas? 
det pac bona humilis dc.; rai, sige-, 
rose-mund, hart-, her-, thile-man, fride-, 
e-, hein-rieh, vol-, eun-raed, meinrat, 
geb-, borck-art, alb-, rup-, siegeb-recht, 
lat. alb-, rup-, sigeb-ertus, gunth-, 
vern-erus; e£ feminina hymmeltrued, 
adelhayt, gerdrut, rossewit, godhayts; gr. 
odysses, heraeles, cielops, /at. vlixes 
7 vlysses, hereules, ecocles; mathias, 
nostri vernaculi thias, hungari mathia- 
schke;friderieus /at/né,friderich german, 
fritze rustici; sic elizabet, isabella, elsa, 
elsabct; brigida, brigitta, gutta, gebart, 
gebardus //atine; düiminutiua  danu-, 
petru-, ioannio-, sergio-, iacobio- 4 
iaecobu-, nico-lus, sy-, and-riseus, 
eathari-, an-, ag-nula, luciola, sec. 
nostrum. vern. kuntstzchen, clauschchen, 
elsehtzschen. 

Nominare nam-en (99), -e (10), -sen 
(126). no- (23), noe- (132), nue- (11), nu- 
(20). -men. Ad. nen-nen, -den (11). 

Nominari heyDen (68). heysen (132). 
prs. ich heib, var. heise (110). 

Nominatim bynamen (11, 20). name- 
lieh. (20). 

Nominatiuus eyn nenner (10, 12, 65). 

Nominosus (7. famosus Gl.m.) nam- 
lieh (110). von namen (68). van name 
(132). 

Nomisma (cf. numisma) munizza 
sim. (Gf.). myntz (110). ags. mumit (136), 
mynit (94). 

Nomius(./e-, pastor-alis,»«nonnus?) 
mü- 4 nen- (19), mo- (85) -nich. 

*Nomon v. Gnomon. 

Non Ad. nd. nicht. necht (21). nit 
(6, 75). neen (99). 

Nona nüne (19). nuen (11). none (55, 
147). non- (110), noen- (132), mittag- (110 
sim.) -zyt. myddach (147). 











NOR 


*Nona- v. Nono-ceulus. 

Nonagenarius Ad. nunczig, nuezig 
(21) zal, zail. neuntzig zal, eig. m. iar 
Ain). nd. negentich tal. nuncheg male 

Nona-, nono- (76) -genus, -gesimus 
(16) der nun-ziehte (5), -ziest (17), -gest 
(6), -zigeste (75), -zehenst (7), -ehs (18). 
dye nunezenst (21). negentegeste (23). 

*Nona-, nono- (67) non-gesies /d. 
nuntzig-,neuntzig-,nynhundert- sm. -mal, 
-mol. negentzich mayl (132). 

Nonaginta Ad. nun-zig, -tg (6). 
nuczgig (21). neüntzge (111). negen-tzieh 
(132), -tieh (23). 

Nonaria mittag-wip (8), -weyp £ 
hurre (9). hur (74). 

*Nondoralbum v. Syrphia. 

Nondum /Ad. noch nicht, noch nit. 
nd. nocht nicht (23); nargen mae (11) 
nyrgen nicht (19). 

*Nonesium (cu., sé. nouesium) Nuef) 
(125). 

*Non-, nonu-, nonumn- (23) -genta, 
noninginta (76) hd. nun-, nyn- (1105), 
neun- (110), nd. negen-hundert. nuyns 
hondert (132). 

"Nongentesimus dernunhunderts(1Y). . 

*Non-gesies (cf. nonagesies), -in- | 
gesies, -genties (110) Ad. nunhundert | 
sim. male, werbe. nun hunder mail(7) | 
nd. negenhundert-werue, -warue. 

*Nonhomo vnmensch (74). | 

*Noning-esies, -inta v. Nonge-sies, | 
-nta. 

*Noniplex Ad. nun-feldig, -faltig (6); 
neun-ueltig 7 -ualtig (75). nd. negen 
voldich. 

Nonne Ad. ist daz, dab, das, iz, ef) 
es nieht, nit. nd. is dát, eth nicht. ist 
nit (68), yt (132). ne (1. deutsch ?). A 

Nonnulli semelicke (100). someleec | 
(99). 

Nonnus monech 
vaterligkeit (74). | 

*Nono-, nona- (3, 23) -eulus, nouo- 
eula (98) (péscés, i. cereuilla 75. cf. 
murenula) newen augen (1). Ad. qa 
neun-aug, -augel (75), -eugel (2), -euglin | 
(1102), -euke (4), -eügk (134). IX auge 
(D) eyn nun-euge (5^), -óg (6), -ock (1), 
-aug (69, 133), -oug (68), nune eiche (117), 
neyneugel (1105), neveyckel (3), nynoug 
(67). nd. en, eyn negen-oge, -ogen (225), 
-ogede (109). brieh (97). prieke (109, 110 &e.). ' 

*Nonoge-nus, -simus, -sies v. No- | 
nage-nus, -sies. 

*Nonugenta &e. v. Nongenta. 

Nonus Ad. der nunde, nuende (20), | 
nüynde (19). nund (6). nd, die negende 
(11). negenich (23). nonum negede (85b). | 

*Nopa v. Napa. L ] 

*Nopola chan (Sum. cf. Gf. 4, 449). 

Norantes (i. scientes 76) wissende 


(8, 9). 
(9, 17, 74), 






















(99). vater; ersame 


Norax schentlich sund-er 
-e (8). miftatiger (74). 
*Norbe-a, -ia v. Noruegia. 
*Noreus (7. reses) treger (74). i; 
JNOrenS (aus murena?) wale fisch 
a). | 
Noriea (4 teutonia; cf. noruegia) 
hochteutschlant (75). "ng 


a 


NOT 


Norieum nordgew (114). 

E (7. teutonus) hochteutscher 
| 03). 

Norma winckel- Ad. -holez, -hulez 
| (21), -maf) (8, 9), -mass (1), -mef) (7, 6s, 
74), mes (111), md. -holt, -maet. regel 
| 2 geseez (17). haeke (1102, 132). hocke 
(110b). 

Normanni die Sehweden vnd Nor- 
| weden (114). 
| Nor-uegia, (110), -wegia (29, 69), 

-rwegia (1), -uagia 7 -pheya (74), gew. 
| -eia, -pheygia (76), -pheia, -beia, 
| -bea (71), noriea terra nor-wegene (23), 
| hd. wegen, -weyen (66), -w. lande 7 

-wede (74) -ueyen (151), -ween (110b), 
| -begen (71), -beyen (67, 123, 152), -bei 
| (17, 10), -phey (17, 76), -pheen (5^). 
| naruay (6). 

Nos we (99). 
Noseere Ad. kennen, er-k. Ad. nd. 
| be-k., -kynnen (97). meynen (17). 

*Nosiosus die des avents beth suydt 
dan wir (147). 

No-, gno- (Gl. m.), gna- (74) -soco- 
| mium, nasoromeum. (76) sichhauf (ss, 
| 116). siechhauDe (74). 

Nosodochium siechspital (111). 

Noster hd. nd. vnser. nd. vnse. 

Nostras, p/. -ates (8, 9) hd. vnsers, 
nd. vnses landes, Ad. lands, lans (151). 
| vnser landiB selbes (5^). vf) vnserem 
Jand (110). vnser lant (21), lude (8, 17), 
lewte (9), leut (75). 

Nota eyn merck (14, 132). hd. ge-m., 
| Tmerg (133), -mircke. nd. gemercke. ge- 
sang not (6). note (20). hd. sang-, md. 
| sank-n., ^d. -nota mirck- 7 bezeich- (20), 
hid. nd. bekenn-unge, -inge. merk- (8, 9), 
| mirk- (17) -lich schande. Ad. flecke. 

vlecte (11). meyl (9). Ad. zeichen. ezey- 
en (13). sende (132). synde (1102€). s 
110b). not 7 stim; n. falsitatis (libr?) 
| ver-masung, var. -mosung (65). 
Notabile Ad. ein mercklich ding sZm. 
. JNotabilis Ad. mirck-, merck-, merg- 
| (152), merchy- (12), beken- (20), bekent- 
(19), treffen- (65), schent- (8) -lich. nd. 
aAmer-, marke-lie. merket (100). 

Nota-men, -tio merckung (110 sZm.). 

*Nota-nter, -biliter merk- (20), nam- 
! (75) -lich. 

— Notare (7. noceseere 7 solfisare 1, 
| mot/fücare 4 scribere 4t reprehendere iio 
.&c.) chunt sein (1). Ad. md. mercken. 
Amarken (11). ramen (29^). strafen 7 
meynen (9)..stroffin 7 nemen (8). pro- 
ben ?.denken (i7) schryben (68, 110). 
Àd. dye noten, sang-n. (17) schriben 
(Sehrf). n. schreiben (1). de n. schriuen 

(23). schrijuen (132). 

Notarius, n. publieus Ad. ein offen-, 
"uffen-bar, offenber schriber (sehrp). off- 
mer schreiber (134, 151). 2d. en openbar 
Sehriuer. schriber (8). notari (91, Gf.). 
moder (74, 75). 

— *Notatorium vftenbernisse (8^). 

. *No- v. Noc-tescere. 


& Notescere offenbar (110 &e.), kund 
(110) werden. Ad. nd. off, op-enbaren. 
, mergklich machen (21). erkennen (67. 
X noscere). 
. INotificare 
nbar (110), 










(7 notare) Ad. kund 4 
undig, mirelich, merck- 











NOU 

lich machen. nd. openbar, kundieh, mer- 
lie maken. Ad. nd. off-, op-enbaren. kunt 
tun (9), dun (8). kunden (20). bekennen 
(68). doen b. (132). 

Notio (cf. sq.) bekennunge (90). 

Notitia (7. notio) hd. be-chenntnufs 
(1), -kantnisse (19), -kentniD sZm , -kent- 


lichkeit, boh. snamost (4) Ad. nd. er- 


nd. ver-kenntnisse, Ad. -kenteniz (5), 
-kantnuf) (76). 

Notoriu-s, -m Ad. nd. kunt-lieh, -lic. 
chuntleicher (1). kundich (132) offen-bair 
(132), -bar (65, 110). 

Notria v. Pinna. 

Notula Ad. brieff-schrifft, -schriff, 
-gesehrifft. nd. breue scrift. brefseryfft, 
(12). breit strifft (77), geslif (49). 

*Notulus notlich (8). 

Notus píc. hd. nd. be-, ge- (6), er- 
(65) -kant. 

No-, na- (755c4) -tus, -thus (7. hib- 
rida 7 -da) halb edel (75). 

Notus, gew. nothus, nochus (q. v.) 
sudost (1). suet- (97), sutsut- (855) -oest. 
zuut 7 zudeuwynt (11). suden- (20), sude- 
(19) -wint. südoner m. (115. ohme lat.). 
die fahn von mittag her (126). 

Nouaeul-a, -um scharsach (91, 135, 
Gf.). Scarsez (Gf.). scars (99). schaers Z 
Scheers (Kil.). hd, nd. scher-, Ad. scheyr-, 
permyt- (8, 9). Ad. -messer, nd. -mes;, 
-mest. 

Nouaculator seherer (17). 

Noual-e, 7 -is (75, 110 &e), 4 -ia 
(65, 14), -is ager (64, 95), naualium 
(942) niuuilenti sZm. (Gf.). eyn nuw-, 
new- (88, 1102), ny- (132), -geerter, var. 
-geartter (65), -gebuwen (88, 1105), -ge- 
buwet (68, 132) -gebauwen (1102), neu- 
wer, var. neyer (64), nuwe (99) , braich 
(88) acker. Ad. nd. gerodet lant. g. erde 
(19). ge-rut (6), -rüte (95), -rüdet? brage 
(13), reut- 7 greut-landes o. neulande 
(74). roet (99). eyn nuegerit (v). nuw: 
ruthe (-ia 65). Ad. newge-rewt, -eret 
(69, 134). brach-e (3), -aeker, m/. dres- 
lant(116). broch (4). brak (23). gebracht 
(18). g. (10), geraydet (152), geryt (67), 
nuwe (8) new (9) lant. neusam felt, 
samen-f. neu ding o. frucht (75). ags. 
dinege (942). 

Nouare Ad. nuwen, er-n. (20), -nuwe- 
ren, v-nuhen, -neuhen (152), -nuen (17), 
-newen (4, 134), -neuwen (151), new 
machen (9). nd. vor-nighen, -nyen, roden. 
reden Z nüen (85). ruthen Z nuw-r. (65). 

*Nouatenouale (cf. noua-re, -le) 
vernuwet vwern rat (12). 

Nouatio ernuwunge (20). 


Nouella (Zber 1l., oft ?. nou-ellus, 
-ieius) nouell (1). hd. nuling (Mss. mog.). 
en iunek derne (23). ein iunge nun, ef. 
ein nuw, neuw (110) eyn nye; eyn loede 
van eyn iaer (132). eyn schof) von einem 
iar (68). phlanza, niuseccida, niuuilenti 
pl. (Gt.). n. germinum ernuwerung des 
kymen; nouelle summer nuwe schuf- 
ling; n. oliuarum jung eest des ole 
baums (65). 

Nouellus nu (8) new (1, 9). new- 
lecht (126). hd. eyn nuwe- (1), nu-, nue 
iunck- (18) -ling. iun- (22), iu- (23) -gelinc. 
nubelingk (21). eyn jungelig; vmbe- 
kant an wissende schone (17). n. vitu- 
lus eyn nuw kalp (65). 








NOX 


*Noue- v. Noui-lunium. 

Nouem L4. nune, nun, nyn (68), 
neun (110) neune. nuym (132). nd. ne- 
ghene, nighe (22). 

Nouember wolf-maned (1), -mon (71). 
winter- (41, 91), der erste w.- (4) monat 
(91), -mont (41), -man (4). euenmant (99). 
laueryse (20). 

Nouemdecim neghenteyne (29V). 

Nouenariu-s, -m (11) ( cf. sq.) Ad. 
nun zale. eyn z. von nünen (19). der 
nunde z. (147). der nunchien (?18). neün 
zal (134). neunzelig (110). dat nuynde 
getzail (132). neghen tal (23). getal van 
negenen (11). 

Nouen-us, 7 -arius (75) newnig (1). 
neghen-ich (23), -ech (22). Ad. der neunde 
(75), nun-de, -chech (18). nunezig (5), 
-egest (21). 

Nouerea hd. nd. stief-, stewf- (1), 
stüff- (67), nd. stef-, steyf- (97), steiffe- (13) 
hd. -muter, -muder, zd. -moder. 

Nouerealis (Br.) stifffaderlich (920). 

*Nouercalitas stieffmuderlicheit (20). 

*Nouercealiter stieffmuderlichen (20). 

Nouereari stieffmyeterisch tuon (64). 

*Nouerearia stiff- (11), stief- (4, 74) 
-Swester. 

*Nouercarius Ad. stiff-, stuff- (76), 
stieff- (74) -bruder. 

"Nouieius v, Nouitius. 

Nouies nun-mal (110), -werff (20). 
nuyn mael (132). negen- werve (85b), 
-waruen (99). 

Noui-, noue-lunium eyn nü (21). 
eyn nue mant (5), nu mont (17), nuer 
mon (6). newmon (134). neuer mon (75). 
nye (225), der nuwe (1) mane. A4. nuwe, 
nuw, nu, new, nye (132) liecht, licht. 
nd. en nige lecht. 

*Nouimagium (cu. neumegen (74). 

Nouissime zu leczte (9), lest (11). 
zum letsten 7 am iung-, var. iun-sten 
(15). 

Nouissimus der neust, neulichst, 
letzte (75), leste (17), aller-l. 7 -iungest 
(8), -leezte 7 iungeste 7 aller newste (9). 

N. dies der iungste tag (75). 

Nouitas Ad. nuwe-, nd. ny-heit. er- 
nuwerung; nuwer Z n. schentlieh funt 
(65). nuwe (75). 

Nouiter nuwelichen (20). 

Nouitius (Zmmer, ausser in 134, -cius ; 
i. neofieus 1) Ad. nu-, new- (1) -ling. ein 
nuwlieh bekerter, ein iunger (65). junge- 
ling (18). eyn j. (7?) Kostlch nuwe (17). 
eyn nyekomelieh (132). neuer amptman 
(15). 

*Nouitri-eus, -tus (aus nouerea »« 
vitrieus) stiu- (121), stie- (Sum.) -fater. 
stiff-vater (19), -feder (20). 

*Nouoeula v. Nonoculus. 

Nouus Ad. nd. nuwe. nuhe (5). nige 
(23). nye (229). 

e Nox Ad. nd. nacht. natht (20). nachte 

Noxa misse-tat (8, 9), -dat, -daet 
(20). mifdat (110). sehult der that (?. 
eulpa, nocentia 75). schuld, sünde, 
schedlich ding (65). 

Noxia schaden (8). 

Noxialis (7.nox-ius, -us 68) schedlich 
(110 &o.). 


383 


384 NUB 


*Noxias ?. seruus mocens (16). 
*Noxium (7. culpa 110 &c.) mist dat 
(11). 

Noxius schade- (bb, 23), schad- (1) 
-sam. Ad. nd. schede-, schelde- (5), schet- 
9) -lieh, -lie. sehuldi-g (85), -eh (20). 

d. misse-, mif-dedig, -detig. nd. mis- 
dadich (11). 

Nubata laqua de nave o. de niviole 
(G1. m.). sneewater (147). 

Nub-eeula, -ieula, 7 -ila (110, 132), 
-ula (68) eyn cleyn wolken (17 &e.), 
cleiner wolk (68). wolkel (9). 

Nubens einer der by eim weib slefft 
(11). 
Nubere man (9), mannen (8), ein 
man (110), zu wibe (5), zu weyb (21), 
to wiue (22, 23) nemen, nomen (23). 
ey nen man truwen (132). zü wib geben 
(6). hd. nd. vtruwen. Ad. v'truhen, -druen, 
-trewen (66, 70), bedruwen (67, 133, 152). 
verdruuen (97). byslaffin (S). eelichen 
(68, 69, 134). ewiben (25). gehiwen (99). 
geloben (70). zu saumen g. (151). zusa- 
men-g. (67, 133, 152). bedencken (9. st. 
bedecken). 

Nub-es, -is Ad. nd. wolke. Ad. wolk 
(msc. 135) ; wolek-in (8), -en; wulken (8^) 

Nubieula v. Nubecula. 

Nubidus v. Nubilus. 


*Nubifragium (7.nimbus / cataraeta) 
wolekenbruch o. platzregen (75). 

*Nub-ila v. -eeula, -ilar. 

Nubil-ar, -a (7 poesis) scopff (141, 
Gf. 6, 454). -ar 4 -arium schopten (ki.). 

INubi-, nubu- (68) -lare Ad. finster, 
nd. duster wolken (17), von w. (110), ge-w. 
(23, 133, 152), -wolket (5, 22), -wulcken 
(4, 67), werden (7) gewilkert (6). finster 
1 gewolcket werden (76). hd. gewuleken. 
wolkeln (21). duester machen (20). 
duestern (19). duusteren (11). duysteren 
van wolken i»32). hd. fynstern. vinste- 
ren (132). 

*Nubilis v. Nubilus. 

Nubilis zytlich zu der ee, céreiter 
annum XILII (110). tytlich tzo hilligen 
(132). ein manbar person (65, 68). manber 
meit (11), mayt (9), mat (8). 

*Nubi-lo, -o (16) (7. fraudator pessi- 
mus i obscurus 142, indoctus 0 deceptor 
D &e., leccator 16. cf. nebulo) ein betrie- 
ger (74, 110). vngelerter (74). 

Nubil-, supercili-osus myt den ogen 
lueekende (147). 

Nubilosus düster (19). duuster (11). 
genybelt (65). 

Nubilum ein wolek 7 dunckelheit 
(110). ein. woleke off danckberheit (sc 
132). wolehentunchli (93). gewülekig (111). 
ne. var. ny-belung (65). 

Nub-ilus, -ilis (100), -ulus (68), -idus 
(12, 74, Br.), -us (8) gewülekt (128, 135). 
wolcek-echt, -ig (74). Ad. tunk-el (6, 9), 
-ir (8); dunckel, finster (21), duDmig 
(V. a. 1618. cf. vliginosus). 2d. du-, do- 
nker. 

*Nubio v. Nubilo. 

*Nubula v. INNubeeula. 

*Nubulare v. Nubilare. 

*Nubu-lus, -s v. Nubilus. 

*Nubus (sí. nimbus?) scrauune (Gf. 
6, 581). 





NUE. 


Nueamentum der nufblüst o. die 
ketzlin (144). leiffel, nufschelet (140). 
katzle, zaserle, nu blust, 1l. kattesteer- 
ten (115). 

Nuearius &e. v. Nucus. 

*Nucifra-ga, -ngibulum (XKi.) Ad. nuz- 
brecha (121, Gf.); nuz- (Sum.), nuf-, nof- 
breche, -prechen (75), -prech (74), -zang 
(6), -hern (Znstr. 1) 

*Nu- v. Nau-eipendere. 

Nucleare (7. claudere 1 tegere Br.) 
kyrnen (19, 20). carnen (11). 

Nucl-eus, gew. -ius Ad. kern. nuf)-k. 
(19). keren (6, 86, 152). kerne (23). dey 
ker (97). note carne (11). korn, nuss- 
korn, n4. keern, karle, pitte (116). nuclei 
alli die zienen (n»Ad. zehen) am knob- 
lauch (114). nueleus pineus zirlin nuf), 
(inn Wallis), arben (144). »/. pijnkerne 
(116). 

Nuclire v. Miccire. 

*Nuclius v. Nucleus. 

*Nuetinus v. Nueus. 

*Nuetire v. Miccire. 

*Nuetor Ad. nd. eyn, en spise man. 


'"spiser (11). spilman (74, 76). 


*Nu- v. No-eturilla. 

Nueula nussel, var. nüfin (75). 

*Nue-us, -arius, -cinus (121, Gf.), 
-tinus (104), nux (1, Gf.) hd. nuz-boum 
(121), -poum (140); nof-, nuf-, nus- (1), 
walsch, varr. welsch, nu- (75) -baum, 
-bauwn (19), -boum, -bom, -pawm (1). 
nd. notbom, noteboem (11). 

*Nueus nuf) (68). nof (17). kern (65). 
Ad. (Voce. ex quo) nufbaum o. baum- 
gart, garten (66, 152), bomgart (67). 

Nueha, micha (147) (nota Wack.! 
Cf. Dz. Wtb. 240. Gl. m. v. miea Nr. 3) 
rugmarg (93). rucken- (64), r.-grades- 
(14), ruck- (75) -marck. knoch hinten 
am nack; mack (7. medulla sc) in den 
knochen o. gepain (74). des rugbeyns 
doirgaende marck of pyt (147). 

*Nuehus ruck-, rucken-grat (74). 

*Nudabilis bloeflieher (20). 

Nudare /;d. blosen, blofen, bloefen, 
bloyfen, blesen (13); ent-blosen, -blofen 
sim., -plossen (69); en-blof)in (8), -bloBen 
(134), -plossen (9), -bloiBen (V sem.); 
emblessen (76), ein blossen (6). md. 
bloten, ent-bl., af-, vnt-decken. 

Nudatio intbloesunge (20). 

Nudatus ent-bloBt (110), -blóft (65 
var., 67), -bloy t (133), -blosset (66, 70), 
-ploDt (69). entblof3t (134). bloes gemacht 
(132 sZm.). nackend (110). 

Nude bloeflich (20). 

*Nudifieare (aus nuci- »« ludi-?) 
bedriegen 7 v'spotten (11). 

vNudifieator (7. ludifieator 4 derisor 
16 &e.) belacher o. spotter (74). Ad. v)-, 
be- (68, 74, 132)) -spotter. enbloifer (1). 

Nudipes parfufer (74). 

Nuditas Ad. bloB-, bloy-, plof)- (69), 
nd. blot-, nack- (110, 132) -heit. 

Nudius tertius e- (20), ee- (110, 132), 
vor- (68), yndet- (19) -gestern (wetter. 
ünnergestert). vorderntag (74). 

Nudus Ad. bloz, blof, bloe (20), 
bloiB, plo (69). nd. blot, bloit (14). ^d. 
nack-yt (Db), -et, -t (17), -end (110). nd. 
naket. i 

Nuere Aid. be-zeichen (5),-czeigen (18), 
-ezheggen (21), -scheichen (5) cum oculo, 


|(4), -stul (/. pedux 75), ryem (110, 1327 











































NUM 


manw, digito (18). nd. beteken. Ad. winken 
cum oculis, mit den augen (17), henden 
vnd fuessen (75). wiln 7 v'hengen (14). 
ver-willigen (64), -heien (110). 

Nug-a, 7 -ina £ -ella (76) (Z. beffa, 
| derisio, mendacium, macula, dc.) hd. ein: 
j lugen, luge (69, 134), luegen (20), logen. 
((133), loygen (152). eytel (9). trufe £ 
- fauele (99). p. nuge Ad. lug-en, -ene (20), 
-nen (69, 134); loge-n, -ne (8, 23), cn. | 
(17). tantmár (126). tandmárlin (112). -— 
Nugaeulus (Br. &c.) wat loegenafftieh. | 
132). 4 
Nug-anter, -ose lugerlieh (20). 


Nugari Ad. lie-, li-, lije- (132) -gen. | 
tanten (126). schimpfin (8, 9). -] 
INNug-as, -er, -erosus, -igerulus, | 


-erulus (76) -iger, -igerosus Ad. md. 
logen dreger. Ad. lugen-, logen-trager, 
-treger, -treyger. eynloegenafügerdreger | 
(132). nugas (hebr. indecl. Br. &e.) hd. 
lu-, lo- (59) -gener. nuger lugenhafftiger | 
(18). nugerosus lugitragqr (6). nugi- | 
gerulus valsch bote (9). truff- 7 logens | 
ere (99). wichtrage (Gf. 1, 747). | 
Ld Ad. u-, hd. nd. lo-gener.lieger. | 
15). : d 
Nugella v. Nuga. 
*Nuger &c. v. Nugas. | 
Nugi-dieus, -logus lugen seger (20). | 
loghenesegger (11). » Il 
*Nugigerosus &e. v. Nugas. 
*Nugilogus v. Nugidieus. 
*Nugina v. Nuga. . 
*Nugose v. Nuganter. 
Nugosus vol lugen (6s, 110). 
Nuithones nüchtlender (125). | 
Nulla-tenus, gew. -tinus Ad. keyner- | 
ley, in k., mit k. (21), keynerhande (19), | 
kein (8) wise, wiDe, wyD, weis (1), weil | 
(134), weyse (21). keinwis (85). keynewifi | 
(20). nd. nenerleyge wijs (23), ninerleye 
wis (22), negerewis (99), gienre hande]| 
wiss (11), gheynssyns (132). keinf. synsj 
(110). mit nichte (9). | 
Nullibi, -ubi nyergent (5, 68). [n. 
in keiner (110), geynre (132) stat. nergent] 
an keyner stait (1). nergant (21). nerghe-] 
n (23), -ne (29b). nernt (18). niener (6,7 
Gf.). geynrely wijse (132). hd. an keiner| 
stat 4 an keinen enden sem. | 
*Nullieubi (7. nuilibi 7 neu-, var.| 
ne-trobi 75) hd.an key-nem, -m (17), -nj 
(15), nd. in nenen ende. Ad.in / an keiner 
stat. nd. in nener stede. nirge-n (19), -nt! 
(80). nargent (11). ni-, var. nie-ndert (15)7 
*Nullociens keines nyrn eyns (17). | 
Nullomodo Ad. in keyner maf; irj 
k., k.ley (18) wise szm.; mit k.-ley weil? 
(134). nd. in nener mate. 
*Nullubi v. Nullibi. 
Nullus Ad. keyner. ieht keyn (4)] 
niemant(11, 19). nd.nement, neyn. nullum? 
nene (22b). | 
Num Ad. ist iz (b) daz (18) das 
nd. is it, dat nieht, nit (18). 10 ist nech 
(21). E 
Numa romisch konnig (8 sirp- qun | 
romanus rez der dat eirste gelt sloiell 
(132), der das erst g. sehlug (110). | 
*Nume- v. Nummu-larius. 
Numella span-seyl (3), -sayl (74); -8e. 





NUM 


| Érem (68). vesse-r (132), -] (110). keche 

| (8. c/-mediastinus). küham (Das.). kopple, 

| windstriek, branger, ni. coppel snoer, 

| pranger. P 

Numellare binden (132 &e.). spannen 

| (1, 132). 

| Numen (£ grata domini dc.) got- 

| heit (20), -liehkeit (65), -liche gnade 

| (à), groB. (9), hulfe (8). gewalt gottes 

(88) macht o. gewalt von got (110). m. 

| of mogenheit van gode (132). laus (lat. ? 

| 91). loiB (6). Ad. ab-laz (5), -laQ, -laif 

(1). alat 7 de hillighe gheyst (23). 
*Numenius v. Arquata. 

Numerabilis zel-, tzel (132) -ich (110), 
-lieh (20, 132), -berlieh (68). 

Numerare /d. zeln, zellen (20). tzellen 
(132). tellen (225, 93, 97). talen (22v). 

Numeraria 7. dea num-eri (Pr.), 
-orum gottin der pfennig (74). 

Numerarius (of. nu uMaus 
pfenning geittiger, kussen-pf. (74). Ad. 
zinf-meister, -meynster (1). numery 
suni magistri super tributa (16). 

Numeratio zellunge (20). 

Numerator zeller (20). 

Numeri das puch der zal (1, Keys.). 
die zal der XII geschlechtr? nach der 
ordnung (659 Mrg.). 
| Numerositas vol zelung (110). 
iM vol zaal (68), tzellinghe 
132). 

Numerus zale (5). zalle (20). zále (6). 
| Zal (110). zaal (68). zail (7). tal (23). ge- 
tzale (19), -tzail (132), -tal (11). 

Nu-, num- (76) -mida (anders G1. m. 
cf. nomada) 7. vagus, in-certus, -sequens, 
-constans (16 sim.); ?ncertae sedis (129). 
| landtfarer 7. vagos 7 intereus iucket 7 
| ?nconstans vnsteter (14). wylt van wesen; 
die ontruw is (147). 

*Numi- v. Nummu-larius. 

Num-, numm-, numpm- (9), nun- 
(16), nom- (q. v.) -isma, nummissa (8) 
munizza s?m. (Gf.). muntz (1). monte (99). 
bildung der myntz (figura numm super- 
Seripta 110). geslagne m. (64). pfeuning 
| (93). pfennig-, phennig- (8) -scehlag (76), 
.zeichen o. gebreche (8, 9). werunge (74). 

» *Nummarius v. Nummularius. 
» *Nummida v. Numida. 
 *Nummi- v. Nummu-larius. 

- *Nummisma &e. v. Numisma. 

*Nummularia v. Centummorbia. 

Nummu-, numu-, nummi-, / numi- 

74, numme-, nume- (4), nummel- (1) 
larius, 7 num-erarius (649),-marius(64b, 
88) hd. wechs-, wechÜ-, wechse-, wesse-, 

| wefe-, weisse- (8) -ler; mu- 74), mo-, mi- 

| (18) -ntzer; seck-ler, var. -elmeister (64). 
Ad. münter, wisser (11). 

Nummus Ad. phe-, nd. pe-nninck. 
hd. phe-, pfe-nnig, pennick (20). 

— *Numpmisma v. Numisma. 

| *Num.-, selten nun-quam Ad. nd. 

; nummer. n.-mer (9, 18). nimer (45, 76). 

nü nuwerlde (22). 

, E Numquid ist iz (5), ist daz (18), is 
(28), nun ist (1) 1eht. i& ist niecht 
2D. is et nieht (99). vmmer (22, 23). 
qno. (106). ene (99). 

— Numularia v. Centummorbia. 

. *Nu- v. Num-mularius. 









r 





| 
! 
y 
l 










| 
| 
| 
| 
| 





Dixkezsnacu GrossakiUM 








NUP 


Nune nue (5). nü (29b, 93). noe (91). 
nüctoen (29b), 
Nunciare /d. botschaff-t, -ten (5) 


| werben, lauffen o. entbieten (110 sém.), 


thun sm., driben (18). bode- (19), boe- 
(20) -schaffen. nd. bodescop weruen; 
boetscappen (11). Ad. kunden; vk. 
-kinden, -kondigen (17). kundigen (5, 
23). konigen (91). 

*Nuneibi nu dar (110). 

*Nuncipendere (s/. naucip.) vnicht- 
en (8), -igen (17). 

Nuneium Ad. nd. bode-, hd. bot-, 
Roue (10) -sehafft, -scop. boetscap 

Nuncius d. nd. bode. hd. bote (9), 
bot (110, 134), bott, bodde (10). boede 
(20). bade (11). potder etwas verkunt (75). 

 Nuneu-bi, -pi nuwar (110) nuwair 
(132). nunwaar (68). nu als wayr (147). 
abe (18). aber (76). abe ir gan (V). ab 
ir gon (6). ob irgent (17). ne- (147), 
efte e- (22), ie- (23) -rghen. nirgent (5). 
nergant (21). ob ni-, varr. nie-, mi-ndert 
sey (15). 

Nuneupare Ad. nennen. na- (2]), 
no- (28), noe- (132), nue- (11) -men. 

Nuneupatio nennunge (8, 9). 

Nuneupatus ge-nent (110) -nennet 
(68), -noempt (132). 

*Nuneupi v. Nuneubi. 

Nuneuplus negenveldyeh (14:7). 

*Nuneus v. Runeus. 

Nundinare, -ri kouffin (85). keuffen 
? vor-k. (185). copen (11). v'keyffen (18). 
kauffen 7 v^-k. (110). k. vff einem1armarekt 
(68). kauffman-schafften in iarmareken 
(110), -schaez uben (17). kouffmanschatfen 
in iaermerekten (132). jarmartin (8). jart- 
marten (9). kramen (64). 

Nundina-tor, -rius, pé. -rii Ad. 
kauff-, coep- (11) -man. pl. kouf- (132), 
jarmart- (8) lude. jarmarckt lewte (9). 

Nundine iar-market (12, 23), Ad. 
-marekt, -marek, -mart, -mert (bb, 17), 
-mareke (18). jare- (19), jor- (15) -margt. 
jamaert (20). mess-en (110), -tag (1). 
marekt messen (64). 

*"Nunisma v. Numisma. 

Nunquam v. Numquam. 

*Nunter (a/ph. nuneer) nun (6). 

*Nuo 7. nodonius gilaz-ti (121b. cf. 
gilazan adnuere Gf.) 

*Nupa-, nuppa-, nuspa- (V), nupu- 
(133), nodoba- (68, 108), nodaba- (23), 
nodobo- (19, 20), nabo- (81), libi- (76) 
-gundium, nupaà-, nuppa-gondium, 
nupagonium (70, 151), nadagabundum 
(1) (£. seissorium 68, super quo carnes 
in mensa, scinduntur ; oft mit dem Verse 
vidi t vidit € portat in ore canis duo 
nupagungdia pas) teesbord (81). tafel- 
bret (68). t&lirpret (1). ein snit-, teler- 
(14), deller- (67), teller-, elg. schef- (15), 
scliüssel- (3), schussel- (74 &c.), schufel- 
(18), sehossel- (4), sehnitten- (nup. 68) 
-brot, -prot (74, 152). ein schoflel- (133), 
schussel- (7), taller- (15 var.) -broit. 
dauelbroyd (19). schnid eyn schnyde 
broits (1). ein schnit- (134), sehnyt- (69), 
schni-ten brots (134), brotz (69, 10) brot 
(66, 151). taelzore (108). en parteke (23). 

Nuper Ad. nu-, neu- (9), nueh- (6), 





NUT 38b 


nuw- (68), nw- (76), ne- (18) -lich. nuli- 
chis 4 lestend (20). nulingen (19). ni- 
(23), nuwe- (99) -linge. nigelinges (22). 
nu nelken Z herwyle; joeton nu Z. iam, 
nune ni- 4 cort-liken (22^). lest (132). 
leest (11). zu nechst (110). 

Nuperius noch neher (110). later 
(68). lester (132). 

Nuperrime (0/7 ?. nuper) Ad. nu-, 
nuwe- (20), n&e- (85), neu-lich. nulingen 
(133, 152). nilinge (7) nulest (23). nunes 
mals (18). Ad. aller-nulichst, -neulichst, 
-nulist (8), -nuliehaist (6), -newliste (9), 
-nehest (110b). -nechst (110), -nest (6s), 
-lest (132). 

*Nup- v. Nu-pagundium. 
*Nüpta v. Napta. 

Nupt-a, -us vermehelet (110). ge- 
truwet (8, 20, 132). g. wijf (11). ge- 
trewit (9), -trut (68). virtruwet (19). 
vdrut (17). geelieht (20). eefrauw (65). 

Nuptialis hd. nd. man-, mam- (110^) 
-bar, -par (1); manber; m. zu heiraten 
(75), m. bequemlichen (68). bequeem tzo 
hilligen (132). hochtzytlich (75). zytig 
in die ee (110). man-bret (6), -golt (1). 

Nup-tie, gew. -cie (cf. sponsale) 
brut-lauff (1102, msc. 126), -louff (68), 
-lauffe (20), -laufft (19), -laeh (13), -laeht 
(93), -lachte (855), -loecht (11), Ad. 
-sehafft. brut- (69), braut- (134) -schafften. 
bru-lauff (1105), -lofft (132), -loeht (99). 
hd. hoch-ezijt, -ezyet (151), -eziten (69, 
110), -gezijt (Y), -zeiten (134), -ezeyt, £ 
breutschafft (66, 70, 151), -zeit der brut- 
schafft (75). houchzijt (67). koste (Chytr.) 

*Nupu- v. Nupa-gundium. 

*Nupulus (aus nutulus?) vorchti- 
ger (74). 

*Nurare wonschen (19). 

*Nurenberga (cZw.) nurenberg (1). 

Nurus, rurus (1) (V bruta 141, Gl. 
m. Q. d. D.) hd. snur (1, 4), schnur (v£ 
bawari vocant 88), schnure (75), snorch ; 
snur- (55), snor-, snoer- (20) -che (wett. 
sehuórch); sonis (19), myns sous wip 
sim. nd. snare (81) mynes sones wif, 
eens zoens wijf (11). sehwagers wyb 
(68). soenwiff (20). ein sunf- (69, 75), 
suns- (44, 134) -fraw. sunssun (91). schwi- 
ger (V. vxor filii (67). swygeri (106). 

*Nus- v. Nu-pagundium. 

Nus-piam, -quam Ad. »d. nummer. 
nyerge-n (6), -nt (5). nirge-n (17), -nt 
(20). nerg-ant (21), -en (23). keynen 
endin (85). nener stede (23). niwern (99). 

Nuta-, 4 nuti- (Gl. m.) -bundus Ad. 
wankel-mudig szm., -mietiger (76). wan- 
ehelmudieh (12). vnstete (8, 9). zwifel- 
hafftig (10). 

Nutans sehwebender der da anhebt 
zufallen 7 verzwifelen; ein vnsteter vs- 
schweiffiger (65). 

Nu-, 4 nut- (76) -tare, 4 -tere (74) 
(i£. tremere, va-, fa-cillare) Ad. wa-, 
wi-, (1, 10, 76) we- (12) -nken. Ad. nd. 
wankelen. swenekeln, wagken, slottern, 
snallen, zittern (74). schwankelen (68, 
69, 134). schwainken Z zitteren (6). ste- 
tis wancken 7 wincken (8, 9). lieben; 
ziddern; struehen (17). beben (67, 152). 
beven Z snovelen (107, 132). by-. bi-dmen. 
ezettern (21). zedern (5). cidern (18). 
tze- (93), ce- (22) -tern. tzwyveleu (12). 

49 


386 OBD 


zwifeln (10). gnutten (88). nutatzen mit 
den henden oder fussen hin vnd her- 
wider lallatzen (15). 

*Nutibunde vngewiDlich, zweyffelich 
(14) 

Nuti- v. Nuta-bundus. 
*Nutriatrix nererin (75). 
*Nutriea-men, -re, -ri, -tor v. Nu- 

tri-mentum, -re, -tor. 

Nutrieius nerer (75). einer der einen 
ernert (110), do ein nert Z zucht von 
kintheit vff (65). futer (8, 9). voeder 
(132). magezoge (121, Gf.). 

Nutri-men, -mentum, -camen (76), 
-tio hd. nd. vod-, vud-, foed- (20), vff- 
enthalt- 7 spys- 4 für- (65), ner-, Ad. 





OBE 


nar, narr- £ futer- (8) 
voetsel (132). 

Nutri-mentalis, -tiuus spyse-nde 7 
-lieh (12). 

Nutri-re, -care, -cari Ad. fe-, foe- 
(20) voe- (99, 132), nd. vo-, vü- (19), 
vue- (11) -den. furen, futern (9). vff 
enthalten (65). Ad. nd. neren, leren. Ad. 
nern, er-, ge- (18) -neren, spisen. 

Nutri-tor, -cator Ad. nerer, er-n., 
der-n. (3), fod- (5), fott- (21), fut- (133) 
-erer; fürer (67). nd. vode-r, -re; uvdre 
(99). 

Nutrix Ad. nd. amme. hd. am (18), 
seugam (65, 110), nererin, er-n. (110), 
furin (6), fudersin (20). voetster (132). 
uvstre (99). 


-unge, -inge. 





OBE 


*Nuttare v. Nutare. 

*Nutus v. Nisus. 

Nutus hd. winck-, wenk- (19, 23), 
futter- (21. »« nutrire) -unge, -inge. 
wynkende (20). hd. wi-, wa-mken. ein 
zeichen des willens (65). zeigen (920). 
wille (55, 8, 9). will (1, 65). gewalt (8, 
9). en gelat (23). 

*Nwbenburga (ciu) nwwenborg (b^). 

Nux (cf. nueus) Ad. nuD, waliseh 
n. (759), welsch n. (75); noD, noe (10), 
nusch (20); nuz- (102), nuf)-, nof-baum. 
nd. nut, not, notte (11), nutbom, note- 
boein (11). 

*Nux myristiea, 7 museata ? indica 
(74) museatnuf (91). muschat (74). 

"Nux pinea zirbel-, 7 zirlin- (116), 
-nuf (116), -nüflin, artzepffen (144). 
















O nt. watfen (74). stupet wundert, 
vocat rueffet, dubitat zwyfelt, indig- 
natur vngnedigt, optat haffet, clamat 
schryet, conqueritur claget, bittet, er- 
suffezet (15). 

Ob /d. durch. Ad. (b, 133) nd. dorch. 
darvmb (68, 69, 110, 134). dairom Z yn- 
tegen (132). 

*Obaken (4. cyphus, cf. obba) kopff(74). 
Obambulare Ad. vmb gen sm. 
Obambulatorium vmb gank (20). 
Obarare vmbehren o. brachen, die 

bawren heissen es strauchen, so man 
blos den wasen bricht (126, sZm. Pict. 
cf. St. 9, 407). umaren, brechen, die b. 
h. es straucheln (Fris.). 

Obaudire (7. obedire q. cf., contra 
i male audire, auditum. obstruere) hd. 
nd. v-, hd. vber-, ge- (9), ent- (85) -horen. 
hd. gehorsam sin; mit willen deuben; 
mit w. daup (19), daub (110), douff (132), 
toub (68) sin. mit w. doefte wester £ 
onhoerde w. (sc 11). vngehorsame syne 
(19). willenz dauff sin 7 vngehorsum (20). 
nit woellen hoeren (68, 110). niet willen 
horen (132). obed-ieren (68), -yren (132). 

*Obaudire (»« obdere) v/bergen (8). 
Obba, 7 oppa (Gt.) (cf. ob-aken, -la, 

-da) polle 7 stoppe (19). pulte 7 stoep 
(11). slute (55). schlauch o. sester &c. 
(Ki*.). gebiza (Gf) rone (125). eine roh- 
nen O0. klippen us ags. cuppe (Gi. 
Aelfr.). nl. kitte (116). 

Obeaput ags. foreweardeafod (942). 

Ob- v. Oc-cecare. 

*Obcenum v. Obseenus. 

*Obeingere vmbgurten (20). 
*Oboolere (sí. obeulere) verdecken 


(14). 


*Obda (7. foramen in lagena 16. : ob- 





O 


dere, cf. obstructorium ; »« obba) en 
spunt hol (23). sponthoel (97). legel 
loch (76). flesche (19, 20). eruseln (20). 
kruoeh (19). 
*Obdelectabilis 
vmb (65). 
*Obdensare, -ri dick machen (1t). 
heymlich geben (8, 9. 54. obdere?). 

Obdere hueden 7 vnderdoen (20). 
behuden(11, 19). v)-bergen Z -slissen (9). 
beslieBen (17 szm.). 

*Obdieere wider reden (9). wedder 
sprechen (8). 

Obdormire ent-schlaffen (65, 110), 
-schlauffen (68), -slaiffen (132). v?sloffen 
(8, 9, 1T). sterben 8, 9). storben (11). 

*Obdormitor v. Soporator. 

Obducere (27. sepelire 11) engegen 
leyten (110). hinumb führen (126). vber- 
(110), be- (8, 17) -decken. bedeneken; 
ezeihen; v'stocken (9). be- (17), vber- 
(65) -ziehen. v?helen (8, 9, 17). 

Obduetio vberdeckung (110). vnder- 
(8), vnderge- (9) -druckunge. 

Obduetus píc. hd. gedeckt, vber- 
zogen. ouertgetzogen (132). ny dder- (11), 
vnder- (8, 9) -gedruckt, -gedrucht (8). 
vlleyt (1T). verplichen (65 va»). 

*Obductus, g. -us sbst. vber-zug (110), 
-deeksel (68). ouerdechsel (132). 

Obdurare Ad. v-harten, -herten, 
-hirten (17). ober herten (8). nd. v?har- 
den 7 hart maken. 

Obduratio Ad. v-hartunge (20), -hir- 
tunge. hert-, vnbarmhertz-igkeit, karck- 
heit (65). 

Obduratus v'harttet (68), -hart (110, 
132). 

*Obecio v. Obicere. 


lustlich vmb vnd 





















Obediens Ad. nd. gehorsam. geuolg- 
ich (126). vnderdenich (23). 

Obedienter gehorsamtlieh (20). 

Obedi-entia, -tio d. gehorsa-me | 
(126), -m (12, 17), -mkeit. nd. horsamis | 
cheit, ghe-h. volg (126). vnder-tenigkait 
(76), -denikeyt (1). 

*Obedire (a/ph. obaud-) teuben (f. 
auditum obstruere 69, 134). 

Obedire horsam (18, 92), Ld. md. 
ge-h., -horsun (20), behorig (12, 14) | 
vntertenig (1), vnger-denig, -deynig d). | 
hd. -tenig sin. hoersom  wesen (1l) 
achter horen (14). 

*Obeffero (aus obesse q.v.) schaden | 
(11). | 

Obel-are, -lare (147) (7. sagittare Br.) 

schieDen (68). schyeten (147). j 
*Obelus (»« sagitt- »« sagin- cf. | 
pre.?) v. Obesus. | 

Obelus spieD (110). spy (132). 

*Obemulus (aus proemium 9) 2. pro: 
hemy prologus quas? pre emulis dictum |. 
(76). vorrede (8, 9). | 

*Ober v. Obex. 

Oberrare erren (5, 23). hd. irren; 
v'-, sere (19) -irren; v'irn (17), zwifeln, | 
v-zw. sim. doben (20). dwelen (11, 22). 
dolen (99). | 

*Obesare (i. vocare à impinguare 16) 
hd. mesten, vet 7 feyst werden, feyDt 
machen. | 

Ob-, obs- (133) -esse Ld. wyeder., 
wider-, weder- (23), vnder- (v, 22), | 
gegen- (132 sim.) schad (68, 110, 184) 
-sin sm. wider steen (4). schaden (8, 
9, 65). 

Obest-a Sa Aelfr), -rum as. beost 
(94, G1. Aelfr., beoth (136). j 

Obesus pfíc., 4 obelus (147) be-nagen!- 


E 








OBI 


(9), -nagit (8), -naget (75, 110), -knaget 
(132), -gneyt (17). virezert 7 uffgeBen 
20). feist (8, 110). gantz kugelecht vor 
eyDte (65). vet (132). aever vet of meer 
dan vet (141). ge-mest 7 -nossen Z ver- 
farstu-ngt, varr. -ng, -gt (15). 

*Obesus sóst. schotel-brot (20), -broet 
(11). 

Obex, ober (81) (cf. opex) Ad. nd. 
grindel; re-, de- (22), Ad. ri-, rie- (10), 
rig- (v, 19) -gel. ryeer (18). grendel an 
einem thor (68). gr. o. rigel an einer 
fhuer (110). glinder (58). grundel (11). 
| sehelde an eyn doere; cluyster (132). 
sehelder (5). schalter (6). schalder Z 
! lunse (19). lun (141). sehalek (7). für- 
| sehub (126 &e.), -schieber (Fris.), -wurf 
| sperling (126). schranpaum (1. cf. Sm. 3, 

516). nagel fur ein rad, v/g. loene; narb 
| an einer thur (Z. repagulum vectis 75). 

*Obfamulari (7. seruire 16) dienen 
(8). dinen (9). 

*Obfeeturus schedlicher (74). 
| Obfirmatus widerspenn- 7 kib-iger 
| (126). 
*Obforatus (sí. obfatus) sum 7. lo- 
| quor (16). 
Ob- v. Of-fuscare. 
| Ob-, og- (64) -gannire widerclaffen 
|! (110). zu- (68), yntegen- (132) -sprechen. 
sehwetzen (64). 

Obhorrere gruwen han, furchtem, 
grusamcelieh sim (65). grausam, scheuz- 
| lich, ráuwisch sein (126). 

*Obia v. Orbia. 

|  *Obi-, selten obji-, obij-cere, prs. 
| obecio Ad. vur-, fur-, vor-, ver-, enge- 
| gen- (65, 75, 110), eyngegen- (19) -werf- 
fen. nd. vor-, yntgegen- (132) -werpen; 
| tegen warpen (11). vorstahden (st? sc? 
| 12. vorweysen (3). 

| . *Obic- 7 obit-ulum (cf. oblieulum, 
| ladum, forlieia) velden als die becker 
| haben (15). 

Obieetio vur- (9, 20), vorge- (8) 
| -werffunge. 


Obieetum d. wyeder- szm., nd. we-| 
| der-schin, -styn (sc 97), -schein (4), Ad. | 


| -StoD, -stoiD, -worff, -wurff, -lang (6), 
"ehlag 7 -gang (63). hd. gegen-, geyn-, 
| vnder- (76) -wurtt, -worff; zegen-w. weder 
| ein bof bliek (6) das den menschen 
|! beweget vnd enzündt vnd macht in 
hiezig inbrunstig (65* Mreg.) vor-worffe 
(10), -schof) (19), -worff dez gesichts (17). 
get i -blick (63). eyn boif wid- 

er blick (1). 

Obieetu-s, -m ver- (17), vorge- (8, 
9) -worffen. 

*Obi- v. Bi-farius. 

Objicere v. Obicere. 

*Obinstus (zw. obortus und obp-; 
qus obeliseus.?) 7. locus vbi fuit simu- 
| laerum solis apud gentiles (16). 

Obire Ad. sterben; vmb-, hin- (7) 
"gan sim. nd. steruen £ vmegan. en 
e. (11), gegin- (8, 9) -gen. voln- (17), 
ol- (8, 9) -brengen, -bringen (9). 

*Obirirri v. Oborior. 

- Obiter zwischen das (110), tusschen 
| dat (131) ich komme. anhand (114). vn- 

derwegen (125). d 
| "Obitulum v. Obiculum. 








OBL 


Obitus dot (8, 110). tot ? tod (9). 
ghestoruen (23). sterb-tag (68). sterffdath 
(132). abgang (110). Ad. begenckenif) sm. 

Obiurare hd. ser swern. 

Obiurgans scheldende (8). 

Obiurgare, -ri hd. nd. schelden. Ad. 
schelten, schalten (6), stroffen (8); straf- 
fen (9, 75) als die wijber die man str. 
(15). 

Obiurgatio Ld. nd. scheld-unge, -inge, 
-enisse (8b). 

Obiurgator /d. scehel-ter, -der. 
*Obla (st. obba) balge (9). 
*Obla-men, -tio ^d. oppe-, -runge; 

opfferung. nd. offeringe, -hande (132); 
opperinge. 

Oblanguere serben (126). 

Oblata oueflade (»— flade) 4 hostien 
(19). 

*Oblatare v. Oblatrare. 

Oblatorius (i. ménistralis 16) dinst- 
haft (8, 9). 

Oblat-rare, -are (76) bellen (110). 
belken (132). Ad. widder-, eynwidder-, 
nd. weder- bellen, -hellen (22), -klappen 
(1D). Ad. widder-pellen (151), -billen (5), 
-beln, -claffen; wedder belen (8); dieb 
an sehrien szm. 

Oblatus Ad. geop-pert, -fert. gestalen 
entsehuldigunge (11). 

*Oblatus s. 4. decl. (2« obitus) ?. 
circumdatus t mors oder begenck-enif) 
69), -ni (134). 

Obleetame-n, -ntum Ad.lustig,lóstig 
(4), lustlieh (68) ding. nd. lustieh dink. 
ge-lust (9, 11), -lustekeit (8). lustigkeit, 
wollust (65). 

*Obleetamentum (»« oble-, obli- 
gamentum) ein gebott (6). ghebod (22). 

Obleetare lieb (9), lust (110), vil l. 
(68) haben. lip han (8). doen v^freuwen 
& lust hayn (132). freuwen (110). 

Obleetari Ad. nd. lusten. d. ge-l, 
lustern £ liebhaben (17), begeren. lues- 
ten (11). verlechkern (1). 

Oblectatio Ad. lust, ge-l. (8235, 9), 
luste (8b). süssigkeit (65). ge-noichde 
(132), -neigt (sic 68). betriegung (16). n9. 
lustinge. : 

Obleetator Ad. be-trieger, -triger, 
-treger, -drieger. nd. bedreger. 

*Oblega-, obleg- (23) -mentum pot 
(9). bod (23). ge-bod (17), -boid (5). 

Oblegare Ad. senden (8, 9). widder- 
reden 7 -sennen (17). 

*Oble- v. Obli-gatio. 

*Obleg- v. Oblega-mentum. 

*Oblentale (: obolus) hellincwert (20). 
eyn hellingeswert (19). 

*Opblie- v. Oblig-amentum. 

*Obli-eulum, 7 -tulum (3, 4, 75, 16), 
1-eulus (14) (instr. ad. f'arcienda salsucia 
sim. cf. obieulum) wurst-felg (v4, 16), 
-pugel(z4), -bügel (4), -bógel (3), -bogen 
(75). worst-(8,17), worf- (sc 9), worste- 
(23) -bogel. woersthoeren (97). 

*Oblieus (cf. ob-liquus, -olos) hof- 
arohti 4 houorosti (Gf.). 

Oblig-, oblie- (136) -amentum Ad. 
gebot. ags. lybb (94, 136. a/s ANestel- 
knüpfung ?). : 

Obligare Ad. nd. v-binden, -benden 
(13), -pinden (1), -pliehten (17), -seezen 








ODBL 381 


(8, 17), -haehten (106) behagten (99). 
zusamen binden (8, 9). schuldig syn 
TN 110) be-kummern (19), -kommern 
(20). 

Obli-, oble- (17) -gatio Ad. vorlo- 
bunge (9), sehuld (110); vbin-tnif (65), 
-dunge. eyn bind-unge (b,6), nd. -inge, 
hd. v-b., -bendunge (18) des rechtes 
(b, 21), hd. nd. des rechten, des r. of 
Schultz (182), im r. (69, 134), des rich- 
ters (68). 

Obligatus Ad. v-, vmb vnd vmb ge- 
(65) -bunden, -saez (8) -saezt o. -lobet 
(9). schuldig (110). 

Obligia v. Oligia. 

*Obligumina v. Abligumma. 

Obligur-ire, -are (19) vir- (19), be- 
(in. v?- verb.? 11) -slinden. ver-schlecken 
(126), -derben (68), -deruen (132), -bras- 
sen 4 vnnutzlichen v'zeren (110). 

Oblimare be-sudeln, -schlirpen; ge- 
schenden; (rem das sein) ver-schlinden 
4 -schludern (126). putzen, liechtabrechen, 
schnewtzen (74). 

Obli-nere, -üo is (19) ent- (19), -ont- 
(11) -reynen. 

Oblinire beflecken (18^). 

Obliquare Ad. nd. erummen. krim- 
men (76). kromen (21). hd. kromp ma- 
chen. beugen (5). 

*Obliquatorkrummer (68, 110). krom- 
mer (132). 

Obliquatus gekrammet (8, 9). 

Oblique schelb, zwerchs, seitlingen, 
beseitz (126). 

*Obliqu-ere, -i v. Obloqui. 

Obliquitas Ad.krum-, nd. schef-heit. 
schelbe 4 krümme (126). 

Obliquus Ad. nd. slim. hd. schlim, 
slimp (21) slimpe (133), schlimp (7); 
sehlym-s (134), -D (69). nd. sl& (slem 
ausgestr. 23), slen (22). hd. nd. krum, 
krom. Ad. krüm (8), krump, schebe £ 
schel (b^), sehif (8), gesehewbt (1, 3). 
nd. seof (229). schele (19). schálb Z seit- 
ling (126). vberzwerch (114). vnretht (20). 

*Oblitaur-um, -is (19) (aus oblato- 
rium?) opper- (19), offer- (11) -gelt. 

Oblit-erare, -terare, -urare (s. «.) 
(v. delere t& obliuioni (radere Br. &e.); 
vergessen (110). diluwen (99). durch-(126), 
ab- (64, 126) -tilgen, 4 -thun (126). ob- 
litterare 7. litteras delere male scriptas; 
obliturare 7. abduco, oliuisco (76). 

Oblitescere inn- 4 ver-ligen (126). 

*Oblitor 2. cementarius (16). 
*Oblitulum v. Oblieulum. 
*Oblit-urare v. -erare. 

Oblitus (a verbo obliuio 76, linire 
smyeren 10, lere smeren 13) ent- (19), 
virun- (8), ont- (11) -reynet. be-fleckt 
(110), -clecket (9), -sehmieret (68), -schiDen 
(10), -sehlirpet, -sudlet, sülcht (ceno mit 
kaat 126). 

Oblitus Ad. (ich hab 75) v'gess-en, 
-ung (18), -ick (19), -lich (20). ni synnich 
(20). vnsynnick (19). nd. vget-en, -ich; 
vsumich. 

*Obliuere (st. oblinere) be-flecken, 
-solen, -suluern (74). 
*Obliuio v. Obhitus. 

Obliuio Ad. v'gess-unge, -enheit (4), 
-liehkeit(65).virgess-(19), nd.v'ghet-inghe, 
helle (74). 

Obliuiosus Ad.v'ges-sig,-sen(132),-lich 
(8, 9, 65). vorgeiflieh (8). nd, v'gheten. 

49 * 


» 


388 OBN 


Obliuisci (oliuisco 76) hd. v'gessen; 
eyn deyl ader ganez v!g. (17). virgesten 
(8). nd. v'gheten. 

*Obliuiscibilis virgessenlich (20). 

Obliuius Ad. v'gebig. 

*Obliuo v. Oblinere. 

*Oblo-eutio, -quium affter-, hinder- 
(19) -koze (9), -sprache (19, 20). achter 
spraek (11). 

Oblo-eutor, -quutor cleffer (110, 132). 
klapperer (68). 

*Oblongitudo langekeyt (5^). lank- 
-ketecht (1). lengelochticheit (23). 

Oblongus lang (68). langk (10). seer 
lanck (110, 132). lang-lecht (71), -elich (5^), 
-alot (752), -elot (75b), -lich als die vaf 
(15), lechtiger als ein schiff o. ay (74), 
hd. -elechtig, -eloftieh (225), lidig (6). 
lane lechtik (13). kankelat (1). leng-er 
(18), Ad. -lich, -elet (65), -elechtech (22), 
-eloehtieh (23), -elecht vnd senbel (17). 
leneklieh (164). 

Ob-loqui, -liqui, -liquere (152) Ad. 
affter-, hinder-, misse-, mis-(18), myf- (T, 
134), my-, mi-, misch- (5), mist- (11), 1n-(6), 
widder- (85) -sprechen. nd achter-, mi- 
spreken. achterrugge claffen (132). mif) 
redden (1). hd. nach- (68), hinder-reden; 
hindren (6), schenden. 

Obloquutor v. Obloeutor. 

Obluctari entgegen ryngen o.vechten 
(110). yntgegen sprottelen of v. (133). 
vber streyten (9 szm.). striden (11). 

*Oblus v. Obulus. 

*Oblustrare hd. vmb-dun s/m., -gen 
(17), -Iuchten, -leuchten. nd. vme-luchten, 
-lusten (22), -don. entgegen luchten o. 
vmlychten (110 sZm ). 

Ob- v. O-minosus. 

*Obmissio (cf. om.) virlaeDunge (20). 

*Obmissus vnderwegen-lassim (8), 
-lon (9). 

*Obmittere (c7. om.) hd. vnderwegen-, 
vnderwen- (8), hinder- Z wir- (20) -laBen. 
v) laussen (76). affter laDin, Mrg. hinder 
layDin (19). v'laten (11). 

Obmurmurare widder kosen 7 mur- 
meln (11). wider-m. (8, 9), -reden (9). 

*Obmute-re, -scere d. nd. stum, 
stom (21) werden. hd. v'stummen, swigen 


v'sweygen (9). ' 
Obmutescere zu eim stummen machen 
(65) 


Obniti //d. widder- szm., wedder- (85), 
hd. (152) nd. weder-drucken, -druncken 
(22), Ad. -drocken,-trucken(6,134),-dricken 
7 kilen (st. kiben? 18), nd. -kiuen (97), 
-pinen (85, 99), hd. -streben, -steen s?m., 
-sperren Z -tringen 7 -halten 7 -fechten 
(126). vme kiuen (23). vmb-knien (5, 7, 
-kinen 5*?), -keymen (21). 

Obnixe (7 ntente, humili-s, -ter, 5« 
obnoxie) d. gencz-, angst- (69), trungen- 
7 widderspennig- (126) -lich. flyBelichen 
(12). eyn veldiekeit (9). 
 *Obnixius (7. obnixus &c. 76) genez- 
lieh (9, 17). eyn feldig (8). 

*Obnixius v. Obnoxius. 

Obnixus (Z. conatus; subiectus, humi- 
lis Br. &. »« obnoxius; /laboriosus bv) 
arbeydi-g (5), -ek (23). Ad. erbe-dig (21), 
-ndig (66 &e.), -nedykafft (bb) ;arbait sam 
(1); eyn-veldig (9), -feltig (110), -ueltig 
(15), -fltig (134), -faltig (69). vnderthe- 
nig 7 schuldig (110). vn-schádlich (134), 








OBO 


-schedlich (69). demuteglich (68). wider- 
wertig (64). pendig ; willig vnd gehorsam 
von wegen der that o. der schuld der 
verhandelung (75. »-« obnoxius). «gs. 
strim-endi (94), -aendi (136). 

*Obnobii montes das heschegebirg 
(125). Cf. abnoba der Randen mit sampt 
dem gebirg in der Bar (Das.). 

Obnoxiezag- 7 vnderdienst-lich (126). 

Obno-, obnu-, obni-xius Ad. nd. 
schuldi-g, -ch. 4d. v'bunden, vnderthe- 
nig. onderdenich (132). schedelich (20). 
be-gangen (10), fangen £ -woren (12). 
tasig (7. propter culpam. aut offensam 
alicui suppositus, obligatus aut territus 
obno-, varr. obni-xius 75. cf. dásig, 
dausig &c. St. 1, 269. Sm. 1l, 400 sq. Gf. 
5, 460. BM. 309. Gr. Wtb. 2, 809 sq.). 

Obnubere be-decken (19), -deecken 
(11), -schemen Z -sehraen (9). schemen 


)5 

*Obnubilamen bedeck-ung(19),-enisse 
(20). bedeeckinge (11). 

Obnub-ilare, 7 -ulare (75) wolcken 
(1) vmb-geben mit nebel o. w. Z -legen 
mit tunckelheit (75). benebelen (62). 
wulcken (17). dunckel machen (65, 110). 
v'dusteren (132). finstern (8, 9). vmb-f. 
(16). al vmb-f. bewoleken (5), -vinster 
gewolekent (133), -vndumb v. o. gewul- 
ken (74), -vii dom (s£. vnd om) bewelket 
(21), -tinster gewoleket (67), -f. wolten 
(18). al vm f. gewelket (6). al vmb f. 
gewolket (152). als vmb f. gewurcken 
(1). vme duster bewolket (23). vme dister 


gewolket (22). vberal fynsteren gewulcken | 


(66 &c.). allenthalb betynstern o. dunckeln 
(69), tuncklen (134). Ad. bedecken. 

*Obnubilatio bedeckunge (20). 

*Obnub-ulare v. -ilare. 

*Obnuere leuken (8). vl. (27). lewgen 
(9). obnuo 7. f£ego operio i celo (16). 
obnutus veste circumdatus (Gl. m.). 

*Obnuxius v. Obnoxius. 

*Obobdur v. Oborior. 

*Oboculare (7« obeulere) ver-bergen, 
-mompelen &c. (147). 

Obole-re, -scere v^-geen (110), -gaen 
(132). 

*Oboliseus des hymmels hoicheit (147). 

*Obolos (cf. oblieus) hofinac (? Gf. 
4, 838). 

Obolus v. Obulus. 
*Obori (cf. sqq.) in sick soluen volden 


(22). in sek zuluen wolden (23) opwas- 
| 


sen (11). 
*Oboriari (cf. prc. sqq.) krummen, 
falten, insichtziehen (74). 

Oborior (-iris, -itus sum 110) hd. in 
sich selber ualten (6), falden (17), felden, 
fallen (7), vallen (4), faln (18); in sich 
(21), zusamen falden, falten; zu-sammen, 
-samen (76 &e.), -huffen, -hauff (17, 18) 
krummen, krimpen (18), krimmen (76); 
vber sich (68), vf£, of-, auff-, wider- (4) 
-wachsen, -wachDen; vff-, nd. vp- (132) 
-wassen. vffgeen (110). wider gebern (17). 

Oboriri (von oborior wuntersch. ?n 
Mss. mog.) hd. widder-, vff-wassen sm. 
wyeder- (5), weder- (22) -waschen. 
geborn werden (8, 9). ob-irirri (1), 
-obdur (6), -ortiri (23) widder- (1), 
wider- (6) -wesen. weder wassen (23). 

Obortus vffge-waDen (20), -wayssein 
(19). 





|valde de pilo 76) (cf. Gl. m. 5, 13, 14) 





OBR 


Obpansus wider ausgerackt? gebreyt 
(9. séim.). É 

Obpigno-, obpingno-, oppigne-rare, 
obpinguero (76) hd. vor-, ver-seezen ; 
be-s., -schatzen, -schetzen (18, 110, 132), 
-schatten o. binden (sc 68); pfenden. 
penden (132). nd. be-setten, -zetten (97). 

*Obpingware (cf. prc.7— obpugnare?) *| 
bezetten; stormen, bulderen (99). 

Ob-, selten op-probriari widerdrief) 
thon (110). smechen (1). Ad. v-smahen, 
-smehen, -schmachen (6), -schmahen, 
-schmáhen (134), -scehmehen, -schmechen 
(67), -mechten (7), -sehemen (18). md. 
v'sman. lasteren (68). 

Ob-, op-probriosus laster-lich (132), 
-ig (110), -echt (8^). 

Ob-, op-probrium (7.improperium 
hd. nd. laster. obir-l. (5^). schand 7 l.-re 
(*). laester (97). lasterung (110 &e.) 
schmaung (6). Ad. nd. sma-, schma- (134), 
vorsma- (5, 22) -heit. Ad. sma-, smo- (9), 
Schma-, v'schma- (6) -cheit. v'smeht (17). | 
scheltwort (69, 134). schande (20). seham- 
perung (65). spottunge (20, 110). be-sp. 
(68), -Spottzonge (132). vneer (110, 132). 

*Obquam Ad. durch welche (Voce. ex | 
quo), weleh (151), welher (152). 

*Obquam eausam (é6am) von welei- | 
cher sach (1). Ad. durch welcher sachen, 
d. w. sach, d. wellicher sach (6) wegen. | 
doreh woleher sachen willen (18). md. | 
E welker zake weghen (23), auegene | 
22). 

*Obreatus (7. occaszo 76) entschuld- . 
unge (8, 9), -igung (76). 

*Obrem, melzus quamobrem warumb 
(110). wairom (132). 

Obrepere, obripere (psi ptum 110, 
132) 7. vndique repere &c. (Br.); vbique |. 
rapere 2 subintrare scipidum (76. »« 
stupidum /fieri obrigere). vmkrichen 
(8, 9, v6). vnder ecrufen (20). heimlich 
in-gen (68, 110), 2 -kriechen (110). h. 
darin-kr. 4 -schleichen (65). h. ingaen £ 
inkruyfen (132). obripeo pui ptum 4. 
valde rapto (16). , 

Obrigere (2« rigare) Ad. v^harten, | 
-harren (5), -herten ; harth machen (18^), | 
herte 7 stede werden (8), trucken, 
drucken, duneken (5), tongen (6), tungen | 
die acker (4). nd. v-, be-harden; du! 
do-ngen. | 

*Obripere v. Obrepere. 
*Obrip-ilare, -ulare (74), -ulo (4. 








































j 
| 


zu roufin (8). heruf) reffen (76). vast 
har-, var. her-aufrauffen o. entharen(v4 | 
Obripilatio chalauua (131, 
gruoth (Gr.). 
*Obrip-ulare v. -ilare. 
*Obrisum v. Obryzum. | 
*Obrisus (cf. obryzus) píc. sbst. be. 
spottet (5). misse-b. (23). be-spot (Bb7 
29), -spottunge (6). v)-spott 2 -spottungo 
(17), -spottet (21), -sputtung (4). gespot!. 
ten (18). ge- (8, 9), v- (17) -lacht. ge 
malen (12. s. obryzus). ver-soptet 
-Jachet £ eurwm (16). ' | 
*Obrita (sí. orbita) uuaganleisa (86; ?; 
*Obri-tus, -xus v. Obryzus. 
Obr-yzum, -izum, -isum, selfe 
aurum Oo. golt (68, 132). smalz-, g 


OBS 


smalzet, irsotanaz, gewieret (Gf.) clar 
(17, 91), clar vin (8, 9), luter (110), lut- 
ier (23) golt. scheinendtgol der pesten- 
farb (74). vbirguilde (104, szm. Gt. cf. 
BM. 553). ags. weald gold (Gi. Aelfr.). 
abrizum /. splendor (136). Cf. abrigeum 
(Gl. m.), abregium 7. sp/. aur? (139). 

Obryzus, obri-zus, -sus, -xus, -tus 
(85) clar (85, 23). 

Obruere Ad. sencken. nd. zenken. 
sineken (18, 97). v-s. (9). sweneken hin 
vnd her (:5). vmbe wallin (21). valn (18). 
hd. vber-, v- (8, 9, 110, 134), vz- (8b), 
nidder- (1), vnder-, vmbe-, Ad. nd. vm-, 
nd. vme be-, on/er-vallen. vnder- (20), 
be- (19) -werffen. be-warpen 7 -deecken 
(11), Ad. -decken. v-drocken 7 -stoppen 
(11). ver-, var. vber-schlahen (65). 

Obru-tus, 7 -itus, (110 &e.)) -us (7. 
eolapsus 74) (»« obrisus? doch oft 
anderwürts v'-spotten »« -stoppen, -schop- 
pen) Ad. bedecket ; v?-faln, -fallen, -spottet 
(21 &e.), -spotet (134), -spot £ -schutet 
(66 &e.), -schuttet (152), -schute (133), 
-stopht (1), -stopfet (6, 76), -stoppet (5, 
23). beworffen (20). beuallener als in 
einer kule (74). vber- (68), ouer- (132) 
-gevallen. 

*Obsannare, -ri zurnen mit geschrey 
vnd bosen worten (75). 

*Obsarare v. Obsecrare. 

*Obscedo v. Oscedo. 

Obseenitas wüst 7 gróbe (126). 

Ob-seenus, -seenum, -cenum /d. 
yn-reyne 7 -kusch sm. nd. onreyn. stinck- 
und (9), -ende (8, 10, 12), -endieh (13). 
snode (5, 9). wyest vnd katig, var. kot- 
tig (64). vn-lüátig 7 -sehampar (114). 
widder stennig (11). 

*Obscines v. Oscen. 

Obseurare Ad. dunckeln. vd. (5) 
-tunckeln (6), -dunkern (23), -donckeren 
E" Ad. vin-, du-, nd. duu- (11) -steren, 

d. -stern. /Ld. duestln (20); vinster 
machen ader dunckel sZm.; v-, be- (12) 
-decken. 

Obseuratus /,d. v-dunckelt,-tunckelt, 
-blichen. v-duystert Z -donckert (132). 

*Obscureire (frz. obseurcir) vorblec- 
chin (bb). 

Obseure duesterlich (20). 

... Obseuritas finster (12). Ad. f.-nisse, 
-heit, -e 7 tünckle (126). Ad nd. duster- 
nisse, -heit. Ad. dunckel-, nd. donker- 
(132) -heit. 

Obseurus Ad. nd. duster. duester 
(20). ^d. dunkel, tunkel (6, 151), finster. 
nd. dunker, doncker (132). 

.. Ob-seerare, -sarare (5^) Ad. bitten. 
bidden (11, 20). byddin (8^). beten (9). 
heylg ding b.(5^). vmb heilig d. pitten 
(1), biten (134). h. d. b. (4). dureh h. d. 
b. (88, 110). heilige d. bitten (68). Ad. 
vmb h. d. byeten (7), byeden; beschwe- 
ren durch h. d. (65); h. Z7 heimliche d. 
pitten (75); vmb helge dinge beden 
Sim. bidden heylige d. (17). by hilligen 
dingen b. (132). vme hillich dink b. 
E, durch etwas heiligs einen bitten 
Fris.). 
. Obseeratio Ad. fleh- (8), fle- (9), 
bitt-unge. bedynghe (132). 
Obseeundans gehoryg (9). 
. Obseeundare /d. nd. (132) dienen. 
inen (8, 9). 











OBS 


Obseeundator diener (110 &e.). 
Obseeutor dien-, -re (11), Ad. -er. 
*Obsedar fry gesieger (1). 
*Obsedare pflanezen (9). planezin 
8). geyseln o. leysten (74). 
*Obsedatus belegen (8, 9). 
*Obsedere v. Obsidere. 
*Obsederi eyn burg beligen (11). 
*Obsediare belegen ein burg (8, 9). 
s e ver, vmb-hagen Z -zeinen 
126). 

Obsequens dinstlich (62). 

Obsequi (7. ancillari 1) Ad. nd. die- 
nen. d. vB vnuerpflichtung (75). nd. denen, 
deynen (22). nachgeen dM 

Obsequiale dienstbuoch (64). 

Obsequiose dienstlich (20). 

Obsequiosus dienst- Ad. -hafft, -haff- 


— 


tiek (19), -hafftig, -hafftlich (ea -ach- 
tieh (11), -barlieh vf vnuerpflicht. (75). 


Obsequium (7. exhibitum seruzcium 
gratis et habet fieri inter. pares 16) hd 
nd. dienst. Ad. dinst. nd. denst. dienst- 
barkeit (65). d. vB gutem willen vnuer- 
pflieht (75). willfart (126). 4. seruicium 
dinst; reuerencia, dc. exhibita et. fit inter 
pares et aequales bete dinst (4). 

jede (herba) ringe-le (19), -1 
(11). 

Obserare slyfsin (19). sluten (11). 
hd. zu- (8, 9), be-sliBen sZm. verspren- 
tzen (126). 

*Obseratio besliebunge (20). 

Obseratus beslofen (20). 

Obserere (ui itum 110 &e.; ris ob- 
seui obsitum (7. contra 4 undique semi- 
nare 4 plantare 0 tegere; xis rui obser- 
tum 2. contra serere 0 c. mittere 0 com- 
miscere Br.; ui 4 serui situm 7 sertum 
i. planto t impedio; obserit impediens € 
odio firmans 16) hindern 7 besehen (8, 
9). seyen (68). entgegen s. (110). ynte- 
gen sayn (132). 

*Ob-, semi-, trama-serieum halb- 
seydin (74). 

Obseruantia 2. reuerencza 0 terrena 
exhibicio wertliche ere (4). haltung (65). 
ein be-h. pr. cumreuerentza honoris (110). 
behald- (8, 20), Ad.nd. bewar-, fullebreng- 
(20) -unge, inge. bewysung der erwir- 
digkeit in zeitlichen dingen (75). 

Obseruare Ad. bewarn. Ad. nd. be- 
waren, -schirmen (5, 16), -schermen (23), 
-halten (110), -halden (8, 9, 20). vmb 
vnd vmb halten Z vffmerckung han (65). 
laegen (20). lausteren (126). 

*Obseruari v. Obuersari. 

Obseruatio Ad. beschirm-, bescherm- 
(18, 23), behalt- (110), behald- (17), $war- 
(20 Mrg.) -unge, -inge. 

Obseruator ufülüger (62). 

Obses (7. obstagiu-s 3, 8, 4, -m 9) 
ein pfant (4). pfandsman (114). pfender 
(qué recipit pignus 15). hd. em leyster, 
oder ein mensch das do stet alf) ein 
pfant sim. (Voce. ex quo), einer der fur 
sin pfand stet (68), da einer sich ver- 
pfendt fur ein andern 7 eyn burg (110). 
hd. nd. gise-l, -ler, -le (81). Ad. gibel, 
geisel (1, 9, 114), geyDel (18), geisseler 
(74). eyn giseler 7 eyn mensch daz da 
stet als eyn phant (5). m. daz da stet 





ios 
* 


OBS 989 


das da stat for ein pfand (6). eyn gisel 
alzu man eyn ding vor seczit (55). en 
ghiseler en mynscehe de dar steyt alze 
en pant 7 de gesat is (23). eyn geise- 
longe off dat is eyn m. staende vor eyn 
p. (132). ein einleger (3). birg (16). 

*Obsesse v. Obesse. 

Obsessio d. belig-, beleg- (19), 
besitz-, vmme siecz- (b^) -unge. nd. be- 
Zett-, belick- (11) -inge. f 

Obsessor besitzer (20). 

Obsessus be-legen (11, 19), Ad. -ses- 
sen, -sassen (6), -zetten (23), -soten va 
den duuel (11). belegen o. besessen von 
finden (110), van vyanden (132). vmb-leyt 
-legt; varr. 1 -belegt, -leut Z -elegt (65). 

Obsi-, obse-dere d. be-sitzen, -s. 
mit gewalt vnd macht (75), -setzen (8), 
igen, legen, -lágeren (126); gelegeren 
? geleger machen vor einer stat (75), 
vmb-geben Z -blegern (88), inn- (76), vmb- 
setzen, 4 -legen (65). nd. be-zitten, -liggen 
(11), -legghen (81). 

*Obsidiare (47. 2nsidiari Gl. m.) Ad. 
beligen als man ein schloD beliget. be- 
legen als ein schlof belegt wird (68), 
als man ein burg beleit (110). beleggen 
als men eyn borch beleyt (132). 

Obsidio (cf. sq.) vmb- (1), be- (20) 
-sitzunge. ain besitzer (76). vor remmingk 
(4). 

Obsidi-um, -o geleger, gleger, besef), 
geseD, varr. gesa, vor einer stat o. 
schloB, vig. beises, besessen (75). Ad. 
vmb-ligunge £ -sitzunge (18), -schickunge 
(11), -besitzunge; vm-b. (6), -legung. 
nd. vme zittinge. Ad. widder setzung 
(0); be-sefà (20), -legunge. 

*Obsillag-es, -is v. Marsus. 

Obsi-, obstri- (8) -pare (7. spergere 
76, pullis escam dare 110 &e.) zu- (8, 11, 
133, 152), ver- (299) -strauwen. zu-stró- 
wen (67), -strewen (9, 66). streuen (151). 
Strewen (70). zer-str. (69, 134). brock-en 
(110, 132), -len (68). brucklen (20). 

Ob-sistere, -stare hd. wyeder-, nd. 
weder-stan sim. weder stenen (21). 

Obsidus (7.obsessus)biuanganer(141). 


Obsolere ent-wonen (8, 9, 64), -we- 
nen (17). hochmuten (9). ver-werffen Z 
-lafen (88). obsolio itus sum 7. superbo 
( 16). 

*Obsomog-orus, -erus (/. panis àn- 
tinctus dc. in prodio doc. pisarum 1 pis- 
cium 74) mauch, muchelin (74). wyif) 
müis 4 pigwis offa (19). opsomagrus 
i. panis tinctus liquore piscium ab opso- 
mos 2. panis et goros 2. lzquor (16). 
absomagarus 7. p. in vapore prodi? ma- 
didatus ancke.o. mohelin (74). 

Obsonare (med. corr. ?. contra sonare, 
med. prod. i. cenare dc. Br., ?. valde so- 
nare 6) sere dónen (9). widder ludin (8). 
zornen (17). obson-iare (74), -ari, -are 
zu nacht (88), abent-mal (88, 110), -prot 
(14) nae auent mael essen; ef. contra 
sonare wider vmb donen (68). obsonari 
med. corr. zurnen; med. prod. nachtis 
(8, des naehtes (9) essen (8, 9). obso- 
nor itus sum Z. ?rascor (quia, litigantes 
reddunt sonum contra s.), sed med. prod. 
i. comedo de nocte (16). 


Obsonator einkauffer (91, 116). mJ. 


als ein pant (21). eyn gisler 7 ein mensch? | incooper, dispensier (116). 


390 OBS 


*Obsoniare v. Obsonare. 


OBS 


obfuscare, indurare in malo dc. 16) Ad. 


Ob-, sed melius op- (110 &c.) -Sonium v-harten, -herten, -heirten (21), -harren 


(obson-ium etwas untersch. von -um 76; 
cf. episumen) spy (110). tranck o. spys 
(68). erezlieh (8), tegelich (9) spyse. 
suffel (12, 13). nachtmal(93). ein kleyne 
ürtte, var. kl. oerten, kleyn essen, o. 
sehlafftrunek (64). obsonia pl. cleyn 
spyse (110 &o.). 

Obsonum schnode (74. »« abs.). 

Obsorbere /;d. v'slinden. au-supffen 
à -sürpflen (126). 

Obsorptus vslonden (17). 

*Obsta-bia v. -gia. 

Obstaeulum /d. wider- sim., Ad. 
(b^) nd. weder-stentnisse, /d. -stentinisse 
(152), -stentenis, -stentny[3 sZm., -stenyf) 
(4), -stant (20), -stantung (6), -strenus 
(1), -stos (9), -Dof3 (s2c) 7 slach (12). slac 
(13). vnderstentnul (76). eyn stock (aus 
stoet 11?) 7 hinder (19). Ad. h.-nisse, 
-nuf Z finsternufó (69 &e.). werr (74). 
wer (22b). stoet (11. cf. obstaticulus). 

*Obstag-ans v. -ius. 
*Obsta-gia,-bia (151) ^d. ein leystunge. 
birgschafft (110). 

Obstagiare leysten (81). 

Obstagium (cf. obses, sq.) yn-leger 
n 17), -legen (1). lyger (152). lieger 


(20). gisil- (95), gisel- (6), gesel- (7), birg- 
(76) -schafft. hyndernub (68. »« obsta- 
culum). 


Obstag-ius, -uis 7 -ans 4 obstrogans 
7 obses (76) giDel (17). ghiseler (23). 
eyn frides pfant (4). 

Obstare v. Obsistere. 

*Obstatieulus (cf. obstentaeulum ?) 
houel (23). stoet (7. lenigal 97. cf. obsta- 
eulum). 

*Obstaurare (»« obstinare) wider- 
(68), entgegen- (110), yntgegen- (132) 
-setzen. Ad. (Voee. ex quo) verherten yn, 
in, mit (66, 70) boscheit (133), bofheit. 

*Ob-, o- (16) -stentaculum (Znstr. 76) 
vff- (:6), auf- (9) -hebel. of-hobel (16), 
-hebil (8). Cf. üfhebe BM. 646. 

*Obstencia (cf. obstinencia) wider 
steunge (9). 

*Obstergilis buntschuch (1). obstri- 
(74, 1s., Ki.), Obstrin- (Br., Gl. m.) -gillus, 
7 -gilis (74) genus calciamenti; pos; 
solensehuch; schueh der hoch vnd oben 
weit ist (74). 

Obstetrieare Ad. nd. bewaren (Zn 
partu 5). hd. b. dye frauwen inder ge- 
burt sim. beuaren (8b). ammen (110). 

Obste-, obsti-trix bade-mat (8), Ad. 
-muder sim., -mome (22). pad- (l, 71), 
34)» (132), heb- (4), heue- (85), he- (106), 
hd. (20) nd. hevel-, wehe- (114) Ad. 
-muter, -muder, «d. -moder, -moeder. 
wijse m. 4 vrouwe (147). nl. de vroe- 
vrouwe (116). hd. amme, am; heb-am, 
amme 2 -fang (159); hóbamme (67), heb- 
anckele (Megiser, hefang (a. 1452 v. Sm. 
2, 140, 155). seigam (65). 

*Obstina-cia v. -tio. 

. Obstinans (4. pertinax) der verstopet 
ist (v6). 

Obstina-ntia v. -tio. 

Obstinare, -ri (1, 93) (i. denig- 


rare 0 obtemerare [-« obtenerare?|, 





(1, 64, 110) in bof3-, boiz- (b), boiB-heit, 
poshait (1) v'harden (13). nd. v?h. in 
bos-, boef- (132) -heit. v'stocken (9). 
virstoppin (8).einwilligen(20.aus eigenw.). 
v/dunckeren (8b. s&. obseurare; doch 
vgl. o. 16). 

Obstina-tio, gew. -cio, -cia, -neia 
hd. vjhart-, v'hert-, v hertig- (69, 134), 
vharr- (110), v?bos-, v'kos- (22) -unge (2n 
malo 110), inge. v'hartet (5). erhardekeyt 
(85). -atio eygen-wylkeid (19), -riehtige 
(f. Piet.). ein- (20), on- (11) -willicheit. 
ein widerstreben der gnaden gotz; ver- 
stopffung (63). v'stüvnge (15), wider- 
standung (9) gottes gnaden. v'stockunge 
(8, 9). rokelosicheyt (23). 

Obstinatus /d.v'-hertet,-hart,-hert(4). 
nd.v?'hardet. v'hert-et in den sunden (15), 
-en in der sund (6). Ad. eigen-, ein- (20), 
een- 9» on- (11) -willich szm., -wylkic 
(19). derstockt(1). wider borstig(9). wedder 
burstig (85). ruechloes (97). rokelos (23). 

*Obstinax (7. indoctilis t iners t iéndur- 
atus 15, pertinax € in malo perseuerans 
66 &e., 110 &e.), herte (9). hart (8, 17). 
V-h. (6s, 132), -hartet (110), -steynt 4 
wydderstrebech (12). onwillieh (142 ). 
vngeringe (75). 

*Obstinencia (cf. obsteneia) widder- 
stehunge (17), -steyunge (8). 

*Obstinere(7.ostendereKi.cf.obstinare) 
v'spotten (21. »« v/stoppen). 

Obstipare vnder- (20), vm- (110, 132) 
-setzen. v^stopffen (110), -stoppen (68), 
-schoppen (126), -steynen (132). nigo ( prs. 
141, Gf.). 

Obstipatus (qué non habet cameras 
s. sedes 110 &e.) V stopfft (110), -stopt 
(132). vm- (110), omn- (132) -setzt. onder- 
sat (11. 

Obstipus krumb-, sl. crom-, slim- 
hals (116). 

*Obstirpare v. Obstrepare. 

*Obstirp-, obleect-ator betrieger (74). 

*Obstitrix v. Obstetrix. 

Obstragulum latz, vber-l. (anschuen 
&c. 125), -geschüch (112). sehuchriemen 

116). 
*Obstrep-are (23, 68 &e.) -ere, ob- 
stirpare (74) (7.turbinare 23, perturbare 
74, 110 &e.) betruben o. trauren (74). 
betrieben (68, 110). bedroeuen Z verdryef) 
doen (132). vertriessen thuon 7 bezwingen 
(110). wider donen (8, 9). winden (23, 91). 

*Obstrepare streben o. zabeln mit 
den fufen (74). 

Obstrietus ver-striekter, -knüpffter 
(65). 

*Obstrigil-is, -Ius &c. v. Obstergilis. 

Obstringere twingen (8). be-tw.(9, 11). 

*Obstripare v. Obstipare. 

*Obstrogans v. Obstagius. 

Obstruetio vorstoppunge (8, 9). 

*Obstruetorium (7.lurum 7 opilamen 
755 cf. 4 h. v.) hd. nd. spunt. Ad. sp. in, 
an einem, eym faf) sp. ainem val) (6). 
sp.-hol (22). sp. 7 punte (12). ^d. sponte 
7 ponte (Mss. mog.) als oben in dem faf) 
(D); spont, sp. in ein vaD ; eyn punt in 
dem fab (Y); eyn pont an eym faf) sem. 
sput (97). prinek (49). plok (29b). ein 
stopff-tuoch, -holtz o. ysen (110)..daer 
men wat mit stoppet (132). 








OBT 


Obstruetus bestoppit (20). 

Obstrudere be- (8), v^- (9) -slissen. 

Obstruere (2. impellere 4, opilare € 
obturare 1) hd. stop-ffen, -pen. Ad. nd. 
v-, be- (11, 19) -stoppen. Ad. v'stophen. 
bestuppen (20). schoiben; ver-stopffen, 
-Zwieken (75). vorschoppen (1, 99b, cf. 
Sm. 9, 376. Gf. 6, 408). verschappen (2). 
vV'spotten (5, 9 ausgestr.). vor stozsen t 
sponden (77). to maken (225). slyessen 
(132). schliessen (110). einslieDen, ver- 
pergen, zusachen (74). machen verseihen 
(fontem 65). 

Obstrusus beslossen 7 v':borgen(13). 
verstopfet (76). 

*Obstule-o, -seo 72. polluor (16). 

Obstupere wundern (9). wondern 
(8). gar v-w. (17). er-sehrecken (9, 90, 
65), -stummen (126). 

*Obstup-ero 2 -eo ?. zmitor; -ari i. 
geniculari inclinari (76), cf. obstipare 
?. inclinare Br. 

Obstupescere illgern, zen-i. (74). 

*Obsu-rdus, var. -dus towber, vnge- 
horender, verspotter (74). 

Obtalmia v. Ophthalmia. 

*Obtalmon (»« opium?) ags. ma: 
gedhe (942). 

Obtegere Ad. bedecken. 

*Obtemerare v. Obstinare. 

Obtemperare Ad. mefigen ; vnder-m., 
-mesigen, -messiger (szc 76), -mifben (21), 
-mengen. (18), nd. -metighen. Ad. meyf5- 
(133), máss- (134) -igen; gehorsam sin, | 
7 virhengnibe geben (20). 

*Obtemperare (»« opiperare) from- 
men (69). 

Obtendere krigen (9) kriegen (8). 
kr. mit worten; entgegen-halten o. -sa- 
gen (110). driegen (sc 17). entegen-hal- 
den 4 -sagen; entschuldigen (132). 

Obtenebrare Ad. dunckelen (20), | 
v-d., -tunckeln (134), -finstern; dusteren | 
(20). v-d. (23), -duysteren 7 -donekeren | 
(132). finster maehen (17, 110), werden 
(8, 9, 68). 

*Obtenebratio finsterkeit (65). 

Obtenebratus virduestert (20). 

*Obtenebrositasvirduesterlicheit(20). 

*Obtenere v. Obtinere. : 

Obtentus píc. g. -ui sÓst. hd. be: 
hal-ten, -den, -dunge; hulde (8) gnade 7 
2 beheltenisse (20). behaelden (11). bet 
(4, 16). batt (6). bedde (21). Ad. md. . 
bede; bed-, bidd-unge, -inge. bitt- (6, 
(16), bedd- (21), vorbit- (4), vberkumm- | 
i (ab obtendo) vÜstreck- (65) -unge. | 
bundinge (22). hd. vrsach, orsache (133). | 

Obterere Ad. zu-riben, -reyben (185). | 


zurknischen 7 zu mieht machen (65) |. 


erstecken (126). 
Obtestari Ad. swern. 
Obtestatio beschwerung (65). 
*Obtextus (v. occasio 6 intuitus vnde | 
sub textu 7. intuitu 76, obtuitus q. | 
v.) hd. (Mss. mog.) ange-sicht, -siecht (8). | 

Obticere Ad. v'swigen sim. 

Obtigit yt geuelt (132) hat (sic) 
geualt (68). 

Obti-, obte-nere d. be-halten, -hal- 
den, -laden (133). 2d. be-holden, -haelden 7 
(11). er-werben (20), -holen, -folgen, 
vberkummen, gewinnen (65). | 











OBU 


Obtingere dreffen (90). 
| (8, 9). 

Ob-torpere (9), -t?po ver-lafen (8, 
| 17), lossen 7 -sewmen (9), -sumen (8). 
Ob-traectare, -trectare (110) (7. at- 
| freetare Gl. m.) vbel (110 &e.), boflich 
(68) handelen. qualen (132). 

Obtre-, obtra-etare beclaffen 
132). affter-kosen (8, 9), -koDen 
abziehen (1). misse- (10), mit- 
| -sprechen. misprecgen (13). 
Obtreetatio afterkosunge (9). 
| red (110). missprekinge (23). 
| Obtre-, obtra-((152) -etator hd.eyn 
|| miB- sZm., mi-, mist- (17), jn- (76) -spre- 

| eher. eyn mefe sprechern (21). mis- 
| gpreker e». hinder reder (76). affter 
koser (9, 17). be-clapperer (68) -claffer 
| (110), -eleffer (132). 
Obtrunc-are, -tio(76) v'stockeln (11). 
| bestummeln ? doten (8). bestómeln 7 
toten (9). vorhawen (125). 

Obtu-eor, -tus 7 -or, -itus (Br); 
| -eor beschirmen (110 &e.). -or ansehen 
(68, 110). aensien (132). 

Obtuitus gesicht (110 &e.). 


Obtundere (cf. hebere) stumpf (9, 

| 110) stump (17), stomp (132), stamp 
| (8) machen. omslaen (132). stoDen (8). 

zu-st. (9, 17). entscherpffen (126). 

| Obtundi stumpf 7 kumpf werden; 
widerlegt gemacht (65). 

Obtunsus v. Obtusus. 

*Obtuor v. Obtueor. 

Ob-, op- (18^) -turare hd. nd. stop- 
pen, be-, Ad. v^-st. hd. be-stopfen (110), 
-schoppen (1); vseh. 7 -tamen (74), 
| -stopfen, -stopen (6). ni ern (aures) ezu 

Stuppen (185). spotten (21). spunden (222v, 
| 74). stumpf vnd kumpf machen (65) 
|  *Obturatio v'spottunge (9), -stop- 
punge (5). be-st. (68), -stoppinghe (132). 

Obturatus gestopt (68, 132). ver- 
Stopfft 7 vngehorsam (110). 

— oin v-snodin (8, 9), -bofern 

). 


gelucken 


bof 


| Obtusitas hd. dum-, tum-, thum-, 
|! dom- (21, 132), dump- 7 blint- 7 hartic- 
(20) -heit, -h. der sinnen (151), sinne Z. 
| dolor oculi quando pellicula visui super- 
| ducitur (16). 
Obtusus (7. clausus 0 obcecatus 76) 
|! hd. thum am synne (4), thum, dum, 
| dum sin (5), dumme (17), dom (21, 132), 

Stum, stum von synden (13), stume (133). 
| der da stumpf und kumpf ist in siner 
| vernunfft (65). stum-ph (1), -p (5, 23), 
| zppe (10) doll (69, 134). doel (Zmhabih- 
| fas ingeni? 91). plomp (132). te- 7 ta- 
ppiseh (75). grobsinnig (76). taub (64). 
| widerlitzt; sbst. düppel (126). obtunsa 
acies bitunkilt scimo (127). 
—. Obtutus ptc. sbst. gesichte (20). an- 
gesicht in a. (65). beschirmet (110 &e.). 
| ^. Obuallare (/. oceurrere 76. »« ob- 
, Ware) vmb- 7 be-ligen (17), -legen (9). 
vmb-l. mit einem geschoB o. geleger; 

vmbplancken (75). beliegin (8). 
| *Obuel-are, -lare (75) behullen (8, 9). 
vV'helen (17). 

Obuenire ent- (110), ont- (132) -ge- 
gen komen. 

Obuentus zukummung (68). zuko- 





OCC 


men gewin (110). tzokomen gewijn (132). 
nutzbarkeit (65). 
Obuersari entegen strijden (132). 
Statt dessen obseruari wider striten (110). 
*Obuersio virkerunge (20). 
,. Obui-am, -us hd. gegen (68), ent-, 
int- (20), eng- (19), eyn-, en-gegen; ent- 
gegen (7?) gan (5); en-, cyn- (21) -geyn, 


;|-kegen (1). ent-ieghen (23), -egen (132). 


Obui-are, -gare (D^) entgegen (b). 
e-komen (19), -geen (4, 134), -gon (68, 
110). ent-geygen (21), -müden (19). en- 
tegen- 7 zo gemoet-gan (132). hd. eyn- 
gern gan sim. engeyn-gayne (133), -gen 
t begeyn (17). engegnen (76). entieghen 
gan (23). be-gegen (110), -genen (5b, 8, 
15), -gegenen o. gemueden (20). ont- 
mueten (11). 

*Obuio s. gutermenschentode (74). 

*Obuleus v. Obuneus. 

Obu-, selíner obo-, ob-lus Ad. 
scherpf. Ad. nd. scherff. seharff eyn hallff 
penninek (225). Ad. helb-eling, -ling. nd. 
helline. Ad. heller (76, 110), haller. firteil 


eyns hellers (8). fünfferling (114). ha- E 


schart (6. — mhd. hashart?). 

*Obum obf5 (14). 

Obumbrare (27. refrigerare Br. &c., 
circumscribere 110 &e. cooperire 16) 
schaidigen (1). be-schaden (11, 20), Ad. 
-scheden, -scheyden (21), -sehaten (8, 9), 
-schetten (67, 152), -schettewen (Ob.), 
-sehetwen (133), -schadeben (17), -sched- 
men (66, 151), -schednen (70), -schatti- 
gen (76), -schettigen (69, 134, Keys.). 
-schouwen Z -sehyemen (132), -schimern 
(b, 8b ausgestr.), -schemern (23), -scher- 
men (12, 13), -sch?men (85), -deeken (8, 
76). vmb-schatten (25, 65), -geben (25). 
vmschynen (110). omsehijnen (132). 

Obumbratio /d. fin-, nd. du-ster- 
nisse szm. hd. beschad- (20), beschett- 
(134), beschet-unge; vm- (110), be-schet- 
tigang. ombeschemeringe (132). 

Obu-neus, -neans (94, 136), -netus 
(V, 16), -leus (18) Ad. nd. gantz krum. 
hd. g. krump, kromp, dum (sze 1). ags. 
ge-nield. . . (94. -nycled Bsw.), -sccilde 
(sc 136). 

*Obuolare entgegen- (19, 68, 110), 
ontgegen- (132), tegen- (11), vmb- (20) 
-vliegen. ingegen fliehen (20). 

Obuoluere vmbwickeln (65). 

*Obuolutorium gall. pavillon à pren- 
dre pétris (122). 

*Ocanis v. Ocuus. 

*Oc- v. Og-astrum. 

*Occ- oft st. Ox- q. v. 

Occa, oecta (94^) ein wale da man 
die schollen im acker mit brieht (110). 
ein welle, dae men die kluten mit bricht 
(132), do man groD lut mit bedecket 
(sic 68). kluten boker genus coloris (aus 
colonis sim.2) 4 en wel énstr.(11). cluten 
becker (19). grabschauffel (74). ags. 
fealga (pl. 94), felh 7 ear (945). furihi 
suohun szm. (0cc-a, -as, auca Gf.). 

*Occa merscala (141, Gf. cf. oscen). 

*Occadere nidder fallen (20). 

*Occanus (7. occasus GI. m.) v. Ocuus. 

Oceare brechin (8, 9). Ad. zu-, zer- 
(6, 69, 134), eyden- (17) -brechen, -spre- 
chen (133); hauen s?m., zer-h. (15), hog- 
wen 2 totten (6). nd. to brecken 7 howen. 


OCC 391 


| hd.nd. doden.karsten 7 erhacken(dieráben 
126). den saem onder die erde vellen; 
| decken; 2. ackeren (132). abschnyden o. 
den samen vnder die erd decken z. 
ackeren (110). be-d. mit erdtrich den 
samen baum o. reben (64). 

*Oecasi-a, -o v. Cedes. 


Oceasio nd. vr-, or- (19, 13), ore-, 
orre- (21), oer- (18), bof. (17), falsche 
(à 9) -sach, selten -sache, 2n justa causa 
9). zufellig vrsach (65). md. orsake 7 
lueke, ghe-l. n ge-l. Z -fall £ -schichte 
(20), -liek (6). hd. gluck, glueke. hul- 
perede (12). anzaigel (75). 

*Occasiona-biliter, var. -liter zufel- 
liglieh (65) 

*Occasionale geschichtlieh (15). das 
da zufelliglich kumpt (65). 

*Oceasiu-m (st. ace.) sehleen; -s eyn 
Schl.-baum? (10 wrz.). 

Oceasus Ad. vnder-, nider-gang, 
-ganck. vndergang der sonnen (20). val 
(20, 22). wal (sic 23). d. falle. neder-f. 
(132). nider- (68), zu- (8, 110), ge- (11) 
C ay bent (9). westen (22). w. crijs 


Oceatio zerstoss- 7 egg-ung (91). der 
schollen o. klotzen brechung (64). 

*Oeceanum v. Occianum. 

Oec-, ob-eeeare, occedare (8) blen- 
den (8, 9). er- (126), ver- (110) -bl. ver- 
blynden (65, 132). 

*Oc- v. O-cellus. 

*Occi- v. Oxi-. Oci-. Octi-. 

*Occi-, occe-, 7 oce- (74) -anum (7. 
mare occidentale rubrum occ., ab occin 
et atus 27. velox 16), selten occe- (65, 93, 
110), oce- (9, 125 &c.) -anus (ab ocys ?. 
velox nr.) hd. mer (825, 9), mere in engel- 
landt hispanien vnd dobey in der busten- 
heit (74), see (85), west 7 groDe see 
(12); dz grofó mer 0). wendel- (74, 93), 
vmgendes-(93), das vmbgeend- (14 s2m.), 
daf) vmbgand-mere, -móre (151), -mer 
(93), -meer; wendel- 7 endel- 7 wilde 
mere 7 uuentilseo (Gt.); wutende mer 
(4); daz westen-, veste- (21), rot, roit 
(133) -mer, -mere, -meyr (5^). dat weste 
mer (23). ein wasser troeg (125). occia- 
tenus 7. usque ad occianum 2. mare (16). 

*Occibatus v. Oxifalus. 

*Oecibus (sf. occidus) schierfallender 
(14). 

Occidens ptc. sbst. (s. ?. occidualis 
110. zu occidentalis geh.? cf. wu. h. v., 
G1. m. v. occidualis) hd. nd. west, westen. 
wester-n (7), -wint (10). Ad. vnuder-, ny- 
der- (bb, 64, 110) -gang, -g. der son (11). 
offganek (se 18). west vbi sol occidit € 
vndergeit (14). onderga- (132), vall- (119, 
132) -ende. 

Oecid-entalis, 7 -uus (9 &..), -us 
(8) west-en (20), -lieh (132). sunnen- (9), 
sonnen- (8) -vnderganck. nidergenckhch 
(110); 7 -uus vallig (110 &e.). 

Occidere(1, 1, -idi, -isum, -asum) Ad. 
nd. doden 2 vallen. nider-v. (68, 110). 
vnder-v. (10, 12, 14), Ad. -gan s?m. dotin 
0. buekin o. nieder sinckin (8). Ad. tot-, 
to-, tod-ten; teden (18). doit- (132), v", 
(11) -slaen. slacehten (20). sterben (110). 

Occidu-alis v. -ens. 


*Occidurus (cf. ociarius) muDig gan- 





ger (1). 


Md 


uei 


392 OCC 


*Oeccidu-s, -us (7. occidentalis fran- 
gilis e£ caducus 76) v. Occidentalis. 

*Ocies v. Octies. 

*Occigall-a, -um v. Oxig-. 

*Oecillus v. Oscillum. 

Oecinere weder singen (14). 

*Oecin-eum , -ium (-eum 4. genus 
coloris sec. Papiam, aus cocc. cf. occius) 
Ad. ein rot tuch, duch. rot rosen (6s). 
rottuoch (76). rodt sergen (110). routh 
tüch (67) en rot laken (22, 93). roit l. 
(132), duche (133). 

Oecinium v. Ocimus. 

*Occinno v. Ocuuiare. 

*Occinnus v. Oceuus. 

*Occi-osus, -um v. Oci-. 

*Oc- (8, Gr.), o- (9) -eipium, occip- 
icium, -itium (94), -ut (94 &c.), -ud (136) 
(cf. extrex) hd. nd.nacke. hd. der nacken 
(110, 132), nack. nach (Gt.). nag (21). nd. 
neeke (11). ags. snecca (-pitium 94. 
sí. hn.); hre- (126), hreac- (94), hrac- 
(Somner) -eca. nack 7 ancke (19). hahil Z 
ancha; hailancha (? Gf. 4, 797, 880). eyn 
ang (17). nuwe (275, Ziem. 282. 7. q. nówe 
Gf.2, 1113). affterheubt (20). aftirnel (Gt.). 

*Occisa v. Oziza. ; 

Oeccisio slachtunge (20). dotschlag 
7 doetung (110 szm.). 

*Occiualus 7. amphora de stagno 
(st. stanno) facta (16); cf. ocellus 7. er- 
cellus (G1. m.). 

*Occiui v. Oecuus. 

*Oecius (cf. occineum) 
color violaticus 11). 

*Oecius v. Ocius. Ocuus. 

*Occrea &oc. v. Ocrea &oc. 

Occubare v. Oecumbere. 

*Occulatio v. Occultatio. 

Oceulere Ad. bergen, v^-b., -burgen 
(10). nd. v?borghen. decken (8, 9). huden 
(11, 12). hueden (20). helen (11, 20). be- 
halden (12). 

*Oceulire 7. diminuere t laborare (16). 

Oc-, o- (76) -eultare helen(13). v?-h. 
(93), hd. -heln. bergen (8). v-b. (9, 
17, 16). 

*Oceultas Ad. heym-, hem- (6), md. 
heme-licheit. 

Oceul-tatio, -atio (8) virberg- (8), 
vorber- (9), vehel- (20) -unge. hale (99). 
Oceultatus virborgen (20). 

Oceulte Ad. heym-, virburgen- 
-lieh. 

Oceultus hd. verborgen (17), heyme- 
lieh. bedeckt (68, 132). haal (22b). 

Oceu-mbere, 7 -bare (66 &e.) Ad. 
vndergen (8), sterben. nd. steruen. 

Oeeupare /,d. muen £ kumbem Z 
gellen (v. vexare 74); beku- (9, 134), 
beküm- (3), bekym- (18, 68), beko- (67, 
152) bekom-, Ad. nd. bekum-mern. vfft 
bekommern (19). be-siczen (20, 65), -grif- 
fen (20), -seczen (19), -seetten (11), 
-schweren (110), -loiffen (132), -laden mit 
geschefften. (75). mowen (13). krotten 
(8). eroden 7 hafen (17). hyndern (9, 
17) vnmufig sin (Y). unledegen (99). 
leyden 7 sehenden (65). 

Ocecupatio (Z4 déstraecio mentis dc. 
3) bekum- (110), beküm- (3), beky- (68) 
-merung. krudunge (9). vnled-e (99), 
-ieheit 7 be-ladung (75), -siezunge (20). | 


violn (4. 


(20) 





OCI 


, Oeeupatus bekum- (110), bekym- 
(68) -meret. bekominert (132). on- (132), 
un- (99) -ledich. 

*Oceupl-iciter, -us v. Octuplex. 

Occurrere Ad. entgegen-, entgeyn-, 
entgen- (5) engeygen- (Y), eyngegen- 
(6) -lauffen. gegen ein& louffen (68). zo 
gemoit loiffen (132). muthen 7 begenen 
Ep entieghen lopen (23). tegen loepen 
(11). 

Oceursus d. gegen-, en g.- (68), zu 
g.-- (20),  wider- T auff. eyn entegen 
UA (132), entieghen lop (23). zufallung 
(62). 

*Occuus v. Ocuus. 

Oceanus &c. v. Occianum. 

O-, oec- (9, 76) -cellus, ocillus (75) 
au- 4 eu-gel (75). auge-lein (9), -appil 
(8). augen-apfel(65), -dinst £ eyn schalke 
(17). ogen stern (147). 

Ocellus v. Occiualus. 

*Oc-, ot- (8) -entibile (aus oerea 
tibiale?) geschude (8, 9). 

Ociabundus ledi-ch (132), -glich (68). 

O-, oc-ciari Ad.ledig wesen, weysen 
(13), sin, gan sim.; leddig sin (21), ledick 
gene (19), muf) gen (17), muDig gan szm., 
muesig gane (152), musich gaen (90), 
miessig gon (110). 2d. lediech wezen, gaen. 

*Oci-arius, -ator (8, 9, 75), -or (9), 
-atrix (75) hd. ledig-, muf3-, miss- (18), 
muf)yg- (8, 12), mussig-, miefig- (68), 
miessig- (110), müsi- (67), md. ledich- 
genger. muDig ganger (7). mussig- (9, 
4) mufs- (1) -geer. muezgeer (9). Ad. 
ein miessiger (76), lediger. 

*Ocillare v. Oculare. 

*O- v. Os-cillum. 

*Ocillus v. Oscillum. Ocellus. 

Ocyma v. Ocina. 

Ocim-astrum, -oides (7. iacia alba, 
potularia) lidweieh (144). 

*Ocimu-s, -m (94?, 113, Sum.), oemum 
(87) (cf. balsamita) girgila (121, Sum., 
Gf. cf. v. macedonicum?). ags. mistel 
(942). girgel (87). basil-gen (113), -ium 
same (87). otinius heyset girgile; Uber- 
schrift von dem g.; zm Texte fem. von 
der gurgelin craft sprechen dy erezete 
mislich (4). ozim-um ((0xtjioy »« dyxtyov, 
GCuiov 113), -en (7. basilieon 94) kherbilla 
(127). basili-cum (91), -e (85), -en (111, 
112). wilder senif (105). darm (19). -a, 
-ia (10) (v. intestina, 129, Br. &c.) ingeweyde 
7 sultze (10). ripe (12). offinium (7. ba- 
silieon) basileon (93). oxin-um species 
mente (471), ium darm (11). poximium 
basilien sam (8). oecinium /o basilico 
(Gl. m.). ocinum genus oleris (Pap.). 

*Ocina (anders Gl. m.), oecyma  (Br.) 
i. vehiculum. velox (Br.). wagen die snelle 
1s (141). 

*Ocinum v. Ocimus. 

*Ocior v. Ociarius. Ocius. 

Oeciose muese- 7 ledene- (20), mussig- 
(75) -lieh. müB- Z7 hupseh-lich Z allge- 
machest (126). 

Ociositas lediekeyd (19). 

O-, oe-eiosus Ad. ledig. ledeg (99). 
miessig (110). mussig (75). 

*O- vc. Oc-cipium. 

*Ocire taylen (74). - 

*Ocisa v. Oziza. 











OCT 


Ocist-rio (G1. m.), -1o2 oriostrio taver- 
nierre (147). 

Ocitabulum v. Oxiphalus. 

O-, oe-cium /d. ledig, l.-keit. md. 
ledieh, l-ganek. Ad. muf) (75), mussig 
(6), m.-keit (75); m-., mussi- (151), muf- 
(1, 17, 75) -gang; müsig'gon (67), musig 
gane (152), miessiggangung (110), mus- 
sickeit (4), muesicheit (20). 

Oc-ius, -yus, -eius (9), -ior endelieh 
(8) edelicher (se 9). snell-e (8, 9), -er 
(283). haestlich (132). 

*Oclea (anders Gl. m.) v. Oerea. 
*Ocmum v. Ocimus. 
*Oenus v. Ocuus. 

Oera, ochra (Ki. oicker, eynreley 
gheleerde (147). auger-, berg-geel (Ki&). | 

Oc-rea, -erea (76), -lea (104) paime | 
perge (104, sim. Gf.). beingewant (63). 
hd. leder-hof, -hosen; ledder-h., -hose, 
-hosse (20), -hóse (21), -hüse (13), -hafe 
(85). stifol o. ledrein hos (1). stavel eyn. 
lederen hose (22b). leerse (11, 132). lerse 
(D3b, v8). ters (szc 97). lersche, streuel, | 
botschuch (17). Ad. sti-ual (1, 93), -vel 
(49), -bel (sg. 6), -ffel (sg. 3, 4, pl. 6 &e.) 
-fel (sg. 65, 110), -feln (p£.). stefeln ( pt. 
133). steuel (23). stheuel (92). 

O-, oe- (76) -ereare stifel anthon 
(110 szm.), ain tün (6). styefyln ain dune | 
(133). stiflen (76). steuelen (23). ledder- | 
hosen (18 sZm.), leersen (132), lersen (5), : 
lerschen (17) an don szm. o. potum suyp- | 
pen, swelghen (147). | 

*Ocreare s. v. Artocreas. , 
*Ocrearius stifelmacher (91). stebbel: : 
mecher (125). 

Oereatus ge-lederhast (8^), -lerst | 

(132), -steuelt (23), -hoset (99). 
*Ocrius v. Ocuus. 
*Octa v. Ocea. 
*Oetagies v. Octuagesies. 
*Oetaginta v. Octenus. 

Oct-ale, -uale (17) acht-eyle (8), -el | 
(9). eyn eyeht maf) (1T. cf. sq.). | 

Oectauus der achte (5), acht (1), eycht 
(11), attend (o dye achteste (19), achte | 
(11). de achtede (29, 93, 85^). achtender | 
74). 

*Octenarius (Mss.mog.) hd. acht zale, | 
der achte zal (b). nd. a. tal. | 

Oetennis achtierig (65). 

*Oet-enus, -ogenus, -igenus (76) | 
-aginta, -oginta, -uaginta Ad. acht-zig | 
(6 &e.) -ig (Db, 6), -ziger (76). aehig (18). 
achtent-ieh (23), -ech (22). der aehb | 
(oectenus 21). j 

Octies, gew. occies zu acht maulen 
(16). z acht mal (6). ^d. acht mail (5 
werff (20), werbe. echt w. (17). achte 
werue (23), warue (11). | 

*Oectigenus v. Octenus. 

Octingent-a, -i hd. acht-, nd. aehte-, - 
eycht- (17), achig- (18), nun- (se 1) 
-hundert, -hondert (11). 

*Oetingentesies Ad. acht hundert- 
werbe, -mal, -mail, -maul (76) acht £7 
achig h.-worbe (18). nd. achte h.-werue.- 

*Oocti- v. Octu-plex. D 

*Oet-iplieare, -uplare  achtfeldie 
maken (147). 

Octo hd. nd. achte. hd. acht, echt: 
(0), eyeht (17). | 

*Oetoagies v. Octuagesies. 





























| 


l 











OCU 

Oet-ober, -uber (Br. herbst mont 
(a1). der andere h.-man (4), -mon (c4 
-mont (75). wein-mon (74), -monat (91). 
oct-, nou-, dec-ember wyntermande(5*). 

Oetodecim achteyne (22^). 

*Oetofarius (cf. G1. m. v. octophorum, 
9. v. letoferus) ualtestuol (Gf. 6, 664). 

Oetogen-arius, 7 -us (134 &e.) (cf. 
oetonarius) acbtzig-iarig (68), -ieriger 


d. der achtzig-oste (67), -iste (152), -ist 
(134), -ste, achzygest (151). 

Oet-ogenus v. -enus, -ogenarius. 

*Oetog-esies, -ies v. Oectuagesies. 

Oetoginta v. Oetenus. 

Oeto-narius, -negarius, -genarius 

Ad. achtzig zal. nd. achtentieh tal. 
| *Octo- v. Octu-plex. 

*Oct-uagesies, -ogesies, -uagies, 
-oagies, -agies, -ogies Ad. ach-tzig, -zig 
| (66, 70), -tig (133) male (133), malen £ 

mol (67), mal, mail (132), werbe. md. 
achtentich werue. 

*Oetuagesi-mus, -us (33) hd. der 
acht-zigste, -zegest (7), -igast (6). md. 
de achtentigeste. 

*Oetuag-ies v. -esies. 

- *Oetuaginta v. Octenus. 

Oetuale v. Octale. 

Oetuber v. October. 

*Oetuplare v. Octiplieare. 

Oetu-, àbissw. oeto-, octi (147) -plex, 
occupl-us £ -iciter (147) Ad. acht-feltig, 
| -feldig, -fallig (6), -malig (68). nd. achte-, 
| achtentich- (szc 23) -voldich; aecht 

woldieh (97); achtfeldich (147). 

*Ocubus v. Ocuus. 

Oeulare, 7 ocillare (23) (2. oculos 
| elaudere 16, dare Br. &e.) wyncken (97). 
| hd. w. mit den augen. wencken 7 wegen 
. de ogen (23). ogen maken 7 geven (141). 
. blinezen (8, 17). plinezen (9). 
| Oeularia (herba) au-, nl. oo-gentroost 
(116). A 

Oeulata (piscis, 4. nonocula) neun- 
| aug (91 szm.). neghenooghe (kil). 

Oeulatus Ad. geauge-t, -lt (8, 9); 
geeug-et (19) -t (134, 151). geoget (6, 23). 
ogich (11). vor-siehtig (17, 65), -siechtig 
(8). der einen sicht (68). 

Oeuleus clar sehende (110). clair 
siende (132). 

*Ocu-lista, -nista (176) hd. augem-, 
augel- (759) -artzit, -artzt, -artz, -arste 
(12), -meister (110 &e.), -diener (75). aug- 
E auch- (133) -artzt. og- (6), ogen- 

76) -artzet. nd. ogen arste. 

Oeulus (7. eontuosus 147) Ad. auge, 
oug (6), oüge (85). nd oghe. (oc. arboris) 
| ein newer knopff (64). vorschoD (64, 123). 

knubbe (109). 
|  *Oeulus cons-ulis, -ilis (17) bach- 

amynez (17), -minthe (94, 47). pachmintz 
(74). bathimente (sic 85). 
| - O, ehristi frauwen myncez (11). vnser 
frauwen mintz (74), frowen distel? minte 
(41). verserwort (85). 

O. leporis benedicten-wurtz (Ki.), 
-kraut, nl. nageleruyt (116). 

*O. porci friesinógeli (herba 95. aus 
friedels- 2— friscing ?). 

*Oeunista v. Oculista. 

*Oeuui- (oeuin-?)-are scherren pullus 
(8^) oecinno kratzen (76). Cf. sq. 


DiereNBACH GLOSSARIUM, 





T eyner der echtzich iaer alt is (132). ( 








ODO 


*Oeuus, oeuus (74) ein knochel 7 ene 
kel (st. enekel; Z. pars pedis 3). chunigl 
o. kuehelin iung thier (1). kuehil (55). 
eynkucheln (5), hünekeln (5 sém.), hongkel 
(21) en kuke (23). tuke (7. pullus (91). 
. celestis gallus (8^, 74). hymelieherhan; 
oerius hunlin (74). oeceuus ein enckel 
ader ein knóchel (4). kew-, knu-chel, 
mockel; e£. in poetria dic. pullus galline 
14). occiui? ocanis keuchil (9). oceanus 
?, lalus knuchel £ enckel am fuef) (15). 
oecinus eyn hunckeln (55). oecius eyn 
hundel (6), helm Z est paruus pullus (t). 
oenus hynckelgen 7 kyken (13). ognus 
eyn hymmel hun (cf. o. 8b) 7 weder 
hane 4 hunekel (17). agnus 2. pollulus 
cuchen (77). okines eyn vrhane (29). 
oeubus eyn jung hune (17). .Aus der 
Verwechslung von kuchel «nd knuchel 
haben sich weitere entwickelt. 

*Ocha v. Otha. 

*Ochile sunt vermes qd. (16). 

Oehra v. Oera. 

*Ochra wynkernnel (aus 140). 

Oda mensehis lop (8), lob (9) mit 
gesange. 

*Od-alla, -olla (/ocus Br., Pap.), -ula 
(17), -ulle (regzo 16) lant (9). eyn I. (8, 17). 

Od-ara, -era v. -ora. 

O- v. A-dasia. 

*Od- v. O-estrum. 

Odibilis der zu hassen ist (110). has- 
sich (132). hef-lich (68, 88), -iek (19). 

Odiose Ad. hafjig. ha- (132), he- (110) 
-sselich. hesflich (20). 

Odi-osus, -sus (quéodict 136. st. qué 
odit) hd. hassig, hebig, gehasset (20). 
nd. hatich (11, 23), hetesch (22). grame 
1 hef (71). 

Odire Ad. hassen, hayfben (19), ver- 
gunnen (10, 12). nd. haten; niden £ gran- 
sen (22b). 

*Odisus v. Odiosus. 

*Oditare stetis (8), stetigs (9) hassen. 

*Oditor v. Osor. 

Odium Ad. haz (8), hab, hasse (17), 
hayD (19). nd. nat. grim £ nit (12). 

*Odixus 7. ollifex (76). 

*Odolla v. Odalla. 

Odor 4. odoratus t olfactus € gustus 
15) hd. rüch (67), ruch, ge-r., ruche (10), 
rauch (134), rouch (132, 133), roch; ge-r., 
-roche, -rucht, -rach (21); wol-roch (85), 
-richung (4); rihung (b^). nd. roke, rocke 
(14). Ad. smack, sehmack (6, 75), smag 
(133); ge-smacke, -sehmack, -schmag 
(152); sehmeck 2 rach (2), gsmaek (152), 
gschmack (155). | 

*Od-ora (1), -ara (97), -era (23, 15), 
-ra (1?) dy oder aqua in sehlesia (75), 
in polonia (97), in polen (1). de odor in 
pollen (23). eyn wasser dye ader (17). 

Odorabilis riech- (110), ruych- (132) 
-lieh. 

Odoramentum menge der guten 
geruch (65). wurtze, spetzerey (116). 

Odorare (Z. naribus sapere 16) hd. 
sma-, schma- (68), schme- (76, 110) -cken, 
mit der nasen (76); rie-, ri-, wolri- (8b, 
9), ru-, ruy- (132) -chen. nd. ruken, riken 
(99). 

Odoratus (cf. odor) ptc. sbst. hd. ge- 
rochin (5), -rucehen (17), -rachen (21), 











OFF 393 


roch (6), riech-, rich-unge, smackung £ 
gesmack (1). nd. ruk-, ruych- (132) -inge. 

Odorenceeus v. Odorisequus. 

Odoria gottin des smacks (74). 

*Odori-cerus v. -sequus. 
*Odori-ferus, seiten -fer roch- (9), 

goroch- (55), reich- (1), smag- (8), smekch- 
(2) -sam. Ad. nd. wol-, wal- (22, 132), 
hd. wole-, woyle- (133), woil- (V) Ad. 
-riechende (133 szm.), -richen, -ruchende 
(10, 132 &e.), -riehig (18), -smeckend (Y), 
nd. -rükende. schmecklich (85). eyn spore 
hunt (1T. cf. sq.). 

Odori-sequus (74, Br.), -nsequus £ 
-niseus (7. lustralis q. v. 9), -seeus (75, 
125), -nseeus (15, 76), -8Ssequus (?. lepo- 
rarius, leuiator, funabilus 75), -nsiecus 
(4, 4. pantinus 5^), -seus (64), -cerus 
(125), -tecus (122), odoreneecus (Gl. m.) 
leit- (75), spur- (74, 75), spür- (4), spyr- 
(64), spor- (9) -hunt. steub-ir (55), -er 
(125). gall. braeque (122). ^ 

*Odra v. Odora. 

*Odromellum v. Idromel. 

*Odul-a, -le v. Odalla. 
Oenopolium wyn- 4 wirts-huf) (88). 
Oenus (//.) dy ynf (125 Mrg.). 

*Oesin &oc. v. Oestrum. 

Oesipum schaafbrallen (126, 128). 

O-, od- (3, 4) -estrum, oester (74) 
(cf. ester, cestrum, costrus, orestes) 
huombil (131). breme (19). prem (75). 
hummel 2 bromfen (125). homele 7 brame 
(23). brumese Z weespe (11). Ad. nd. 
wespe. vesp (97). wesp (18, 74). wispe 
(D). weffs (4, 14). wefftz (16). wafftz (6). 
horn-uf (6) -uGe (110), isse (132), -auf 
(74). horn neDer (7). daueset (99). oesin 
(16), oes (Isid. cf. Gl. m. A. v.) Z. 2nsania. 


*Oeuus v. Ocuus. 


Offa (4. vippa 75, cf. stelaba) Ad. 
supp; supp-e, -en; sopp-e (4) -en; soph 
(18). nd. zup-en, -pen (132); en soppe 
(11) sweppe (99). Ad. nd. mer-unge, 
-inge. wasser vnd brot (75). wecke- (225), 
weche- (12), begossen- (93) -brot. mólie 
(109. cf. Fr. 1, 668b). stuche (104, sim. 
Gf.) pallo (Gf. 3, 94). past, nd. paste 
&e. (116). 

*Offa-, oua-gium, -cium, -tium (aus 
offa -« ouum) ein eyger- (110b), eyer- 
supp (110 &e.), -soppe (132). Ad. eyer im 
smaltze sém., im ancken (69). ayr ym 
schmaltz (134). ayer im smaltz o.in der 
pfannen; gam-ondria o. -ander (ouagium 
74). gebacken ey (67 Mrg.) ouagium 
eyertribut (Ki. cf. Gl. m. A. v.). 

*Offare (quasi sorbere 15) suppen (15). 
Ad. s. soppen, sophen essen, eschen, 
machen. mern (17). nd. meren (7?) zupen 
(22); meringe etten (23). 

Offarius (4. cocus aquarius 16, co- 
quinarius 74) suppen-macher (68, 74, 
110), -koch, v/g. -schmit (75). zoppen 
mecher (132). ehoich (104) koch (74). 
ags. twickere (2. particularius GI. Aelfr.). 

*Offatorium (2. vnguentarium) ein 
salben- (74, 110 &c.), suppen- (110 &e.) 
-stat (74), -buehf) (134), -vafó (110 szm.). 
offatarius est engentarius 0 vas; offar- 
torium zd. (vor offertorium 716). 

*Off-ebula (23), -ella, -elle (23), -ula. 
(15) sup-pel (15), -lin (110), -pekijn (106). 
en klene zupen (23). ampt schin (8. 
offella -« opella q. v.). balla (6t.). 


DOIS 


394 OFF 


Offendere Ad. er, her-, v-zurnen, 


-zornen, -zorn; v'-ezüren (13), -leczen 


(1), -seren (9). nd. tornen, v-t., -tuer-| 


nen (11); beschermen (99). Ad. letz-en, 
-igen (133); leidigen (Db), be-l. (9, 74, 
110), herken (12). myDdoen (132). bi- Z 
fir-spurnan (Gf. loug-, logel-legen (74. 
cf. sq.). 

Offendieulum (bissw. 7. offensa) hd. 
leijd, leyt; leyd- (21), laid- (1), beleydig- 
(74, 110), letz- 2 schedig- (65), vorser- 
(DP) -unge; zorn (8); v^-, er- (18, 133) 
-zornis sim.; er-zürniD (67), -zurnunge 
(6, 74, 134), -zornunge o. ledig (1); her- 
zornunge leyd logen (17); laid laigen 
(6); ley de lage (sze 5); hinder-nisse 
sim., sel legunge (20). nd. v'tornisse 
4 leide laghe (23), 7 laghe leghen (22). 
louge (74). stok holeze snabe steyn (12). 
ana-, pe-, fir-spurnida (Gt.). struchstein 
(65 var.). 

Offendix knopff an bendel, »/. knoop, 
Strick (116). knopff o. pandt domit man 
pucher pindet (74). knaide, knope (147). 

Offens-a, -e (1) (cf. offendiculum) 
Ad. nd. leyde. laidig- (1), led- (55), letz- 
(76, 110), erzorn- 2 schedig- (65) -ung. 
hd. wyeder-, wonder- (18) -keyt; wid- 
der-heyt (21),-leyt (17). nd. wedercheit. 
zorn (8). geschende tot (9). 

Offensaculum schande, pofpilde (74). 

Offensi-o, 7 -uneula (76) (v. culpa 
7 forefactum Br. &e.) tzorung (19). 
zornunge (8). er-z. (9, 20). vertzoringe 
132). v'serung (4, 65, 76). letzung o. 
laid (134. cf. offensa). schedlich l. &c. 
(65). belaidigung (76). betrubunge (9). 
hispu- (sc. 141), bispe- 4 spu- (Gt.). 
-rnida 

*Offensiosus arbeitlich (20). 

*Offensor ezorner (8). der eyn er- 
ezornet (9). schediger (65). 

Offensus erzurnet (20, 65, 110). ver- 
tzornet (132). geletzt (110). 

Offerenda obbeley (100). offer, o.- 
hand (147). 

Offerre Ad. nd. opp-, off, hd. opf- 
ern. beden (17). langen, halen, reken, 
(22v). 

Offertorium Ad. opper, opher szm., 
o. 7 gesang, opffer-g. szm., 4 g. der wil- 
ligen gabe (65). nd. offer, o.sanck 7 
-hande (132). 

Offieere Ad. nd. schaden, hindern. 
betrubin (8). 

Officialis Ad. nd. official. hd. ampt-, 
amp- (6), nd. ambacht-, ammet-man. 

Officialitas diensthaffticheit (20). 

*Officiari hd. ampt (b, 6), ein. ampt 
vber- Z be-kummen (110), bedienen, vol- 
bringen, volnbrengen (133), erfollen (5), 
erfoln 7 foln bringen ejr ej ander (18), 
erfullen eyni dé andern (6), hervoln 
eyner dé andern 7 dem a. man. ammet 
v^wllen (22), ervullen eneme andern (23), 
halden (21). beam-ten (8), -mechten (9). 
amechten (55). pleghen (12). 

Officiatus píc. (sbst. v. officium) d. 
eyner der eyn ampt hat sZm., mit einem 
a. beladen (75), geamecht (9), beamptet 
(8). nd. ammet achtech (22). 

Offici-na,/ -alis, a/zomodo locus officii 
(15) hd. ampt-, amp- (6), amacht- a 
nd. ambacht-, ammet-hus :s2m., -man (8, 





OLE 
9, 17), -meister (75). Ad. werck-hus sem., 
-stat, -stet (6), laden £ -gaden (126). ein 
winckel (132). vnrecht (17). 

Officiose dienst- (20), nütz- (65) -lich. 

Offieiositas dienstlicheit (20). vol- 
kommenheit des ampts (65). 

Officiosus Ad. dienst-, dinst-hafftig, 
-haft (8^); ampt-lich (1), -hafftig (16); 
beschyde (12), scehedelich (sc 9). md. 
densthaftich, dienstachtich (11). 

Offieiperd-i, -us (141, Ki), -a (Ki.) 
(indecl., gallicum. 10; 2. officium perdens 
dc.) ampt-uerlieser (74), -vorluisse (19), 
-verlierer (975), -werckhuef (sic 20) 
ammetverluus (11) verloren kost Z v. 
dienst (110 sZm.) nit begabter vmb sein 
arbeit (74). vndan-ek (14), -eh (12), -g 
(10, 49). 

Offici-um, -atus Ld. ampt, amp. 
amme-cht (55, 22), -t (20). ambagt (99). 
zugehord (88). dienst (132 &.). 

Offieium  matu-,  vesper-tinum 
ex ampt; mettizeite, var. metten zyt 
(64). 

*Offi- v. Offu-machus. 

*Offinium v. Ocimus. 

*Of- v. O-fis, -fites. 

*Offiuleus slang die spreeckt; slangen 
verwaerre (147). 

Offoeare doden (1Y szm.) ih wrge 
(prs. 121). 

*Offoeatio dempfunga (131,52m.141,Gf.). 
Offringere wendevaren (Chytr.). 
Offucie schedliehe wort, stech-w., 

nachred (88). 

Offula v. Offebula. 

*Offu-, offi- (74), cf. ophi-machus 
i. lis quam. habent serpentes pugnantes 
(76). slangenkrieg (74). 

Of-, ob-fuseare verprewnen (1). vir- 
dustern (19). v'duustern (11). 

Offuseatio vinsterunge (9). 

Of-, oph- gew. off-is Ad. nd. slange. 
Ad. schlang. 

Of-, oph- (Br), off- v9 -ites (?. 
serpens, stellio, lapis 110 &c.) uogel (121. 
cf. ophimachus?). moll (74). 

*Ofrauia, ofra ducens 
süal (Gf. 6, 189). 

Og- v. Ob-gannire. 

*Og-, oc-(Lye)-astrum ags.aeg-gimang 
(94), -gimong (136), -gemang (gemenced 
seg Lye). 

Oggerere (cf. vergere) keren, we-, 
le-nden (88). 

*Ognus, okines v. Ocuus. 

Ola (£. summi humeri pars posterior 
Gl. m.), selten olla hd. nd. schulder-, 
Sculder- (97), seholder- (11), schuer- (132), 
schwer- (68), sawer- (1102), sur- (110b) 
-blat, -blaet (208), -blayd (19). 

*Olaria (sé. oll. m!gel gel erde (b). 
Ol-ax, -idus, -edus (67), -etus (22) 

Ad. nd. stinck-ende, Ad. -ent (16), -eden, 
-endig (b, 74, -idus 18), -ending (-ax), 
-end ding (47), »d. -endich. stincstende 
(sic 151). stingning (-ging? 11). 

*Olche dry serupel wegende XVIII 
siliquas (141). 

*Olda (£. déstinctio dc. Br., Gl..m., no- 
men prophetisse 16) olei baum (20 &e.). 

*Olea (st. olera) vbe* (47). 

Olea (oft 7. oliua) pl. sunt wild baum ; 


ad terram 











OLF 


sg. olei-b. (7). ol-b.'(4), -bom (76), -paum 
(3). vllebom (100). oly boem (11) eyn 
baum da oly v fly Bt (110. cf. oleomella). 
eyn boem dar oly vyf) fluist (132). oely 
vrucht (147). 
,."Oleagenum ólbaumlin (1), s/. -ginum 
Olbaumin? cf. oleag-enus, 7 -ina (15 
7 -ena (74) oleogen-us Z -a (67 n 
olegamus (76) 2. folium oliue, olpaum: 
plat (74), olbleter (75). 

*Oleag-imen, -mem ». Oliagimen. 

*Oleag-ina v. -enum. 

*Olea-ginus, -rius dat van oely is 
of dayr toe hoirt (147). 

*Olea- v. Oleo-mella. 

Olearium (7. vas £ locus oliwarum 
sim. cf. oliuetum) oley-vat (147), Ad. -fas, 
ole vafà szm. 

ed (cf. oleaginus) ólmacher 
(91). 

Olea-, olia-, ole- (11) -ster ^d. oley- 
(18), ol- (8) -baum; vnfruchtber (6), wil: 
der ol-bawm, -bom. wild olpawm (9), 
oliuen-boum (68), -boem (132). Ad. md. 
eyn, en wilt oley-, olen- (21), Ad. ole- 
baum, -bom. eyn wide eyn olebaum (sc 
17). eglentier (11). wildstoeh (Gr.). 

Oleat-or, 4 -rix (15) olei mecher (20). 
olschlaher (75). 

*Oledus v. Olax. 

*Olefac- v. Olfac-. 
*Ole-gamus,-ogenus &c.v. -agenum. 
*Oleo- v. Olia-gimen. | 

Oleo- (74 Br. &e.), olio-, oliu-, olea- | 
(23,141) -mella, -mela (6) Ad.ain bom do . 
oel vf fluist(76); eyn baum da oley vz | 
fluBet sim., da oley vf) flit (18), da ol | 
auD fleuft (134), do óle auD fleüst(151). | 
en bom dar oley ut vlut XP eyn olen 
baum da olen uf flust (17). pawm dar: | 
auD ol rynnet, sufol-p. (74). 

Oleo- v. Petro-selinum. 

*Oler (sf. olor q. v.) stang (1). 

O- (65), ol-lera krut-er (1), -ter (6). 
gemüD (65). 

Olere Ad. nd. stin-cken, -gen (21), 
-chen Z richen (12). riken (99). riechen 
(10). ubel r. (20), smecken (1). ruchgen | 
13 | 
























? 


*Olerina penna swanen- (132), schwan- | 
(110) -veder. olerinus 2. olus 4 de olere | 
existens (Br.). 1 

*Olester v. Oleaster. 

Oletum (7. locus vbi funditur vrina V: 
dc.) seichwinkel (8, 9). bruntz- (110,5 — 
pruntz- o. vbelschmeckende- (74) -stat./ 
muff-, stynck-ende stede (147). pyfplatz/ 
(132). stanck-reihen (cf. MER 4 -loeh.| 
(75). 

Oletus (7. fet;dus Br.) v. Olax. 

*Oleum v. Oliua. | 

Ole-, oli-, 7 oliu- (110 &.) -um Ad. 
nd. olei. oly (11, 110, 152). olge (22)4 —— 
olye (22b). ole, ol (6, 75, 134), oL (9). — 
oel (76). olsmat (99. t.s£.1t).smaltz (132). 
schmaltz (110). 

/Oleum olivarum boem oely (147). 

Oleum papaueris magól (95). j 

Oleum .ros-aceum, -taeeum (1) 
-olium (41) rosin ol (1). rosen-oley (5" 
-olie (47), -water (24). | 

Ol-, ole-, olo- (76), -holi- 7 holo! - 
(g. v.) -facere Ad. riechen. riken (89) p 


OLI 


ruche-n (20), -len (8b). wal ruken (11). 
sehmacken (1). schmecken cum naribus 
16). 

I nietare richen (9). 

OI-, ollo-factoria p/. gestant (st. -nc) 
biesen 7 bufülin (V). ol- (75, 104, 141), 
olo- (6), ole- (110 &e.) -faetorium, ol- 
fatorium (Br.) bisam (141). b.-buschs (6). 
pisemsack (75). pisimuaz (104). olfacto- 
riol-um, -a (86, 95, pl. Gt.) pisim-, 2 stanc- 
(Gt.) -faz. bisimbüchseli (v5). bisen bühs 
(93). byssem apffel (65). disoma (86. cf. 
v, museus). 

Ol-, ole- (55, 649), ollo- (76), holo- 
(q. v.) -factus, olfatus (Br.) Ad. roch, 

e-r. (50), -rueh (17). rieeh-e, var. -ung 
ho. nd. roke (99). smakung (93). 

*Olgarium v. Oliuetum. 

*Olia-,olea- (74, E oleo-(76)-gimen, 
-gmem (74) (7. vas ole 76, infustrium 
7 lechitus 75) ol-krug (15), -vas (9), -fa 
(74). ole faz (8). eyn olen ua (17). 

*Oliagina ol bommin (6). 

*Oliaster v. Oleaster. 

Olibanu-m, -s (Br.) (7. libanum sum.) 
| wyroch (85). wie-w. (24). uuitzuuiroc 
(Sum. VII). weysserweyrauch (74). wilt 
wirie 41). 

*O- v. Ol-lieula. 

*Olida 7. os doliz (148). eyn spunt- (9), 
spont-loch (8, 9, 17), -Iuch (5*). 

Oliditas stanck (20, 147). ge-st. (19). 

Olidus v. Olax. 

*Oligar-cia, -ehia (Gl, m.) richer lutzel 
luten gewalt (93). 

*O-, ob- (Gl. Aeifr.) -ligia ags. net- 
(94), nec- (136) -tae; nitte (Gl. Aelfr. cf. 
Gl. m. 5, 11). 

Olim Ad. etwan; eez-wan (8, 11), 
. wen (9). nd. icehtes wanne. hd. vorma 
4. (6); hye-, her- (5, 295) -v. hie voer- 
Ou (132).oIdinghes(22b). vor zeyten 
15). 

*Olimb-rium (74), -lium maioran (93). 
meyeron, maseran (74). 

*Olimentum v. Oliuetum. 

Olympias. solennis ludus (Br.). himel 
spil (9). hymmel spel (8). funff iar (88). 

Olim-pus, 7 -phus (76) (7. mons &c. 
in quo est fons l7) der perg olimpus 
D hymel 7 berg (8, 9). der jogent born 


ew UD 


*Oli- v. Oleo-mella. 

*Olis- (4), oliz- (v. milium ), olix- 
(47) -aerum, olus- (88, 125, 143), olis- 
(88), olys- (125, 141, 143), oliss- (136), 
olyx- (143) -atrum 7. petro-, 4 hippo- 
(143) -selinum (125, 143), -selignum (136), 
-Sillinum 7 -silinum (141) gers m., g. 
'gresis (4. aegopodium Nemmn.). gers ro- 
| Senvat (47. »« oleum rosaceum ?). peter- 
| ling (88). liebstóckel 7 welscher peter- 
lein (Ki.). ro-peterlen £ -eppich &c. (143). 

*Olises 7. drogma 2 denarius (16). 

O-, olitor Ad. gart-, gert-, gew. 

lerte-, nd. gharde-, gherde-, kólgarde- 
Chytr.) -ner. kabus- (Chytr.), koel- (20) 
"nàn. eyn oleman pflantzer (110). eyn 
Oly off wairmois plantzer (132). mist- 
eger (10, 12, 49). 
. Oliua (est arbor olei,oleum est fructus 
€/48 134; cf. olea) olbir (1). ulber (100). 
olen- (19), ole- (8, 9), ol- (68 &c.) -baum. 
| oly boem (11, 132). tam oely b. (147). 











| 


OÓOLO 


*Olyvaris des tot den oely boem ge- 
hoyrt (141). 

Ol-iuetum, -iuarium(147),2 -garium 
(15), -earium 4 -imentum (76), -iuum 
(955) ole- 2 oley- (8), ol-berg (8, 75), -perg 
(9), -garten (1). oely stede (147). 

Olivifer oelyvruehtdrechtieh (147). 

*Oliuiseo v. Obli-terare, -uisci. 

*Olium v. Oleum. 

*Oliu- v. Oleo-mella. 

Oliuum v». Oleum. 

*Oliuum ol-ampel, -tropff (74). 

*Olix-, oliz-aerum &c. v. Olisaerum. 

*Olla v. Ola. 

Oll-3, 4 -eaà (76), ulla (v. figulus) 
hd. toppf (6); dopp-en, -e (11), dop (5*), 
duppen, haffen, hafen (7. hefen 75), put 
(20). pot (11, 132). top (225). grop-e (29), 
-pe (22). wiederswalm als im wasser (7. 
vorago 74). olla parua croesken (85^). 

*Ollarius v. F'igulus. 

*Ollea v. Olla. 

*Olleber v. Olofora. 

*Olle- v. Olli-petra. 

*Ollera v. Olera. 

*Ollibreda v. Ollipetra. Pantrum. 

Ol-, o- (132) -lieula ein clein heflin 
(68, 110), pot- Z dop-chen (132). 

*Ollifera v. Ollipetra. 

*Ollifex v. Odixus. 

*Olli-petra, -pedra (67, 152), -para 
| (Db), -breda &o. (75. cf. pantrum),-phara 
(18), -fera (147), ollepetra (?. fodula 
74), oltega (11, 19) Ad. nd. ein deck-e, 
-el, Ad. -en, nd. -er. dóckel (67). eyn 
hafen-deckin (76), -decken (Y), -deck 
(74, 134), £ kachel (74). eyn deckel ober 
e$ doppen (5, 17), hauen (18. eyn vn- 
deckel (Db, 19. s. vInd.). pot-deckel (147), 
-deker (11). Ad. sturtz. 

*Ollitor v. Olitor. 

*Ollocerium v. Oloseriecum. 

Ollula (ab olla hafe hafel 7 griffel 
(75. cf. geriffel Sm. 3, 62? nd. grape?) 

*Oloearpamen v. Holocarpanium. 

*Olocerieus gerwewachfin o. gantz- 
wacfein (74). 

*Olocres (st. volucres) flogaronti (Gf.). 

*Olo-, ollo- v. Ol-facet-. 

*Olofetra v. Olofora. 

*Olofetrus (cf. prc.) dat purpuren to 
samen is (147). 

Olo-fora, -pharia, -fetra (147), holo- 
bara (148) (4. vestis purpurea 129; varr. 
G1. m. 4, 65b. 5, 415q., as holoporphyra) 
cleyt dat to samen purpren is (147). ein 
gantz rot kleyd (64). olleber zersnitzelt- 
klayde zugetzierde (74). 

*Ologi-um, -aà (Gl. m.) nete (147). 

Olor ( eignus) elbi-z (95 &e.), -D £ 
elwi& (74) ags. ael- (94), e- (136) -bitu. 
hd. nd. swane. hd.swann (14), swan (64); 
schwa-n, -nn (74, 111), -mm (649); swon 
(9). swaen (132). suaen (97). zwaen (11). 
swain (19). 

*Olor i. fetor de oleo (75, 16) ruch 
(20). olgesehmaek (73). stanck, muffery 
141). 
recedat (ZA. meum palustre, 
9uccéAtoy) olsenich (143). 

Oloseri-ecum, -eaà (147), -um £ -eus 
(20), ollocerium (11) gar sidin (93). gerwe- 








OME 395 


o. gantz-seydin (74). cleyt dat to samen 
siden is (147). sidin hemidi (G£.). zinda-l 
hl -al (98). cindael (-eus 20). zijndael 


*Olphaltes v. Ephialtes. 

*Olsus (: olere?) sting (7). 

*Olta bebere (85). 

*Oltega (cf. dolitega sim.)v. Ollipetra. 

*Olua (cf. enula) alant (8b). 

Olus, holus (125, Gf.) Ad. chrautt 
(D, erawt (9, 4), krut, muef (20), mu6G 
(bb), müs (85), dr (18), kole, koel 
(125), krut muf) (8; muf-, musch- (7), 
kol-, koel- (68, 110), kel- (134), kappef- 
(123), stengel- (65) -krut, -kraut. nd. mos 
krut 4 kol. gart-krut (Gf., BM.), -crud 
(47). garderuet (85). earchrut (104). warm- 
us (99), -oes (107). wairmois (132). kump- 
ost (642), -est (645). kompest (123). kap- 
pyB, varr. kabyf), kabes (64). 

Olusatrum v. Olisaecrum. 

Oluseulum krude buDeke (13). ein 
krautmuesschen (125). 

*Omas-a v. -um. 

Omag- v. Homag-. 

, "Omasium (st. omphacium) v. Vina- 
cium. 

*O-, om- (98) -masium, 7 omasus 
q. v. (68) wam-me (11, 98, 109), -pen (1). 
eyn wanst sultze (5). wonst (18). wainst 
budung 7 budel (6). sultz (69). en pan- 
tze (23), -se (222b). paens (7. pellis 97). 

*Omasius Ad. sultze. eyn sulez aus 
dem fleyzse (4). kot fleisch (7). kaldu-ne 
(23), -en (97). 

Omas-um, -us, -sum (1369), -a (136b), 
amas-um (147), -ion (q. v., homasum 
(11) (Z. ome-ntum 9, 10, 75, 93, -tum 
759, earbus Tw., cirbus 75, 93, tripa; 
-us venter 16; -um ntestinum oues & 
porci 4, 16) wam-me (11, 20), -pen (75). 
hd. wanst (17, 4, 74, 76, -us 12), pantz 
(5^), pleez, pletzer, büdmig (93), bude- 
ming Z kotfleisch (Twinger), sultz-k. (68), 
kotfleiB (49), kuttlen (64), rampanien 
(17, 19, cf. gigeria), krose (7), mannig- 
falt (20), sultz, sultzen (68 Mrg.), süleze 
(3), kolbdarm (126), veest (9), buhe (100), 
uilevart (-us 121). sulte van dyeren (14:). 
hd. (13) nl. (116) panse. 

*Omegena dy gift eyner nottern (8. 
müssverst. aus glicher oder eyner natu- 
ren? cf homogenia). 

Ome-lia, -lya (76), -nia (6) hd. layen- 
(1, 134), leyen-, leigen- (49), laigen- (6), 
lay- (71), lange- (18), 2d. lerer-, lert (22) 
-rede, Ad. -red. bredege NSUR predicait 
(132). eyn leyen predige (4). Ad. bedude-, 
bedut-nisse, -niD, beditnuf (68). be- 
deuti- (152), ontbinde- (11) -nisse. int- 
bindunge (20). gotis wort (8, 9). 

Omen (4. -enis 76) ge-lucke (9, 23), 
-luekh (1), -luek (76). Ad. gluek. euen- 
tuer (132). boke-n (99), -nisse (106), cf. 
bookene phantasma (Kil.). 

*Omenia v. Omelia. 

*Omenosus v. Ominosus. 

*Omentare (aus omen »« mens) 
einpilden im gemute (74). 

Ome-ntum, -tum (753), -nstrum (ai. 
m.), -Strà (147) 4. mappa (147, Gl. m.); 
mapa ventri (Br.; maffa (136^); naffa 
(1362); omasum (q. v.) dwele (147). netz- 
lin o. sehlem (88. cf. membrana. pre- 
cordia. Sm. 3, 449. Fr. 2, 199€). sultz o. 

DRE 


396 ONA 


veibt von dem buch (110). s. 4 vet van 
dem buyceh (132). der pantz (125). wam 
4 gederm (64). budemin-e (Sum.), -o (sc 
100). budmine (121). wamme (10). kol- 
dune (12). pensen oft vet van den tripen 
of bolinghen (107). 

*Omephagio (aus omophagia? om- 
phacium, oleum -« olus?) krautmuf) 
(74). 

*Ome-stra, -tum v. -ntum. 

*Omex ebersweyn £ lapis...in medio 
terre (9). 

Ominari weissagen (64). 

Omi-, 7 obmi- (74), ome-, omni- (132) 
-nosus gluceieh (110), -hafftig (7, 74, 
16), -eselig (17), -seliger (74). gheluckich 
(23). euentuerlieh (132). 

Omissio (cf. obm.) vir- 7 achter-las- 
sunge (20). 

Omittere (cf. obm.) vir- Z affter- 
laeBen 7 hinder laesen (20). virlyesen 
(19). v'laten (11). 

*Om- v. O-masium. 

*Omnifarie alrewij (20). 

Omni-mode, 7 -no Ad. zu-, alzu-, 
nd. to-male szm. al ze mal (6). zemaul 
(16). Ad. gentzlich. 

Omnimodus al-, alle- (7, 283) Ad. 
-mefig szm., nd. -metich. Ad. gentzlich, 
alzumal sZm. 

Omnimorbia (z. polypodion Isid.) 
altee (91). kásepappeln (ki.). 

Omnino (cf. omnimode) Ad. alzu-, 
«d. to-, al to-male. alle zumail (7). zu 
maul Z7 gantz(76). hd. gencz-, nd. ganse- 
lich. albedal (20). bedalle (99). deger 
alle also hel qwyt &e. (22v). 

*Omninomius allne2mig (62). 

*Omn- v. Om-inosus. 

Omnipotens hd. nd. almechtig. al- 
weldig (20, 22b). 

Omnipotenter almecht-lich 
-iglich (68, v5, 110). 

, Ommipotentia  almechticeheit (132 
Sim.). 

*Omniquaque alvmbvndvmb £Z allent- 
halben (20). 

Omnis Ad. nd. alle. all (6). al 7 zu 
male (20). to mael (11). aldegher (29*). 

Omnitempore al-then 7 -wege (22b). 

Omofagia, homophagia (Er.) eyner- 
ley spyse (8, 9). £. vna 7 similis come- 
$í20 (Br., Gl. m.). 

*Omofragia 7. vua (aus vna!? of. 
pre.) wijndruyff (141). 

*Omogeni-a, -um v. Homogenia. 

*Omoptoyci v. Emoptoica. 

*Omotenus 2. quz vsque ad humum 
suplicando inclinatur t humiliatur, ab 
omo ci humus ef tenus (76). dif negir 
(8. — nhd. tief neiger). 

Omphac-ium, -um (91) agrest (91, 
116, 125 Mrg.). nl. veriuys (116). onefa- 
tieis 7. galla agrestis; onfacion Z4. 
e €x albis expressum, lat. spanum 

141). 

Omphalos nabele (Sum.). 
ie 7 onoma (gr. . totum lat.) gantz 
74). 

*Onaeroeulus v. Onocrotalus. 

Onager hd. eyn walt-, wald-, walde- 
(18), velt- (20), wlt- £ wylt- (19), nd. en 
wilt-esel. eyn walt ysel (16). w.-ezel 


(132), 








ONO 


(152), -essel (151), -esel, vnd halb mensch 
(9. cf. onocentaurus), 7 wilt osse (8^). 
wisent (102). eyn eynhoren (97). onacer 
(2€ monoceros) en enhorn (23). onator 
?. vnicornus (16). 

*Oncha v. Onica. 

*Onefaticis v. Omphaceium. 

*Oneferum v. Enophorum. 

*Onelogium (sí. orol.) v. Clepsydra. 

One-, ono-, hone- (8) -rare /d. 
swern (8), be-sw., -sehweren. nd. beswe- 
ren. Ad. laden; be-l. (9), -lasten. 

*Oneraria ags. sciplaest (9423). ein 
schef mit guot, var. schiff mit gut (64). 

O- v. Ho-nerarium. 

Oneratio beswer- 7 lad-unge (20). 

Oneratus be-swert (4), -sweirt (3). 

*Oneroeulus v. Onocrotalus. 

Onerosus v. Onorosus. 

*Onesiforus gewyndreger (141). 

*Onfacion v. Omphacium. 

On-iea, -yeca, 4 -icha (76), -yeha 
(Gi. m.), ? -eha (74) (£. vngu-is 7 -la 
74, eariophilus 19, ostreola parua Gl. 
m. &e., osteola p. 20, p. hostria 76) 
neylchin (19). muschaten negel (11). 
groffelsnagel (20). merschneck (76). rolà- 
huff, kalonwurtz, wasserplum (74). 

*Onicroeulus v. Onocrotalus. 

*Onietum? schedelziuer? (98). 

*Onicha &oc. v. Onica. 

Ony-, oni-, soni- (1) -chinus, ony- 
ehium (116), -cinus (Br.), onichi-nus 
lapis (65), -num (Gil. m.), -mus (76) oni- 
(1), vn- (55) -ehin. onichel, »Z. onijckel 
(116). edel gestein (65). 

Oniscus (7. tylus 125. cf. multipes) 
schabeworm £ atzel (125). assel (91). 
tunck- (91), duek- (Ki.), (— keller-) -esel 
(91). asselwurm (111). holtzwentel (126). 

*Onistare v. Onustare. 

*Onix (7. orex 5^. cf. orix) onichel 
(126). wasser-maus (1), -muf) (55). water- 
mus (23), -hoen (97). 

Onoeentaurus halp ;mensch $n h. 
esel (8). 

*Onocordia v. Anacardus. 

Onocro-talus, -talum (Gf.), -ealus 
(69, 75,87, Br.), -ealon (Br.), -tulus (121 
&e.), -eulus, -culon (17, 76), -pulus (74), 
-tolus (127), -tosus (6), -sus, -sius (69), 
onoera-, onaero- (1) anacro- (ll, 19, 
66 &c.) anaera- (75), anatra- (154), 
quaera- (1), oniero- (14), onoro-, onero- 
eulus, onoeratul-us 7 -on (10), onogra-, 
anaero- (107) -tulus, anagropulus (4), 
onoropolus (74) wazarhuon; felefor £ 
philfoór sem. (2. porfilio); horo-dubil, 
-duehil, -dumil, -tumbel; snepha (aGt.). 
hor-tubil (87, 104, G£.), -tubl (102), -tóbel 


(120), -tybel (140), -tumel (100), -duchil |. 


(121), -tribil (95), -tribel (onoerotosus 
6). hort-dumel (12), -trvgil (127). ein 
kortrülen (3. cf. rüle Fr. 2, i239? st. 
ror- oder hor-trumien ?). rore-trummere 
(D), -drumbel (18 wrg.), -dummer (ono- 
eroeulon 17), -dum / rodelwye (10). 
drummel (8). ror-dr. (5^, 9), -drymmel 
8), -trumm (140), -trummel (75), -dum 
m 23), -dump (22, 140), -dummel (115, 
Stieler), -tumel (6), -spetzel (49). rar 
drümmel (onocrotulus 4). raredum (Sm. 
3, 120). rodrumel (74). roesdomel (97). 
rosedrommel (107). hodde-bec (107), -bech 





OPE 


(132). kropff- 7 on- (112), mos- (1), mof- 
vogel (1, 75), -kalb (75). (moos-reiher, 
-ochse, -kuh Nmn.) rayge-r, -l (onier. 
74) muspel (74, Nmmn., Bibl. a. 1483. cf. 
Fr. 1, 669^). wasserhun (17, 100). vogel- 
hain (112). eyn vnuogel in Oesterreich 
genannt (126). on (st. en?) schryeck (11). 
sakgans (Fri). ein elff (7. truo 125). 
habergeió (75). heher (66 &e.). háher 
(134). beinstercze (19). giwiez (34). pueh 
vinck (onaecroculus 1, anagropulus 4). 

*Onoforus &ec. v. Enophorum. 

*Onogratulus v. Onoerotalus. 

*Onolixa wasser esel (74, 75). 

*Onoma v. On. 

*Ono-nymum 7 -mium (i10, 132), 
-mius (76), -mum (68) (gus homony- 
mum) das vil bedut (110), bedutet (68). 
dat vijl betzeychent (132). 

Ononis v. Anonis. 

*Onophorum &oe. v. Enophorum. 

*Onoraeulus v. Onocrotalus. 

*Onorare v. Onerare. 

*Onoropolus v. Onocrotalus. 

*Onorositas swerheit (20). 

*Ono-, seltiner one-rosus hd. swer 4 
geladen. nd. zwaer £ ghelaeden (11). 
beswer-ich (23), Ad. -et, lich. Ad. be- 
schw-erlich, -árlich (134) -erig (6, T6), 
-ert. lastlieh (68), -ieh (132), ig (110). 

*Onostus v. Onustus. 

Onus, honus (6, 11) Ad. nd. borde. | 
hd. burde, bürde (6), last. swere- (19), | 
swar- (20), zwaer- (il) -heit. 

*Onustar v. Opaeus. 

Onu-, honu-, oni- (76) -stare laden 
(1, 20, 74). Ad. md. be-l., -sweren, | 
-schueren (6), -schwaren (68), -schwáren | 
(134), -lasten (68, 110), -lasteren (132). 
vassen (74). 

*Onustas beswerde (5b). onustàs 7. 
diuicie (16). 

Onustatus ge- (8, 20), be- (9) -laden. | 
besweret (23). 

Onu-, ono-, honu- (i10) -stus be- |— 
swer-ig (55), 3eh (23), ing (1), Ad. -et. 1. 
hd. besward (1), swere (9), schwarig | — 
(6); ge-, be- (9) -laden; vol (8, 9). . 

Opa-, opan- (76) -eare finster mia- | 
chen (8, 9). dustern (11). 

Opacitas finster-keyt (9, 18), -heyt | 
(8, 68), -nuD (64, 76), -y £4 dunckelheit 
(110). duysternisse (132). i 

Opaeus (2. onustar 8^) hd. fins! 
ven- (13), due- (20), Ad. md. du-, md. 
duu-ster. duncke-l (20), -r (85). ein vinster.| 
stat (64). 1 

*Opago cathachi (Gf. D, 104). | 

*O- v. Opo-panax. 

*Opaneare v. Opacare. 

*Opoe- v. Opt-ionarius. 

*Opeare (s. prop-erare, -iare!) nehen: 
Z ylen (5^). 

*Opeculor v. Opiare. 

*Opedo v. Opipare. j 

Ope-lla, -rella (75 varr.) (2. éugurvun 
76, parua opera t domumcula vbi opeo 
venduntur Br. sim.) werkchin (9). wert 
schin (se 8, cf. offebula). en klene huj 
seken darmen kost vnde vorkost (255 
st sí. ft). coiphuysken (147). | 

*Opell-are, -ere v. Oppellere. 

Opera (7. opifieium 75) Ad. mc 
































OPI 


| werk. werg (535, 133). wark (11). Ad. 
| fülyb (110), fliBe, fleyO (4, 134), fleyss 
| (2, vleys (9), ernst (68). nersticheit 
ho». vnber (20. s£&. vrber? cf. opor- 
|. tunus c. d.). hilff vnd steur, varr. steuer, 
stier (75). 

Operabilitas wirckelicheit (20). 

Operari hd. nd. wercken, arbeyden. 
| hd. wircken, arbeiten; erb-eiten (133), 
| -eiden (17), -eten, -etten (6). wijrcken 
(132). 

Opera-rius, -tor (7. op-ex, -ifex 1, 
-erosus 23) wur-her (1), -cher (71). Ad. 
| wer- (19, 69, 134), wir-eker. werek- (20), 
| werg- (8) -man. Ad. md. arbeider. Ad. 
arbeiter; erbe-ter, -tter (6), -nder (18). 

Operatio wirckunge (20). wurk- Z 
üb-ung (62) warkinge (11). wurcklich- 
| keit (65). 

*Operatiua v. Potencia op. 
Opera-tor v. -rius. 
*Opereio bedeckunge (20). 
| Oper-eulum, -torium (2. coop. 68 
| &c.), -imen, -imentum deck-y (110), -en 
(20), hd. -e, -el, -sel (20, 99, -imen 132), 
-unge (5), -inge (23), Ad. nd. -ebret 
| Eso dechsel (-torium 132). Ad. nd. 
| bedeeck- (11), bedeck-unge, -inge, Ad. 
|, -enif) sm. -torium lietht (20). leed (19). 
lit (11). stürtzen (111) stülpe (Chytr.). 
helm o. alembiek (-euíum Agr.). 
*Operella v. Opella. 

Opereprecium nutz- 7 lust-lichen 
(110). profijt- 7 genoich-lieh (132). belo- 
nung eines dinsts o. notdurftige nutz- 

erkeit(74). lon des wereks(68). werck- 
oen (20). 

Operime-n, -ntum v. Opereulum. 

Operire decken (18). Ad. nd. be-d. 

Operiri (7. expectare Br. &e.) beyten 
(9, 110). v-b. (68, 132). warten (110). be- 
deckt Z vberzogen sin (65). 

Operius (Gl. m.) warckich (11). 

Operosus arb-eytig (7), -eter (5), 
-eyder (23), -ettender (6). erbeder (18). 
werckinde (20). vol werek (132), wercks 
(110), arbeit (68). ein würcklicher der do 
vol arbeit ist vnd nutz-, var. mit-sam 
(65). 

Oper-torium ». -eulum. 

Opertus /d. nd. bedecket. gedeck 
(18). beslossen (110, 132). 

*Opex v. Operarius. 
*Opex (7. clauis connexa ante clauem ; 


| —et gr. 4. q. cortex lat. 14, 16, clauus $n 


ace ante rotam 4, cf. obex) eyn lonsche 
3n ey wagen (17). lonze, lenze, luchse 
(9). lunze (11). wuse (8). lan (74). lóne 
(4). broke (23.7. 4. borke?). rynnde(14). 

*O-, op- (9) -piare nagin (8, 9). roden 
(23. aus rodere missverst.?). opi-zare, 
-eare 2. corrodere t diminuere (Br., G1. 
m. -zare knaghen (90, 147). schraiden 
(147). opieulare (7. dzlapidare) v'hueren 
(1D. opeeulor virherren (90). opieco 
harden (8b). 

Opi-eare v. -are, -pare. 

Opi-ecus, -zator knager, taenre (147). 

O-, op-idanus der in einer stat 
wonet (110 szm.) burger (9). 

*Opidar aris caestel (20). Cf. opi- 
tergium ;. castellum prope oppidum (110), 
orum 1 vrbem (16). castel bey einer stat 
9. vorstat (74). 








OPI 


*Opi-dare, -dari v. -pare. 

*Opidieium (cf. opif-, opit-icium) 
hilff (67). 

O-, op-pido gar sere (8, 9). gantz 
ghenoch vele (23). 

. O« op-pidulum gewechin (8). stet- 
lin (110). wyler (1105). 

O-, selten op-pidum (7. munitio 4 
villa 1 castrum paruum dc. 16, magnum 
C.Br.) hd. (Mss. mog.) eyn werck (: opus 
2« munitio?). werg (Db). wergk 4 wey- 
ler (74). hd. nd. stat. stayd (19). Ad. 
eyn kleyn, kleine stat. castel (920, 
75). stedechin (20). marektsehloD 4 
Ste-, var. sta-ttel (75). stet-, merck-lin 
(64). mertflecke (b^). gew (9). nd. wich- 
belede (Fr.2,4333). wych- (12), wic- (13, 
14. 23) -belde. 

*Opidus 7. furfureus (176). 

Opife-r, -x (1103) hilff-trager (68) 
-treger 7 -lieh (110). hyflich (110^). hulp- 
dreger 7 -ieh (132). 

*Opifera v. Opiperia. Portemia. 
Opisfera. 

Opifex (cf. operarius. opifer.) werk 
(sie 23). hd. nd. w.-, werg- (D, 85, 133) 
-man, -man 4 maister (6). wercker (132). 
werck-, bu- (339) -meyster (9, 4, 33€), 
-meynster (7). helfer (9). 

Opifieium (7. opi-fieina Gl. m. cf. 
-dicium, -ticisum, -tulamen, opera) Ad. 
hu-, ho-, hi-Iffe. nd. hulpe. steur (15). 

*Op-, opp- (Gl. m., Gf.), Z eert- (76) 
-ilago 7. eurcilla (Gl. m.. Gt); vertex 
£ rotunditas que apparet in aquis pro- 
fundis quasi foramen ibidem (15); illa 
roi. que app. super profunda loca aqua- 
rum fluentium cum aqua voluitur ad 
modum circuli (26); circularis reuolutio 

ue fit in aquis fluentibus (15); illa, czrcu- 
aritas que fit en flatione ventorum oppo- 
sitorum 1 ille quà est in tempore noctur- 
nalis circuzens (16). winds-prut (15),- praut, 
7 werff als im wasser (74). werffen in 
dem, var. das, wasser 4 in dem winde; 
wasser werffen (75). ain zwytler (76). 

*Opila-men «. -tio, 

*Opilare (: pila) zer-stossen, -reyben 
(14). 

*Opila-ri, seiner -re, oppilare (Br.) 
hd. nd. stoppen, be-st. Ad. v?-, zu- (8, 9) 
-8t.; be-stopfen, -stopen (6), -schophen 
(0); zu dun (9). 

*Opila-tio, -men, op- (9), o- (17) 
-pitulacio hd. stoppunge (8, 18); be-, 
v-st., selten -stopfung. nd. bestoppinge. 
vstupp- (133), beschopp- (tp bespott- 
(68), zu Stoff- (9) -unge. v/stoppenisse 
8b). 
; opilio hd. scheffer, schefer (10, 12), 
scheuer (13); schaff-, schaf- (33), schauf- 
(16), scheff- (18) -hirt, -herter (1), -huder 
(20). nd. schepper, schape herde. 

*Op- v. Oph-imachus. 

O-, op- (18*) -pimare rich (185, 110), 
fruehtbar (110) machen. Ad. rich, reich 
werden. opinio as (adph. op-) 2. fecundo 
dito opulentor (6). 

*Opim- v. Opin-atissimus. 

Opimatus rych o. fruehtbar gemacht 
110). 
Qe hd. nd. fruchtbar, fet, geyl. 
hd. fruchtber, frochtbar, fethe, feist (76), 
vaist 7 gail (1), geyle, rieh, reych, ge- 
nuehtig (69, 134). nd. diere 7 rike (99). 








OPI 391 


Opinare, ri, oppinari (7. retor 1. 
sí. reor) hd. nd. we-, wa- (1, 98), wo- 
(12, we- 7? me- (22), mey- (110, 132) 
-nen. 

Opinatio hd. wen-, wán- (134), Ad. 
nd. (132) meyn-unge, -inge. 

Opin-, opim- (76) -atissimus 7. fa- 
mosissimus (16).namehafteste (121,5/m.Gt.). 

*Opiniare v. Opimare. 

Opinio (7. opinatio 110 &c.) Ad. wan-e, 
-ung (1). wan (9, 23). sunderlich wan 
(15). waen (10). won (5^). Ad. nd. wen- 
en (20), -unge, -inge. glaub 7 haltung 
&c.; o. bona gut wort 4 lymung (65). 
. Opin-iosus, -osus vol meyn-ung (68), 
inge 7 opinij (132). ags. hlirful (G1. Aeltr.). 

Opion v. Opium. 

*Opipagion v. Ophimachus. 

Opip-are (Br., Gl. m. &e.), -arare (11, 
19), -erare (132). oppi-po, -perare (110), 
-tare (5), opieare (22. cf. opiare) Ad. 
froli-ch, -chen (18), frelieh (7. late 76), 
reiehtlich (8), reylich (9), wol (17) leben. 
nd. vroliken leuen (23), louen (sie 22). 
frolich machen (3). v'blijden (132). hof- 
len (75). Ad. frommen, frómen (67). vro- 
men £ edelen (11). opida-re scheinper- 
lieh essen (74); -ri 4. splendide comedere 
(16). oppi- (9), oppe- (8) -dare wirt- 
schaffin (8). reychlieh  wirtschaften ; 
opedo 2. sentire (9). opido richlich 
dun (17). 

Opipare ade. leck- (110, 132), ess- 
(132) -erlich. oeuerulodich (132). 

*Opiparium v. Opiperia. 

Opiparus  oeuerulodelieh, schoen, 
lecker (132). ein leckerer (110), lugner 
(s?c 68). 

*Opiper &oc. v. Opiperia. 

*Opiperare v. Opipare. 

*Opiperatum gepfeffert (64). 

*Opi-peria, -pera ( p/. 6, 23), -perum, 
-per à um (110), -parium (3, 74, 15, 16). 
-fera (7) (V. conuiuium. opipare factum, 
opulentium 16) hoffatel (75). hd. wirt- 
schafft. nd. werscop. 

*Opis v. Ops. 

*Opiscium (sé. osp.) eyn grad in ey 
fisch (11). 

*Opisfera (aus opifera) ags. steding- 
hne (942). 

*Opisis 7. linea censsitudo Zn faucc- 
bus i flatio gutturis ex nimia pinguedine 
(16). 

*Opitare v. Opipare. 

Opiter vatterloD; der nach sins vat- 
ters tod geboren ist vnd sin eni noch 
lebt (88). 

*Opitergium v. Opidar. 

*Opit- (cf. opid-, opif-) -icium hilff 
(16). 

Opitula-men, -tio, rium, -ntia (76) 
hd. hu-, hi-, he- (20) -Mfe, -1(f; holff (12). 
nd. hulpe. 

Opitula-nter, -tim hulff- (20), be- 
holffe- (19) -lich. nd. behulpelic. 

Opitul-ari, 7 -entare (74. »« opu- 
lent-) /d. helffen. nd. helpen. reich 
machen (74). 

*Opitulacio v. Opilatio. 

Opitula-tim v. -nter. 

*Opitul-entare v. -ari. 


998 OPP 


*Opium . humili-s $ -ans (16). 

Opi-um, -on (£. succus pauaris 76) 
magen-, varr. mauden- (75), mane- (11), 
mahn- (Fr.), olmahen- (74), mon- (8, 4), 
mo- (9) -millich (4), -mileh. man-ko 
(24, 47), -bach (85) sat papaueris (41). 
magen-safft, -kopff; twalm (74). 

*Opiza v. Oriza. 

Opizare v. Opiare. 

*Opizator v. Opieus. 

Opobalsa-mum, -num (93), gew. 
-mus, bobalsamum (74), oppob- (133), 
opop- (67) -àlsamus, apobasmum (1), 
opus balsami (136) (opos OmÓg 124) 
hd. balsam-safft, -saift o» -ole (68, 110), 
oi (132); balsamen soitfe (17), balsem 
saf (93). nd. balsemen-, balsmen-sap. 

*Opodium v. Spodium. 

*Opopa v. Vpupa. 

Opopana-x, 4 -ecum (143), oppopa- 
nace (Sum. VI) lubestechelsamo (Sum. 
cf. kaysim). heilwurz-saft (Ki.), gummi 
(143). opanax gumma quedam. (41). 

O-, gew. op-portere muDen (18). iz 
mu) sin (5 sZm.). e) mus sein (4). mo- 
then (7) eth moth (22). it mot zin (93). 

Oportet Ad. efj, es mu; es muf, 
mus (9) sin, seyn; mufe sin (10); iz, 
iD, ef) geburt sich, gebürt sich (151), 
gebort sich, g. siche (133); es ist not 
(110); it muef) 7 efó ist not 4 id zuge- 
horet (20); asmof) 7 asbortsich (13). 
ydt noit ys (132). nd. et noet is (11); 
bort sik (283); eth hout sik (22); it is 
orber (99). 

*Oportoriu-m, -s (19) (wntersch. von 
opertorium) bedeck- (19), deeck- (11) 
-inge. 

Oportun- v. Opportun-. 

*Opos v. Opobalsamum. 

Opp- cf. Op-, Obp-. 

*Oppa v. Obba. 

Oppandere aus breiten Z recken (9). 
uf-r. (8, 17). 

Oppansum uuillachan in huse (Gf. 
1l, 843). 

*Oppedare v. Opipare. 

Oppellere (23), opell-ere, -are /d. 
triben, driben. nd. driuen. 

Oppetere erde kussen (8, 9). 

*Oppiare v. Opiare. 

*Oppi-dare, -tare, -pare v. Opipare. 

*Oppignerare v. Obpignorare. 

*Op- v. O-pimare. 

*Oppinari v. Opinare. 

*Oppiperare &oe. v. Opipare. 

*Oppitulatio v. Opilamen. 

Opplere fullen o. stopffen (110, 132). 
er-f. (8, 9). hervoln (17). villen o. stop- 
pen (68). 

Opponens Ad. wyeder-setzer, -sager 
(68), -sprecher (110, 132). tegen setzer 
(132). nd. en weder-ich (22), -zetter (93). 

Opponere /id. wyeder- werffen, -se- 
czen. nd. weder-werpen, -zetten. 

*Oppopanacee v. Opopanax. 

*Op- v. O-portere. 

. Opportune urberlich (20). bequem- 
lichen (65). 

. Op-, o-portunitas bequem- Ad. -keit, 
lichkeit, nd. -icheit. zim- (6, 110), gede- 
? urber- (20) -licheit. not-durftikeit (8, 





OPT 


9), -turftikait (76). tzo paf (132). gelimpf, 
nutzperkeit (74). 

Op-, o-portunus vrber (132). vrber- 
lieh (20). orberlee (99). nuez-bar (110), 
-ber (132). nucz-, not-, bequeme-, gede- 
lich (20). Ad. notdorftig sim. 

Oppositio Ad. widder legunge. nd. 
weder leginge. w.-leung (18). wider- 
seczung (9,76), -siczung (8), -stant (65). 
der man wan her volle ist (11). 

Oppositissimus gantz wider-streb- 
liek 7 -stelliek (65). 

Oppositus weder ghesat (23). 

*Oppreeator mif)sprecher (74). 

Oppressio /d. druckunge (20) ; v?-dr., 
-truckung (110) ein verdruck (68). wid- 
der setzinge (132. »« oppositio). 

Oppressor schinder Z beswerer der 
armen (75). ein vertrueker o. wyder- 
Setzer (110). 

Oppressus d. ge-, v'-druckt, -drocht 
(1), -truekt; vnder-truckt (69), -getruckt 
(134). ge-pfrengt (75), -doet (20). 

Opprimere zd. duden Z drucken. Ad. 
nd. v-dr. hd. vnder-dr. (8, 9), trucken 
(80), vnder-tr. (69, 134) ; v-tr., -drocken, 
-driceken (18); doden 7 dringen (20); 
v?-dr. 

Opprobr- v. Obprobr-. 

*Opprobriose lesterliceh (20). 

Oppugnare Ad. wyder-, nd. tegen- 
vechten. an- 7 engegen-fethten (20). Ad. 
al vmbe-kregen, -kriegen; wider-kr. (67, 
76), -stryten, -streyten (9, 134); weder 
kriechen (133); ab (sc) vmb lauffen Z 
krigen (18). nd. al vmme kiuen. 

*Oprella v. Opella. 

Ops sg. terra, acc. hylff, pi. opes 
rychtumb (110 sm). sg. ops £ opis 4. 
glis dae-, pot-erde (141). 

*Opsomagrus v. Obsomogorus. 
Op- v. Ob-sonium. 
Optabilis wünschlieh (126). 
*Optalm-a, -o, -ia v. Ophthalmia. 
*Optal-mus, -ius (18) eyn auge (17, 
75), augig (5), auwe (18), og (6). en oghe 
(23), aghe (22). 

*Optalm-us, -ius esí qd. lapés (Vocc. 
ex quo, Gemmae). 

Optare /Ad.nd. begern; wu-, Ad. wi-, 
wo-nschen. wunezen (20). wunthDen (*). 
winshen (18). woenBen Z begerren (21). 
wonseken (99). 

Optatio wunfunge (20). 

Optatiuus wonscher (12). 

*Optatus píc. sóst, ghewuschet 4 wu- 
schinge (23). 

Optieus (sc. pn eyn ader an ey 
auge (17). augenader (74). 

*Optimay sunt digiti ignoti (76), aus 
dignitatis &o. cf. sq.? 

Optimates die besten von der stat 
0. folek (110 scm.). gewaldigen o. erli- 
chen des landes (9). dy gewaldeclieh o. 
erlich stent (8). 

Optimus der aller boest (sc 76). 
wegerste £ beste (22b). weig- 4 besser- 
ster (74). 

*Opti- v. Optio-narius. 

Opti-o 7 -um (7. desiderium € electio 
16) erkiess- (76), wonsch- (8), wunsch- 
(9) -unge. kor (9). 

*Optio-, opcio-, opti- (129) -narius 
i. quà preest op- et elec-tionibus (16), mi- 





ORA 


| litum, vicibus (129). eyn chore- (17), kor- 


(8, 8) -herre. 

*Optium v. Optio. 

*Op- v. Ob-turare. 

*Optus harlzboum (102. cf. ornus 
arlizbaum). 

Opulentare Ad, rich machen: rey- 
chen (9). nd. rike maken. 

Opulenter rich werden (18). 

Opulentari richlich (20). 

Opulentia (7. opes 5^) Ad. rich-eit, 
-tum, -tung (6); grof rich-tum (68), -tumb. 
(110); groBe habe (5^). groisse rijchdom 
(132). nd. rijcheit (11), rike daghe (22), 
rikedom (23). 

Opulentus (7. pres 1l, prez 2) Ad. 
rich, reich (2, 3). nd. rike. vol, vel 
(110b) vongrossem gut (110), van groissen 
goede (132). 

Opulus mafi- 4 aftholder (126, Ki.). 

*Opupuit huppupa (144). 
*Opus v. Opobalsamum., 

Opus Ad. nd. werck. werg (8). wereck 
(22b). not (110). noit (132). 

Opus opera-ns wurckenD, -tum 
gewurckt werek (65). 

Opus super-erogationis, -rogacio- 
nis verbi (7) pflichtig (63), fluchtig (sie 
17) werck. 

Opuseulum eyn (55), kleyn(8) werg. 
en clene werk (23). werkchen (9). 

*Ophalmo v. Ophthalmia. 

Ophi- (Br., Gf.), ophio- (125, Sum., 2 
opi-machus (aw?s) stor-ah, -ieh (Gf.). 
bruche storg (19). broec- (broet-? 11), 
broet- (20) -stork. brutore (125). hauui- 
grimmila (sémzlis migali); 1sarnun (acc. 
Gf). vogel der den schlangen vint ist 
(15). vierfussiger vogel (74). udebero 
(Sum.). Aus ophiophagus : epiphegion 
vogel der schlangen isset (74); opipa- 
gion 7. cicania (16). 

Ophis v. Ofis. 

Ophrys (7. orchis &oc.) ein- 4 zwei- 
blat; durchwachs (13). 

Ophth- (114), opht-(Gt.) opt-,obt- . 
(64, 93) -almia, opt- (75, Sum.), ophft- | 
(Gf.), oph- (121) -aImo, -alma (15) óg- | 
Swere (121), -Sswer (93). Ócswer-e (Sum.) -0 
(6f.). augschwer (15). augen-we (64, 75) 
-wehetag (114). 

Ora, hora (v. fimbria) Ad. saum, 
sauem (20). eyn saume der kleydir (19). | 
same (10). som (6, 12). soem ( nc 
zom £ en lant (23). landt (64). ain ort I 
0. pemorck ains lands (91). das bort; |. 
ortband (126). 

*Oora stunde (13). 

Ora-culum, -torium Ad. nd. bede | 
hus. Ad. bet-huf&, -hauf), -heuslin (64), | 
-stat (8, 9). bythuf) (5^). -euIum kireh; | 
Cesics das eiem in dem traum fur- |. 
umpt (88). red in dem sloff (8) ein | 
gotlich antwurt o. offenbarung (88, 110). | 

Oragum v. Horologium. 

Oramen d. nd. bed-unge,-inge, -dig 
(18). Ad. gebet (75); bittung, bettung : 
(68, 76). 

*Orandium v. Pastillum. 

*Ora-pellum, -pulum (76) golt-felle. | 
(17), -fel (8). goldblat (v6). 

Orare hd. (20 &e) nd. beden. Ad. | . 


132) em [m 





"— ——L 





DO. tT Acer. cu cw CA 


| rot-lin (Gl. m. cf. Fr. 2, 128), 
| fórennen (126). 





| m.:cGen. 
| Wiem saturni orbinam (verdr. ob.) vo- 


ORB 


(20 &e.) bieden. eischen (20). heischen 
von got (65). Ad. bet-ten, -den (152), 


| -en (9, 134) ; beddin (85), beyden (13), 


pitten mit andacht (75). nd. bidden. 
Orarium toten-tuch (9), -hullen, var. 
hulen dar in man die toten macht (75). 
eim vmbtan (Zntheum mortuorum 14). 
sleyher 7 dodenduch (8, 17). Ad. sleyer, 


| Slayr 7 sleyr (74), saum, s. an einem 


eleid (110), som (6). nd. en zom. ein 
zom an einem schleyer (68). bethause; 


| inse-l Z -In (74). wimpel (5, 23). stol (9, 


74, 109). stole (8). der dyaken st. (23). 


| fimp (109). kappentzippel (125). hant- 
! fano (121 &e.), -phane (100). korb zu 


den (75), korblein mit (74) opflen o. 
rosen, o. andern gaben (74). 
Orarius ein getzijde boexken (132. 
— horarius). betbuchlin (110. : orare). 
Orata (aus aurata Gl.m. cf. orena) 
-fórel Z 


Oratio Ad. eyn kurz, korz, nd. en 
eort wort, wart (21). hd. pete (75), bede 
7 gebed (20); ge-pet (1), -bet; byttung 


| (69), bitung (134). nd. en bet, byt (22). 


Orator (sonat in actu i rethor 2n 
habitu 93) der schovn reden kan ze 
raten (93). reder (65). Ad. nd. vor-, wol- 


(4, 88) -r., -redner (88). Ad. foreredder, | q 
| merer, faut. hd. nd. beder. nd. oker, 


yoghet; en oghen schale (22). beter (9). 
eyner der do biddet 7 der. da lernet 


|. (17). eyn meyst'er (5^), meyneger (18). 


Oratoria wert- (9), wer- (8) -lieh 


| gesprech. 


Oratorium v. Oraculum. Horato- 


| rium. 


*Oratropheum v. Orphanotrophium. 
*Orbamen beraubnif (20). 
Orbare hd. berauben. md. beroven. 


| weysen (9). v-w. (11). wesin (8). vir- 


weDelen (sc 20). weyDen machen (110). 
berouben von kinderen (68). berouen 


| wan k. (132). gesunthait nemen (1), be- 
| m. (bb). 


Orbatio beraubunge (20). berovet 


[Xie 23). 


Orbatus be-raubit (8 sim.), -roefft 


| (132). vorblint (9). vir blindet (8). ge- 


weset (99). 
Orbia, obia (136) ags. (?) sifanu- 
funda (94, 136) 7. q. hiffaronda (Gl. m. 


| 4& 58), fiffarunda (Mai Clss. 7, 572). 


Wenn die Glosse deutsch ist und em 
Kraut bezeichnet, so erinnert sie an goth. 
aihvatundi. Dagegen wird eine Bezeich- 
mung zu dem  Zahlworte seofon wahr- 
scheinlich durch die Glossierung $m Ga. 
quo die ercasum, (?) quod. qui 


€ant; vgl. etwa, orbis ?. circulus septi- 
mane (Br. &c.). hiffera q. v. klingt. an. 

Orbiculari v. Girare. 

Orbic-, vrbie- (b^), orbit- (18) -ula- 
ris, -ulatis (110^) runt (13, 23). rund 
1102). ront (68, 132). rond (110b). syn- 
(12), sene- (13) -wolt. sinwel (6). sybe- 
ich (7. speritus 5). Ad. schibel-ich (1105), 
-eht, -echt, -ik (13); sehew- (70), schey- 


18) kug-, var. hug- (110) -elecht; 
oil (18). circkels wyD (68). circk ? 
rond-elich (132). hert- (Sum.), erd- (116) 
-apffel. 


| tn 151) -belicht; scheiblig (134); scib- 





ORC 


*Orbieulas sciberlichkeyt (18). 

*Orbicula-tis v. -ris. 

Orbieulus ein clein rond ding o. 
kreibli (1105), kreflin (110b). ein ta- 
felbret (132). ringle, »/. maelie (116). 

Orbis runt vnd hoel (5), hol (23). r. 
7 hole £ schibelecht (21) swelle r. (b^). 
scheiblecht vnd hol (74). sinwel o. hol 
(6). s. welt o. vmkraif (88). rondt (10). 
hól (2). vmb gack (szc) o. hol ding (1). 
umgantz (sc) o. hól (71). ereib; ring; 
rat; vmbganck; vmfanck (20). rundel Z 
rinck (20). eirkil rink (9). werlt (9, 132). 
warlt (11). die welt (68, 110). weltkraib 
(18). ougóphel (33). augen-grub o.-ring 
(15), -rinck. (74). vmgende woche (9). 
wernt o. zirkel o. ring der wunde o. 
vmmegende woche (8). werlt o. mensch; 
steigraif, halpfisch (74). 

Orbita (v. reuolutio à vestigium rote 
76; strata 136) hd. md. wagen-leyse, 
hd. -leyO, -layD, -layst (649), -leyst (. 
vesti gium. rote 4 p. 191 q. v. cf. Sm. 2, 408. 
Fr. 1, 354), -gleyf) (110), nd. -spor (11), 
-spair (132), -trade (223b, 78, 109. cf. Br. 
Wtb. 9, 94). hd. waigen laif) (6); wan- 
leyse, -leyDB; weyn leyD (21); wayn ge- 
leyse (£ czuleyl 7 ruk ausgestr. 9). 
wege-trede (12), -zeichen (10). wane-lof) 
(71), -leyse (133). der vmgang von (110), 
ie omganck van (132) dem rade. ein 
vmbgang der reder an einem wagen 
(68). karrenlaiB (115 sim.) vmlauff des 
lars (74). 

*Orbit-a v. -as. 

*Orbit-, corbit-, arbitr-aria Jangob. 
uueguuorfin &c. (Gf. l, 1041 sq. Gl. m. 
2, 116). 

Orbit-as, -aà (134) wyD- (20), wes- 
(23) -heyt. weysekeit (8b). weylose 
(126). beraubung (110), beroubnuf) (68) 
der kinder. berouinge der'kynderen (132). 
der ogen verliesyng (141). 

*Orbit- v. Orbic-ularis. 

*Orbus 4. cireumferencia rote (16). 

Orbus Ad. nd. blint. plintt (1). ainer 
dem die ougen sind vf gestochen (76). 
hd. eyn weyse. nd. en wese. vn wise 
(sic 18). weiD (6). w.- 7 los-ling (126). 
m. -us f. -a eingewisot-er vater, -i 
muoter (93). 


Orea (animal) springwaal (126). wal- 
schwein (140). 

Oreare vox aselli (G1. m.), lync?s (123). 

Orcee-, var. vrci-olus zu-, var. zy- 
berlin (64). oreeola dem. ab oreus (76). 

*Orcetra &oc. v. Orchestrum. 

*Orceum v. Orcula. 

*Orceus v. Orca. 

*Orcimana sarck (125), aus oreiniana 
sponda todten-bar, -baum (116). 

*Oreynus (piscis) walthunn (140). 

*Orcinus v. Orcula. 

*Orcisis v. Ortisis. 

*Orciu-s 4 -m (v. dolium, cf. orca) 
wannen zu dem bade (75). 

Ore-ula, 4 -eum £ -inus (75) ein 








ORD 299 


[elein krugelin (110), eruyek- of ken- 


chen (132). zuber (75). 

Or-eus, -chus, -ci (136) (7. locus Zn- 
satiabilis 75) hd. die nd. de helle, Ad. 
hell. heelle (11). dye helmbart (s?e 1). 
vnerfulte stat o. ende (75). ags. orc (94, 
136). 

Orehestrum (/theatrum) blon (49). 
orehes- (76), oree- (74, 16) -tra (»« or- 
eus!) est sedes infernalis (16). richter- 
stul des hellischen richters (74). orestrum 
i. locus publicus t theatrum (16). tantz- 
huf) (68). orscitra 7. scena (136). orcestra 
(Br.), ortesta (74) ?. cathedra nobilium € 
pulpitum; edler leute sessel o. pulpet (74). 

Orehis (cf. ophrys) stendelkraut; 
ragwurtz; vnser frawen tráher (126). 
knabenkraut, »/. cullekenseruyt (116). 

*Orchus v. Oreus. 


Orde-, ordi-aceus, -acius Ad. nd. 
gersten. g. brot (68). von g. (17). gerst- 
in (110, 134), -iek (19), ig (7), -elich 
(132). girst-in (6), -en (8, 69), -ieh (11). 

*Ordeolus (animal) vyuno (9) — nAd. 

finne (glandula cf. Gl. m. 57)? oder aus 
earduelus vinco? 

Ord-eum, -ium, hordeum (1) Ad. 
nd. gerst-e, -en (1, 17). hd. gerst, girst 
(6). nd. girste (11). 

*Ordeum tri-, tre- (75) -mestre su- 

mergerste (175, 93). 

*Ordiac-eus, -bius v. Ordeaceus. 
Ordinalis ordinyr-, schick-lick (147). 
Ordinare (i. deputare 15) hd. md. 

schicken. schigen (13). seieken Z vligen 
(29b). siegken (21). ornen; bescheiden 
zu einem ding o. geschefft (75). ord-en 
(20, 93, 75), hd. -inern, -inyren (19), 
jener 7 fugen (20). Ad. setzen, stelln, 
stifften. nd. zetten, zaten (11). 

Ordinarie ordentlich (20). 

Ordinarius schiek-ener (133, 152), 
-en (sic 11), hd. -er. beschieker (68, 132) 
als bischoff o. richter (110). biseop (23). 
gekorn richter (17). rittir o. prelatus 
(8. geporn r. (9). solde- (8, 9), solle- 
(10), sold- (76) -ner. fuger (20). vüger 
(19). ordenlieh fürweser (65). ordin-erer 
(20), -anci setter (147). (liber) ein ord- 
ner (110), -inierung (68), -ineringhe (132). 

Ordinatio schiek- (9), ornir- (75), 
ord- (8), orden- 7 fug- (20) -unge. 

Ordinatus bescheiden einen zu einer 
sache o. handel (75). 

*Ordiolum (si. hordeolum) der flecco 

(Sum. VI). 

Ordiri Ad. in-, ein-tragen. Ad. md. 
in-dragen, -dr. webel in warff (szc 17). 
in-warffen (D^), -ferfen (6), Ad. -werffen, 
nd. -werpen, -slaen (132), -scehlahen 
(110). hd. weben, welben (21), werckin 
(8), wireken (4), werffen (13). nd. wef-, 
wess- (sic 99) -elen. scheren (11, 19). 
gebieten 4 betriegen (8). betrigen (9). 
anfahen zu reden (110). Ad. beginnen. 
hd.nd. b., begunnen (1) Ad. zu sprechen, 
nd. spreken, to spr. beginnen 7 spr. (20), 
i zu spr. (91). b.; zu spr. (134). 

*Ordium v. Ordeum. 

Ordo Ad. nd. schick-unge, -inge, 
-enisse (10). sehenisse (sc 12). schignis 
(13). .orde-n (110 &e.), -ne (99), -nunge 
(9, 4). Für die folg. Orden vgl. wiele 
Kxgennamen ihres Ortes. 


400 ORE 


Ordo ste agnetis sand Agnefen or- 
den (1). agneten ordin (5b). 

O. sti anthoni-i, -e (5^) anthonien 
o. (5b). 

O. s. augustini (heremitarum &oc. 
1) der augustiner o. (5^). — 

O. s. benedieti sand bndicten o. (1). 
bndceiner o.; o. religiosorum s. b. eyn 
benedieti (59). —— 

O. s. clare ste clarn (5^). 

O. erueifer-orum, -um (5») cum 
stella eruciger o. (5^). templeyser (1). 

O- de domo (1), de monte (5^) ste 
erucis des heilig chreutz o. (1). dez 
heyligen crucis o. (5^). 

O. fratrum mendicancium der pet- 
ler (1), bedler (5^) o. 

O. s. johannis johaniter (5^). 

O. s. marie heren o. (5^). 

O. s. marie dedomo tewtuniea, o. 
demo t. (b^) der duezen (5^), dewtschen 
(1) herren o. 

O. s. marie demonte cearmeli, sti 
e. (b^) vnser frauwen o. (55). 

O. marie magdalene magdalenen 
(5^), marie magd. (1) o. 

O. minorum fratrum minner pru- 
der (1) der barfussin o. (5). 

O. predieatorum prediger o. (1^). 

5) O.seruorum s.marie mergen knechte 
| *Orea v. Oria. 

Orea 7. mons (Br.). 

Oreades v. Oriades. 

*Oreae (si. -ea) ags. frenae (94, 136). 
oria, orgia 7. frenum (148). 

*Orecenon v. Orexis. 

Oreetare v. Horrectat. 

*Oreda v. Orena. 

*Oregmon (i. ultimus sonus morientis 
9, 148, sim. 16; ab os oris e£. regmon 
sonus 16. cf. ore-mone morbus lethalis 
124, -eenon, -x, -xis) der leste schrey 
eyns sterbende menschen (8). der iungst 
sunftz (16). 

,Ore-na, -da (68, 110, 132) (pesczs; of. 
horena) Ad. re-, ste- (18) -cheling; reck- 
elinge (1100), -ling (19), -lin (68); 
rigke- (21), reh- (76), rech- (1), recht- 
(74), rot- (75) -ling; bersich (6), renck 
(15). nd. rekelinc (283, 132). 

Oreoselinon (cf. ranuneulus) berg- 
peterlein Z -eppich (ki.) 

*Oresta (: ora) ags. thres (94, 136). 

*Orestes (cf. oestrum) bremme (102). 

*Or- v. Orch-estrum. 

Ore-tenus, -tinus mit Ad. dem md. 
deme munde, Ad. mund, mude (18). 
munte- (5^), mund- (76) -lich. 

*Orex (v. orexisis sc. vomitus 16. of. 
ore-gmon, -xis, -xia) der lest galn dez 
menschen wan er schrijt (17). spy- (8), 
spey- (9) -unge. 

*Orex v. Onix. 

Orexi-a, 4 -s (74) Z. poli-phagia, 
-fagia, -fragia 6s, vomitus 17) der sode 
(1T. cf. sq.) sott; sott- 4 spey-ung (74). 

Ore-xis, -xig (s?c 74), & -eenon (15. 
cf. oregmon) letztschuffatzer, vig. der 
letztschupfatzer (152). der letztschufatzer 
(15^). der letzte sewfftz eins sterbenden 
menschen; sott (74). der jungst sufftz 





ORI 


(6, 7). der sode KE pre.) 5 
kan gesingen uff der orgeln (»« orga- 
nista! 17). das wurgen (65). flockzin (9. 
cf. pflechsen Sm. 1, 327). spey- (74), spy- 
(68), spytz- 4 syber- (110) -ung. spi-, 
seyuer- (132), spig- (23) -inge. 

*Orexis (2« orix) haselhun (1). 

*Orexisis v. Orex. 

*Organicen orgler (88). 

Organieus orgelich (110 &c.). 

Organista Ad. nd. o-, v- (b^, 21) 
-rgeler. org-enere (99), -anist (68, 132). 
0- (85, 75), a- (15) -rgel meyster. 

Organi-zare, -sare Ad. o-, v-rgeln; 
orglen (6), argeln (75). *d. orge-len, 
-niren (99), -n £ vppe den orgelen 
singhen (220), vp den orgel spelen (132). 

*Or- v. Ori-ganum. 

Organ-um, -on (62) Ad. gezüg (62), 
glyd (65), glid- 7 lyd-màD (63); eyn syn 
gelyth also hende vnd fusBe (5^); eyn 
finger-glid, -glit; eyn f. 7 eyn glit (sic 
17). nd. en lit mat (22), en vinger let 
(23). allerley seyten spil (8, 9). Ad. nd. 
0-, Ad. v-rgel. nd. orge-le (22), -el (11), 
-ne (99). arue-l (752€d), -r (75b) (alph. 
argel) v/g. orgel (75). 

*Orgelingum (cf. goderdigum) ouge- 
ling ist ein weyD wesseriger apftel (74). 

Orgia vhti-, 7 naht- (Gf.) -sanc (Gt.), 
-bita (127). offerhand die men bacho doit 
dat is en afgot des wijns (14:). 

*Orgia, oria v. Oreae. 

Oria, orea (4) vische scif (Gf.). en 
vischer-schip (22), -schep (23). ein kan (4). 

*Oriades eyn goden dez manes (1. 
m. aus montium?). ore-ades 72 -ides 
i. nimphe dee 0 moncium. (16, sim. Wr.) 

*Oriathamum v. Oridanum. 

Oribasus berg-, hugl-steiger,n/.berch- 
clemmer (116). 

*Orieanus die mit den mont geseng 
maeet (141). 

Ori-eus, -tus (74) redperer, kleffiger 
(14). 

Orich-, oric-aleum (cf. auricaleu-m, 
-s) mess-ig (110), -ynek (132). móscb £ 
móssin (126). metall (110 sém.). letton, 
nl. latoen (116). dunne golt, versch. von 
aur. messinc (23). 

*Oridanum, oriathamum (943) (aus 
origanum). ags. elonae (94, 136), eolone 
(942. cf. innulor). 

Oridieus 2. ore dicens (Br.). die myt 
den mont syn spraick maecet (1417). 

Oridur-ius, -us (Br.) die synen mont 
nyt opluycken will, scharp reder (147). 

Oriens píc. sbst. hd. auff-, off-, offe- 
(b^), vff-geend (69, 134), -gaende (20), 
-gang sZm.; ein vffgender (110). nd. vp- 
gaende (132), -ganc. Ad. nd. o-, oe- (11, 
20, 110, 132), oy- (19) -sten. ost (6). oyst 
int (? 5). ofstene (osstene? 10). anfang 
der sununen (64). s.-vffgang (110). 

Orientalis Ad. offgenck-, auffgenck-, 
offganck- (18), oyst- (5), nd. vpgane-, 
vpgenge-, Ad. nd. ost-lich, -lic. oster-lant 

17), -ling (populus 110). oesterlingen 
pop. 132). 

Orifi-cium, -gium (Sum.), -um (121) 
hd. nd. munt-, mont- (21, 132), Ad. mund- 
hd. loch, -hol (21 &e.), -hoel, nd. -lok, 
-ghat (132). magen- (74), dez m. (17) 
-munt. eyn ringelecht loch (17). spunt 


einer der do !Z hol (74). eyn spont-loch (17, 75), -hol 











































ORI 


(21), -hoel (5). sponte- (10), sehint- (18) 
-hole. spunt-hol (13), -holt (-hole? 12). 
gurgel- (75), haupt- (110), houpt- (68) 
-loch. hooftslop (107). hoft ghat (132). 
van en gat dat nederste (147). eyn flufj 
ie 132). ga- (Gf.), ge- (Sum.), geu- 
121) -sprinc (oréf. fontis? cf. pustula). 
*Origallum v. Oxygala. 

Ori-, orri- (225), or- (69, 134) -ganum 
(7. orpinium 93. cf. oridanum, golecia) 
tosta £ dost (87, Gt.). duost Z tosten (47). 
tosten (125). tost (74). doste m., boh. 
polska lebeda (4. poin. lebiotka; cf. atri- 
plex). dost (6, 85, Sum.). dust (12, 13, 
22^). choste (Gf.). koste (93, Sum.). rot k. 
(95). rotten kosten, var. rote dosten (64). 
coste-n (85), -nz (128, 143). or- £ aytter-, 
Ór- £ eiter- (Megenv.) -krut. hd. wole- (152), 
wol-gemut, -gmüt (111). zirminza 4 we- 
minezen (? 105). rofmyntz (74). berg- 
müntz (143). ags. uurmillae (94, 136), 
:elere (942). 

Origi-, orige-nalis, 7 origineus (147) 
hd. nd. vff-, vp-genclich. ost- (2« orien- 
talis) vrsprong- (21), vrsprung- (110 
sim.), vrspring- (134), begynne- (132), 
regen- (20), grunt- (17) -lich. orsake-, 
orsprunck-lick (147). 

Origo Ad. hd. vff-, vp-ganek; or, | 
oer- (18, 132), ort- (93), Ad. ur-sprunk, | 
-Sspronek (132), Ad. -sprung, -spruck, | 
-sprugk. or sprunch (12). ore sprunge . 
(17). ur sprongk n vrhab (126). begyn 
(20, 132). beginsel (99). anfanck (20). 

*Origon vnbekant vnuernunftigs tier 
(74). 

*Oriola (cf. oria) 7. nauicula piscatoris 
(129). schiffehen (Ki.). 

*Oriola cf. areola) huobi (104). | 

*O-, v- (23) -riolus (auis; 4. aurelia | 
125. cf. Fr. 2, 4466, 454^) gold-meerle | 
(Hen.), -merlein (140), -plettehen (125). wit- | 
wal (95), -tewal (140), -wale £ weidewal |. 
(Das. eyn wedde wale (23). kersenrife, | 
by-, ty-rolt, (140, Hen.). bie-, ge-rolff | 
(140). bier-olf, -holt, ber-, birsch-hold, 
weid-, wid-wal, hindvogel (Hen.). 

Orion (ab vrina Br., vrnia 176,42. | 
inundatione aquarum; à rusticis vocatur 
baeulus s. petri 7 vétres marie T) emm 
sterne (23). stern que alias (aL) dicitur |. 

loieh (20). ags. ebirdhring 7 eburdnung | 
Haupt D, 195). " 
*Oriostrio v. Ocistrio. l 

Oripalatum ags. cyle-wynd (Gl. eott.), | 
st. oxylapathum cylewyrd? 

Oriri Ad. off, vffgen, -gon; auf- | 
geen (9, 4, 134), -gan vrsprunglich (75); / 
offgang (6), hufwallen (100), genen (21), | 
werden geboren; ent- (1, 9), vz- (5). — 
-springen; wachsen (4), waschen (5), 
waDen. Ad. nd. wassen. op-w. 4 -gaen. 
(132). vp gan (23). | 

*Oris v. Orix. 

*Orisa v. Oryza. 
*Orisare (o aus c?) wryngen, uyti 
drucken (147). | 
*Orison v. Horizon. 
*Orisonus die mit den mont geluyt! 
maeet (141). | 
*Oritus v. Orieus. ! 

Oriundus Ad. nd. geborn. pu- (78) — 

bu- (q), bo- (8) -rtig. von geburt (15 | 








ORN 


ORT 


Orix, oris (74) (4. animal pinguis- *Ornix (2« onyx) en sten (23). 


simum 68, immundum dc., simili capree 
Br., $. capreolo 110 &c.; camelopardulus 
glis t mus aquaticus Br., auis 1105, ouis 
1102, coturniz 110, aues pinguissima 66 
&e., talpa 4t gallina siluestris 46. cf. 
onix, orexis, sorex, ornix, ortix) 
hehera (103, Gf). heher (74). eherl (102). 
heb-ere (100), -er (45), -ir (104), -irzan 
(117). hirchhün (34. sé. birchhün cf. or- 
nix). berghuen (125). schnepff (110). 
parra (/at.? Gf). raez (19). water-rot 
(auis sic 107), -mus (23), -nus (22). Ad. 
eyn wasser-mauf) (74) -muf) (17, 75); 
grof, groz (5) wasser-mul) s/m., -muz 
(5); groi&B wasser (sc 7, 67, 133). grof) 
w. (152). 

Or-yza, -iza, gew. -isa, -isasimula 
(16), opiza (gr. 7. pisa lat. 141. p aus p) 
(4. subtilis farina; maneries pulmenti. de 
ordeo; cf. ortisis, oziza) aruuizza sim. 
(Gt. an or- angelehnt?). erwilh (141). si- 
mila (120). en zemele van ,klenem mele 
Boe (23). stoup-, var. stup-mele in 

er mole (75). stoupp von mele (20). 
staup von meele (19). stoub von meel 
(68). stof van m. (11). grif (3, 4). gries- 
mel, gerstenmuD) (74). garstenbry (147). 
snitz carnis (121). 

*Oriza minor, 
sehwaden (114, Kl1.). 

Ormin-um, 4 -ium (Ki. 7^ hormi- 
num (143) (7. vrtiea 24, gallitrieum 
143) scharlaeh 7 wilder spargel (ki.). 

*Ormotinus (aus hornotinus?) lan- 
ger (131). 

*Ornacium v. Hornotinus. 

Ornamentum /d. zerunge (5, 133); 
zier-unge, -heit (20), -lieheit 7 eleidung 
(65); meBe gewant (5); ornament (5^). 
nd. tiziringe; pl. smyde. 

*Ornanum ornane (85). 

Ornare 4 ex-o. (38) Ad. zieren, ziren, 
zirn, auffmutzen (126). nd. tziren, siren, 
sieren, smucken. schoen 0. vnsuber 
machen (88). 

Ornate zierlich (20). 

*Ornatinus v. Hornotinus. 

Ornatrix zu mach-, zier-. auffbutz- 
erin, nl. toemaeckster (116). 

Ornatus ptc. sbst. hd. ge-zyert, -zyrt 
(17); zie-, ze-, ezi- (21) -runge; ziert, 
meDgewant; geziert mit allerley clei- 
dern o. gesmyde (8). nd. ghetziret, tzir- 
inge, zierheit (11), missevant (23), myfó- 
gewant (132). 

Orn-ia, -ea (74) (4. anathema Br.) 
ban (8). ver-pannung, -fluchung (74). 

*Ornitha ags. han (9423). 

*Ornithia ags. fugelas (9423). 

O-, ho- (100) -rnix (?. gallina sylues- 
tris € g. africa, pinguissima Br. cf. orix; 
i. eoturnix : ortigometra q. v. 75) 
heher (93). héra (87). birck-, birgk-huon, 
-hun, -hon, -han; pirekhun (74); birch- 
hon (13), -on (12), -hun (9); birg-hun 
(8, -hayn (55); pirck-hone (152), -hune 
(133); burck- (68), briek- (3) -hun; brech 
hoin (18). berc-hun (100, -hoen (132). nd. 
berch-, kerck- (sc 22) -hon. Ad. md. 
velt, ur- (147) -han (134), -hüne (19), ^d. 
-hun, ad. -hoen. or- Z ar- (75), ur- (74, 
77) -han. orhen (64). 

."Ornix (arbor, .cf. prc. »« ornus?) 
birek (76). 


DixresEACH GLOSSARIUM 


oryzaminon (ki.) 





Ornizo- (Br.), orni-mantia, -mansia 
i -mantieus (76) i4. déwinatio facta ex 
visceribus orncis (66, 16 sim.). zawberey 
in o. mit pirckhun (74). 

*Orn-us, -otinum v. Hornotinus. 

Ornus (£. quercus 129, carpens 75. 
cf. cornus, optus) pusch (8^). leympawm 
(74). limbóm (Sum.). lin-baum (95, 127, Gf.), 
-bam (8). lidbom (6). hagen- (64, 74, Gf.), 
arliz- (84), meel- (143), mel- (126) -baum, 
-buoeh (64), -puceh (74). wielásch (126). 
ahorne holtz (3. s&. aornus). erle (8:75). 
spindelbaum, hagenbüchen (143). 

*Ornustus ;. ljgamen 1 circulus mas 
malle (16). 

Orobancehe (7. seandulaea 114) som- 
merwurz 4 schmerkraut (114, Ki.). erven- 
würger, ohnblat &ec. (143). n4. smeereruyt 

116). 
LIBUS (£é. species ligumninis 6 popu- 
lus 16), oro-bi (91), -lpi (47), -pius 
(16), 7? erobium (74) Ad. nd. wick. ein 
wicke (110, 132). wicken (17, 74). vogel- 
w. (47, 74), -wieke (10, 15, 16), -wichen 
(12), -bick (3). erven (143). groD darm 
orobus (74). 
*Orogullus v. Chirogryllus. 
*Orolpi v. Orobus. 

Oroma (aus Opa ; i. Visio Br., v. 

vera dc. 16) warta (Gf.). war draum (8). 

*Oro-, orro-, orrho-, ortho-, uro- 
pygium der burtzel (114 sZm.). nl. stiet, 
stuyt (116). 

*Oropius v. Orobus. 

*Orpinium v. Origanum. 

*Orpus v. Orphus. 

Orphana (£. -nus 5 &e) hd. eyn 
weyse sim., waysinn (1). 

*Orphanotrisica (cf. sq.) spital meister 
der waisen vnd der armen kinder (75). 

Orphanotrophita lospit-aelre (11), 
-elre (20). 

Orphanotrophi-um, -o (1l), ora- 
tropheum (76) hospitale (11). kinder o. 
weisen spital (75). 

Orphan-us, -à Ad. eyn weys-e, -en 
(65), -el (77), wais (1l, 76), weiBe, weif), 
walb (134), wyDe (151). wisel (49). wese 
(23. weysen- (68, 110), weef)- (132) -kint. 
weze (12). 

Orphus, orpus (112) (pésczs) orfern, 
würflüein, raunhell (112). . 

*Orreum v. Horreum. 
*Or- v. O-riganum. 
Orrho- v. Oro-pygium. 
*Orsa mayor v. Vrsa m. Arcturus. 
*Orscitra v. Orchestrum. 
*Ortha (aus orea »« otha) ein origer 
kopff (64). 
*Ortaganum v. Orthogonium. 
*Ortage- v. Ortygo-metra. 
*Ortare (4 jurare 16. aus 0pX8y)swern 
*Ortesta v. Orchestrum. 
*Orthiea v. Vrtiea. 
*Ortiga- v. Ortygo-metra. 
*Ortiganium v. Orthogonium. 
*Ortiganum(: hortus) gartenlon (123). 
*Ortigemetra &oc. v. Ortygometra. 
*Ortigia orhün (93). 
*Ortigo en rap hon (23). 


—- 
oo 


ORTH 401 


Ortygo-, orthygo- (Gf.), ortigo-, 
ortage- (8), ortiga- (74), ortige- (4. or- 
nix 1105), orthogo-, orthoga- (19), hor- 
tigo- (s. 4.), horrigo- (68), hortiga- (66, 
69, 710, 134), hostigo- (s. v.), (ortigo- Z 
75) hostiga- (155), ostiga- (752) -metra, 
orthogo- (18), ortho-mitra, ortig-omera 
(94,136), -eamata (148) (z.coturnix,ornix) 
(ortyg. sm.) or-, ur-, orich-, hor-hün (Gf.). 
horrehun(102). orichhón (84). vr-hün (34, 
100), -hun (7), -han (55, 7). aur- (9), wier- 
(8) -hun. orhand 2 urhaim (6). barch hoen 
(11). pirekhan (73). byrch hayn (19). 
rephun, praehuogel (74). a/ts. ueldhón 
(118). ags. edisce-haen (94), -henim (136). 
hd. nd. trappe. Ad. trapp, drappe. trap- 
vogel (orthog. 68, 110, 132). ortyg. schnepf 
(110), sneppe (132). wach- (11), waych- 
(19), wath- (20) -tel. quackele (8b, 99, 
106). ags. Sécg scara (949). (oft alph. 
host-) hortigo-, hortiga- (s. 0.), hor- 
rigo- (68) -metra ain orhan (67, 76), £ 
labor entendens de horis (76). vr- Ad. 
-han, -hane (110), -hun (b), -hon (23). 
awerhan (66, 70). aurhan (134). uwer-hün 
(18), -hune (17). hostigometra auerhan 
(3). berghun (4). 

TROIS (st. sortiri) losen, gewynnen 
74). 

*Ort-,' ore- (17, 74), arth- (5^) -isis 
(Z git q. v. b^, 11, 16; cf. oryza) gries 
(1). rijs (11). reyse (74). rif (Z) heiderich 
(17). ry) (bb. v. gid). (gries — griesel- 
werk — heidekorn &e. Nmn.). 

Ortix (4. perdix 76) reb- (76), rap- 
(6), hasil- (95) -hün. 

Orthodoxa 4. femina recte glorie(Br.); 
fides in qua m. gloriatur (16); res én qua 
v. gloriamur (110. 7. q. -Xià 66 &c.). recht 
glaube (8). 

Ortho-doxus, -duxus (7. catholieus 





7 proselieus 1) Ad. er-, ir- (18) -lich; 
warlieher ere-n, var. -r (64). nd. erlic. 
strengleieher liebhaber gots (1). eyns 
rechten glauben (8). eyn recht-gl. (18), 
-glauber, -glober (6), -geleuber (5), 
-Jouer (23). recht- Ad. -glaubig, -gleubig, 
-gleubiek (19), -gelouich (182). geretht- 
gleubig (20). reth lemer (szc 22). 
*Orthoga- v. Ortygo-metra. 
*Orthog-amum v. -onium. 
*Orthoga-mus v. -nus. 
*Orthoganium &oc. v. Orthogonium. 
*Orthoganum winckelmaf) (75). 
*Orthoganum v.Orthogon-ium, -um. 
*Ortho-, orto-ganus, -gamus (lt), 
-gonus (q. v.) ?. rectus angulus (16). eyn 
recht ort (b &c.) art(1Y), angel ort (76), 
winkel (8). 
*Orthog-enus v. -onium. 
*Ortogolus v. Artoganus. 
*Orthogometra &c. v. Ortygometra. 
Ortho-, orto- (110) -gonium (29, 
110, 132), gew. -ganium, -gomium £ 
-gamum (17), -gonum (1, 3,71), -ganum 
(5), -ganus (3), -gonus (12, 13), -genus 
(10), ortiganium (6), ortaganum (77) 
gipel (1). gippel (3). gibel (3, 6 &e.). 
eyn gibbel (-gomium 17), g. am hus 
(5b). gobel (-zaàamum 17). gebel (10, 12, 
1: &e.). geybel 5b) gebbel (18, 69), 4 
gybbel (69). geuel (13, 23). gaffel (132). 
gabel (110). 
*Orthogonizatus gewinkelt (8, 9). 
*Orthogon-um «*. -ium. 
51 


402 OSC 
Ortho-gonum, -ganum, -gonium 


eyn recht-endig (110 sZm.), Ad. -ortig, 
-ordig (21), -ordnig (17), md. -ordich, 
-ordeliek dinck, ^4. ding. 

*Orthogon-us v. ium. 

Orhogonus recht-winkil (9), -eckig 
(110), -hoekich (132), Ad. -ortig, -órtig 
(151). en recht ort (23), ord (22) 7 emn 
bla vot (2« artoganus). winckel (75). 
w.-gerad (126). 

Orthogra-phia, -uia, hortographia 
(99) hd. recht sehrifft. nd. scrifture (99). 

Orthogra-phus, -uus der reht buoh- 
staben kan (93). eyn recht schriber, nd. 
scriuer. eyn rech (5), gerechter (64) 
schr., sehreiber (9). 

Orto- v. Ortu-lanus. 

*Orthologia v. Otalgia. 

*Orthomitra v. Ortygometra. 

Orthonoyeus (Br. ortonoieus dye 
so vele qwijtsechildt als he ontfengt 
(disn. dye mynne qw. dan he o. 147). 

Orth- v. Or-opygium. 

Orthragoriseus monfiseh (140). 

Ortu-, ortho-, orto-, hortu- (106) 
-lanus Ad. gert-ener, -iner, (5b), -ner 
(134); gart-ner, -enman (85); garner (69). 
nd. garden-er, jer (107); ger- (23), gor- 
(22) -dener; orkenere (99), hofman (106). 

O-, ho-rtulus gerte-l (75), -chin (8). 

Ortus (g. -us, -i) hd. ge-born (11), 
-burt 7 vrsprunck (65); gart; gart-e, 
-en (10); offgang sZm. nd. garde, bongart 
(99), hof (11, 99), hoff (132), vp ganck. 

Orvala v. Gallitriehum. 

*Orveda (cf. vrpheda Gl. m.) oervede 
(81). orvede die sake nyet to wreken 
(147). 

Os oris Ad. nd. munt. hd. mund. nd. 
mont; mule 7 vlabbe (22b). 

Os ossis Ad. beyn, ge-beyn (18). nd. 
been, knoke, ben-kn. 4 kn.-ben (22), 
knoken (14). 

*Os mundi (91, 125, 144), osmund-a, 
-ula sant cristoffs kraut (91), -els kruet 
(125). S. cehristophors kraut (144). -&à 
eichfarn (Ki.. wieken; -ula steynfarn 
(143). 

*Osa (cf. hosa. osee.) behalter, hoff- 
nung, e£. genus calciamenti (14). 

Osanna heylickZ selick machen (19 
sim.). mach vns heyl (9). mach mich 
helig (8). hillieh maeck (11). behalt vns 
(65, 14). o. in excelsis durch die flehe 
die wir thün würck unser heil &c. (65). 

*Osarium (zw. osor wnd ostratus) 7. 
eastrorium (76). 

*Osea (7. oesypus) iecke (Kil.). 

,. O«, £ ob- (147), a- (1) -seedo, ossedo 
(V. oscitatio 110 &e., fetor ab ore proce- 
dens 1 sputum de ore 16) spihe (5b), 
spye (133), spige (23). sprey, eyn seri- 
cheit bynne monds (147). Ad. spey-chel, 
-celung (18). spekel (107). zeuer (23) 
hd. sayffer, seifer. ge-s. 7 gestanck von 
mund (75). mund- (64), munt- (8) -stanck. 
mundes gesang (sc 9). vbler smack (14). 
gliffer (133), glefer (67, V. a. 1477), (cf. 
verglafern Fr. 1, 3509. BM. 547. gletf, 
gleif labium 7 geifer?). hd. gaifer (6, 
134), geyfer. gáeung (91). gew- (128), 
gehne- (114), gein- (Fris.) -sucht. mJ. 
Schoerbuyck, blaeusehuyte (116). 





OSC 


*Oscellum ». Oscillum. 

*Oscen (qui ore canit t foliis de. vt 
decipiat aues; pl. aues ore canentes Br. 
&c. ; cf. occa) terer (2« osten ? 9). heilisod 


? me- 7 mi-riseala (141, Gf. »« ostrea?). | 
pl. o-, ob- (136) -seines vogel die sin- | 


gen (110, 132) off vele fleuten (132). 

*Oscentum v. Ostentum. 

*Oscia v. Oscium. 

*Osce- v. Oss-iculum. 

*Oscidare v. Oscitare. 

*Osc-, oss- (68, 110) -idium, -inium 
(14) (nach. oseinum gebildet) ein gauck- 
lery que fit ex apertione ovis in dem 
gewen von dem mund (110). gokelye in 
dé geween van dé monde (132). zauber- 
nus im des gepains (sc 74, aus gewen 
2« OS OSSiS). 

*Oscilare v. Oscitare. 

Oscil-, ossil-, ossi-, osil-(Br.) -lare 
(€. ossa, mouere; verberare t scindere) 
sehoce reden (23). schock-en (58b, 74), 
-len (110b), -elen (110 &e.). (wet. -eln 
Schnellkugeln. aerfen cf. Sm. 3, 320). Ad. 
(Mss. mog.) sehueken. scongehelen (107. 
cf. schon-gelen, -ckelen ;mofifar? Kil.). 
reyen (147). rede geben (ossillare 11). 
rytzelen (74). ritzen (116). slan (8). zo 
slaen (132). gytschen (76. cf. oscillum; 
untersch. von ostillo 7. verbero & scindo 
ib.) ossillare in stücken zerschlagen 
(Plaut. ap. Ki.). 

*Oscill-e, -ae (94) «gs. to tridan (94, 
136). 

Ose-, 7 ost- (714), oe- (225, 4) -illum, 
-illa (112) (7. paruum | 0s, p. osculum, 
ptum 1 leue 0.16; laqueust ludus quo pueri 
mouent se hinc et ende sim.; ludus pue- 
rorum quando habent ymagines ligneas 
76; seuta 74; pl. . facies picte ad ar- 
bores suspense 110 &c. cf. pistillum) eyn 
dog (V) doek (67, 152). tochun ( p. Gt.). 
en docke (23). eyn kinder spel (22^). 
touterspel (verb. touteren (Kil). scocga 
oscillae (8m. 3, 320). scocke 7 sconghel 
(107). Ad. eyn schocke, schock (1), 
socke (4. als Schauckelseil erklürt). nd. 
en schock rede (vgl. v. rit-). einschgke (sc 
70), stocke (szc 69), stock (134). schutzen 
(ludus 15). oscilla ris (Sm. 3, 133). rita- 
scopha szm.; seil; ris; padast (Gt. 2, 540. 
6, 453). oscillum rit-schuphf (2), -schupf 
(Sm. 3, 379), -schuff daran man sich 
schnützt, var. schnntz (75). rurschupffen 
(1. reit- 7 schwing- (Ki*.), schwánck- 
(Ki*.). -seil. reyscholle (147). rytzel, r.- 7 
hytzel-rayde; sehock, schocke, darauff 
sich die kinder schocken (14). eyn hutte 
(£ paruum os 20), hut (19), : hutschen 
&ec. oscillare (8m.2, 259) ? das geutschen 
auff vnd nidere (112). ein gautsch (134), 
gutsch (68, 69). mund-elein (9), -lein (1, 
74), -ekin (23), Agen (oscillus 5^). os- 
eellum cleyn munt (8). o-, oc- (9, 76) 
-eillus £. ludus sc. instr. de funibus. dc. 
gytsch 7 schock (76). stoeke (9). 
sthocke (schocke? 8). 

*Oscinium v. Oscidium. ^ 

Osci-tare, -dare (1102), ossi-tare, -re 
ostieare (4) (cf. hiare) hd. nd. geuen. 
hd. ge-wen, -fen (5), -ben (19), -hen (1), 
-nen (10, 4); gó- (6, 67), gey- (9), geu- 
(69), gou- (68), gi- (42) -wen. giebin (5^). 
ghewen (11) gapen (20). gai-nen (6), 
-men (1). geynen (98, Fris.). gienen (64). 





OSS 


ianen (23). hoganen (125). gu- (1), gü- 
(3) -miezen. gam-en 7 -atzen ? gahmen 
(15. cf. hiatus). wegin (8b). presten (7). 
hosten (18, 23). osci-lavit 7. erasmavit 
(1362. sf. ehasm.); -tavit 7. scasmavit 
(136b). 

Ose-, oss-itatio (7. bataelacio 141, 
P 7? casmaticon 141, badals 
Gl. m.) Ad. gew-, gouw- (68), giw- (9) 
gibb- (17), auffgyn- (64) -unge. das geh- 
nen o. hoch-g. (114). gewyng (147). 

Oseulari Ad. n4. ku-, kü- (67, 151), 
ky- (110) -ssen. (k. bepe? 11. 7a£.?). hd. 
(Mss. mog.) kusch-in, -en; werden ge- 


| kusset (19). 


*Oseulat gekusset (20). 

Oseulatio kussunge (20;. 

Oseulum kuss-e (67, 110, 132), -en 
(99), -unghe (19), -inge (11). Ad. kuf, 
kosche, kosse (17, 152), kofó (8), kuef) 
(20), begerung (5^). nd. kus. pé. locher 
wie aizuchten (Agr.). 

*Osee (pr. n. interpr. saluator) Ad. 
eyn gesunt mecher. nd. en zunt meker. 

Osi (7. vtinam) ich wolt (76). wolde 
got (23). 

Os- v. Osc-illare. 

*Osymium (cf. octmum?) veygen- 
ponen (74). 

Osyris (7. anthirrinon 7 lychnis 
syluestris 73) orant; teuffels bandt; 
sterck b.; kalbsmaul (73). lein-, flachs-, 
harn-, nabel-kraut (143). meerburtzel 
(Ki.). wilder flaehs 7 krotten-fl. (144, 
Das. 7. q. OSyrites Ki., linaria, vrinalis). 

*Osma (aus 09M) Gs. suicae (94, 
136. cf. Dz. Wtb. 245). 

Osmunda &c. v. Os mundi. 

*Osopa v. Asopa. 

Osor 7. o-, e- (76) -ditor hasser 
(110 &e.). hefüir (19). hater (11). heif- 
(8), hes- (9) -lich wint. 

*Osor- (aus olor) swan (93). 

Ospisci-um, -s (225,77) (cf. opiscium) 
grat (1) gratt (3). grot (71). grade (29b). 

*Ossa, 0 assa (14) hd. grat (74); eyn 
fisch-, fiD-, (18) -grat, -graut (76). eyn 
vische- (152), fisch- (7, 132) -grait. 

Ossare (7. ossa dare € percutere t pre: 
parare Br., facere 110 &e.) bein geben 
o. machen (110). beenen geuen Z m. (132). 

*Osse myd leyne (85b. 1 s£. b?). 

*Ossedo v. Oscedo. 

*Ossepia (herba) sechtzehenpain (74). 

Oss-, ose-(1105) -ieulum ein clein bein 
o. grat (110), been, bot of graet (132). 
beniehin (12). 

*Ossidium v. Oscidium. 

Ossifra-gus, -ga, -ngus (646, 141), 
-nus (93) (au/s) warckengel (20). payn- 
prech 7 awis (-gus 74). baynprychell 
(649). bein-bruchel (645), -brecher (114 : 
&c.). stein-brüchel (114, 126), -beyD (140), 
-beisser (Ki.). hir finek (140). 

*Ossigra (cf. prc.) ags. gos (94). 

Ossilago beinhárte 7 das gruselbein 
Ki.). 
 Ossil., ossi- v. Oscil-lare. 

*Ossi-re, -tare v. Oscitare. 

Oss-orium, 7 -uaria (135) (cf. ear- 
narium) ge- (2, 14), gá- (135) -rmer. | 
kernder (74). el 





OST 


oft 4 -tave hd. wisen. 
hd. eu-, varr. ei- (65), 
zey-, zeu- (20), zai-gen; weisen; be-w. 









| Osten-dere, 
.| Ad. nd. be-w. 
tl 
) offenbarn (65, 75). 
Ostensio bewisung (19). toninge (99). 
Ostensor bewiser (20). 


| (110 &e.). 

*O- v. Ob-stentaculum. 

| Ostenta-culum / -tio, -mentum 
| (Z. demonstratio Br.) zeyg-, wis-ung; wun- 
der-(110 sim.). Ad. nd. bewis-unge, -inge. 
beweisung (134). 


| unge, -en (6). 
Ostentare (cf. ostendere) dick vnd 
| (110b), oder (1102) zeygen 7 beryemen 
(110). diekwil tzonen (132). bewis-en (23), 
| -ung (sc 76). Ad. be-, ver- (100) -rumen. 
| be-romen (12, 99, 132), -remen (68). ad- 
7 o-stentor ;. plaudeo (716). 
Ostentatio Ad. erschin- 7 offenbar- 
(65), bewis-, berum-, zeum- (2. demonstra- 
E, 20. st. zeun-) -unge. ruem (99). rüm 
(85). 
Ostentator (7. reprehensor t iactita- 
itor 4) schimpfer (134). schymper (4). Ad. 
| nd. be-sch., -stumper ( ?22). Ad. schnupffer 
| (67), be-schn. (Z Zactator), -rumer (8, 9), 
-roemer (132), -wijser Z -ryemer (110), 
-remer (68). zeyger (68, 75, 110). 
Ost-, ose- (76) -entum (£ indicium 
| l, monstrum) pey zaichen (1). Ad. md. 
| wunder. Ad. mer-w., wonder, wunderliceh 


(18). wickeri- Ad. -e, nd. -ge. 


| Spottung (75). 
| A *Osteola v. Oniea. 


| € dore- (19), doer- (11, 106, 132), duer- 
| (I1), dur- (20), thor- (110) -wechter, Z 
| -huter (110), 7 -mecher (132), -waerdere 
| (106). thur-huter (1, 110), -macher (110). 
türhueter (93). torhieter (134). thor war- 
| ter (65, 68) an der kirchen (65). thar 
|werter (4). torwart (76). kerken hoder 
(28). kirchen huder (5*). 


*Ostiarius v. Vstarius. 
| dye dore (17). van dueren to d. (11). 


Osticare v. Oscitare. 
*Osticium v. Ostium. 
*Ostiga- v. Ortygo-metra. 
*Ostill-o, -um v. Oscill-are, -um. 
O-, gew. ho-stiolum thur- (75, 110), 
-|tor- (8) -lin. turlein (9). gat-er, var. -ter 
| (18). leth (125. nAd. laden). 
*Osti! adv. (aus oscitat?) gewit (B^). 
|, O-, ho-stium, 7 osticium (19) Ad. 
jtur, tür (6), tür (4), thur (110, 134), tir 
|(16), tor (9), thore, var. thure (65), dur 
(18, dóre (17). Ad. nd. dore. nd. dor; 
oer ho. 7 duer o. (11). doyre (19). 
durken (o. 90). eyn in fluf (ho. 17). 
oseia dic. vài confluunt flumina. (16). 
*O- v. Ho-storium. 
,Ostotoreuta baindráehsl (v. a. 1618). 
beindreher (ki.). 





I 
I 








7 -waren (65). tzonen (132). tonen (99). 


*Ostensus ptc. sbst. bewis-et (20), -ung | 


Ostenta-men, -mentum /Ad. bewis-| 


ding (9); wenner (wonner?) £ fickerye| 
Ostentus Ad. nd. belach-, vorspott- | 


(8, 9) -unge, -inge. gelachter der ver-| 


O-, ho-stiarius, hostiator Ad. nd.| 
port-ener, Ad. -ner. phortener (5"). dor-| 
| Ostr-ucium (Ki.), -utium (85, 143), | 


O-, ho-stiatim, hostialiter (17) durch ! 


| *Ostiea (cf. ostrea &c.) muschel (14). 


OTH 


Ostra (gr. 4. lat. testa; oft i. ostrea 
q. v.) snigen hus (23). vischmuscehel (74). 
scholpe van en visch (147). 

*Ostrac-a v. -um. 

Ostraearius delemeker (14:). 

Ostraeias luxsaphir (144, Ki.). 

| . Ostracinda topfspiel (Ki.). schlag o. 
anschlag, zum barrlauffen, ritterspiel 
(112). nl. hol oft bol, luysen oft noppen 
| (116). 
Ostra-cum, -ea (125), -eus (129, 147), 
|-tus (76, Br.), -tum (7. pauémentum tes- 
|tucae; it. species ludi 1. 7 oscillum), 
| ostrieus (129) estrich (114). heydensch 
e. (125). dele (7) fluyr van steynen gee- 
striekt (147). eyn dog (1). 

Ostrea (7. ostr-a, -eum 1,114, testudo 
Gf.) scerdifedera (Gf.). muschel (20, 91). 
mufel (7). museal (6). mer-sneck (7), 
|-schnegg (6). meersehneeken o. óstren 

(114). ostr-een (135), -ie (91). oester (110). 
eyn schille (68, 107, 109, 132) of schilp 
van ousteren (107), eft schilp £eu. ouster 
| (109), van schulp 7 ouster (132). 

Ostreatus (2. purpuratus Br.) mit 
purpur gecleit (110). scháb- 7 schrumpf 
icht &oc. (Ki.). 

Ostreola (cf.oniea) mersnegge (95). 

Ostreum (7. econeha 7 limax 1. cf. 
ostrea, muritum) sneckh (1). snige (23). 

Ostreus (2. purpureus Br. &e.) roet 
| pellen (20). von purpur (68, 110). van 
purpuren (132). 

*Ostria v. Ostrum. 

*Ostriago ags. lithwyrt (9493). 
*Ostric-ium, -um v. Ostruecium. 
*Ostrieus v. Ostracum. 

Ostrifer m., -raà f. scaletrager (127). 
scalatrag-un g. sg., -aà f.; astriferae 
alertragiges (Gt.). 

*Ostriger ags. bruun-besu (94, 136). 
*Ostrogamus (amtmal) elntis (9). 








| -ieium (105, 143), -ieion (Sum. VII), -ieum 
(105), -enecium (143), astr-encium (143), 
-jieum (Sum. VI), -antia (143, Ki.), -entia 
(Ki.) -utium 47 asteritium 7 struthi-on 
4 -um (q. cf.) ? magistrantia 7. impe- 
ratoria (143) (cf. meu, aristolochia, 
nasturtium) wal- (105), brust- (Ki), 
meister- (143, Ki.) kayser- (143) -wurtz. 
!astren-za (Sum. VI) -tz 4 magistrantz 
| (143). ostriz, gerese (Sum. VII). brunkerse 
| (85). 
Ostrum (cf. mullus, muritum) 7. 
purpura (Br. &e.); coceus (121, Gf.); 
| piscis, concha marina sc. ostria (16). 
| vyseh (12). wilseh (13). welsch (10, voc. 
| Haub.). wels (4, 75). blut eins fisches 
also genant (65). roet pelle (20). rot- 
phell-e (Sun.), -ol (121, G£.).pfellotuoch (92). 

*Ostul- v. Vst-arius. 

Osus hassende (110 &e.). 

Osus suffizum i. plene fule (13). 

*Otha, ocha (74). (4 potatorium £ 
| ventosum vnam habens ansam "5, gr. 
auris ib. ota Br.) kopff mit einem or 
(15). eyneriger, var. ein origer, k. (64). 
ain ainoriger k. sed diotha ain zwaiorig 
(76). aynorigf) fablein o. trinekfas (74). 
mit einrhanthaben (93). 

Ot-algia (147), -agiaà (Br., Gl. m. ), 
-ologia (110), oth-algea (174), -agia (15), 





OUT 403 


| 70loga (68, 74, 15), ? -ologia (75), -ilegia 
(76), orthologia (132) (Z. dolor auris 15) 
orschwer (110). oersweer (132). or-mutzel 
| (1753), -wurtzel (75bed). oren-sucht (74), 
-pijne (147). 

| *Ot- v. Oc-entibile. 

*Othilegia v. Otalgia. 

*Otinius v. Ocimus. 

Otis haselhun (114). trapp, trappgans 
(114, 116). ackertrapp (116). 

*Otholog-a, -ia v. Otalgia. 

*Othoniel gotuater (74). 

*Otta v. Oxca. 

*Otus (cf. asion 2. othus 125) ohr- £ 
schleier-eul (114). schaffitle (91). orkutz, 
nl. ranswle, kerekwl (116). 

*Oua-cium, -gium v. Offagium. 

*Oualid-a, -ia (143) (cf. aulitica, ma- 
latia, chamaeleon) chamillen ( 143). 

Oualis (7. dispositio oui 16) ayer- 
(74, 76), eyer- (4) -form, -gestalt (74). 
geformet als eyn ey (17). eys- (5), ayr- 
(1) -formig. ey formiek (59). eyg- (92), 
eyges- (23) -formich. eyger leygich (23. 
cf. ouare). 

Ouans frolich (8, 9). bleyde (9). 

*Ou-are, -ari (75 var.), 4 -atisare 2 
-isare (76) (a pueris qui tunc letantur 
quwm dantur eis oua Br. sim.) hd. ayr 
(1, 134), eyer, Ad. nd. eiger legen, ud. 
leghen, leygen. brueden (1). Ad. nd. vro-, 
hd. frau-, herfrau- (11), froe- (76), fró- 
(67), fre-, freu- (75) -wen. kurtzweilen 
v5 wollust (75). 

*Ouareus (? ov'eus) hodensag (8). 

Ouatio freude 7 blijtschafft (20). 

*Ouatisare v. Ouare. — * 

*Ouatium v. Offagium. 

*Oue (nterj. dolentis cf. ame) hd. nd. 
owe. hd. we. awe (3). ein awe (4, wegen 
des Artikels dort verm. irrig als ouis, 
| oua Gl. m. m/d. ouwe &c. gedeutet). owy ; 
eye; jodota ys eyn roving (229). 
| | Ouieula Ad. eyn cleyn schaff, sehaeff 
(132), schayffe (133), schauff (627), sehaef- 
lin (68), schefflin (110) ; ein kleins scháf- 
lin (134); scheff-ehin (20), -elein (9). nd. 
scepken (14); en luttie (22), luchtie (23) 
schap. sehaip (14:7). 

Ouie- (74, 110, Br.), ouune- (132), 
ou- (68, Br) -ulum cleyn eyer 110), 
eyerchen (132). ayerlein (74). 

*Ouifieare eyer legen (65). 

*Ouificium gall. uuauté 2 rastons (122). 

Ouile Ad. schaff- sim., nd. schape- 
stal, -huf) (20). schefftel (77). sehaepschor 
(11). 

Ouilio schaeff hude (20). 

*Ouilla (Z. forum. vbi venduntur boues 
et pecora, »« bouilla) v. Boarium. 

*Ouilla schaip (147). 

Ouinus schefen (12). scheff-eimer (74), 
-in (110). schaeffin (68). scheeffen (132). 
scheuffen (19). scháfern (Ki.). schapen(23). 

*Ouio schayff hirth (19). 

*Ouipex v. Ouispex. 

Ouis (7. bi-, be-dental) Ad. sehaff, 
schaffe (13), schaeff (20, 132), schayff, 
schaiffe (10), schauffe (67), sehoff (9). 


ind. sehap, seaep (99). 


*Ouisare v. Ouare. 
Oui-spex, -pex (132) einer der da 
DIE 





404 PAB 


auckelt mit sehaff dermen (110). eyn 
die dair gokelt mit schaeffs-d. (132). der 
goukelt mit schaff darmen (68). 

*Ourus v. Eurus. 

*Ouulum ». Ouiculum. 

Ouum Ad. nd. ey. eye (5). eyg (23). 
ey gack (19). pl. ayer eyger 7 eger(4). 

*Ouum oeulatum kalbesaugen (125. 
wetterau. gebackene Eier). 

*Ouun- v. Oui-culum. 

Oxalis sawerampffer (114 &e.). m/. 
zurick, surekel (116). 

*Oxca zunlilie (147). otta zinlicke (85). 

*Oxcisa v. Oziza. 

*Oxea v. Oxia. 

Oxi, -ii (18), -on nee 
schar-p, -pf (76), -ft (18). sne 
schuel (sZe 5). suer (11). 

*Oxia, 7 oxea (v. acutus morbus € 
velov; ac. accentus, sunt enim decem 
figure accentuum &e. Br. cf. oxea vna 
Jigura, Gl. m.; 4. morbus accutus 4 apta- 
mentum / velox dc. 16) hd. nd. eyn, en 
schar-p, -ph (17) worm Z. morbus, -pff 
wetag (74). 

*Oxia scharffortig (18. cf. oxigonum). 

*Oxia-bum, -lium v. Oxygala. 

*Oxianum v. Oxygonium. 

Oxybaphum  zienlein; salsirchen ; 
essig- 7 comment-sehüfleim (114). 

*Oxibatus v. Oxifalus. 

*Oxiereuma v. Oxyregmia. 

Oxi-falus, -phalus (Br), oxyfabus 
(Pap. Óis) (Z. eetabulum sic 68, genus 
mensure sc. a- à o-citabulum 147, sem. 
Pap, Br. cf. oxigalus) essigfaD (74). 
edick mate (147). en nap £ ettic wat 
(sic 23). eyn dick (aus etick!) vaf) (6s). 
oxi- 7 occi-batus 7. mensura XV drag- 
matum (16). 

*Oxifenicia 7. tamarindi (94). oxy- 
phoeniea, 0&0toíyuxr (sic) epitheton. ta- 
marindorum (124). 

*Oxifenicium (7. aqua defeniculo 47) 
venekolwater (24). 

Oxy-, gew. oxi-gala (17,126), -galla 
(q. v.), -galium (3, 5, 4), -alium (3, 5, 
14, 18, 1, 74, 75), -abum (74), -galia (110, 
132), -gallum (12), -galum (7, 10, Ty 
-gallium (12, 22, 23, 16), -garium (6), 
o- 4 a-xigalium (75), occigall-um (74, 
76), -ium (17), origallum (BM.), exigal- 


hd. md. 
(18, 23). 





PAB 


ium (75), -lium (229), -Ium (1) (. albu- 
cinum 7 subulea 75) buter- (BM.), but- 
ter- (3, b, 76), putter- (4, 74, 75), botter- 
(15), boder- (17), bunt- (Y), suer- (77, 
110, 132), gerunnen- 7 keren- 4 plump- 
(oce. 76), tumppel- 7 schleg- (74), slege- 
(5), sle- (1), rür- (6, 126), rur- (74), ancken- 
(128), kerne- (22, 23) -mileh, -milieh (6, 


74), -millich (1), -nellieh (132), -melich | 


(23), -melck (22). smant (12, 13, 22b, 74). 
reume (10). raume (occ. 17). milch- (1, 


715), millieh- (12) -ra&m (1), -ram (7.| 


Sapa 15). rame, vaiste der milieh (74). 
Oxi-, occi- (76 &c.) -galla (aus oxa- 


lis -— oxygala) rem species lactis (16). | E : 
tom. (5) emunt (20). sme (s). olere P deme hbe y strud 


lap (9). suer-mileh (17), -amper (b), 
-ampel (18). sur ampfer (6). sur eyn 
phorde (sic 1). saüerampher (3). sawr- 2 
hungers-ampffer (74). saweramp (4). 
oxigall sawer empier (76). oxigilla (7. 


acidula 7 acetora) ampfferkrut (15). 


*Oxigalum &oe. v. Oxygala. 


*Oxigalus (7. acetabulum, cf. oxifa- | 


lus) ein essig vaf) o. krug (110). essich 
pot o. duppen (132). 
*Oxiganum v. Oxigonium. 
*Oxigarium v. Oxygala. 
Oxigar-um, -us (110, Br.) -os (Br.) 


i. acetum cum liqua- (Br.), liba- (110) | 


-mine. sawrfischbrüe (114). galreyden 
im saurn (125). 
*Oxigilla v. Oxigalla. 





| thonen o. singen (75). scharpff to-, do- 
| nen (74). 


Oxy-, gew. oxi-gonium (76, 110), 


-gonum (6, 9, 29), -ganum (1, 11), 


-anum (3, 5, 75, 76), -gorium (8), oxo- 
ganum (13) eyn spiez (3, 9), spitzig 
(15), spise (8), spijs (13) winckel. dry- 


eckig (68). tri-, var. dri-spitzig (110), 


drycantich (132), seharph- (Y), seharpft- 
(76), scharff- (18), scharp- (17) -ortig, 
scharp- (5), scharfft- (6) -artig, scharp 
ordich (23) dinck, Ad. ding. 

*Oxii v. Oxi. 

*Oxikara (sí. oxizukara — oxysace- 
charum Ki) sur zucker (47). 

Oxilapa-thum, -tium (105) wasple- 
techa (105). patich, peerdick (kil.).grind-, 
mengel, zetten- (128), lenden- (Ki.) 
-wurtz. heydnisch lendenkraut (128). 

*Oxilicium v. Petroselinum. 

Oxime-l, -Ium, -tum (147) wijn ind 
edick gemengt (147). wein (9), win (8), 
7? honig vnd essig. scharpf h. (75). 
mett (88). 





PAB 


*Oxinreuma v. Oxyregmia. 

*Oxin-um, -ium v. Ocimus. 

Oxypo-, OXy- (125) -ropola essig- 7 
dmn (114). der sultzen vorkeufft 
125). 

Oxyporum sulsen 7 ein salaet (125). 
sawre salse (114), sawse (116). 

Oxiphalus v. Axifalus. 

*Oxyphoeniea v. Oxifenicia. 

Oxyregmia , O0&0psTUÍa (124, Ki), 
oxi- (9), oxin- (14), oxie- (76), exi- (15) 
-reuma, ozeuma (3) (7. reuma 74, acce- 
tosá eructatio?nguttudere. cf. empyema) 
rewpezunge (9). bitter rophunge (8). zur 





















(15). 

*Oxyreum (7. forte acetum. 24) stark- 
edic (47). starchesie (85). 

*Oxireuma v. Oxyregmia. 

*Oxy- v. Oxypo-ropola. 

*Oxis essig krüg (111). 

Oxys hasen- (114), buch- (128) -am- 
pffer. saw- 7 guekgauch-klee (114). 

*Oxitonare, 7 occitonari (14) scharff 


Oxitonus scharpff thon (75). 

*Oxitrocium (7. semiuncia) halbes: 
lot (74). 

*Oxoganum v. Oxygonium. 

*Ox-on, -um, -us (4, 76, Gl. m., Br.) 
-ius (76), -ium (genus teli acuti 4) eyn 
boltz (11). eyn, en scharp b. (5), bolte 
(23), holtz (17). scharpfferpoltz (74). 
eyn schare (18), BORaEBR (1), scharfft 
(6) holtz. scharpffpfeil (75). eyn bogen (4). 

*Oxon v. Oxi. 

Oxonia (c/w.) oxoni-e (23), -en (1). 
oxen (71). ochsenfurt ein stat, O. maior 
in franckreich, minor in francken (14). 

*Ozaria $2. nauicula (76). en klene 
schepekin (23). 

*Ozeuma v. Oxyregmia. 

*Ozien en vnbekannter (23). oziguen 
i. ignata, bestia, (sic 16). 

Ozim-um, -a &oe. v. Ocimus. 

*Oziza, oz-, oc- (1), 7 oxe- (74) -isa 
(7. spelta 11, subtls farina 8; aus 
oryza) gris (3). speltz 110,132). speeltz 
(68). spelte (20). dynckel (19). ^d. kleyn 
mel. nd. kleyne, klene, weten mel. 

*Ozizarius speltzen- (110, 132), speel- 
ten- (68) -brot, -broet (132). 








*Paax wijd fupper (f? s?) ellud com- 
prehendit in se sicud (?) spacium terre 
4 aque (20). 

Pabo 2. vehiculum, 1 refectorium (a1. 
m.), 7 genus operimenti (16); tectura, curri 
bige et nauis (15). deck vber ein scheff 
o. wannen; hobel-d.; stendel (75). 





P 


/ 


*Pabula (sí. papula; 2. 


bruma Gl. m.) plater (74). 


Pabulare Ad. futer, fuder, foder, 


haberen (110) geben. nd. voder gheuen. 
weydnen, futren (74). futern (9, 75). 
neren (8) 


Pabulatio futerung (75). 


pabulum, | 


(132). futrer, weidner (74. nhd. m. pr.; 


foter (18), foder, voeder (20). nd. vod- ' 


Pabulator futer-er (8, 9, 75), -geber 
(110). fuderer (17). voder der beesten 


anders v. parazonium). 
Pabulum (cf. papulum) Ad. fuo- 
(19), fue- (1), fü- (8b), fu-ter, fütter (6), 




















PAC 


er, inge, vuder (99). lude- (8), lewte-! 


(9) -futer. Ad. nd. weide (Mss. mog.). Ad. 
weid, waid speisung (65). grofà o. grutz 
als die swein essen mancherlei korn 
gemengt (74). 

Paea-, paeabi-, pacifieabi-lis ver- 
soynliek (141). 

Paeare hd. nd. freden. friden (7, 9, 
75). fridden (18). freydin (8). frieden 7 
kleyden (T. kl. s£. geleiden?) Ad. fried, 
frid, frede (152), freden (133), vreede 
(132), ftid- 7 versün-lieh (65) machen. 

*Paeare dinen 7 geloben (3. sf. pae- 
tare dingen &c.). 

*Paearius vnder-tadiger, -keufler, 
tadigsman, zl. maeckelaer, paeysmaker 
(116). 

Paeatio hd. nd. gelei-de, -t (6). Ad. 
frid-, fried-, fred-unge; friddugüt (18. s. 
-gune?). nd. vredinge. fridsamkeit (75). 

Pacatus gefridet (9). ghevredet (23). 
fridlich (65). ver-sunet, var. -sient, 4 
-rieht (110), -vreyt, -soent, -peyst (132). 

*Paceacio (7. federato, cf. pae-, paet- 


' atio) fridsamkeit (4). 


*Paecare frid machen (4). 
*Pacidus v. Patitus. 

Pacifica sg. pl. hd. opfer-, hd. nd. 
opper-unge, inge. frides opfer (9). fre- 
dis oppir (8). friede. oppher (17). 
offerhande om vrede (132). 

*Pacifieabilis v. Pacalis. 

Paci-, pati- (D^) -fieare hd. nd. fre- 
den; frede, Ad. frid, fryden (68) sim. 
machen, maken. versünen (65). soynen, 
peysen &e. (147). 

Pacifieatio frydmachung (68, 110). 
peyDmach- 7 vredemak-inge (132). soyne, 
peyse &c. (147). 

Paeifieator frid- (9, 110), frede- (8, 
132) peyD- (132) -macher, -mecher. 

Pacifieatus fridsam (4). 

*Paeific-entia, -ientia (76) fredesam- 
ekeit (5), -icheit (23). Ad. fridsamkeit 
sim. 

Pacifieus Ad. frede-, friede- (17), frid- 
sam, -lich (V, 20, 75). nd. vrede-sam, 
-samich, vreedsom (11). forchtsam (15). 

*Pacinu-m, -s v. Bacinus. Concha. 


Pacisei verbintnissen (110). punt- 
genof (64), gelubd o. fryd (110), freden 
i loff (20), vrede £ vorwarde (132), ge- 
loben Z frewd (sic 9) machen. Ad. loben 
(10); ge-l., üben (4), -loven (20). louen 
(23). globin frede (8). hd. dingen. an-, 
darin- (65), hd. nd. v^-dingen, -dengen 
(18). hd. v?-, vir-binden. 

*Paciseola (-lia /a gotta Gl. m. cf. 

patisturia) muyssval (141). 
mi angedin-g, varr. -gt, 4 wege 
65). 
Paetare Ad. nd. dingen. dengen (18). 
gedingtz machen (7). gluben (4). loben 
(13). friden (76). pachten (147). 

*Pactatio (7. federatio) fridung 4 ge- 
lait (16). 

Paetio (gew. paecio; ?. promissio 
76 &e., pactum 110 &e.) ge-lobde (5), 
-Iubd (110), -libdt (1102), -lub (4), -louede 
(20), -lofte (23, 132) -lobung (18), Ad. 
-dinge, -ding (4, 40), -dingtz (7), -tunft 
(99). globunge (8). hd. (bissw. alph. pa- 
eatio)frydung, fredunge (133).vredynghe; 





PAG 


ouerdracht (132). frid (68). ver-trag 7 
-bindung (68, 110), -buntnuf) (68), -byn- 
dighe (sc) Z -bont (132). 

Paetor vndertedinger (126). 

Paet-um, of! | -us, -io Ad. ge-lo- 
bede (85), -Iobde, -Iubd (110^), -libt (110^), 
ibd (134), -lupt (6), lubde, -lubnuf) 
(76), -dingde (5), -ding. glubde (10). 
gluck (V) frides gelóbt (9). pacht o. 
friedis globe (8). lene (leue s£. loue? 13). 
vber- (126), fridsam yber- (649) -komm- 
nuf.. fr. vberkommung (64^). verbintnif) 
(65). vorwarde (132). nd. lofte; ghe-l., 
-dinge, -tunst (99); dinghnisse (92^). 
paeht (141). 

Paetus sbst. ptc. (cf. pre.) pacht (20, 
23). paekt (68). WA zit [i x 
(16). ge-lobe Z -dings (? 17), -dinge (55, 
40), -dingung (1), -lobende 7 -bot (20), 
lobt 7 -denget (18), -friedet 7 -dinget 
(17).'*paetam gemahalte (141). 

*Padagium v. Patagium. 
*Padeborna (czw.) padelborn (125). 
Padella fanna (Gf.). pfann (141). 

*Padiliga? (cf. badile 7. ligo G1. m.) 
uuetero? (Gf.) cf. Ziem. 637; welterau. 
wetter m. Pfluggabel. 

Padua (cu.) pad-auwe (b^), -aue (69), 
-ouw (147), hd. -aw, -au, -awe (bb, 22b, 
74), -owe (22, 23), -ow (68), -ue (17, 110, 
132, 134), -u (1), -dow (6), -aw ein stat 
iu lamparten (74). badow (7). 

Padus Ad. eyn wasser nd. en water 
by, in (76) lamp-arten (16), -erten, -reden 
(sic 23). aqua in lambardye (12). pad ze 
(1), pbat in (5^) lampten. pad zu lam- 
parten (71) payt (17). pfad (25). pfade 
i pfatt (74). der paw (135). pau (116). 

*Paga (. stuppa ; Znstr. purgatorium 
20; »« pal-a, -ea? anders Gl. m.) stuppe 
(20. aus stuppa, wenn nicht scuppe vgl. 
das Folgende). hd. grabe-, grab -schyt, 
-seheyt, -secheyd (151), o. werck, werg 
Ad. von flachs, von flasche (152), von 
flayssech (19), von dem flachf), nd. van 
vlasse (109), van flaf) (132). heide (110). 
hede (109). 

*Paga (aus nd. page) pferde (14). 

Paga-, pagi- (109) -mentum beza- 
lung (68). pagi- (109), pay- (110, 132) 
-ment. werunge (74). 

*Pa- v. Per-gamenum. 

*Pagana (si. pagina) v. Seriptura. 

Paganiea v. Pila p. 

Paganismus d. md. heiden-lant, 
-schafft, -seap. heides- (18), heidenif- 
(17) -lant. haidenreich (1). heid-enischeit 
(9), -isehe (8). 

Paganitas heid-escheit (110 &ve.), -nuDe 
(68), -ennisse (132). 

Paganus sbst. adj. eyn, en heyd-in 
C -en (8, 19, 90, 23, 132), Ad. -e, heid. 

orf- (8, 68, 110), dorp- (132) -man, -aehtich 
(68, 132). 

Pagare Ad. be-zaln, -reyden 2 soluere 
(11, 19). 

Pag-ella, 7 -inula!(9) eyn cleyn blat 
in eim buch (110), eyn boich (132). zedel 
(8). brifein (9). vberhebl- Z auf wend- 
igkeit eins iglichen plats eins puchs(74). 

*Pagena v. Pagina. 

*Pagi- v. Paga-mentum. 

Pag-ina, 4 -ena (14) d. schrifft. nd. 





PAL 405 


serift. briff (8). boch brieff (20). eyn sit 
von einem buch (110). eyn syde van eyn 
UE (132). puch, brieffe, geschrieffte 
74). 

Paginare (7. coniungere £& desiderare 
Br. &e.) ver-fugen (110), -gaderen (132). 
zesamen fiegen (64). beligen also mit 
gelt (7:7). 

*Paginellus v. Pagulus. 

Paginula v. Pagella. 

Pagius (7. pedissequus) pagie (Kil.). 

*Pagonisare &c. v. Panegorisare. 

*Pagula (Z. frena, 141, G1. Isid. cf. hd. 
klupp-e, -er Ki*., mL kleppe, klippe 
postomis, her »« repagulum? pla- 
gula?) klobe (16). kloppe (8). klopp £ 
rigel (9). 

*Pagulum (»« pabulum?) grum-mot 
(8), -et (9, 16, 11). 

. Pag-ulus, -inellus (23) dorfelin (8). 
dorflein (9). en elene dorp (23). 

Pagurus n. steeckelcrabbe (116). 

Pagus Ad. straf, stroz, stroD, dorff. 
nd. strate, dorp. strode (8^). gó (95). goy 
7 durgoy (1). 

*Pahselus v. Faselus. 

Pala (7. instr. fodendi, ventilabrum 
109 &e.) sehuppe (85, 109, 116), o. der 
stap dar ynne (8^), 7 schoeffele, pale 
(116). sehup (132). schopp £ gabbel (19). 
hd. nd. schuff-el, 7 -en (125), Ad. -eln, 
-le (22b). hd. sehufel (Mss. mog., ?nsfr. 
fod. 16). werf-sch. (£. vent. 16). schauffel 
(instr. fod. 4, 74). wind- (74), wurff- (4), 
worff- (3) -sch. (z. vent. 4), -schaffel (74 
var.). schawfel (1). schauwel (77). schif- 
fel (13). sehuuel (10). schufele (22). eyn 
werek schubel (6). spaede (2?) wurffe 
(20). feygen-trotte 7 -pref (cf. palata); 
schar, pfatt (74). Ad. md. spade. hd. 
grabeschit sém. coren- 7 vier-scoepe; 
wayere; swaelde (108). pl. ruggebratun 
US Gf. cf. Sm. 1, 269); ags. ricgrible 
942). 

*Palacitum v. Libitum. 

Palaer-a, -ana masse van goud (Kil.). 
eine plansche gold (Fris.). 

*Palafium v. Balaphium. 

Palam (v. vage 74. »« palans) hd. 
offen-, nd. open-bar. offen- (110), vffen- 
ber- (0), wander- (74) -lich. 

*Palamare v. Palmare. 

Palanga v. Falanga. 

Palans ein schweiffender (110). fliende 
(b). vlende (93). flehen (18). liechen 7 
flichen (7). fliegender vnstater mensch 
(13). 

Pala-, phala- (148), pla- (147). pale- 
(4, 68, 110, 132) -nter ?. mamifeste 0 va- 
ganter (Br.). hd. offen-barlieh, -barbchen 
(110), -berlich, -berlichen (1). nd. open- 
bar-lie, -liken ; wyltliek (147). 

Palanteum eyn hoge muyre (147). 

*Palan- v. Pala-tinus. 

*Pa- v. Ba-laphium. 

*Palar v. Paleare. 

*Palare (7. manifestare, aperire a, pa- 
lin 7. motus, à vagari Er.) hd. offen-, 
vffen- (20), nd. open-baren (»« palam). 
hd. vff dun. sim. nd. up don. openbar 
up don (29. st. o. £ &c.). offenbar ma- 
chen (110). pelen (17. : palus). pallare 
vffenbarin o. phellin uff dun (sec 8). 
palare offenbaren Z auftun £ enpfelhen. 


406 PAL 


(see 9. aus pfelen!). sprechen Znde pala- 
tum; rangen inde palestra; vmme gen 
inde palacium (8, 9). sehuffeln (29b : 
pala). pailen, be-p. (147. : palus). 

*Palasca (7. q. pilasca Gl. m.) butseel 
(108. uter Kil.). 

*Palastra v. Palestra. 

*Palastri-eus, -tus v. Palestrita. 

Palata (7. vallum) staeckette (147). 

Palata (mod0v 114) gepreste veyg 
(9). gesproBet wiege (sec 8). pl. fygen 
(110). vijghen (132). 

Pala-, in den .Hss. ausser 9 stets 
palan-, pali- (133), palen- (67) -tinus 


eyn, en palant-grebe (5), -greue (23), | 


-groffe (Db). eyn p. 4 graue (sic (18). 
palantes graue, Mrg. grafe (19). palensch- 
(81) phallentz- (93, Sum.) -graue, -graf 
(93). hd. phaltz-graff, -graf, -grafe (3); 
pfaltz-grab (6), -graue, -graff, -graf, 
-grauffe (67); palez-greffe sZm., -graiff 
1, 133). p.- 132), plalez- (sc 13), plaez- 
(sze 85), palens- (99) -greue. 

*Palatinus (»« palatum) tot den 
rake hoerende (147). 

*Palatissa phallenzgreuin (Sum.). 

Pal-atium, -acium, gew. -lacium 
(cf. fallacium) d. nd. pal-las, -aes (11), 
-ais (99, 132), Ad. -as (19), -af, -s (18), 
-ast (9, 10, 110), -last. balast (68, 76, 80). 
pfaltz (76). saal (68). ein kumnigs sale 
110). ein konnineks sael (132). gerawm 
haws (9) herren hus (8). pun (7. sola- 
rium 75). 

*Palatium leporis  hafenstrauch 
(herba 125. prenanthes purpurea Nmn.). 
wilder hasen kol; gens-, ml. gansen-, 
dau-distel &c. (7. sonehus &o. 116). 

Pa-, -pal- (3) -latum, balatus (74) 
hd. der rach, rache (74). der raich £ 
verhemelt van dem monde (132). rake 
in den m. (147). himelte (99). dat gagel 
7 vorhemelte van dem munde (109). en 
eouel (22). kieffel (10). 4d. der guome 
(68), gumme, guem (1, 3), gume, gum, 
gom (5) gümen (111). 

*Palatus guom 7 offen half) (91). 


*Palauannus (7. sporta) wanna (Gt.).| 


*Palbebra v. Palpebra. 


*Palbo (cf. palpo, papilio) viualtra | 


(131b). feifalter (141). 
*Palea v. Palla. Paleare. 


Palea, palia (cf. aeus) hd. spru-we, 
-e, -wer; $pru, sprew (9, 4, 75); sprew-. 


er, -en (114); spreiwer (Fris.), spreuer 
(88, Ki.), sprewr (2), spreyor (1), sprug 


(49). sóde (Z. furfur V. a. 1432 Sm.). gesot | 


(pl. ar: (wetterau. die sütt, sitt ge- 
sottenes 
Sprut kaf (22). en sprute kaf (23). kafft 
(114). helwe (93, BM. 679. Gf. 4,845. wett. 
hélt n.). hulsen (65? Mrg.). agene (Sum.). ane 
o.vese (75). am (1, 2. cf. Goth. Wtb. 1, 8). 
palee palga (141). 

*Palear-e cheler-a, -o; -ia chelor (Gt. 
4, 385. d. i. Keller? cf. sq.). 

Palear-e (4, 75), -bium (74, 75) ein 
sprew kammer (4). sprewrkamer (74). 
amstelg (cf. Goth. Wtb. A. 12. S. 158, a.) 


locus vbt palee in horteo reponuntur. 


kafftzen (75). 

Pale-are, 7 -aà (110, 132, Ohytr.) das 
fell vor der ochssen, var. bestien, 
brust. dat fell vor die beesten borst 
(132). wapp (1). wammen (p. Piet.). kew- 


iehfutter). kaff (20, 97, 132). 


PAL 


til (9. cf. koder, goder palear Sm. 2, 
17, 283. 0. v. epiglottis; oder : kaff cf. 
prec ??). der hahnen-bart 7? kader(Chytr.). 
rinder strafe (20). paliar-e, -ium runt- 
strot (11) runezeln (17). palor ren- 
| Sstrosse (sc 8). palar rendes strote (99). 
palaria runtzelan eins ochsen half) (74). 
pale-, pali-(Gt.) -aria brustlap-pa (Gt.), 
|-phe (100). pallearium crusicheyt des 
| wapens (23. vgl. o. wapp). palearium 
das har das einem ochsen am hals hangt 
(14). 

*Palearium v. prec. 

*Palearius v. Ventilabrum. 

Pale-fredus, -fridus, -stridus (90. 
2« palestra), polefredus (16), po-, 
pa-ledrus, pared-rus, -us, parbredum 
qq. v. sanfft-trabents, var. -drabenf, 
pfert 4 pf. das da s. trabt (75). celder 
(3, sim. 1T, 4). vallin (16). fale (13). 
fole (8, 9). vóle (9). fiel (49). fol (2) 
pferde (74). pferfrit (Sum., sm. Gf.). perd 
t rof) (20). pert 7 heynst (11). hengst 
(68, 1102). henst (110b). henxt (132). ein 
bei ros, var. byrof) (64). meiden (74). 
snel-m. (93). par-, pal- (752) -edrus (:. 
equus distortus et terribilis) scheuDlich 
pferd 7 rof) (75). 

*Palend-rus, -us v. Paliurus. 
*Palenodi-a, -na v. Palinodia. 
*Palenter v. Palanter. 

*Palen- v. Pala-tinus. 

*Pales v. Palles. 

Pales (cf. phales) gottin der frucht 
. der weyde (74). 

*Palesma v. Palisma. 

*Palesta (cf. palester) eyn kampft- 
(G6, 74), Ad. nd. kamp- Ad. -scehaider, 
-scheider, nd. -scheder. kam scehijt (sec 
1). ringunge (17). 

*Palesta (cf. palleus) 94. lodun (111). 

*Palestea v. Plastia. 

*Palester (7. sequester 76) champf 
schaider (76). ringer (3, 75). ein ringung 
(4). lec 7 ulech (Gf.). stee (104. : palus?). 
Sscernaro palestrorum (Gt.). 

*Palestes, g. -tis (7. figulus, aus plas- 
tes? lutum »« lucta?) erdenpotmeker 
(141). 

Palestina Ad. eyn lant, l by ie- 
(132), hie- (110) -rusalem. 

Palestinus vondem lande (pro. 82b, 9). 

Paie-, pala- (3) -stra (v. agonia, 
agmina s?c 136) Ad. ringunge, ader dy 
stat (1v. locus luctationzs Br.). ringstat 
(15, 91). rinunge (18). rang-unge (8), 
-en (100). rung (126). ringen 7 frangen 
(125). frauunge (5b. aus frang-?). wrang- 
inge (23). worstel-unge (9), -inge (99, 
132), -plaetse (n. 116). vorstellunge (sc 
8b!). stat der vbung (65). camp (20, 132). 
c.-hof (11, 20). 

Palestr-are, -iare (133), -izare, -isare 
hd. ringen. wringen, kempen, warstelen 
(20). wrangen (12, 23). kempffen 7 fech- 
ten (110). kamp vechten 7 worstelen (132). 

| *Palestr-es, -is (9), -ia (Sum.) ringe- 
re (Sum.), -r (9, 17). 

P v. -are. 
| "Palestri-eus v. -ta. 

*Palestridus v. Palefredus. 

Palestri-ta, 4 -tes (110), 7 -tus (68), 

|-eus (753), palastri-eus (755), -tus (4), 


PAL 


ringer (4, 75). kempffer (110). worstel-aer 
(nl. 116), -er (132). mugen ringen (1). 
*Palestr-izare &oc. v. -are. 
*Palesus (aus palmus?) 
cubitus (16). 
*Palfirus v. Paliurus. 
*Palia (anders Gl. m.) v. Palea. 
*Paliar-e, -ium v. Paleare. 
*Paliasta (cf. colista, polis) lang 
wyde (9). 
*Palidolia (aus palinodia) en kife 
sank (23). 

*Palile, ^ paule (Gf.) houestadel sm. 
(Gf.). hovstadil (120). 

*Palim (7. reci &c., cf. sq.) aver, 
ever, echter &c. (147). 

Palin (grece; 2. iterum; motus 1 mos 
bilitas; lucta Sr.) weder nemen Z gaen 
(uto 

*Palingene-sean, -s (136) ags. ed- 
(94), eoned- (136) -scaept. 

Palin-, palen- (9, 4, 74, 75), palm- 
(110) -odia (pl. Br.), -odina (74), pali- 
nodi-na (23), -um (9, Br. palmedonia 
(11, 19), palidolia (q. v.) (Z. re-cantatio 
$ -tractatio Gl. m., -tractio 110, agonia 4 
sim.) kamp (11, 19, 23). kamph (3). kampff 
7 k.-stat, wg. schrancken /75). knapff 
(4). kneufflemn (74). vor andir weyt ge- 
(uh (9). weder-ruffung, nl. -roepinghe 
116). 

*Pali-ntus, -oros v. -urus. 

Paliseus 7. terum matus doc. (mr.). 
anderwerf gebaeren werden (147). 

Pali-, pale-sma, 4 palis-ea (74, 75), 
-sina Ad. eyn ringe-, ring- (18 &e.), 
range- (9), nd. wrangel-, kampft- (15) Ad. 
-Stat, -stad, -stabe (18), -stede (5, 23). 
lo logo de bataya (palisma Gl. m.). 

*"Palistes pogner, schnitzer, armpros- 
ter (74). 
*Pali- v. Pala-tinus. 

Pal-iurus, -liurus (136), -ioros (141), 
-virus (Sum.) -urus, -lirus (3, 4), -firus 
(0), -mirus (8), -unus (103), -endrus 

68, 1105, 132), -endus (1103), -intus 
((65 var.), pol-utus (18), -ouirus (23), 
|(23), pariulus (129) kletta (Gt.). karthe 
((9, Db, 4). kartdistel 7 tuehkart (75). 
scharff dustel (10). distel 7 ageley (. 
|su- (18, 19), soghe- (23), wald- (143) -d. 
|agaleia (103 scm. cf. Gf. l, 130. BM. 12). 
| hagan £ ageleia (121, sim. Sum., Gf.). hac 
|gen Z agelia (120). h.-binta (Sum. st. 
-biuta?). gart-h. 4. abrotanus; felwar 
|£& siler; agen 7 uuechalter (Gt. cf. BM. 
606 sq.). hiuffildir (127, Gf.). hiefholdra 
(87). hiphalder (102). hófolter (105). ha- 
| gebutten (24). hagenpotten- (100), hagen- 
((20), hayn- (19), Ad. heyn-, han- (8), hag- 
(68, 114), haech- (132), born- (65) -dorn. 
bof). brennend, var. stechend, dorn (65). 
stech-baum, -apffel, -palmen (143). zurà 
| (141, Gf.). ags. fullae (Hpt. 5), sin-f. (94, 
136). 

*Palix v. Pellex. 

*Palix gr. motus lat. bewegung (74). 

Palla (7. subtuniea mulierum 110 &e., 
honeste mulieris pallium 135, facitergium 
117, Gt., fasciterium q.v. 121, terga 75) 
Ad. ein altar-tuch, -duch (b, 7523), -kleid. 
alter-tuoch (93), Ad. -tuch, -doch, -decke 
(19), -vele (20), nd. -dok, -laken. altir 
duch (8). Ad. elter-duche, -doech (12). 
altaer duueel (11). zwehel (75). hoi 


est pars 








PAL 


(74). huseck 7 schaub (135). hd. mantel. 
tzueht-m. (125). ein m. vff der seyten 
offen (64). saum (110). zom (68). palea 


i. pauperis mantellus. sed elamis déwitis | 


( 16). 
Pallaea schnur, balg, kebssweib (116). 
Pallacium v. Palatium. 
*Pallacium (»« pallarium) vorhange 
il). 


| 
I 


| 
| 
| 
l 


— *Pallacium (cf. palmatorium?) spa- | 


. tiel rode (16). 

— **Palladia v. Symphoniaea. 
Palladium (cf. balaphium) dat bylde 

. van pallas off haer pallays (sc 132). das 

| bild von pallas o. har (»/.) pallays, varr. 


110). 

*Pallare v. Palare. 

*Pallarium (7. q. pendet ante altare 
| 16. cf. palatium) vorhan-g (8), -ck (9). 
| vortuch an eim altar (74). 
| *Pallatum v. Palatum. 

*Pallea v. Palleus. 

*Palleare v. Palliare. 

|  *Pallearium (7. stramen G1. m.) v. Pa- 
| leare. 

| "*Pa- v. Ma-lleolus. 

Pallere Ad. bleichen, bleich sin, bl. 
| 0. gail sin (6), bl. o. gel werden (17), 
plaich w. (1), blech w. (85), bley w. (13). 
nd. bleeken (99), blec sin. 

*Pallere (7c pullulare) grunen (1). 

*Palles, pales (17) (aws palmes, 
| wiewol dort anders glossiert, »« malleo- 
| Ius? q.v.; »« pallex :. adulter 1 iuuenis 
|Br.?) wunt-, wont- (17) -schoD (8, 11), 
-sehos (9). vz sechoz 7 wyn rancke (8^). 

Palleseere bleich werden (110). be- 
|ginnen bl. zu w. (68). bl. beg. tzo w. 

(a2. 
| . Palleum v. Pallium. 
| Palle-us, -as (acc. pl.) (cf. palesta, 
|erientia) hemidi; ludilo Z. quili-us, -as 
| (er.) 

Palli-, palle- (76) -are, -ari (75) Ad. 
|md. decken; be-d. (20, 65, 76). ver-d. 
(65, 75), -bergen (75). manteln (9). ver- 
,m. (-are 75). den muding decken (9). 
| verhelen (17). 

;,  Palliatio deckunge (20). 
| *Pallide bleyeherlich (20). 

|  Palliditas /d. bleicheit sim. 

.  Palidus Ad. pleieh (3), bleich, bl. 

gestalt (75), gel, gelb (66, 134). nd. blec, 

ghel, geyl (132), val. 
*Palliludus pal-er, -spiler (74 . 

| *Pallio d. ianckermacher, »/. huy- 
| ekenmaecker (116). 

Palliolum mentel-ehen (85), -ken 
.| (23), -ein (9). cleyn mentelin (8). 
| *Pallirus v. Paliurus. 
*Pall- v. Pass-itare. 
*Pallitrudium v. Pollitriduum. 

Pall-ium, -eum Ad. nd. mantel. la- 
| chen (6, 7. l. m. 6). erezbisch-offs ge- 
| wete (9), -off gewot (8). eyn hussácken 
(126). hoyke (23). 

*Palliuus v. Baliuus. 
*Pallodi- v. Paluda-mentum. 
Pallor Ad. plaichait (1), bleich-eit, 

-ekeit; geelkeit Z dot farb (65). md. 

bleecheit (11); bleck-heyt, -icheyt. 
*Pal- v. Pa-Iudamentum. 
















- 






l 


| ES o. har, das har, das hor palladis 


PAL 


*Pa- v. Pu-llulare. 

Palma (i. manus extensa, arbor, vic- 
torie premium, triumphus) hannt (1). 
hant (8, 9, Gt). festunge (1). vestinge 
(22). hd. nd. hant-f., -v. gestrachti- (93) 
gestraekte, var. gestreckt (64), straek- 
(15) -hant. fust (110). phanna; spanna 
(Gf.). spanne (4). hd. eyn baum. ad. en 
bom. nd. en bom. palm- (1, 8, 102), 
palmen- (55,13) -baum, -pawm (1), -baym 


7) 


|(5»). balmbovn (93). kron des gesiegs 


(14 der mart-erer, var. ler; sig der 


| vberwindung (75). sigk 7 ewige kronung 


&c. (65). wintniD (8). seges loy (1). sege 
fechtelon (55). die laffen an einem ru- 
der (126). 

*"Palmaeium (pannus, cf. palmata, 
tunica p.) palmayt (20. anders palm-maet 
palmus kil.). 

*Palmalis (sbst. Gl. m.) palmsch (14). 

Pal, pala- (1102) -mare Ad. nd. 
kronen. zege vechten (11, 19). zeichnen 
o. marchenu (126). 

Palmaria v. Pila p. 

Palmarium (7. palme premium EPr., 
palma. dignum 110 &c. cf. palmatorium 
prijó 7 loen (132). 

Palmata ein hantschlag 7 genus ve- 
stis (110 s?m.). 

Palm-atorium (110 &e.), -aterium 
(14), -iterium (6, 64, 110 &e.), -iperium 
(16), -arium (1, 64^), prealmarium (64^) 
(£ ferula q. v. 110 &e., quas? terens 
manus 16, 110 &c. cf. palatium) schuol- 
ruot (76). schül- (6), sehul- (74) -rut. 
schuler rude (Y). pàlmator-y (110), -ium 
dair men die schoelre myt sleyt (147). 

Palnatus gekronet (110 &e,). 

*Palmedonia v. Palinodia. 

Palmes (cf. palles) seuzze- (100), 
auDschuD-Z schus- (74), schif- (141) -ling. 
per- (74), ber-haft sehutzling (93), schü- 
lin (0b.), scho (74). v'hofsehuffel (1. aus 
berhaft sehussel?); heuriger schübling ; 
neuer schiDling der weinreb; brof)(:5). 
einn iung scho an einer reben Z pam- 
pelen (1105). zweig o. geschof) (91). neuw 
g. 4 rebstock (64). erdscozza (Gt.). win- 
schosD (25), -loub, -blat, 7 -reba; zui £ 
rebazui; zouc 7 zuoce (Gf. tzwich (13). 
twieh (23). Ad. ast. celge (12). win- 
stockel telge (24), -gartz ranek (132), 
-garden r. (11) -rame (8), Ad. -rebe, 
-pawm (47), stock (4). sniteline (Sum.). 
pl. palmites snidelinge (11, 19). rebe- 
scot (85). reb-stock, -ruten, -reutten, 
schuf-, schóf-ling (65 varr.). 

Palmes foeaneus ein'schosslin in 
achsslen, hurling, beygerten, nL een 
rieffen oft byscheute (116). 

*Palmeti ags. finger applu; p. dae- 
tylis f. applum, wingeardes tanum (94). 

*Palmicium palmen- (7), balm bomin- 
(6) -holtz. 

Palmipedes (aues) breitfuof) (110). 
platte voessen (132). 

*Palmiperium v. Palmatorium. 

*Palmirus v. Paliurus. 

*Palmi-sare v. -tare. 

*Palmita ezwick (7. palmes 5^). zweyd 
(d im g verb. 1l. cf. Sm. 4, 302). ezwey 
(2). wein-perast, -rebast (74). 

Palmi-tare, -sare (65) (7. palmis 





promittere; pertaxare q. v. 76) in die 


PAL 407 


hant verheissen (110), slaen (132 szm.). 
handslahen (1). Ad. md. hant-slagen, 
-slan, Ad. -schlagen, -sehlan (5), -slahen 
wan man keyfft 7 uff sprechen 7 span- 
nen (17). schlagen mit flacher hant (65, 
75). uff stricehi (8). auf stricken (9). 
hulden (55, $1, 123). 

*Palmiterium v. Palmatorium. 

Palmites v. Palmes. 

*Palmodieus (m aus in) die laift of 
prijst anderwerf (141). 

*Palmodius (cf. prc.) die gelaift, ge- 
prijst wurdt anderwerf (141). 

Palmosus (7. victoriosus Gl. Is.). sig- 
hafftiger (74). 





Palmula (7. tonsa V. a. 1618. énstr. 
rusticum cum Il dentibus 9T sim. cf. 
sealmus) gaffel (97). wit estiek (7. lati- 
tudo ramorum 15). lappo £ laffa (pars 
remi Gf.) lafsa (Sm. 2, 443). laffen (V. a. 





1618). ruoder- (93), ruder- (74), rudel- 
(80) -laff. die laff (112), laffen (116). der 
lappen (135). das vorderteyl eins riemen 
(14). das breyt an dem ruoder (64). dat 
breyde van dé roeyrien (132). palm van 
der hant; palmvrucht (147). dattilen (116). 

Palmus (cf. vlna) faust 7 gemundt 
0. Span (74). munt 7 munda (Gt. 2, 815). 
hd. nd. spanne; sp. von der handt (110), 
van der hant (132); 7 en spelhus (23). 
en spon eyn vust (22). spenne (22). 
spang cum manibus factus (6, (). zuo- 
getanhant (93). palme (8^). 

*Paloysare (sí. paralogizare) betri- 
gen (9). 

*Palopana, g. -e paltener (20. mAd. 
paltenzre, mif. paltonarius &o.). 

Palor v. Paleare. Fulcedo (sf. pal- 
lor). 
Palora (pl.) v. F'alera. 

*Palpa (7. arulla 1, 2; »« pulpa, 
papauer)obez markch (2). abezz marck 
(1) magher vleseh 7 en man houet (23). 

Palpabilis angriflich (65). 

Palpanista (cf. faudicus; 7. palpa- 
trix Gl. m.) sehmaicher (74). sehmeych- 
er (19, 20), -elreder o. betrieger (110). 
bedrieger off ein die scehoen sprechen 
kan vud doch niet meynet (132). smeker 
(11). smeyeker &c. (147). 

*Palpanizare schmeychen (20). 


Palpare (»« palpitare) hd. nd. tas- 
ten. Ad. dasten. fulen, folen (b, 77). vo- 
len (13, 23). voelen (132). Ad. gri-, grij- 
(10), grey-ffen. tockeln (2). stoffen d 
pedibus incongrue ire 15). zu -tuteln, 
-duttlen; smaiche-n, -1n; federklauben 
(74). zudeutlen (128). smacken 7 smey- 
chen (20). smaken £ beuen (23). smeken 
(23, 108). springen (20, 23). spungen 
(springen?) adder begern (18^). taperen 
i spertelen (108). die sünd krauwen (65). 

Palpator v. Palpo. 

*Palpaueri (cf. palpa) v. Papauer. 

Palpebr-a, b/ssw. -e, palbebra (64^) 
bran (4). prae (pl. Gl. a. 1418 $m.). og- 
brau Z glid (76). hd. augen-, ogen- (6) 
-bra, -braen (10), -brawe (69), -braw (65), 
-bro (9), -ghd, -glit (55^, 18), -gliet £ 
aupron (Y). auprahe (17). aug-brauen 
(66, 151), -brawen (10), -brawe (110), 
-braw (134), -brau (64), -gelyd (65). oug- 
braen (67), -brag (65 var.) auge brahen 
(133, 152). oghen-braen (11), -lit (22), 





-let (23). wijnbrauwe (132). slagebra (104). 


408 PAL 


*Palpere (7. lasciuire) tarden mit den 
kyuderen (147). 

*Palpetare v. Palpitare. 

Palpitans sparlende (20). zeck- 4 
dieb-isch (75). zabalonter (Gt.). 

Palpi-, palpe-tare, palpitrare (136) 
(Z. palpare £4 tangere 15, frequenter p., 
blandiri £c.) zecken, vig. grapeln; kem- 
men, vig. gremp-eln, -len 4 graplen pr. 
lanam (75. aber p. lanceam Gl. m.). Ad. 
nd. tasten, dasten (152). regen (1, 2,5). 
rechen (1). Ad. zab-elon (95, Gf.), -eln, 
-len (76), -beln (7). za-, gra-ppeln (74). 
stabeln (scabeln? 13). sto-pffen, var. 
-ffen (7. pedibus incongrue ire 15). tape- 
ren (99). spa- (20, 99), spo- (12, 132), 
(147) -rtelen. spalteren (147). springen 
(z. frequenter palpare 20). 

*Palpitator gra- 7 grem-pler (575). 
taster als eyn blynde (147). 

*Palpit-rare v. -are. 

Palp-o, 4 -ator (116) smeych-er 
(13), -eler. smaich-er (74), -kler (1). 
smeycker (147). zu-schmaicher (91), 
-tytler (110), -tuttler £ -duttler (74), 
-flieker (4. cf. Sm. 1, 584. Goth. Wtb. 1, 
341). sme-cher (22), -keler (23). feder- 
klauber (74), -láser 2? glátling (126). 
plümstryker (109). vleseker (92, 23). 
blint (8, 9. a palpando?). greiffer Z 
taster (74). halsstreichler, m4. vleyer, 
vlaeybaeker (116). 

*Palpo (aus papilio ; cf. palbo, ralpo) 
feifalter (141). 

*Pal-sibus (7. turtur 19), -sibos (20), 
-tibos (11) (aus palumbus, wewol dort 
anders glossiert) durczeltube (20). t^tel- 
dueue (11). 

*Palteum (sé. balteum; 2. murum 1t 
fastigium 139, Gl. m.) baldirih (104). 

*Paltibos v. Palsibus. 

Paluda-, palluda- (Gf.), gew. paludi-, 
pallodi-, palundi-(9)-mentum (a palam 
et indumentum, 4. end. imperatoris t 
genus ostri 76; 4. Sarochium Gf.) Ad. 
nd. ein edel kleit des keysers. strijt 
cleyt eyns k. of konnings (147). k.-ge- 
weyte 4 gewere (9), -gewer (8). küngser- 
eleid (93). scorlez (Sm. 3, 397. Gf. 6, 545. 
cf. scorlitium — superpellieium G1. 
m.) . schairlache (19). schaelaken (11). 
bráàgedin (126). deckelach (Sum.). sarroch 
7 dechelachen (Gf). «gs. haecilae (94), 
hecaeli (136), cf. Goth. Wtb. H. 18. 

Paludapium (£. pedinum, eleo-, 
elio-, helio-selinum, &Aato-, &Asto-, 
bópo-céAcovy, nsÓwOV) ep-pe, -f, -fich, 
-pich, hepfen, waSser-eppich, -merck &c. 
(143). 

Paludatus gissarrochóter (Gf.). 

*Paludel sarróc (Gr.). 

*Paludinosus mosig (75). 

*Palud-is, (nír.) -e brueckt (11). 

*Paludosis (sí. -sus?) brokegen (85). 

*Palvirus v. Paliurus. 

*Palumba (cf. -bus) praytin 4. Jlati- 
tudo ; holtzist. 0) d 

*Palumber tubhaie (Sum. 111). 

Palum-bus, -bes, -ba, -pes (136), 
plumb-us ? -es (alph. pal- 134) tuba; 
hege-, hola., holz- (at.), hag- (87) -tuba. 
hd. hegi- (104), ha- 2 heid-, varr. heiden- 
(75), hai- (Sum. 111), holtz-, hultz-, hoil- 





PAM 


(19), velt- (16, 75, 110, 132), wald- (68), 
wild- (9), slag- (93), bloch- (135), ploch- 
(128), hd. nd. ringel- (49 &e.), holt- (11) 
-tube, gew. -dube, -taub (1, 2, 9), -dest 
(séc 49), nd. -duue. nd. en iunc d. wilde 
duber (8). wilt tawber (9). ags. cusc-otae 
(136), -utan (94), -eote (Bsw.). 
*Palun- v. Palu-damentum. 

*Pa]-unus, -urus v. -iurus. 

*Palureus rebenstock (74). 

Palus, gen. -i (Ofters ohne gen.) d. 
pfal, pfal in dem wingarten (110); phal 
(1) pfaal o. steeck (68); phol (3), phoel 
(z. baculus 19), pfol, v(g. stecken, stos- 
sel 7 stutzen zam, varr. am, zune 2.8u- 
des (75); pale, steck, stecke (8b), reb- 
steck (134), ein scheien (126), rayme 
(152). nd. staeck (132), stake (99), pael 
(1l, $1) en pal, pal van holte. — One 
Angabe des Genitivs u. a. balle (1). pole 
(18). phule (9, 133). pfol 7 gebruch (9). 
pruchig 7 poele (20) pule 7 schuffeln 
(1€. 2« pala). pfal; msc. ein mol (6). 
eyn broeck; lant off poell (132). spól 
(Sum. »« panus). rugbeinspitz (93). — 
gen. -udis (wnd ohne Angabe) hd. bruch, 
broch, gebruche (125), bruoch wafer 
(19), w.-brueh (64, 65), phule (152), pfule 
(151), pful, pflul o. pfutz (134); pfutze, 
pfitz (67, 75, 110), putze (133, 152), lach 
(110), ein güllen (126. cf. Fr. 1, 3825. Sm. 
2, 35. BM. 586?), hül (pl. Gl. a. 1418 Sm. 
cf. BM. 680). hulgen; lau £ lo (7. labina 
Cf. Sm. 2, 460 sq.; 75). mol) (15, 88, 126). 
moz (1) mos (71). mós (2). mose (74). 
nd. brok, brock, brok-ede (22^), -te (109). 

Paluster der in dem bruch stet (8). 
ein man der yn dem gemozse (cf. $m.2, 
633) wont (4). hd. bruch-, nd. brok-, 
broiek- (132) -man. brachmane (18). 
bruych (13). bruoliceh (19). 

Palustris Ad. bruch-ig (62), -icht 
(67, 152), -eyt (133), -ech (9), -echtig 
(17), iehtig (5), -lieh. brüchicht (151). 
bryechet (20). brok- (23), broeck- (132) 
-ich. wasserig 2 lachig (110). fuleehtig (9). 

*Palutellum (7. mulierum vestimentum 
76. cf. palud-amentum, -ellum 7. pal- 
liolum Gl. m.) kittel (4, 76). kedel (23). 

*Pameus v. Badius. 

*Pampa v. Pompa. 

*Pampas pasingo (Gf. 3, 353. cf. Gl. 
m. 5, 114?). 

*Pamp-enus v. -inus. 

Pam- v. Pa-pilio. 

*Pampilus (cf. pampinus) reben-, 
weinper-plat (74). 

Pampinare wingart-bletter wachsen 
(110), -bl. frisch bringen (szc 68), -blate- 
ren vortbrengen (132). 

*Pampinaria v. Pipinella. 

Pampinatio (v. frondatio) laube- 
runge (125). 

Pampinator klengker, reblauber 


.(135). 


*Pampin-ella, -ula v. Pipinella. 

Pampi-, pampe-, panphi- (24), 
pápi- (74), papi- (47, ?6) -nus, pampi- 
lus (q. v.) hd. nd. win-, hd. wein- (1, 2, 
47, 74), reb- (64, 91, 93), reben- (Sum.), 
winreben-, ad. roven- (85) -blat, -plat 
(2, 74), -pald (1), laub (74), -lovb fo 
aim blat (76). wm-laub (75), -stocke (17 








PAN 


reb-pauwm, p.-pelle (74). ags. eros (94), 
crous (136). papinus 4. ebrtosus & pame 
pinus 4. folium vitis (16. cf. paponius). 

Pam-, pan- (19) -philus mynnens 
kneeht (19). en bok van der leue (93). 

Pan ein got der hierten (88). 

*Panaceta (aus tan. »« panacea? 
cf. pandeea) reniuano (121). ^ 

*Panaeus luuestechol (131). 

*Panalota (7. tanacetum, cf. pana: 
ceta &oc.) reynfan (14). 

Panariolum chrettili (Gt.). 

Pana-, pani- (110) -rium brot-korp | 
(110), -korb (68), -keller £ -gehalter (126). 
broetkorff (132). spyker (109). | 

*Panarium 4. exci-pulum (Gl. m.), 
-dium ver-delegyng, -stoeryng (sec 141). 

*Paneafro v. Paneafro. 

Paneale v. Bancale. 

Panearpum v. Paneorpum. 

*Pancellus (aus panicellus 7« pfann) 
pfankuoch (Ziem.). 

*Pance-, bissw. pans-erium (cf. loriea) 
hd. nd. pan-, ban- (6, 76, 151) -tzir (1), 
-tzer, -ser (22). 

*Pan-cia 4 -tra (17), -era (136, 139, 
141,142, 147, Br., Gl. m. 5, 119) (v. rapina, 
sarapia 147). raup (17). roiff van den 
vyanden (147). 

Pancia (7. pantex) pa- 4 pe-nsse 
(Kil.). 

*Panci- v. Peuce-danum. 

*Pancium v. Panichium. | 

*Paneo-, panea- (Gl. m.) -rpum als | 
beesten vechten die stede dair men dat | 
afsuydt (heit p. 147). 

Panera v. Pancia. 

*Paneraciari mit ruotten sehlahen(64). | 


Paneracius kemp (19). kemper (11). 
Panera-tium, -cium  hanenkamp | 
(11). spiel (88). 
*Panehale &c. v. Bancale. 
Pandare (/. pingnorare) phenden | 
(19). penden (20). : 
Pandatio ein buck nidersieh (126). | 
*Pandeeca (7. tanacetum, cf. pana: | 
ceta, anatheea &oc.) reynfan (74). 
*Pand-, 4 -linth- (75) -eolum lein-| 
lachel (75). leylaeh (74). ! 
Pandere Ad. vífen-, offen-, nd. open- |. 
baren. Ad. vff, off-slieBen, -slyesDen, | 
-slesen, -slusen (13); sprechen, kundi- 
gen (9). nd. up sluten ? spreken. aus-| 
(110), vyD- (132) -recken. | 
Pandieulare gewen (147). Ü1 
Pandieulatio das ran- (Ki.), ren- 
(112), re- vnd stre- (116) -cken. | 
*Pandicula-tor, -rius gewer (147) | 
Pando-, pandu-, bando- (93)-chium;. 
pandocium (75, 147), pa-, var. po-ndo- : 
xium (54) (4. propala 15, diuersorium| 
93) hd. kauff- (74, 75), marckt- (64). 
marckt- 4 win- (75), gast-, merk- (80) 
-hus szm. stalle (17). taverne, herberge| 
logijs (147). spital; tab-, taf-ern (74). 
*Pandomia rachen (74). 
*Pandonia (herba 75) batonie (24). 
Pand-ox, -ux, pondex, g. -ocis (14 
apoteck o. stette doman kauffmannfi! 
schaez v'kaufft, e£ gulosus t voraz (14). 
apteke (8, 9). abdig (17). | 



























PAN 


Pa-, po- (75 varr.) -ndox pub (15). 
boeve, lecker (14:7). 

*Pandoxinium v. Braxiuium. 

*Pand-oxium, -uechium v. -ochium. 

*Pandula gellita (Gt.). 

Pandura, ray08pa., vayO8p(c fiddel, 
nl. veele (116). 

Pandus Ad. nd. krum. Ad. gew. 
krump. krumphe (133, 152). krom (132). 
ge-bogen (8), -bagen (17), -pogen (9), 
-schmogen (75). 

*Pandux v. Pandox. 

*Pane-, pane- (Sum.) -afro (herba) 
sige- (Gf.), sigi- (Sum. Ir.) -line (cf. aly- 
pum, fel draconis &o.). 

*Paneea v. Paneta. 

Panego-, panigo-, panige-, pan- 
nogo-, paneglo- (22), panifo-(1), pango- 
(67), pago- (Gl. m., a/ph. pango- 68, 69, 
134), pao- (75) -risare, -rizare (Gl. m.), 
-nisare (67, 75, 134), panegaricare (74) 
(£. sustentare 15, s. pane, fermentare 
panem aus fom.? aus paregorizare-« 
panis, vil. zugleich »« panegyrizare? 
gor- : fermentare??) hd. vft-, off-, auf-, 
ent- (9, 19) -halten, -halden. auf halten 
mit wonung (75). vffent-h. mit brot (2. 
fermentare 68). uff heblen (T). neren(76). 
nd. vp holden, onthaelden (?. ferm. 11). 

Panellus (equz) balster (93). palster 
am sattel (75). p.-kuf) (74). satelpolster 
(64). 

Pa- v. Ba-nerium. 

Pane-ta, -ea (148) hd. nd. becker. 

*Paneus brodich (20). 

*Panfilenus v. Panselenos. 

Pangere Ad. loben, ge-l., singen, 
fuegen (2), zusamen-fugen, -fiegen; 
zu haufffogen, -fugen, -gén (3). nd. 
louen, zingen, to hope voghen. prt. 
panxi 2. canere Br. (cf. pangitare 7. 
Jrequenter canere Br. sim., cantitare 129, 
laudare Gi. m.) hd. loben, singen. 
ainigkeit haben o. machen (75). louen 
(132). prt. pepigi 7. pacisci (Br.). za- 
men-; car. zam-fugen, -hefften, -set- 
zen; ainen (75). Ad. binden, ver-b. (110). 
bunt 7 geding (65), fryd (68, 110) ma- 
ehen. globen (7). loben (6). zuhaftugen 
(14). prt. pegi (é. comiungere sim.) zü 
samen-fügen (6, cs), -legen (9), -heften 
(110). 

Pangeri-ecum (11, Gi. m.), -tum (19), 
-eus (147, laudando decantatus 129) (2. 
carmen; lo dire lascivo Gl. m.; as pa- 
negyriecum 2 cenciosum 40 lasciuzosum 
genus dicendi m laudibus alicuius Br. 
2« pangere) geyle (19). geyl (11). den 
men laift myt sangh (141). 

*Pangetice cantare (cf. prc.) loblich 
singen (74). 

*Panginarius portener (23). 

*Paniarium (sí. pomarium sm.) 
apphelmuf) (16). 

Paniea v. Jepatiea. Panicum. 

Panicea v. Panicida. 

Panieeum der herdden cleyt (141). 

*Panicia v, Pannucia. Panicida. 

*Paniecia mensa brot teller (116). 

*Panie-ida (74, 110) -ia (132), -e& 
(í. que facit panem 9r.) becker-in (68, 
110), -sche (132). protsehneider (74). 

Panicium v. Pannichium. 


lhEFENEACH GLOSSARIUM. 





PAN 


*Panieius brodich (11). 

Panieula (cf. tica; Gl. m. v. panu- 
eula &oc.) raia (fextoris 4. radius Gt.) 
schelf (p/ante 91). nl. riedpluyme (d) 

*Panicu-laà v. -m. 

P Lan walploch (der gartner 
140). 

Panieulus (Br.) ein clein, elien (110^) 
brot (68, 110), broet (132), brotlin (134). 

Panic-um, 7 -a 4 -ula (143) (qd. 
semen 132. cf. feniculum, pannichium) 
heydel (111, 144). fenieh (Gf.). fench, 
heidel- f, -pennich, panikorn, butz- 
wáitzen (143), -weisse (126, 144). buch- 
wei 7 brandkorn (125). boeckweyt (132). 
ponfist (74). 

*Pa- v. Pan-nichium. 

*Panifaecio broetbackunge (20). 

Pani-fex, -fieus Ad. nd. becker. beck 
(16). brot-beck (75). protpeichi (104). -fieus 
4. custos virgimum 923; : Reg. 8. filias 
vestras faciet sibi vnguentarias 0 focarias 
i panificas Br.) 

*Panifiea beki (6). beckin (76). bee- 
cha 7 pecchi 7 prot-peehi, - pechila, 
-beiceerim «cc. pl. (Gf.). becker-sen (5), 
-sche (23). brot-, prot- (152) -becke (Sum.), 
-beckin (151, -beckerin, -baceherin (134) 
$ dea siluarum (Voce. ex quo). broit- 
beckersehe (132). peekerey (74). 

Panifieare bachen (68). backen (7, 
110). broet b. (11, 132). broyd machen 
(19). 

Panifici-na, 4 -um (74, 76) 4. pistrina 
4 clibanus (75); locus vbi fit panis (16, 
Br.) beckerye (110 &c.). bach-ofen (16), 
-uD Z7 pistrye (20). pfisterstub (14). brot- 
offen 4 -huf) (75). 

Panificium (cf. prc.) ein becker ampt 
o. ein bach hufj (110 szm.). báckenwerk 
(Ki.). becken handtwerck o. brotbachung 
(Das.). brot-banck (755), -benck (152). 

Panifieus v. Panifex. 

*Paniforisare &e. v. Panegorisare. 

*Panigium v. Pannichium. 

*Panirium v. Panarium. 

Panis Ad. nd. brot, prot (75), prott 
(1), brod (11), broet (20), broit (1, 132, 
133), broyd (19). 

P. aeerosus rauch prot (91). 

P. artopticius küchle (111). pfann- 
kuchen (Ki.). »i. pannecoecke, vlade, 
wafel (116). 

P. auenacius haberin brot (64). 
hebrin (64^). 

P. azimus vngehefelt brot (64). 

P. butyratus, (je-Spívmc nl. bote- 
ram (116). 

*P. eaculi v. Cueulopanis. Alleluia. 

P.cibarius rückenprodt (111). rocken- 
&c. (Das), speyD-, var. spyef- (seruos 
rum 64), burger-, hauss-, fagentzer- (116) 
-brot. ni. asterlling (116). : 

P. econiuratus ags. corsned (Gl. m.). 

P. eroeatus spannisch brot (Kki.). 
eyerkuchle (116). 

P. duleiarius letzelt (91). paste-ten, 
nl. -ye (116). 

*P. fermenta-cius, var. -tus gehetlet 
prot (64). 

P. hordeaeius (91), ordeaceus (64) 
gersten brot. 





PAN 409 
P. laieus huf)brot (75). 
P. marcius martzepan (91). 
P. nautieus bischotten, wider o. 


erbachen brot (116). 

P. ordeaceus v. P. hordeacius. 
*P. portieus v. Cassianus. 

P. siligineus rocken-, roggen- (64) 
-brot, -prot (91). weck (111). 

P. simila-ceus, -gineus simel-en, 
-weck, nl. fijm terwen broot (116). 

P. speus-icius (aus -tieus) 4 aqva- 
tieus speudicht, delekigt brod /Ki2. Mrg.). 

P. tritie-eus, -ius (64^) wei prot 
(91). weitzen prodt (111). w.-, var. weys- 
sen-brot (64). 

*Panisare spulen (64). 

*Panisator spuler (64). 

*Panisatrix spulerin (64). 

*Pani-, panis- (74) -seeca brotschni- 
der, e/g. fur-leger 7 schneider (Z. eiro- 
nomen 75). protschneider (74). 

*Panistrum Ad. brot-korp, -korpt (49). 

*Panitium v. Pannichium. 

*Panna (textoris? anders Gl. m.) karta 
(9). kart (8). eyn carte (11). 

Pannarius weber Z woln-w. (11). 
tuch- (9), duch- (8), duech- (20) -mecher. 

*Pannellum (;. tabella, tympanum, cf. 
panellus) panneel van  schilderije, 
schrijnwerck (Kil). 

*Pannetum gewanthuyss (147). 

*Panni- v. Bor:-basium. 

Pannici-da, -sor, -ssor d. duch-, 
tuch-, gewant-, gewand-, want- (23, 125) 
-snider, Ad. -sehneider. watman (23). 

*Pannicidium gewant snidunge (20). 

Pannici-sor, -ssor v. -da. 

*Pannieularius tüchmacher (111). 

Pannieulus tuch-el, -lin (15). 

*Pannieus spóle (121). 

*Pan-niehium, -ichium,  -igium, 
-jeium (74, 76, 93, Gf., Br., Gl. m.), -itium 
(120, 141), -nicium (genus annone t vestis 
pastoralis 110. cf. panie-um; -eum &o. 
Gl. m.), -eium (121) (legumen 5 &e., genus 
vilissime segitis 15.cf. pani-cum, -tium, 
fenieculum) phe- (1l, 141), pfe- (715), fe- 
(120, Gf.) -nich. phenihe (121). vench (93). 
pen-nieh (5, 74), -nig (55, 74), -ig (12), 
-eseh (74), -dieh (13), -riceh (17), -nug 
(22), -nit (23). Ad. fenchel. 

Pannif-ex, -ieus tuch-lar, varr. -er 
(75), -macher (75, 110). gewant-m. (75), 
-mecher (8, 9). 

*Pannipurgium ga//. buée (122). 

*Panni-rasor, 4 -tonsor (75), r. pan- 
norum (93) Ad. tuch-, duch-, doch-, ge- 
want- (75), laucken- (77), nd. laken-, 
want-, dok-scherer. tüch scherrer (6). 
tuchscheyrer (3). 

*Pannitorium gewant- (3, 4, 75), tuch- 
(15) -haus, -huf) o. -gadem (755), -gaden 
(159). 

*Panno- v. Pane-gorisare. 

TPanno-ma, -nia v. Panonia. 

Pannon-ii 4 -i huni (Gf.). 

Pannosus (cf. laeiniosus) angelegt 
mit vil sehnodem gewant (75). p. vir 
der do ein ge-pletzt, var. -bletzt, cleid 
hat (65). 

*Pannuc-eus v. -ius. 

Pannuecia (£. peciata vesüs 64, v. 

52 


410 PAN 

diuersis pamnis abscissa Br. ?. à -cea v. | 
Gl. m.) geblezot (93), ein gebletz, var. 
belegtB (64) cleid. cleyt van mangerley 
doick (147). panicia ge-pletzteD , -sche- 
ckelt, -stuckelt klayde (74). panuncia 
i. vestis militis (aus multis?) pannis assuta 
(76 ). 

Pannu-cius, -tius (88), -ceus (126) 
(7. tunieosus q. cf. 147) der boef cleider 
an hat (110). die quade cl. draget (132). 
die bloit ind oevel gecleydt is (141). 
budleehtig (126). haderlump, lemp (7 ?) 
fetz (88). 

Pannula v. Manipula. 

Pannus Ad. tuch, thuch (85), duch, 
doch (18), düoch (19), lachen (110), ge- 
want. nd. dok, doeck (132), laken. 

P. argent-eus, -ius silbrein (1), silber- 
(b^) -tuch. 

P. aureus guldein tuch (1). 

P. lineus linen duch (5^). leinein 
tuch (1). pannos lineos leylach (141). 

*Pannu-tius v. -cius. 

*Pan-onia, -nonia (110), -noma (132) 
est ciuitas $n vngaria (Mss. mog.), regio 
s. vngarie (110 &e.). vngirlant (8, 9). 

Panorm-um, -ium (1) (czv.) paleren 
(doa): 

*Panpodicium taverniersche (147). 

*Pan- v. Pam-philus. 

*Panphinus v. Pampinus. 

Pans-a, -us (147) ags. scabfoot (94), 
seaabfot (136). die barvoits 1s (7. peda- 
rius 141). 


*Pan-selenos, -selmos (110), -silenus 


(76), -filenus 7 -xilenus (74) 7. plena |. 


luna. (Br. &c.); lapzs qui ad modum lune 
crescit et. de-cr. (76). edelstein der zu 
vud abnympt als der man (74). 

*Pans- v. Panc-erium. 

*Panta- v. Panto-craton. 

Pantapoles (-laà Gl. m.) 7. seplassa- 
rius (147, Br.) ; negociator qui multa vendit 
(Br.) die vele vercoipt (147). 

*Panthaphylon v. Pentaphyllon. 

*Pant-arus, -orus (aus cantharus?) 
hd. nd. kanne. 

*Pantheal v. Puteal. Langea. 

*Pantedonium (»« panicum?) cf. 
Peucedanum q. v. 

*Pant-eolum, -olum (9) eyn gulden 
(8, 9), guden (17) blech. 

Pan-theon (:4), -teon en tempel 
ms (23). allergotter t. zu rome etwen 
74). 

*Panthera v. Patera. Pantrix. Plan- 
theras. 

Panthe-r, -ra Ad. nd. pan-ther, hd. 
CO -tier (93), -teir (19), -ter (18),-tere 

Jr 


Pantheron v. Pantrix. 

Pantiees bauch-lauff, -fluB, -leutte- 
ren; bitterich 7 scehmárbauch (126). 
wangst (Das.). pantsch (Fris.). 

*Pantinus v. Odorisequus. 

*Pantirum v. Pantrum. 

*Panto-, pantho- (74, 76), pantu-, 
panta- (23) -eraton (aus maycoxparcmp ) 
gare michtig; al-m. got (17). gar mech- 
us got o. almechtig (8, 9). en biscop 
(23). suBgesangk (74). 

*Panto-fala, -fla (Gl. m.), -phile pi. 


(125) (Z. sandalium) pantoffe-l (Kit.), -In 
(125). 





PAP 


*Pantofilarius pantuffelmecher (125). 

*Pantolum v. Panteolum. 

*Pantomi-mus, -nus (75 varr.), pan- 
tho-mimus Z7 -nomus 7 pathonimus 
(74) en vorste der leckers (23). pub (15). 
gawgkler o. ruffian (74). 

*Pantophile v. Pantofala. 

*Pantorus v. Pantarus. 

*Pantra v. Pancia. 

*Pantrix (7. rethe 16) netz (74). recke 
(8^. aus rethe!). Cf. panther-a nezi (Gf.); 
-on, ra4yUÜT00Y zuckgarn (126 sim.). 

*Pant-rum, -irum (19), tantrum (15^) 
(7. ?nstr. coquine 3, t ?. q. cacabus 4, 
olli-petra 7 -breda 75) eyn leffel (19). 
lepel (11). sleyf (23). quirrel (4). que- 
rel (3). kuergel (74). stortz (16). sturtz 
vber ein hafen (375). h.-pant, -sayl; 
einspin (74). pautrum (7. puris, olli- 
petra, pollibreda) hafen- (7523), hafel- 
(155) -deckel; hafendeeke (75^). 

*Pantu- v. Panto-craton. 

Panuela (£g. consuta vestis) ags. ge- 
clutadhraegel (G1. Aeitr.)5 wefla (945,Bsw.). 

Panueula spuolili(141).spinnele(sum.). 

*Panu-la, -lea (20), 7 -ellium ( 109) 
(v. locus vbi pannus ponitur 23. cf. pa-, 
pe-nnula) spuol.e 7 -ele (Gt.). schotspole 
(109). en luchte (93.  Tuchboden zum 
"Trocknen? cf. Br. Wtb. 29, 31). handfan 
(sacerdotis 14. cf. phanula). 

*Panul-ea (20, 129), -a (20), -ia (cf. 
Gl. m. b, 132) (Z. Znstr. unde teaxitur 129) 
eyn spüel ysen (19). spoel-iseren (11), 
-risern (sic 20). raine (-lie pl. Gt. 2, 521). 

*Panulus v. Panus. 

*Panuncia v. Pannucia. 

Panurgia gefierte (126). 

Panurgus gefiert (126). 

Panus (Z. panu- 7 eannel-lus (64, 
pelanus q. v. 93) spuol-o Z -a (Sm., Gf.). 
spuel (11, 19). spoele (20). sbuole (104). 
hd. spuel szm. webe-sp. (17), -scheine 
(8), -schin (9). spuelpijpe, spoilpijp (147). 
hd. weber-, nd. weuer-spole, Ad. -spule 
-spul, -stul (7). wáfelspülin (Das). eyn 
weuers spoyle (132). eyn schwenten o. 
drüD, düssel (Fris.), druD, dissel, knittel 
(126). p. inguinum der schlier (112, 116, 
V. a. 1618. cf. Fr. 2, 198, $m. 3, 451). nl. 
bult, clappoire (116). 

*Panusus spule (7) webe schere (1T. 
cf. pro.). 

*Panxilenus v. Panselenos. 

*Panxillum (s£. paux. hóuf?g) luttik 
elene (23). 

*Paonisare v. Sustentare. Panego- 
risare. 

Papa Ad. eyn bab-ist (5, 8, 133), -est, 
-st, bobist (9), bapst, pap-est (18), -st 
(66), pabst (134), pobst (20). nd. en pa- 
wes, -ues, -uus (11), -us (99), -es (132); 
pauwes Z paiss (147).stathalter eristi (65). 

*Papaeem (acc. aus bombax, gay- 
Qoxw) v. Bissus. 

Papagallus papagay (91). 

*Papa- v. Papho-nista. 

*Papapir-ius, -us v. Papyr-ium, -us. 

Pap- v. Par-apsis. 

Pa-, pap-pare (puerorum) pappen 
(20, 4, Fr.. papen geden (8^). sugen 
(20). hd. smeczen (Mss. mog.). schmatzi- 
gen (6). atzen (75). kindtetzen (74). 





PAP 


*Paparista papir macher (1). Gf. 
paparius locus vb? papirus crescit dc. 
(67 &e. 7. q. papir-eus, -io q. v.), aber 
auch ortus papaueris (75). 

*Paparius v. Papyr-eus, -ium. Pa- 
parista. 

Pa-, pap- (1105) -pas, -pus (74) 7. 
pingwis (68 &c.); g. -antis die vele om- 
nutliek callet (147); 7. gnartio (st. gar- 
tio -« gnatho?) qui circa culinas pa- 
pando Zncedit, t pedagogus (Br.); g. 
-atis gr. genus lim? dc. (Br.);-?. peda- 
gogus (74, 75, 110 &c.). lecker-hafft (110), 
-zant (132). feiDt (Y). zuchtmeister (74, 
75). lynen doick seer wyt ind kleynhnek 
(141). 

*Pa-, pu- (76) -patilis ( piscis, ?. saxa- 
tilis) steckling (75). 

Papatissa zuchtmeisterin (74). 

*Papatu-m v. -S. 

*Pa-, pap- (1105) -patum, 7 papisma 
(74) hd. nd. kinder-spise, Ad. -spyb, 
-speis (134). kinders spyD (1105). kindes- 
speyse, pepp, papp (74). 

*Papatus (cf. prc.) peppe (9). 

Papatu-s, -m (8) hd. babi- (b, 8), 
bobi-(9), bob-stie, bab-, bap-stum,-sthum, 
pabstum (134), babstes thum (68), bapst- 
heit (67); babes-cheit Z -tume (133), -tum 
(152); de babst ampt (17). nd. paue- 
stige; pauDheit 7 paeBDdom (132); pais- 
dom (147). 

Pa-, po- (94) -pauer, pauar (76) 
hd. mahen (msc. 4, 17, 502, 74); m.-samen 
o. leyn (66 &e.). maynesam o. lyne (152). 
magen (1, 509). mon (4). man (23). mag- 
same (93), -sam (7, 8, 134), -sat (110), 
-somkraut (Das.), -soum lyn (68), -sam lyn 
(69), -lyn (13), -Óle (95), -0l (134 Mrg.). 
mage saeme (20). mane-sam (133), -cop 
(85). masem (16, 18). mase- (5), ma- (16) 
-same. maen-saet (20), -sait (132). moin- 
sayd (19). mangk saet (97). mancop zaet.— 
(11). velt- (Sum.), oli- (104) -mage. ol-mag 
(60, 110), -magen (74), -kolben; magol 
mauden (75). ól-machen (1), -mag (61). 
elmagen (91). oley (55, 99). lyne (eT, 
133). ags. popaeg (94), papoeg (136). 
velt-, p. syluatieum wilt-mago (6f.). 
palpaueri albi, nig-o, -er (146). -ri 
wis-, swartz-magsam (872, 146). 

*Papaueralis d. nl. clapperrosen, nl. 
wilden huel, Ad. wildmaen, glatzen (116). 


Pape (v. audire ammirantis 5) hore 
(D). here (23). hoy (22). hy (126, Das.). 
sune (99). anumberdumbundname (74). 
nümer dümer amen Z hilff maria (7). 
wundernife (8, 9). wonernif) (11). 

*Papericius v. Papireus. 

*Paperum v. Papirum. 

*Papigegi eyn sedieh (11). 

Papi-, papil- (3), pampi- (102, 121, 
Sum., Gl. Trev.) -lio, pap-ilo 7 -ilici (136), 
-ulo (94', -bileo (v. legia), pal-bo 7 -po 
(q. v.) (V. auzcula Br., au. puerorum 100 
&c., tentorium) vival-dera (121), -tra (GL . 
Tr.), -tere (Sum.). vyv- (7, 20, 132), vif- 
(76, 1102), fyff- (642), feif- (91), veif- (1, 
3), feiu-, vig. zwif- (15), pfyf- (645), 
piff- (6), zweyf- (66 &e), zweyv- (8) 
-alter. pfeyff- (1), zwiu- (100, 102), zwev- 
(9) -alder. pfeifhol-ter (Das.), -der (126). 
pfiffholter (Fris). zwifel-der (21), -er 
(18). ezwifeller (17). pfiffolter (110). 
zwifolder 7 fledder-musche (152), -müs 




















PAP 


(8^). fledermauf) (66 &e., Nemmn.). ein 
molken-diep (4), -dipt (3). milehdieb 
(Fr.). ags. fifaldae (papili-o 94), ucual- 
dra (-Ci 136); butur fliog-ae (94), -o 
(136). eyn botter fogel (10). eyn boder 
fegel vnd sweben (-er?) ind slaff (5). en 
botter- (22), better- (23), somer- £ pelle- 
(109), sommer- (20, 132), summer- (110) 
-vogel, -foegel (20). en twevoldige (sic) 
t en tiwit (23). eyn kiuit (22). coppel, 
weyfalgher (107). »/. capel-tken (107), 
-leken, vlindere, pellarin, boter-vlieghe, 
-schijte (116). pap-agei (13), -iei (10). die 
des auentz na de kertzen vliegen (132). 
geselt (7) fuersteller (17. cf. feuer-falter 
t -vogel zd. Nmmn.?). Ad. zelt (V), ge-z., 
zàl (6). eyn tympt (5). tenten (132). 
paulu-nen (132), -ne (10), -yn (13). 
pauelun (99). 

Papilla (7. caput mam2lle) eyn heupt 
an eyner brost ader mem (17). wertzen 
(16), das wertzli (110) an der brust. 
hd. eim wartze (10), brust-w. tutten 
wartzen (1). eyn ciezen wartz (5^). 
dutwerz-lin, var. -el (pl. 64). tuttispitz 
(93). memmentipken (132). 

*Papillare pappen (79). 

*Papil-lio v. -io. 

*Papiluus (s/. papyrus) ags. ilugsegg 
(94), ilug seg (s?c 136). 

*Papin-a coeeken; -arius tor c. 
hoerende (147. aus pop-, cf. archipa- 
pus ?). 

*Papinus v. Pampinus. Papyrus. 

Papio (Gl. m.) nacht-, hunds-, affen-, 
ber-wolff, babuin, pauion (140). 

*Papireus v. Papyreus. 

*Papyr-eo v. -ium. 

*Papyr-, papir-eus, -eus (69), -ius 
(75, Br.), -nus (76), -ieius (9), pape- 
(67, 133), parpi- (76) -ricius pap-irich 
(68, 132), -yerlieh (1105), -irin (95). ein 
ding das von papyr gemacht ist (1102. 
vas de papiro factum 69 sim. 4. q. pa 
parius 67). semdein (9). 

*Papyr-, papir-ium (103, Gf.), -ius 
-us (74), -io (74 &e.), -eo (8, 132), g. 
-o0nis, papapirius (74) (v. locus 0 vas 
dc., 4. pap-ireus 69 &e, -arius 67) da 
byntzen wachsen (110). dair byesen 
wassen (132). binizahe (103, Gf.) papir- 
(8), semd- (9) -eecht. ain bintzen vas 
(16). roraeh, ror-, sebde-gewechst (74). 

*Papirnus v. Papyreus. 

*Papirotum (7. magnum vehiculum 16. 
qus petorritum?) en grot schep (23). 

Papi-, pape- (94) -rum papir (9). 
Gags. eorisc (94, 136). 

Papy-, papi- , bappi- (16), bapi-(64^), 
papapi- (147) -rus 7. magnus iunctus 
marinus (16) ; eorrosiuus (141). (cf. papy- 
rium, mueus, iuneus &e.) Ad. semida 
(Gf.), semde, sebede (74). eyn mere seme 
ruer (17) sehobriseh (cf. schóberling 
Nm. ;z. risch) ezenn (aus semd ? 1). schaf- 
riet (147). Ad. nd. ror; pap-er, -ir, -pir 
(8, 74), -eir (Fris.). Ad. bap-pir (6,67), ier, 
-pler (133), -ir, var. -eir (64); babyer 
(152), bintz, pinz (105, 141), mer-p. (75). 
nd risch Z bese (93, 109). byese (132). 
biffe (99). roreblat (papinus? 24). 

*Papiseus (cf. priapismus) ragwurtz 

4). 


*Papisma v. Papatum. 
*Papo, g. -onis 7. sonus quem faciunt 





PAR 


pueri in comestione (16). kindergedone 
80 sle essen (74). smecz-unge (8, 9) 
-er (9). 

Paponius (?. ebri-us, -osus *. q. pa- 

pinus 76) ags. drunken (G1. Aeifr.). 
*Pappa v. Erigeron. 

Pappa peppen £ kindsmuf (126). 
pappe (109). pap (132). 

Pappare &e. v. Papare &o. 

*Pappas v. Papas. 

Pap-pus, -us (91), -pa (v. erigeron) 
ereuzwurz, eidbrest, mettensommer (Ki.). 
distelbluo-st (Das.), -m (91) m4 stuyf., 
monnickhooft-ken (116). 

Papul- v. Popul-. 

Papula (cf. pup-, pab-, -pust-ula; 
pe-, impe-tigo ; earbuneulus) geswulst 
andem haubte; risemen vnd vlecke (4). 
ein klein geschwer (110). rot grinth Z 
warezelen (3). der rotte grint ader ein 
werezel (4). rote kindsbláterlin 2 róte 
(pl. 115). pletter-, ayD-lein; rotergrindt 
(74). blader (5, 23). hd. pla- (66), bla-, 
blo- (9, 17), blau- (67), blat-ter; warez. 
brust blaeder (20.: papilla). brost- (19), 
borst-(11) -bladere. zittermal (126). ags. 
teter 4 spryng (7. pustula (94, 136). mas- 
Schere (108). pé. mass- 109), nl. mas-, 
puck- (116) -elen. n4. houtsmeede (116). 

Papul-entus/ -osus (Br.) blotereeht 
(8, 9). vol gesehweer (68, 110), swerkens 
(132). 

*Papulo v. Papilio. 

Papul-osus v. -entus. 

*Papulum (s. pabulum) grot der 
swyne (22b). 

*Papus v. Papas. Pappus. 

*Papho-, papa- 4 pharapho- (14), 
parapho- (Gl. n.), raropho- 7 peran- 
pho- (147) -nista (aus mapaptavtocrjc) 
en sank mester (23). gesangkmeister ; 
singe-r, rin (74). der sengher meister; 
rar. voir-s. (147). 

Par Ad. nd. gerade. hd. geraide, 
glich, gleieh, eben. 2d. rade, even; eyn 
par sc. Sseho (22b). gelich Z effen (132). 
zim-, gebur-lich, einhellig (88). 

Para prp. hd. nd. by. Ad. bey, bin (1). 

*Para ssi. (s. pala? 4. apparatus 
Gl. m.) sehu- (20), schuuf- (11), schoe 
(19) -fel. 

*Par-a, 4 -ra 6 -us (Ki. ein vnglück 
vogel (Das.). parra ags. colmase (942). 

Para-bata (Gl. m.), -batha (20), -buta 
i -bita (19), -beta (66 &e.) (?. cupédus, 
aus mapagammc) Ad. giri-g, -ck, -ch (19, 
20); grieh (20), geyrich (66, 70, 151), 
gerig. 

Parab-ola, -ula, -ela (133) Ad. md. 
by-spil, -spel, -spell (132), Ad. -spele, 
-spiel, -speil (8). biespille (77). pey- (1), 
bei- (134) -spil. nd. by-spul (11), -spreke 
(22). gliehnif (65, 75) der wort (175), 
der verspottung, 4 einliehkeit in betü- 
tung (65). 

Parabole salomonis das puch der 
spruch o. der peyspil (1). 

*Parabsis v. Parapsis. 

Parabula v. Parabola. 

*Parabuta v. Parabata. 

*Paraear-axinium  luginare (Gf.). 
-oximus ags. flaspenig (Gl. Aelfr.) ?. q. 
-aximus faísus nummus (G1. Is.). 





PAR 


*Paracella v. Paratella. 
*Paracis v. Parapsis. 
*Paraceidas v. Parotis. 


*Paracit-a, -us v. Parasitaster. 
*Paracleta v. Angelica. 
" Para-eletus, gew. -elitus, -clytus 

(. flamen 7 pnewma 1) heiliger (1, 
n der heilig (16), de hillighe (93) geist. 
hd. nd. tro-, troe- un 132), dro- (8, 21) 
-Ster. en vaghet (23). eyn faut (5b). go- 
tes sun (9). wyt oder g. son (8). für- 
spreeh (65). anroeper (147). 

*Para-clitus v. -eletus, -litieus. 

*Paradaxum v. Paradoxum. 

Paradella v. Paratella. 

*Paradi-ata v. -ota. 

*Paradi-cia, -cina v. -gma. 

*Paradi-cta v. -ota. 

Paradi-gma, -cia (18), -eina (91), 
paranigma (74) Ad. ret-sel, -niB (90). 
nd. reetsel (11), radelse. rednib (1). roth- 
nisse (18b). rede (132). Ad. seltsam r. (68), 
s. furgab; verborgen r. sém., oder sin 
(8, 9). eyn redder sin (91). rede-lsen 
(133, 152), -Ischen (19), -1se (13), -rs (18), 
-rse (17). rat gerade (5). ratsal (8). rot- 
sam (9). erschroekenlichtzeichen (74). 

*Paradi-ota, -cta (76), -ata (75) 4. 
globus quà nascitur. in aure t àuxta, aurem 
(4, sém. 175, 76. cf. par-otis, -odontis, 
-adionium prope baltheum Pap.) drul 
bey den oren, vig. buel (75). ein heid 
druzse (4), heidrüs (3). kugel die in dem 
or o. dabey wechst; parrocida k. die 
in dem mund w. (74. cf. parotis). 

Paradisieola 4. paradisi $ncola (G1. 
m., Ki). eapelle, vorgebáude an einer 
kirche (Ki). 

Paradisus Ld. nd. das, dat parad- 
-is, hd. i, -eyf) (66). msc. hymel (8, 9). 


411 


fem. (4. hortus amoenus Gl. m.) lust-ige 


stat (9), -lieh stat (8), -barlicher gart, 
g. des wollusts 7 der wollust (65). irdi- 
sche geystlich leben (8). 

*Paradontis (sé parod.) bilderge- 
sehwár (Piet.). 

Para-doxum, -duxum, -daxum (6) 
hd. nd. wunder. hd. wonder. para-doxa 
i. vana gloria 110 &e.; -duxa 2. éucía 
gloriam (6, 11). 

Parafern-alia, -um, parafrenalia 
(6) hd. nd. brut-, braut- (134, 151), brewt- 
(4), bruyt- (132), brude- (152) Ad. -gabe, 
-gab, -gaben, ad. -gaue, -gauen. gerede 
(19). 

*Parafragus v. Paragraphus. 
*Parafre- v. Parafer-nalia. 

Paraganda (Br. cf. 61. m.5, 142) mantel, 
getzierde eins mantels (74). 

Para-goge, -goga, -toge (6) hd. eyn 
ezuhauf-, zü haft zü- (6), ezusamen- 
setzunge der bueh-, bu., bo- (6, 18) -sta- 
ben, -stabe. nd. en to hope settinge der 
boestauen. 

Paragoria (Br. &e. sí. pareg.) ein 
milterunge (110), senfftmutigkeit (68), 
sachtieheit (132). 

Para-, pare- (9) (cf. pane-) -gori- 
sare senften (9). senft (68, 110), sacht 
(132), milt (110) machen. peragoriso :. 
litigo (76. sí. mitigo). 

Para-graphus, -grapuhus (16), -fra- 
gus (6) Ad. ein zei-chen, -gen (21, 67), 

DA 


412 PAR 


-ger (18); z. von einem puneten (110), 
Z. van eyné punt (132), z. o. ein groBer 
punet (68), z. des gemercks o. merckung 
(15). groBbustab (21). bybrieff (65). pa- 
graff (5^). hantfeste (3). nd. en te-, tey- 
ken. 

Paxralell-e, -à (pl. Gt.) 7. linee € cir- 
culi eque distantes sicut sunt tzwe wagh- 
ensporen (132). finfringa (aGt.). 

Paralellus pilde der sunnen im ge- 
wuleken (74). 

*Paralesis v. Paralisis. 

*Parali- v. Parasit-aster. 

*Para-lymphus, -linpha v. Para- 
nymph-us, -a. 

Paralipom-enon, -inon (76), liber 
piralipomeron (1. »-« hemera) puch 
der tag (1). buch der ander wutunge 
(9. st. -weitunge), vnderweisung heim- 
lieher ding (75), widerumb sagung 7 der 
ding die da sind vnderwegen beliben 7 
vberhupfft sin &e. (65). 

Para-lisis, -lesis (75) Ad. die, dy nd. 
de gicht, g.-suke (22). ghiecht (11). geicht 
(19). githt (20). gith (499). hd. daz ge- 
gicht, gaicht (a aus e verb. 18). gegich 
(21). vergicht (1). gichtig (9). sehlagsucht 
(75). der sehlag o. tropff 7 láàmme des 
leibs (Das.). lám (111). parali (93. cf. Ob. 
1184). parlis m. (7:15). 

Paralysis (cf. herba p.) sehlissel- 
bluom (fos 91 sem.). 

Para-litieus, -clitus (649) (cf. elini- 
eus) ein lamer (65, 110). beterise (Sum.). 
betrys (110). bettrib (76). bedtrief) (652 
Mrg.). petriD (75). pettiriso (Sm. 3, 132). 
en gichter (23). Ad. eyn g. (62), gichti- 
ger, suchtiger (68), ge-s. (69, 134) mensch. 
giehtiger (5). ge-g. (74). eyn gicht-such- 
tiger (5), -priehig (649), -bruehiger (65). 
gichetsuh-, troffslach-tiger (74). veigch- 
tig (1). yetick (19). eyner den daf ge- 
gicht bricht (17), der da hat dye? sucht 
(sc. paralisis 21). gelidbruchig (64). erup- 
pel (85). barlesüchtig (Ob.). 

Paralogismus bedriechlick rede off 
die beworren ind doch tot beyder mey- 
nongen bewijslich is (147). ein betrogne 
s (110). rug-, straff-licheit, lustigkeit 
74). 

Paralogizare v. Paloysare. 

*Paran v. Pharan. 

*"Paraneuma (cf. neuma) hd. sub 
gesang sim. soesse (132), sote (23) sanck. 

*Paranigma v. Paradigma. 

Para-nympha, -nimpha, -ninpha 
(93), -nypha (5^), -linpha (21) (7. pro- 
nuba 74) braut (134). praut (1, 74). Ad. 
nd. brut. bruyt (133). der brut o. frund 
(110). der bruyt bode off vryent (132). 
bruthuo- (93), prawtwar- (74) -terin. 

Para-nymphus, -ninphus (93), -ny- 
phus (59), -Iymphus (21) (7. pronubus 
74) bru- £ tru-tebote (Gf.). truchtink 
(Sum.). preytigam (1). brutegom (b^). 
brude-gam (5, 93), -gem (21). brut-huo- 
ter (93), -bot 7 heiratzman; bot des 
brutigams vnd der brut; werber der 
heirat zwischen der brutschafft; p. 
heirat-, hochzeit-leute (75). ein brutgams 
botte (110). eyus brudegam bode (132). 
kamerer 7 bode (20). brut diener (8). 
brawt diner (9). prawt-egam, -gam, 
-macher, ee-m., hochzeitman (74). iun- 





PAR 


chere (99). ein. vertruwter Z ein huter 
der gemehelin (65). 

*Parans v. Regan. 

*Parapilio lecker (79. cf. parasitus). 

Para-psis, -psys (1105), -bsis (23), 
-bsides (94), -psidam (136), -seis 7 -ssis 
(Gl. m.), -eis (122), -sis (1102, Gl. jm.), 
-xis (11), pera-psis (147), -bsis (Gl. m.), 
paro- (88,91, 125, Das.), papa- (Twinger) 
-psis (aus mapodic) izinari ; ezzihfas ; 
sulz-faz 7 -kar (Gf.). kar (74, 93, Tw.). 
kaar (Das.). 4d. naph(1, 5), naphe (133, 
152), napph (125), napff, naupf (8), 
napft (49), natf (13), nappe (10). Ad. 
"d. nap. eyn holuntern nap (19). disch 
? fladeren nap (11) essen geschir (65). 
eetvate (147). kopp? (Z1). schussel (s8, 
110, 132). viereck-sch. var. vierecket 
schissel (64). scotele (99). krausen, teler 
(14). bry supp (88). ags. gabu-dan (94), 
-tan (136). gall. platel (122). 

*Parapsita v. Parasita. 

*Paraptus (cf. parapsis en vor hor- 
net (s&. ahorn- ?) nap (23). 

*Parapharagaraus (7. carobeus) gall. 
seuron (122). 

Para- v. Pa-phonista. 

Parare hd. machen. nd. maken; 
drade m. Z7 reden (22b). be- (132 &o.), 
ge- (17, 99) -reyden. Ad. be-reiten, -rai- 
ten. renchen (reuchen?); wiln haben; 
Ukeuten; beczeychen (17). zieren (20). 

Parasce-ue, -pe (55) tag der furbe- 
reytung der osterlicher spy, var. óster- 
lichen speyf? (65). der gude firitage (5^). 
gueden vridach (11). gut fridag (99). der 
kar-fritag (75, 110), -freitag (134). 

Parascis v. Parapsis. 

Parasi-aster, -eator éc. v. -taster. 

*Paraside (7. preparatio, aus para- 
sceue) beraitung (74). 

Parasynanehe kader £. utwendich 
halsgeswer (OChytr.). 

Paras-is, -sis v. Parapsis. 

Para-sita, -psita beckersche 7 spijl- 
wijff (132). eyn wyb (110). 

Par-asitaster, -asiaster, -asiastes 
(67), -aliaster (68, 110, 132), -asitator, 
4 -astinator 7 -stinator (75), -asicator 
i -asieus (74), -asitus, -ascitus 7 -cisi- 
eus (76), 4 -acitus 4 -acita 7 -asitulus 
(147), -apilio (q. v.) Ad. nd. lecker. eyn 
schuDeln-l. (14). wuster l. (75). nescher 
(8, 9). spiliman (127). schmorotzer (91, 
126, Fris.. schuzelspóler (Sum.). teller- 
schlecker (rFris.) (-situs wntersch. von 
-laster lecker) der sich zu der schus- 
sel setz 7. ein leckerer, var. lecker, 
der sich mit schmeichlery zu tutlet 
das im der buch vol werd (110). zu- 
titler ; federklauber; ia herr (91). 
leckart 7 eyn pluymstricher van eyn 
lecker maeltzijt (132). plumenstryker 
umme eine leckerlike máltyt, hd. veder 
streicher (109). iauler grassiger bube 
(75). tischgenosser (74). n4. schuyfel-aer, 
-schappraeye (116). 

*Parast-rata (147), -ates (nauis) ags. 
mzestwist (942). des scheeps holter dair 
die mastboem an gevestet is (147). 

Para-tella (87, Ki., 7. lapacium aeu- 
tum 24, lapathus gall. parelle Gl. m.), 


|-cella, cf. -della (anethum siluestre 


Gl. m.) hoip lattich (19). huf-schleck 





PAR 


(68), -wurtz (110). huyfiloeek (132). wil- 
der ampfer (Ki.). kleta (81). 

Paratio machung (75). 

*Paratiua en ghebuwe uppe deme 
graue (23). 

*Paratoge v. Paragoge. 

Parator macher (75). 

Paratrimma (cf. bubo) wolff 7 ar- 
Ww. (Das). wethum vom reiben Z der 
kipparl) (Alber.). 

Para-, ara- (sc 104) -tura garawin 
(131). harauvi (sc 141). garue (104). 

Paratus hd. nd. bereyt. nd. rede £ 
be-r. (225). reide (77). 

*Paraxis v. Parapsis. 

*Para- v. Paro-xismus. 

Parazo-nium, -mum (110 &e) eyn 
mel) an dat gordel (132). ein messer an 
dem gurtel (110). weidner (135). waad- 
ner, stosstagin, n/. stootdeegen, poniaert 
&c. (116). 

*Parbredum (aus paraueredus of. 
paledrus &e.) sparurit (104). (wetterau. 
préfrit m. pr.). : 

Parca (7. letum t fatum 1, pl. fata 
141, 142, facta (Gf., furia infernalis, 
mors) tot (b^). tod (1). de dot de gaye 
(jühe) dot (23). steffara (Gf. 6, 662). pl. 
&gs. uuyrdae, burgrunae (94, 136). sce- 
fentü (141, sZm. Gf.6, 454). 

*Parea v. Perea. Porca. 

*Parea (nauis) v. Barca. 

*Pareanus v. Parchanus. 

Parce kerclieh (20, 65). 

Pareere hd. nd. schonen. vir-seh. 
(19). schon (11). schoen (132). beschowen 
(92). vbersehen (7, 65). sparen (110, 132). 
Spoeren (11). hd. v?geben. nd. v'gheuen. 
abbrechen, karck o. sperig sein (88). 

*Parcialis &c. v. Partiahs. 

Pare-, seltener pars-, part- (22, 23) 
-imonia sperlich o. mefekeit(8). kerklich 
karckheit 7 messikeit 7 phlogunge (9). 
m. in essen vnd trincken (110). kercklie 
plegunge (7) der spisen abbrechung (17). 
a. spyDb vnd dranceks, 7 kuscheit der 
spyD; messig a. 7 vernunfftig karckheit 
gegen jm selbs (65). speis abprechung 
(1) nuchter-heit sm., -keit (18). noch- 
tern- (23), sober- (132) -heyt. noch noch- 
tikeyt (22). 

*Pare-, part- (23) -imonicus, parsi- 
moni-eus, -aeus (1), -us speis abprecher 
(1). Ad. nd. no-, hd. nu-chtern. hd. nie- 
(67, 76), nu-chter. sober (132). 

*Parcisicus v. Parasitaster. 

Paratas hd. nd. karcheit (5, 23). Ad. 
karck-, karg-, ezey- (21) -heyt. kargkeit 
(152). kaericheit (132). winezigbruchung 
(65). kranekeit (67. aus karckheit?). 
urecheit (99). 

Pareo- v. Parti-pollex. 

Pareus kar-ig (7?), -ich (11, 20), 
-rieh (6), -eh (13, 23), Ad. -ek. -gk, -g. 
kaerieh (132). nowe (23). Ad. ge-n. (67), 
-nauwe. gnauwe (21). gnau (13). gnach 
(6). vnmilde (22b). girich (8^). abbrudee 
4 kündig (126). kyndig (110) gswin 
(15). ein zeher &e., sed ?m bomo spar- 
hafftiger (65). 

Pareus 2. circulus parek (147, Kil). 
kreytz (147). warande (Kil.). 

*Parcha v. Parca. 





PAR 


*Pareh-, pare- (175, alph. 66 &e.), 
|parg- (4, 66 &e.), barg- (5^) -anus, 
| pareh-onus (76), -andus (1) (7. bombici- 
,nus, -us, -um Z bombacium 75, ba- 
|bismus 76, umbasius 7 vesta - niea Z 
-riea 71, arbi-lanium 3, 4, -banium 2 
| burellus 7 linisc-enia 7 -inus, var. 
-imus 7. pannus e lino et lana 5. cf. 
|Sm. l, 193. Dz. Wtb. 43. Celt. Nr. 280) 
| parch-ant (1 &e.) -anttuech (3), -an (1), 
|-am (23), -en: (74), -en (66). pargen 
| (parg. 4). Ad. barch-ent (parch. 4), -at 
! (76, 110), -an (3, 6). -en. barch (10, 151). 
| barek (69, 134). berchaen Z sarroch (107). 
| hd. saro-che (67, 152), -ek. sardoch 4 
| vesteyn (132. cf. fustana). setten (110^). 
|» sattin (1102). 

*Parcherdum (:. prestigium, aus phar- 
| macum ?) zóber (Sum.). z.-unte (121). 

*Parehonus v. Parchanus. 

*Parda (7. genus fistule 4. cf. Yr. 1, 
| 62, 119. 2, 39) pard-an (18), -ynne (55, 
|99. 23), -in (b, 21), -awn £ trometen (4), 
|-aun Z bumhart (74. cf. tibia suecento- 
ria) eyn phart (Y). eyn grosse pfeyff; 
| Schalmey (74). 

Pardalus («awis) puluier, »/. pluuier 
(116). 

*Pardix (si. perdix q. v.) repphün 
(19). patr-isekin (20), ijsken (11). 

*Pardo (piscis cf. barbus, parus) 
| barb (Gf.). 

Pardus (cf. barbus) ein bof thier 
(65). hd. nd. pard. parde (bb, 102). Ad. 
 lebart. 

*Pare-a, -as (Ki.) backenschlang, von 
marsis vnd theriakskrámern baron, 
buba, serpagerina genant (140). 

Pareetatus v. Hirquitallus. 





*Pared-rus (74 &e.), -us (74, 120) (?.| 
equus vilis 16, distortus 15. cf. palafre-| 


dus &o.) pha- (2) pa- (120, Gf.) -refrit. en 
| Snode pert (23). scheuflich phert 7 sch. 
| rof) (par-, var. pal-edrus 75). pofpferde; 
| diener (74). 

Pare- v. Para-gorisare. 
| Paren-s, -tes (9) Ad. nd. eld-, ald- 
| (13, 21, 132), alt- (18), elnd- (8), old- 
| es, Ad. elt-ern. elde-r (20), -ren (9). 
| die alten (7). aelder (11). vatter vnd 
| muter; píc. gehorsam (110). tele-r Z 
| zrsche (78). geuolgig (75). 

Parentare gesleechten (19, 68). von 
den g. (68). geslethten (20). vor eldern 
selen oppfern (9). leibfall begehn (135). 

Parentela Ad. ge-slechte, -schlecht, 
-sehlácht (134), -slethte (20), -slieht (17), 
-sliecht. (91). sclechte (13). nd. geslecht. 
. mageschafft (20). 
| Parentieida morder seines vatter o. 
| muter(75). der v. o. mutter todter (116). 

Parent- v. Par-icidium. 

*Pareo (cf. parea) i. serpens in cauda 
ambulans (16). en slange de uppe deme 
Sterte gheyt (23). 

. Parere(par-io wd -eo selten untersch.) 
hd. gebern, ein kint g., kindeln (9). nd. 
en kind geberen (23), telen (109); winnen 
11) kinder-w. (20). Ad. nd. arb-eiden, 

d.-eiten, -atten (6). erbenden (21). Ad. 
geuolgig (75), gehorsam, vnder-ton (9), 
-tenig, n4. -denich, -danich sin. Ad. nd. 
erwer-ben, -uen. gesteen (9). erschinen, 
furkummen pareo (65). 


PAR 


*Parest-us, -is (cf. pronesia, per- 
nestus) 7. remultum 7 rudens, ieyne 
? zugsaill (74); habena 2 sustinaeulum, 
line 4 lang seil, l. schiffseil (75); magnus 
Uus natarum (75, 76. sf. naut.) en kabel 
(23). 

*Par- v. Pari-etaria. 

*Parganus v. Parchanus. 

*Pa- v. Pat-riaster. 

*Paricaria v. Parietaria. 

Pa-, pha- (q. v.), par- (65) -ricida 
(j. qui parentem occidit 0. similem. sibi 
66 &e. »« par; cf.sq.) gesellen-, freude- 
(szc), vater-todter (74). ueteren tuter (6). 
mansleehtig (9). manschlechtig sins gli- 
chen (65. 2« par!). gliceher mitmorder 
(paricida 75. ebenso /!). lant-laufer 2 -ver- 
reder (10). patricida 7 parrioda vatter- 
tóder 7 lantzverrater (93). 

Pa-, pha- (q. v.), par-, pat-ricidium, 
7 paricida (66, 110 &e.); pari-, parri-, 
7 parenti-cidium Ad. vater- (17), fal- 
(? 5), veter- (133), feter- (21), vetter-lich 
dotslag sim. nd. vederlie dotslach. tod- 
schlag vatter vnd (68), von vatter oder(110) 
muter. doetsleger van vader ind moder 
(132). manslahunge (8). patr. Ad. dez, 
des vad-, vat-, va-ters dot-, doit-slag, 
todtsehlag. eyns vatter dot slack (18). 
des vaders (23), vader (22) dot slach. 
manslechtig (9). paricidium glich mit 
morderey (75. cf. prc.). 

*Pariele (cf. -clà Gl. m.; o. v. diea) 
rechenzettel (Op.). 

*Parieculum (:parix) meysenkar (71). 

*Paridaria v. Parietaria. 

*Paridis (aus Paris) ebrecher (74). 

*Parienna v. Parietina. 

Pariens geberende (110 &e.). 

*Parient-ene, -ina v. Parietina. 

Paries Ad. nd. want. hd. wand. p. 
cementicius ein dreck- 7 weller-want 
(125). 

"Parieth v. Parix. 

Parietare, 7 dis- 4 ex-p. (14?) want 
(68), wech of w. (132), weg (2« v/as) o. 
wend (110) machen. muyre of want af 
to breken (147). 

Pariet-, parit- (24 &e.), parid- (7. 
pedieiados 24), parie- (74, 85, Sum. V), 
paret- (23) -aria, pericilia (12) (7. vit- 


| reola q. v. 125) hd. tag, tak (Sum.), dage 


(11), dach (12, 24) vnd nacht. n. vnt dag 
(85), vnd tag (153). dropwort (24). trauff- 
wurtz; st. Peters- 4 glaD- (73), maur- 


| uu &c.) -kraut. n4. parietarie, glaeseruyt 


116). 

Parie-tina, -tiua (68), -ntina (15 
varr.), t -nna (129, 147) -ntene (pl. 76) 
(&. parietum ruina 75, 129 &e.) vnge- 
dacte want (8). vndedaeht wank (sc 9). 
eyn huf on (110), on eyn (68) tach. eyn 
huyf sonder dach (132). der muyren of 
want nedervall (147). want-pruch o. -falle 
(15). vnwerhafftig gepew (74). 

*Pari-fari, -sari (20) gelijch (20, 6s, 
132), glich (19, 110) sprechen. ghelike 
spreken (11). 

Parifiear-e, -i v. Equipollere. 

*Pariformis Ad. gelich-, glich-, gleich-, 
nd. ghelic-formig. glicher form (15). 

Pariformiter (Gl. m.) gelich formig 
(c8). glich- (110), gelijch- (132) -lich. 

Parilis Ad. gelich, glich, gleieh. nd. 





ghelic. 





PAR 413 


V MM gelicheit (20). die glyche 
(65). au 

*Parillus (bar. G1. m. cf. Dz. Wtb. 4T. 
BM. v. barel) parili (92). 

*Parimas (r aus x9?) laib (Gt. 4, 1111). 

*Parina v. Parma. 

*Pariodus v. Periodus. 

*Pariopagita v. Ariopageta. 

*Paripothetici v. Peripateticus. 

*Parisalta slunt (104). 

*Parisari v. Parifari. 

*Pariseulus v. Paristulus. 

*Pariseus (cf. questor) roeper die 
veylynge oproept (147). 

Parisius (c/w.) hd. parif, barib (6). 
nd. parijs (67, 132, 147). peris (86). 

*Parisoma(aus peri-psema;- -zoma) 
quast £ schale van appel (11). quest £ 
scheele (19). 

*Parisonare glijeh luden (20). 

*Pari-sonus 7 -tonus glich, gelijeh 
(132) senger (110, 132), gesang (68). 

*Par-istulus, -istullus (75), -stulus 
(76), -istulos (3). -iseulus (74), -istula 
(bb), pitri-seulus (8,9, 34, 84, 102, Sum., 
Gf.), -eus (11, 19), petri-tus (75), -seus 
(28), -sstus (18), -eculus (104), puris- 
eulus (87)  -tus (109), / pistricus (74) 
(auis, ?. re-, -ro- 1 -gulus : parix (fc 
meisenkónig regulus Nmmn., bi-, 4 vi- : 
triseus 7 britiscus (Gi. m.; petr. 2. rex 
auum; par. animal ?. salemon 7 miapo 
2»« eunieulus! 75) kuninc (84, sem. Gf.). 
ein konick (3). ehüniglein (2). ehuni-elin 
(102), -glin (104), -gel (1). küng- (34), 
kunge- (7, 67, 68, 87), kunig- (66, 69, 74, 
110, 151), konge- (8), kone- (9) -lin, -Iyn 
(9), -lein (66, 74, 151). kung- (70, 134), 
konig- (4) leyn, -lin (134). kuningil (Sum.). 
küngele (Fris.). 4d. king-li (76), -le (91), 
-eln (18). kung-li (6), -elgin. kongelchin 
(17). kangilgen (b^). kungel (par., petr. 
15). kignick (18). ezunekonnycek (19). 
zawnslupffel (pistr. 7:4). eyn netel-kon- 
ningh (23), -konnine paristolus; winter 
konine pitrieus (11). gelegose (109. cf. 
eurruea, crueus). spieristus (auis; 
herba sic 20) guldammer (19). gellegrasse 
(11). ghelewureze (20). 

*Pari- v. Parie-taria. 

Paritas gerade-keit (5), -icheit (23). 
hd- glichheyt sem. 

Pariter hd. mit eyn-, nd. mit emn-, 
midden- (18), bit eyn- (185), wir ain- 
(16) -ander. Ad. glich. nd. ghelich. gelijc- 
4 sement-lieh (20). 

*Parit-or, -us v. Raeator. 

Pariturus geborn (10). 

*Pariulus v. Paliurus. 

Pari-us (vé. albus 16. sim.) -lapide 
(est vna dictio 16) eyn wijf marm-or 
(132), -er (68), -el (110) stein. 

Par-ix, -ux 7 -us (Gf.), -rax (Bosw.), 
-ula (Hpt. b, Gi. m.), -rula (943b, 136), 
-jeth (7. mas-, masi-lingua Pap. cf. 
para, masigna), petrix (1315, 141) (7. 
capula 75) hd. meis-a (131b, 141, Gf.), 
-e, -el (75); meize (9, 100), meyDe (13, 
66, 1105, 151), meif, meis (34), mais (45), 
mayf (1, 134). mes-e (11, 23), -eke (22). 
ags. masae (94, 136, Hpt. 5); hiee mase 
(G wren Bosw. »« paristulus), spie-m. 
(942), colmare (sc Somner Gl. m.). paruea 
hyeae (25. porrax parua aus quae 
hicemasa décztur (129). 


414 PAR 


Par-ix, -us maior brand-? spiegel-., | 
minor 7 ceoeruleus blaw-, cristatus 
kobel-meise ; eaudatus pfannenstil (135). 
parus maior, fringillago kol-, brandt- 
meiss; nl. coolmeese, masc. plackaert, 
hyken, fem. suytken; p. minor blaw-, 
by-meiss-, »/. pimpel-, meel-meese (116). 

Par- (10), per-Ilamentum, -lamen 
(8,9, 17, 74) (terminus usitatus apud 
francigenas 6, "ministerium 49) hd. ge- 
sprech, -spreche (10, 74), -bret (49. : 
praten, nicht st. gerede, wte Mone will). 

Pa- v. Pe-rlatorium, 

Par-ma, -ina, perm-a (3, 4, 76), 
-ula (3), peri-ma (Gl. m.), -na (18, 923), 
-nola (18) Ad. buckel-er sém., -ier (68). 
puekler (1). bocke-lier (1105), -rler (110). 
bokeler (23). ein kleyn (110, 132), lycht 
(68, 110) schilt. tart-sche (9), -sch (6), 
-tze (23). toreze (4). tarch (3). tatschen 
(1). dart-zsche (11), -zhe (8), -stz (18). 
ein klein rondella (126). i 

Parma barm ein stat in lamparten 
(74). 

Pa-,2 pe- (Gl m.) -rmentarius 7. 
cerdo (1€). 

*Parna v. Perna. 

Paro, 4 myo- (116), mio- (64) -paro 
raub-, o. iag- (116) -scheff in dem mere 
(64), -sehiff, n7. iachte, barsie, barcke, 
bergantijn (116). ags. scathena scip (Gi. 
Aelfr.) eim schiff (110). 

*Parocidus adj. (cf. parotis) die in 
den oren geswelle hevet (147). 

Paro-, parro-, parru-chia, 4 parra 
(11, 290 &e.) (7. dos, plebania 75) Ad.nd. 
parre. hd. pharre, pfar, pfarr, phare 
(133, 152), pfarre 7 pfarhoff (75), par £ 
parhoff (21). nd. pare (22), perne Z p.- 
kerke (225). paroch-ie (132), -e (110b). 
barehi o. kireherel (Das.). kirsp-il (110), 
-el (11, 20). eyn kijrspels kyrch (132). 
eyn wit roe (5). wie- (V), wi- (6) -dam. 
wed-ame (17), -eme (23). 

Pa-, par-rochialia pfarliche gerech- 
tigkeit (75). 

Parochia-lis, -nus Ad. pfar-, phar-, 
pfarr-, Ad. nd. par-, nd. parre-man. eyn 
van der parrochien (132). einer von der 
parochen o. pfar (110) -lis pfarlicher 
(75). pferrer Z lutpriester (65). -nus, Z 
parroehus (20) parrechsre (Gt.). pfarr- 
kint (65, 75), -man (4, 15), £ -er (7. pleb- 
anus, -isanus 75). parrer 7 kyrkenpaffe 
(20). pernerZ kyrchenpaff (19). prochel- 
paep (11) perneman (22b). 

*Paro- v. Per-latorium. 

Parot-is -is, -ida (Br), -idam (4), 
-tides (125), parrocida (74. v. paradiota) 
ein sweer by dat oer (132). ein schwer 
(1105), geschwer (1102) by dem or. der 
ohren-, orn-mückel 2 -nüttel (126), -mützel 
(135, Das.), -mutzeln (125), -mitzel (91), 
-mittel (Fris.), -pützel (111), -klamm (135). 
daz seint dy bosen swern bey den oren; 
paracidas ein geswulst bey den orn (4). 

Paro-, / para- (75) -xismus, 7 -xi- 
mium. (74) ritten-hitze (75, 93), -hitz 7 
-frost (74). das frustelen, m/. het aenco- 
men der cortsen (116). 

*Parpiricius v. Papireus. 

*Parra v. Parochia. Parua parra. 
Para. 

*Parrax v. Paristulus. 

Par- v. Pa-ricida &o. 





PAR 


*Parrocida v. Par-adiota, -otis. 
*Parrochia &c. v. Parochia. 
*Parrula v. Parix. 

*Parrus (é. grippa, tarda) trapp, 
Stockaer (14). 

Pars Ad. teil, deil, stuck, eyn portz 
(126). nd. del, deel. 

Pars- v. Parc-imonia &oc. 

*Parstolus v. Paristulus. 

Partapia /a corona de diversi colori 
(Gl. m.). erants van manigerley bloemen 
(147). 

*Parteea (7. portio) portion (125). 

Parthe- v. Parti-nopolis. 

*Parteria (aus petraria?) eyn, en 
blide (11, 19). 

Part-, parc-ialis Ad. tei-, tai-, dei- 
lig; deil-lieh (5), -ich, -ichen (21), -same 
(11). nd. del-, de-liek. teilich o. toitlich 
(4. »« parea). 

Part-, parc-ialitas Ad. deylich-, taili- 
sim., teilsam- (75) -keit. partijlicheit (132). 
eyn party (65). 

*Partialitas (7c parcere) 
(110). 

Partia-, / partieula- 4 partibi- (75) 
-liter stucket (65). teilsamlieh (15). 

Partibilis teilsamlich (75). 

Partiea v. Pertica. 

Partieeps Ad. teil, tail- (1, 76), Ad. 
nd. deyl, del- (6, 23) -iehtieh (11), 
-haftiger, hd. -haftig, -haft (20), -hefftig 
(6), -nemer, -nemmer. 

Partiecipare tailhafft werden (1). 
dyelhafftig verden (sc 5b). Ad. deylhaffti- 
gkeit haben (65), -g machen, Z sin (20). 
deyl nemen (10). deylen (85). mite tey- 
len (9). gemeynsehafften mit ein (20). 

Participatio teil-ung (75), -samkeit 
(65, 15), -hafftigkeit, begabung &c. (65). 

Participium Ad. teil (Sum.); tail- (1, 
76), deil-hafftig, -hafftikeit sém., -haff 
tunge (19). nd. del-aftich, -hafticheyt 
(23). 

Partieula Ad. deil, cleyn deil, teil; 
-ehen 2 -ung (18), -gen (5), ain tai- 
lin (76). eleyn stuek (132), stucklin (65, 
68, 110); pletz (65). nd. eyn cleyne del, 
eyn delekin. 

Partieularis Ad. nd. deylich, Ad. 
-lieh (6), -icher, -ieht (17), -etht (20), 
teylicher, sunderlich, gesundert (20). 
nd. del-liker, -leker. 

Partieularitas Ad. deylhafftig- sm., 
teilsam- (75) -keyt. sunder-heit (65), 
-lieheit (20). 

Partieulariter v. Partialiter. 

Partieularius (cf. offarius) ags. 
ypiekere (Gl. Aeifr.). 

*Partieum lapp (19). lap (11). lai- 
(104), lo- (af. 2, 282) -ski. lose, losche 
(Gf., Sm. 2, 506, wo lang. laiseum &oc. 
zu laiski passt). rothloschi pelles arie- 
twm idem sine lana, quasi partica (Gt. 
l. c.). Cf. parthieae pelles (Gl. m.). 

Partieus (v. vendens per particulas 
147, qui diuersas vendit partes) grempler 
(74). eremer &c. (147). 

*Part- v. Parc-imonia &e. 

*Parti-, parthe- (77) -nopolis (cv. 
saconie)medeborg (10). meydeboreh (13). 
meyderburg (77). 


sparung 


PAS 


*Parti- (Sm. 4, 237), parco-(Br., Gl. m.), 
perci- (Gf. 5, 615) -pollex (i. trab-, 
tram-ellum) swert- (Sm.), schuch- (at.) 
-zugel. 

,Partiri Ad. nd. deylen. Ad. deyln, 
teilen, tailen; vmb-geben, -gen (18); vmb 
gotz willen geben (110 szm.). nd. delen, 
vmme gheuen. 

Partitio hd. nd. deyl-unge, -inge. 
stuck (65). 

Partitor teiler (75). deiler (20). 

Partitus gedeilet (20). ver wet dink 
? vnhouesch 7 lidesam (23. »« pati). 

Parturire, -ri hd. nd. gebern. ge- 
pern (1), -boren (110, 132). begern (see 
22). we haben zu der geburt &c. (65). 

Partus Ad. nd. bort (13, 93), ge-b., 
m -burt. ptc. verkregen (132). gewon 
(14). 

*Parua v. Perna. 

*Parua parra (aus, cf. para) holichra 
(104. 2. q. holkráhe pieus martius Nmn. ?). 

Paruea v. Parix. 

*Paruicordius cleinhertzig (75). 

Paruior cleiner (75). 

Parui- (7. vili- / leui- 1) -pendere 
hd. cehlain (1), elein, eleine 7 wenich 
(20), lichte (13) achten, 7 schetzen (65), 
schatzen (75). hd. v'-smahen sém., -sme- 
hen szm., -schmechen (67), -schmaàhen 
(134), -spotten (110). nd. vsma-n, -den 
(19). misseprisen (20). 

*Paruipensio klein-achtunge 
? -schetzung, licht- Z iyfeeni 
tung (65). 

Paruipensus wenig geachtet (20). 

Paruitas kleynheit (20). 

Parula v. Parix. 

Parulis zangeschwer (111). 

Parum Ad. nd. wenich. Ad. wenig, 
ein w. (17); kleyne (19). kleyn (11). 

Parump-er, -ar (17) Ad. weni-ch,-g, 
em w., nd. weynich minner, Ad. min- 

er. 

Parumplus v. Pluseulus. 

Paruneulus ags. pleg scip (G1. Aelfr.). 

*Parus (piscis cf. barbus, pard-o, 
-us) barbo (87, Gf.). 

Par-us v. -a, -ix. 





(20, es), 
fur - hal: 


klene, luttich. wenig (4). voge (paruus. 
71). em vnverstandener (-lus 65). 


(15). 
*Parux v. Parix. 
*Pas v. Fas. 
*Pas-ea v. -eua, -ta, -cha. 
*Pascalia osterliche zeit (75). 
*Paseamen v. Passagium. 
*Pascare v. Passare. Pastare. 


cus existens apud villam (16). eyn dor 


sehiff (75). hauen (11). 
*Pascenda v. Pastenda. 





Paruu-s, -lus Ad. kleyn. zd. kleyne; | 


P. eiphus elein-, var. clainf- kopfel ! 


*Paseede- (23), pascedo- (18), pas- 
tedo- (75) -nopagus, pastedenophagus 
(16), postedenofanus (11) a pastedonos | 
grece i. portus (at. e£ pagus villa quia 
portus apud villam, inde p. v. requies - 
nautwm (15); a pasee depos grece t. - 
poreus /af. e£ phagus villa quase por- . 


schwin (18). en dorp swin (23). nider- | 
lege, vig. schiflend; eyn port o. rue der ; 


|  Pasc-ere, -i hd. neren, er-n. (10); ] 







PAS 


waidnen ? fretzen &e. (88); wei, vu- 
(19, 99), voe- (132), fve- (20), fo- (5), vo- 
(23) -den. spisen, ergetzen (65). 

*Pasci- v. Pastil-larius. 

*Pascillu- v. Pastillu-m, -s. 

*Pascin v. Passim. 

*Paseinata v. Pastinaca. 

Pasc-ua, -a (22) sg. pl. hd. md. 
weyd-e, -en (pl. 68, 132). hd. weyd, 
waid (1), weydgang 7 allment (126). 
graef (20). vodinge (22). marsch, eyn 
groen playn (147). 

Paseualis (G1. m.) vitulus vasalehalp ; 
p. bos sueichrind (Gt.). 

*Paseuarius (cf. sq.) frisking (Gt.). 

Pas-eha, -ea (65, 75) (/. phase Gt.) 
oster-en (229, 110), -friscine szm. (Gt.). 
hinfart (75). vber-, fursich-gang, wande- 
lung (65). paschen (92^). 

*Pascha ertbere (121). 

Paschalis osterlich (88). paischlick 
(141). 

*Pasehanthemum *». Bellis. 

*Pasillus v. Paxillus. 

*Pasinata v. Pastinaca. 

*Passa v. Gurgustium. 

*Passa-eua, -neria (76), -nella (74), 
passuua (23) (cf. paste, passile, vua 
passa) eyn drocken wine druben (18). 
en droghe win drufel (23). truckenwein- 
per (74). 

Nu (4. prouincia) graefscap 
81). 

Pas-sagium, -tegium (6), -camen, 
pessagium (1, 2, 75 var., 77) vart (22^). 
hd. nd. bede-, Ad. bedde- 7? walle- (18), 
bidde-, bitt- (132), wal-, wail- (7), waal- 
(68), walt- 67, 152), mer. £ her- (74), 
ehirch- (1, 2), bilger- (68, 110, 134), bil- 
gerin- (67, 75,133, 152), bilgren- (69) 
pilgrem-vart, «d. -vaert, -vort (93), 
-sehafft (75). weg- (2), wolle- (5) -wart. 
falk (77). mergang (75). passagium or- 
loff om tzo passyren (132). ein platz do 
man vber fert o. geet (110). passagie (Kil.). 

*Passa porta (4. commeatus) passe-, 
pas-port (Kil.). 

*Passa-nella, -neria v. -cua. 

Pas-sare,-care(18)/d.schriten,schrei- 
ten, schriden (cum pedibus). strwen (scri- 
ven? sicut cum p. 18). nd. stridem (scri- 
den ? 29, 93). 

Passer Ad.nd. sperlin-e, Ad. -g. spir- 
€ke 7? -ling (75). perling (20). spar-we 
(W, 8b) -be (13, 133, 152). Ad. sper-we 
(10), -ck; speck (V. a. 1455 Sm. cf. pi- 
e, spare (8), spar, spayr (19), sparr 
(126), spaez, spetzel (77), muef) (20). nd. 
mussche s2m.; lu- Ad. lü- (126, Piet.) 
inek, -ningh (22). psczs plat-eü (111), 
"teible (126). blatteiblin (91). 

|. Passibilis ledelich (20). doeglec (99). 
, der unteri stain (mole (104). 

Passibilitas lidelich-eit (20), 
(8). leydeliehkeit (9). 

*Passile (7. vuapassa) mertraub, 
rusm, gedorret weinper (74). 

Pas-sim, -cin (18), -sum (93) Ad. 
lang-, Ad. nd. lanck-, lack- (sic 151) Ad. 
-sam, -sim (17), nd. -sem. lanx sam (13). 
lanchs am (18). gemach (88). schryt- 
(um? sit- (110) -lichen. serit- (9), spreyde- 
(132), spar- £ gemeyn- (20), sper- (19, 
79), spoer- (11) -lich, -lic (79). allenthal- 
| en, hin vnd Ler (65). 


-keit 


| 





PAS 


*Passinale v. Passionale. 

Passio Ad. nd. hd-unge, -inge, hd. 
-en, -in (5^). lyedunge (19). leyd-unge 
(9, 4, 134), -elicheit, var. -enlichkeit (65). 
lidlich-keit, ? beweguug (65), 7 -e b. 
(62). hd. pine. quale, wedage, martir 
(92^). 

None aeris vngewytter des luffts 
(65). 

"Passio predicamentum (cf. p. in 
predieamento qualitatis Br.) der mate- 
rien lidunge von der wirkender crafft 
(15). 

Passio-, passi- (D^) -nale, 7 -narius 
(14?) Ad. eyn buch de passione dom?ni 
6), def) lide) (17); do (76), daz da (5 
sim.) daz liden der heiligen inn stat 
sim. nd. en bok dar dat l. der hillighen 
inne steyt, stet. passi-nayl (55), -boyck 
(141). 

*Passionalitas pynlicheit (20). 

*Passionaliter pynlich (20). 

*Passionari entrichtwerden 
mente 14). 

Passionarium artzpuch von siech- 
tagen vnd leyden (14). 

Passiona-rius v. -le. 

Passionatus (/.qui patitur multa 16) 
hd. nd. lide-, hd. lit- (v), leyde- (151), 
leid-sam. pynlichZ zornig (110). gestoert 
4 tzornich (132). entrichten als do einer 
von seiner bescheidenheit kumpt (74). 

Pass-, past- (17) -iscrinibus (7. 
sparsis capillis 16) mit zu-fledertten 
harn (17), -vlenderten horen (9), vgl. «. 
a. flàndern (Sm. 1, 588). 

Pass- (141, 147, Gl. m.), pall- (147) 
-itare síurnorum voa. 

Passiuus Ad. nd. lide-lich, -lie. doe- 
gech (99). 

Passula (cf. passaeua) rosinlein (143). 
semen passularum weinperkernlein(74). 

*Passum v. Passim. 

Passus píc. hd. ge-leden, -litten, 
-iten (151), -liden (152), -lieden (20), 
-eyden (9), -martert (68, 110), -martelt 
(132, 133, 152). nd. lyden gheleden (22). 

Passus s. Ad. dritt (75); schri-t, -d, 
-et (v, 10). sehre-et (19), -de (132). strede 
(13, 295, 23). serede (19). voetstrap (11). 
funff schuch weit lang o. breit (75). 

*Passuua v. Passacua. 

Pas-ta, -ca (4. panis crudus 16) hd. 
daig (76), deyg (133), deich, deyck, teyg, 
taig (1), tag (6) ein teigen (3). deech 
(ll, 90, 132). dech (22, 23) dar men 
brot van maket (22). deegh 7 paste 
(KiL.) past-a 7 -ura hd. deig, teyg. 
past-a, -ada, -ea (7. artocreas) pasteye 
(Kil.). 

*Pastale eyn scher (19). 

(strape- ?) -mes (11). 

*Pastanda v. Pastenda. 

*Pa- v. Ba-stardus. 

Pas-tare, -eare (76) hd. nd. kneden. 
hd. kneyden; knet.en, -ten; wircken 
(49), teig an mischen (75). 

*Paste (sunt wue siccate; cf. passaeua) 
drester (1). 

*Pastea v. Pasta. 

*Pastedonophagus v. Pascedenopa- 
pus. 

*Pastegium v. Passagium. 


(vt in 


Scrape- 





PAS 415 


*Pastella (cibus) capuch (Sum. cf. Gt. 
4, 356). 

*Pastell-as v. -us. 

Pastellum eyn kleyn essen (1T. cf. 
pastum. Gl. m. 5, 187?). 

Pas-tellus, -tellas (94), -tillus, -tilla, 
-tillum (4q. v.), -tenda, -cenda, 4 -eenta 
(74), -tanda (cf. pi-, pa-stilla, pasta) 
hd. nd. pa-, nd. po-steyde. hd. past-eyd, 
-ey (past-anda, -illus, -illum 110 &c.), 
-ede (13), -et, -el (67, 133, 152). bastede 
(19). pistel (7). kuch-ling (1), -li (6), 
-lein Z krapff; -eenta pfannkuchlein (74). 
eucke (20). blaez (18. wetterau. bar. 
platz placenta). ags. hunaeg- (94), eaeneg- 
(136) -aepl. 

Sou ia (cf. pre.) en luttie bakouen 
(23). 

*Pasterna (sf. ba.) sambuch (sSum.) 

*Pasternata v. Pastinaca. 

*Past-esis (9, 15 &c.), -isis (9, 4, 75) 
(€. genus panis 3, g. paste adherens 
alueolo 15, instr. trahendi pastam 4. cf. 
pastale. radula. artocopus. trogscharre 
corrasorium 7 sealprum Stieler) ein 
trockscheyr (3). trogkscharr (4). trog- 
scher (75). deyck-, teyg- (9) -scherre 
(8, 9), -scherren (16). 

*Pastiforia v. Pastoforum. 

*Pastil-a v. -lus. 

*Pa- 7 pi-stile strauben (75. cf. seri- 
blita). 

*Past-illa, 7 -illum (1), / -enda (132) 
(cf. pastellus) Ad. kuch. eyn kuoch o. 
pasteet (110). koech (132). pastey-be 
(132), -de (22b). deu'scher (cf. coliphium) 
7 eyn schenkel (b*. wetteraw. buben-sch. 
Gebück). ein phankuche (1). panckoke 
7 vlade (22^). 

*Pastilla-nus ». -rius. 

*Pastillare v. Pastinare. 

Pastill-, pascil- (76), pastin- (65 var.) 
-arius, pastillanus (65 var.) pfankuocher 
(16). hd. nd. pasteyden-, basteden- (8, 
132), pasteten- (110), pastey- (68), posten- 
(18), pastillen- (V, 74), breeczeln- (17), 
kuchel- Z krapffen- (74), hd. kuchen- 
becker, -bacher (68. 110, 134), -peck (74). 

Pastillum (7. isatis, glastum) pastel 
(et. hisp. gall.) 4 weete (Kil). 

Pas-tillum, -cillum (7. minus oran- 
dium 76, o sf. p) e past-ellus, -illus, 
-illa BM. 856 sq.) kiechlin (76). pfanck 
kuchen (4). cleyn brot (8^). 

Pastillus schmeckkugle, »/. ruyck- 
bal (116). 

Past-, pase- (76) -illus, 7 -illum 
(93), -ila (155) (cf. prec., pastellus) phan- 
zelt 4 chüclinch (Gf.). pfankuoch (76). 
cuechli (93). apotekerküchlein, trozisch- 
ken (Fris.). kuch-en (75), -lin; gebregelt 
kuch; breczel (65). pastil (64). proet- £ 
reck- (91), knód- (101) -le. hoffbrot (75). 

*Pastimata v. Pastinaca. 

*Pastina (anders Gl. m.) krepfil (9). 
kreffeln (16). 

Past-inaca, -inata, -inatica (75) 
-ina (120), -inaeum 7 -inacha 7 -inachon 
7 -onacha (Gf.), -onaea (121), -imata 
(16), -inacia (85), -inace (91, 9423), pest- 
inaea (121), -ernata 7 pasinata (4), 
pisti- (123), perti- (131, Sum.) -naea, € 
peranata (74) (7. baneia 74; cf. cicer, 
morella) pestinaga s2m. (Gf.). bestina 


416 PAS 


(Sum. VI) Ad. bass (151), pas-, pals- (23), 
pa- (74) -ternack. pasterna-cke (22, 133), 
-aek (68). pa- 4 pan-sternake pasti- 
nac-a; wulvesbete -ia (85). pasten-ej 
(81), -elen (126), -ey 7 -ach (143), -eyer 
(144, Fris.). bestena-w (143), -cken Z bas- 
tenei (Das.). postern-aekwurtzel (110), 
-eekwortzel (132). bastenaek; pastina- 
ea, var. -ta setz in einem wingarten 
(herba 175. cf. pastinatum). maoracha 
(131). mor-aha (121, Gf), -ha (95, 105, 
120, Gf.), -che (4), -chen Z -hen (74), -hel 
(125, Sum.), -gel (13), -heln (64b, 123), -el 
(64€), -e (22b), -en (4, 47, 153). merhern 
(91) marhel (6). grot more (24). kriczel- 
mawr (1), -mor (74), -morn (17). krekel 
moren (22). kropel more (10). nacht 
wasser merrich (7). vrhab (herba *6). 
gerhil-a 7 -la (Gf. cf. ocimus?). gerolla 
(95). gierseh (Nmn.). hundesplum (74). 
ags. uualhmorae (94, 136), moran Z wu- 
ducerfille (942). pastinaea agrestis huncz 
plum (105). p. siluestris wildmoren (153). 
p. syluatiea morhila £ feld-m. (Gr. ). 
veltmorhel (Sum.). pastenaea s. staphi- 
lon morha (at.). 

Pastinaca (piscis) góffrot (115). gifft- 
rochen, peilstert (Ki.). 

Pastin-, pastill- (68, 110), pastmi- 
(16) -are (é. fimare 20 &e., paxillare 
6, (, planto t colo 1 fodeo t furio 16) 
be-haghen (22, 93), -haeken (17), -hauen 
(5). hd. graben (20), be-gr.; vmb-gr. 
(18), -dun sZm.; in tün (6). nd. grauen 
7 vme don. plan-, àissw. Ad. plau- Ad. 
-tzen, nd. -ten. (vme don) eyn blaken 
(22). weyn hacken (9). Ad. misten. das 
(110), dat (132) lant m. meesten (11). 
fal stossen (6). stichlung o. stecken (1). 
ricken hefften (13). tunneren (76). tungen 
mit mist (75). 

*Pastin- v. Pastill-arius. 

*Pastina-ta v. -ea. 

Pastinatio hackunge (125). 

Pastinatum (7. vinea nouella 15, 16) 
Ad. nue, iung win-, wine-gart szm. win- 
setze (15. cf. pastinaea). coerngavel (141). 

Pastinum ain haw (91). hauwen, x. 
houwe (116). 

Pastio foedunge (20). 

*Past- v. Pass-iscrinibus. 

*Pastisis v. Pastesis. 

*Pastmiare v. Pastinare. 

*Pastoforale (cf. sq.) hirtin-haws (9), 
-weyde (8). i 

Pasto-forium, -phorium, -poria 
(136), -rium (17), -rnaria (76), pastiforia 
(?. cellas in gazofilatia 136) obdach 4 
phorzih szm. (Gt.). en ka- (79), kam- (8b) 
-mere. gadem (Sum.). heymlich esse-ga- 
dim (8), -stad (17). gast haws (9). celle, 
sale eyns tempels (147). ?tal. pastoforio 
Kirchenarchiv. 

Pa- v. Po-stomis. 

*Pastona-ea, -cha v. Pastinaca. 

*Pasto-pcria, -phorium v. -forium. 

Pastor /d. hirt, hirte (133), hiert 
(64*), hert (13), herter (1, 71). nd. herd-e 
i 99), -er (23), hierde (11). pherner 

(). 

Pastoralia p/. huetstat der weid (75). 

à Pastor-alis, 7 -jus 7 -ieus (147) Ad. 
hirtelich sm. nd. hierdelie (11), pas- 
toirsch (147). $^ 

"Pastori-nus, 4 -us (adj. Br.) i. de- 
fensor t sustentator ( 76). 








PAT 


*Pastor-ium, -naria v. Pastoforium. 

*Pa-, va-, via-strina (cf. pasterna) 
ein stra, straf-, last- wagen, panus-, 
einmal ponus-wagen, var. -wegen (74). 

Pastum (7. paseuum Gl. m.) paest 
(20). eyn grofà essen (1T. cf. past-us, 
-ellum). 

Pastura (cf. past-aà, -us, copula) 
wayde, speiBung; pasten-, kuchel-taig 
(14). hd. taig, teigk, deyg sim. weydunge 
(20). faistin (acc. 141). 

Pastus ptc. sbst. (7. pastura 110 &c.) 
hd. gefu-tert (67, 133, 152), -ret; generet. 
ghekneden (23). genughete (p£c.) 7 vue- 
ding (19). Ad. fed- (1), fuor- (76, 110), 
nar-, ner-, weid- (68), kned- (18) -unge. 
nd. vod-, vued- (11), ner-, mer- (22) 
-inge. voetsel (132). grof) mal (75). lugen- 
hafftiger, eitler (74). 

Pat-, pad- (64^) -agium, 4 -ogium 
(147) eyn cleyts hoiftgat (147). guld-en 
knopff (116), -iner mantel (64). wammes- 
kragen &c. (Ki.). 

*Patauia (ciu. in bauaria) passaw (16). 

Patefaeere d. offen-, vffen-, md. 
open-baren; Ad. offen-bar, -bair (132) 
machen. 

Patella (é. centrum 125, lebes 77, 
fundibulum 16, frixorium 74; cf. pa- 
della) Ad. pha-, pfa-, pa-nna (Gt.), -nne ; 
pfan, pfann, pan (6), schart, scharte 
(133). nd. panne, en luttik p. 4 schapen 
(23); seape (14, 22). schaftigel (77). schuffe 
(16). zinn (112). deckel (22). pfand-d. 
(49). ags. lempite (-as 136^. aus lebete? 
eher cf. |: menfzet an earthen vat Bsw.). 

*Patellarius pannenmecher (20). 


*Pate-ma / -na (7. lamina G1. m.) spange 
(G£.^. 

Patena (4. coopertorium calicis 16 
sim. cf. patina) hd. nd. pa-, pha- (133) 
-tene. pat-en (110 &e.), -yn (132). parten 
(49). deek (6). kelch-d. (75). teek (7). 
decke-r (23), Ad. -l. teller (9). ags. disc 
(94, 136) ; holo pannae (94). 

Patens (cf. patulus) offen-bar (8), 
-bore (11). dat men sluyst vnd vp doet 
(132). das man be- vnd wider vff-sehluDt 
(110). 

*Pat-enus, -inus (74, 75, 121 &e.) Ad. 
nd. pannen-, phannin- (121), phannen- 
(8), pfannen- (9, 74), phan- (Y), pan- 
(17, 18) Ad. -stil, -stile (18), -stiel (1), 
-stele (17), nd. -stel. stil an der pfannen. 

Pater hd. nd. vader. hd. fadir ge- 
meynlieh pr familias &o. (8). vatter, 
vater (19). 

P. adopt-ans, -iuus eyn er-koren 
vatter (110), -koeren vader (132). 

P.adulterinus eebruch-,var. eeprich- 
licher vatter (64). 

P. familias (v. patronus 75) Ad. 
hus-, huis- (19 szm.)  hufb-, huef)- (20), 
haus- (4), hauf- (5646, 134) -fater (8), 
-vatter, -vader, -herr, -herre, -wirt (20, 
4, 75), -melster (18); hofe-m. nd. huus- 
heer (11); houe-, hof-mester. eyn vatter 
des hufgesyns (68). eyn vader des ge- 
syndes (147), huyBgesyndt (132). eeman 
(15). 

*P. finalis (cf. sq.) vatterhalb bruder 
(67, 133). mynes vader half broder (23). 
v. hof-br. (sie 22). 

*P. fraternalis (cf. prc.,, patruerna- 














PAT 


lis) hd. vadir halp sém., ein vater h. (4), 
vatterhalb szm., des vater halbe(3) bru- 
der. myn br. uader halb (1), 

P. legittimus eelicher vatter (64). 

Patera, panthera (76, 132) Ad. schale, 
schayle (19), becher, napf (9), nauf (8); 
oftne schal (15) £ -ner (75), -en (93). 
kopf (: patere). nd. scale, nap. 

Patere Ad. offen-, vffen-baren, -bar 
sin; offenwar sein (1), vffenbayr wer- 
den (19). nd. open-baer w. (11), -baren. 

Paterna dilectio vatterlich liebe (75) 

Patern-alis, -us, 4 patr-itus , -uus 
(110 &c.), -ieus (147, Br.) (cf. patrinalis) 
hd. nd. vad-, ved-, Ad. vat-, vett-, fet- 
(20) -erlich, -erlic. 

Patern-alitas, -itas, 7 patricitas 
(147) hd. nd. vad-, vett- (65) -erlicheit 
sim. 

Patern-us v. -alis. 

*Patesma (sí. petasma) furhang im 
tempel (75). 

Pati hd. nd. liden. Ad. leyden, lye- 
den (19). nd. dogen (99). 

Patibulum 4d. nd. galg-e, -en (7). 
galg sc. capellum jo; baxlieret (6). 

*Paticus v. Patitus. 

Patiens /d. lid-ende, -sam ; gedul-dig, 
-tig (6, 110), -tiger o. leidender (134). 
nd. duldieh. dultig (64). ver-d. (68, 110). 
dragende (132). 

usu gedulelieh (20). duldelicke 
(29). 

Patientia Ad. nd. dult (11, es); ge-d., 
-dolt (18), -dultikeit (V, 68, 110). dult- 
mót (109). verduldicheit (132). lydsam- 
keit (110),-heit(68,132). dogheit(99). 

*Pat- v. Pac-ificare. 

*Patil- v. Patri-logus. 

*Patimen (7. peluis, «us paeinum) 
becki (93). 

Pat-, path- (68) -ina, 7? -ena (64) 
phanna (120). pfan o. schussel (110). | 
breyt sch. (64). pan (19, 132). nap (14). | 

*Patinaria ein pfanne- (110), pan- 
(18^) -spyse. 

*Patinarius pannen maker; adj. dat | 
in der p. gekoect is (147). 

*Patinus (anders Gl. m.) v. Patenus. 
Baxinus. 

*Pat- v. Pell-iparius. 

*Patisturia v. Muscipula. Paciscola. 

Pati-tus (93, Gl. m.)  -eus (649, 74) 
pacidus (74), patrieus (64b) (cf. ealo- 
pes) patitlin (93. nd. frnz. patin). suckel 
(74). sockel (64). 

*Patogium v. Patagium. 

Patologia des lijdens rede of onder- 
scheit (147). 

*Pathonimus v. Pantomimus. 

Pator ein klack (126). 

Patrare, -ri (£. mechari 1. cf. -re 
opus venereum consummare Br.) ver- (64), 
vol- (9) -bringen, be-gaen (20), -gern 
9). helfen (9). fulle machen (7) doen 
(90. vnkewschen (1). 

Patratu-s, -m Ad. begangen, vol- 
braeht (9). 

Patreus v. Patrinus. 

Patria Ad. md. vader-, hd. vater- 
vatter-lant. Ad. heym-at, -et, -ede (55)... 
hemode (23). 

























PAT 


Patriarcha d. nd. patri- (pri)-arche, 
-erehe (11), Ad. -arch. ein oberster, var. 
der ebrest, vatter (64). der vaderen 
oeverste (147). vater der fursten (9). 
furste der ritter (8). altherre (Anz.8, 449). 

Patriarchatus d. nd. patriarchi-e 
sim., nghe (22). 

*Pat-, pa- (alph. pat- 141) -riaster 
stieffvatter (68, 110, 141). styffater (19). 
steyff- (132), stief- (11, 1417), stef- (97) 
- -vader. 

Patrieida morder seins vatter allein 
(15). 

Pat- v. Pa-ricidium. 

*Patricina geuatterschafft (75). 

*Patricitas v. Paternitas. 

*Patricius (cf. patrinus) totin (104). 
boumeynster (1l). vorweser des gemey- 
nen gueds als die vader tot synen kynde; 
van vaderlick geslecht edel geboeren 
(141). 

*Pat-rieus v. -ernus, -itus. 

*Patrifignus v. Preuignus. 

*Patri-, patil- (18) -logus (grece sermo 
patris latine 16) vatter- (18), en vader- 
(23) -rede. 

*Patrima v. Patrina. 

Patrimes £. puer assimiüatus patri 
(129), patrisimilis 0 superstes defuncto- 
patre (Br.) 32. cui pater adhuc viuit (110 &e.). 
ein kind geboren nach des vatters tod 
(68). des vader doit is (147). 

Patrimonium (cf. patronomium ) 
hd. vad-, fed-, vett-, vát- (134) -erlich, 
vaters (9), fatters (8), grof) (65) erbe, 
erb. 4d. erue, vederlie erue. vaderliek 
guet (147). 

*Patrimus v. Patrinus. 

Patrimus eyn vader die noch en 
alder v. levendich heft (14:). 

Patri-na, -ma (ki.) (Z matrina; 
promater 135, Hen. , Kil.; Sacerdotissa 
147) ein gott-a (642€) -e (110), -in (1, 64^). 
goede (132). gótin (11). des kinds gótte 
(135). dott-e (110), -in (74, Hen.). pete 
. (Kil). papen vijff (sc 147). 

*Patrinalis (Z$ Voec. ex quo wechselnd 
TW paternalis) hd. vatter- (68), vetter-, 
vader- (132) -lich. 

*Patri-nare v. -zare. 

Patri-nus, 4 -mus (. propater 135, 
Hen., Kil) (cf. patr-itius, -uus) pet-er 
E. 147, Kil.)  -ern (99), Ad. -ter. pfetter 
110). des kinds pf. (135). pat-te (75), -e 
(£. patruus 9). phayd (19). pat, pade 
op der dopen, pille (147). vadder (23). 
vader (13). ge-v. (132), -vatter (68, 74, 
110). gott-e (64), 1 (93). gott (1). gót 
(71). dott (Hen.) dotte (74). toto (Gt.). 
tot (75, 76). oem (132). 

*Patrinus (cf. patr-icius, -onus) 
Stetmieister (74). 

*Patr-inus, -eus stijf vader (147). 

Patriota (i. com-p. 3, 4) Ad. nd. 
lant-, hd. lannd- (3), lants- (18), lantz-, 
landtó- (68), landD- (110, 134), lanz- (6) 
-man, o. -wyb (68, 110). gilanto (141). 

*Patritus v. Paternus. 

Patri-zare, -sare, 4 -ssare 7 -nare 
(147) vaderslaen (20). dem vatter nach- 
folgen (110). des vaters syten volgen 
(9). des vaders seden hauen 72 volgen 
(132). den vader in s. nae to volgen (147). 
anuattern £ vatterlieh leben (75). 


DxereNBACH. GLOSSARIUM, 








PAT 


Patrocinari Ad. helfen, be-schutzen 
(75), -schirmen. nd. helpen. beschermen 
(18, 23). 

*Patro-cinator, -nus be-schutzer Z 
-schirmer (75). 

Patrocinium Ad. hulffe sém., helffe 
(20), holfe (17), hilff (76, 110). nd. hulpe. 
beschirm-niss (8, 9), 4d. -unge, -inge 
4 hulp (132). Ad. be-schutzung, varr. 
-schatzung (75), -sehermunge. eyn raub 
beseezung (18. cf. patronomium). we- 
gunge (Sum.). 

*Patroelis v. Patruelis. 

Patrona ein schirmerin (110), be-sch. 
(68), -schermster 2 vorsprechersche £ 
eyn santynne (132) 7 fursprecherin o. 
heyligen (110) ad cuius honorem ecclesia 
est dedicata. huf)wirtin (15). 

Patronym- v. Patronom-. 


Patronissa heubt frauwe (19). hoeft 
vrow (11). 

*Patron-omieum, -ymiecum (PBr.) (7. 
nomen a patribus inductum. 16) vader- 
lich. (20), -he (11), vaters (19) name. 

*Patron-omicus, -ymieus (110) van 
dem vader gekomen (132). die syns va- 
ders name heft (147). 

*Patronomium (cf. patr-ocinium, 
-imonium ) rof besittinge (2« pirata?) 
i erue (23). 

Patronus munt-purio (Gf.) -epuirge 
7 herre (104). verweser (64). beschirmer 
(9, 64, 110). schirmher (125 Mrg.). vor- 
Spreehe (125). patron (68, 110) in einer 
kirchen (68). ein heilig, var. helig, der 
k. (110). wirt (1l, 71). Ad. eyn herre eyns 
lehens scm., leens (11), lebens (67, v0). 
ein haubherre o. ein eyns lebens (szc 
151). ein leen-here des landes (18), -herre 
(13). lehen her (10). nd. len-, hus-, hoeft 
here. Ad. hus-, huf-, hauf-, haupt- sem. 
(15), haubt- (9), heubt- (20), heupt- (8) 
-herre, -herr. huf-fadir (55), -wirt (15). 
helffer o. redner (91). 

Patru-, patro- (18) -elis, -eles (p. 
66, 68, 110, 132) veturn- (95), fetirin- sum. 
(Gf.), veter- (100) -sun. omelfó son (20). 
hd. fetir- (Db), fetter- (8, 133), vetter-, 
vater- (134), vatter- (69, 71), v. bruder- 
(15) vaternbruders- (111), feder- (17), 
eyns vedirn (5), vettérlich (18), md. 
vederen-, en veddern-kint, -chind (71), 
-kind (1, 17, 134) geswusterde kinde 
(X). veter- (9), bruder- (110), gebrieder- 
(68), gebroeder- (132) -kinder. tzweier 
bruder kind (65). des tot uwes vaders 
broeder hoirt (147). 

*Patruernalis (cf. pater fraternalis) 
vatterhalb bruoder (76). 

Patruus (cf. pat-ernus, -rinus) Ad. 
uetiri (104), vetter, veter (9, 134), vyt- 
ter (19), fetyr (Db), vedir (5), ohem (20), 
vatter bruder (75). uwes vader broeder 
(147). Ad. md. ved-er, md. -dere, -der. 
vadre (99). oem (11, 99). 

*Pat-, pa- v. Bat-tudo. 

*Patula (7. sartago 76, anders Gl.m.) 
pfann (76). pan. (18). panne (23). wanne 
(9, 17). wame (8). 

Patulum offen gende (8, 9). 

Patulus Ad. often. open (79). das 
alzyt offen ist (110. cf. patens). offen- 
bar (1) patuli pésces quos vulgo lahsos 
vocant (Ried ad a. 849). 











PAU 417 


*Paua mantel (11, 19). Cf. pau-o, 
-us, fauo operimentum, palla, (Gl. m.). 

Paua, pauona, poua (151) pfauw- 
(68), pfew- (645, 110), pfwe- (sic 69), 
phew- (64, 66), phau- (67), pfa- (134), 
phah- (8), pfef- (9), pfáb- (1), pfe- (64€), 
phow- (151), pfob- (70) -in. pha-yn (152), 
-eyne (133). pawynne (132). 

Paua- v. Paui-mentum. 

*Pauar v. Papauer. 

*Pauare (7. pauire Gl. m.) speysen (74). 
*Pauce lutzelich (110, 132). 

Pauc-itas, -itudo, -edo klein- (11), 
lutzel- (68, 110, 132) -heit. 

Paueulum weinczig (2). 

Paueu-s, -m Ad. nd. wenich, kleyn. 
nd. weynich. lutzel (V, 68, 110, 132). -um 
hd. wenig, ein w. 

*Paud v. Pauo. 
*Paue- v. Paui-mentum. 
*Pauere v. Pauire. 

Pau-ere, -esecere, -itare /Ad. for-, 
fur-, fir- (67. 7€), fu-, erfo- (19), vey- (13), 
nd. vor- (79),vro- (22, 23), vru- (-itare 
22) -chten. worthen (20). Ad. erschrecken. 
virferen (20). erklupfen (126). ontsyen 
(132). 

Pauieula (7. malleus stuparius) schle- 
gel (V. a. 1618. Das.). sehlágel 7 rammel 
(Ki.) schlager (Fr.). 

Pauiditas bloedekeit 7 anxt (20). 

Pauidus Ad. fu»- (68), for-, vor- (9), 
fu- (17), fo- (5, 8) -chtig ; fochtende (19), 
forehtsam (1, 110), ersehrocken (20, 110). 
vir-furt £ -ferit; bloeden (20). nd. vrocht- 
ig, -ende, blode; ontsyen Z ververt (122). 

*Pauime-n v. -ntum. 

Pauimentare tene (9), ein est-erich 
(110 &e.), -trich (132) machen. 

Pauimentatus gebanet (20). 

Paui-, paua-, paue- (18) -mentum, 
pauimen phlastir (Gf.). pflaster 7 be- 
seezte statt (65). phlaff (104). fletz (111). 
slaeh (125). paui- (20), funda- (65) -ment. 
Ad. ern: der eer, var. erd (65); tenne 
(8) tenn (76) denne, eyndem (12. st. 
eyn denn D» dyele (10), diel (77), deyle. 
dele (11, 14, 74, 77). delle (23). dylle, 
puny, podem (74). astrick 7 vlor (22^). 
alstrak (109). eestrieken (11). Ad. est- 
erieh, -erig (49), rich, -dtich (76), -reich 
(D), -riche (133); eB-, os- (64) -trich. 

Pau-ire, -ere, -ere (8) slaen (11, 132). 
slayn 7 hafeen (19). heyten (11). slahen 
1 stoBen (20). sehlahen (6s, 110). slich- 
tin sechabin o. zieren (8), o. cziren (9). 
hd. estrich machen. 

Pauitare v. Pauere. 

*Paula n.pr. paule (1). 

Paulatim Ad. lang (176); l.-sam, -sum 
13). Ad. nd. lane, lanch- (18), longa- 
(19) -gam, -sem (18, 19, 22, 132). lanzem 
(11). gemech-lich 2 -erlich (65). all eintz- 
lingen (62). allen-celen £ -telen (s5^). 

*Paule v. Palile. 

Paulisper Ad. eyn wenig (65); w., 
eyn w. myn-ner, -der. e wenieh mynner 
(18). w. tzijts (132). wenig (9, 75). w. zyli 
(110). en weynieh miner (23). gar lutzel 
(75). luttelkm (79). sittic- 7 langsame- 
lich (regen p. pluere), gemee- 7 ge- 
mech-lieh (65). 

Paul-o, -olum (18), -ulum, -utum 

53 


418 PAU 


(19) hd. wenig, eyn w. nd. en we-, d. 
nich. eyn (-0), e (-olum) wenich (18). 
luttelkin (79). 

Paulo ante zu hant dar vor (65). 

*Paulolum v. Paulo. 

Paulominus (7. paulisper q. v. 23) 
Ad. eyn wenig mynner szm. w. me (s2c 
(8, 9). by-nae (132), -nach (110b). bey 
nach (1102). 

Pauloplus d. wenig, eyn w. (5), 
e w. (18) me (5, 9, 18), mer, meer, 
iner (s2c 6). nd. en weynich mer. 

Paulo-post, -pus (8b) eyn wenig 
darnach (85). luttel namal (79). 

Paululum v. Paulo. 

Paululus gare (8, 17), wenig (9) 
kleyn. 

Paulus wenig (8, 9). lutich (14). 

*Paulutum v. Paulo. 

Pau-o, -us, -d (136) hd. nd. pawe, 
pauwe (5, 23, -us 21). Ad. pfauw (68), 
pfau (6, 67), phawe (102), phahe 17, 8j, 
pfawe (69), pfaw (64, 110, 134), pfahe 
(75), pfabe (70), pfab (1), phab (LI) 
phae, pae (18), pahe (-o 21 &e.), phobe 
(9), phowe 66, 151), pfow (34), pfog (49), 
Sweeczer (17). nd. paw (ll, 132), paue 
(22), pau (99). ags. pauua (94, 136). 

Pauoitare palumborum (141, Gl. m.). 

*Pauona v. Paua. 

Pauor (g. perieulum 22») /d. vor- 
(9), fu-, nd. vro-ehte. hd. forcht (1, 8), 
furt (20), angest (133), angst, schreck 
(110), zitterung (65), klupf (126), ent- 
setzung des gemiets (91). md. vnruchte 
(22), vare (225). anxt (20, 132). vreese (132). 

*Pauorosus (/fal. pauroso &oe.) vol 
angstes (1105), angst (68, 11029), anxts 
(132). erschrocken (110). 

*Pauoxillus (st paux.) kleyn (1). 

Pauper hd. nd. arm. nodig Z dorft- 
tig (20). mangelbar (126). 

Pauperare hd. nd. armen, v-a. Ad. 
arm machen, werden (19, 76). nd. arma- 
ken 7 warden (11). verderben (46). 

Pauperari arm werden (110 &e.). 

Pauperaseere (Br. arm werden (9). 

*Paupereula (cf. paupertaeula) ar- 
mut (8). ein arm wyb (110 sZm.). 

*Paupereule ermlich (20). 

Paupereulus /Zd. arm, ein arm man. 

Pauper-ies, -tas arm-ot (23, 110b), 
-mot (22), Ad. -üt, -ut, -et (215), -ude, 
-oede (132), -uede (11). ermut (b5'*. Ad. 
(Mss. mog.) arnut. -ies notikait (Gl. a. 
1418 8m.). ain schad (91). -tas prást (126). 

Pauperrime armiclich (175). 

Pauper-taeula (9, G1. m.), -taeulum 
(17), -tatula (G1. m.), -eula (q. v.) armu-te 
(9) st (0100) 

Pauper-tas v. -ies. 

Pauperta-tula v. -eula. 

Pau- v. Pul-pulare. 

Paus-a, -ia (Sum.) d. raste, rast, 
ruwe, ruo(76); ra- (76), re- (Sum.)-stunge; 
rü (6, 46), ru £ pyt (74), rue £ off ho- 
runge (17), roe (21), ruge (6), roge (5); 
vnder-schaide (74), laf) 7 -leibung (126). 
nd. rowe, roste (11), roeste (99), rest- 
ynge (132). hd. nd. wile; ge-beide. (5, 
23), -beyt (21), -bede (22). 

Pausare hd. ra-, re- (19, 28, 132), 
nd. ro-sten. Ad. nd. rowen. hd. ruo-, ru-, 








PEO 


rou- (12) -wen; rwen (9, 134), rogen, 
ruen Z off horn (17), ruhen £ vnder-r. 
(126), beyden (12). 

Pausatio ruwunge (20). 

*Pausia v. Pausa. 

*Pautrum v. Pantrum. 

Pau- (pan-, pauo- qq. v.) -xillus 
cleyn (110 &e.). clene (93). luezel (8^). 
winezig (8, 9). wenigs (75). 

*Pau- v. Pa-xillus. 

Pax Ad. nd. vrede. Ad. fridde (18), 
friede (7), frid. 

fPax manualis handtfryd (123). 
"Paxal-erius, -irus (104) (cf. paxillus. 

obex. humerulus.) lun-er (104), -inc (Gt.). 
( Paxillare (cf. pastinare) stichelon 
35). 

*Paxillum (7. paruum lignum Gt. acc.2) 

chil (Gf.). rivtel Z grebel (Sum.). 

Pax-, pas- (141), 4 paux- (74) -illus 
eyn steck mit ysen o. ein clein pfelin 
(110). eyn steck ysen (68). eyn staeck 
mit yser of cleyn paelken (132). raym- 
? wijnstocks-stake (147)./d. nagel. pyret-n. 
(n pariete 111). naggel (21). blug (11). 
pilocklein (9). phlochlin (8). klamer, 
grendel (74). stapp (12). staip (10). 
Sehwirle (126). lun (104). n4. lunds (116). 
lünse (109). die lien (135). paile (147) 
stichil 7 kegil (Gf.). steckel (75). 

*Paxillus (cZbus, »« pastillus?) chu- 

chelin (Sum.). 

Pean lob der goetter vnd apollinis 
(88). 

*Peealum v. Petalum. 

*Pe-, peec- (Gl. m.) -earium (cf. pica- 

rium o.) peeher (Sum.). 

*Peccabilis suntliche (20). 
Peccamen /d. sunde, sund.nzd. zunde. 
Peccans sundende (20). 

Peceare Ad. sund-, nd. zund-en, -igen. 

Pee- v. Pe-carium. 

Peecator hd. nd. sunder, leckir (5). 

Peceatrix sunder-inne Z -sche (22^), 
-in (Db, 18). 

Peccatum Ad.nd. sunde. nd. zunde, 
sonde (79). sin 7 schan (77). selber gedan 
sunde (21). miBhandlung (126). 

P. actuale d. dedige (11), selbs-d. 
(5), selb tetige (9 Ann.), selb dedig Z 
eigen (12), selbs thon (65), teg- (76), taeg- 
(46), teig- (6), wurek- (75, 134) -lich 
sunde, sund, sind (16). nd. sulf dedich 
zunde. 

P. capitale ein haupt sunde (d 

P. clam-itans (74), -ans ein ruffende 
sunde (4, 74). 

P. in spiritum sanetum ein sunde 
in den heiligen geist (4). 

P. ori-, orig-, orie-ginale Ad. erb- 
sunde. zd. erfzunde. . 

P. veniale hd. tege-, dege-, deych- 
(17) -lieh, degelichs (131), ablessig ? licht 
taglieh 7 verzichlich (65) sunde. 

Pec- v. Pe-culator. 

*Pecculeum v. Pectuleum. 


*Peccuni-arius, -osus v. Peeuliosus. | ( 


Peciata vestis v. Pannucia. 


Peci-es, -a hd. nd. stucke. st. lands 
(-ia 81). stuckh (1). stogk (21). stig (11). 
bletz, vig. leck o. li-, varr., le- mmel, 
lymel; drum (45. wntersch. von drom 
trabs; cf. pietacium; bletz Z lymmel 
Kais. Fr. l, 615). 














PEC 


*Pecinata gall. bateaulx (122). 

Peeorarius allmender; vihe-uogt £ 
-meister (126). 

Pecorinus scháffis (126). 

*Pecorosus (cf. peeudosus) dye groits 
qwieks vele heft (147). 

*Pe-, ple- (5^, 8) -etaculum (2. rota 
in molendino) rate (18)  kamp- (bb, 8, 
9, 4), kam- (23) -rat. kampf-crad (r6), 
-radé (752). kamffrad (755). ein kampt 
rath (3). 

*Peectare anders Gl. m.) v. Peotere. 

Pecten Ad. nd. kam, kaem (132). Ad. 
kam-p, -pf (759), -pt (18), -m (93); kemme 
(13). webe- (8), wollen- (9) -kamp. kamme 
veger; bluel; eyn danez erauel Z. corea 
(11). bleuuel 7 grawe (9). eyd-e (9, 17), 
-en (125). ege (8). re- (1), ra- (6) -chen. 
Strele (V, 75). strel (74, 75, 88, 110). weber- 
schifflein o. trog (88), -strel o. -blat (64). 
streyl (13). weuer- (23), schot- (22) -spole. 
karten als die tuchler haben (7. tretices 
75). grempe (Chytr. cf. Fr. 1, 37183). wu- 
(0), wi- (6) -rbel (Zre). steg auff einer 
fidel (74). staffel (64, 74). liren-st. (93). 
Zitarphin sim. (i. pleetrum af. 3, 339). 
riffel (rustZc?); die scham (91). der sturm- 
bühel ob der scham (126). schamhaar; 
St. iaecobs musschle, z. schelpe (116). 

Pect-en, -enus (87, Gf., -inus (Gl. 
m.) halp fisc (Gt. halb-fiseh (6, 7), -vif) 
(87). sculle 7 plaidise (99). pé. pectines 
schullen (125). 

Pect-ere, -are (22), -inare, /ssw. 
-itare, pexare /jd. nd. kemmen (-inare 
5 &c., -ere 17 &e.)). kammen (-inare 1, 
-ere 17). kem-en (13), -pen (20), -pmen 
(cere 5), -ben (99), -pfen (1) keymen 
(1l, 147). hd. strelen. die harpffen schla- 
hen (88). 

*Pectica ags. flzethecomb (942). 

*Pectifex streler (175). 

*Pectilimatiea v. Petra limatiea. 

*Pectillis v. Pictileus. 

Pectinare v. Pectere. 

Pectinarium camstede (147). 

Peetinarius cammeker (14:). 

*Pectinatio kemmunge (20). 

Pectinus v. Pecten. 

*Peectis v. Magadis. 

*Pectitare v. Pectere. 

*Peetolium &oc. v. Pectuleum. 

*Pector (Z. carminator) kemmer 4 
grempler (75). 

Pectoral-e, -is (100) (Z. amtile 75, 
zona &e.) ein ieglich ding das man an 
die brust thuot (110). byrst (68). borst 
doech Z snor (132). prust-wapen o. -platten 
o. -plech (1). brost-binde (8), -wopen (55), 
-snur (4). brust-leffel (16), -duch (75), 
-tuch, -blech, -harnasch, -ly (88), -pinde 
(9). hd. nd. eyn, en vor-brost, Ad. -brust, 
-buge (100), -geboge (12, 13). foer- (18), 
var- (6) -brust. vorprust (74). firbieg (76). 
vur-buege 7 -span (20). krebef (125). 

Pectoralis byrstlieh (68). borstich 
132). 

x E (2« peeuliaris) v':borgen 
8^). 
: pA halsperc (Gt.). 

*Pecto- v. Pectu-sculum. 

Pectrix kemmer- Ad. -yn, -in, -sen, 
-schen (85), -se, nd. -sche. gremplerin (3). 

*Peetulari v. Peculari. 




















PEC 


*Pect-uleum, -ulium, -olium, -ulum, 
-olum (4), peceuleum (76) (cf. Fr. 1, 
148) ein bursten (-uleum 21). ein, en 
borste bret (5, 23). Ad. eim brust-, brost- 
bret, -bleeh: brust pleich (3), prustplech 
(14), brustblecht (151). 

Peetus d. brust, brost, bruest (20). 
nd. borst, burst (11). 

Peetus-, peetos-eulum, -eolum 4d. 
eyn kleyn brost. brustchin (9). prust- 
brato, luntussa (Gt.). 

Peeu-alis, -dalis, -laris (19) Ad. 
vyhe- (19), viech- (1), fich-, vih- (9), 
fehe- (8), fie-, fi- (D), fe-, tyer- (110), 
beest- (132) -lich. nd. velie. fichisch (1105). 

*Pecualitas thir- (110), beyst- (132) 
-licheit. 

Peeuaria ein sánten (126). 

Peeuarius ein sánn (126). 

*Peeuarius v. Peculiosus. 

Peeudalis v. Pecualis. 

Peeudarius (/. pastor Br.) fych-hirt 
(68), -triber (110). veeherde (132). 

*Peeudialis (7. vt//s) nutz (14). 

*Pecudialitas nutzlicheit (74). 

B Pecudium (cf. peeus) vyehe 4 swin 
(20). 

*Peeudosus (cf. pecorosus) dye cleyns 
qwieks vele heft (147). 

*Peeudus v. Peculans. 

*Pecula birg (11). 

*Peeula (7. raeionale) braidsch des 
biseops of priestres (147). 

*Pecul- »« Petul-, vgl. beide Formen. 

*Peeula-lis v. -ris. 

*Peecul-ans, -ians (7. lasczuwus 16) Ad. 
nd. geyl. hd. gey-, gy- (69) -lich; vn- 
kewscher (9). pecu-ltus 4. 2nhonestus 
(Gl. m. aus petuleus); -dus :. luxurio- 
Sus (16). 

Peeulanter Ad. geyl-lieh, -lichen 
(133); geylich (134), gilieh (V, 59), 
friseh (5). nd. ghey-, ghe- (22) -liken. 

*Peeulantia Ad. geyl-ikeit, -lekeit, 
-kait (134); gey-, gi- (1) -lichkeit; gyl- 
keit (69), geyticheit (70). nd. ghey-, ghe- 
(22) -licheit. 

*Pec-, pect- (1), pece- (4) -ulare, 
peeulari (70, 75, 76) (7. lasse fieri 3, 
lasce f. 4, st. lasciue f.) Ad. nd. geyl 
sin; geylen (133, 134). gylen (69). schertzen 


" (75, 16) mit den frauwen vnzimlich (75). 


Peeulari 7. furari (110 &e.)), rempu- 
blicam f. (Br.). 

*Pecul-aris, -iaris (88 &c.), -alis, -ialis 
(cf. pectoralis) Ad. heyme- 4 sunder- 
lich. not-lich (-aris 8^). noecht (-aris 79). 
aigen 7 etwas in sunderheit (68). 

*Pecularis v. Pecualis. 

*Peeul-aritas, -iaritas, -ialitas (cf. 
E hd. nd. heyme-, hem- (6) -licheit. 
hd. heymlichkeit. nd. hemelcheit (23). 
virburgenheit (-ialitas 90). geselschaff 
(-aritas 19). richeit von heymlichen 
gutteren (1105), dingen (110). rijcheit 
van heymelichen goederen (132). richtum 
von heymlich gut (68). 

*Pecul-, peeuli- (110 &c.) -ariter heym- 
? sunder-licher (9). 

*Pecularius qwyck bewaerre (147). 

Pee-, 7 pecc- (76), & pet- (74, 76) 
-ulator (: pecu-s, -nia) wocherer (21). 
kue- 7 pfennig-diep (75). gelt-dieb (75, 








PEC 


110), -dieff (132), -brieff (sic 68), -rauber 
(15). vnkeuscher, betrieger (74). frawen- 
b. £ b. der iung-fr. (7. pella-rius, -x 75). 

Pecul-atus v. -iatus. 

*Pecul-dus v. -ans. 

*Pecul-eum v. -lium. 

*Peeuliali- v. Peeulari-s, -tas. 

*Pecul-ians v. -ans. 

Peculiari- v. Peeulari-s, -tas. 

*Peeuli- (68, 76), peeul-atus us ui 
dieb von thieren (68). 7. furtum reipublice 
(110, 132, sim. 16), de communi pecore € 
re (Br.). 

*Pecu-liosus, -losus (7. labens multas 
pecudes et pecora 110 &c.), -arius, -niarius, 
-narius (23), -niosus, -rarius, peceuni- 
arius 4 -osus (76) Ad. rich, reich. nd. 
rike. 

*Pecu-litas (134), -ritas (69), -liaritas 
(66 &e.) £ -lium 7d. heymelich-, heym- 
lich- (69 &e.), o. heymli- (134)-keit; eygen- 
keit, -heit (0). 

Peeculium, -eum (7. pecunia de 
pecudibus apta *6, cf. prc.) hd. eygen- 
heyt, -keyt (67, 133), -gelt (88, 110, 132), 
-g. von thieren (68), -schafft im cleinen 
Zinsen (ss, 110). ezinf 7 schaeze (20). 
gilt (/£. census 1T). eyn hoefft-stoil 
-schchat (132). besund-er eygen gelt (21), 
rn eygyn (5b), -ern eygekeit (5) -em 
egen Sd 23), -ern eghen gud (22). 
wesunder aigen gut (1). sunder eygen 
(18). das einer mit syner arbeit gewint 
(88). noet (85, 99. cf. peeu-laris, -lum, 
-nialis). zins des husgesins der kinder 
vnd der ehalten:; gut des kindes o. der 
knecht ausserhalb des herren; gewin Z 
nutz 4 nutzung 7 zins von dem vich (75). 

*Pecul-osus v. -iosus. 

Pecul-tus v. -ans. 

*Peculum (cf. -lium) gelt (8, 9) 
eygensehaft (8). miete (18). nutte (7. 
vtile 23). 

*Peculus (cf. petulus &c.) gailer, 
gogeler, vnkeuscher (74). 

*Pecun-alis v. -ialis. 

*Pecunarius v. Peculiosus. 

Peeunia Ad. nd. gelt. geld (19). sehat 
(99). 

Pecun-ialis, -alis (23) Ad. nd. gelt-, 
not, Ad. noyt-lich, -lie. gel-tig (110), 
-dieh (132). 

Peeuniarius v. Peculiosus. 

Peeuniosus (cf. peeuliosus) vol gelts 
(110, 132), gelt (68). 

*Pecurarius v. Peculiosus. 

*Pecuritas v. Peculitas. 

Pec-us, 4 -u (110 &e.) -udium (oft 
in Hss.) fiche 7 hemische tier, var. fiech, 
heymlich thier (65). ein thier (110), dier 
(1105). Ad. vieeh (1), fyehe (10), vehe, 
fee (19). vee (23). quee ve (225). eleyn 
fye (bb).queek (77, 78). eleyne (18). quijek 
(850). eyn beyst (132). 

Pecus heibt alles. das do mangelt 
menschlicher gestalt; g. -oris grosse 
tier; g. -udis eyn kleyns tier (64). 

Pecus, g. -oris: groD fehe (8). gros 
vih (9). ein thier zu arbeit geboren (110 
sim.) viech das nit arbeiten mag (75). 

Peeus, g. -udis cleyn vihe (9), fehe 
gens hure (8). 

*Peeus v. Polipus. 





! 


PED 419 


Pecusius 2. pastor (G1. m.). hirte (104). 
*Pechard-a, -us v. Beg-hardus, -ina. 
*Pecharius bechari (127. cf. picarium). 

Ped-a, 7 -ia (14) (7.impeda,vestigium, 
ealeaneus 75, hwmanwum vest. 16; cf. 
ped-es, -agium, -um) Ad.nd. fuf)-, vot- 
Spor. voet-stap (132), -spaer van minschen 
(11). hd. fu-, fuofb- (110), fuelb- (4, 64), 
fus- (9) -spor, -spare (17), -staffe 7 -tritt 
(15), -stapff (110), -stapfen (68), -stapp 
sim, -stappe (9), -tappe (4, Stieler). eyn 
buchstabe (Y. aus fuBstabe »« beta!). 

*Pedadempton v. Pedetemptum. 

*Pedadium (cf. peda-gogium, -na? 
-gium?) vuet-kol 7 -kolue (11. kol aus 
tol*?). 

Ped-agium, -egium (76), -eium (6), 
pod- (a/ph. ped- 49), pet- (81, Gl. m.) 
-agium 7. semita 0 theloneum quod a 
pedestris recipitur, varr. thelaneum quod 
opedestris rec. (75); viale (4, dessen Bed. 
gemischt cf. Gl. m. 6, 768); theolo-neum 
(17 &e.), -mum, item lignum transuersali- 
ter positum (16). hd. fuD-, fuofb- (76, 110), 
fuelà- (4), füs- (67), fuiD- (18), fuiBe- (19) 
-ezolle (19 &c.), -zol (6, 9, 68, 110, 134), 
-ezol (4), -zoll (66, 69, 70, Ov.), -sole 
(18 &e.), -oil (754. aus soil, daraus:), -dil 
thel. t -steig (75), -steiek (3), -trap (5), 
-pfat 4 steg iber ain wasser (76). ein 
stegk (4). steck (49.70 Mone missverst.). 
wege-lon (12), -loge (sze 10). eyn hol- 
voes of voetstap (132). vot tal (23). tolne 
(81). 

Pedagogium Ad. nd. meyster-, kin- 
der m.- (18) -schafft, -scap. kinder schuol 
(110 scm.). ampt (20). ammet (11). 

*Pedagogium voef) kolue (instr. 20. 
cf. pedadium). 

Pedagogus (7. pap-us 74, -as 15) 
mage-zoge (Gf.), nd. -toge (Gl. Marienf. 
&c.). maydt-zog, var. -zucht (74). mait 
toige (8b) Ad. nd. kinder-, Ad. vnder- 
(85) kind- (6, 65), zucht-, ezocht- (4), 
zuth- (49) -meister. zuchter o. lerer (64€). 
kinder- l.(68), -leyder (132). einer der k. 
geleitet (110). schülfürst 7 pedell (25). 

Ped-ale, : -ile 7 -ana (14) (in calceo) 
fur fuf) (6, 7, 74). fustuch o. soek (74). 
ful-soecke 7 -maab 7 -pfad (ki.). 

Pedalis (cf. fedalis) Ad. md. fuf-, 
vot-lane. Ad. eyns fufis (8), eynes fuf) 
(9) lang. fufleng (75). fuoDlengy (110). 
eyn voeDlanck Z eyn voesselinck (0) 
schuehlieh (6). sehühig (126). webbi- 
garta (Gf.). 

Peda-mentum, 7 -tura (125) dy 
rungen (125). stitz (91). 


Ped-ana, -ona (74) (4. pedules q. v. 
(110, Br. &e., catena circa pedes Pr., 
boya 74. cf. pedale) fuf) ysern (bouis 
20). zock (19. cf. ped-ica, -ules, -ile &o.). 
poy, halBeysen, eysenhalt (74). voitlyng 
an den haisen (147). 

Peda-, pedo- (76) -nare(?. pedanas 
caligis apponere mr., reficere caligas in- 
ferius 176) fur-fussen (110), -fieDen (68). 
QU MNA haisen voitlyng ansetten 
(141). 

*Pedanum (/. cathena circa pedes 16, 
pedona 7 poya :4) fubysen die man an 
die fuf bindet wan es glat vnnd hael 
ist vor eyf5 (75). poy, halfeysen, eysen- 
halt (74). 

*Peda-nus, -m (Ki.) 


fuD- (110, Ki.), 
DON 


420 PED 


voeD- (132) -bret 7 -banek «mte lectum, 
-schemmel (Ki.). parfuDer (74). barvoet 
(11). 4. nudis pedibus ambulans (16. cf. 
pedarius). . 

Pedare (v. inuestigare 110) onderso- 
chen (132). geen (9). gon o. fuDstappin 
machen (8). 

Pedarius (cf. pansa, 
bayrfüyD (19). barfue (15). 

*Pedatura v. Pedamentum (anders 
Gl. m.). 

Pedatus  vnder-sprisset, 
-fuft, vffenthalten (88). 

*Ped-atus, -itatus (Br.) voitganck; 
der voitluyde veelheit (147). - 

*Peded- v. Pedet-emptum. 

*Ped-egium, -eium v. -agium. 

Pe-, be- (q. v.), bi- (649) -dellus (?. 
paruus pes Br, preco 75) weibel 4 
pedel (64). scherge, statknecht, pu-, 
put-, but-tel (75). fuslein; furpieter an 
geistlichem gerichte (74). ein heren 
bot (110). 

*Pedellus v. Pedulus. 

Pedemontium das be- o. pie-mundt 
135). 

*Pedentim v. Pedetentim. 
*Pederasta taectgeber, leistschneider 
(Ki?. Mrg.). 

Pedere (7. bombo 7 bombum facio 
76) Ad. fa-, fu- (126) -rtzen. forcen (18). 
vu- (19), fy- (110), fie- (77) -sten. drijssen 
(132). verten Z schiten (23). 

*Pedere gene (17. cf. pedare). 

*Pede- v. Pedo-rosus. 

Pedes Ad. nd. fub-, vot-genger. 

*Pedes fuif stapp (19). vuetstrap (11). 

*Pedes v. Capeta. 


Pedester hd. nd. fuD-, vot-genger, 
-geender (1), -kneeht (6, 64, 110). gear 
(15). 

Pedestris eynfeldege rede (8). eyn 
geweldige red (sic 9). 

*Pede-temptum, -demptum (23), 
-dempton (18) eyn, en schaff- (18), 
schaf- (8b), sehape- (23) -gane. Cf. pe- 
dentas 7. subtilitas (G1. m.). 

Ped-etentim, -edentim (23), -etemp- 
tim, -itemptim (136), -ieentim (11), 
-entim (76) (4. paulatim, timide 29 &c.) 
fueDvorfueD pedete-ntim ; caffende -mp- 
tim (20). lanek- 7 forcht-sam (68, 110). 
vlenck allenschen (132). allen-ksem (108), 
-Ssken (107). fuchtlieh (Z. timide (14). 

*Pedex (£. laqueus Znmuoluens pedes 
16. cf. pedix,-ux, -ica, -es &oc., podex) 
hd. fulà-, nd. vot-genger, -ganger 7 -gen- 
gel 4 arD (74). quack- (19), pae- 7 ein- 
del- (11) -darm. 

*Pedia v. Peda. 

*Pediale (7. peda-gium 7 -le Gl. m.) 
v. Pedigale. 

Pediea /d. zehe. z. an eyn fu (11). 
zewe (20). zen (16). zee (7, 49). ezey 
(13). cye (Db). ce £ klae (18). tze Z ri 
(12). eyn groD czehen (69 mMrg.) ein 
zech-lin (642), -ling (649), -lung (64^). 
Zoch (6). teewe an den voit (147). teve 
an dé vote (295) te 7 klawe (22). en 
teen? en clove (23). tee (11). Ad. clobe, 
eyn fogel-cl. (5^), eyn f. (se 8), klob, 
vogilklob (60), kolb (64€), kolbe (6423), 
kloben (49). fuBgenger; eyn offen slag 
da man fogel mit fehit (17). letz o. 


pedanus ) 


- festigt, 








PED 


bogen darinn man vogel faceht (91. cf. 
Sm. 2,529). hd. nd. eyn strick, der foessen 


(132). fuof-, fuD-ysen (64), fessel (5, | 


110) am federspil (75). spansayl, eysen- 


halt, syl pediea, zehe pediea (74). deum- | 
ling (64€). du- (645), düm- (642) -melstock. | 


kep (99). springa (Gt.). 
*Pedieale («c peditare) binden (8, 


9). vessern (9). fuDiln (8). vueten 7 gaen 


(11). 
*Pedicella v. Peditella. 
*Pedicelus v. Pedigale. 
*Pedicentim v. Pedetentim. 
*Pedieiados v. Parietaria. 


*Pedicillus (-ecellus ki. cf. -eulus, 


petiolus) zeck (91). 
*Pedicolus v. Pediculus. 
*Pedic-osus v. -ulosus. 


*Pedieula fuf angel da mit man die| 


wild vacht (75). lauf) (74). 
Pedieularia lusekrut 
(125). stephanskórner (Ki.). 
*Pedieularis (cf. prc.) v. Consiligo. 
*Pedieul-ium, -um v. Pedigale. 
Pedicul-, pedueul- (141), 7 pedic- 
7 sexpedic- / hispedic- (147) -osus lus- 
(Gf), luf- (se 141) -foller. vol luf) (68, 


i bibmuntz 


1105), luys (132), leu (1102), lufig (75), | 


luyse; luysieh (147). 


Pedi-, pedu- (141) -eulus (cf. ped-o, | 


-ieula, -uela) Ad. nd. lus, luis (19, 132). 
hd. lue. (20), lue, 
lawb 7 ein fuef- (4), fuD- 7 lem- (14) 
-eysen. fuBangel (74). furtz (19.: pedere 
»« fuD? cf. pedula). luus 7 voit (11). 

*Pedic-ulus, 7 -olus 7 -illus 7 petio- 
lus (125) obstile (74). der stehl (125). 

*Pedieum v. Pedigale. 

Pedieus eyn tze (18). en ten (23). 

*Pedieus &c. v. Pedorosus. 

*Pedi-gale, -gala (1105) -eale (74), 
-ale, -eulus (q. v.), -celus (7. hamus pe- 
dis 76), -eula (q. v.), 4 -euleum (134), 
-eulium, -eulum (cf. ped-iea, -ux) Ad. 
ful-, nd. vot-angel, -anger (5), -angen 
(22), -jsen (76). foB nagel (23). 

*Pedila-uium (11 &e.), -nium (22, 23), 
-bium (gew. in den Hss.) (i. vas in quo 
pedes lauantur 110 &e.) hd. ein fuf 
faz (b), -vaD, -wasser (6). ed. en vot- 
vat, -pat (s/c22). fueDstapff dar vB man 
die fu waschet (75). 

*Pedile (v. so-, su-ecus; capetum 
9, b^. cf. pedale &o.) hd. nd. sock. Ad. 
Socke, sack (152), sog (8), schoduch (12); 
fuf-tuoch, -tueh, -duch, -doch, -doche 
(18); fueG-, fus- (1) -tuch; fuez tuech 
(2), flopf (49). 

*Pedilogium (cf. -lauuium) eyn fuf) 
budgin (Y). 

Pedilon v. Pedula. 

*Pedinum v. Paludapium. 

Pedissequa Ad. eyn fulge- (5), folge- 
(16) -mayt.nd. envolghe maghet. kamer- 
wip (7), -wif (Gi. Marient.), -ynne (9), 


-erinn (68). kemmerersehe (89). dienst | (64) 


maget (132) zudde (d. 7. solche, mach 
pedissequus?) iunffrawe (18). eyn ezad 
(ebenso) meyd (21). nachgengeryn (8, 110). 
Pedissequus Ad. eyn fulge- (5), folge- 
(21), fuB- (18), nd. en volghe-knecht. 
folger (17). naich-f. (1). nachgenger (8). 
kemmerher (17) kamerer (8b, 9). 
kemer-er, -ling (110), -linck (132). 


lub, lau (134).| 


Ad. | 


PED 


Peditare zufuefgan (90 sim.). to 
| voit ghaen (147). gayn Z fuisDen (19). 
*Peditator fueDgenger (90). 

Peditatus s. v. Pedatus. 
*Peditatus gefueDet (20. amders 61. m.). 
*Pediteca fuDdeck (74). 

*Pedi-tella, -cella (19) vurfuef) (20), 
| vorfiife (19). 

*Peditemptim v. Pedetentim. 
*Peditus (sz. pred.) erhoch-, geer-, 
| getzier-ter, lauterer, vmgebner, garrei- 
| cher (74). 

| *Pedix zehe (17). 

*Pedo i£. q. pepo 4. v.; 7. eampio 
(Gl. m.); ped-es 7 -ieulus 4 qui pedit 
| facit bombum (Br.). breytfubó (xi.). fuf 
gestanek (75. cf. pedor). luyss (141). 

*Pedo-gra, -graphus v. Podagra. 

*Pedolanium (s/. pedilauium?) eyn 
fuf) (18). 

*Pe- v. Po-domantia. 

*Pedon-a, -are v. Pedan-a, -um, -are. 

*Pe- (Gt.), pi- (104, Gf.) -donius (£ez- 
loris Gf.) stó- 7 stro-del (Gf. steichi 7 
vvarfsteche (104). 

Pedor (7. aurzwm surdor 142, sudor 
141; fetor 76; pedum f. 7 squalor Br. 
&c. »« paedor d. i129. cf. pedo; 7. 
fustis pastoralis 141. »« pedum b., 
Br.) hd. fu-, voit- (147), vuet- (11) 
-stanck, 7 -smack (74). fuibgestanck (19). 
der stanck von den fussen (110 szm.). 
pedora, g. orum 4. sordes aurium, t pe- 
dum (Br. szm.). vnsawbrigkeit der oren 
o. der fuf) (74). der voyt of oren on- 
| reynicheit (147). 

Ped-orosus (110, Gl. m.), -erosus (68, 
132), 7 -ieuus (147), -ieus (129) fuf-, 
voe[- (132) -stanckig (110, 132), -staffig 
(sc 68). die stynekende voit heft (147). 

*Pedox-, pedos-omaneia v. Podo- 
mantia. 

*Pedua poenorum thunisblum (143). 

*Pedue-la, -ulus (141) (cf. -ulosus, 
-lare Gl. m.) lus (141). «gs. luus (94, 136). 

*Pedula (cf. ped-iculus, -ules &o.; 
Gl. m. 5, 2233. ped-ulla, -ilon art schuhe 
o. pantoffeln Ki.) voet (11). eyn furtze 
(19. aus vort, st. voet, »« pedere). eyn 
sog (1T). 

*Pedulanea v. Betula. j 
*Peduleps (pars caligarum) vueteline — | 
1). 





—. 
n 


Pedul-is, -es (msc. pars caligarum 
que pedem capit Br., Gl. m., 7. pedana 
110 &e. cf. pedul-eps, -um, -us) eynu 
for- Im, fuer- (1105), fur- (1102) -fuD, 
fur fuef) 7 fuefBling (20). fuiDelinck (-is 
19). fyrfiefà (68). vorvoes 7 socke Cor 
sock (68, 110). -es sucke Z kossen (19 
linnesockelen (Gf.) vor vote (23). zocke 
(11). suvelf (z. indumenda, pedum. Gl. He- 
ronis 7m Gl. m. deutsch?). -es fuoztuocha 
sim. (Gt.). fuftubha (szc 141). fuoDtuoch 


*Pedul-lus, -là v. -us, -a. 

*Pedulum (cf. prec.) linen hose (19), 
hoze (11), hoese (20). ku- (11), ku-(20), 
ko- (19) -ssen. 

*Ped-ulus, -ellus (7. apis, cf. pedi- 
eulus sim.?) pin (74). 

Pedulus (7. paruus pes Br., lo cal- 
| ceto de tela à avantpiés GI. m., eapetum. 








PEL 


75, pars calce 4, 16. cf. pedellus &o.) 
fubhadern tueh o. socken (75). ein socke 
(8, 4). firfieB (76). fuBduch (49). budel 
(19, 20). 

*Pe-, pi- (Sun. -dulus (aratri cf. 
Stalder 1l, 477; w. vv. pessulu-m, -s) 
grintel (Sum.). crintil (Gt.). 

*Pedul-us, -lus die to voit gheyt (147). 

Pedum fuef) spore (18). steg (7) stape 
(1X). bischoffes- (19, 20), bischop- (11), 
hd. hirtes- (19), hirten- Ad. -stap, -stab, 
-stayb (19), nd. -staf. kruek (1105). krug 
(1102). kruch 2 staff (1532). stab (110, 
141). furez (141). 

Peduneulus kleynfufgin (20). luyss 
(141). 

*Pedus (7. clauus 16, virga pastoralis 
15, 16) hirten- (8, 9), eyns horten (117) 
cule, -kewl (9). hueter gerte (15). 

Pedux (/aqueus pedum sim. cf. nu- 
mella) fuof-strich (649), -tritt 7 -stapff 
(645), -bot (110). voeBbode (132). fuf- 
byne (68), -steig (74). fuib ysen (19). 
fuef- (20), vot- (23) -angel. schoesnoyr 
of ryem (147). 

Peganu-m (Ki., -s (Y, 130), pigan- 
um (8, 24, 74, Sum. VI), -on (47, 87, Sum.), 
pigamus (Sum. V), beganor (Sum. III) 
(herba, 7. ruta, aus Tfy(ay0y ) ruta (87, 
130, Sum.). rute (Sum.). ruth (1). raut (14). 
ruten- (8), ruden- (47) -sat. wilde rute 
Cd V). wild rutta (Sum. VI) wilderude 
24). 

*Pegasus 7. mons (20); m. vbi prima 
nauis fuit facta (110 &e.); pauo (93. »« 
pegaso?) phaw (93). 

*Pege v. Piga. 

*Pegere v. Peragere. 

*Pe- v. Be-ghardus. 

*Pegillum reginarum, peplum vero 
matronarum (pepulum vero matranar- 
um 649) ein schleyer (64). 

Pegma fech- 7 fe-lachen 7. stragul- 
à, -um (Gf.). bunne, n. stellagie, Ad. nd. 
wagen-burg, -borch (116). hiltzerbaw o. 
basty dar in mam seul setzt (88). 

*Peg-uncia, -nesus (Ki.) (/..) pegnitz 
(v4, Ki.). 

*Peye v. Piga. 

Peierare versveren 
mein-swern (74). 

*Peyo v. Poire. 

Peior, peyus (74) arger, boser, 
Od (20). wirse-r (126), -rer 4 ergerer 
74). 

*Pei-, pey-orare (»« peierare) Ad. 
nd. ergern 4 sweren. vnrecht sw. (9). 
arge- (68, 110), arg- (99), herge- (79) -ren. 
argern (11). Ad. arger, boser, boeser, 
snode machen; bosern, boeDern (64), 
beseren (V. a. 1487 Sm.)  sliten £ 
v'gneppen (225). slueren (22). 

*Peioratio argerunge (20). 

Peyus v. Peior. 

Pelagus hd. mer, mere (1), das meer 
9. der see (100). dat m. of die zee (132). 

*Pelanus (piscis, aus pelamys? 
bdella? q. cf.; cf. aspratilis; anders 
Gl. m), 7 panus (93) breiter mervisch 
(14, 93). schleye 7 pfell (74). erli-ng £ -tz 
7 pfril (75). pelinus z. tenea (Gl. m.). 





(100). ver- £ 


| pelmus schlyen (64). 


Pelasgia kriechen- (68), der kr. (110), 








PEL 


der grecken (110b) der greken (132), 


lant. 

Pelasgus ein greck (110») greyck 
(132), griech (68, 11035). 

*Pe- v. Pel-, pi-lax. 

Pele- v. Pelli-canus. 

*Peledius (herba) rossehuf (Sum. VI). 

*Pelex v. Pellex. 

*Peliades v. Pleias. 

Pe- v. Pel-licanus. 

*Pelic-atus, 7 -us (147) kebeselinc 
(Sum.). oneuyseh (147). 

*Pelicia v. Pellicia. 

*Peligere (cf. piliare) eyn hut offe 
seczen (11). 

TPeligus (cf. pileus) hut (11). 

*Pelig-nus, -onus (7. genitus de 
meretrice 0 filius pellicis 16. »« -[0v0c) 
en horen sone (23). kevessun (G1. Marienf.). 
bank stiehil (9. Z. q. bankhart sém.?). 
haer snore (18. aus hoeren sone?). 
peligni 2. stulti (139). 

*Pe- v. Pel-liminus. 

*Pe-, var. pi-lina (7. pennula) visch 
federn (75). 

Pelinus v. Pelanus. 

*Pelis v. Pellis. 

*Pelius v. Peluis. 

*Pelix v. Pellex. 

*Pella (7. pellis G1. m.) bone Z hutte 
(18). en bom Z hat (23). ags. sadulfelgae 
(94, 136). 

Pellacia (7. fallacia 7 pellis deceptio 
Br. cf. pellacitas 2d. Gl. m.) bedrieginge 
(132). Iuki (127. 7. q. lukki fallacia Gft.). 

*Pellaeius betrieger (69, 134). 

*Pellarius (?. pell-ax, / -ex 74; de- 
coriator 16) hd. betrieg-ig (68, 74), -ick 
(0), -lieh (74, 1102), -er. betrug- (1105), 
bedryech- (132) -lich. be-dregecht (5), 
-drigk (21), -trügge (67), -driegunge (133). 
schinder (176). viller (23). 

Pel-, pe-lax (cf. prc.) argelistig (18), 
-ich £ bedregieh (23). schale (8, 9). hal 
sch. (79). Ad. betrieger, frauwen-b. sm. 

*Pellera eyn felle (18). 

Pellere Ad. tri-, trey- (9), dri-, virdri- 
(20), v'tri-, vertrei-ben. nd. driuen, v^-dr. 
twingen (8, 9). ezvingen £ slagen (17). 
slahen (9). slan (8). 

*Pelleus v. Pileus. Cidaris. 

Pel-lex, -ex, -lox (19), -ix (Sum. IV) 
(4. concubina, adultus 15, 23, 76, adoles- 
eens 76) ella (Gf.). elle (5, 20, 28, 99). 
gell-a (121, Gf.), -e (19, 95, 100, Sum.), 
An (14, 752), -ig (755). gell Z hur (74). 
zu- (1, 64, 74), schlaff- (75), kepf- (64) 
-weib. ridila 7 chepis (Gt.). ags. pl. eaebis 
(126), eebisae (94). amyhe (20). en, auer- 
spoelresche (22). palg 7 pfaffenkallerin 
(126). e$r der zu sin iaren komen ist 
(18). jungeling (8). gewachsen j. (9). en 
bestender (23). palix 7. rivalis, succuba 
(136b). 

*Pelliades v. Pleias. 

Pelli-, selten peli-, pele-eanus (cf. 
onocrotalus) huse-gumo (Sum.), -goume 
(100), -gome (120). hisigom (84, Gf.). wis- 
igo (102) -egoum (100). sis-igomo (Gf.), 
-egomo (121), -egoh (104). leffler Z schüff- 
ler (114). pelliean (1, 64, 110), -likain 
(19), -likaen (132), -ican (8, 9). ags. 
stangella and wanfota (942). 


PEL 


*Pellic-are v. -iare. 

*Pelli-carius v. -fex. 

Pellieator vbertórer 7 zócker (126). 

Pellieatus Ad. bub-, bieb- (1102), 
bób- (21), bof- (5), bou- (23), boeu- (132) 
-erie. büberey (151). bewerung (sc 181). 
schalekheit (110 &e.). chebison (141). 

Pellic-ea v. -ia, -ium. 

Pellieere Ad. hurren o. lip han (8); 
hurren haben (9); betrigen sm. keues-in 
(85), -en (79, 99, 100). 

*Pel-licia, -icia (133), -licea n) 
hd. be-triegung, -tregunge szm. nd. be- 
dreginge. 

*Pellic-iare, -are (68, 110b) ein beltz 
anthon (i10 sm.). den pels antrecken 
(132, 141). 

*Pellieiatus gepeelzet (11). 

*Pellieidium trene tueh (9). drene 
duch (8). 

Pellieiens be-tryegelich (18), -dre- 
gich (23). 

*Pellicifieus spruekelt (98). 

*Pellicina beltz- (93), kurfen- (74), 
kurfer- (64) -gaden. 

Pellie-ium, -ea (-ium Z. vestis de 
pellibus facta t£ deceptio 16) hd. kurs-e, 
-an (6), corssene (100), beltz, peltz, beltze 
(133), bóltz (67). md. kor-sene (99), -tze 
(23), pels, pelss, pils (2225), uel (99). 

*Pellicius (: pellis Br. 7. glorzosus 
Vgut.) schalk (19). 

Pellieula (cf. pellis) eyn cleyn vel: 
lin (110 sm.), felchi-ne (1323), -n (152), 
hutlm (110), velehen of huytghen (132), 
feldgin (21), hut (8), beltzgin (68). eyn 
kleyns felin (134), fell (67). fel-gen (5), 
-chin. (20), -lin (1). fel (5^). faill (6). 
hutehin (17). en vellek-in (23), -en (99). 
slu Z huslu (7) slu van erweten (222). 

Pellieulare decken (88). 

*Pelli-fex, -carius, -farius, -parius 
(cf. h. v.) hd. peltz-, beltz-, bóltz- (67) 
-mecher, -macher; belezer (17, 93), pel- 
cezer; kurs-ener, -imner (6); kors-ener 
(55, 8, 10), -ner (12) ; ku-, cy- (649) -rDner; 
kirf-enner (76), -ner (110). 2d. en kortzen 
meker, corsewarte (22b), peelscher (11), 
pilser (22). 

*Pellifieaciter (7. fallaciter; i. q. pel- 
laciter Br.) falschlieh (76). 
*Pellifieina kurÜner 

cyrDner laden (646). 

*Pelliminus (7. perspicuus $ clarus 
76. dus pelluminus?) mitte clar (23). 
mist clare (18). 

*Pellio is 7. de pellibus vestire t facere 
(16). 

Pello beltzer (110). pelDer (122). 
kirschner (91). 

Pelli-, 7 pati- (74) -parius (cf. pel- 
lifex) ireher der das irch macht (75). 
kurDner (74). garber (4). gerber (3, 74). 
leder-g. (68, 76, 110), -touwer (132), -er 
(74). 

*Pelliris ex coreo, peditum (141), helm 
von leder gemacht (74). 

Pellis Ad. nd. vel, veel (19, 132), 
huyt (13, 132). Ad. fell, felle, velchin (2. 
pellieula 9), fal (6), balek (s8), hut, 
hutt (76), hutte (18), haut (1103), abzo- 
gen h. (91)  fiehshud (93). pl. kursen 


421 


gaden  (e4b). 





(20). 


422 PEN 


*Pel-, pe- (141) -lis fraeta (cf. aluta 
&e.) irih (104). irach (141). 

*Pellis lubrieata (1 sí. r?) 
(131, sim. Sum.). 

*Pellona (7. turdella) tros-tel, -chel 
(14). 

*Pellox v. Pellex. 

*Pellus v. Vellus. 

Pelluui-um, 7 -num (147) voitvat 
umb die voite dair in to waschen (144). 
fuof.becke (91). füpeck (111). fuBbeckin 
(88). gerbertzuber (74. 7« pellis). 

*Pelmus v. Pelanus. 

*Pelonitis v. Echinastrum. 

Peloris muschel (110). moessell (132). 

Pelta (2. ferrum in medio glady t 
breue scutum. 16), t appleta (74), a- (76), 
ap- (147) -pelta Ad. bu-, bo- (21) -cke- 
ler; puk- (4), bickel-, biecu- (13) -ler; 
buckl-er, -yer, var. bocklyr (110) ; bócke- 
ner (3), schilt, flacher o. sin-, sing-wiler, 
-weler, sinweller schilt als halber mone 
(15); puckele 7 tatzsch (74); schildechin 
(20) dartsche (10), tarüe (129), klains 
tertschlin (91); palster (eqw? Sum.) md. 
bockeler. tartz (147). peltam auramdel 
(136), aus peltas de auro (Br.)? 

Peltum (7. pelta Gl. m.; cf. prc. 16) 
eyn helez (18). en hilte (23). 

Pel-uis, -ius (a/ph. -uis s?c 141), 
beluis (117) Ad. becken. hant-b. (b^, 23). 
hd. beck-et (134), -in (68, 76, 110). bekin 
(9). beckk (6). peck (111). label (1tz, 
141). nd. en louen beecken (11). 

Pena eyn kron (6), eyn, en crone 
der Ad. helgen, heyligen (1), md. hilli- 
ghen. Ad. pin, pein, leiden (75). nd. pyne, 
plaghe. 

*Penadius (4. sceampnum 
bangk (21). ain banck (76). 

Penalis Ad. pin-, peyn- (11023) -lich. 
nd. pijnliek. penuellig, buf-, puss-wer- 
tig o. strafflich (75). 

Penalitas pinlichkeit. (62). 

Penaliter pu wertiglich (75). 

Pen- 7 penu-arium kel-ler (110), -re 
(132). 

*Penas(cf.sq.,jperpendieulum,eauan) 
wihil- (Gf.), wich- (8), weich- (9) -stein. 

Penates, appentiles (109) wicht-e 
(Fr. 9, 4459), -elein (74, Fr), -el (5b), 
-elgen (5), -elehen (dye w. 11), -lein (9), 
-eken (23). wiechtelin (V, 8). wechtel-in 
(18), -gin (21, 133, 152). witilgen (13). 
belewitten (147). Ad. schrat- (68, 69, 75), 
sehrát- (134), schret-, schretz- (110) -el 
(15), -lin, -lein. kinder guode (100). gut- 
(133), guede (147), gude (23), de guten 
(109) holden. gutenhelde (74). gode hollen 
(13), hulten (5). apt gode Z hulden (20). 
nl. huysgod-, woutermann-ekens (116). 
witte (147), die wit (11) vrouwen. lein- 
gaden; pilde zu gedechtnus der todten 
(14). heymliche kammeren da man ab- 
goet anbettet (110). heymeliche kamer 
of afgzoden of belden dair aff (132). 

*Pen- v. Peu-cedanum. 

Pend-ére, -ére Ad. hangen. hd. md. 
3n-, vp- (132) -h. hd. am, ayn (133 
galgen h.; an g. hencken (67); hencken 
(15), vff-h. (110), hengen (9, 17). auf- (9), 
an- (23) -h. henckin £ vff-h. (8). anhen- 
ken (21). entpfangen (68. entspricht vp- 


hangen 132). betzalen (132 &e.). nochlas- 


loschi 


76) eyn 


— 





PEN 


sen (75). hd. nd. gelden. Ad. gelten, 
galten 4 wider-g. (6), wyeder geben, 
widder gegeben (21) nd. weder geuen. 

Pendieulum (Gl. m. 5, 231. cf. per- 
p. hangeysern (20) hant yseren (11). 
handysen (19). pendieula sunt vina cor- 
rupta (16. cf. pendulum  &o.). pendi- 
eulus seil 7 strick (Ki.). 

*Pendi-x, -ces (pl.? Gf.) pint-e (104), 
-ida (Gf. 3, 136). glimpf ander gurtel (1). 

*Pendix (cf. prc.) v. Speeular. Ap- 
pendix. 

*Pendula (anders Gi. m.) Ad. henck, 
heneke (110), eyn kleyn h.; hengel (17), 
hahel (68,1105), habel (1102), hale (67, 133, 
152), hohel (69), háhel (134), hoel (19), rick. 
hd. nd. hael. nd. hoghel (107); en clene 
henge (23), hange (22). mantel o. gepenitz 
(91. 2c penula hungaria gepener Fr. 1 
340b. cf, gepeinzer róckl Sm. 2, 59. vil. 
geberneck 75. 13). seyger weyn (4. cf. 
pendulus). 

*Pendulari reygen (7. pendulum 
esse 20. cf. rech Sm. 3, 78??). reyen 
(vinum 11, 147). seyekeren (19). 

*Pendule v. Vinum. 

*Penduloso ags. haldh (94), hahdi 
(136). 

*Pendulum (cf.-la) hail (147). 

P. dubietatis v"-, vff-ziehung, rastung 
des zwyfels (65). 

Pendulu-s, bissw. -m (sc. vinum q. 
cf.) hd. nd. seyger. s. win (8, 645). s. 
weich o. sack-wein (Das.). seuger o. 
weicher wein (112). seger (Db, 1T, 64e, 
1103). seyer (20). saiger (6, 1, 74, 134). 
hd. weych. w. win (18). langich (132). 
hang-ick (19), -ich (20, 132), -ig (1109), 
-t (110b). hanich (11), hengelich (8), 
-ie (79). schall (754). sehal (75, 109). vir- 
(19), ver- (1, 74) -schalt. ver-schult Z 
-schallt (74). v'sealtZ fule (11). vorscha: 
let (23). verschal-te (152), -ekt (5). vir- 
schalket (19. ausgestr.). zehe (74, 75). 
zàhe (74). ezaeh (1, 2, 159). heffer (17). 
ags. oheldi (136), ohaeldhi (94). 

Pene (7. fere, quasi, mane 1105 prae- 
pos. »« penes) Ad. vil-, fil-:nocht (4), 
-nach, -nache (133), -naehe (19), -nohe (69), 
-licht (1), -lieh (21); winachet (3); by- 
nach (68), -noch (65); by, bey, bie (17). 
nd. vil-, vel- (11), wal- (99) -na; vel- 
(132), by- (11) -nae. 

*Peneg- v. Peuce-danum. 

*Penere neren (8). buten (9. aus 
vuten). 

*Pener-echies, -ochius (7. copia 4 
vtile 16) heuolg- 7 witt-icheit (23). 

*Penes, caput hirnipolla (Gt. 3, 96). 

Penes hd. nd. by. bi nach (18). da- 
(8), do- (4) -bey. be-neuen (22), -nouen 
23). 


( 

Penestiea (cf. sq., antionaria, pe- 
nustieus) hocke (8^). 7. auccionaria, 
gremperia (Twing. 7$ Gl. m. sí. grem- 
perin ?). 

Penesti-eus, 7 -ea (3), -tus (1, 3) 
(untersch. von penustieus q. v.; ?. ae- 
tionarius 75 &e. q. v.) hd. hocke (8, 133), 
vor-h. (5b»), hock ; ho-, hu- (18, 134, BM. 
698), he-eker; hock-ler (152), -ener (19). 
nd. hok-e, -er, vor coper. hd. furkoffer 
(76) ; vnder-keuffer, -kauffer, -keyfer (13); 
gremp-er, -ler (77); metzler (1105), 
melezer (1); fra- (1, 95), pfra- (74) 





PEN 


-gner, fragnaer (3). he- (132), hi- (107) 
-nnentaster. onder-cruper (132), -eruiper 
(107), aus -euiper messverst. ? 

Penetrabilis durch-gende (8, 9), 
Bougig (15), -trinnig (126). durekvarende 
(20). 


Penetrabilitas durch-fertiekeit (90), 
-gang (75). 

*Penetrabiliter durchgen-cklich (20), 
-glieh (75). 

*Penetral (cf. sq., anders Gl. m.) 
heimlich kamer (64). inrost-k. (93). 

Penetrale (instr. fabri 75) heyme- 
lieh (8). h. gemach (9). die h. stett o. 
innigeren ort o. getter in husern da 
sie die gotte erten (88). slaffkamer (20). 
hd. durch-, durich- (2), donner- (se 7) 
-slag, -sehlag (15, 88, 110), -genglich (88). 
dor-slack (18), -slaeh (23). 

Penetralia (7. secreta domorum) corst 
(100. nd. cortex). 

Penetralis durch-genglich (110), -verz 
tig (20). dor-gaende Z -schynich; eyn 
heymelich kaemer of platz (132, sm. 68). 
en hemelie stede (23). 

Pene-, peni-trare /d. durch-, durich- 
(1), dorch-farn, -faren, -stigen (8), -gaen;, 
-gene, -geen sZm., -dringen (1l. 46), -bo: 
ren, -graben, -luchen, -lochen, offenba- 
ren (110). nd. dorch-, dor- (79), doer-, 
(11) -grauen, -varen, -ghaen (11). 

*Peni-cellum (7. spongia pictoris 11), 
-tellum (7, 20 &e.), -cella (68), -tella, 
-eillum (68, 110 &c., 7. genus spungie ad, 
tergendos hwmores et. scutellas Br.), -eil 
lus (88, 111 : penis 110), -cilla (Ex), 
-tilla, -eulum (3, V, 4, 74, 75, 88, 110, 
121, 141, Gf. Br.), -eulon (Gf.), -tulum 
(6 &c.), -eculus (6, 1l, 68, 91, 125 &e. : 
penis 110; 7. pannieulus de quo disci 
terguntur Br.) pin- (11, 19, 132), pen- (6, 
74, 125), ben- (88, 110), bo- (6), pams- 
(2) -sel spynsvel (Znstr. pictoris 20). 
wadel (6, 121, Gf.). wedel (-eulus P 
keer-wisch, 7 w-hader e w.-lod (88). 
w. zum weissen (91). tafellaken (-eulus 
11). swamp (4). swam (3). swamm (74). 
schusseldeck (68). ror (€ spongia 141). 

Peni-s, -x (141) (Z. vtile — st. virile — 
membrum 16) ezagel m. (4). eyn perdes 
zale (18). en perde stert (23). swantz 
(s zerD, zumpff, fisel (74). pint (8, 
18). ding n. (Anz. 8, 406). dynck n. ; sehacht 
m.; rute f. (85b). 

*Penitellum &o. v. Penicellum. 

Penitens pu- 7 bu-sser (175). bozser 
(4). ein ruwiger mensch (65). 

Penitentia Ad. nd. ruwe, ruwenisse | 


(11, 19). Ad. rue (21), ru (8, beruni (20), 1- 


buBe, buzse (4), bub, boD (12). nd. bote. 
puD;pufwertikeit,sacrament der bufuer-, | 
var. buDwer-tigkeit (75). s. der entbin- | 
(65). 

Penit-ere, émp. -et hd. nd. ruwen. 
Ad. be-r., -ruen (17), -rewen (66), -reuen 
(151); rewen (4), rüwen (46), ruw haben; 
buf £ ruwe h., reu h. (134), bueBen (20), | 
buessen (46), pussen (75), buen, bichten 
(18); émp. beruwet (110), ef b. (19), es 
ruwt; es rewet (134); berewt (70), mieh 
ruet (7), ist mir leid (110). nd. rowen; 
rouwen (11), be-r.; mp. ydt beróuwet £ | 
leyt ys (132). 

*Penitorium v. Peritonium. 














PEN 


*Penitrare v. Penetrare. 

Penitudo (7. penitentia) rewung (4). 
be-rnisse (se 79), hd. -ruweniD, -ruvnge, 
nd. -ruwinge, -ruinge. ruenif) (8). bufuer- 
tig-, var. buDuirti-keit (75). 

Penitus (adv. adj. ?. secretus 0 Znte- 
Tior Br.) hd. heymlieh (9), gantz (76), 
pecie al-zumale £ -bital (20). aller- 

ing (125). 
*Penix v. Penis. 

Penna d. fed-er, -der; die feder kile 
(114). nd. ved-er, -ere, -dere; penne (132). 

*P. stru-cionis var. -ssionis strussen 
federn (75). 

Pennale Ad. eyn pennale. nd. en 
pennal. ealmale (77). feder scheid; f.-, 
varr. fleder-wisch, flugel (75). 

Pennare (Br.) federn (20). 

Pennarium veder-fuf) (szc 20), -vay 
" -vat (11) £ kocher (19, 20), coker 
i1). 


Pennatus Ad. nd. ge-vedert, -vidirt 
(9), -&ddert (8», 18). 

*Penneus von federn (65). 

*Pennigerales ags. fitherbxre fugel 
(94v). 

*Pen- (7 pin- Gf., cf. pe-) -nula eyn 
kleyn feder (17). ain spuol (76). Ad. eyn 
spule, spul (7. znstr. scriptoris 4). md. 
spole (23), spuele (147). flozzun szm. (pl. 
Gf.). 

Pennul-a 7. summa pars auris (Br.) ; 
-e der nasen gater rechter sijde ind 
luehter s. (147). Cf. pinnula. 

*Pen- v. Pe-nulare. 

*Penor, gj. -oris (19), -aris (11) ianua 
eyn tzweyfeldick dore (19). tweuolt voer 
(sic 11). 

*Penosa (cf. vibex) birkn (Sum.). berg 
(11). en berke (23). penso (;. fibex &e.) 


| pirgk (74). 


Penosa ebdomada dy marter woche 
(4). 
*Penpinela, v. Pipinella. 

Pensa hd. nd. wage. woge (21, 4). 
wag (74, 1102). wog (9, 69). wagen (19). 


| pawb (14). 


*Pensale hd. nd. iar-, Ad. ierlich (3), 
jarlich (4), woehen-zins, -tins. rente (132). 
renth (68). eyn clobe 7 eyn disen flafes 
(9). 


Pensare Ad. nd. we-, wa- (6, 79), 
hd. wey- (13), wi-, wie-gen. wort wegen 


| (9) Ad. achten, gedencken, besin (21), 


ermessen (110). pawsen (74. weftt. pésen). 
*Pensarius ein czinsman (3, 4, 15). 
Pensatio cinse (Sum.). lant-tzinf5 (18), 


| -tins (23). hd. wegunge. eyns-w. (9). zyns 
wygunge (8). messung o. er-m. (110). 


*Pensedamum v. Peucedanum. 
*Pensieulatim ernstlich (110, 132). 
*Pensieulum clynck (16). 

Pensilis, -e lycht 7 hangende (110, 
132). wegelich (8, 9). 

Pensio (cf. pensus) Ad. zins, zinf 
wochin-, wochen-, wogen- (18), mite- (8, 
9) -zins; pacht. nd. p.-tins; lijff-p. 2 weg-, 
gelich-, betzalinghe :132); hure (99). 
Wevnge (100. wagung (76). gedingter 
furding (75). gepaeht gut (13). patht, 
rente, hurunge, gewichte (20). lone; sult 
(Z) mit gelt (17). vngelt Z tagetzyt (125). 
pension (126). 





PEN 


*Penso v. Penosa. 

*Pensulum v. Pimpilium. 

Pensum (7. epicalium 1) wage (11, 
20). hd. wag. waug (61). gewicht (75, 110), 
vig. dz ding das man wigt vnd zu samen 
pauscht (75). waeghe, diissel, rayd, danck, 
wolle (19). ditene, roet, gedanck, villen 
(20). disene, raet, volck, warue (11). 
dissen (12). diesse (Br. wtb. b, 384. cf. 
Müllenh. G1. 386. md. dehse BM. 330). disne 
vp den wocken (78) en d. (22), ditze 
(23), riste (109) vlasses. düsthelm curro 
(sic 10). dock- 7 reys-eten (126). hd. eyn 
rist 4 eyn klobe; eyn kl. fla; ein klob 
(68), kloben, chloben (1), kawte (4, Stieler, 
Fr. l, 505. wetterau.) wickel (65) flachs, 
o. her (1). wichelin (Sum.). wiekele (111). 
das werck an der kunckel (Das.) ein 
grosse kunckleten o. docketen wercks 
(Fris.). rupffen (7. mum 4 lana quod 
simul apponitur collo 15). rupfe (Fr. 2, 
922). gerupt vlaf (132). spynnel (6, 2. 
fusus filis circumdatus 4). spindel 7 sp.- 
wyrtel (9). hd. wyrte-l, -n (64b). spille 
(bb, 8). vvedul (104. penieulus? eher cf. 
wedel fasciculus rr. 2, 4279). an-legete 
(Fr. -bredels (109). Ad. rat (69, 134), 
radt (68) rayt, beratung (110). 

Pensus píc. sbst. bezalt, gewegen, 
gehangen (110 &e.). ge-luckt (110b), -lyckt 
(132), -lyeh (68). gluck (110). geleit- (4), 
beleit- 7 plan- 4 marekt- (75) -gelt. ge- 
dingte gelt, var. gult o. zins (7. pensio 75). 

*Penta (nach pedes; «us planta »« 
peda?) sole (Sum.). 

Pentacont-archa, -rarcha (5^), pen- 
thaeonthracha (1), pentatetraceha (74) 
eyn here vber funffezen (55), V (18) 
ritter. funftzig r.-herr (1) herre vber 
f. (14). en her ouer viftich riddere (23). 
pentacentareus a pentator 7. quinque 
archos princeps; pentrarcha 27. pr. 
super quinque milites & ciuitates (v6). 

Pentaculum iodeeruus (ll. Hange- 
leuchter der Juden?). pl. amulete (Ki.). 

*Pentafil-os, -on, -um cv. Penta- 
phyllon. 

*Pent-agonus, -egonus, -agenus (134, 
151), ageuus (152), angulus (Br.), pen- 
thag-onus 7 -uus (74), -ogus (76) Ad. 
funff-winkelecht (8), -winkelech (9), -eckig 
(15, 110), -ortig, -hoekich (132), -hackig 
(sic 68); fuinfortig (76), ein ding von 
fonf ecken ader orten (17); eyn fumf., 
funf- (5) -ortig ding. senf artig d. (sc 
6). eyn wortig d. (21. aus V ortig). en 
vif hornich dinck (23). 

Pentapolis Ad. ein stat über funff 
stet, eyn stad ober f. stede sm. nd. en 
stad ouer vif stede. 

Pent-aptoton (6, v6), -apton. (23), 
-epton eyn wort von funff vnglichen 
casibus (6), von V vngelichen c. (5), von 
glieh c. (sc 21). en wort van vif vuli- 
ken easus (23). 

Penta-phyllon (85, Gf.), -philon (24, 
91, Br.), -filon (93, 942, 103), -ffilon (153), 
-filum (47), -filos (4), -fion (Sum.), pan- 
thaphylon (74) fiunfpleter (Sum., Gf.). 
funf-bletter (92), -pleter (74). -finger 
(153). wumfbletere (fumph quinque 4). 
vif-bletere (24), -blader (41). wijnbladere 
(85). uinblat (103). fünffngerkraut (91 
sim.). ags. fif leafe (9423). weisfunf, m[. 
vloyeruyt (116). 


PEN 423 


Pentarceh-a (74), -us (cf. pentacon- 
tarceha) furste ober funf (8, 9). herr vber 
funff fursten (74). 

*Penta-, pentha-remus (penteremis 
Ki.) eyn schyff mit funff ryemen (110, 
132), remen (68). 

*Pentasma (st. pet.) en telt 7 en vor- 
hane (23). 

*Pentaso v. Petaso. 

*"Pentastrum (sí. ment.) 
mynte (85). 

*Pentatetracha v. Pentacontarcha. 

Pentha-teuecus, -theueus funff bu- 
cher moysi (65). 

Pent-, penth-ecoste, -ecosten, pen- 
tic-usten, -ostens der funfzig, f.-st tag 
nach oste-r, rn, 7 pfings-, pfins-tag (65 


romesch 











varr.). funfzig dage (5). funffzigstag (1). 
funtzig dag (6). viftich daghe (23). Ad. 
pfingst (6) ; phingi- (8), phin- (18), pfing-, 
ping-, nd. pynge-, pincke-sten. d. pinx- 
ten. 

*Pente- v. Penta-gonus. 

Penth-emimeris (129, Br.), imemor, 
-imemeris / -imemorum (74), gew. 
pent-imemoris, -imemeris, -emimeris, 
-imomor (18) ein halb verf) (110), halff 
veers (132). hd. vlengunge, -langunge 
(21), -logung (6), -legung (74); tal- (6), 
teil- (V, 74), deil-unge; fuer lenger (38) 
nd. vorleng-, vorleg- (22), del-inge. 

*Pentepton v. Pentaptoton. 

Penteris v. 'Trieris. 

*Pentieostens &oe. v. Pentecoste. 

*Pentimemeris &e. v. Penthemime- 
ris. 

*Pentiuira wijff van vijff mannen (14:1). 

*Pentrum (m molendino 9, 74. cf. 
pantrum) spindel (3). spynnel (19). spil 
(14). spijl (11). Cf. penula gozze (Gt. 4, 539. 
BM. 542. Sum. zw. mola und molaris?). 

*Pentus Z. forma calci? (16). en lest 
(23). 

?Penu- v. Pen-arium. 

Pe-, in den Hss. bissw. pen-, per- 
(77) -nula 4. cau- 4 luc- (Gl. m.), lae- 
(Gf.) -erna; pallium 1 volumen legis 
hebreum (Br.); vestis (28 &c.); v. habens 
fünbrias (66 &c.); fistis (18. st. vestis); 
spinx 7 acus crinalis (1319, sim. Gf.). 
(cf. pen-dula, -nula, spe-, spi-, pa- 
nula, pentrum &oc.) chozzo 7 cugil-ch. 
sim.; gozze (cf. pentrum); ludo (Gt.). 
mantel (74, 93). kotzen-, rusch-, regen- 
m. (88). eins armenklaide Z volumen legis 
(14). fele 7 bu cappe (17). veyle (8). 
snode kap (8, 74). pheyle (19). feyle 

23). faile (99). falye (11). eyn phel 
tosihula 18). wyle (110 &e.). wil (6, 
67). weyle (66, 70, 151). eyn romeyns 
cleyt (122). burgerlieh kleyt 7 kleyt der 
rómischen wirdigkeit (65). Ad. spul (Zez- 
toris 17, vestis? 74. cf. Ob. h. v. Fr. 2, 
311) spül (6), spuel (penula 1), spole, 
spoyl (13). spen-ula (1315, 141), -ele (104). 

*Penula »« penus) spicher 7 kast (1). 

Pe-, pen- (147) -nulare spuelen (1, 
147). spuln (17). 

*Penultim-e (46), -um zu lest (11). 
zü dem lesten a*n ains (46). 

Penultim-us-a- um, -a /d. neste, 
nest (21), der n. na (18), der n. vor (1), 
nist (17) dem lesten. nd. negest deme 
l. hd. on ein der letzt (110); der l, lest 


424 PEP 


on, l. an (152), l. à (151), l. ayn (133) 
eyner; der letst on eim (134); an ein der 
letste, v/g. by den letsten (75). die lest 
sonder eyn (132). 

Penuria Ad. prechung (1); ge-broch, 
-brech, -brach (21), -breche, -brecht (8), 
-brechin (b^, 11), -brest (46, Das.) ; breche 
(8). nd. bro-, bra-, bre-ke; berste. Ad. 
nd. ku-, hd. kum-, ko- (9), kum-mer. 
kumirnif (8). hd. arm-ut, -et (21), -ude ; 
arnut (Mss. mog.), hunger, zadel 7 man- 
gel 7 abgang (15). nd. armot. 

Pen-us (g. -oris, -i), b/ssw. -um, -u 
(Z. cellarium, gradus cellarit 20) kel-r (93), 
hd. er, -re (11, 20), -re graet (20), 
-lerstreppe (225). Ad. nd. kellers-, Ad. 
keller-, kaler (4), cheler- (1), cheller- (71), 
killers- (5b), kelders- (21), md. kelres- 
hals. keller-ha&ó (77), -schalf) (49). ge- 
welb (110). spijse (132). swertis ort (8). 

*Penustic-us, -a (cf. penestieus) ein 
keufler (110), hocker £ mertzler o. vnder- 
kauffer (1105. — penest. 1102). 

*Peones (7. cunicularii, pedites) pien- 
7 spaeye-niers (Kil.). 

Pe-, pae-, poe- (91), pi-, py-, be- 
(6, 87*, 146), pig- (17) -onia, peoni-um 
(93), -s (123) (7g. polypodium q. v. 6., 
piretrum. 93, daetilos 141) beon-i (878, 
146), -ia (95, diu guota Gf.) -ien (Fr.), 
-jenkraut (Das.. pyon (74). peon-krut 
(125 sim.), -lenrosen £ benignenkraut 
(126). pyn-, var. py-ony (110). dy 
bononie (pyonia 4). pioni-e (11, 24, 47), 
-ge (11). ^d. pyonie. pinell (105). pfingst- 
7 gicht- (Ki., Fr.), freissam- ( Fr.) -rose. 
astula (105). bertran (93). minwen-kraut, 
-wurez (112, Das., Nmn. €f. armoracia 

*Pepanus v. Pulmonaria. 

*Pepismola v. Piperarium. 

*Pepla-citarius, -tiearius (4) (7. eru- 
mena) eim beygurtel (3, 4, 74). 

*Pep-lare (Gl. m.), -pulare, -ulare 
(74) sechlayren (74). sleyern (17). 

*Pepla-ticarius v. -citarius. 

*Peplinarium 7. vasculum institoris 
in quo pepla ponuntur (16). 

Pep-lum, -ulum, -olum, -lus (125) 
hd. eyn sleyer, sl. 4 duche (21), sl.- 
duch (5), sehleier (75, 110), slehir (5), 
schleger (6), schloeger (46), sloy-ger 
(125), -r (9). hüóll (93). raneze, hulle, 
heufft duech (20). heb tüch 7 stuch (6). 
heubt loch (Y). eyn lynen tuch (110). 
sturez (13). nd. en sleger dok. Ad. nd. 
wimpe-l, -le (12). wompel (19). 

*Pepo, melipopo (7.mel-o, -us, ciro- 
grillus! aus meles &e. »« mel-o, -ipepo 
gemus peponis Br.) dass of grevel, ein 
dyer (141). 

Pepo (7. melo Br. &., m. 4 pomum 
recens in terra 76, eueurbita &oc.), pedo 
(1) pepano, phedemo,  petuna  szm. 
(Gt.). báben-ne (93), -en 7 pfáben (144). 
pfeben p4. (111). befe (25). ped-ome (1), 
-eme (20, 23), -emmen (13), -em (12). 
phedim (8). pfede-me (Sum.), -n (9). pfed- 
em sg. n. msc.; -men pl.; den pfemyn 
acc. sg. (4). pfádem pl. (11). feddermen 
(0). erde-aphel szm. pl. (at.), -appel (10, 
lY Mrg.). erd-aphil (104), -apphel (1), 
-apfel sm. (cf.), -opffel (75). errapphel 
(100). quidde (10). plutzern pl. (91). me- 
lon 7 hirf (110). meloen 2 hijrse /132). 








PER 


*Pepo (»« palpo?) smey-cher (19), 
-ker (132). sehmeichler (110). smeker (11). 

*Pepolum v. Peplum. 

*Peppu-, pepu- v. Pep-lare. 

Pepticae dámpflaster (114). 

Per Ad. durch, dorche (133). dorch 
(18, 23). dore (99). per- vast- (15 en 
vielen Zss.). 

Pera (vulgo tasca (141, Br., sportella 
141) hd. md. tasche. Ad. tesche, tesch, 
desceh, dasch (5), thesse (133, 152), tas 
(97), teschen Z pfulgen (75. cf. pulga), 
dasche o. pilgers sag (8). dische ; milche 
sag; sie duch; herbg mauron 2. maio- 
rana (141) zer- 4 hirten- (65), bilgri- 
techs (93), -sack o. tesch (65, 16). pylge- 
reins sak (9). scher-be (Gf. 6, 541), -pe 
(99). neser (7, 65). seckel, buttel, flasch, 
karnier, enser (65). eeser, kober, lyske 
(Voe. Vrat, BM. 984). malaha (141). 

Pera pastoralis (gew. pera-p.) Ad. 
ein hirten- (7 &e.), eines h. (3), ein hirts- 
(b), hueter- (75), millieh- (4), mileh- (3) 
-saek, 7 -steg (7). eyn hyrt sagke (21), 
brot sag (8) md. en herde sae ? en 
mele vat. 

Pe- v. Pa-rapsis. 

*Peracio(e s. ec) fullenbrengunge (20). 

Peraectio begengni (65). 

Peraetus Ad. wole getan; wolge-than 
(10), -thon, -thun (151); woyl getain (19). 
vol-gedaen (132), -braeht (110). 

*Peraeumen v, Pyraecmon. 

*Pera- v. Peri-frastes. 

Perag-ere, -are, pegere (133) wol- 
hd. -dun, -thun, -tun, -thon, nd. -don. 
wole dune (133). vol-dun (85), -don (99), 
-doen (132), -thun (1105), hd. -bringen. 
hd. voln-bryngen (9), -brengen. wal doen 
7? auer gaen (ll. »« peragrare). vor- 
brengen (4), -brenen (3). Ad. nd. began. 
begenen (21). begern (1). beygen (18). 
erfullen (20). ver-bringen £ -bruchen (75). 

*Peragmen v. Pyraemon. 
*Peragoriso v. Paragorisare. 

Peragrare hd. ober-, vber-, durch-, 
nd. ouer-gan. durch-gaen 7 wallen (20); 
-sehweiffen (64). vbber wandern (19). 

Perambulare wandern (17) vmme- 
(8, auer- (11) -w. vmb-wandeln; vmb- 
4 ober-gaen (20). 

Perambulatorium v. Peribolus. 
*Perambulum vmmeganck (8, 9). 
*Peranata v. Pastinaea. 

Perangaria betwungen dinst (8, 9). 
*Peran- v. Pa-phonista. 

*Pe- v. Pa-rapsis. . 

Perarare vollenkomelichen  plógen 
(14). 

*Perare decken (9), be-d. (8) Znde 
pepulum. 
Perari- v. Petrari-a, -um. 
*Per-arius (7. pirus Gl. m. -ator, 
-iparius tasehner, teschen macher (75). 
perifex t.-mecher (20). descehen machen 
(s?c 19). tasschemaker (11). 

*Perasma (sí. petasma) eyn gemalt 
vore hang (17). 

*Perator v. Perarius. 

*Perbolieus (7. superbus, elatus; st. 
hyp.) hochfertig (76). 

Pe-, be- (75), pa-, po- (a/ph. pe- 8b, 
74, 95, Gf.) -rea, per-dia (74), -diea (16), 





PER 


-tica (4) (piscis, eyn fisch 5. cf. bras- 
mus é&e.) bars (20, 23, 98, BM.). bar 
? parf) (114). baers (11). baerf (132). Ad. 
bers-e (17, 20), ig, -ich. berDick (13). 
persi-g (9), -ch (91), -ng (114). barsich 
(116). pyrbb (66, 70, 151). pirs (75). byrf) 
(133, 152). bir (21, 75). birseh (5). birse 
parea berse perea (17). byrsche (19). 
bersch (10). persch (1). persche (3). perske 
(4, Nmn.). pirBig (69). baysch visch (bb). 
vars (8b). tursch (74). ag (93. cf. Gt. 1, 
105). egli (95). egling (64). (akpouz, appeis, 
anpaD Sm. 1, 88. Gf. l, 105. eglin, egle, 
eyle Nmn., Fr. 2, 94). rechling (Piet., Nmn. 
cf. pietileus). bresem (75, 110), 7 brachs 
(?. brasius 75). prechf, preDe (7. iuligo 74). 

Eus i -strum (herba) burzela 
(130). 

Perealeare v'dreden (11). 
*Pereapare v. Pererepare. 
*Pereastrum v. Pereada. 

Per-, pre- (a/ph. per- 11035) pro- 
(alph. per- 19), 4 ex- (4) (cf. pre-, pro-) 
-cellere Ad. nd. vber-, ouer-, v?-snellen. 
versellen (19). vber- (19), auer- (11)-stigen. 
ober winnen (14). vber-treten (4), -dreyden 
(21), -treffen (V). Ad. twingen (8, 9) 
tzwingen, zuingen (110) hersregken, er- 
schrecken. er-(13), ent- 7 ver-(12)-screcken. 
dwingen (132). 4d. slan, slahen, schlagen. 

*Perceptibilis virneme- (20), vernem- 

vnd begrif- (75) -lich. 

Perceptibiliter vernemlieh (75). 

Pereeptio virnemunge (20). verne- 
mung (75). 

Perceptor virnemer (20). 

Perceptus virnomen (20 szm.). 

Percipere Ld. nd. v?'nemen. ver-ney: 
men (21), -namen (6). ervaren (9). niessen 
(65). vollenkommen grifen (14). 

Percipiens virnemende (20). 

*Perce- v. part-ipollex. 

Percitus (4 valide velox) seer gerad 
o. geschwind (110. 2d. grade). seir gherade 
vnd haestende Z vstoert (122). ags. hrad 
(136). hraed (94). 

*Perclaudere verschliessen (75). 
*Perc-ola, -ula (Sum.) (cf. pretula) eyn. 

snedeloch (17). snit-loich, -elouch (Sum.). 

*Pereommod-a matutinos (136), -o 

matinos (94) ags. suacendlie (swacenlie 
convenienter. Bsw.) morgen-lic (94), -d (136). 

Per-contari (7. experiri 110 &c.), -eunz 
tari, -euntor (/. morior 16), -conetari 
(9, 68), -ecunetari (v. morari 110 &e.), 
-eutari (23) hd. forschen (pereont. 9), 
er-f., -forsen (18), -farsen (6); herfarsen 
(21), vnder-vinden, -suchen (132), -sagen 
(sc 68); vernemen (110 &c., sewmen 
(pereunt. 9), zaumen (sce 8). hd. nd. er- 
varen, wonen. harren vff zweifel (-eunct. 
15). 

Pereontatio belibnif (75). 

Percoquere wole (17), wol (110) ko- : 
chen. wol gaer machen (132). 1 

*Pererastinare (cf. proer.) Ad. uer- 
(10), vf-zihen szm. j 

Per-erepare, -eropare (18), -eapare | 
(6) (. dew- 21, diuu-l1gare) Ad. nd. vi, | 
ut-vragen, -vrechtigen (23), -breyden (21); 
vz fregin (5). nd. openbaren. 

*Pereula v. Percola. | 
*Perculere Ad. slaen scm. ersehreeken | 
(9). irschreckin (8^). ' | 








PER 


Pereulsus (cf. pereussus) ver-slagen 
(132), -schlahen (1103), -sehlagen (110b) 
?n animo. 

Pereun-etari, -tari v. Percontari. 

Pereuntatio wanunge (20). 

*Pereursores budila (Gf. 3, 82). 

Pereussor pla-, schla-, var. schle- 
ger (65). 

Pereussorium (7. occísio Gl. Aelfr., 
locus vbi iumenta, mactantur 170 &c., tri- 
tula 175, íorcular Gl. m. cf. plectrum) 
hd. slage-, slag-, slaek-, schlach- (2, 
67, 74), schlag- (cf. Fr. 2, 188), slacht- 

-(109 Ad.,133), smide- (3), schmit- (4) -hus, 
-huB, -haufe (74), -haus, -huyf (133); 
slegel, slegil (Gf), schlegel (2, 74), fle- 
gel (3, 752), pflegel (755), dri- 7 dre- 
Schel (75). nd. botel (22, 23), bodel (109). 
sme- (5), smye- (7) -dunge (of. sq.). ags. 
slege (Gl. Aeifr.). 

FPereussura (2. foramen [»« per- 
tusura?] et. fabricatio monete 16) hd. 
nd. smed-, Ad. smyed-, sla- (20) -unge, 
-ynghe. Ad. muntze, loch- m. (11), mintz 
(18), montz (21), pfennig slag (8, 9) 7 
gebreche (9). nd. munte. 

Pereussus Ad. gesla-hen, -gen szm., 
geschahen (sze 110») 7g corpore (110 &e.). 
plutristieh (125). 

*Pereutari v. Percontari. 

Pereutere sla-n (5, 23), -en (20, 132), 
hd. -gen, -hen. schlahen (110, 134). be- 
sehl. (6). dy huet durehslaen (125). 
smifen (21). 

Perdere Ad. nd. vlesen, -liesen, Ad. 
-isen (13), -lieben (21), -hessen (75), 
-i&in £ -storen (17), -lieren, -derben 
(110), -deruen (132), -treyben (s?c 9). 
vmbrengen (125). 

*Perdia v. Perca. Peredia. 

Perdibilis (7. méser Gl. m.) virlust- 
licher (20). 

*Perdibiliter virlieselich (20). 

*Perdiea (cf. pertica. perea.) 7. vir- 
ga mensuralis &c. 1 piscis (16). 

*Perdiealis (cf. sq.) ags. homorwyrt 
(942). 

Perdicium (. parietaria, vineago) 
tag vnd nacht, glaó- Z s. peters-kraut 
(143). 

Perdiseere vber-, 4 mit- (9) -leren 
(8), -lernen (9). 

*Perditare steti-s (8),-gs (9) v/liesen. 

Perditio vir-iesunge 2 -luest (20). 
yer-lust (65), -lierunge (68, 110), -liesinge 
(132). 

Perdiues hordreieh (126). 

Perdius (7.persolus 7 assiduus 129) 
den ganezen tag studirt 7 vleissig (9). 
teg- ewig-lich (74). perduis 2. tota de 
studens (16). 

Per-, pre- (76), par- (q. v.) -dix, 
perdrix (99) (7. eoturnix 107, f?/us 
sororis 18. aus sororis Dedali filius Br.!) 
Ad. rep- (13 &c.), repp- (134), reppe- 
(17, 133), reb- (8, 53, 141), rip- (21), rapp- 
(0), rab- (6), raub- (4. cf. rufhuhn Nmn. 
rupf- 7 ropfhüenlein Sm. 3, 119), Ad. 
nd. rap-, velt-hon, -hoen, Ad. -hun, -hune, 
-hone (151, 152), -hoyn (13), -hain (53). 
meyse (5^). pertrise (99). per- (107), pa- 
(109) -trijs. quackel (107). 

Perducere Ad. v^leiten, -leiden, be- 
laitten (16); v"-furen, -furn, -fuern, -foren 


DicreNBACH GrossARIUM 





PER 


(133), -faren (67, 1105); vber füren (4), 
erfaren (1102) ; durch-furen (110^), -fierenn 
(1102). nd. v-leden, -uaren (132). 

, Per-, 7 .de- 4 se- (75) -duetio durch- 
leidunge (20). ver-leitunge 7 -furunge (15). 


PER 425 


Peremptus Ld. ge-totet, -tottet (68, 
1102), -todt (134), -tüt (4), -tet (76), -tódet 
(67), -toit ((), -doit, -dotet, -dodit. md. 
ghe-dodet, -dedet (132). vergangen (110). 

Per-endie, -hendie (75), -emdie (76), 


Perdu-ellio, 7 -lus fint (18). en viant | -endine (85, 9), -idie (22, 23. cf. -indie 


(23). beswerer (74). 

*Perduellium ags. thorgifeect (94), 
dorhgifecilae (136). 

Perduellis ein-pissich 7 -kriegich 


(20). eyn kryeeh (se 19), en krijsch (11) 


indem stride. abgesagter, offenlicher, 
gemeiner find (ss). 

*Perduis v. Perdius. 

*Perdulum, die-p. (7. ardea 136) ags. 
hragra (136, Hpt. 5). 

*Perdulus v. Perduellio. 

Perdurare Ad. nd. be-, nd. v?-harten 
(53^), Ad. -herten, nd. -harden. volher- 
den (132). Ad. durch- (110), v-, er- (76) 
-herten; v- (17), be- (21) -hirten; lang 
weren, lange werren (20). l. duren (132). 

*Perduratio vasthertigkeit (75). 

Perdurus vast hert (75). 

*Pere- v. Peri-basis. 

Peredere Ad. zu male essen. zu m. 
vressen (9). 

Peredia, perdia (74) (Z. edend? super- 
Jluitas) ober af) (20). aueraet (11). vber- 
flussigkeit zu essend (74). 

Peregre, perigre pilegerinwise n. 
wandern (pfc.) in bilgerobs wise (17). 
wanderlich (68). bedeuart (132). 

Peregrinari, -re Ad. nd. bedevaren 
t wallen. bede-verten (20); -vart thon 
(110), gaen (132), gain (19), gayne (133). 
bedewart gaen (11). bedde fart leysten 
(18). wa alfart gon (sic 68). Ad. vber 
felt gen szm. ob gain (13). vB ziehen 
vberfelt (65). bilgerin wyse wandern; 
kirehferten gen o. reisen (75). wand-ern 
(117), -ren (4), -len (6). 

Peregrinatio (7. passagium 75) 
bede- (20), wal- (65), kirch- (75) -fart. 
bilgerin- (75), bilger- (65) -schafft. eyn 
sthat wann eyn schiff vnder geyt (69 Mrg). 

Pere-, peri-grinus /d. fremde, 
frembd, kirchferter o. waller (75); weg- 
fertiger (65); pilg-er (68), -erime (133), 
-rim (132), -erem (66, 70, 152), -eram (18), 
-érine (19), -erin (69), -eren (151)  -ern 
(15); bilge-r (65, 110, 134), re (67), -ri 
(6), -rim. (17), -rin. nd. peLlegrü (11), 
-egrin (99), -grime (225), -grim (23). 

*Perela v. Perla. Berillus. 
*Peremdie v. Perendie. 

Perempte (4. peremptorie, cito Br.) 
vnslagelieh (20). 

Perempto-r, 4 -rius (q. v. 4) ein 
vorgeber (4), dother (65). 

Peremptorie (7. sub pena distruccio- 
nis 4) hd. an, vn (9), sunder, sunde (4) 
frist, verste (19). sonder varste (11), 
beyden Z haestelich (132). vnder beyd 
en heflieh (se 68!) sched- 7 verlust- 
lichen (110). 

Peremptorius /d. eyn  v-geber, 
-kaufer (17); fore gebedir (21). nd. en 
vorgeuer. anne vrist (100). sunder verst 
(99). 

*Peremptrale (si. penetrale) durch- 
slag (5b). 





Gl. m. »« pridie q. v.) Ad. vber morgen 
(9, 75); ober- (8), iber- (76) -morn; e-, 
er- (85) -gesteren. ergistern (92, 23). 

Per-, perh- (75) -endinare vber tag 
bleyben (9), dag blibin (8). ein tag bei- 
ten (110). eynen dach beyden (132). harren 
vber ein tag o. v. ein lar; ver-h. ein 
tag (15). 

*Perendi-ne v. -e. 

*Perendisena (cf. Gl. m. b, 244^) vber- 
funfftage (74). 

Perennis &c. v. Perhennis &c. 

Pereo v. Perire. 

*Perere doden (23). 

Pererrare irren (9). allenthalbin i. (8). 

*Pe- v. Pi-retrum. 

*Pereuus ewyck (19). 

Perfectio Ad. foln komen- sém., vol- 
kummen- sm. volkomen-, volkom- (4), 
folkommend- (7), nd. vullenkomen-heit. 
volehumenchait (2). folkomenlichen ding 
(21). gerechtikeit (20). gnugsamkait 
zum ewigen leben (65). 

Perfectus Ad. follen-, foln-, fullen- 
(20), vol- (1), 2d. vullen-komen. vol- 
chummen (2), -kumen (76), -kumner, 
varr. -kummener, -kummer (65). gerecht 
(18 Mrg. sém.). gare 4 wol gesoden (77). 

Perferre Ad. nd. v'dvagen, liden. Ad. 
v-, vber-tragen. virtreun (-nn ?) 7 lyeden 
(19). slahen (9). 

*Perfieax (cf. peruieax) d. stet-e 
(4), -ig (100); sted-e, -ig ; stát (134), steite 
(3), stáit (0), vore redig (17). nd. stedich. 

Perficere Ad. foln-, woln- (91), vor- 
(4), vol-brengen. Ad. follen-, foln-, vol-, 
ver- (6, 9, 75, 76), foel- (77) notz- (14), 
nd. vullen-bringen. Ad. gerecht machen. 
auD-m. 4 verpringen; beschouwen vol- 
kumliehen (Z. perfeete videre 15). 

*Perfi- v. Fe-cialis. 

Perfidare be-trigen (9), -triegen (8). 
v'un-trewen (9), -reyn (8. 2« perfedare). 

Perfide vntruwe- (20), angetru- (17) 
-lieh. 

Per-fidia, -fidea, -uida (18) Ad. 
trewloschait (1); tru- Z7 glaub-, glob- 
losigkait (65); druelosekeyt sim.; on- 
truwekeyd (19), -ruwe (sic 20); vnge- 
treuwikeyt (66), -trewigkeit (69), -trawi- 
keit (134), -truwenheit (68), -truwheit 
(1105), -truheit (1102), -druwekeyt (133), 
-Jaub (9); druwe- (5), tru- (76) -losig; 
druloBe (21). nd. truwe-losinge (23), -loue 
(82); on-truheit (11), -getrowicheit (132). 

Perfidiosus vol vntruw (1105), vntraw 
(1102), vngetruwenheit (68), ongetrouwi- 
cheit (132). 

Per-fidus vast trew &c. (88); ge- 
treuer (74). -£idus treu-loD, -bruchig (88), 


.|-loser £ vngelaubiger (74). 


Per-fidus, -uidus Ad. trew-los (1), 
-loz (4); druloiz (5), truwe lof) (17), 
druweloif (10), true lose (18), drue lofig 
(21); vn- (19), vnge-, an ge- (17) -truwe; 
vnge-trauwer (66), -druwe (67), -treuer 
(69, 134)5 vn-trw (1103), -druwe (133), 

54 


426 PER 


-gelaubig (9), -glaubig (8); eyn tru- £ 
Eiobuoeus (85). Ad. ndi Edd old: on- 
trow (11), -getrow (132). meyn-eydig (68, 
110), -edich (132). 

Perflare durch-blasen, (20), -wehen 
(20, 65), -wegen (15). 

Perflatus durch weget (75). zer-, 
züer-blasen sein in vberhebung vnd 
hoffart (65). 

Perfluere Ad. vber-, durch-(20)-flieBen 
sim. nd. auer vloyen (11). 

*Perfluuium vberfluf) (74). 

*Perflu-xus durch flo 7 -xio ober 
flieDunge (20). 7. proflu-xus 7? -uium 
durehflufó (75). 

Perfodere durchgraben (20). 

*Perfodium (7. q. pendet in liga an 
dem nestel) senckel (a/pA. st-), vig. nestel 
nal (75). 

Perfoliata (cf. acetabulum) durch- 
wachs (143, Ki.) brustwurtz (Ki.). nabel- 
kraut (Fr ). 

Perforare Ad. durch-, hd. nd. dorch-, 
nd. dor-, doer- (11) -holen, -baren (11, 
4). hd. durch-holn, -hollen, -holern (75), 
-boren, -graben, -lochin (8), -lochern, 
-lorcheren (55), -stechen (65, 76); dorche 
borne (133) ; lochern (9), dürchlot hólern 
(1). nd. dor steken. 

Perfora-ta, -t (sic 24) 7. ascyron 
143, 144, Das., hypericum 7 fuga dzemo- 
num 143) hart-, bart- (sc Das.) -heubit 
(20), -haw (144, Das.), -heuw, v. herthoop 
(143). waldt-hoff (143), -hopff 7 vnser 
frawen bethstro (Das.). sen marien vlas 
(24). st. iohanns kraut, kunrat (144). 

Perforatio durchlochunge (9, 20). 

*Perforator durchgraber (75). 

*Perforatorium (7. penetrale 71) win- 
der, porer, nebiger (74). dor-slaeh (23), 
-slage (77). 

Perforatus durch-lochit 7 -bort (20). 

Perfricare ver-kratzen, -schemen (88). 

Perfrietio huderink im anfange des 
febers (Chytr.). 

Perfringere durchbrechen (17 &e.). 

Perfru-i, -ror itua 7 fretus sum Z 
fruetus sum (?. víor 16) hd. nd. gebru- 
chen, -ken. nyessen 7 nutzen &c. (65). 

Perfruitio gebruchunge (20). 

*Perfru-ror v. -or. 

Perfuga flüchtiger (141). 

Perfugium ein heimlich zuflucht 
(110), platz (68). eyn heymliche platz 
off tzovlueht (132). 

Perfunetio verderfnisse (147). 

Perfunetorie (7. maginarie139) hyn- 
lessig- (65), vergang- (75) -lich. 

Perfunetorius (7. (ransitorius 1 ima- 
ginarius dc. Br.) hd. nd. ydel £ vgenc- 
lich, -lie. verderflich (147). 

Perfundere Ad. nd. be-, durch- (65), 
v- (17, 75), uber- (20, 65) -gieBen, -giiin 
(19), -giDen, -gieten. 

Perfungi gebruchen; verstor-en Z -t 
werden (14). 

. Perfusio (cf. profusio) hd. be-, v- 
gieDunge sim. nd. beghetinge. v'geunge 
(133). eyn sopff (18). en soppe (23). 

*Per- / ef-fusor vergiesser (75). 
un hd. be-, v-gofen; v'geben 

133). 

*Pergalium anemoneroflein (143). 








PER 


*Pergalum hochepan, wart-, saltner- 
hutt (74). 

*Pergam-a v. -us. 

*Pergam-enista, -ista (75), 4 -enarius 
7 -enifex (74) eyner der da macht per- 
gimen (17). pergament-, perment- (6s), 
berment- (76) -macher (68, 76, 110), -me- 
cher (132). pergamen-er (D^), -ter (75), 
-twer (77). perm-enner (18), -eter (22, 
74), -unter (23). hd. berm-enter, -iter 
(5). puechfeller ($m. 1,146). puch veler(1). 

Perga-, pergu- (17), paga- (147) 
-menum, perga- (22^ 99), pir- en 
-mentum Ad. nd. pergame-n, Ad. -nt. 
pargament (147). per-gumene (17), 
(74), -met (223b, 133), -kement (99). Ad. 

i- (15), bó- (67), be-rment, berm-end 
(Eon -ut (21). 

*Pergam-ista v. -enista. 

Pergam-us, -a sg. pl. (v. edificia 
troiana quasi per ignem et mulierem de- 
structa a pyr 2.?gnis e( gamos 2. mulier 
Br., à pyr £c. et gama 7. muliere 16) hd. 
eyn berg £ stat. hd. nd. eyn, en stad, 
borch. eyn stad dye verderbet wart von 
fuer von eyner frauwen wechen (11). 

Perge gang hin (65). 

*Per- v. Peri-genesis. 

Pergere hd. nd. gan. hd. gon, gen, 
geen, varen, furen (4); wande-rn, -ln, 
-Jen, -1n; vorthawen (125). 

*Pergo wyrten (16). 

Pergula (v. parua famula 110, sem. 
Br. cof. proeestrum) gang, letner, laube 
(88, Das.). erck-er (88), -ner (114). ein 
pograten (cf. stezer. pougrat Breterboden 
&ber dem Ofen Frommann Mund. 2, 348 ?); 
porkirche (125). furspitz an einem hub, 
soler (88). 

Pergula 2. fam-ula (Br) -ilia ge- 
synde (147). 

Pergulum ein laub (110), leuue (132). 

*Pergu- v. Perga-menum. 

*Pergus v. Pyrgus. 

*Perhendi- v. Perendi-e, -nare. 

*Perhenn-is, -es, selten perennis Ad. 
nd. ewich. Ad. ewig, ebig (11). daz an: 
hebit vnd virget mit der zit (8). 

*Perh-, se/fen per-ennitas Ad. ewi- 
cheit, -gkeit. 

Perh-, selten per-enniter ewic- (20), 
ewe- (132) -lieh. ewig- (110), ebig- (17) 
-lichen. 

Per-, 4 ex- (75) -hibere vir- (20), or- 
(99) -kunden. Ad. be-zugen, -zewgen (9), 
-wisen (8), -weisen £ er-bieten £ -zeigen 
(15). geben (65). 

*Per-, 4 ex- (15) -hibitio der wei- 
sung (4). verkunde Z gezuch (20). erbie- 
tung (75). 

*Perhibolus v. Peribolus. 

Perhorrere ser schuen (8), schewen 
(9). 

Periarchon v. Peridiareon. 

*Peria- v. Perie-rmenias. 

*Peri-, pere- (18) -basis (aus mepi- 
Bao »« -9990t6) eyn vmb be sprinung 
(18). en vme sprekynge (23). 

Peri-, 7 perhi- (75) -bolus, peri-bolus, 
-bolum, -bulum, 7 -bubulum 7 -bula- 
torium (147), -polus (1102), -polum (7) 
(£. murus ?nterior, de- 4. per-ambulato- 
rium, deambul-aerum, 7 -amentum 4 





PER 


-um 147, spaciatorium) eyz lauffen-de 
ror (vor? 9), -nig were (17) w. (t5), 
vmganck (75, 110) vff einer muer (75). 
eyn omganck vp diem. (133). Ad. vmb-, d. 
nd. vm-ganck. vmblauff (7). vm lóff (6). 
phorzih sim. (Gt). ein gelender; geremí; 
lenen an einer stágen o. gang (Das) 
spacierstede (147). 
*Pericanum (pi- — pri-? herba) walt- 
müter (872, 146. melitta Nmn.) 
Periearpium heutle, kifle, hulschen, 
r^ an puele (116). hülse; armband 
Ki.). 
*Perici-a, -da v. Peritia. 
*Pericilia v. Parietaria. 
*Periclides v. Perichelides. 
Perie-litari, -ulitare (18) (cf. perire) 
hd. nd. schaden, seheden (1 às) nemen, 
neymen (3). Ad. schad sein o. werden 
(15); v-derben, -terben (8), -geen sim.; 
virgene (19); v- (9), ir- (8) -trinckin; 
vrais dulten (reg.Ben.).nd. v)-gaen, -deruen. 
Periclitatio verderbung (75). 
Pe- v. Pi-ricudium. 
*Periculitare v. Periclitari. 
Perieulose (7. dammnose) verderb- 
(15), Sched- (a5, 75) -lich. 
*Perieulositas schedlichkeit (75). 
Perieulosus schede- (20), fer- (71), 
sched- £ far- (75) -lich. sehadhaftig Ui 
Periculum (cf. pauor) hd. nd. schade. 
hd. schad; schaden in dem wafer (o 
sorge, angst, missefal, vngeluck 7 vbe 
frayse 4 experiment (74), var 7 verlich- 
keit (12). nd. anxt, misual, noyt (79), 
vreese. vresse 4 angest (100). Ad. verter- 
(151), Ad. nd. v'der-bunge, -bniB £ 
-bliehkeit (65), -piniB (17), -ffniO (920), 
-bnufjs (1), nd. -vinge. : 
Peri-chelis, gew. -chelides (serzbunt 
modern? Br., antiqui 16), -chelidis £ 
-cheridis 7 -stolis (74), 4 -gelides (76), 
-helides 7 -chilis (75), -chilledes (5^), 
-clides (68), -schelis (93), -scelida (Sum.), 
-scelides (Gf., Br.), -seelitas (acc. pl.? 
Gf.) -solidis &c. (qg. v.), prescelides 
(141) (7. brachiale 74, 75, ornamentum 
mulierum circa, brachia 0 potius c. crura 
Pr. Sim. aus WeptOXxeA(c) hosum £ uuipo-, 
uuibis-h.; nechala; pein-garauui Z -uueri 
7 -giuueri uuibo (Gf.). baingrat (15). arm- 
gerede (75), -ezerung (D^), -ring (93), 
-rore (74). ermel spanngel (1). spannen 
(18), spange (23), eyn span spange (22) 
brachiorum (vgl. die Formen pericheri- 
des Gl. m.). nestele (Sum.). eyn haft (17), 
heft-chin (8), -gen (16), -elin (9). eyn 
brust gurt-lin, -el (65). 
*Peridiar-econ, -ton (19) hirschaff 
(19). heerseap (11) 4ws periar-chon, 
-con (147) gr. lat. de princip -ibus et 
-atibus libri (Br.), liber originis dc. (16). 
die van den fursten is (147). 
*Peridi-ca, -cia(9),-ta(23) "ta (-tacio? 
17) (est quo pes auum. capiuntur 16. aus 
pediea? »« pertica?) eyn ding do man 
die fogel mit grifft (18). en dynch dar 
men voghele mede gripet (23). ain klob 
(16). fogel-clobe (8, 9), -klabe (17), -clawe 
(szc 8). , 
*Peridie v. Perendie. 
*Peridona v. 'TTerebella. 


*Periedita (aws periodica?) fiber, 


kaltsichtag (74). 






— —— 











PER 


*Periermeni-as (1) -ae (Gl. m.), pe- 
riher- (Br. &ce), periar-menias (7. Uber. 


PER 


ei simus 4. curuus 0 semus 4. imperfec- 
tus 0 seco eas Br.; 4. arulla 75, suber 


de interpretatione Br., arestotilis dc. 16) | pomi, purgamentum ferri et tritici, quis- 


das puch der gedachtnufs der red (1).| 
von der auflegung (Das.). 
*Perifera v. Cireumferentia. 
*Perifex v. Perarius. 
*Perifolium v. Chsrephyllon. 

Peri-frasis v. -phrasis. 

Peri- (75), pera-frastes boser vf 
leger o. redender (75). ein qwait talieks- 
man of tollieks (147). 

*Perigelides v. Perichelis. 

*Perigen-isis (18, 23), -sis (1, 9, 5^), 
pergenisis (18) (7. periodus) /d. natur- 
lieh, -leieh (1) alder (J. c.). 4d. naturlie 
older. 

*Perigorare v. Periurare. 

*Perigr- v. Peregr-e, -inus. 

*Perihelides v. Perichelides. 

Perih- v. Peri-ermenias. 

*Perillus v. Berillus. Perla. 

*Perilo-sogia, -gia &c. v. Perisso- 
logia. 

Perima v. Parma. 

Perimere /d. v^-derben, -d. am libe 
(15), -terben eon -dringen (bb. cf. pe- 
rielitari), -dilgen 2 -demben (20), doden, 
doten sZm., slahen (9), pynigen (65). nd. 
v'deruen. 

*Perin-a, -olà v. Parma. 





Perinde daer om (11). 

Perindie v. Perendie. 

Per intimam inspi-, inspe- (17) 
-rationem mit eyner ynnern manunge 
(8), indegen m. (17), ynwenigen mo- 
nunge (9). 

*Perimonia v. Echinastrum. 

*Periodare (7. fatare) bescheren (147). 

Pe-, pa- (74) -riodus (cf. perigeni- 
sis) eim natur- (4), natuer- (11) -lich alder. 
vmb-gang, -gebung, -red (887. eyn sicher 
end (110). eyn seker ende van goede ge- 
stalt (132). zeuge des lebens (7. spacium 
vite 74). 

*Peripa- v. Peripe-tasma. 

Peripateticus, p/. pe- (65), pa- (76) 
-ripothetici der die warheit suocht an 
kunst vnd an werken (93). 

Peri-petasma, -patasma (147), -pe- 
tesma (1102), -pentasma (23), -tasma 
(19), -53ma (11, 19, 66 &c. »« perizoma?), 
-petasmatum (antiqui dic. Br. -petas- 
matis (Gf.) (7. velum, tentorium, cortina, 
superior pars cortine depicta & templi) 
ein saum an einem vmhang (110) kram 
vmb hang (8). die eraem van den gardine; 
eyn kaplaken off ein tent of soem of 
list (132). tent, pauluyn (141). gemels 
in dem tempel (18). ghemelte in deme 
tempele (23). kirehen gemileze (17). Ad. 
eyn vmb-twehel (133), -zwehel, -zwechel 
(627), -twele (19) sicut ad mensam. om- 4 
barm-laken (11). seurliz (Gt.). 

*Peri-pleunumia (74), -pneumonia 

2« -pleumonia, cf. pleuresis o.) 





ungen-sichtag (74), -sucht (116, Ki.). 
*Peripolu-m, -s v. Peribolus. 
Peri-psema (126, 152, Ki.), -psima, 
-psoma, (55), -psma (57, Eur -sma (1, 
28, 69, 134, 147), -sima (752), 4 -zoma 
a -ssia (18), pipsima (p sí. p 25) 
4 peri 7. circum et sima ?. figura 68, 


quilia, rasura &c., media pars plan-te, 
-ete pedis; & quelibet auis domescéca 152) 
vmbisnita (119, Gf.) vmbesnite (Sum.). 
spriu 4 uberchara (Gf). spruwer (Sum.). 
vr-pitz, -piB, -af) V. residuum, arulla &c. ; 
opffelsehel (75). apphel sehal (1). Ad. 
apfel-schel (110), -seheelet (68), -scheltze, 
-scheltzet (69), -seholtzer (184), -schóltz 
61), -scheltz (1109), -schelff (74). appel- 
d. -schele, -sehelle (22, 132), -schille 
(21), -schelB (7), -scheltze (133) en 
schelle van deme appelle (23). stellen 
(scellen? 79), scheleze e de pomo. 
schel (12). schille (13). sehale (b^, 147). 
des weyts stubbe of kave perisma; 
barek, bast, corst (147). gestub (88, 110, 
132). gestup, gnist, gnast (88). vf-ritung 
(1105), -reiterung (88), aufireitung (110b) 
von korn. kaff van weytzen offte terwe 
uM. apfel- o. biren-rind; vegeten (25). 
egot, kerot, sprewer (74) auf-fegeten 
i -kereten (Das.) -wüscheten (126). ab- 
feileten, -sehnitz (Fris)  hinwürffige 
ding (Das.). güsel (126). haber-g. (Fr.). 
scelle Z bol- Z sloe-steren (108). renynge 
(perisma 23). ags. seswepa . (94^). 

*Periphonus v. Perisonus. 

Peri-phrasis (Br.) gew. -frasis Ad. 
vmb rede szm. vmbschnitene, var. vm- 
sehnitten red (75). 

Per-ire, -eo -is (11) (7. periclitari 
8, 9) Ad. nd. v-gan sim. v- (11), dur- 
(20) -gaen. Ad. v-derben,-terben (125, 
152), SE sin 7 krafftloB werden (65); 
doden sZzm.; er-, her-slagen sim.; leren 
7 anweysen sem. 

*Perischelis v. Perichelis. 

*Perisena v. Perizona. 

*Perisima v. Peripsema. 

*Peri-sma v. -petasma, -psema. 

*Perisolid-is, -us (4. superus 76) 
(gesonderte glossierte Nebenform von pe- 
richelides, WSptoxsA(c) ain stuch (r6), 
stick (18). en stueke (23). 

*Perisolo-gia, -ya v. Perissologia. 

*Perisoma v. Perizoma. 

*Perisomare v. Perizomisare. 

*Peri-sonus, -zonus (17), -somus (18), 
-phonus (*6) (Z. eontem-nans 4, -pnens 
16. aus üteQr,pavoc) Ad. eyn v-smeher, 
-smeer (17), -smaher (18), -schmaher 
(6). nd. en vorsmar. 

*Perissia (»« meptoosta.) v. Perip- 
sema. 

Peri-ssologia (23, Br.), -sologia, 
-soloya, -losogia 4 -logia (17) eyn 
lang (sc 18). eyn l. oberflodig rede (5). 
eyn l. vber-fluBig redde (1), -loBig ding 
red (6), -l. dingk (21). obergrede (17). 
en lanck ouervlodich rede (29). 

Peristereo-n, -s (Ki.) (herba, gr. 
meptovspsQv) iserne harde (94). eisen- 
kraut (Ki.). 

*Peristolis v. Perichelis. 

*Peri- v. Peripe-tasma. 
*Periterium v. Peritonium. 
*Perites (cf. peritotGl. m. ?) v. Piritis. 

Peri-tia, gew.-cia, -cida (18), poieia 
1) hd. nd. kundicheit. Ad. chundikait 
n kniddekeyt (sc 18), kindig- (68), 











PER 421 


kint- (6. 2« pueritia), wis-, wif-, weyf-, 
wissent- (20), erfaren- (110) -heit; wi- 
(152), wy- (133) -scheyt; kunst (65), be- 
rieht 7 gelehrte (126). 
Peritissimus allergelerst (65). 
*Peri-tonium 7 -men, -tomum (Br.) 
i. eireum-, an-eisio umbsnijdyng (141). 

*Peri-tonium, -terium 7 penitorium 
(24) (mepuzóvatoy) mittel zwischen fud 
vnd ars (74). eersgat (11). 

Peritus (cf. girouagus) Ad. nd. er- 
varen in, in der wysheit. Ad. ervarn 
in wif-heit, -het sim.: wys, herfarn, 
wiDende (17), bericht (126), cunstie (100), 
chundig (1) kundig vnd fursichtig mit 
wissen; wol ge-eleit, -sehmueket, -zie- 
ret (75). ondersocht (cf. ervaren) in der 
wijBheit (132). urut (99). 

Periítus vordorbin (8^). 

Peri-urare, -gorare (7. peierare 132 
&c.) hd. nd. v-, be- (18), meyneyde (8, 
9) -swern. meynetsehweren (151). ent- 
setzen der gewer (75). 

Periuratio virswerunge (90). 

Periuratus virsworen (20). 

Periur-ium, oft 1 -um Ad.nd. meyn- 
eyt, Ad. -eid, -eydig eydt (10), -eydig- 
keyt (65, 6s), -dikeyt (18), nd. -eet (11), 
-et (28), -ede (99). man ayd (1). main- 
0A (16), -ayde, -aydswerunge, -swerunge 
14). 


, Periurus Ad. meyn-eydig, -edig (17), 
ig (21), -eydiger; meydeger (18); mayn- 
ayder (46, 76), -eydez (9); man-ayder (1), 
-eid (6). nd. men-edich, -odich (23). 
*Perizoma v. Peripsema. 


Peri-zoma, gew. -soma 7 -somatum, 
-sena (77) (7. Iumbare Gf., suecinetor- 
ium femorale Br. sim., iuxta corpus 10) 
hd. quest-a (Gf.), -e;5 kost (76, 88, 93, Ov.). 
hd. nd. quest, quast. bad-kost, var. -quest 
(64). hd. eyn queste, Mrg. jm bad (66). 
padquesten, v/g. badkosten (75). stauen 
quast (11). uuadol (perizomata aGt.). pad- 
wadel (1, 3). niedereleit (20). nider-wat 
(65), -gewand o. vmbgurt (Das.) brüh 
s bruch £7 vmbsturtz (126). alt cleyt 
-Soma 147). 

*Peri-zomisare, -somare (12) questen 
(85, 12). 

Perizonium bad-tuch (91), -ehr 7 für- 
tüch (Das.). 

Perizonus v. Perisonus. 

Perla Ad. per-, bar- (6) -lin; perl 
(1, 4). nd. perle. per-ela 7 -illus perel 
(4. lapis preciosus cf. berillus). 

*Perlame-n, -ntum v. Parlamentum. 

*Per- (75, 76), par- (Gl. m.), paro- (75) 
-latorium (7. hortatorium sc. ocus mo- 
nachorum 6 st. locus m.?) sprach-, red- 
fenster, -huf) (75). 

Perleetus oberlaesen (20). 

*Per-ledere, -lidere (68, 76, Br.) seer 
letzen (68, 110), quetzen (132). hd. v^-l., 
vórletzigen (67 sm.). 

Perlegere ober-lesen (19), -lescen (20). 
auerlezen (11). 

Perlidere v. Perledere. 

Perlitor (6£. occisor (129, Br.), semen- 
tarius (16. st. cem.[). 

Perludere (7. valde l.) verspielen (75). 

Perluere (7. deplangere 75) wa- (8), 
we- 4 wu- (17) -sehen. verhulen vnd be- 
weinen (75). perluitur benasset (141). 

5A * 


428 PER 


*Perlusor verspieler (15). 

Perlustrare, -ri hd. nd. ervaren ; v-, 
Ad. er-, durch- (20) -Iuchten. Ad. hervarn, 
derfaren (4), erfairen (6); reyn-igen, 
-gen; vber roderen (versch. von überreiten 
Sm. 3, 160), vig. durchsuchen (75); suchin 
(8, vmme-s. 7 -ezihen (9); er-leuchten, 
-Iychten; vir-Iuchten Z -lutern (19) ; vmb- 
sten (8), -gen szm., -gene (17). be-sehen 
(8), -siehen (8b), -sien (79), -scowen (100). 
renighen (25). 

*Perm-a, -ula v. Parma. 
Permanare durchfílieBen (20). 
Permanentia virbibunge (s?c 20). 
Permanere bleyben (9 szm.). 

*Per- v, Pro-maritima. 

Permeare Ad. durch-, ober-, vber-, 
iber- (76), ver- (69, 134), md. ouer-gan 
sim., hd. -gon (16), -gene (17), -geen. ver- 
bergen (sc 70! aws vbergen 66). 

Permerdare (7. decipere 75) be- 
schiDin (8). pescheissem (75). 

*Permerdatio peschisserey (175). 

*Permerdator pescheisser (75). 

(28 Permingere be-seichin (8, 46),-pyssen 
e ). 

Permissio dogen (99). ver-hengunge 
7 -lausung, var. -laisung; zugebung (75). 

Permittens verhenger (175). 

Permittere 4. laDin szm., lassen, 
ver-l. (65); zu-l.,-lozsen (4); laussen (76); 
verlossen mit willen o. mit not 7 zugeben, 
vig. mit verhengung (75); v-, ge- (8 
-hengen; gunden (65). md. staden (29, 


— 


109) daraus kd. nd. schaden (Mss. mog.). 


«d. v, to-laten. 

*Permollire weychen (20). weych 
machen (110 &e.), maken (132). 

*Permollitio erweychunge (20). 

*Permollitus erweycher (sze 20). 

Permotus bewegit (20). 

Permouens bewegende (20). 

Permouere hd. wincken cwm capite 
(b), mit dem heupt sm., mit den ougen 
(16); neygen mit dem heubt (18), bewe- 
gen (20). nd. wenken mit deme houede 
(23), den oghen (22). 

*Permula (7. genus trusil-is var. -e; 
cf. premula) pfrem (75). 

Permuleere behagen (8, 9, 17). wei- 
chen (8, 17). er-w. (9). 

Permutare hd. wechseln, v^-w., vor- 
weigsellen (3), wechlen, weDeln, v^-w., 
weschflen (6). Ad. nd. wesselen. Ad. v?-w., 
-wandeln (9), -kuden (10), -kauten (Fr.). 
kauten (Fr. Br. Wtb. 1, 902 sq. Sm. 2, 281 
sq., 342. BM. 920). kuden, zd. cuyden (Br. 
Wtb. /. c.). buttern (77) aus nd. büten (Br. 
Wtb. J. c. cf. BM. 190). 

Permutatio v'-wechselung (4, 75), 
-kudunge (10). 

Pe-, 7 le- (759), pa-, be- (q. v.) -rna, 
parua (17) peroa (1102) (7. porcus 10, 
19.2« bache serofa syluestris cf. petaso; 
i. corpus porci; perna sunt latera p. 165 
?. petaso, baffa 7 bachonus 75, Br., baeho 
Gf. cf. earoperina, bacharus) bach-o 
(Gf.), -e (20, Sum., Gf.). pach-o (Gf.), -en 
(9, 71, 75). paeh (1). bach (17 &e.). ein 
bark (10). bak Z. twe syden spekes an 
eynem stucke (225). bake (22, 109). baeck 
(11). eyn sit (100), seyt (75b), blet (1529) 
Specks. siet speck (49). sutfleisch (19). 
dy Schineke (125). sew schenekel (Das.). 
Sáw- (126), schwinen (Das.), schweiner Z 


PER 


|die hinderst (116), hynder- (125 Mrg.) 
-ham. hamm (91). h. ein sehweinener 
schenckl ( V. a. 1735 Sm.). hamme (111, 
hd. nl. 116). 

*Pernare vber swymmen (9). 

*Pernasius (7. polosus, a/fus, cf. sq.) 
hocher, hoefertiger, gezierter (74). 

*Pernasus ein berg (17 &e. sé. par- 
nassus Br.). 

*Pernatare durch swymmen (20). 

*Perneca v. Berneca. 

Pernecare d. nd. doden. Ad. totten 
(6), todten, toyten (1). doyten (133), 
schaden (cf. pernieari). 

*Per-nestus 7 -uestus eyn rig (14). 
por-nestus (74), -uestus rick 7 flachf)- 
plewl (7. partiea, falanga 74). en rijk 
(93). medel- (23), mittel- (18) -rode. 
Cf. pro-nesia, -nellus v. pertica. 

*Per-nicacitas, -tinacitas(a/ph. pern- 
69, 134) snel-, schnelle-keit. behendicheit 
(68, 132). schalckhafftikeit (1105. cf. per- 
niecitas). hoffart (18). «a/fs. tálhéd (11s. 
ahd. gazeli von zal, gizal). 

Pernie-ari, 7 -iem nferre ( Gl. m.) 
schaden (11, 19). 

*Per-nieax, -tinax (alph. pern- 69, 
134) hd. nd. behend-e, -ich (132); houer- 
dich, Ad. -tich sim. hoff-erdig (11), -artig 
(18). schalek (132). na radich (11). 

Pernieies freisa (Gf.). sched-likeit 
(4, 65), -elicheit (b, 23), -lechait (1). d. 
scedelichkeit. schade (8, 9). ang-ist (8), 
-est (100), -st (9). anxt (8b, v9). v'der- 
bnif) (110), -ffnisse (132), -blichkeit (65). 
Ad. freuel-, frefel- (67), frebel- (132) -heit, 
-keit. duchs (Hen. wefí. den dux haben, 
kriegen). 

Perni-ecio, -tio (65 var.) 2. -cies; 
freisaist Jeszo, offensio (Gl. m. cf. prc., 
Gf. 9, 830 sq.). verlust (versch. von -eies 
65). 

Pernieiosus (cf. noxius. pernix.) 
hd.nd. snel; schede-, schade- (11), scede- 
(18), scedde- (21), Ad. sched-, schád- 
(134), angist- (8), angst- (9), enxt- (8b), 
doet- (20) -lieh. anxtelie (79). Ad. schnell. 

Pernicitas hd.nd. snel-heit, -licheit. 
schnalkeit (6). 

*Pernicitas (»« -cacitas) schalkhaff- 
tigkeit (1102). 

*Pernieus schalckhafftig (110). 

Pernio (cf. gemursa) toumado (at. 
2, 658. cf. dau-worm Br. Wtb. 1, 187?). 
infirmitas den dy fueB erfroren seyn 
(3). fubwe (88). nl. muyle, cackhiele 
(116). 

*Perni-tio v. -cio. 

*Perniuere wi-, we-neken mit dem 
haupt (15). ; 

Pernix (7. perniciosus Br. &e., piger 
2 destructor € mortifer 16) hd. nd. schede-, 
nd. schade-, anxte- (11), schad- (68), 
schedde- (19), sede- (21), anges- (100) 
lich, -lie. snel (100). scehnel (100). ghe- 
rade (132). wechick (1). wárig; ring (126). 

Pernoctare durh- 7 upar-nahten (Gf.). 
hd. nd. be-, ver- (110, 132) -nachten, 
-neychten (19). vbir nacht bliben (21), 
verharren (75). 

Pernoctatio vbernacht-ung, varr. -ig 


(15). 





Pernoetem vbernacht (75). 








PER 


Per-nox, 4 -noetans (75, 76), -uigil 
(16) durhnaht (Gf.). durchneehtig (64, 
126). wechter (8, 9). vbernacht-w. (15). 
ain seharwachter (76). 

*Pernula v. Penula. 

Pero (7. eulponeus Br., calciamentum 
de crudis pellibus i gelabte schu (4). 
eyn breyt wite schuch (17), grof) schuche 
(21) mit lappen. eyn groz schoe mit stick- 
1. (5). weyt breyt (9), wit (8), pund- (116), 
bunt- (110, Chytr.), gebonden (19), gebun- 
den (11), buren- (6, 645, Chytr.), pawren- 
7 grosser- (74), pawr- (64€) Ad. -Sschuoch, 
-schuch, nd. -scho, -sehoe (11). groB schoch 
(18). en grot scho (23). buer tesch (»« 
pera) 4 schuch (V). rober schuoch (76). 
pl. breede scoen (90). burenstevelen 
(Chytr.). pásocha (Gt.). 

*Peroa v. Perna. 

Perorare vol bidden (79). bewern 
eyn sach ader krig enden (14). b. sache 
krig 4 streyt ende (9). b. kriegen enden 
(sic 8). volkummen 7 ordenlich reden, 
petten, vBsprechen ; durch gebet ein sach 
einigen vnd schlecht machen (75). 

Perosus (/. exosus 1) Ad. he-, há- 
(134), ha- (6, 132) -ssig. hetich (23). durch 
hasset (20). dur-hat (99), -hart (79). dor- 
eart Z hasigh (100). torwart (9). doerga- 
tieh (11). doreehtick (19). dor (8). 

*Perpedium v. Ammi. 

Perpellere gar vertriben (110). vol- 
komelich verdrijuen (132). 

Perpendere /d. nd. besynnen, v^ne- 
men. ad. prouen. bekoren (132). Ad. pro- 
ben; praf- (21), pruf- (1, 133), pru- (66, 
152), brief- (6), brü- (67, 151), bru- (10) 
-fen; mereken, vsunden (18), be-gryfen 
(16), -goben (9), -geben (8), -hagen £ 
-sehen (17); er- (9), her- (17) -kennen; 
be- (20), ge- (8) -deneken; bnisen (17. 
sí. ben.), v'hengen (9). vsrecken (14). 
achten (7) mit besynnen der vernunft 
betrachten (75). prs. ich muot hab (64). 
vD- 4 gar eben wegen (65). 

*Perpendicillum murwage Z2 wage- 
stein (Sum.). 

Perpen-, perpeo- (76) -diculum (;7. 
amussis, insir. cementariorum. plumbae 
tum Br., instr. cimentariorum sc. plumbum 
in zona 16; cf. eauan) mur-wag (6), -wage 
(Gt.). w.- 2 wih-stein; pl. (sun st. sunt?) 
sprat (Gf. 6, 392, 689. ?. q. sprata, mez- 
spr. 25.). line (85). ortmes (93). winckel- 
mefe (74). loede (19). blymef? (64). Ad. 
nd. richte-, rechte-, Ad. richt-, recht» 
wag- (14), mef-snor, Ad. -snore, -Snur 
(14), -schnuor, -schnur, recht snoyr (13). 
rieth-snier; p. eementarii rithseil (49). 
ain ritcht schnuor 7 hangysen (76). ein 
richtschnuor der steinmetz-el (1102), -ler 
(110b) o. zimmerleut. bleysch-yt (159), 
varr. lyt der murer; pleischeit; richt- 
schit (75). bleywaag, senckel, n/. pasloot, 
waterpasser (116). eyn glichnif) (15). 
virnemunge (19, 20. cf. perpend-ere, 
-ium). ags. col-thred (94), -draed (136). 
lengelhail (147). 

*Perpendieulus liane (79. sf. line?). 

*Perpendium vernem-, fursetz-, bruf-, 
besynn-ung (74). 

Perpensa (7. asarum, nardus agres- 
tis, vulgago &e. 13, 143) hasel- (73, 143), 
wildt negel- (73) -wurtz. 

*Perpensura pennig slag (7) gebre- 
chen (17). 








| (15). 





| 








| 


PER 


*Perpentaculum v. Lixale. Preten- 


| taeulum. 


*Perpeo- v. Perpen-diculum. 
Perpera (vno morbo che perverte la 


| facia Gl. m., quas? peruertera 110) ein 
| vbeltadt (1105), ybelthat (1102) die das 


angesicht verkert. 
Perper-am, Z -e (110 &e) Ad. nd. 


| boes-, erge-, 4 boef- (132), boef- 7 loef- 
| (20), bouf- (19), erck- (8, 9) -lich, -like. 


*Perpers v. Perpetuus. 
Perperus erger (9). bob vnd vnrecht 


Perpes v. Perpetuus. 
Perpessicius dye steds lijdt (14:7). 
Perpessus (i. valde 4 díw passus) 


| hd. erlitten (1, 6), -lidden (18), -liden, 


-leiden (754), -beyden (sie 7). er- (93) 
her- (17) -leden. verledden (20). 
Perpeti sere (8, 9, 17), gar lange 


) 


| (20) iden, leiden (9). 


*Perpet-is &c. v. -uus. 
Perpetrare (7.commüittere 0 peragere, 


| conuicere 1. st. conficere) hd. nd. v'schuld- 


en, -igen. ver schulgen (18). vol- (8), 
ver- (75) -bringen. volmachen 7 quait 
doen (132). 


Perpetratio (Z. peraccio im malo) 


| buzse vorbrengung (4). vol- Z ver-brin- 
| gung (65). 


Perpetratus verbrachter; -ta 7. re- 
troaeta verbracht sund o. sehuld (75) 

Perpetu-atio (65), -itas ZALd. md. 
ewicheit sm. 

Perpetuum principium sine fine 
daz da hat eynen anhaup vnd keyn 
ende (8). 

Perpe-tuus, -tis -e (76), -s, -rs (132), 
adv. -tuo, -tue, -tualiter, -tim (die 
Glossen mischen adj. und adv. Formen) 
hd. nd. ewich. Ad. ewig, ebig (17) ; ewec- 
lihe (152); ewig-, ewik-, ewek-, ebig- 
(10), ebegk- (21), eben- (7) -lich, -lichen. 
nd. ewich-, ewe-lie, -liken. perpes (ous 
pernix -« pes?) rische (17). snel Z 
towelic (29). 

*Perpix v. Veruex. 

*Perplecti be-vaen (11, 20), -fahen 
E -kommern (20). slahen (19). slaen 
11). 


Perplexio zwifel (65). 

Perplexitas (Pr.) verwirr- (15, 65 
var., v'worr-enkait (7), -enheit (68), 
-ung (15, 65) des gemuts (65). bewerr- 
7 irr- (8, 9), beflecht- (9) -unge. clein- 
mutikeit 7 vnmut (110). v'slagenheit. 
van cleinmodicheit (132). 


Perplexus (2»« amplexus) d. nd. 
beworn, blode; bevan (79). Ad. be-, 
vmb- (18 Mrg.), vmme- (8b) -fangen ; vmme- 
griffen (13), be-langet (21), -kummert, 
Sim., -k. von hertzen (110), -komert (49) ; 
V-worren, -wurren (4), -vorn (17), -bor- 
ren (1), -bergende 7 irgende 7 behal- 
den (9). clein-muetig (110), -moedich 7 
V'slagen van hertzen (132). erbleiche-t 
(155), -n (752e€d) vor furcht. irre (17). 
ver-zeint, -flochten, -knufft; ein zwifel- 
ler in zwaierlai zwingniD; einer der da 
in bede arm gefangen ist (65). unséftiu 
(acc. pl. n.-&t. 6, 169). 

— *Perponere hinder-, dorch- (17) Ad. 
-Seezen, nd. -zetten, ader leczen (18). 





PER 


*Perpunctorium(cf. propunetorium) 
stuphisen (Sum.). 

E SLE erfar- 4 durchsuck-ende 
(20). 

Perquirere vf)- (19, 90), vt- (11, 
-vragen. erfarn 7 durehsuchen (90). 

Ferquisitio (7. aequisitio Gl m.) 
durchsuekunge (90). 

*Perracius v. Perrarius. 

Per-, pe- (81), pet- (74, 93) -raria 
(4. populus 74, machina) vedrer (93). 
phett- (8), phyd- (9) -eler. blide (s1). 
pleyde; hant- Z werffendes-werek (74). 
kale (18, 23). morte-r, -l (74). 

*Per-, pe- (76) -rarium eyn Steyn- 
bruch (9), -broch (8, 17), -prueh Z -grub 
(14) ; gruob (76). en sten rost (23. v. q. 
-rootse petra, rupes q. v. Kil?) 

*Perra-rius, -cius (8) 4. rusticus qui 
bene noscit lapides pretiosos (16). eyner 
der da kann wirken edel gesteyn (17). 
edeler steyn kenner (8), er-k. (74). en 
edel sten vinder(7) bekenner (23). ediler 
steyn (szc 9). 

Perrumpere zu riDin (8). enezwey 
reyssen (9). 

Perserutari Ad. er-farn, -fairen (6); 
vorschen (8, 9), herforsen (17), aischen 
(15), V'nemen. nd. er-, vor-varen ; v'soken, 
inspechtieh werden (225). ondersochen 
(132). 

"Perserutatio ersuchung Z aischung 
(15). 

*Perserutator (»« persecutor) v'uol- 
ger (132). 

*Perseead-a, var. -o («ws pseca-s, 
-da) klein regentropflim (64). 

Persecare in zwey hauwin (8). eyn 
zwey hawen (9). 

*Perse-culi, 7 -phile (18), 7 -uili (23), 
-nilis (q. v.) ganez (18), gans (23) alt. 

*Perseeu-, v. Persicu-m, -s. 

Persecutio durch- (75), dor- (15) 
-echtunge. erfulg- 7 pyn-unge (20). eyn 
fintlich, veintliche (9) anfechtung (7, 8. 
9) 7 jagung (7). vvolginge (11). 

Perseeutor Ad. echter (9), durch-, 
dur- (39) -echter; ver- Z durch-achter 
(15). hd. nd. v-, naeh- (1) -volger, Ad. 
-fulger 2» malo. pin-er (20), iger (17). 

*Persenilis gar alt (8, 9). 

Persentire schire entezebin (8. mAd. 
entseben cf. Gf. 6, 168). schir fawlen (9. 
: sentire »?echen). 

Persepe alzu dicke (20). seer d. (132), 
vill (110). 

*Persepherare v. Perseuerare. 

*Persephile v. Perseculi. 

Persequi Ad. nd. v-, hd. er- (16), ir- 
(8), nach-, noch-volgen Z» malo, in bo- 
seme (23). naehhengen (65). durch-achten 
6, 65, 76), -echten (7, 65, 75). ver- £ 

urch-aehten (75). hd. pin-en (20), -igen. 
ane- (9), an- (8, 65), -vechten, -feichtin 
(8). 

*Persetum v. Persicum, 

*Perseud-uterum, -oterium (94) (of. 
seu-, pseu-dotyrum Gl. m.) ags. dor 
hludgaet (136), thor ludgaet (sZc 94). 

Perseuerans hd. nd. be-, vol- (132) 
hd. -stendig, -stándig (134), -stennick 
(21), nd. -stendich. wolhert-(20), vulhard- 





PER 429 


(109) -ende. beharr-ender (9), -ig (110). 
beherrig (65). Ad. stede pe EE 
Perseueranter bestandiglieh (75). 

Perseuerantia Ad. nd. be-, vol- (132) 
-stendieheit sZm., -stantig (sie 1). be- 
stennig- (21), verstenne- (18), stede- (17), 
stetti- (76) -keit. vnvoreza-te (8), -yt 
4 vnv'drossene (9) stetigckeit sZm. vnv- 
droDen harrunge (15). be- (65, 110), ver- 
(65) -h. wolherdunge (20). 

Perse-uerare, -pherare (18) (7. per- 
sistere-, -stare (8, 9) Ad. nd. bestendi- 
8, -ch, stet (76) sin, wesen (13); be-., 
v- (18) -stan sim. hd. belyben Z harren 
(76); ver-h. (68), be-h., -hórten (67); be-, 
wol- 7 vf- (20) -herten; be- (5), v^- (18) 
-harten; virharn (8), stede bliben (17). 
nd. beharden. 

Perseus v. Persum. 

Persia hd. nd. ein, en lant. 

"Persica (cf. eum) en wenden rok 
(23). gewendter rock; persich pisces (74). 

Persica-ria, -cia (24) (7. siliquast- 
rum Das. riet-ach (2), -acher (93. cf. 
Sm. J, 166). rotrach (74). rotich (85). 
rudich (24, 47). redich (17). ratich; ras- 
sel; pfersing, mucken-, flóh-kraut; pfa- 
wen-kraut £ -spiegel; wasser pfeffere 
(73 s?m.). pfeffer- (125), flach- (74), flie- 
gen- (Ki.) -kraut. 

"Persiecatus (aw?s, aus psittaeus!) 
sychtig (5b). 

Persi-, 5/ssw. perse-, pirsi- (bb, 8) 
-eum, persetum (755) weitin phellol 
(Gf.. cf. pers-um, -iea) Ad. phe- (93, Gr.), 
pfe-, pfó- (67), -pfi-rsich. Ad. nd. pers-ich, 
-iek, -er (79), -sing (7523). Ad. pers, pfer- 
sig (10) pfirsi-cg (9), -ng (111); pir-se 
(bo, 17), -De (21), -B (133), -s (8), -sehe 
(D; phirssen (3). md. piers-che (11), 
-jek (132). 

*Persicus v. Persum. 

Persi-, perse- (18), pirsi- (55, 8) 
-eus Ld. pirse- (11), persen- (18), pirs- 
(55, 8, 133), pierf- (20) pirsch- (5), 
pfirsen- (77), pue. (19), pirsric- 
(102), persich-, pherseich- (1), pfersich-, 
pfirsig- (9) -baum, -pawm (1), -baeum 
20), -baym (5^). md. persik-, piers- 
(11), peirsick- (132) -bom, -boem. bestedi- 
gen (18. verirrte Glosse). 

Persieus 2. qui frequenter aliquid 
patitur (Gl. m.). trincker (74. »« potator). 

*Persilium v. Petroselinum. 

*Persil-ius, 7 -lus (4) 7. herbg cori- 
andri (76). gal- (3), gali- (4) -ander. 

Persillum (7. vas picatum 129) gepicht 
faf (8, vas (9). 

*Persil-lus v. -ius. 

Persistere hd. nd. stan, wol stan. 
hd. steen; be-, wol- (110^) -steen; foln 
sten(18) ; bleyben szm.,horin(8.sz.harren); 
be-harren (9, 110), -herten. vol-staen £ 
-herden (182). 

*Persius (s. Perseus) vnus filiorum 
(16), en sone (23) Zouis. 

Persolere (7. ass?duare dc. Br.) stete 
wonen (5), ge-w. (9). spulgen (20). 

Persoluere v'gelden (9). herbieten, 
wiederumb vergelten &c. (65). 

Persolus (7. assiduus Br.) v. Perdius. 

Persona (: sonare) Ad. eyn ding, 
eyn iglich d. (20), daz vom ym selber 
ludet, lyt (Y) luthe (17), lutten (21); 


— 


430 PER 


daz da salber lut (18); daz vor sich lut 
(20). nd. en dyngh dat vor, van (22) sik 
suluen ludet. eyn eygentlich Z eyntlich 
dyncek (19). en ewekt dijne Qu selps- 
ende (9), selbes (8), vornonftig (17) wesen. 
ein selbstendigkeit des  wesens (15). 
benemde (Sum.). 

Personalis persoenli-ch (20), -ck (147). 

Personalitas personlichkeit (20). 

Personare (7. resonare 76) sprechen 
(/) bekennen (8, 9). 

Personat-a, -ia (126. ?. lappa 141. v. 
bardana),? persol-ata (Ki.),-a( tpooq«míc 
126) groD kletten (114 szm.). krotenbleter 
(91). lappa (105. st. lappa /a£.). buch- 
holder (126). hüflatig 4 roBhüff (Das.). 

*Personatim von person zn p. (68). 
von personen zu p. (110) van p. tot p. 
(132). 

Personatus 4. dcl. wirdickait (65). 
2. dcl. ein butz (126). ver-butzet £ -staltet 
(Das.) der einen schemeigen an hat o. 
ein butzen antlit o. der sich verwelcht 
hat das man yn nit kent &c., o. der in 
der faünacht gat o. der in einem spyl 
ein person ist (88). persoenseap, person- 
ait (141). 

Perspiecaci-tas, -ter, -us v. Perspicu- 
itas, -e, -us. 

Perspieari (7. -cere Br.) durchsehen 
(110). dor syen Z claerlich sien (132). 

Perspic-ax v. -uus. 

Perspieere durchsehen (65, 68, 75). 
dorsien (132). beschawen (110). 

Perspic-ue, -aciter claer- (20), durch- 
sichtig- (110) -lich. ; 

Perspic-uitas, oft? -acitas hd. durch- 
sichtikeit, -schinlichkeit; klareheyd (19). 
nd. dor-schinicheyt, -sinnicheit (22); 
elaerheit (11). 

Perspic-uus, -ax, -acius (6) Ad. 
durch-, dorch-sichtig, -suchtig (9), -sechtig 
(8), -siechtig, -schinig; dursittig (49), clar. 
hd. nd. claer. claerheit (7. elaritas 90). 
nd. dorsiehtich, doersiemch (11), dorch- 
Sscone (-uus 79). 

Perstare Ad. wider-, bey- (9), fullen- 
(20), blyben- (65), hd. nd. vol-, wol-stan 
sim., -steen (9 &e.). wael staen (11). ver- 
ston in pfandtschafft wise (75). stete 
beleyben (9), blibin (8). 

*Perstrep-are, -ere (65, 110, 132) Ad. 
nd. luden, lawten (4, 134), ru-, var. raw- 
schen (65), wütten (7), bollern (18). nd. 
bo-, bu- (109) -Idern. geschal, var. geschel 
(110), gelut (68), geluyt (132) machen. 

Perstringere Ad.twingen.nd.dwingen. 
zusamene-dw. (100). durch-swingen (69, 
Mrg.), -faren (20). senfticlich best'ken (9). 

*FPerstromata (7. tegómina, 136^) ags. 
stefad-brun (94), -brum (1362). 

*Perstucium eyn kirsche (sie bb. aus 
narstucium, nasturcium kerse!). 

Persu- v. Persw-adere &c. 

Per-suere, -swere (9) bene-hin (8), 
-en (9). 

*Persum (cf. pessum)  vntersich; 
vernem-, verlief-, zerstor-lich (74). 

Persum, saos-p. (127), -persus Z 
-erifos (Gf.), soospersos (104), pers-icus 
(Sum.), -eus (Gl. Aelfr.) (£. sandic-eus, 
-inus &e. cf. persic-a, -um. Gl. m. b, 
262) weitin (127, Sum., Gf.). wattine (104). 





PER 


ags. blawen (Gl. Aelfr.). grauuiu (-crifos 
Gf.) Zu saos cf. prov. sais camus (Dz. 
Wtb. 722)? 

Persw-, in Drucken persu-adere Ad. 
nd. raden. Ad. foln komelich, ad. vullen- 
komeliken r. roten (9). volkomlich r. 
(4), raten (134). volkumenlieh r. (76, 
110), o. zubringen (7. inducere 110). tzo 
REOR (132). raeden (90). fast raiten 

6). 

*Persuadibile gleublich ding (65). 

*Persuasibilitas gleub-, rede-liche 
red (65). 

Perswasio raet (20). 

*P. in malo boser rat 4 bosrot (75). 

Persuasor ratgeber (68, 110). raet- 
geuer of tzostocher (132). 

Perswasus (i. indoctus) an gelart 
(11). 

*Perswere v. Persuere. 

*Pertaxare 7. palmitare / pr. subar- 
eare (szc 16). virdasten (19). v'tasten (11). 

Pertensus (4. valde extensus) clam 
don (22^). 

Pertenuis gar fast dunn (65). 

Perterebrare durchboren (75). 

*Perter-ere v. -rere. 

Pertergere gare wischen (8), wuschen 
ader drocken (11). 

Perter-rere, -ere (151) Ad. er-, her- 
(17), der- (4), v- (5, 23) -schrecken. Ad. 
er-srecken, -sehreken (76); hersericken 
£o vwirren (1). hd. nd. v-, hd. er-veren. 
erfairen (6). grusam (11), grawe (9) ma- 
chen. verscheuwen (75). 

Perterritus sbst. ptc. hd. herschreck- 
unge (5, 1), -t; ersehreck-t, -lich (4); 
ersrecke- (18), erschrocken- (76) -lich; 
er- (110), ver- (15) -schrocken (110); 
herfaret (21), v'uert (5), erveret (20). 
nd. v'schreckynge Z vorvert. 

Per-tica, -dica (76), par-, por- (1) 
-tica (7. pro-nellus? -uellus? 1. cf. 
per-nestus, -ca) hd. ricke, rick, recke 
(10), reg (67, 133, 152), rig (85), ruch 
(20), rahe (104). reck (8, 132). rik 
(9, 22, 23). nd. rib (78) vecke (109), 
rec (106), reeck Z ruede (11). Ad. rüde 
(19); mittel-, nd. metel-rode, -tat (74) 
van teyn voten (28). Ad. eyn mitteyl 
rude (17). eyn messe-girtte (17), -rute 
(9), -rude (8). ein swing rute 4 ein we- 
ber-bogen £ -kolb (p. fullonis 653 Mrg.). 
wolpogen; wibpaum; hangelbaum (15). 
ein stick (110^), lang st. (1102), lanck 
stock (132). zaunsteck (91). Ad. stange. st. 
dar an man die cleider hencket (75). 
st. da man gwant an haht (1), hecht 
(2). latte (125). gert, stang; winckel., 
vilg- (fullonmum), mef-rut (14). 

Pertime-re, -scere, pertinescere 
(152) Ad. nd. vor-, hd. fur-, fu-, fo- (5), 
nd. vro-, vru-ehten. Ad. furthen Z int- 
sehen (20); entsene (19); er-feren, -schre- 
cken, -schróeken (67); gar furchten (8). 
nd. ontsien (11). -eseere begynnen zu 
erschrecken (68), tzo entsijen of ver- 
schrecken (132). 

*Per- v. Pas-tinaca. 

Pertina-cia, -tia, -ncia, -ncio, -citas, 
pertinencia (9) Ad. v'har-rung (1, ?n 
malo 110), -theit, -tekeit; hertigkeit 2n 
malo; hertikeit des gemutz 4 verhertung 
in der boDheit (75) ; v'horte- (18), v'herte- 

















PER 


2) enhartie- C wederspendig- (17), 
widerspennig- (8), widerspeni- (9), keü- 
big-(Das.), erseli- (8) -keit; mot-, moit- 
wille; hert- 7 in-haltung £ half star- 
ekait &e. (65). md. hardicheyt, v"-b., 
een-h. (11), erseileghet (79), eyn-pass £ 
-moyt (147). 

*Pertin- v. Pernic-acitas. 

Pertinaciter hartwill-ich (132), -iglieh 
(68, 110). streng- 4 herttig-lich (65 szm.). 
mit kib (126). 

*Pertina-ncia, -tia v. -cia. 

*Pertinax v. Pernicax. 

Pertinax (é. durissimus t assiduus 
& stabilis 16) herte am synn des ge- 
mutz (75). hertis synnes (8, 9). hart- 
sindig (11), -mietig(76), -willig dn &e.); 
-heltig (65). v'hart 1mm boesem (110), in 
quade (132). y'-hartet (b), -hardet (13, 
23), -hertet (21), -hert (4) -hert am sin 
75), -hertten (76), -herrig (88). Ad. boef)- 
110), vn-willig. on- Z hart- (132), gin- 
(20) -willieh. eyn-w. (11), -pessich (20), 
-hornick in dem sine (19 wrg.). eenstrib- 
bich (81). keübig (Das.). wederspendi, 
(17). eyn halfstarcker? ein harter hal 
ederiger (65). erse- (8b), ersei- (79) -lig. 
gremfig (opera 88. cf. Sm. 2, 110). 

*Pertinctus 7. perfecte tinctus genoezt 
7 tolleratus gefaruet (20). 

*Pertin-encia v. -acia. 

Pertinens zuhorende (20). 

Pertinenter zuhurlichen (20). 

Pertinentia zu-hoerung (110^), -ho- 
rung (110), -gehorung (15). 


Pertinere Ad. nd. zu-,to-horen, -hoe- | 


ren (110b), Ad. -gehorn. tzobehoeren (132). 
angepurn (l. cf. Sm. 1, 193). gheboren 
(23). hd. ge-born (17). -bern, -berren (21), 
-báren (6). 
*Perti-nescere v. -mescere. 
*Pertingentia be-rurunge (20), -ror- 
unge (19), -rueringe (11). 


Pertingere Ad. «d. roren. Ad. be- | 


(133), bo- (19), an- (Y) -r.; be-ruren; 


-ruern, -oryeren; zü stossen 7 ruren ain | 


(9 griffen (110); zu-gr., -grifen, -greif 
en (134); treffen (20), tasten (68). grief- 
fen (132). nd. be-roeren (132), -rueren 
(11); to gripen; raken (109, 132). errei- 
chen (65). 

*Pertrum v. Piretrum. 

*Pertula v. Protula. Potentilla. 


Pertundere zu-slaen ? -brechen £ | 
-ryDBen (20). zerdülpen (126). durchsehlaen | 


(15). 


Perturbare Ad. be-truben, -druben, | 


-droben, -tryeben (18, 76), -truwen (11), 


-riechen (1105); v'dorben (18), zerstoren | 
(110). nd. be-drouen, -droeuen 72 ver: | 


sturen (132). 


Perturbatio bedrubunge (90). be- |. 


trubung, zornigkeit &c. (65). 
Pertusagium zapffengeld (Kki.). 


*Pertussis (7. ptisis) griessucht (v5). |- 


*Pertusura loch, hol (74). 
Pertusus dur-ihhil, -chil, -ahlohten 
(Sm. 1, n durchstochen (68). doer 
boert £ verlessen (132). beschaben (ves- 
tis 110). zu-slahen, -ryDen, -brechen (20). 
Peruadere durehgaen (20). ainvirti- 
gen (19). anverdighen (11). 
Peruagari, -re wandern (1l, 19). 


durch-w. 7 -lauffen (20). vmme gen (8). |. 


alle vmme geen (9). 





PES 


Peruagatio vÜschweiffikait (65). 

*Per- v. Pre-uagorari. 

Peruasatus myt den duvel beseten 
(147). 

*Peruela v. Peruolus. 

Peruellere Ad. v-, gare vf- (17) 
-ezihen sm. berupffen 7 pfetzen (126). 
Peruenire Ad. nd. komen szm. 

Peruerse v'kerlich (20). 
Peruersio v'kerunge (20, 75). 
Peruersitas v'kerlicheit (20). 
*Peruersor verkerer (75). 
Peruersus Ad. v'kert, látz (126). nd. 
Y'kart. 
Peruertens v'kerende (20). 
: Peruertere Ad. nd. v)keren. v'kieren 
Ie. 
| *Peruestus v. Pernestus. 
| Peruicacia genaurat (8^) noretig- 
| keit (9). vorehtekeit (sc 8). stijflheit 
Iu110, 182). 
Peruic-ax, 7 -us (132 &e.) radich 
| (85). narad-ieh (79), -eg (99). noretig (9). 
neredich Z crighig (100). nardieh (20). 
forchtig (8). fore redig (17). wreet 7 
nagende 132). wyder-wertig (110), -spen- 
| nig. kibig, eigenrichtig, látzkopff (126). 
subtil (99). 
*Peruid-a, -us v. Perfid-ia, -us. 
Peruigil Ad. nd. ein, en wechter. 
ein durch-w. (126), wecherlieher (65). 
| wach-ker (79), -ter (68, 134), hd. -ende, 
-g 4& wagig (6). wacker (100). dor-w. £ 
sere w. (108). woker (11). waecter (20). 
Per-, 7 pro- (74, 143) -uinea, ber- 
binea (91) (Z. eapistrum Z balubra £ 
| Ssemperuiuus 74. cf. vinea) ber-, per- 
wurtz, beridanich (74). streit 7 yngrun, 
nl. vineoorde &e. (176). berwinke (24, 
143). sin-, 7 in- (74) -grün (143), -grun (74), 
| -grien (91) -grone (47). snit 7 jngrien 
| (144). snitgrune (Sum. V). hedrieh (74). 
! — Peruiridis ingrün (126). 
| — Peruius lück (62. cf. BM. 1024). Ad. 
durch-gengich (20, 65), -wegig. doerwe- 
dr v dorgenyeh (13). durgenge 
, 19). 
*Peruix (sí. peruigil) wechick (1). 
Peruola d. (Mss. mog.) durch flog 
| 8m. ein dorch slag (sc 1'1). 
Peruolare durch-fliehen (20), -flien 
(85. dorch flehen (17). 
*Per-uolus, -uela (23) Ad. (Mss. mog.) 
| dorch-fluchtig, -flochtik (19). md. dor 
, ulegich (23), doer vlochticeh (11). 
*Perurire (7. ignire) hitzen, gluegen, 
var. gleuen (15). 
*Peruritus (7. ignitus) glueget, var. 
| gleuet (75). 
| . PPes Ad. fuof) (110), füB (6), fuefà (20), 
| fuif. (19), fuf; voef) (132). nd. vot, vuet 
| (1), vüt (99). 
Pes alaudez rittersporn (Ki.). 
Pes asini knoblauchkraut (ki.). 
Pes columb-i, -inus (144, Ki, Fr.) 
herba) taubenfief) (91 sim.). ? scharten- 
aut (144). gotsgnade (74). 
Pes coru-i, inus (herba) rappen- 
Q9) hanen-fuf) (116, 143) -fuD, n. -voet, 
d. gleissblumen (116). 
Pes gallinaeeus v. Gallipes. 
Pes leonis (cf. planta 1.) sigmarck- 
! kraut (74). sincau (Ki). 











i 
? 














PES 


Pes lepori-s, -nus (94) haselworz | 


(Sum.). haasen-pfódtlein (Ki.), -pfádtle 
(144), -pfotlin, -pfaatle, n. hasepootkens 
Cr eruce wort (24). katzenklee (116, 
144), 

Pes miluinus weyhen- o. weingart- 
hanen- (143), kráhen- (ki.) -fuf. 

*Pes pulli (cf. flammula, gallipes) 
hanfVz, Mrg. adra grais (87). hannenfuf) 
&c. (14). 

*Pes vituli 7. barba Aaron &c. 
pfaffen pint, »l papecullekens, calfs- 
voet (116). 

Pesea (cf. G1. m. h. v.) nufschal (15). 

*Pesculum v. Pessulum. 

*Pe- v. Pa-ssagium. 

Pessarium artzney die in ein fut 
gehort (74). 

Pessi (pl.?) wüschlin (91). 

Pessimare snotlich dun (8). boslich 
tun (9). seer, seir (132) v-argen (110 &e.), 
& -derben (110), -deruen (132). 

Pessimus Ad. (der) aller nd. alder 
erg-est, -erst, -este (133), hd. -st. aller- 
argeste (152), -argst (Y), -bosest (18), 
-bost (21, 110). der argst (68), bost (17). 
die arehste 4 boest (132). bo-, var. be- 
sest (75). 

*Pessolum v. Pessulum. 

*Pessul (si. -Ium) ags. haca (94, 136. 
hzeca Bsw.). 


*Pessula hultzein- o. maleh-slofi (14). 


Pessulare Ad. v'riegeln, -rigelen, 
-riglen, -regeln, er 7 -tarrefen (15. 
cf. dilipostes). nd. vorregelen. grinde- 
len (132). 

Pes-sulum, -sula (q. v.),-sulus(q.v.), 
-solum, -eulum (86. cf. -culi Gl. m.) 
hd. nd. vegel, gryndel, klinke. Ad. rie-, 
ri, rig- (21) -gel; hultz-ner, var. -er 
(715), ein holtzen (7) riegel; grendel, 
grindil (86), klingke (55), kligke (13), 
klinck (19), klenek (49), kling. swibel 
(£. seratura, lignea, 15. cf. schwiebel — 
Fr. 9, 244b schwaibel-stecken Sm. 3, 
526?). schelder (5). fall-isen (18), -eysen 
(20), -dore (19). schlos (141). val slof 
(207 vel sloz (pl. ? $m. 3, i fel sehloz 
54). hoecke (11). 

Pessulus crintil (at.). rigel im sehlof) 
(91). klingkeslof) (125). sperling (126). 

Pessum ags. spilth (94, 136). vnter 
(74). 

Pessum mergere nahpisoufan (141). 

Pessun-, pessum- (76) -dare /d. 
vnder dye fuf) dreden, tretten, werffen 
(20); vnder- (19), nider- (8*) -w. md. 
vnder de vote treden Z slan; onderwar- 
pen (11). 

*Pesternata v. Pastinaea. 

Pesti-ecus, 7 -ferus (110 &e.) Ad. 
siech; su-, si-chtig ; schelmig (65, 110). 
nd. zieck. 

*Pestichiaria v. Galega. 

Pestifer sucht dreger (19). 

Pesti-ferus, -lenticus, -cus (qq. v.) 
(4. morbidus 1) Ad. suchtig, sichtick 
(18), siechig (76), suchtebrenger (20). 
nd. zukich, zuuckedreger (11). 

Pest-ilens, -ulons (8) vngehewr ster- 
ben (9). vngehuer (sc 8). schelmig (65, 
14). zerstorlich (65). keib-, sucht-iger (74). 


PET 431 


Pestilentia d. eyn suchte, ster- 
bende s. (8) sterbunge, siecheit (20), 
der schelm (65, 74, 93), zerstorlickait 
des schelmf) (65), plaege (19), gemeiner 
tod (74); die peste- (4), pesti- (110) -lentz. 
nd. zuke, steruinge, plaghe. 

,"Pestilentieus (cf. pestiferus) der 
die sucht hat (8). schelmiger zerstoret- 
ter mensch (65). 

*Pestilentie besmitzinge off die gaue 
godes (132). bewel (126). 

Pestilentus sterb- (1), ster- (5^) 
-suchtig. 

*Pe- v. Pa-stinaca. 

Pestis Ad. scalmo £ scelmo szm.; fihu- 
sterbo (Gf), schelm (65, 74, 88), schelm 
sucht (46); schelmige zerstorlickait (65); 
keib (74), suchte, sucht, suycht (19), suetht 
(20), sewche (9). nd. zuke, zoke. 

*Pext-is, -rix v. Pistrix. 

*Pestulons v. Pestilens. 

*Pestulus vinne (11). 

*Peta (cf. petus) schilherin, gaile, 
vnkewsehe (74). 

*Peta (herba, cf. beta) bieza (120). 
malta (105). melda (121). 

*Petacium (cf. -cia Gl. m., pietacium 
&o.) brief (121). fleeh (Sum.). 

Pet- v. Ped-agium. 

*Petalaster (7. furfures) klie (23). 
petula sunt fures (76). 


Peta-lum, -Ilum 7 -mellum (7. aureola 
in ea fronte pontificis 16 16 sim.), peca- 
lum (147) estrich- (147), marmer- (68), 
eyn vierkant marmel- (132) -steyn. pe- 
tala pedulun (&Gr.). 

*Peta- v. Petu-lus. 
*Petamellum v. Petalum. 
*Petas-ina v. -ma. 
*Petas-ius v. -um. 

Petas-ma, -ina (76) (7. cortina, 20, 
ornamentum templi appensum 16.cf.penta-, 
pera-, peripeta-, pate-sma) Ad. nd. vor-, 
hd. fur-, vmb-, nd. om-hane, Ad. -hang. 
gemolt vor- (8), wur- (9) -hang. vmb- 
ganek (se 20), -hanck in der kirchen 
(15). hane (107), eyn vanck (132) van een, 
eyn beest (2« petaso!) gezelt (18). telt 
(23). tepieh (6). dephieh (21). dep-pich 
(0), -ehe (17), -t (b). segel (46). 

Pe-, pen- (10) -taso (7. parna 10. cf. 
perna) ein ba3?cke (barcke 10). schenekel 
o. hinderhamm (91). vorderst hamme (v. 
a. 1618). h. sambt den rippen (v. a. 
1735 Sm.) ein ripbrate (111, Das.) von 
eim Schwein (Das.) ein bratschwinlin 
(110), span verlin (68), speen vercken 
(132) 4 melius ein syten speckf (68, 110), 
eyn sijde speckf) (132); £ ein stuck von 
einem braten (110), braden (132); adir 
schinek (68 Mrg.). schunek (135). 

Petas-um, -sum (75), 7 -ulum (68), 
7 -us (q. v.), -ius (Sum.) (7. petaso Gl. m., 
latum calczamentum 16, Gt, alatum c. 
Gt, c. Mercuri? a, gr. peto 2. volare Pr. 
cf. tévaO0C) scrite- 4 fluge-scuoch sim. 
(G4. 6, 419). seritscóhe (121). schritt-schuch 
(68), -elschuoch (2). 

Petasuneulus specbach (Sum.) ein 
kleiner schinken o. schaubhut (Ki. of. 
sq.) die hinderst hamme (V.a. 1735 $m.). 


Petas-us, 4 -um (68, 74, 110, 132), 





-sum (75) scritscoen (107). wit- (75), 


432 PET 


streyt- (74) -sehuch. sehaubhued (125). 
calciamentum dc., etiam eyn weerhaen 
(132), vrhan (see 1102), vran (sic 110b!) 

*Petaurare man op dye huyt werpen 
(147). 

Petaurista springer (111). 

Petaurus v. Peturus. 

Petax v. Procax. 

*Petellus kalb (74). 

Pe-, pet- (76) -tere Ld. nd. bidden. 
hd. bitten, bieten (Y), byeden (£7 requi- 
rere D), begeren (110). 

Petibilis biedelich (20). 

*Peticius v. Petilius. 

Petig-o, -io (18) (7. pru-, pro-rigo) 
iukedo (121). iuckede (100). iuchede (120). 
schurf (9). sehorf (283). grint (18, 23). 
ags. tetr (94), tér (136). 

Peti-lius, 7 -cius 7 -tus (147) (cf. 
Gl. m. 5, 273) empsiger pieter (74). die 
bidt (147). 

*Petilus v. Petulus. 

Petiolus v. Pediculus. 

Petitio bidd-unge (19, 20), -inge (11). 
bede (20). 

Petitor Ad. nd. bidder. Ad. biter (4), 
bitter (76), byeder (5), beder (11). 

*Petitus v. Petilius. 

*Petolari v. Petulari. 

*Petoricum (sf. petorritum, cf. be- 
toritum) holtzwagen (75). 

Petr-a,7-ella (147) Ad. steyn, schy ffer-, 
platt- (74), blat- (62), fletz- (64) -stein; 
felB, fil (62), schrofen (126), blatta (93). 
nd. sten, stien (11), keye (108), schever- 
stein 4 leye (141). 

Petra focaria (cf. piritis) ags. flint 
(94, 134). 

*Petra,plecta-(121,Gf.), pecti-limatica 
slifstein (121, Gf.). 

Petra salis salzstein (Gf.). 

*Petra-nelium, -pium v. Lapatium. 
Petroselinum. Cf. petronel :. herbe 
genus 06 mel candidum (16). petra-pium 
7 -uelium felswurtz (15). 

*Petrare (7. populare) pleyden werffen 
o. mit dem werck werffen; ver-steinen, 
-herten (74). 

Petraria v. Perraria. 

*Petrasi-lium, -ndula &o. v. Petro- 
selinum. 

*Petra-uelium v. -nelium. 

*Petrella v. Erigeron. Petra. 

*Petrieulus v. Paristulus. 

*Petrifodina stain-grub, -pruch (74). 

Petrinus (cf. petrosus) sten (93). 
stayniger (74). 

*Petri-seus, -tus &o. v. Paristulus. 

*Petrix v. Parix. 

. Petro, g. -onis stayn (14). der leyen 
of scheversteyn scherver of stucken (141). 

*Petro-cilinum v. -selinum. 

*Petrolium santpeterf)ol (74). 

*Petrolla (cf. petra) plaitstein (74). 

*Petronel v. Petranelium. 

Petro-, petru- (4), 4 hypo- (125, Br. 
sí. hippo- Ki.), 7 oleo- (genera apt mr.) 
-selinum, petr-osilinum, 7 -osillinum 
(141), -ocilinum (147), -asilinum (6), 
-osalinum (93), -asolinum (76), gew. 
-osilium, -asilium,-isilium (46),-isellum 
?-ocillum 7-ocinillum(G1.m.),-oselignum 





PET 


PIC 


(136), -osolium (s7), -asindula (v.|der (74). walzend ovgen (93). glar- (128), 


pipinella) -apium (147, 7. oxilieium 
24: q petros eí selinum ;. apium Br.), 
persilium (143) petrosil a, pedarsilli Z 
federscelli sim. (Gf.). petirsil (121). peter- 
sillege (17), -silige (4), -silge (3, 4, 153), 
hd. -silgen, -silie (20, 110b, 132), -cilie 
(23, 141), -celie (11), -tzylge (125), -sili 
(6), -sil (91), Ad. -ling, -lin. (6, 87), -lein 
(1n, -li (46). per'lin (5). beterli (93). 
aggley somen (19). agelegen 7 aquerley 
(T7). astrentz; moeisterwurtz; angelica 
(126). inposilenon (aus hipposelinon 
herba hortulana dicta (141). 

*Petrositas steynheyt (20). 

Petr-osus, i -inus  -uus (147) 

steynetht (20). stienich (11). schever- 
steynich, leyych (14:7). felsig (75). schro- 
fechtig (126). 

*Petru- v. Petro-selinum. 

*Petruus v. Petrosus. 

*Pettere v. Petere. 

*Pettichiaria v. Galega. 

*Petuita v. Pituita. 

Petul- cf. Pecul-, 

*Petula (7. meretriz; -lus ?. importunus 
in petendo 0 luxuriosus 16. cf. petus; 
2« vetula?) dump wif (79). dup wyb (8^). 

*Petula sniteloch (85. cf. pere-, pret- 
-ula). 

*Petula v. Petalaster. 


Petul-ans, 4 -eus (110) -eus (132) 
(Z. procax, pureus 136) hd. nd. geyl. 
geylich, verwent, onkuyseh (107, 132). 
virwenet (20). ^d. vnkusch szm. schamper 
7 freuel (126). hirti- (mAd. schweiz. hirte-, 
meister-) -los (Gt.). welich 7 vertart (109). 
eim vngestumer buler (65). «gs. uuraeni 
(94), ureni (136). 

Petulanter hd.nd.geylich. vnkeusch- 
lich. (110). 

Petulantia geyl-, gal- (6) Ad. -heit, 
-icheit (23, 132). gaylkeit (134). vnkeusch 
begird (110). wurcklieh vnkunschait (65). 
freuenheit (126). virwenycheyd (19). get- 
lose (Sum.). 

Petulari (Br. &e.), -re, petolari geylin 
(8). hd. nd. geyl sin. vnkeusche werck 
heissen (110b). vnkusche w. heischen 
(peeulari, a/ph. pet- 1109). vnkusch w. 
triben (68). onkuyssche wercken eyschen 
(132). scherezen (9). 

*Petularis vir-wenelich Z -ezart (19). 
darcen (darten? £4 verweent (11). 

*Petulator betrieger (110 s?m.). 

*Petulatrix betriegerin (68). 

Petul-eus, -eus v. -ans. 

Petu-, peta- (68, 75, 76, 110, 132), 
peti- (Gf.), peeu- (9) -Ius (£g. equus qui 
habet albos pedes, aus WOlXU.0) ein 
pu rof (75) mit wyssen (75, 110), 


reyten (68. qus witen mzssv.! fussen,| 


fiessen. en pert mit wissen voessen (132). 
wey Dfussi-g, -gs pferde (74). weyshaubig 
(sic) pfert (9). wiÓ hubesch phert (8). 
en wit votet pert (28). pert dat wytte 
voite heft (147). fitiluee £ fizzilueh (Gt.). 

Petulus v. Petula. prc. 

*Pet-urus, -aurus (Br.) op dye huyd 
werpynge (147). 

*Petus (7. limus q. v., gueleus Br. &c. 
»« petulus) /d.nd. geyl. hd. geyl.e, -t 
(18). vnkeuscher; beschyemer, schilhen- 





glur- (126) -augen. vber-sichtig (110, Das.), 
-senig (110). schele off bysienich (132). 
der krum vber sich sicht (88). 

Peuce-, peuci-, pence- (87?, 146, Sum. 
v), 4 panci- (74), proce- 4 peneg- (85) 
-danum, pense-damum (3), peuced- 
anus (74) -omiea (24) pantedonium 
(9?) (v. fenieulu-m porcinu-m 73, -s 
-s 9?) hd. nd. har-stranc [c 85, Q£), 
-strang, -starck (73). Ad. wilder (74, s7, 
146), sew- (73, 128), sau-venchel. sehwebel- 
(128), schwefel- (73 &e.), hirfb- 7. per-, 
einmal hys- 4 ber- (74), hirsch- (8, m.) 
-wurtz. berenerüt (proc. 85). «gs. cammoee 
(949). 

Pexare (Br. &e. cf. peetere) hubseh 
machen; orniren in allen dingen (75). 

*Pexim, pexe (75) zier- (68, 110), cyer- 
(132), hubsch- (75) -lieh. 

Pexus ge-kempt (68, 110, 132), -strelet 
(76), -fotzt (vestis 126). georden-t £ 
-iert der zir nach; hubseh geordnet; 
ornirt (75). 

Ph v. F. 

*Pia milde 7 barmherticheyt (23). 

Pia mater, piameter (64^) (cf. dura 
m.) ynner hyrn (27^), h.-vel (74, 93), h.- 
schal (64*). 

Piacularisa offerhande tegen myfdaet 
(1/52) NE 

*Pi- v. Pin-, pri-aculum. 

Piaeulum /d.7d. sunde, quale, schult, 
dot, genade ; artze-tie (5), -die(23); artzney 
7 gedinge (74); bed-ynge (23), -nige (sze 
5). hd. sunta (Gf.), tode (74), tod, doyt; 
qual- (18), bidd- (21), reynig-, reyng- 
unge; reynunge der sunden (20); bufje, 
messetat (100), helig almusen (8), heylig 
aliuz (9), taglieh sund (1). 

*Piales nomen herbe & agelstra (141. 
2« piea). 

Piamen Ad. genade. Ad. nd. gnade 
? sunde, der s. (18). eyn arezdye (21). 
reynunge (20). 

*Piameter v. Pia mater. 

Piare, pyare (11), pyo (16) Ad. nd. 
reyni-gen, -chen (11), of? von, van suns 
den; be-hagen, -hanghen (23). Ad. reyus 
gen, zieren (8), eziren (9). 

Pia-, pina- (Ki. a/ph. pia- 110, 132); 
pine- (Das.) -ster (7. pirus sc 16, pinus 
syluestris Gl. m., et. rez apum 7«. apias- 
ter!) hd. kin-, kine- (152), kyen- (68, 
134, 151), wilt kin- (6, 4), w. kmen-, nd. 
w. kene-, wilder kien- (75), w. zirnen- 
(Ki.), wileken- (7), wil eken- (23), wecken- 
(18), piech- (132), biech- (1102), buoch- 
(sic 1105), wild birn- (sc 76) -baum, 
-bom, -boem. ein wilde forhen (Das.). 

Piatio reynunge (20). 

Pica agala-, agal-, agele- (Gf), agil- 


o agel- (Op.) -stra. Ad. agla-, angle- | 


secundum sweuiam V), agerla- (111), 
agelei- Z agele- 7 agle- (0».), aglu- (77), 
agel- (76, 93, BM.), algeri- (103), ala- (9, 
4), ale- (8, 90, 109), Ad. aL, el-, a- (5, 


17), ege- (23, 78), hei- (109) -ster. agel- | 


stur (Ob.), -sturr (34), -stren (134), -ele 


(BM.). egestre (99). exter (11, 109, 132). | 


aigelstr-ow 7 -ay (17) agaza (Gf. a- 
6), &- (Das.) -gerst. agrest (64b). alezel 
P atzele (8^). Ad. atzel £ arstel (67). 
adzel (13). azel (16). ackzel (19). hetz 


(68, 110). hehe-ra (141), -r (76). pijeke G. | 














PIC 


lancea Kil.). Marg. 2n 3: Alpi pen ca bas 
iot habet on (n?) nas quot (?) habet gras 
(versetzt aus: pica tot habet pennas albas 
quot nigras). In breui tumca saltat saxo 
quasi pica. 

d ur (auis, cf. pictileus) regeling 
11). 

Pie-, pig- (1) -ardia (gd. patrza, regio, 
eiuitas) pigardie (1). bieardy (68). 

*Piear-dium v. -ium. 

*Picardus (anders G1. m.) pickard, einer 
yon pleardia vf dem landt (75). 

Pieare pecken (147). pichen (kxi.). 

*Pieariator Ad. becherer (Mss. mog.). 

Piear-ium, -dium, -ius (69, 134), 
pietarium (15) (cf. pecharius, pecarium, 
baeehar, erucibulus)/Zd. becher. bacher 
(6). becker (23, 68). bick-hard (134), -art 
(69), cf. picardus? ein schiff-bycher (1102), 
-pyeher (110b). ein schijff peker (132). 

*Piearius (7. spicul-, lance-arius cf. 
prec.,piea) pijck-ier, -enier, -enaer (Kil.). 

*Pieax v. Pilax. 

Pic-ea, -ia, -el (74) pech-baeum (20). 
-boem (132). pic- (11), kinde- (12) -bom, 
hd. bech-, kine- (13) -baum. vorh-a (93, 
8f), -n (15). worhe (100). farch (7). 
wichehe (8b. aus bi-? cf. piceus; oder 
€f. wecken piaster?). roth- 7 kien-, var. 
küh-tanne (Ki.) tanne (75^). danne (752). 
taun £ péscés (14). 

Piceare (Br.) bichen (20). 

*Picel v. Picea. 

*Pieenus pekicht (79). 

*Piee seuo ags. unamaelti sperthi 
(91), einumelti spreui (136). 

Pic-eus, -ius, -teus (76) Ad. ding 
von beche (4); ein d. daz von b., bech, 
bede (18) ist; ein d. von bech gemacht ; 
bachin d. (6). nd. en dinek, dineh (23) 
dat van pecke is, p. is ghemaket (22), 
pech gemaicht is (132). beheihe (100). 
bech-eche (85), -iek (19). pech-in (175), 
-et (20). pickich (11). peeeken (14*). 

*Pieia v. Picea. 

*Pjeineus (gentile) piciner (5b). 

*Picius v. Piceus. 

*Piclicius (cf. pict-icius, -acius sm.) 
lapper (8^). 

*Pije- v. Pig-mentum. 

*Piemeus v. Pigmeus. 

*Pieontus (auis) royddel wye (19). 
pitonius (auis) rudel-ine (Sm. 3, 167), 
-kin (20): Cf. picallus? pietelus ratile 
t rotling (pzscés 75)? : biturus rentile 
&c. q. v.? 

Pier-is, -idae (quas? laptuae 1369), 
-uda (qu. laptuea 136^»), pigridae (qu. 
laetueae 139) wildiu latecha ( Sum.). 
weg-weif £ -wart (Ki.), -lüg (144) £ son-. 
nenwirbel. 

*Pieta gemelde; rocke (7. tunzca 74). 

*Pieta v. Plecta. 

*Pietaci-aà v. -um. 

*Pietace- v. Pictaci-. 

. *Pieta-ceiare, -tiare (134), pittacistae 
(sic st, -àre 99) Ad. nd. lappen. pletzen 
(7). scehueh pl. (V. sec. 15 Ob.) bletzen 
D 110). blezen (76). blatzen (6). flecken 
76). flicken (8, 75). 

Piet-aeiarius, -aciator, -acionarius 
(110 &e.) -aeionator (107), -arius, -ator 
(5), -aeius (28, Fr.), -ieius (79) Ad. nd.| 


DiceENBACH GLOSSARIUM. 


PIC 


lepper, lapper (107, Fr.). schu- (Fr), der 
alten schuh (74) -macher (Fr.). schoe- 
mecher (132).g9bletzer (75). sehuch-, ear. 
schuo-bl. (110). rewse (74). alt-r. (4), 
-reuf) (74, 175 var. Fr. 1, 223), -ruBe £ 
-ruf, vig. -büesser (75), (reis Sm. 9, 131, 
-reif) Fris., Fr. nd. oldrüse Adelung), -püs- 
ser (3. -butzer Sm. 1, 212. BM. 284. Ww. v. 
renouator). reffler (4, 75. cf. 4 h. v. alt- 
reffer Fr. 1, 22). flicker 7 sehuch-fl. (75). 
saftier (107. afrz. sa-, cha-vetier pie-, 
pit-taciarius). 

Pitac-iatus, -eatus Ad. ge-lappet, 
-Hiekt, -pletzt, var. -bletz (110). 

*Pietacio d. (Mss. mog.) lapp-, mal- 
(1V) -unge. pietatio 2. epistola breuis 
et modica (16. cf. sq.) kurtzer sandt- 
brieff (755). 

Pie-, pye- (126), pit- (19, 94, 126, 
130, Gf.) pi- (6, 100, 121, Sum.), pe- (q. 
v. Gf.), pis- (Gí.), rie- (s. w.) -tacium, 
pieta-tio (v. pre.), -tiuneula (74, Br.), 
-ceus -à, -um (110), -eius, -men (9), -rius 
(69, 134), -rium, pietorium, pitac-ia 
(pl. , sg.? 125), -us (18. s. «.), -iolum 
(121) (aus TWtEOCXA0V, vll. 5 TUXTLOV. S 
peeia sim.; pietacium 4. epistola breuis 
| et modica; scedula de membrana excisa 
Br.; cori? particula solee repeciate insuta 
Br., Sim. 9, 4 &e.) pie- (pe-, pit-, pis- 
Gf. &e.) -taeium, -taceia (759, cf. -tacio) 
brieff (20). prief (pit. Sum.) kurtzer 
santbrieff (75). 7 -tacius koreze epistel 
o. zedel(8 szm.); 4 -tacius sim., -tarium, 
-torium oc. Ad. nd. lappe, bssw. lapp, 
lap. seoelap (107). schoelp (132). pletz 
(X). blatz (6). sehuochbletz (-taceus -a 
-um, e£ epistola dc. 110). fleek (v4, mos 
dicum frustum pannil corei 4,et. parua 
cartula 16). lym-mel (V, Kaisersb.), -bel 
(cf. Fr. 1l, 615€) o. schoch o. abschrot 
von pergamen (74). lümplein; pyot. 
ród- 7 táf-lein (126). querder (3, 9). 
korder (4) «gs. clut (94, 136). pieta- 
eium, -lium (122) ga//. tacon (122, Gl. m.). 
pit-acia smehrsalbe (125). pletz 7 kleb 
dueh (V). -acium, -tacium blatz 7 klab 
tüch (6). ehlebe- (G£), elebi- (Sum.), 
clebe- (100, 130) -tüch. debetóh (sec) Z 
bletzo (Z. modicum euriolum £2 sceda 121). 
ble- Z ple-zzo; ulee 4 flech 7 petacium 
4. modicum euriolum);riumo (ca/ceamen- 
forum; Gf.). zapphe; brislappe; plezee 
(100). pitatia Z. scriptura 0 sunt cedule 
caríarum quas zaducei $n fronte gere- 
bant (16). pu- (Sm.), rie-tacium zadel 
(Sm.). lange zedel als die maler machen 
(15). pittacis d. pl. seichin (Gf. 6, 73). 
pitaeus (q. cf.) sye doch (18. aus kleb- 
duch sZm. »« psittaeus sittich ?). 

*Pictaeulum py- (132), be- (68, 110) 
-nsel. 

*Pieta-lium, -men v. -cium. 

Pic- v. Pi-tancia. 

*Pietaria lepperynne (20). 

*Piet- v. Pic-arium. 

*Pieta-rius v. -eciarius, -cium. 

*Picta-tiare v. -ciare. 

Pieta-tiuneula v. -cium. 

*Pieta-tor v. -ciarius. 

Pietau-ensis,-iensis, -is van peutau 
(132). von den landen (110. cf. sq.). 

Pic-, pi- (132) -tauium das land von 
peu- (1100), pen- (se 1102) -tierf. dat 
lant van peutiers (132). pietauia pietez 
(Gf.). 











PIG 433 


*Pietelus v. Picontus. Pictileus. 

*Pieteneus v. Pietileus. 

*Pieteuius (piscis, cf. prc.; untersch. 
von pietileus) regeling (4). 

*Pieteus v. Piceus. 

Pictiacu, pietus acu (94) ags. mid 
nedle a- (136), midh naedhlae sa- (94) 
-siuuid. 

*Pietieius v. Pietaciarius. 

*Pictil-eus, -ius, -lus, pectillis (98), 
picte-lus (75), -neus (3), pue- (1), pu- 
(74) -tillus, pictullus (134) (pescés; auis 
lY. cf. pic-allus, -teuius. pungilus. 
pusillus v.lubigo. orena. brasmus.) Ad. 
roge-, roghe- (107), roege- (132), roeg-(68), 
rog- (69, 134), rag- (6), reg- (74, 110), 
rig- (21), re- (77), reche- (17), rechk- (1),. 
recke- (10, 19), reke- (11, 12, 93), reck- 
(18), rec- (98), rot- (75), rob- (7) -ling, 
ine (11, 107), -lingh (98), -linek (19), 
-lineh (28, 132), -lin (1102), -lieh (21), 
inge (77). reckelig ein durr visch (put. 
74). ratile (75). prasm (3). brozsem (4). 

*Pieto, g. -onis moler (8, 9). mailre 
(147). 

Pietor (4. al. depingens parietes 76) 
hd. nd. ma-, gew. me-, mo- (1102), mal- 
Cue molor (4). malre ( 108). meelre 
i 5 

*Pieto-, pietu-rare Ld. nd. malen. 

*Pietorium v. pietaeium. 

*Pietorium malhuf (68, 110). mail- 
huyf (132). 

*Pietullus v. Pictileus. 

Pietura hd. nd. mal, mol- (1102), 
nd. mel-unge, -inge. Ad. ge-mel (91), 
-melde (5), -meld (76), -màld (6), -molt 
(8), -meltz, -mileze (21), -milsche (17). 

*Pieturare v. Pietorare. 
*Pieula peh (Gt.). 

Pieus hd. nd. specht (rot von farbe 
64). hd. speecht (19, 48), speicht (3), 
spechte (10, 66, 70, 151), spet (103), spech 
(13), speek (3. cf. passer), pawmheckel 
(14), hetz (76). ags. fina, higrae (94, 136), 
higera (942) 

*Pichardus v. Pygargus. 

Pi- v. Pe-donius.: 

*Pidugio v. Piduuium. 

*Pi- v. Pe-dulus. 

*Pidu-gio (v. runcina), -uium (cf. 
bidubium) earter 7 kart isin (104). 

*Pie v. Piga. 

Pierieus (7. musatieus) die myt 
pyppen ombgheit (147). 

Pietas nd. nd. mildicheit, hd. miltig- 
(6,65), milde-, miLkeit. gunstig gemute 
gutis willen susigkeit (9 Anh). christen- 
lich verbintnuf Z glubd des thauffs (65). 

*Pifiealus (7. fundulus) steinbif (17. 
cf. saxatilis). 

Pig-a, -e (74) summitas nari-s! 19, 
-um Br. »« pirula? s. natium nates 
Br. &c.; bursa, pr. testiculorum, a pige 
gr. i. depress-um t -io 0 fons lat. 14, Br. 
aus »« XOT] »« Tjj7)), pinga (18); pl. 
pige (sunt nates 3, 15, wmple burse dc. 
19; sg.? 4), pege (11), peye (19), pie 
(sunt nares! 16), ein ars-bal (3), -balle 
(17), -back piga, pl. -backen peye (19). 
arsch belle (4). ersbille sg., eersbillen 


pl. (11). gros ars bellg (9). gro ars bag 


(8). arBkrin (75). eyn neser (pige 19. 
aus bursa »« nares?) ver-dringung, 


55 


454 PIG 


-druckung (74). zu brestung (18). to 
berstinge (23). eulsaek (147). 

*Piga (st. pila? cf. beige?) fin bun 
aceruos Gf. 9, 528). 

*Pigan-on, -um v. Peganon. 

*Pig- v. Pic-ardia. 

*Pigardus &o. v. sq. 


Pygargus (v'0Y2DT0G 91, 125), pigar- 
gus 4 -gum (Er.), -gon (76 var.), gew. 
-dus, pieh- 7 big-ardus (3) (au2s, parua 
auis; egnota bestia 16; »« bistardus s?m. 
cf. pipargo. pitargus bordonm Gl. m. 
eoturnix.) Ad. ein trappe (132, 151), 
trapp, drappe (133, 152). rephun, prach- 
uogel (74). kingel (49). gemsengscehlecht 
(91). 

Pige v. Piga. 

Pigella (7. artoptaà Br., Gl. m.) vat 
dat neder ind cleyn is (147). ein vaf 
(68), nyder-v. Zeyn koch ysen (110). ein 
nedder vas 7 koche yser (132). blatte, 
var. platte, 7 oblatten form (kKi.). 

Piger Ad. trege, treg, trág (6, 134), 
drege, dreyge 4 snode (21), fule (8), 
langsam (9), sechlufe (126). md. trach, 
traech (132). 

Pige-re, -t mp. (»« pigrere) Ad. 
irege, drege, trág (134), traeg (68), nd. 
trach syn. traegen (132). sewmen (9). 
somyn (8) v^triessen (110^), -driefen 
(10), -driessen (1102), -dreten (23), -tri- 
ben (se 18). Zmp. 10 dreget (19). et tra- 
get (11). ydt v^-traecht 7 -driet (132). es 
ver-treuft (1105), -dreufbt (1102), -trusst 
(69, 134). hat verdruf (68). vnuerdraf- 
mich (sze 12). 

*Pigillus churzibolt (131b, sm. 141, 
Gf. 9, 113. cf. eieladis. kurzebolt BM. 221). 
*Pigmen-sarius v. -tarius. 

*Pigmentaria appote-ck, -kerin (74). 

Pigmen-tarius, -sarius (79) (cf. 
grutarius) pimentari (Gf.). apote-ccer 
(93), -ker (132 szm.). appentecker (7). 
apteker (8, 9). driackler (125). spetzger 
(74). 

Pig-, pie-mentum, pimenta (131) 
(7. elaretum 110 &e.) pimin-ta Z -za sem. 
(Gt.). biment (131, Gf.). pig-ment (7, 23), 
-mer (85), -raer (79). Ad. salbe. hd. nd. salue. 
mal-unghe (19), 3nge (11). Ad. honig mit 
win, luterdranek sem. lactewerie (100). 
appoteckerey (91). zesamen gestossen 
speeery (75), vil specerey (64). 

*Pigmentum (»« figm.) v. Poema. 

Pig-, 4 pic- (75) -meus getwerch (8^). 
zwerg (110). dwerch (132). mensch der 
ds eins elbogen lang, var. hat-l, ist 
(25). 

*Pignera-cius, -tieus dat men vur 
eyn pant sett (147). 

Pi-, pin-gnerare (7. rem, soluere v.) 
Ad. pfe-, phe- (8), pe-, pa- (13, 23), nd. 
pey-nden. pfant (9), zu pfand (110) 
Setzen. pansecen (13). pant setten of 
ontfangen (147). 

*Pignera-tiecus v. -cius. 

Pi-, pin-gnorare, pignorari (9) (7. 
federa fümare Br.) hd. zu sammen glo- 
ben, geben (18). nd. to same-de, -ne, -n 
louen, vesten. fruntschaft bestedigin (8). 
frewntschaft bestetigen (9). fryden o. 
frid machen o. ver-sienen (1102), -sunen 
(1109). pfenden (46). 


(7. 





PIL 


*Pignoratic-us, varr. bius, -eus eon- 
tractus jn pfant wib vberkummung 7 
pfentlich kauff (65). * 

Pi-, pin-groratio pendunge (20). 

Pi-, pin-gnus Ad. nd. pant, wedde 
(99). hd. phant. gen. -eris 4. vadium 
(Br. &ce.). hd. pfant (9, 110. &e.), phant 
(8). gen. -oris z. filius 1 amor 4 signum 
amoris dc. (Br. &e.). ein sone o. ein 
Zeichen der libe (110). sun Z liebe 7 z. 
der lieb 7 bestetunge der liebe (9). son 
o. liebe o. z. (8). tzeichen der lieffde 
(132). 

*Pigonia v. Peonia. 

Pigra v. Gerapigra. 

Pigrare traegen 7 fulle sin (20). 

Pigredo v. Pigritia. 

Pigrere trege sin (20). dregen (19). 
tragen (11). 

Pigrescere begynnen Ad. ful 7 drege 
sim. zu werden, nd. vulto w., vul w.,Z tra- 
ghen. b. trege zu sin (Y). beginden zu 
drege werden (18). trág w. (134). treg 
sin (110). v'driDen 7 drag sin (13). 

*Pigriari v. Pigritari. 

*Pigrieitari ful sin (5b). n/. vul syn, 
vulen, vullen, merren (99), sumen (79). 

*Pigridae v. Picris. 

Pigri-tari, -tare (21), -ari (64€) Ad. 
trege, drege, dreyge (20), fule (21), fole 
(18) sin; faul sein (64, 134). verharren 
(64). 

Pigr-itia, -ities, -icies, -itudo, -edo 
tra- (12, 23), trae- (11, 20, 132) -cheit. 
Ad. trege-. drege-, drage-, traig- (7), 
ful-keit; trag-, treg-, drag- (110), ful., 
vaul- (9, 144) -heit. langsame (126). 

*Pigue-re, -scere v. Pingwere. 

*Pigu-s, 7 -us (Gf.) biger (Gf. 9, 46) 
vrm. missv. dus piguus 7. piger 7 vere- 
cundus (Br.), ital. pigro (Gl. m.). ver- 
drungener, feuchtgemachter (74. cf. 
piga). dromich, traich, law, loey &c. 
(147). 

*Pigare v. Piare. 

Pila (»« TOÀY Gf: 1 GT. mo: 103) 22 fpi: 
locellus cwm quo luditur; et. taberna; 
mensa rotunda; ciuitas; pyla et. dic. pes 
pontis & quod. sustinet parietem 1 effigies 
hominis in compitis posita 0 instr. con- 
cawwm. in quo frumentum teritur 0 aliud, 
à, pindo, os tela, romanorum (Br.). Aehnlich 
unterschieden pila «und pila im. Br. &e. 
hd. nd. bal, ball (6, 110, 132). d. balle, 
baal (pila 68), pal (1 de ludo, 74, 104, Gt.), 
balla (pille 121; 7. offa 120, Gf.), palla 
7 -o (G£), schibe 7 pale (77). durehbslag 
i syp (Z. eola (b^). pille (67. cf. pilla), 
boltz £ pile (10). pheil (7. £e/um 1). pheiler 
(1, 71). pfeyler; palspil (74). pyl Z spyl 
? tauerne HO 132). spyl 7 pfiler (pila 
(110). tabern (17, 68, 110). piler (b^, 1't, 
i. pes pontis 12). pyl; dribbel (terzt pul- 
tes 19). tribel o. twirel (instr. culin. 1). 
(anders triebel tudieularr.2, 3875. tribel 
Sm. 1, 471. tribil G£.). en trebeler (vas 
dc. 22, 93). twierel (71). thaberne 7 kewle 
(9). kule; morser; ribehulez; sthosse 
(schosse?); stutzer 2. sustentaculum pa- 
véelàis (10). stutte, schairpost (147). Ad. 
(£é. vas concawum. dc. 4) stam-phe, -ph 
(104, /nfervor pars 130, Gf. cf. pilum), 
-pf (8, 74, 75, 93). kolb; weinhaufje (74). 





brucken fufó; dauerne; hare; ribholez 


PIL 


(8. ioch an einer prucken; tafern (r4). 
bruckfuf) ? ioch der brucke; katel 7. pes 
? Sea-, varr, sta-bellum Zmaginis ; tafern 
? schinthutte pila 2. taberna; stossel 
pila tonsa 4. quas? contus (15). pfeffer- 
St. (74). hd. stofel (8, 21), stussel, mor- 
sel; m.-stoessel (46), -steyn (1). mofer 
(21). nd. stoter. hare; swieboge (11). bickel 
(8). chloz (104, Gf.). en erwet schiue (222). 
schive rotunda; also dey erweten mede 
tho wrivet pila (7) tunda (99). as. 
tho-tor (94), -thur (136^), -rr (1363. -dhor 
a ball Bsw.). pilla may-sel, -ssel, pickel, 
grabeysen (74). 

*Pila fluentina springball (125). 

P. manu-, palm-aria, lusoria, re- 
eussatilis kaets-bal (Kil.). kaDbal (Chytr. 
Cf. Fr. l, 502b, 505€. Gl. m. 5, 110). 

P. odorata desemknop (Chyt.). 

*P. paganiea kreifball (125). 

*Pilamancia v. Pyromantia. 

Pilare s. v. Pilarium. 

Pilare (7. tundare 22b, Zn pila tun- 
dere t batare &oc. Br.) stoyDin (19). 
stossen 7 vífkratzen (szc) 4 har (1109), 
hart (110b) strelen. stoessen 7 katzen 
(cf- pila manuaria) 7 haer trecken (132). 
stampfen (8, 9). caetsen (101. ludere pila 
Kil). kátschen (109). nd. stoten, schiuen 
(223b, ef, pila). (pilare, -ri 7. plos auf- 
ferre Voce. ex quo) bescheren Z leek ab- 
schnyden (67). har abscheren (64). 

*Pilare v. Filiare. 

*Pilaris 7 trichada (auis) reck- 4 
wach-holtervogel, weehholterziemer(140). 

Pilar-ium, -e (64) Ad. piler, pfeiler 
(64). nd. pijlre (11). 

*Pilas v. Pleias. Pilax. 

*Pilas-ta, -Cca (74, 147, Br., Gl. m.) win- 
vaf) (110 s/m.). wijnvat myt ruwen leder 
aeverdeckt (147). flaseh (74). . 

Pi- py- (Br) -lata (74 &e.), -latra 
(74) (Z. fur cum pilo armatus 129, latro, 
& pylum ceí lateo Br.?. cleps, elebs 75. 





icf. Gl. m. *. pilatus) zeerouer (132. »« 


pirata). dieb (4. pirata 1759). schecher 
(75). schaeher (74). 

*Pila- v. Pillo-telius. 

*Pilator hueter (75). 

*Pilatrum v. Psilothrum. 

Pilatus gehoret (18). 

Pil-, phil- (5^, af), pie- (76. 
alph. pil, das ganz feMt) -ax, -as (V) 
(z. eattus, c. siluestris 76, murilegus, 
animal pilosum; cf. felax Gl. m.) Ad. 
nd. mus vanger. Ad. muz-, muf-fanger, 
-fenger, -falle. muse-fengir (bb), -valle 
(22). maufvaher 7 wildekatz (74). Ad. 
catza (121, Gf.), katze, katz, wild k. (75). 
nd. katte; catt 7 muyshout (147) eyn 
win afe (sc 18). en wilt osse (23). zaza 
(Sum. VI. s£. kaza?). iltis 4 steinmarder 
(Ki.). 

*Pileare v. Piliare. 

Pilearius huethter (125). 

Pi- v. Pil-leatus. 

*Pile- v. Pili-ludius. 

Pi- py- (Br), &issw. phi-lentum, 
philetum (74, 76), polentium (Sum.), 7 
pilentrum (74) sambuhe (Hpt. 5, sm. 
Sum., Gf.). wagen (93). eynre hande (132), 
ein hang-en (110b), -ender (s8, 1103), be- 
deckter (64€) w., wag (88). slydde (19). 
gro) schiffe o. wagen o. pare pil. ; schlite 








| 





PIL 


philetum (74). ros-pare £ -par (9). raf- 
bare (8). hobel- (91), hofel- (88), kamer- 
(111) -wag. 

Pi- v. Pil-1eolum. 

*Pileot-allus, -ellus v. Pillotellus. 

Pil-eus, -ius, -leus, -gus (13), -ium 
(75), -leum (110 &c.), pel-leus (119), -igus 
q. v.) hd. hüte, huot, hut, hüyt (19), 
hudt (Y), hoyt (55, 133), hote (18), hud 
5). nd. hot, huet (11), hut (79), hoett 
AUN huet des haupts (75). 

*Pil-eus, -ius, -leus, 7 -osus (q. v. 
110 &e.) har-ig (69, 110, 134), -ich (11), 
-etht (20), -echtick (19), -echtieh (68). 
haerachtieh (132). Ad. herich-t (70), -tig. 

*Pilgus v. Pileus sbst. 

*Pili-, pile- (23, 75), pille- (Br.), pil- 
(133, 152) -are (7. pilleum induere vx., cf. 
peligere /d. huet, hute, hude, huyde 
(133), hüd (Y) machen. nd. hoden. 

*Pilias v. Pleias. 

Pilierepus v. Pililudus. 

Pili- (74, Br.), pilli-, pile-ludius (;. 
qvi cum pila ludit Bx. &c. cf. pal-, pi- 
liludus) palspil (74). 

*Pili-ludus, -erepus, ludipilus bal- 
speelre (147). 

*Pilina v. Pelina. 

*Pili- v. Pill-otéllus. 

*Pilistro v. Pistrum. 

*Pilium &ce. v. Pileus. 

*Pilla (7. pillula 110. cf. pila, anders 
Gl. m.) Ad. ein pille, pill (110), pyl (5). 

*Pille v. Pila. 

Pilleare v. Pileare. 

*Pilleator huoter (93). 

*Pil, pi-leatus ge-hudet (8b, 179), 
-hodet (23). 

Pilleolu-m, -s, pileolum (109) eyn 
cleyn hutlin (110), hoetghen (132). hietle 
$ piret (91). padhüt (111). benet, birrét, 
muts (109). 

*Pilleus v. Pileus. 

*Pil- v. Pi-liludius. 

*Pil-lotellus (19), -otellus (67, 133), 
-atellus (70 &e.), -ocellus (Br. v. pila), 
-locellus (G1. m.), -iotellus (11), -eotallus 
(110), -leotallus (132), -leotellus (68), 
polotellus (q. v.) (é. instr. ludendé, 2« 
pilentum) wagen (11, 19, 132). waag £ 
sehlytt (68). sliede (11, 19). slede (132). 

Pil-, 7 pi- (75) -lula (cf. pilla) Ad. 
nd. ein, en pille, kugel(75) uf der appe- 
(10), apo- (75) -teken. 4d. pille-n, -s (1). 


- pile (6) 


Pil-ocellus v. -a, -lotellus. 
*Pilogonus et sanguinaria thet is 
unfortredde (942). 
*Pilones (anders Gl. m.) todtentrager 
14). : 
*Pilos-a (74, Sum.), -ella, -zella (85), 
philosella (93), polo-sella (20), -cella 
(11) (z. aurieula muris palsine 73, 
eorchorus q. v., poli- 93, sanguin- q. 
v. -aria) mus-ora (Sum.), -ehoren (85), 
-hore (20)  -sehaern (11). mafor (a/ph. 
maw- 74). meuf)or, nagelkraut, hasen 
pfótlin (73 szm). wndkrut (92). 

Pi-, phi- (17) -losus (cf. pileus) 
ehar-et (98, 110), -eget (23). ge-hárt 
m -haert (132). hd. geher-et, -tet (sc 
1), -ig (69); harig (69, 134); ruch, r. von 
har (6). seer r. (110). rawch (9). ruw (19). 





PIN 


ruwe (133). seer r. (132). lókig (6). luckel- 
lichtig pil.; eyn alpe 7 eyn mere wonder 
glich eym menschen (17). mer-w. (8), 
-wunder (9) in eynes menschen gestalt. 
alp 4 wasserman (9). seraz 4 serato (Gt.). 

*Pilota (anders Gl. m.) lootsman, pij-, 
pi-lot (Kil.). 

Pilula v. Pillula. 

Pilularius rofkáfer (Ki). peerds- 
keuer, -vlieghe, schalbijter (Kil.). 

Pilum (genus teli 6 i. q. rasorium 
66 &e.) geschutz (110 &e.). stral 7 pfyl(110). 
strale, pyle, stoter (132). stoefbel 7 pyel 
(20). boltze (14). stozil 7 stemphil (su- 
perior pars 130. cf. pila). vbir stemphe 
(104). stamph 47 stempel (Gf.). morser- 
strempffel, pfeyler, peyl, sturmfamn (74). 
balle 7 sige (cola 18). Ad. durchslag 
sim., nd. dorslach, zm quo teruntur pisa 
(cf. pila). 

Pilus (cf. stibulum) stamph 
stamphiri (Gf.). stóssel (93). stoifel (1). 
stosser (110). stoter (11, 132). har (141). 
hair (V) haer (11, 90, 132). hárin (6). 
hd. zop £& lock, har-l. (110), l. haar (68), 
ezope (21). nd. lok £ top. 

Pimenta v. Pigmentum. 

*Pimpil-Hium, -linum, pin-nitium, 
-ecium, -sellum, pensulum (nsír. péc- 
toris) be-, bei-, pe-nsel (75). 

Pim- v, Pi-pinella. 

*Pimpleides v. Piplee. 

*Pina (gr. fames Br. &c., hier st. pinna) 
hd.flof feder(17); fames 0 fische schuppe 
sim., fisch-schuep (134), -upp (69). 

*Pina ags. delfin (942). 

*Pinanis (?) kynbawmen 7 kynein (9). 

*Pinardus thanzapíf o. bewarer (68). 

Pinastell-um, 7 -a (143) (7. valeriea 
i eardopana Gf.) hd. berinwrz (6t jp 
bern wortz (Mss. mog.). sewfenchel &c. 
(143). verekensvenckel (kir). hertz- £ 
sehwefel-wurtz (Fr.). 

Pinaster v. Piaster. 

Pinax, 4 spinax (147) 7. tabula ma- 
nualis ex pino facta Br. &e., picta; 6 
capsa organi 3; abacus 147; pugillaris 
7i ephimeris Er.) Ad. md. bhant-tafcel, 
-taphel (4), -taifel (1), -dofel (17), -hoffel 
(sic 3), -bogen (18). rechen-, gemalte 
hant-, romat rom-taffel; orgellade (74). 


pyubomen taiffel; t. der philosophen 
van oeren figuren (147). 
Pin-ca, 7 -eus, 4 -trum (74) (f. 


subula, 4 frumentum 19, 20). suwel £ 
speleze (20). sule 7 dynekel (19). sewl, 
ale, al, schusteral (74). ole (8). en eelsen 
(QUO 

*Pinea (cf. prc.?) 
(147). 

Pincellus (cf. pinsellus) pombst (2). 

*Pineere v. Pinsere. 

Pincerna Ad. nd. schen-ke, -cho sem. 
(Gr.); einsfürstenschenko (93); fursten- 
4 wein-schenek (75); schyneke (13). Ad. 
win-schenek. -senck (21), -scheng (133), 
-scheneker (110 &e.). 2d. scheencker (11), 
en vor schenke (23). pfinzer (Goldas: cf. 
Fr. 9, 53€). putigilare (Gf. cf. angl. but- 
ler). 

*Pineernia schenck huf) (49). 
*Pincium v. Pimpilium. 
Pinoeta v. Pinta. 


pyngereytschap 











, PIN 


*Pineus v. Pinca. 

Pindere stossen in dem morser (110 
Sim.). 

*Pinea, p. nux (125) cirnus (93). zir- 
belnuss (91). tzyr-, Mrg. tzirbel-nuf) (125). 
dan appel (8). tan zappff (6). tan- 7 kyn- 
(9), pin- (6) -appfel. 

Pinetum tannwalde (74). 

( us for-in, varr. -lin £ kinfore 
15). 

*Pinga v. Piga. 

Pingere hd. nd. ma-, mae- (20, 132), 
mo- (99) -len. 4d. maln. pingit ags. fae- 
hit (94), -thit (136) von fah multicolor; 
nach Leo st. pinguescit fütted. 

"Pingilus (pscis. cf. pungilus ste- 
ehala (Gt.). 

*Pign- v. Pign-. 

Pinguamen smero (131). 

*Pingwr- (Hs. — pingu-. 

Pingware (7. gall. engressir Gl. m.s 
pinguem facere Ex.) vet maken (11). 

Pingwedo Ad. smer (Gt.); fruchtbar-, 
fruetiber- (6), feyste-, feibti-, feste- (17), 
fet- (18) -keit; feiDijeheit (12). nd. vrucht- 
bar-, vett-icheit; vetheit. 

Pingw-efacere, -ificare hd. feyst 
machen. 2d. vet £ vruchtbar maken. 

Pingwe-re, -scere, pigue-re 7 -scere 
(76), pigwescere (1) Ad. nd. vet, Ad. 
vailit (1), faist (76), feit, feDt (69), feyst 
werden, 7 machen (76). Ld. feyst (11), 
fet m. 

*Pingwificare v. Pingwefacere. 

Pingwis Ad. nd. vet. hd. vethe (19), 
fetht (20), feiDt, feyst, feyó (12), fleischig 
(62), smude (125). 

*Pi- v. Pin-nirapus. 

Pinna (7. pinn-ula, -aculum qq. v. 
5,11, 215 clauus 8^; summitas murorum 
7 templorum dc.; penna mazor; 3. q. 
supereminet 2n dorso piscis $ notria Br.; 
fames 685; cf. pina. phinna.) wint-berga 
(68, 130, Gf. cf. sq.), -perge (Sum.). zinn-a 
(Gf), -e, Mrg. kilehtaeh (93). spizen (pin- 
nis Gf.) hoge (13). pynakel 7 pin (21). 
pynne (225), pyn (147) en, eyn nagel. 
pin n. (85). eyn pinne (17). Ad. pin-, nd. 
pijn-appel 7. pinnaeulum. pfin, ein ná- 
gelein o. zweck (74. ewetterau. pinn msc.). 
vinne ( pzscium 107, 125 Mrg.). visch-schuope 
(68), hd. -schupp, -upp (134), -scubbe 
(107), -veder (9), -federen (pinne p. 
110). die vynnen bouen die visschen off 
pennen (pé. 132). die borst vffdem fisch 
(76). fiB feder (8). swertknoip (147). 

Pin-, pi- (55, 132) -aeulum (7. pinna 
74 &e.) hd. nd. pin- (7. pinna), tin- (12), 
tyn- (14), dan- (17) -appel. ^d. eyn pyn- 
nak-el, -eyl (55) als off dem dorn (18). 
obanentiga theki (thes tempales templi 
G3.). das hochst o. das oberste an einem 
huD o. an einem tempel (110). dat ouer- 
ste &e. van eynem torne (132). obirsteyl 
uff der kirehe (8). first (8, 11). virst, Mrg. 
kilehspitz (93). spizza 130, Gf.). spitz 
(49). vmb-loff (6), -Ióff (25). wypffel o. 
vmbganek an hewDern (74). die hohe £ 
eyn vmblauff Z7 vngestoiben laub (1). 
hoe (17). knauf (16, 17). wint-, mana-, 
lini-berga szm. (Gt.). 

Pinnirapus swertspeelre, schermer; 
die vederen of pennen uyt en vlogel 
ireckt; pinirapus die vederen of pluy- 
men eynen van den hoifde nympt (147). 

DES 


43b 


436 PIN 


*Pinnitium v. Pimpilium. 

Pinnium v. Pinnum. 

*Pinnoda pechmacher (74). 

*Pinno-stiea (11), -tista (aus preno- 
stica s/m.) tzeuberschen (19). touersche 
(11). 

Pinnosus (7. altus 4 superbus i la- 
niosus : pinnirapi 7. laniste Br. cf. 
Gl, m. D, 306) scharpff (68, 110). scharp 
(132). 

Pinnula (cf. pin-, penn-, pir-ula) 
fisch-vynne (132), Ad. -feder sim., md. 
-vedere. fedder (18). nasen spiez (8). 
orleppel (7. aurieula 75). 

*Pi-, py- (74) -nnum (7. aeutum 74. 
cf. pinnium 7. ac. Br.; pinum) en pyn 
zuwel (23), suel (22). pin 2 Znstr. acutum 
eyn s. (17, 21). pinsel (8, 5). pfynne, 
synwel, spitzig, sawl (a) scharpff (68). 
das sch. ist (110). dat sceharp is (132). 

*Pinopus v. Pyropus. 

*Pino- (pinaeco- Ki.) -theca brieff 
sehryn (110, 132). kyst (110). contoer 
(132). kunthór 7 breveschryn (109). 

*Pinosa v. Pinus. 

*Pinosus kinig (75). 

Pinsa v. Pinsula. Magis. 

Pinsare v. Pinsere. 

*Pinsellum (cf. pimpilium) pensel 
(14). 

*Pinsellus (cf. prc., pinc-, piris-, 
pumie-, penic-ellus, pinsula) Ad. md. 
pin-, Ad. pen-, ben- (6, 76), be- (1), 
pomb- (2) -sel, -sell (16). 

Pin-sere, -cere (76), 7 -sare (110 &c.) 
hd. nd. backen. Ad. pachen (1), bachen. 
pinzo chnite (Sum.). 

*Pinsitatio backunge (20). 

*Pin-, pi-stor, pinsor, pistr-io, -eo 
hd. nd. becker. hd. bócker (67), peck 
(1, 1:5) der prod pecht (75); beck (16, 
134), brot-b. (75). pfister (75, Gf.). 

*Pinsula (7. apieula 74; demnm. a. 
pinsa 7. maus ?nstr. pinsend? Br.) pinse-n 
(74), -l (85). puehfinck (75). buffincke 
(18. en bom vinke (28) bucoh (76. 
: baeken?). zweck (74). 

Pin-ta, -tha (65), -eta, pynta (141), 
pit-yna 7 -na (Kil.) (genus mensure) ain 
mal) Z kopf (76). ein vierteil von einer 
ma (110), vf) einem eimer, v/g. pezew- 
ren (75). viertailin, varr. octale (/at.?), 
winD (65). pynta et vyrdel van eynre 
quarten (141). Ad. nd. pint, p.-pot (Kil), 
pinte (132, Kil). hd. eyn 1icht-, echt-, 
acht- (21, 69, 134), eich- (74), ich- (6, 1) 
-mafe, -maD, -ma10 (6, 1). 

*Pinte (pl. cf. pinea) den eppel (1). 

*Pintorus v. Piturus. 

*Pintrum v. Pinca. 

*Pinula (cf. pinnula) spizza (Gf.). 
ovrlap (93). orleppel (75 van). 

*Pinum (7. fructus pini ; cf. pinnum) 
kine (67). kiene (133). kin (6). kyn (9, 
17). kien. (6) ken (23). kinen fructus 
(5). pin (8). pyn appel(132). thann- (6s, 
69), tan- (134), dan- (110) -zapff. pynsel (4). 

Pin-us, 4 -osa (76) (cf. pi-, pri- 
thy-nus) chin; plum- 7 kris-bom (100). 
hd. chin- (Gt., chien- (1), kene- (11), 
hd. nd. kin-, kien-, nd. ken-, pie- (11), 
hd. bech-, pin-, furhen- (123), foren- E 
forhel- (75»), feucht- (91), fiechten- £ 
dannen- (Das), thannen- (110), zirnen- 








PIP 


(126) -bom, Ad. -baum, -baume, »d. -boem, 
7 -holtz (75). pinbaeum (20). dann o. 
kienbeyne (67). ^d. dan, danme, thann, 
tan(6), tanne (93), forhe (102), viecht (1). 

*Pinzo v. Pinsere. 

"Pi v .Pe-onia. 

*Pi- v. Pyr-opus. 

Pipare v. Pipiare. 

*Piparg-o,/-on (76), -us (11) (zgnota 
bestia 16, avis ll, aus pygargus q. v.) 
en vnbekant der (23). eyn vnd bekant 
(ste 18). 

*Pipe- v. Pipi-nella. 

*Pipeni-, pepenni-, pipeun- v. Pi- 
piun-eulus. 

*Pipennula v. Pipinella. 

*Pipeo v. Pipio. 

Piper Ad. pfe-, phe- (3, 8), pe-ffer, 
phefer (87); pfeffer- (9), peffer- (1) -baum; 
pfafler bam (6). nd. peper. 

P. immaturum lang pfeffer (64). 

P.longum lang peffer (55). lane pe- 
per (23). 

P. rotundum, piperrotum (15) runt 
peper (23). roth (55), roit (18) peffer. 
pfeffer (1). 

P. rugosum kleim-, vor. ein cleiner, 
pfeffer (64). 

*Piper-a, -alium v. -arium. 
*Piperare Ad. pfe-, pe-, pfa- (6) -ffern. 

nd. pe-, pi- (23) -peren. mit peper koeken 
of bereyden (141). 

*Piper-arium, -alium, -aà, -etum, 
-itoria, -tera (17), -mola (11), -inola 7 
-inula 7 -utola (20), 4 -ismola, -teria 7 
pepismola (74), pipperis(cf. fraetillum) 
hd. peffer-müle (7), -mule (20), -mole, 
-doch (arium (18. sz. -coch cf. sq); 
pfeffer-mul (74), -muel, var. -myel (110), 
-mel (134). nd. pepermole. 

Piper-ata, -atum, -ma (74) gephef- 
fert (8b). ein. pfeffer o. spyBe von pf. 
gemacht (110). gekochter pf. (74). eon- 
fect, spijsen van peffer (132). pfefer 
kuche (9). pheffer koche (8). peffer koch 
(11). 

Piperatus gepeffert (20). 
*Pipereolus peffer krut (17). 
*Piper-inula é&c. v. -arium. 
*Piper-ma v. -ata. 

*Piper-mola v. -arium. 
*Piperrotum v. Piper rotundum. 
*Piper-teria &c. v. -arium. 
*Pipetare v. Pipitare. 

Pip-iare, -are, -io, -ire (7. clamare 
sicul accipitres et vuuenes columbe 16 
sim. nouelli polli 17) d. pfiffen (68), 
piffen (18); pip-pen (3), -in (17), -en, 
-sen (Ki.). piwen (22, 23). pfysen als die 
genD o. ander vogel (110). pyfen als 
duuen, genf, kuken e£c. doen (132). 
schreyen als die habich o. iung tauben 
(dare 74). 

*Pipiatorii pl. iunghabicht (74). 

Pipilare pypen 4 gycken (126). wie 
ein sperling sehreien (Ki.). vogeln locken 
vé auceps (15). 

*Pipilio eim kuchen (125). 

*Pipilla v. Pupilla. 

*Pipi-, pipe-, pippe-, pipo-, pippi- 
(4), pinpi- (4, 143), pimpi-, pybe- (125), 
bimpi- (143, Ki.), bibi- (73, 143, Ki.), 


PIR 


bipi- (143), biba- (74, 15), pampi- (73, 
143) -nella, pipen- (73), bipen- 7 pampi- 
(143) -nula, penpinela 7 pampinaria 
(143) (7. petrasindula, petvo- 7 trago- 
selinum 143. saxifrag-ia, -a, verbena 
16) Ad. bibinella (87, Gf.); bybi- (4, 73, 
143), bybe-, byb- (74), bebi- (21), pipe- 
(69, 134), pippe- (7), pib- (1), biber- ted 
143, Ki.), pimpe- (1105), bympi- (68), beue- 
(13), beuer- (bener-? 10) -nel, -nell. bibe- 
(BM.), bebe- (133), beben- (bb, 12), pibe- 
(4) pympe- (1103, 132) -nelle. bibenele 
(152). bibnellen (75). bibernal (6). bebo- 
nillen (17). beuenell-a (23), -e (29b, 94, 
85). beneuelle (22). ysen krut (16). stein- 
7 bocks-peterlein (143). 

*Pipinnis v. Bibellis. 

Pipio iung tuben (68), taub (1102), 
dube (1105). 

Pipire v. Pipiare. 

Pipi-, pipe- (11, 16) -tare murium 
(9 &e.), 4 accipitrum (Gl. m.). piffin (8). 
pifen als eyn hun (17). 

Pipiuneul-us, -a, pipeun-, pipeni- 
(15), pipenni- (17) -eulus (7. acci-, acce- 
76 -piter) Ad. hab-ich, -ieht (4), -cht 
(3), happich (6). nd. hau-ik, -ek. 

Pipl-ee (Br), -ie (19) Z. muse, a pi- 
pleo fonte macedonie 0 monte aut peplo 
veste (Br.), aus pimpleides. piplea 7. 
musa pyp, fleute (147). 

Piplitare acczpitrum. (Gl. m.). 
*Pipperis v. Piperarium. 
*Pipsima v. Peripsema. 

Pyr (Brj, pir fur (8). fuer (11). 

Pyra, pira (7. congeries lignorum dn 
igne i rogus exquo ardet Br. ?gnàs pyra, 
nauis pecies pira Gl. m.) fiur (Gf.). fuer 
(é rogus 110). vuyr (132). uuir (104). 
kalchoffen (20). furgerüst, Mrg. byr (93. 
2« pirum?). beig (Fr. cf. EM. 117 &e.). 
holtzhauffen dar v man kolen brent 7 
kol-h. Cer tottermenschen fewrprunst; 
pirn; wollust (74). meyler (9, v. a. 1422 
BM.) e gaden (9. cf. pirate). galede 
(100). galeyde (99). gheleyde (cong. Ign. 
23). geleide (85). gelegde (79). eyn cleyn 
schiff (18). 

Pyra-cium, -sium 7 -tum (Kil.) (ef. 
Gl. m. 5, 310, 530) bernmost (125). peer- 
dranck (Kil.). 

Pyraemon (/.qué percutit ferrum 14, 
faber iouis Br.), gew. pirag-mon (?. f. ?., 
7 fuleanus 76), -men, pera-gmen 
-eumen (23), biraecmen (74), berogmen 
(16) hd. smit, smid. nd. smet. eysenslaher 
(74. cf. brandes). 

*Pirag-mus, -enus (17), pirgamus 
(16) (cf. penas) eyn wich- (10), weth- 
(16), visch- (9) -steyn. 

*Pi-, py- (Gl. m.) -rale (7. aptum ad 
combuvrencdum 165. hypocaustum | comuen- 
tuale G1. m.; factum ex piro 4. cf. pir-a» 
-ate, pisale) phisal sm. (Gf.). phiesal 
(141). feurhalt (64). birren bewmen (4). 

*Piralipopomeron v. Paralipome- 
non. 

Pyralis feürwürmlin (91 s/m.). zünf)- 
ler (auis Ki.). 

Pyrama (7. pyramis Br.) ein zymmer 
o. forme lang o. breit oben scharpff vnd 
lang als ein graab (68). 

*Piramatica en klet (23). piromecia 





eyn kloez (18). 





| 





TANTES 
*Pirame- v. Pyrami-. 
*Py-, pi-ramen /d. nd. kegel, k.- 


 spil (9), keglen (. ludus 76). spaer (11. 


cf. piramida). 

*Piramere (7. ludus cum piramedis) 
keglen (75). 

*Piram-ida, -eda (22,29, 15) Ad. kegel, 
kógel (67), 4 sparr, sparre. nd. ber-, 
beren--formicheyt. 

Pyrami-,pirame-,pirome-(5^)-dalis, 
pirammidale (7. res habens formam piri 
76 &e., pyre 2. Zgnis 110 &c.) pirenformig 
(1). birnformick (5^5). vnden breit vnd 
oben sehmal als ein kegel o. flam (110 
sim.). 

*Piraminare kegel-werffen (20), -war- 
pen (11), Ad. -en. 

*Piraminator kegler (75). 

Py-, pi-ramis (msc Br.) kegel (4, 65). 
kügel (65 var.) eyn schober hew (4). 
schorensteyn (20). eyn form lanck vnd 
breyt oben spitz, var. spitzig, vnd lanck 
als eyn thurn (110) eyn tzymmery Z7 
forme l. onder br. bouen scharp vnd 1. 
als eyn torn (132. cf. pyrama). 

" *Piramisare kegeln (77). 
*Pirammidale v. Pyramidalis. 
*Piramus (£. dispositio piri de.; 

incensio 11) hd. grap, grab, grabe (67), 

grayb (19), hoch grab (8,9). graff (11, 20). 

raube (69). ein raub (170, 134). birnformig 

(11). b.-keit (5). 

*Pirapus v. Pyropus. 

*Pyrasium v. Pyracium. 

*Pir-asmium,-osmium (19), -ocinium 
(11) smer-berg (20), -berch (11, 19). 

Pir-ata, -atra, -ator, -atus (81, 4. 
sceleratus 136), -obredo (7. latro marinus, 
vespilio; bissw. pirat-or schiff- vo» -a 
see-reuber &e. wntersch.; cf. piro. pila- 
tra.) hd. schiff-reuber, -reüber (21), 
-Crauber, -rober (6), -morder 7Z rovber 
(20); see-reuber, -morder (20); sehe- (19, 
133), merh- (125) -reuber; schipff- (752), 
meer- (68, 110b) mer- (6, 75, 93, 11023), 
see-, wasser- (9, 67) -rauber, -rawber (9), 
-rouber (6s, 93), -rober (6). rouberer 
(-ata 68). nd. schep-, mer-, se-, sey- (22), 
zee- (11,132) -rouer. eyn stower (schower ? 
pirator 22). hiproever (szc 81). galiotre 
(99). 

*Pirate (st. pirale, cf. pira) gadem (9). 

Pira-, piria-tica d. sehe-, see- 
raubunge; be-cr. (7); seraubt (3); meer- 
(69), mer- (134), sehiff- (110) -raub; ein 
raup auff dem mere (66), ein se berau- 
bung (133). nd. ze-, sey-roviuge; zeeroeff 
(132). piratic-am, -um (94). ags. uuicing 
Scead-an (94), -ae (136). 

*Pirat-or, -ra, -us v. -8. 

*Pyratrum v. Pyrethrum. 

*Pyratum v. Pyracium. 

*Piratura schiffreybrey (11). 

*Pir-ea, -ia (: 0p) amer-e (20), -n (19). 
Swadem (8, 9). 

*Pire- v. Piri-ecudium. 

Pyre-thrum, -trum 7 -tron (Br. &e-), 
g&w. pire-, piri-, pyrre- 7 pyra- (125), 
pur- (105) -trum, piret-ra (91), -um, 
per-etrum (76), -trum (18, 22), pyr- 
othum, -ithes, -inum (143) (vulgo draco 
125) perh- (Gf. perch- (53, 74, 105, Gf.) 
berh- (Sum.), berch- (81), brech- (75), hd. 








PIR 


nd. ber-, per- (msc. 4) -tram; per-thram 
(74) -trem (143); bertr-aem (20), -um 
(153), -amkruyt (132 sZm.). bertankrut (68). 
berdram (67 Mrg). periehtrawm (1). 
pertren (22b). berthran (95). brecht (16). 

*Pir-etrum, -itrum, -etum (7n 74 und 
der Hss. mit dem vorigen verschmolzen) 
hd. birn-, pirn- (74), biern- (V) -tranck, 
dranck, -drang, biren-mast 7 trang (6), 
piren most (75). 

*Pireus feureiner (74). 

Pir fleg-eton, -um (18), pyr phlege- 
tonta (acc. Gt.) helleuuazer (Gf.). en vurich 
water (23). eyn vndreyn waber (szc 18). 
funck flf) (8. st. -lu). fleys (sc 91). 

*Pirgamus (7. mons t murus troyanus 
16. sí. perg.) v. Piragmus. 

*Pirgatum prantreyt (74). 

Pyrcopolinices (7. thraso &oc.) schar- 
hans 7 snorker (OChytr.). 

*Pyrgu-m, 7 -s ein stigung Z ein grat 
(110). eyn steygheringhe 7 eyn graet (132). 
spirgum 4. a/ea (16). spilprett (74). 

Py-, pi-, pe- (129) -rgus (?. alea; a. 
vbi tesserae pergunt 129; vas in quo 
iaciuntur tali £c.; planicies in alia 6) 
spil-uelt (74, 93), -fald (6), -bret (9). 
spiel breth (V, 10, 49). spele bret (16). 
hd. eyn bret-spele, -spyl. zabel- (Gr.), 
worbel- (23) -bret. worfel brete (18). 
triehter (Fr. 9, 387^). das mittel in dem 
bret (649). dz ynnerteil in eim spilbret 
(649). pretstein, spil; spitzenstrich im 
spilbret (14). eyn steyn offe eym bret 
spele (17). bippap (Alberus, cf. Gr. Wtb. 
d^ 

*Piria v. Pirea. 

*Pirias vuersteen (11). 

*Piriatica v. Piratiea. 

*Piricis v. Piritis. 

Piri-, pirri- (v. igniferrum), pire-, 
peri- (Gl. m.) -eudium wureysen (sc 9). 
stahel (19). stal (11). 

*Piridagium feurglockentzeit (74). 

*Piridonius v. Piritis. 

*Pyrinum v. Pyrethrum. 

*Pirinus birbewmen (9). 

*Pirisellus (p?ctorís) pinsel (1). 

*Pyrithes v. Pyrethrum. 

*Piri-tis, -cis (20), -tes 4 -donius 7 
perites (Naturb.), pyritus (7. petra fo- 
caris &oc. Br.) fuersteyn (19 sem.). 

*Pirmentum v. Pergamenum. 

*Piro (7 miopar-o 4 -us q. v. 74; 
nauis parua piscatoria 76. aus paro 7 
pirata) en klene schep (23). rawber- 
(9), raub- (75) -sehiff. schiff-raub (9), 
-reuber (8). 

*Pyrobola schmidhamer (91). 

Pyroboli merser (91). fewr-pfeil 2 
-kuglen (Das.). 

*Pirobredo (»« praedo) v. Pirata. 

*Pirocinium v. Pirasmium. 

Py-, pi-rola (7. viria) winter-gruen 
(125 szm.), -grien (91). mangoldkraut (Ki.). 
holtz- 4 walt-mangolt (13). 

*Pyrolabes(cf.pruniceps)feüerzange 
(Kia. Marg.). 

Pirolus v. Aspriolus. 

Piroma (/o lauoro de monumenti G1. 
m.) schryfft vff eyme grabe (19). schrift 
opten graue (11). 








PIS 431 


Pyro-, piro-, pila- (17) -mantia, 
gew. -maneia zaubery im fewer (110b), 
fewr (1102). ver-z. (sZc 18). fuer ezeybery 
(11). gokely int vuyr (132). fur wiekunge 
(5). vur- (23), vor- (sze 22) -wickinge. 

*Piromecia v. Piramatica. 

*Pirome- v. Pyrami-dalis. 

*Pyronus v. Ipogeus. 

Pyro-, piro-, biro- (74), 4 pino- (66 
&c.), pio- (133), pira- (bb) -pus, pirosus 
(16) 4. species metallica 4 lapis flamm- 
eus (110 &c.), -aticus (Br.); gagates (74); 
cacumen tecti &c. (Gl. m.). schaerstien 
(lapis ll. cf. pyramis). schorn- (19), 
Schoren- (20) -steimm. herd (20). prannt 
stein gemma; chachel (1). kach- Ad. -el, 
nd. -ele. katel (22. anders v. pila). blie 
(107). gesmelee (Sum.) berlein (74). Ór- 
cholehine ex pyropo (Gf. 1, 468). 

*Piros 7. nutrimentum ignis t arbor bir- 
bom (16). 

*Pyrothum v. Pyrethrum. 

*Pirretus v. Biretum. 

*Pir- v. Pi-rieudium. 

*Pyrrhocorax (aw?s) alpkachlen ( p4.), 
alb-rapp, -raff, steinhetz, bergtule (Hen.). 
nl. kawtgen (116). 

Pyrrhula (auis) lüàgge, goldgümpel 
&c. (Kia.). 

*Pirrus ein fuer steyn (17 sim.). sune 
achilis (14). 

*Pirsa (cf. byrsa) hut (12:1). 

*Pirsicu- v. Persicu-m, -s. 

Pirula, privla (Gl. m.) (4. pinnula 
64, pulpa q. v. 75) nasen- (74, 76, 93), 
naf. (64) -spitz. zipfel 4 spitz 4 vorderst 
an der nasen Z die spitz (75). der n. 
gater butenste (147). mittel vnd vnter- 
schaide in der nase (74). nafe spieze 
(9). geleyde (79. cf. pyra). fraue o. freu- 
lein (74). 

Pirum /d. bir, bier, ein biren (21), 
birre (D), birne (9), pirn (91), pire (75), 
piren (p/. 4). bere (17, 22^, 23). nd. ber, 
pere (99). 

*Pirurum worsteboghel (98). 

Pirus (cf. piros) Ad. hd. bere-, Ad. 
bir-, bier- (7, 46), biren- (19), birn- (5), 
bern- (125) piren- (15), md. ber-, per- 
(11) -baum, -bom sm. 

*Pirus v. Birrus. Cortum. 

*Pis (s&. pinna? gr. ?. aurum lat. 
Gl, m.) first (Gf.). 

Pisa, 4 pyse (14) (ciu fuscie) pise (1, 
5b). peyse (74). 

Pis-a, -um (111) erw-eiz (85, BW.), 
hd. -eiB, -eis (4), -eD, iB (68), -eysen 
(110b), -essen (1102), nd. -ete (22, 78, 109), 
-eten (99, 132), -itte (11, 23). erb-eyb 
(Db, 135, 152), -1B (v6, 134, 141), -eis (67), 
-es (21). árbes (111). arbif (75, 151). arbs 
(6). ertzen (132). 

Pisa iugata stendel erbeDen (125). 

Pisa prematura kieffárbes (111). 

*Pisagra (cf. Gl.m. ve. pisaigra, pis- 
sago) peck die weick is (147). pissaygra 
i. pix liquida, (Br.). 

*Pisal-e, -is (7. pirale 104) phis-eil 
(141), -al (Gf.). phiesil (104). fiesel (120). 
phinsel (Sum.). 

*Pisana (aus pisa »« ptisana?) ge- 
schelt gerst (76). 


498 PIS 


*Pisanum (7. criniceus, silicium; 
cf. Gl. m. À. v.?) harinklayde (74). 

Pisanus cf. pisa cw.) peyse (14). 

Piseari, -re (7:7) Ad. nd. vischen. Ad. 
fisehin, viessen (77), viseh fahen (75). 

Pisearius (7. que vendit péísces Pr.) 
kipper (9). 

Piscat-io, -ura (64) fischunge(20, 64). 

Piseator Ad. nd. vischer. viesser (71). 

Piseatorium (2. locus vbi habitant 
pisces) vischweide (75). 

*Piseatrina vischrey (74). 

*Piscellum Z7. vel/us (16). 

*Piscend-ium, -rum v. Pistendrum. 

*Pisceus viscehyn (15). 

Piseieulus vischleyn (9). 

*Pise- v. Pist-illum, -illus. 

Pis-cina, -tina (64€) visch- Ad. teich, 
-taich 7 wiger (6), -wyer 7 gruob (76); 
-gruob (110), -grub 7 weyer (111); -dich, 
-dyech (19), nd. -dik, -dycek (132). fif 
grube (8). viseherye (110, 132). teych £ 
deych (9). dych (17). tyche (16). tiech 
(125). fische waDer (18). ^d. wyher, wyer 
(10, 645), weyer (649), wer (12), badwann 
(111), see o. wag (66 &e.), wage (69), 
wack (67), wayg (133). ein tieff waag (68). 

Piscinarius tichgreber (125). 

Piscis (7. animatura n aquis viuens 
e& comestibilis 16) hd. nd. visch. Ad. 
fische. 

Piseulus eyn eleyn (5), en elene 
(23) visch. 

*Pyse v. Pisa. 

*Pisellu-m, -s (cf. pistellus) Ad. stos- 
sel (Mss. mog.). morsel-st. (18). stoifbel (1). 
en pistel (23). strempffel (74). 

Pisetum Ad. eyn erweiz- (85), erbeif- 
(151), erbiB- (8, v6, 134), erbis- (5, 9), 
erbeD- (21, 152) -garte, -gart (21, 76 134), 
-garten. eyn erwel) (szce 18), e.-garten 
(6). nd. en erwit garden. eyn erweten 
tuyn offt hoeff (132). ein erwei- (1109), 
erl)weiD- (se 1105), arbeif- (15), arwif- 
(6) -acker, o. -garten (75). grunes uelt 
(100). 

Pisitare sturn? (Ki.), sturmi (123). 
schreien wie ein rinder-starr (Ki?.), -star 
(Ki.). 

*Piso (7. soc?us) geselle (74). 

Pissa pech (Ki.) peek (147). 

Pissaygra v. Pisagra. 

*Pissare (7. mingere Gl. m. cf. pistare) 
morken; tho-druck (en), -quettern (22b). 

Pissaxera 2. pix que dura est et 
Sicca, (Br.). la pece dura (Gl. m.) peck 
die hart in droich is (147). 

*Pissli (herba) ags. reosan (942). 

*Pista (cf. pasta, pinsere) deyk (131). 

*Pis- v. Pe-, pic-tacium. 

*Pi-, cf. bi-stardus drappe 
trappe (23). 

Pist-are, cf. -ire, -rire /,d. nd. backen 
7 kneden. 4d. bachen (110, 134), knet-en 
(134), -ten; kneyden (21); ste-, v/g. sta- 
mpffen 7. tipsare; pachen, vig. backen 
als die pecken £. pinsere (75). 

*Pistelle v. Pistes. 

Pist-ellum, 7 -illum, 7 -illus (110, 
132, Br), ? -ellus (q. v. Br.) stemp-el 
(20), -ffel (1105), -ffer (1102), -er (132). 


(18). 





PIS 


stoesser (110, 132). renspinnel (110). vi- 
selstoek (132). 

*Pist-ellum, -illum, -ellus d. nd. 
back-, bac-hus. backhaufe (66). bag- 
hufe (133). bach-haufó (134), -huf (68). 
haekhus (sze 6:7). 

Pist-ellus, -illus (cf. pistellum) 
pistel (ellus 8b). Ad. sto-Del, -ssel, -Der 
(68). stóser (67). stoesser £ visell (132). 
eruyt- (132), wurz- (110) -stein. stamper, 
viser (107). 

*Pist-, pise- (74, 75, 76) -endrum, 
-endium (74), rendum (649) (z. lanx 
clibani; cf. fornaeale, nupagundium 
&c.) bachofschissel (76). ein vfen schuz- 
sel (4). offen-schuslin (64b), -schiflin 
(64€). ofen-, vig. brot-schussel (pist.) 
-schuffel(75).schieDschussel(pzstorum 14). 

*Pistera (pist/a; piscra? Jegumen) 
pysim (5^). 

*Pistere (si. poscere) v. Cupere. 

*Pisteris v. Pistrix. 

*Pisternum v. Pistorium. 

*Piste-s, 4 -le (11) roede fyole (20). 
royd viole (19). roet fioel (11). Cf. pis- 
tis art von gewürtz (Ki.)? 

Pistieus v. Pistrix. 

Pisti-cus, -tus /,d. ge-truwe,-trew (9). 

*Pistile v. Pastile. 

"Pistilla (Z. pastenda) pasten o. 
flecken (1). 

Pist-, pise- (76)-illum (7. pist-ellus, 
-ilus 5 &ce. qq. v.; pilà 16, genus pamis 
4, 76, incus fabri 4 sum.) smit- (4), smide- 
(3)-stock. nageleysen (75). pfanek küche 
(4). ein phanc- (3), pfann- (176) -kuch. 
rürschit (Sum. cf. sq. Gf. 4, i178. sí. 
oscillum ? ?). 

Pistillu-m, -s (cf. prc., sqq., pistel- 
lu-m, -s) Ad. (Mss. mog.) smedestock 4 
abeslag s/m.; eyn smedstack 7 hamer- 
slag (17); ambi (18), stoyfel, stoebel 
(20), stotzel (12). 

Pistillus stock, smidstock (74). 

Pist-, pisc- (76) -illus (7. artoerea 
75. cf. prc. dc. abslag (fabri 1). af 
slach (22). stapel (2225, 23) also dat de 
smede: dat yseren uppe slat (225). stoter 
(11). nagel ysen (str. fabri 16. cf. 
pistillum). krapft-en 7 -el, var. -lin; 
gebachens; strubel; pfadla; pfan- var. 
pfant-zelten (75). 

*Pistina v. Piscina. 

*Pi- v. Pa-stinaca. 

*Pistire knetten (76). 

Pistis (fides Br. cf. pistes) getrewe 
(9). 

*Pistitus v. Pisticus. 

*Pistolo-chia, -gia v. Aristolochia. 

Pistor v. Pinstor. 

*Pist-orium, -rium, -rius, -rinum, 
-rina, -rilla, -rillum / -ulum (:5), 4 
-ernum (147) (-ellum &e. s. o.) hd. nd. 
backhus. Ad. baekhaub; bach-hus (6), 
-huf) (68), -ufh (8). ofen (68, 110). bachuys 
4 ouen (132). phistrina (-inum 127, sem. 
Gf.). (-inaZ-orium) phister(1). pfister-y 
(75), -gaden (-rina 649). pach-haus (1), 
-huf; peckenhuf ; brot-banek £ -huf) 
(75). protpanek (3). 

*Pistrella v. Pistrilla. 

*Pistreo v. Pinstor. 

*Pistrieus v. Paristulus. 





PIT 


*Pistrigire knetten (1). 
*Pistr-illa(76), -ella, -olla(1)(7. paruum 


pistrinum; cf. pistorium) taig- (6, 76), 


deyck- (7) -gaden. becken-, var. pfister- 
heuslin (64). Cf. pistrila /o furno (G1. m.). 

*Pistrill-a, -um v. Pistorium. 

*Pistri-Ilum, -num eyn kreppeln (17). 
krepfil (8). kroppfel (9). 

Pistrin-a, -um v. Pistorium. 

*Pistrio v. Pinstor. 

*Pistrio 7. piscator vischer (75). 

Pistrire A4. nd. kneden. Ad. knet-en, 
-ten. baeken (20). 

Pistri-s v. -x. 

*Pistrium &ec. v. Pistorium &oc. 

Pistrix bek-ersch (5), -ersche (29, 
132), hd. -ersin, -ersen (V), -erin (6, 4 
110), -in Z7 pfisterin (Ki*.). peckin (74). 

Pistri-x (18, 74, Br. &e), -s (74, $. 
monstrum marimum 16, nawis eneg Br. 
Freund), prestrix (7. belua maris 16 » 
pest-rix (23), -ix (18), pristi-x 7 -s 
(Freund), pixtrix (74), pist-ieus (7. mons- 
trum. vi simia 141), -rum (74), -eris (7. 
nawis enea 16) (Z. bal-ena 69 &e., -nea 
68. vil. 2« prester q. cf.) hd. ein groz, 
groD, nd. en grot visch. eyn groif) (18). 
grossesach; pixtrix walfisch (74). mere 
wonder (18). mer wunder (23, 74). eyn 
bogk £ magna piscis (21. st. beck ?). en 
eruen (s£. erne?) schep (23). schiffe (74). 

*Pistrolla v. Pistrella. 

*Pistrum (/nstr. pistoris) ein back- 
(110), teyg- (68) -muolt. moelde 2 troech 
(132). trog (110). sange (placenta Fr. 2, 
1492?) £ wisch strich (9). ker-w. (75). 
strieh wiDe (16). streich tuch (eum quo 
limitatur 1) ein rewoch (85) (v. sam: 
buea nstr. mus. »— sistrum? doch cf. 
pierre i. cimbalo 141) puckel (1). bukel 
(2). 

*Pistrum v. Pistrix. 

*Pistulum v. Pistorium. 

Pitaci-a, -um v. Pictacium. 

*Pita-cus, -tus (23) (amus psittacus 
q. v. cf. piectaeium) ein birholt (4. orio- 
lus galbula Nmn.) syttich (4, 74). sedik 
(23). sitich (3). sye doch (sze 18). 

Pitan-cia, -sia (23), pietantia (132, 
Gl. m (7. portio, habundantia, cf. Sm. 1, 
301) Ád. wol leben, vol lábung (6), fol 
bringen (18). nd. wol, wal (132) leuen. 

Pit- v. Pyg-argus. 

*Pitasis v. Subsistentia. 

*Pitasma (7. frequens potatio 4 parua 
rotulà 16 sim.; genus ludi qui mrabili 
arte voluitur et giratur 110 &c. — pitisma 
q. v. Br.) stete drinken (8), trinker (29). 

rof) trinckunge (110). ewelick drinckinge 
(. ein karten spyl (4). 

*Pitatus v. Pitacus. 

*Pi- v. Pic-tauium. 

*Pityna v. Pinta. 

*Pitis-are, sare, -So (127), -o (£. fre- 
quenter spuo t bibo 16. »« Tv0&U cf. pic 
tisma) trinken (68). stetes tr. (9). clein 
tr. (meretricum. est 64). drincken (110). 
stetis dr. o.spirezeln(8).meilich schmecken 
(114). bitz-, süpf-, sürpf-len (126). nipffen 
(Ki*.). psiwizo (127). 

*Pitis-ator, -sator (Gl m.) tri- (68), 
dri- (110), dre- (132) -ncker. 

Pitisma (7. cordae extensae in templo 

















PLA 


Gl. m.; sputum 110; 7. q. pitasma 67, 
Br.) eyn wandt kleid (68). 
*Pitna v. Pinta. 
*Pyth- v. Fit-onicus. 
*Pitonius v. Pieontus. 
*Pitranita v. Pituita. 
*Pitri-eus, -seulus v. Paristulus. 
*Pittaci-s, -stae, -um v. Pictaci-um, 
-are. 
*Pyttentrum konke (109). 
Pi-, pe- (121, Gf.) -tuita (7. hwmecta- 


133, 


| do 0 infirmitas que... facit capita galli- 
| marum distorquerz, et. vanagloria Br. &c., 


caligo 4 flegma oculorum 1 catarrus € 
morbus gallinarum 1i superbia 16) hd. 
phiphiz (120, Gr.), fifüz 7 phepis (Gt.); 


| pfippf-eb (65 var.), -is. der pfyp (25, 


110) von den hueneren (110). die pyps 
yan den honeren (132). pipp-ys (12), -uf 
(0), nl. -e, hd. der pfiff (116). pfiffes (65 
var... der pfifftzs 7 das pfifftze (Das.). 


| pibez (100). pubeze (19). bipDe (13). pfitz 


(49). pfittig (67). das pfeifen der hennen 
7 der pips (Ki. das pfiffe (Fris.). pfifig 
m. i schnupff f. (73). pip (11, 107) van 


| den hoenderen (107). ezipp (4). eyph 2 


ezipf (9). hennen zipph (1). zipfs als die 
h. haben (75). cipphic (121). huner sucht 
(8). der zy pff der hennen 7 mascher, var. 
mesther, 7 greck als in den augen (4. 
cf. lippà matz 115. wetteraw. matzer m. 


| gramiae). das bied (Hen. cf. Gr. Wtb. v. 
— biet). snuppe (10). schnu-pf, -p (65). rotz 


(91). kotz (Das.). koder (126 &c.). qualster 
(190). ags. gillistrae (94. gillester phlegm 
Bsw.) ; gi-brec (94), -breee (136) cf. reuma, 
gebree a noZse (Bsw.)? pitranita en pipen 
hon myt eneme krummen halse (93. 
cf. Br.). 

Pituitosus rotzig (91 &e.). koderig 
i pfifftzig (Das.). : 

Pius Ad. nd. milde; barmhert-zig, 
-igh. Ad. milt, guetig (110^), gedultig 
(1102), gnedieh (100). goedertyren (132). 

.Pix hd. bech, beech (68), bach (6), 
peich (3). peeh (132). and. pek. md. ags. 
pie (11, 94, 136. mzssv. idpie 94). harzoh 
(141). 

*Pix v. Pixis. 
"Pixaridus ein buchsenmacher o. ver- 
kauffer (110 sZm.). 

Pixidula buefchin (20). 

Py-, gew. pi-xis, pix (121, Gf.), pixid-a 
(Gf.), -is (Sum.) Ad. puhse truhe (Sum.), 
buhsa 7 trucha (121, Gf.); puchsen (1), 
puehs (75), püchze (60), buch-se, -s, -B5 
bichs (67), bif (49); buseh-e (Y, 152), -s 
(6): bosch Z busse (19); boische (10), 
boBen (21), buBe (8), buf. (17), borBe 
(ausgestr.), Mrg. becs (bees? 13). hd. nd. 
busse. nd. bus (11), bosse (99), schedel:- 
ken 7 neste (109). doese (132). kebsen 


'Zu dem saerament (75. erispes, capsa. 


BM. 793). 

*Pixos busbaum (19). 

*Pixtrix v. Pistrix. 

*Plaba v. Plumba. 

Plaea-, placi- (75?) -bilis Ad. be- 
heglich. b. maehen (5, 21). gefallig m. 
(6). geuallig (75). wolge- (110), wolg- 
(134) -fellig. senphtmudig (85). senftee- 
(8), senftigt- 7 tet- (9), semfft- (20), 


synf- (13), sachte- (23), behage- (132), ( 


erbit- (65) -lich. senicehe (100). huldig; 
hold-sam 7 -lich (6:.). 





PLA 


Placa-, var. placi-biliter geuellig- | 


lich. (75). 

*"Plaeamius adj. (aus plataneus) 
ahorren (8). 

*Plaeare (»« placere) gfallen (134). 

Plaeare Ad. nd. behegelich machen, 
maken; sachten (5, 29, 132); v'soenen 
(68, 132). hd. v-sunen, -sonen (12, 134), 
-soynen (13). stillen (8, 9). rach hinlegen 
(65). senftigen (8). senpht müden (8^). 
behagenulieh 7 sachen (21). behagen ma- 
chen 7 samfft m. (19). senft m. (9). 
senfftmutig m. (6). hulden szm. (Gf.). ver- 
richten (75). 

Plaec-atio, -or versuen- (110), behag- 
(1), senft- (8) -unge. vsoen- 7 eff-inghe 
? sachticheit (132). senffmutikeit (110). 
vrowede (23). huld-a 2 -o (Gt.). 

Plaeatus v'soent (68, 132), -sient 
(1162), -sonet (1105). ghesachtet (23). 

Plaeea (auch span. Kil.) placke (14). 
*Placen-da v. -ta. 

Plaeens behagende (20). 

Plaeen-ta, 4 -da (76), -tia (68, 132) 
(7. liba 147, libun» 7 focacia Br. &e., 
lagana 1l, lapas q. v. .Gt.) prei- (Sum), 
prai- (1, 3, 71) -ting. braitling (75). Ad. 
nd. flade. tladen (4, 75, 116). fl-machung 
(68). Ad. flad, flaid (6). plass gebacken 
(147). plaez (16. wett.). blacz (8). kuch-e 
(10), -en (85). pfanne- (6), pfann- (46) 
-kuch. pfan- (64), phant- (1) -zelt. flado ; 
be-, pa-rgita; pheforceltun ( p/. Gf.). pan- 
koicke, struve (141). kropffen, n/. struyue 
met keese, seemcoeke; p/. vmbilicata 
corst, pasteye (116). 

Plaecentarius //d. nd. vladen becker. 
plaez becher (20). 

*Plaeenter begelich (20. aus behege- 
lich). 

*Placent-ia v. -a. 

Placentia (7. placitum) Ad. behege- 
licheit sZm. behagelicheyd (19). 

*Plaeent-um, 2 -rum (75), binum 
(Gl. m.) (z. vestimentum feminarum, cf. 
interula) kittel (4, 74, 76). kitel (3). 

Placere Ad. nd. behagen. Ad. gefal- 
len (6, 69, 110), wol-g. 

Placibili- v. Placabili-s, -ter. 
*Plaeida beheugelichkeyt (21). 
*Plaeidari v. Placitare. 

*Plaecide behegelieh (20). 

Placidus Ad. nd. behe-, beha- (132) 
-gelich. 4d. beheg-, behey- (13) lieh; 
behe- (2), geuellich- (1) -leich; gefallig 
(134), gefellig, woil-g. (7), wol gefallig (6). 

*Plaeinia (cf. lae.) kneifloch (75). 

Placitare, -ri (11, 74, 110^), placi- 
dari (sic 1102) Ad. md. dingen. .dege- 
(12, 93), to d.- (22»), dey- (19), da- (134), 
de-, tay- (74), tey- (4, 7523), te- (68, T0, 
15, 16) -dingen. Ad. tagen. 7 tegen, tag- 
halten; sachalten; auf»-sprechen, -reden 
(14). diggen (21). dey- (3, 21), de- (3. 
67, 152), tei- (9), tei- (6) -digen. detigen 
(133). dettingen (49). tagleysten, Mary. 
eyn tag halden (65). (degedingen Z*) 
holden (23. cf. placare). pleyten (1l, 
132, 147). pledieren (147). 

Placit-ator, -or (3, 23) twge- (Gr), 
tey- (4, 154, BM.), te- (75), de- (8), betei- 
BM.) -dinger. eyn denger; eyner der 
sich behegelieh kan machen (18). ein 
deidiger man (3). Ad. tedings-, te- 


PLA 439 


dingb-, tádings- (6), dedinges-, deydings- 
(21), tedigB- (1102), tedig- (1105), de- 
dinfge- (20), gedings- (134), gedingf- 
(69), gedigntz- (7), nd. degedinges-man. 
pleyter (132). 

*Placita-, placi-torium dye stad 
dez (D), de stede des (23), eyn stat 
eynes (18) dages. en stede dar men dach 
holdet (22). die stat des tags 7 der te- 
ding (74. stat des dedinges (21). Ad. 
deding-, teding- (110), táding- (134), ge- 
ding- (67), richt- (110, 132)-stat. teyding- 
(4), ding- (3) -haus. tedingD- (68), de- 
dingeB- (17) -huD. dingh (132). dings- 2 
tags-haltungstat (74). pleytstede (147). 

*Placiteros v. Platyceros. 

Plaeitum (cf. placentia) gefallung 
(68, 76). wol-g. (110). woilgefel'ikeit (1). 
hd. nd. behegelicheit. b. godes (23). 
thine (Gl. Marien). Ad. tey- (9, 753), 
te- (75), de-ding. de- (20), ge- (99) -dinge. 
deudengin (13). dagunge (20). pleyt (11). 
plait (99). pleyt-e (20), -erye (132). 

Placitus beheugelichen (21). gefel- 
lig (6). 








Placium (/a stopa e seda grossa G1. 
m. cf. plagella, paga, stuppa) stuppa 
(Lat. Sum.) £ uuereh (Sum., Gf. 4, 618). 

Plaeor v. Placatio. 

*Plaeta (anders Gl. m.) v. 
Blaterare. 

*Plada- v. Plaude-mentum. 

*Pladeona v. Blandonia. 

*Pladere v. Plaudere. 

Plaga hd. nd. eyn, en lant, wunde, 
wonde. hd. wund (6), won (18), slag (1, 
1), slak (100), schlag mit o. von wun- 
den (75), plage, plag. eyn ort der welt 
(pl. terre 49); der w. tail art (1); ge- 
merke (64, 100) nach dem hymel (64); 
konninck ryet (19. aus rych »« rete?); 
necze, netz, garn, arhe (Sm. 1, 103. cf. 
Fr. 1, 32). nd. pine, koninckrijek, nette, 
neette (11). 

Plagare Ad. nd. plagen. Ad. slagen, 
schlahen szm.; py-, pey- (9) -nigen. nd. 
pinichen (11), marteren, vordret don. 

*Plagaris en groit seescheep (147). 

Plag-arius, -ator (75), 6 -iarius 4 
-ius 4 -ioxippus (147) (cf. plagiator) 
schlaher (75). wunder, idie eynen wun- 
det (147). 

*Plag-ella, 7 -ula (74) (Zé. tenta 75, 
furfur panis Gl. m. cf. placium) mais- 
sel (6, 74, 76) in ainer wunden (76). 
meissel in ein w. (75). eypr meiDel in 
der wonden (1). weizel (Ziem. 624). wund- 
lein (74). 

Plagiarius v. Plag-arius, -iator. 

Plag-iator,-ilator (9), -iarius, -arius 
(Br), -inarius, (74), -irius (76) (7. se- 
ductor & venditor seruorum. et puerorum 
sim.) vnrecht furer (8, 9). entzieher 
fremderlehen (74). landstreicher (64). 
ein kinder verkauffer o.betrieger(110 s2m.). 

*Plagi-, plag-osus vol wunden (141). 

*Plagioxippus v. Plagarius. 

*Plagipatiea  kuchenpub,  pfannen- 
lecker (74). 

*Plagirius v. Plagiator. 

*Pla-gis, -ys ?ndecl. (14) (pésc?s, of. 
plagitia Gl. m.) plie (93). pflye (74). 

*Plagium en klene net (28. amders 
Gl. m. &c.). 


Blatta. 


440 PLA 


Plagius (cf. sq.) ?. plagas faciens 6, 
curans; obliquus (Br.). scheyff, slym, to | 


warss (141). 

*Plagius (anders Gl. m.) v. Plagarius. 

Plagosus v. Plagiosus. 

Plagula plez (at.). 

*Plagula v. Plagella. 

*Plays v. Plagis. 

*Plamplum schiflein (74). 

Plana Ad. schabe, schab, stab (scab ? 
1), sehuvel (49), schlichtholez (4), ain 
stoez block £ hobel (46) ; braithant (Sum.). 
nd. schaue. 

Planare Ad. nd. sli-, hd. schl-, sle- 
echten. Ad. scha-ben (19), -wen (20), nd. 
-uen. dilligen (17). ebenen (110). zd. 
euenen, plamen (147). 

*Planatio slechtunge (20). 

*Planatorium (»« plantatorium Gl 
m.) liehestain 7 liekestein (Gf. 6, 688). 
wet yseren (11). boumseabo (141). 

Planea (cf. planea) thil (7.Zma pars 
maus 141). tille? dilo (Gt.). dille (Sum. 1v). 
tile; brigel; bruckladen (1 6). plancke 
(109, 110, 132). fleckling (128, Das.). bret 
(109). pl. renffte (pontis; asser solaris 
ranfft 125). 

*Planetus Ad. nd. hant-slag (11), -slage 
(11), :slagen (18), -slagunge, -slaginge. 
clag-e (11), -ung (110). weynung (20, 110). 
kermyaghe (109, 132). leyd-streyeh (126), 
-geschrey (Kia.). 

Planeus 4. qué pedes habet planos 
(Br.) des voite slecht synt (141). 

*Plandellum (aus paludellum?) v. 
'Teristrum. 

*Plandi-eies, -ri v. Blandi-ties, -ri. 

*Plandimentum esí genus purgature 
(16). 

*Plandus v. Plaudus. 

Plane slethtlieh (20). 

*Planea (cf. planea) dille (104). tille 
(Sum.). 

*Planea v. Glana. 

Planell-a, -us (calcez) hd. sole, socke 
(10). 

Planeta (é. matta; map- 6, mac- 
1, inf- 76, phan- 8, 9, eas-ula qq. v.; 
fem. vestis laca circa oras 1 febris erratica, 
msc. 4. stella, Br.) cleyt an den gheeren 
wyt (147). Ad. nd. planete. Ad. hant-van, 
-fang 4 -slahung (4. »« planetus). die- 
neri, fieber, kasuckel (74). messachel 
(93). ags. caeppe (Gl. Aelfr.). 

Planet-arius, -aris, -ieus die sich 
der planeten onderwynt (141). 
*Planeticarum (cf. planeta) lodono 

121). 

Plangere Ad. nd.slagen(22); hant-sl., 
-sl. vor laider (74). Ad. elagen (8b, 75, 76) 
mit trurigkeit (75), cum manibus (8^); 
weynen, weyen (13), tülppen (126), traurn 
(74). sünde biüssen 7 beweinen (65). 

*Plangibilis claghaftig (7€). eleglich 
(75). hant-slehelich (17, Ad. -slegelich, nd. 
-slagelic, -slalieh vor laider 7 erschreck-, 

raur-, klag-licher (74). 

*Plangibiliter claglich (75). 

*Plangilis Ad. hantslege-, weyn-lich. 

Plangor Ad.nd. hantslag-unge, -inge. 
leyd, leidstreich (116). 

*Planibum en klene schep (23). Cf. 
blandum genus nauis (Pap.)? 








PLA 


Planipes das eben gerad fuef) hat 
(88). 

*Planis (zm alea 2. quatrio cf. Gf. 4, 
651) quatter (130). 

Planit-as 7 -udo eben- 7 schlecht- 
heit (1105). schleechtigkeit (68). 

Planities eben-ode (100, sm. Gf.), 
-heit (110), -keit (9). ebny (110), ebekeit 
(8). euen-node (99), -heit (132). Ad.schlech- 
eit (6), -theit (1102), schleechtheit (68), 
slechtekeit sZm. nd. slichticheyt. Ad. nd. 
bane. banne (13). plautze (77). plan, vlet 
4 vlette, plas, slich, eyn vleck (22). 

Planta plante (6, 11). pflaneze (9). 
phlantz (1). pflantz ?. basica; peltz (75). 
beltz-stock (75), -zweig (91). zwi (6,93). 
zweig o. geschos (64€). zwyge (64b). 
lebender lib anerkantnust (93). proff rif) 
(1V.) gepflantzt krut boum 7 das hol 


von dem fuof o. die fersen (110). dat| 


hoel van den voef) (132). Ad. verse, fer) 
(21), sole, sol (6). sool von einem fuf 
(68). sol-n (69), -en (134) an den fussen. 
nd. hacke; ver-sene, -tzen. 

*Planta, pes, Lbyaneha leonis v. 
Trifolium. Aconcilla. 

*Plantag-a v. -o. 

*Plantaganum kleinwegrich (74). 

Plan-tago, -thago (4), -taga (136), 
blantage (87, 146) (7. septi- 136, septe- 
94 -nerbia) hd. nd. wege-breida (Gf.), 
breyde, -brede, Ad. -breit (f. 4 &e.), 
-preyt (74), -preit f. 7 -reith £ -reth (4), 
-rich, -dree (13). Ad. wáge- (87, 146), 
weg-rich. wegospreiti (Gf.). wegrach (1). 
weyge-breit (3), -breyde (21). ags. uuaeg- 
(94), uueg- (136) -bradae. breit wegerich 
(123). wegwise (110. cf. wegweils cicho- 
rium intybus Nmn.). ballenkraut (126). 

Plantago maior, 7 hirsuta (85) weg- 
rách (105). breiter wegerich (Das.). ribbe- 
wort (85). 

Pl. minor rippelin (105). spitziger 
wegerich (Das.). 

*Plantanus v. Platanus. 

Plantare Ad. pfla-, pla-ntzen; züch- 
tigen 7 zweigen (Das.); zwelhen, var. 
zwygen (64); peltzen (75. pelzon ?nserere 
Gf.), proffen (b^), ympen (1). d. planten. 

Planta-re v. -torium. 

*Plantar-ena, -um (8) sele (9). zolle 
(8). Aus sole planta? 

*Plantari-a, 4 -um (q. v. 110 &e.) (7. 
arbor que plantatur 66 &c., 110 &e.5 amders 
Gl. m.) proff rib (17). pof reys (sic 9). 
peltz zweig (75). pflantzung (68). 

Plant-arium, 7 -aria (110), Z -a (93, 
116) zwi (93). zweig, zweigschol) ( 116 ). 
ein pflantz (110 szm.). gewechíà mit eyg-en 
(123), -nem (64) ertrich. lappen (corzz t). 
peltzgart (74). 

*Plantar-um v. -ena. 

Plantatio ^d. pflantz-, plantz-, proff- 
(8), peltz- (75), ymp- (1), impt- £ zwi- 
(46) -unge. pl. schufbling (65). nd. plan- 
tinge. 

Plantator plancer (18). pflantzer (75). 

Planta-torium, 4 -re (133, 147, Br.) 
ein ympff rief) (69), ymph reyBe (66, 151), 
impfktrys (134), ymp-rys (133), -ryse (152). 
plant van een boem (147). pflantz- (110), 
pote- (Ohytr.) -velt. hof (110, Chytr.). kamp 
(109, 110). 

*Planter v. Palanter. 











PLA 


*Plantheras (st. panth.?) chundfanun 
(Gf. 9, 521). 

*Plantula (dim. 110 &e., anders G1. m.) 
eyn kleyn plantken (132). 

Planula (porte; i. crepida Gi. m.) 
hespen (125). glatthobel (Ki.). pZ. thür; 
bandt (111, Ki.). 

Planus adj. hd. nd. slecht. nd. slicht- 
glat 7 glet (220). eben (8, 110). euen (132). 

*Planus sóst. klippel (10. cf. plectrum). 
*Plapardus (7. semissis) plappart(135). 
*Plaseia v. Indigestio. Plastia. 

Plasm-a, 7 -atura (147) hd. schopff- 

i 110b, 131), schópf- (151), sehoepf- 

76), schoeft- (64€), schepff- (1102), schopp- 
(59), schop- (152), schepp-, schaff- (18b), 
schoff- 7 beschaff- (75), mach-unge. nd. 
schepp-, mak-inge; schap-ynge 7 -enisse 
(147). scheppunge (18), herschephun 

(Y) machen. sehetfenife (20). Scheppnt 
(8, 9). geschopff (75). geburt (64). 

Plasmare /d. nd. scheppen. Ad. scho-, 
schó- (67), schoe- (68) -pffen; scoppen 
(133), schaffen (20, 151); ge- (9), be- (1) 
-sch.; schóffen (151), scheffen (6), schaef: 
fen (132), machen. zd. maken. 

*"Plasmatio 4d. nd. Schep-punge, 
-pinge, -nisse (11). schopph- (7), schopft- 
(134), sechaff- (19) -unge. 

Plasmator Ad. nd. schepper. 4d. 
schópffer (151); scho- (6), sche- (9) -ppher; 
schopp-er (152), -fer (75, 134), mecher (8^). 

*Plasm-atura v. -a. 
*Plassa (anders Gl. m.) vlos (9). 
*Plassarius vlosser (9). 

Plasta (vestis sacra Gl. m.) kytel (9). 
kietel (8). kedel (17). 

*Plastare (cf. plastrare) plastern (8). 

Plastes (cf. plast-or, -rum) Ad. sche- 
pper, -ffer (20, 1102), -pffer (1104). bild- 
schnitzsler (116). hafner (88). ein hefen 
macher (110), pot mecher (132). 

*Plas-tia, -cia (75), -tina (18), palestea 
(74) (V. éndigestio 14, 15; aus am)mosta? 
Cf. Gl. m. v. plasea?) vnvordowinge (29). 
vndeuwung der spise (75). vndowigkeit 


so einer nit gedowen mag (74). vn ver- 
dawet (18). 


Plasticen 7. effigies parietum ex qipso 


(Br.). plaister tot steynwerck (141). 

*Plastor (oft 4. plas-tes, -mator) Jg 
(9), di- (8) -chter. mecker 7 snider (25). 
Scheppenisse (11). 

*Plastrare pfla- (68), pla- (9), plae- 
(20) -stern. 

Plastrum (oft. plastes) Ad. pfla- 
(68), pla-, bla- (19), nd. plae-ster. 

*Pla-, plau- (68, Br.) -stus geschaffen 
(110. &e.). 

Plata schale (11, 19). schaele (20). 
sole (16. »« planta). 

*Platanella v. Herba rutinalis. 

Pla-, pha- (29»), bla- &e. (q. v, 
plan- (a/ph. pla- 67) -tanus Ad. nd. à-, 
O- (1, 49, 69, 75), au- (64, 76, 110b, 123) 
an- (132, Das.), ab- (77), al- (22^) -horn, 
-hornbaum, -hornbom. acho-r (Anz. 9, 
406), -rn (24, Gf.). ahornen baum (65 var.), 
bom (23). Ad. ahórne (3), ahor (753, 104), 
ahoren (85), ahern (20), ahar?n (6) ; ohern- 
(7), ohrren- (4) -baum (7); aorn (G£.), 
aern (17) aern baum; arn holez M 
fladern bauem (20). plader- (107, 132), 














PLA 


ederen- (11) -boem sem. hane dorne 
10). mepel-dorn (22), -terne (225). ma- 
olderbaum (Ki.). lón 7 welsche (Chytr.). 

*Platan-eus, -inus (Ki. plaeamius 
(q. v.) a- 4 o-hornen (15). 

Plat-éa plan, stra, ga; -éa raube 
des vogels platearij; -earius vogel der 
von nichte anders lebt den vom raube 
der vogel (74). platea lepel-er, -gans 
(4. pelicanus Kil, cf. acredula). 

Platea Ad. nd. plan. Ad. plon (6), 
stra, straeBe (20), straiD, stroD, gae 
(20), gasse (4), gaD. nd. plas, strate. ein 
grosse gaf) do die landt straf geet (64). 

Plat-essa, 4 -usa (Kil), -esia (G1. m., 
Fr.), -eSaà (Fr.), -issa (943, 136), -isa (94) 
(piscis) plat-teis (Fr.), -dijs (Ki.). ags. 
flooc (94), floc (948, 136). 

*Platetoros v. Platyeeros. 

*Platibus d. pl. (platus /anxz Gl. m.) 
flechon (7. maeulis Gf.). tuahhon (12:7). 

Platy- (Ki.) plati- (91), plato-ceros, 
-cerus (104, Gl. m.), pla-eiteros (88), 
-tetoros (7. hireoceruus 76) vrrint (104). 
ellend (91). donl Z7 dendl (Avent. Sm. 1, 
375). gem (88). 

*Platyecyminum v. Siler montanum. 

*Platinus (péscis) gewstf (9). 

Platyphyllon v. Platofilum. 

*Platisa &oc. v. Platessa. 

*Platoceros é&oe. v. Platyceros. 

*Platocininium (as platycyminum) 
v. Siler montanum. 

*Platofilum (platyphyllon Ki.) v. 
Viperina. 

Plato-na, -ma (127) platta (120, 127). 
dauel (19). tafele (11). 

*Platris (sí. cl. eyn gader (b5). 

Platta Ad. nd. platte. Ad. blat, blatte 
(£. tonsura, 4). 

*Platum pulmate (81). 

Platus v. Platibus. 

*Platusa v. Platessa. 

Plaubi- v. Plau-strum. 

*Plaueus v. Flaueus. 

*Plauda- (93, 74, 754), plada- (alph. 
plauda- 76), plaude- (18), elaudi-(753b0) 
-mentum (7. cla-mis 74, -uus 75, 76 
— paludamentum vestis! »« claudere) 
en nagel (23, 75). nabel (18). kleide, 
gewande, ein gefalten kleyd (74). 

Plau-, pla- (9) -dere, -dére (Gt.) Ad. 
nd. hantslagen. Ad. in freudin h. sem. 
nd. vrowen; screcken van vrowede h. 
(23); ser. in vr. 7 h. (23). sich frewen 
0o. mit den henden vor (1102), von (110b) 
freuden zusamen scehlahen. erfreuwen 
sieh mit den h. (75). mit den h. er-frau- 
wen (66), -frawen (70), -frówen (67), 
-frewen (69), -freuen (134), blijtschapp 
tzonen 7 v^-vrewen, -blyden (132). sreg- 
ken in freuden (91). stereken (sc 1). 
Seracken (85). schreeken (5, 9). er-schr. 
in froeden (46). frauwen (18). Ad. hant 
pleezen. duelen (20). dansen (99). 

Plaudus, plandus (91) prack (91). 
braek (125 Mre.). 

*Plauedo v. Blauedo. 

*Plaueus v. Flaueus. 

*Plausi-ecus, -tus (20) hant-pleczer 
(20), -speler (19), -spyler (68, 132). blyt- 
Schaf tzonende mit den henden (132). 
einer der vor, var. von, freuden die hend 
Zusamen schlecht (110). 


DxeresBACcH GrossARiUM, 





PLE 

Plausidieus der genoecht tzoent mit 
worden (132). der guoh sucht mit wor- 
ten (szc 68). der bald versienet ist m. 
w. (se 110). 

Plausitare palumbis (123). girren (Ki.), 
Sschreyen (Ki*.) wie eine holtztaube. 

*Plausi-tus v. -cus. 
*Plaustrare fuder machen o. (auch 
wetterau.) vassen (75). 

Plaustrarius stelmecher (125). kar- 
eher, furman, wagner (88). 

*Plaustreolum fuderlin (75). 

Plaustrire kerren als en wagen of 
karre (147). 

Plau-, plaubi- (23), plo- (untersch. 
135) -strum (7. énstr. rotale quo fru- 
menta feruntur 3, rotule znstr. 176) Ad. 
nd. vo-, hd. fuo-, fu-, fud- (21) -der. Ad. 
wagen, pauren-w. (91). last- (plostrum 
id. & mist-) -w. ipo radel (rudel? 21). 
vnderholtz 7 heffe (77). emererer (eine- 
rer? 11). 

Plaustus v. Plastus. 

Plausus Ad. hant-slagoti (Gf.), -sla- 
gunge szm., -slahung szm., -sehlag (6), 
-schlagung in froeden (76), -faldung (11), 
-pleezung (20). hende valdung (9). mit 
henden frauen (8). dansinge (99). 

*Plauteola sunt linteamina (16). 

*Pleades v. Pleias. 

Pleba-natus, 4 -tus (110 &e.) pfar- 
recht 7 -heit (110), -schafft (68). perro- 
chiaenschap (132). 

Plebania (cf. parochia) plebanie (5, 
929). hd. pfarre (75), pfarr, pharr (1), 
parre (18), pherre (55), perrerin (21); 
pfarn-, pfern-, phern- (133), pfer- (67) 
-erij. nd. pernerige. perroehy £ pastory 
(132). kirch- (68), kir- (1105), ker- (132) 
-spel. 

Plebanus (cf. plebeius, parochialis) 
hd. pfarr-herre, -herr, -er (6, 46, 75, 76); 
phar-, kirch- (20, 110), kyrck- (132) -her, 
-herre, -er (1105); phe-, pe- (21) -rrer. 
phe- (b^, 7), pe- (16, 18, 22, 23. wetterau.) 
-rner. pastor (110, 132). lut-priester (93), 
-prister (6). 

*Plebarium v. Pleberium. 

Pleba-tus v. -natus. 

*Plebearius v. Plebeius. 

Plebeecula v. Plebicula. 

Pleb-eius, -eus, -ius (7. vulgarius 
76), -eianus (Gf, -earius, -anus volk- 
ieh. (11), -yeh (19), -lieh (9). fulkich (20). 
vnedler an allen titel (75). gauuisc (Gt.). 
plebe-nus vnerlicher (74); -us 2. primus 
cantus € c. secularis & homo sine digni- 
tate (16). 

Plebe-re, -scere den volck to volgen 
of tospreken of an to ropen (14:). 

Plebe-, pleba- (69, 134), plebo-, ple- 
(16) -rium, plebe-yum. (4), -ium (75) 
(Gl. m. D, 337) Ad. same-nunge, -lunge, 
samp- (74), sami- (753) -nung, sammlung, 
vs, nd. sammen-, sam-, v'gader- (132) 
-inghe des volkes sim., wolkes (23). 

Plebes v. Plebs. 

*Pleb-escita, -icium v. -iscitum. 

*Plebesitare (cf. prc.) gesetz setzen 
eimem volck (74). 

Plebi-, plevi- (136) -cola, -eula (136, 
Gl. m.) £. amans cives (136); qui amat 
aues (sic Gl. m.); qué colit et amat ple- 
bem (Br. &e). dat dat volek oeffent of 
in weeren heldt (147). 


PLE 441 


; Plebi-, 4 plebe- (110), ? plebis- (147) 
| -eula folekel-ehin (17), -gin (D), -in (7). 
| fulkel- (20), volke- (23) -kin. kleyn folgk 
gin (sc 21). eyn kl. folek (18). cleinf) 
volekel, ear. vóleklin (75) vackelchen 
(sic 8^). luyde, volek (14:). 

*Plebieula v. Plebicola. 

Plebisanus (cf. parochialis) pfarrer 
(13). pfar- (75), pharre- (8), par- (17), 
pharrer- (9) -man. 

Pleb-iscitum, -icitum(23,141),-escita 
(est. collectio multorum hominum. t£ sunt 
constitutiones que plebs tum constituunt 
76), -isticus vm (17) des voleks inge- 
sette (147). eyn gemeyn ynsetz-ung (68), 
-inge (132), verkundung dem volck (110), 
lant-ding (8, 9, 74), -geding (Ki.), -gerieht 
(14), -recht (9, 75), -kundig r. (12, 13), 
-konnig r. (10). volek-,., landtingk (74). 
burger reth (49). gesecz (46). ein saezung 
des gemeynen volcks (Das.). hantwerck, 
ynung, ezonft (17). 

*Plebiscula v. Plebieula. 

*Pleborium v. Pleberium. 

Plebs, pleps (5^), 7 plebes (7. vlgus 
93) Ad. nd., volek. v. von der gemein 
rott (75). vornemig v. (9). foleke (17). 
fulg (5^). wolk (23). Ein mennigin Hant 
werk liuten (93). 

Pleeta (v. pieta 100, diota 75) d. 
nd. matte. hd. mat (19, 76), matt (68, 
74) mact (77), matz (110). nd. natte. 
deckin; plectum 4. magnus cyphus duas 
habens ansas (16). knauff 7 matten strenge 
? flethte (20). ein. ding geflochten von 
wyden o. bintzen (110 sm.). g., schappel, 
wyd, hurde (74). flechte (8, 9). flecte 
(12). flecht (17). flichte (10). fleychte (3). 
fleyte 7 czeyne (13). fleth (49). gefleh- 
tunge (e flocke (23). strie (100). d. 
ein knode, knod (134), fa (6); eyn vaz, 
faf mit zweyn hencke-n, -ln (74), mit 
zuge 4& krebe 7 kreth (V. cf. krippe 
sepes aggeris Fr., wie kreinze $m. 2, 3925 
cretto &c. ib. 391). eyn gefe6 (17), kopff 
(75) mit zweyn orn. eyn deg (1T. agger ?). 
wagen korb 4 weyn korp (9) wan (8, 
11). en vat mit twen hengen (23), voten 
(22). istriarum uualana. uuira pleetas. 
gumdlunt; istriatarum uuieron. (Gf. l, 
961. cf. histriatus panmus i paries — 
depictus Gl. m.?). 

*Ple- v. Pe-ectaeculum. : 
*Plectalimatica v. Petra limatiea. 
Plect-ellum v. -rum. 


Pleetere Ad. mnd.. pinen, slan. Ad. 
pinigen, slahen, smytzen £ smaissen 
(74), kasty-en 8), -gen (9); beu-, bey-, 
bie- (*) -gen; flech-, flec- (19, 100), vech- 
(85) -ten; knup-ffen, -pen. md. bo-, uo- 
(sic 22) -ghen. 

*Plectorinus Ógíleeco (Sum. VI). 

*Pleectra sproche (8, 9). en sprekinge 

3). 


Pleetroni-as, -a (74) (7. ceentaurium 
Ki) erdt-gal (74), -galle (xi*.), -galb £ 
das gegechert (Ki*.)  tausendgülden- 
kraut (Kib.). 

Plec-, plex- (136) -trum, 7 -tellum 
(147) (é. gubernaculum nauis t lingua àn 
corpore ti potius vltima pars lingue & 
pereussorium cithare Br.) hd. eyn sluliel, 
schlussel, slifer (18) an der luten, zuhet, 
harpffen (7) ; da man seyten mit ofi-zuget, 

56 





442 PLE 


. . I 
-zuhet, -zucht; da man saiten mit auff- 


zeucht (134) ; domit man saytenspilrichtet 
(74); da man etwas mit zwingt o. spandt 
als seyten (110); an einem s.-spyl (4). eyn 
snaerspil off slosselchen; of dat voersten 
van der tzungen (132). vorderst 7 zipf- 
fel an der zungen (75) zunge in dem 
leychnam; wyrbel auff zynnen; regie- 
rung eins schiffs (74). roider an en schyp; 
tung; harpen yserken dar men die 
sloettelen mit umbdreyet (147). ain na- 
gel vff ainer luten (76). Ad. (12, 13) nd. 
krekel,an eyner harpen (23), trimpen 
(22). krieke-] (10), -r Zre; klippel cam- 
gane (13). wreistil (85), -el (99, 106). 
spange-zauwe (55), -zeu (17), -ntau EU 
wende (100). gu- (93), we- (Sum.) -rbel. 
rotten hamer (8, 9). richthemer-lin (64), 
-le (91). hammersehlag (25). zidarpin 
(86, Gf. cf. peeten). eyn plecter (18). 
harfa (Gt). 

Plectula ein flechte (4). 

*Plectum v. Pleeta. 

Plegiare burg werden (110). v?-bir- 
gen (68), -burchen (132). 

Plegius burge (110, 132). birg (68). 

Plei-, pli-as, p/. -ades, plyadis (Gt.), 
ple-adus (19), -yda (74, 76), -narius 
(11), pli-eas CE -adas (127), -astes 
(18), -ares (23), pil-ias (132), -as (69), 
peli- (11), pelli- (85) -ades, polid-es 
(18, 23), -mes (76) eyn stern (-ares 18). 
en sterne (-ares; pliades swnt septem 
stelle 23). eyn gesterne 7 planete (8^). 
dat seuen-g. (132), -gestyrne (20). s. (23), 
süben (19) sterne. sibinstirn (127). sibun- 
stirni szm. (Gf.). sieben gestirn (1). siben- 
gestirin (6), -gestirn 2 -stirn (74). Ad. 
das s.gestirne. daz se- (133), sel- (67, 
152) -ben gestirn-tze, -s (67). seben ge- 
sterns (18). daz subben gestereze (19). 
zouen-steernt 7 -sterne (11). ags. sifun- 
(94), fun- (sce 136) -sterri. 

*Pleyda hurnhauf) (74). 

Plem-en, -ina v. Flegma. 

Pleminare vullen (147). 

Plenarie vol-kommelieh (8), -kome- 
lieh (9). volnkemilieh (17 szm.). 

Plenariter v. Plene. 

Plenarius (7. plenus 110 &c. cf. pleias) 
Ad. vol-kumlich (4), -kummelich (6), 
-komeliehen (21), -komelicher (1), -ko- 
men (18), -lieh (5); voln-komelieh (5), 
-kemilich (17). nd. vullie; vu- , wu-llen- 
komelic. 

Plen-e, -iter, 7 -ariter (110 &c.) Ad. 
vol-komelieh, -komlieh (134), -komen- 
lich (67), kommenlichen, -kummenlichen 
sim., -komleichen (1). folnkomelichin 
(5). fullene- (20), ffel- (b^) -lieh. d. vul- 
len-komelik en. 

Plenilunium der fulmahen (125). 

Pleniter v. Plene. 

Plenitudo Ad. fol-, ful-heyt, -lekeit, 
-komenheit, -kummenhait; vólle (9). nd. 
volheyt, vullicheyt. 

Plenus Ad. folle, fol, ful (20). md. 
vul, wl, voll. 

*Pleps v. Plebs. 

*Plerade st/be (aus pleiade siben-? 
Seribe? 8b). 

Plera-, pleris- (8) -que manche (8, 
9). manegen (8). 

Plere Ad. fu-, fo-, fi-, (76), nd. vu, 
verw-llen. 





PLU 

Plerique semelichen (8^). eczli-che 
(9), -ch (8). vele 7 mennighe (132). 

*Plerisque v. Pleraque. 

*Plerium (anders G1. m.) v. Pleberium. 

*Plerum (sé. prelum, anders Gl. m.) 
balceo 2. gnum quo uvae premuntur. (Gt.). 

Plerumque vnder-weyl (9), -wilen 
(825, 17). dicke (55, 90). dulke (sce 11). 
dick 7 vil (1102). d.-vil (1105), -wil (132). 
midden ander (18) manchen; aez- 7£ 
summick-lichen (11). 

Plerus (Z£. frequens Br. multus 16, 
plus b*, plemus 3) mer (93). me (bb). 
vilhait (1). vol (68). volkümlich (3). 

*Plestya v. Ballerus. 

*Pleta (s£. cleta? pleeta? cf. Gl. m. 
h. v.) glieze ( Waffe 16). 

*Plevieula v. Plebiola. 

Pleu-resis, -ritis (116), 7 -nomia 
(74. st. -monia) prustgeswer, lungen- 
sichtag (74). ge-swer (93), -schwulst (75) 
der brust. brustschwer (75). der stech 
(91), stich £ seittenwee, nl. het pleuris 
(116). lanek. ouel Z7 geuel (132). 

Pleureticus die dat lange (sc) ouel 
hefft (132). 

*Plextrum v. Plectrum. 

Plexuosus pinlich (20). 

*Ple-, fle-xura, -xus boeg-, erymm- 
ynge (147). 

Plexus ein 
sim.). 

*Plia-res, -s, -stes &o. v. Pleias. 

Pliea Ad. falt, vald (1),falde; bretzel 
(Ki.) nd. volde, vaelde (11), crokele. 

Plieare (z. plodere 1) Ad. falten, 
falden, f. machen, felt m. (v6). nd. vael- 
den (11); volden maken. 

*Plieat-io (20), -ura faldunge (20 szm.). 
das gefelde (125). 

*Plieator (7. exactor Gl. m.) vaelder 
11). 
V Pric-tor; -ior (4. mortuorum tumu- 
lator 76) (aus pollinetor q. v.) eyu to- 
den greber (4), doden-grebir (8), -be- 
graber (18), -greuer (28). ain to"ten 
graber (46). 

*Plietrum v. Blietrum. 

*Plipiare acc?pitrum voc (141). 

*Pliro-ma, -nia (74) (74. plectrum) 
werbel (100, &f.). wirbel Aerba (14). 

*Plisto-, plisti- (Ki) -bolinda (7. 
sorüitio) rijffel (Kil). mehiste augen, 
vberwurff, nl. meest oogen (116). 

*Plixus (sí. prolixus) lang (5^). 

*Plodapis redestab s?m. (Gf. cf. tara- 
tantara). 

Plodere (cf. plieare) hd. nd. roden 
7 hacken. Ad.rodden, rutten (6), rewten 
(74), loben (85). hant-schlahen (68), -slaen 
van blytseap (132). die hend zusamen 
schlahen von freuden (110). 

*Plodramentum v. Gargarismus. 

Plorare Ad. schrien, schryhen (19), 
weynen, weyn (17), vainen £ grinen (76). 
nd. scrien, wenen. schreyen (132). 

Plostrum v. Plaustrum. 

Plota v. Murena. 

Plotus sathieffig (v£ equus 76). let- 
fufige, tvutten (pl. (74). 

*Pluceus v. Pluteus. 

Pluere Ad. nd. regenen. Ad. reg-nen, 
-en (1, 1); renen, reyn. 


flechtung o. pyn (110 





PLU 


*Pluidus reghenechtich (141). 

Pluma Ad. nd. veder; plume (5, 11, 
132). hd. pl, pflaum- (4, 134), pflum-, 
pflun- (68) -feder, Z gd. Engwa (66 &.). 
vedir 7 pflawn (9). fedder (8). dz gefid- 
der (65). plume (1105). flaum (1102). nd. 
vleme, dune. 

Pluma-cium, -tium, -tum, -tieum, 
-rium, plunatum (134) chussi, plahmal, 
fulwile (Gf.). wan-ch. (127), -chüssin (G£.), 
-cussi (121), -küssi (6). eyn, en Ad. fedir- 
(5), feder-, plumen- (19, 20), pl.-federn- 
(17), pflaum-£.- (110), pluym- (-atum) 2 
oer- (132), pful- (9), dunen- (22), dvm- 
(23) -kussen, -koBen (17, 19), £ -bette 
(110). eyn kussen von pflun federn (68). 
pfüum-f. kuf) o. bolster o. bet (75). puster 
(Sum.) -arium ein phülb (13), haupt 
pful (4), plum- 7 fedder-kuschen (7). 
plum-kusschen (11), -bet (8). veder ge- 
want (9). 

Plumare plumen (132). fidern, feder- 
raufen; steften, steft anslahem (74). 

*Plumaria ags. byrdinge (942). 

Pluma-rium v. -cium. 

Plumarius (7. adulator 20. cf. plu- 
mosus) ein betmacher (110). sydensticker 
(65). pluymkoefer (132). eyner der pflun 
kouffet (68). plumenstricher (20). 

*Pluma-ticum, -tium, -tum v. -ecium. 

*Plumax 4d. nd. eyn vogel hunt 
(Mss. mog.). 

*Plumba (aus pluma) eyn fedder £ 
ligwa (18). 

*Plumba-ea v. -ta. 

*Plumbago v. Dentellaria. 

Plumbare loten £ bleyen (9). loden 
(89). blien (8). abe sniden (18). 

*Plumba-rium (18), -tum (18 &e.) 
eyn weych ysen (18). peczcholt (9). 
pytseh (pytstp ? 8). 

Plumb-, stann-arius kannengysDer 
(125). 

*Plumbasis (aus) brüder piro, nüch 
siner stimme (77). 

Plumba-ta, -ca bli-gaiselunZ -colben 
(pl. Gf.). PA (V), eyn gbit (st. geblit? 
6), ezil- 7 geladen (21), Ad. nd. lode-boltz, 
-bolt, -kalbe (8b). 

Plumb-atum v. -arium, -eus. 

Plumbatus gelo-det (8b), -et (99). 

*Plumbes v. Palumbus. 

Plumb-eus, -inus (11), 7 -atum (75) 
von bly gemacht (110). bly-en (19, 75, 
71), -achtich (68,132). bleyen (752). loden 
(11). loeten (99). 

Plu-, blu- (b^) -mbum d. blye, bly, 
blij (5), bley (9). nd. blig, loot (11), loet 
(99). 


Pl. cinereum conterfeim,  mithan, 
wesemot (Chytr.). wif- (Ki.), biD- (Kki8.) 
-muth. 

*Plumbus v. Palumbus. 
*Plumen (7. os gutturis, st. rumen) 
sluntbein (120). : 

Plumere flueck (1105), flick (1103) 0. 
federig werden. begynnen plumen tzo 
krygen (132). j 

*Plumiare die huner bereyffen 4 
schuppen b. (55). 

Plumiger fogel (9). 

*Plumirapus fedderrauffer (74). 

Plum-osus, -arius (75) vol pflumen- 
federen (110), plumen (132). pflumfederig 
15). 











PLU 


Plumpago v. Dentellaria. 
*Plunatum v. Plumaeium. 
Pluralis hd. mer-, mir- (55, 17, 21), 
vil- (1102), vi- (1105), ui- (6), vie- (1), 
gemain- (46), meng- (1), 2d. menench- 
lich, -Ieh (17). man-igerleieh (1), -cher- 
ley (20), -nichfaldich (132). 
Pluralitas mangfeldikeit (20). 
Pluraliter mirlich (17). 

Pluries Ad. dicke 7 vil. d. vile (110). 
d. vele (23). d. wijle (132). digk fel (21). 
dicker (46). offt (69). 

*Pluri-ta v. -pla. 

*Pluri-ma turi-, -na tuch-lachin (Gf. 
2, 159. BM. 925). 

Plurimum. (cf.sq.) seer vil (68, 110), 
vijl (132). meer (69). mer (70, 134). 

Plurim-us, -um, -e aller-, alder- (17, 
22) hd. -meyst, -meynst (1, 21), -meerest 
(68), nd. -meest, -mest. 

*Pluri-na v. -ma. 

*Pluri-pla, -fa (11) -plarimentum 
(108) ganezecroeze (20). gensekrese (19). 
gansch krose (11). gaffreide (108. Jibum ; 
gaffrye aerocolia anseris Kil.). 

Plus Ad. nd. mer. mehe (1). mee (5). 
mene (21). me (99). 
*Pluseula &oe. v. Plustula &c. 


Pluseulus (7. parumplus) Ad. wenig- 
mer. 

*Plustella (7. pustula) plater (74). 

Plustul-aà, Z -la (Gl. m.) pluseula 
(122) gaspe (11, 20). eyn schuowe ryncke 
(19). gall. boucle, bouglete (Gi. m.), blouc- 
quette (122). 

Plust-, plusce- (122) -ularius gaspen- 
(11, 20), ryncken- (19) -mecher, -meker 
(11) quz facit plustullas, gall. bouclier 
(Gl. m.); blouehier (122). 

*Plut-eale, -iale, -igale (2. /ignea 
tabula) hd. swart (13), swarte (132, 152), 
schwart (134), sehwarte (66 &e. asser 
coriicatus Fr.), bole, bol (6), boln (1), 
boel Z deil (18). nd. bolle. pale (17). eyn 
hultzen tafel (110, 132). bugge 2» domo 
in angulo (21). bin (49). 

Pluteum (?. scriptorum €t tabulatum 
Br.) Ad.ein sehrib-bret,-tafel (67); sehrey b- 
bert (66), -brett (134). pulp-et (1105), -ret 
(5 schrieffbreth (132). diel (100). dvn 

J 

*Pluteu-m, -s (11) (»« pluto) helle 
8, 11). 

Pluteu-m, -s puch-, katzen-pret; 
tyl, schirm, pulpet (74). 

Plu-teus, -ceus (98) (V. serzptorium 
i int-, inf-erior pars lecti) hd. nd. bret, 
dele, del. ^d. bred, breyt (21), brat o. 
tiln (6); deil, dile (5, 4), dilen (49), dyele 
(10), dill o. laden (1. cf. wa. 1641); tiel 
3 bette- (9), bet- (8, 76) -bret; pulpret 
91 &e.), schreiberpret, var. schriberbrett 
(64), katzenbrit (mach. bell. 93). blanck 
5 büch-kensterlin (Das.), -kánsterle 

126). helle (11. cf. prc.). 

*Plut-iale, -igale v. -eale. 

Pluto v. Diabolus. 

Pluuia Ad. nd. regen. Ad. r'gnen (6), 
IE (10), reyn (18), ren (55, 17), ran 


Pl. lenta lantregen (125). 
^, Pluui-alis, -osus reghenich (11). 
renyck (19). 





POD 


Pluuialis (aus) pulrof, puluier (140). 

*Pluvieinare weynich, dunne regh- 
enen (147). 

*Pluuinu-s, -m (cf. puluini G1 m. 5, 
5200) welgholtz o. waltze domit man ein 
schiffe in das wasser weltzet (74). 

Pneuma d. nd. geyst; gew. hd. der 
heilge sZm., nd. de hilge g. 

*Poantum boimvist (Sum. V). 

*Pobili-tare, -gare (8) knyin (8). 
bewgen (9). dye knye bagen (1t). 

*Pob-, pop-lex, -les, pollex (29), 
pobules (76), pub- 7 pup-lites (pl. Gf.), 
publita (142) riho (at. cf. wetterau. bar. 
reihen m. Sm. 9, 77). knirade lu sim. 
cf. Gt. 2, 469). knubograd (93). knyepug 
(74). hd. knye-, kny-, kney- (10, 12, 75) 
-schibe, -scheibe,-scheib. knyewe schyebe 
(19). knuschib (6, 75). knyscheub Z scheme 
(scheme) knuw (? 77). nd. en schene 
(22b), kne-, kny- (132), knye- (11) -schiue; 
knebbla (-t 81). hahsa (Sm. 2, 147). heche 
(14). he- (108), hei- (107) -sene. hese (132). 
eyn scheyne beyn (5^). sehinpawm (sé 1). 

Pocillum drinckvaf (110). schenekvas 
(132). trinekekrusichen (125). 

*Pocio &oe. v. Potio. 

Poeulare (Br.) Ad. tri- (8), tre- (9), 
dre-neken. 

Poeulum (oft i. pocio) Ad.nd. dranck. 
hd. tranck, ge-tr. (-ulum 9), tr.- (91), trink- 
(64, 91) -geschirr. klyn drunck (8). 

*Poeus (piscis 76) dorsch (23). 

*Pocheum (cf. pochos Z. pauper dc. 
Pr. Qus WtOXÓC) ausricht- o. miltgeb-ung 
der armen (74). 

*Poehotrophium (cf. prc.) v. Pro- 
thotorpium. 

Podager den der krampf zuget (8 
sim.). 

Po- v. Pe-dagium. : 

Poda-, podo-, pedo- (5^, 76) -gra, 
-graphus (see 76) hd. fuoz- sem. (Gf.), 
fuez- (2), fuB-, fieD- (76), fues- (3), 
fuoslid- (93), nd. vot-sucht, Z -vergicht 
(1, 3), Ad. -krampf, -kramp, -zipperla (111). 
fuiB übbel (19). vuet ouel (11). voef) 
weue (wene? 20). eyn voef ouel 7 die 
eramp in den voes (132). podegram (66, 
151). bode-gra (753), -ngra (75b). 

*Podagra lini, cassuta, offic. cuscuta, 
angina filtzkraut, flasschsseiden,todtern, 
nl. sehorft, wrange, vilteruyt (116). 

*Podagraria (Z. ecorehorus, segopo- 
dium &oc.) hin-fuD, -lauff, podagrams-, 
Zipperleins-kraut, witscherlenwetsch, n. 
landsloop, fleirsyneruyt, wilde vlindre 
&c. (143). 

Podagr-ieus, -osus, -ius voi) cram- 
pich (132). podagrá- (126), podagra- (v. 
a, 1618) -misch. 

Podargus (cans) bald auff, n/. snel 

116). 

j md -er, -or, -era (11), prode- 
(67), podi- (133), pole- (69) -ris, pudo- 
rem (acc. 136), hoc pos poderis (147) 
garauul s/m.; alba (Gf. alue (11, 147). 
ein lang kleid (88, 110) bif) vff die fer- 
sen (110). ein l. hende (8), l. vnd enge 
hemde (11). Ad. nd. eyn, en linen cleyt. 
taler (88). 

Pod-ex, 4 -ix (755), popex (1109), 
bissw. pudex ars (68, 110b). ar() (1108, 


Li 


POE 443 


132). bake 7 darm (23). Ad. ars-d. maf- 
d. (76), -gang (113). warez oder ars-d. 
(8. darBarm (sie 649). varez odir (9). 
mittelfinger o. wuste (7. extalis, verpus 
74). culus $ vuust (11). 

Podiamen v. Podimen. 

Podiare (Br.) Ad. nd. lenen. leynen 
(20). an-l. (68). stayb- (19), straff- (szc 
20) -resten. staf rosten (11). oflegen £ 
hoezelnt (13. cf. hotzlen, hocken, wet- 
terau. hockeln, bar. huckeln dorso por- 
tare Fr. 1l, 4595, 4712. Sm. 2, 149). vflligen 
?. appodiare Z hochgebogen sc. 2i; dorso 
portare (10. cf. nd. hukke-, huk-bak Br. 
Wtb.). 

*Podieus (v. pars cul ante foramen 
765; pedestris Gl. m.) arD-krynne, -kerbe 
(14). greniez vor dem ars (9), arsloch 
(8). arseh karBe (4. -kerbe wetterau.). 

*Pod-igra, -oga (63) eyu fuib doch 
(18). füfdüch (63). 

*Podillus (aus podex »« pudellus) 
arsdermli (93). 

*Podi-men, 7 -amen (19) eyn stulle 
(19). stapffel (110). staffel (68). stapel 
(11, 132). 

*Podiris v. Poderis. 

*Podis-eus, bissw. -eum, -tus (74, 76), 
7 posidieus (7. verpus 75) Ad. ars-, arf)- 
(20, 74, 75), arsch- (4), ers- (11, 23), 
erssch- (19) -wische (17), -wisch, -wusch 
(6), -wossche (19), -wust (7), -darm (11, 
20). erwy b (sic 20). 

Pod-ium, 7 -rum (75) stap (17). stape 
(16). stab (4). stabe (9). staf (11). staff 
? raste £ helffe (20). hueter stab, st. £ 
kolben dar vber sich der h. leinet£ die 
h. lenent (75). hd. stag (6), steck, steeck 
(19). len-aà (93), -e (110), -ne (132). ring 
(141). rine (Sum.). ein auDladung (91). 
kandelpret (111). ercke-r (125), -l (126). 
argel (Das.). podium (7. castrum) vest, 
vig. ein geschlof) (75). 

*Podoga v. Podigra. 

*Podogra v. Podagra. 

*Podo-, poda- (1102), pedo- 7 pedoso- 
(74), pedoxo- (19) -mantia, -mancia (7. 
diuinatio 2n visceribus puerorum a podos 
puer 16.»« paedom.) Ad. ful5-wickunge, 
-winekung o. -sichung (74); -gückunge 
(151), -guckunge, -iuckunge (70, 110, 134). 
voef) iockinge (132). wiekinge (22). vot 
wliekerige (sic 23). wyckelij (19). weys- 
sagung in adern der kinde (^74. cf. 76). 

*Podonium (cf. pontonium) verschep 
to beyden syden apen, pont, pijper &c. 
(141). 

*Podor v. Poderis. 

*Podrum v. Podium. 

Poema (?. fieticium 1, pigmentum 
poete 11) Ad. ticht (75), ge-tichte (66, 
151), -ticht, -dieht. sd. ghedichte, fin- 
singe (99). 

Poesis Ad. nd. dicht-unge, -inge. Ad. 
ticht- (75), diecht- (8), tych- (9) -unge; 
ge-ticht (649), -tichte(151),-dicht;poeterey 
(91). nd. ghedichtnisse. 

Poeta Ad. nd. di-, hd. ti-, tie- (151) 
-chter. naturlieher d. 7 n. maister (65). 
poet (110, 132). waersegger (11). 

*Poetari poetry dichten (14:). 

Poetieus v. Poetriecus. 





*Poetisare tichten (75). 
56 * 


444 POL 


Poet-issa, 7 -rida (147) dichter-in 
(68, 110), -sche (132). poets huysfrowe 
(147). 

*Poetra lyt lererinne (9). liet lereryn 
(8. eyn dichte buch (55). ghedichtet 
bok (23), dinek (22). 

Poetria (7. ars poetica Br. sim., ves 
ficta 4 liber doc. 16, poeta G1. m.) Ad. ge- 
ticht puch (1); gedicht-, gericht- (sc 
(18) -buch. die kunst der poetry (64). 

*Poet-riecus, -ieus, -ridus poetsch 
(141). 

*Poetrida (7. poetissa q. v. 147, Br.) 
eyn lit lernunge (11). 

"Poetri-dus v. -ecus. 

*Poya (cf. boia) v. Pedanum. 

*Poicia v. Peritia. 

Poire, poyre (147), prs. poio, poyo, 
peyo is (76) (z. fingere & facere Br.) Ad. 
nd. dichten. diechtim (8). tiehten (9, 64, 
75). vysieren (147). 

*Pol (cf. dol) cholpo (Gt.). 

*Polare (cf pollator, follo &e.) wal- 
ken (9). 

*Polea (7. trochlea Gl. m.) v. Polia. 

*Poleberus v. Poledrus. 

Po-, pu-ledra (7. equa, cf. pultrina) 
vulekin (20). uuliche (104). fulihha (Gr.). 
folich (19). valieke (11). 

Pole-, polie- (10, 12), polli- (55), 
pule- (2, Gf.) -drus, -dro (Gf), pol- 
eberus (53), -edulus, -idulus, -idorus 
(1), -iderus (22») (v. pullus, pale-fri- 
dus 2, -drus 13, Zwuemis equus, vlt- 
roneus 2 -ertus 75. cf. pultrinus. pa- 
ledrus. polidorus.) 7d. fol-o (121, Gt.), 
-e, -n (21). fol (6). vol (1 polidorus; 53, 
93). volle (23), -en (9). vole (22b). foel 
(12, 75). phoel; iung 7 ein iungs roD 
(75). hd. ful (1, 75); ful-e, -he (68, 69, 
134), -le (152), -lin (75), -len (55, 1), -ler 
(18). fillen (10), -he (67). fuele (20). 
vayl (19). vael (11). bole (5). mayden £ 
hengst (2). 

*Po- v. Pa-lefredus. 

*Pole-gium (7. polyptyehum Gl. m.), 
-yum v. Pulegium. 

Polemoni-a, -um (herba, cf. fraxi- 
nella) erdtrauch ; weiber diptam (Ki.). 
daubenkropf, lidweych, widerstof, splis- 
pettel (144 &e.). 

*Polemosophus 
Mrg.). 

*Pol-en, -len, -lenus (Br.), -lina (11), 
-ina (74) (£. simil-a, -ago) das cleynest 
von (110), eyn bloem van (132) dem mel. 
brab. doust (116). dust (Chytr.). mel (74). 
mele (11). 

*Polendrina (herba) ratte (74). 

Po-, pu- (94, Gf.) -lenta, polente 
(5b) (legumen t farina subtilis Br., f. 
cocta in aqua 5) polen-te (23), -t; aschen- 
kuch ; ascherig ; matz ; pogatz (74). geys- 
liez (4. cf. BM. 496)  eyn deuezer (5. 
cf. eoliphium, pastilla) simula szm. 
(Gf. wizmele 7 semelgrec (100). prey 
(9) bry 7 muof (110). ags. brug (94). 
brye 4 deyck (18). wasser-bry (b^), 
-preyn (1, 3), -prem (sze 71), -mus (1). 
koke (23). wee- (11), we- (132) -llinge. 
meel (110, 132). munke (muke 8, 9. cf. 
munken $m. 600, vil. auch mocken 25. 
549). gersten-mout (Kil), -müD  (Das.). 
pap (132). 


federfechter  (ki?. 














POL 


*Polentium v. Pilentium. 

*Polentr-udino, -odino (18) gersten- 
waDer (18), -water(23). Cf. pol-enta 
-itrudinare; polen- 7 poli-trudium 
eribrum farinarium (G1. m.). 

Polentrudizare v. Pollitriduare. 

*Poleos (? cf. propoles) wilt vlas (24). 

*Polere (aus olere) stincken, vbel- 
riechen (74). 

*Poleris v. Poderis. 

Polesenus v. Polisenus. 

*Pole- v. Apody-terium. 

*Poletus v. Boletus. 

*Pol-ia, -ea (Gl. m.) Z. troehlea, recha- 
mus) paley, katerol (Kil.). 

PoLia, -ya (110, Br.) (7. grex Br. s?m., 
congregatio 110) schare, hauff (74). v?'sam- 
elung (110), -linge (132). 

*Pol-ia, -ea (11, 19) v'sma-hunge (20, 
152), -unge (19), -ginge (11). Ad. (voce. 
ex quo) verschmehunge szm. 

Poly-, poli-andrum, -antrum (147) 
(2. cumulus terre, cemeterium Br. süm., 
vallis iuxta hierusalem 16) kirch-hof (8, 
9, 100), -off 7 freihoff (75). ein grab der 
toden (4), geziert grab (110), graffgecijrt 
(132). graff (14). 

*Poliarch-us, -a (v. princeps celi 110. 
: polus) hymel konig (9). 

*Poli-, poly- (85), (aus puli-?) -caria 
(cf. pilosa) wut- (24, 85), wint- (47) -wort. 
wndkrut (93). wuntkraut o. donrwurtz 
(14). politaria mynder krut (16). 

*Polieia (cf. politia) sconi (141, Sum.). 

*Poliecitor v. Politor. 

*Po- v. Bo-licium. 

*Policon (cf. pollicio?) handelinge 
(23). 

*Polieronitudo &e.v. Politronitudo. 

*Poliet-us, -or v. Polinetor. 

*Polid-ama, -oma (15) (z. mulier pluz 
res amans a polis 7. pluralitas et amo 
76, quasi  meretrim 15) fraw die noch 
vil man hat (75. 0m G'egensatz zu multi- 
gama q. v.. polidonios hurer, vnkeu- 
Scher (74). polydamas, g. me 7 matis 
i. multi-euba 7 -gamus sicut fuit Nero 
dc. (Br.). polidamas, g. me liefhebber 
veelre luyde of dynghen; man die veele 
wijve hevet (147). 

*Polidamas winterblumen (17). 

*Poliderus v. Poledrus. 

*Polides v. Silago. 

*Polid-es, -mes v. Pleias. 

*Polidoma 24. edelklaid (74). 

*Polidoma v. Polidama. 

*Polydomium (cf. polypodium) 
steenvar (85). 

*Polidonios v. Polidama. 

*Poli-dorus, -dulus, -ederus v. Po- 
ledrus. 

*Polienia v. Polygonium. 

*Polienta v. Polimenta. 

*Polifragia v. Orexia. 

*Poliganus v. Polygonium. 

Polygonatum lydweich (135). weif- 
wurtz (Ki.). 

Pol-ygonium, -ygonum (126, Ki., Fr.) 
-ingonia (24), -igenia (47), bienia (872, 
146), -iganus (14) (herba) weg-etrede 
(94, 47, 85), -tritt Z -gras (126, Ki.), 
-streit (Ki2.), -edrit 4 -graf) (Das.), -rich 





POL 


(872, 146), -erich 2 -brayt (74), -trits £ 
-breit (Fr.). blutkraut (Ki.). polygonum 
foemina taunen- 7 katzen-wedel (ki.). 
polygon-um 7 -aton weibwurtz (Das.). 
-aton lidweich 7 schminekkraut (Fr.). 

*Poly-, gew. poli-, 7 polli- (76) -gra- 
num, polygranium (Gt.) (7. granum 2n 
pisce 4) rog-an 7 -un (Gt.). hd. nd. rogen 
^m visch 75, sicut 2m pisce, allece). hd. 
visch-r. (1102), -rogel (1105); ein rog (6, 
9, 68, 76) von einem hering (68); eyn 
rog-e (82), -er (18), -ener (12), -inder 
(piscis 8^), -em (77). ein rouner von 
visschen (19), racken (17), regen (10), 
rogkenkorne (13). eyn rodeygen (nomen. 
piscis 21). nd. roghel (107), regghen (29), 
cuit van een harine (107), eute van 
vissche (11), ein raegen of die cuyt van 
dem visch (132), raych in en v. (147). 

*Polimata v. Polymita. 

*Poli-menta (pl. Ki), -enta (9) eyn 
swins nier (17). swins nyren (8). swey- ' 
nes nyre (9). 

*Polymeta v. Polymita. 

*Polimeus (aws polipus?) eyn hafen 
vol dreck (68). 

Polimire (?. polire Gl. m.) zieren 
(68, 110). cyren (132). 

Poly-, poli-mita, -meta (110, Gf.), 
-mata (19) (7. vestis) hymelblauwe (19). 
hemelbla (20). hemels blaw (23). manch- 
farwe (85) eyn gezirt kleid (110, szm. 
132). getzierde klaide von (74), getailtz 
kl. in (75) maneherley farbe. ein kleyd 
von vil varben (64). geweft cleyt van 
manigerley varwen (147). giegelwech 
(4. cf. polymitum. nd. kikel-, kikelka- 
kel-bunt Br. wtb.). feh (Gf.). ags. hring- 
(94), hrnig- (sic 136) -faag. 

Polymitarius (7. bombicinator 75) 
cotauueppl-se Z uurchanter (Gf.). bed- 
uerwercker (132). siden neger, var. 
seiden neter (75). eyn meyster der da 
macht mancherley (8). sticker (110). 
be-st. (13). ein kleid ferber (68). 

*Polymitis bildechtig gewáben &e.; 
gefügelter barchet (Das.). polimitem 
fehtalari. fedar. fech. (Gf. 3, 426). 

Polymitum vech 7 gikkel-v.; 'co- 
tauueppi (Gf.). 

Polymitus manicher hande varbe 
(9). mancher h. far (8). ptc. ge-ziert "s 
-eijrt (132). sóst. em hymelblaw (110), 
hemelblau (132) cleit. 

*Polina v. Polen. 

Po- v. Pol-linector, -lingere. 
*Polingonia v. Polygonium. 
*Poliopus (awis, hat grawe bein) 

deffyt (140). 

Polypodi-on (Pr.),-um, polipodi-um, 
-à 4 polopodi-on 7 -um (75), pollipodi- 
um (4), -à (Sum. II, polpedum (131) (7. 
filix 93, barba iouis 5, 76 &c., beonia 
6, arthimesia 75. cf. poly-trichum, 
-domium.polipus.dryopteris. dioliteri. 
lapatium.) stein-varn (20, 131, Das., G£.), 
-farm polipodium (74, Sum. II), -vare 
(12), -var (95), -vair (7), -wurez (10, 16, 
Fr). farm (Sum.II). stain-w. (153), -£. (9. | 
beonia 6), -varn (53). steyne worez (1T). | 
stenvarn (47, 85). nl. eycken-, boom-varen 
(116). v.- (110, 132), farn- (110b) -kruf, 
-eruyt (132). verwort (93). baumfarn 
(116 &e.). bem uoren (11). baum- 7 eyeh- 














POL 


far (73). eihvarm 7 selareia (sf. selareia ?) 
insusce (105) ingsuesse (93). engel-suef) 
(125 szm.), -suD (68), -süs (S7, 146), -fuss 
(sic 116). egenhuf) (polop. 75). cranuoz 
(polpedum 131). troph- (Gf.), tropff- 


| (73, 74, Sum.), drotz- (128), dross- (116) 
| -wurtz. tropffenwurtzel (ki.). 


Ad. huf3- 
wortz, -wirez (6); hau wurtz (76); haus- 
worez (4) -wurczel (3); hus-lauch, -loch 
(12), nd. ok. blat lof (5^). pladlos (1). 
golt wortze (8). sunnenwendgurtel (7. 


| arthimesia 75). braem (1105, 132). brem 


(1102). eyn bulch Z est piscis eyn krabbe 
i snoppe eczam est fedacio naris (b. »« 
polipus). 

Polipus (7. fetor 4 fedatio maris; 
polypus 7. piscis Br., pistis Gl. m. 5, 366, 


' dort irrig in peseis verbessert), pol-ipuz 
| (4, -lipus (5*5), -ippus (est narzum fetor 
| & porrus 7. subtile foramen hominis! 16) 
| (cf. pre. sereatus) visch der vil fue 


hat (75). eyn fische (18 &c.) mit roiden 
augen (18). en visch; en heuneke myt 
den widen oghen; en bulk; eyn snobbe; 


| eyn sligh (23). bul-leck (gsczs 99»), Ad. 
| -ieh (74), -che (17), -eh, -g fysch (poli- 


pus 5b. Ad. bolehe (10), boleh, polch £ 
(piscis) snoppel (74). polp (péscis 126). 
charpf (1). karp (499). "m nd. karpe. 
krappe (1105). krabbe (11, 19, 19, 1102, 
132). crable (polypus 7 pecus, aus pis- 
cis? V. Hamb.). qwappe (3, 4). ockeley 2 
flundir (pzscis 9). royfel (rofelke gadus 
lota Nmn.) 7 ghernaert (107. garnaerd 
g£ammarus Kil) eine seuche...daz ist 
daz stinckende vleysch daz in der nasyn 


. wechsit (4). nasen-stank (9), -snelheit 





(20). gestanck (75), putz (7. fedatio naris 
74. 2. q. welt. butzen, botze m.) von der 
nasen. n.-gheschwer, noli me tangere 


. (116). nasestang (8). snodel (b^, 17, 77). 


snegel, sehnudel (74). sehnoder (110). 
snot 7 snoppe (107). snoet (132). rotz (68). 


| eyn dreg grube (11). 


Poliphagia v. Orexia. 


Polire Ad.nd. slichten; tzi-, nd. sci-, 
Sie-, hd. zij-, zie-, ey-, cze- (19, 133) -ren. 
hd. graben, filon (131), gifiolon (Gt.), 
lichon 7 hasinon (141); polleren (20), 


. balieren als edel gestein (110). eben (110), 


euen (132) machen. slechten; doen blin- 
ken (132). nd. grauen, polern. 

*Polis (7. czwitas Br. &e. cf. polus. 
paliasta?) vel-len, var. -den im rade(*5). 

*Poli-, pole- (Gl. m.), polys- (Br.) 
-Senus, 4 -senius 7 -xenus (147) (cf. 
polismus) 2. plurium sensuum € significa- 
tionum (Br.). . cernulus (q. v.) riicksyn- 
nich &c., dat vele synnes of beteyke- 
nyngen heft (147). 

*Po-, pol- (18) -lisma (7. pinguedo 16. 
dus polysomatia £ polysarcia 124) 
feuchtig- o. faistig- (74), feyste- (8, 15), 
ER (18), stetig- (9) -keit. rechticheit 
(23). 


*Polismus (aus toAócQuoc? cf. poli- 
senus) mangerlay syte o. gewonheit; 
wort von vil bedeutung o. synnen (74). 

*Polita (aus polymita) cotaueppi (Gf.). 

*Politaria v. Policaria. 

Poli-tia (110, G1.), -eia, po- (64€), pu- 
(5^) -llieia Ad. eyn stad-, selten stat- 
ordenunge, 7 -recht (75); eyner stat o. 
(18); eyn o. (65, 68, 1103), orgenung (65 
var.) ordinan-cie (132), -tz (110b), regi- 





POL 


ment (132 &e.) eyner stat. nd. en stat- 
ordeninge, -ouerdinge (29). stat recht 
(15). eyn regiment (125). kunst von regie- 
rung der stat, var. stet (64. cf. sq.). 

Politiea (kunst) der lüten in dem 
land vnd in den steten (93). ein k. von 
stetten zu regieren (110). eyn konst van 
stede tzo regyren (132). 

Po-, pol- (649) -litieus ein stat-licher 
(64), -ordenungregierer (74). 

Politio v. Pollitriduum. 

Pol-itor,-litor(3), -icitor(18)slichter 
(17, 23). Ad. der eyn ding ad. de eyn 
dink sliehtet, sleehtet (132, 133), slecht 
(18), sliecht o. ezirt (21). Ad. ein poli-, 
polie- (67, 134), pole- (133, 152), zie-rer; 
harnaschfeger (91). 

Poly-, poli-, 7 polli- (Sun. ) -trichum, 
gew. -triecum, -tritum (74, 87, Sum.) (7. 
empetron 73) fihfamrn (131. sé. eichf.? 
cf. polypodium). stenvarn (85). stein- 
farn (87, 146) -rute (87), -wiz (Sum.), 
-wurtz (74), -worez (1T). swart stenbreke 
(24). nl. rood steenbreck (116). mauer- 
rauten (Ki. sZm.). wider-todt (116), -thon 
gülden; jungfrawhar; harnkraut (73). nl. 
wederdood (116). abthon (Fr.). 

*Po- v. Pol-litriduare. 

*Polit-, polie- (148) -ronitudo, poly- 
ehronia (Gl. m.) 7. preces pro magnatibus 
(148). gebede (8), bete (9) vor groDen 
herren. 

*Politrudium v. Pollitriduum. 

*Politudiare v. Pollitriduare. 

Politus d. ge-ziret, -graben (9) 
-liehet (9 Ann), -glichet Z -slechtet (7), 
-slicht; schynende. i 

*Polixenus v. Polisenus. 

*Pollator (cf. polare) welker (9). 

*Pollegia v. Pulegium. 

Poll-en, -enus v. Polen. 


Pollere Ad. nd. schinen. Ad. bluwen, 
bluen, bloen, bliewen (10), bluyewen 
(133), pluen (69, 134), blomen (12), gru- 
nen; grun (7) schin (17); wassen (100), 
dogen (20). nd. bloyen, bloghen, blincken 
(132). 

Poll-ex, -ux (94) Ad. nd. dume. Ad. 
duom (93), dum (6, 65, 68), dawm (9); 
daum-e, -en (4). ags. thum-a (94), -o (136). 

*Pollex v. Absidicula. Poblex. 

*Pollibreda v. Pantrum. 

*Pollieere (sí. pollueere? cf. sq. 
inquinare) vschin (17). 

Polli-eeri, -seeri (18, 23), -scere, 
-ceo (prs. 141), -citari Ad. ge-, g-loben. 
glauben -ceri; loben -isceri (18). giheizzo 
(141). mit willen verheissen (110). md. 
louen, by willen ge-l. (132); opslaen (81). 
-eitari dick v) eigenem willen geloben 
(110).dickvil g.(68). stet g.vnd versprechen 
(15). dickwyll vB eygen willen gelouen 
132). 

*Pollieerium v. Apodyterium. 

*Pollicia v. Politia. 

*Pollieio (cf. policon?) wandel-unge 
(8, 9), lung (17). 

*Pollicita (cf. politi-a, -ea) vorwesung 
(8, 9). 

Pollic-itari v. -eri. 

Pollic-, poll- (76) -itatio globunge (8). 
gelubde (9). ver-sprechunge 2 -heissunge 
(15). 


POL 445 


redes ver-heisser £ -sprecher 
75). 

*Pollicitorum (sí. politicorum) das 
pueh von der statz setzung (1). 

*Pollicitudinare v. Pollitriduare. 

Pollicitum gelubt (68). geloffde (132). 
verheissung (110). 

Pollicitus ge-loefft (132), Ad. -lobet. 
verheyssen (110). 

*Polli-cium (7. pallium G1. m.), -tium 
(110) (: pollex) dum-, deum- (110) -ling 
(68, 110), -elinck (132). 

*Pollietor v. Pollinctor. 

*Pollidrus v. Poledrus. 

*Polli- v. Poly-granum. 

*Pollina v. Polen. 

Pollinarium eribum temif) (Chytr.). 

Poilinetio v. Pollitriduum. 

Pol, po-linctor, -lictor, pol-iectus 
20), -Iuetor (10), Z7 blietor (18), 7 plic- 
ü v.), £ lie- £ li-tor (75) Ad. nd. doden-, 
hd. toten- (9, 75, 134), totten- (67), doten- 
(1105), dotten- (1102) Ad. -greber, -graber, 
-gróber (67), -grauer (23, 132), -greuer (13). 

Polli-, polu-inctus (8, 9) begra-ben 
(8, 9, 110), -uen (132). 

Pol-, po- (1102) -lingere die totten 


| begraben (68 sm.). die doeden grauen 


(132). 
Pollintio v. Pollitriduum. 
Pollintor müller-beutler (Ki*.). pi. 
moelmeisterD (125). 
*Pollipodi-a, -um v. Polypodium. 
*TPollipudiare (cf. pollitriduare) 


^| reden (49). 


Polli-s, -x (136), pullis (94) eher (ss). 
polle (11). semmelmehl (Ki.). ags. grytt 
(94), gryti (136). 

*Poliscer-e, -i v. Polliceri. 

*Pollisma v. Polisma. 

*Poll- v. Pollic-itatio. 

*Pol- v. Po-liticus. 

*Pollitium v. Pollicium. 

*Pollitor v. Politor. 

*Pollitri-dium v. -uum. 

Pol-, po- (75 var., 134) -litriduare, 
polli-trudiare (3, 4, 75), -truduare (67), 
-eitudinare (hàáufigst n den Mainz. Hss.), 
-pudiare (49), politudiare (4), polen- 
trudizare (Gl. m.) z. tara-tantarisare 
(75), -ntarisare (3), -tantisare (Ob.); 
abrotare (75) (aus pollinarium -- tru- 
dere?) hd. but-, beut-, butt- (69), bütt- 
(1), buit- (Op.), bit- (67), byt- (68), beyt- 
(110), burd- (Mss. mog.), Ad. nd. bud-, 
nd. bod-eln, -elen, -len. butlent 2 ráden 
(8). hd. re-, rey- (21), rei- (3), ra- () 
-den. mel-beitlen 2 -ritern; peutlen, v/g. 
rutern das mel; rendlen (75). 

*Pollitriduator ein redknecht (O».). 

*Pollitr-iduum (68, 110, Ob.), -idium, 
-udium, -udum (4), -odium (18), poli- 
(9, 67, 69, 134), polen- (Gl. m.), palli- 
(155) -trudium 7. dogacium, sesticium, 
trucium, var. tucium, taratantara Uo 
hd. bu-, but- (6, 69), by- (68), bi- (67), 
beu- (134) -tel; budel (21). mel-b. (8b), 
-butil (8), -bewtel (9, 1102), -bytel (110b), 
-beitel, -ritern, -sib; peitel zu dem mel 
(15). meel- (132), siehte- (23), Ad. rede-, 
reth- (7) -budel. rede- (4), reide- (3) 
-bevtel. redbuitel (0».). eyn site doch 
(18). red sib (6). ritter 7 sipp (49). pol- 


446 POM 


lin- 7 poli-tio das mehlbeutelein' (ki2.). 
pollin-etio 7 -tio die mehlsiebung (Kib.). 

*Pollitritum v. Polytrichum. 

*Pollitru- v. Pollitri-. 

*Pollix v. Pollis. 

Pol-, po-lubrum gyefbeck-in (88), 
-en (125). becken o. handtvaf) (110 sZm.). 

Pollucere (7. perfecte lucere t donare 
76. »«. polliceri) schinen (8). sere lewch- 
ten (9). opfferen; zueignen, ver-loben, 
-heissen (88). 

*Polluetor v. Pollinetor. 

Polluere Ad. sd. vn-, vorun- (8, 9), 
int- (20), ont- (106) -reynen. Zd. vnreyn- 
gen sm., vervndreyn (17). Àd. nd. be- 
vlecken, -smetzen (132), -masen (110). 

*Pollul- v. Pullul-a, -are. 

*Pollus (cf. pulsus) gelude (5^). 

Pollutio Ad. nd. vnreynicheit. Ad. 
EUH (20), befleck-unge. besmitzinge 

132). 

Pollutus v'un- (8, 9), v'vnd- (17) 
-reynt. intreynet (20). Ad. be-flecket, 
-smytzt (132). 

*Pollux v. Pollex. 

*Po- v. Pu-Imatiea. 

*Polocella v. Pilosa. 

*Polometum, polemos &o. gevecht, 
slaehting (147). 

*Polon v. Polum. 

Po-, bo- (q. v.) -lonia Ad. nd. polen-, 
hd. poler- (75), poln-, bolen- (151), boln- 
(17), nd. pollen-lant. poland o. polony 
die stat in welschen landen (74). polann 
(1). palant (18). boland (6). 

Polonus eyner vf boln lande (17). 
poLer (1), -ler (23), -e (22), -eck (74). Ad. 
bo- (152), po-lender. 

*Polo- v. Poly-podium. 

*Polosella v. Pilosa. 

Polosus (7. ?Ilustris G1.m.) getzierdter, 
hoher, hochfertiger (74). 

*Polotellus (7. pia) bal (147). 

*Poloten ags. crawanleae (949). 

*Polouirus v. Paliurus. 

*Polpedum v. Polypodium. 

*Polsus v. Ceruix. 

Po- v. Pol-Iubrum. 

*Pol-um, -on (76) (£. rotundum 69 &e.) 
rondt (68). himel (25). 

*Polunetus v. Pollinetus. 

Polus Ad. hymel sm. das vsserst am 
h. (110). dat vterste van dem hemel (132). 
en h.werue (23). hemmels varwe (sc 
22). hymmels farbe (sc 5). mel farb (sec 
21?. des hiemels nabe (62). velge (pars 
currus 20. cf. polis). poli sunt due stelle 
?n capite axis (Br.). 

*Polusartieus merstern (74). 

*Polutus v. Paliurus. 

Poma obf (1, 125). 

*Poma v. Pompa. 

Poma-cium, bissw. -tium Ad. appfil 
mus (9); apfel- (110), appil- (8), appel-, 
opffel- (74, 75), alpfel- (se 49) -muf; 
appfel maus (9); appel-moef) (20, 132), 
d (125), -dranck, -drang (5), -tranek 

74). 

*Pomamaturianus v. Macianum. 

*Pomamora suarzperi (141). 

*Poma- v. Pomo-rancius. 

Pomarium (cf. pomerium) obiz- 








POM 


gadem (Gf.), -eadin (104). ops- (93), obs- 
(75) -gaden. obz- 4 boum-garte (Sum.). 
baumgart (88). oppfelgaden (74). appel- 
huef) (20), -huus (11), -kamer (23). hurt 
(49. eratis — wetterau. horre cr. ad poma 
siccanda?). muedeke (/ocus vbi poma 
reseruantur 108). 

*Pomasceanus v. Macianum. 

*Pomatium v. Pomacium. 

Pomelea, ceonsiligo, pulmonaria 
christwurtz, nl. vier-, wrange-cruyt (116). 

*Pomeptum v. Pometum. 
*Pomerantiu- v. Pomoranciu-m, -s. 

Pome-, pomoe- (126), pume- (136), 
poma- (q. v.) -rium (v7. pometum 93, 
Br., spacium, circa, muros 136, locus vbt 
poma erescunt & prooimus muro Br. aus 
poma- -»« pomoe-rium) poumgarto 
(Gf.). poingarti (104). Ad. garten (10), 
opffel- 7 baum-g. (75); baum-, bam- (12, 
65 var.), bom- (46, 67), bang- (21), apfel- 
boum- (68) -garte, -gart (21, 46, 65, 67, 
68, 110). bangarde (20). baum- (13), bom- 
(23) -garden. bongert (11). appelbom- 
gart (132). zwi- 4 zi-ngelhoff (88). zwing- 
hof Duos -er (88, 91) dwenger (109). 
staetgrabe (125). 

Pom-etum, 4 -ptum (74) (cf. prc.) 
boum- (Gf.), bovn- (93) -garte. appel-, 
opffel- (74, 75) -garthe (20), -markt (9, 
74), -mark (8, 75). 

*Pomieulo (aus pumilio) wintzig 
mensche (9). 

Pomilio Ad. eyn kleyn mensche. 
twerck (19). . gnanus dwerch (11, 132). 
ge-dw. (Sum.) zwerg (110). giduuere (s2c 
141). 

Pomil-io, -o (1105, 132), 7 pomo (7. 
pomorwum venditor $ custos € aquarum 
4 lignorum portitor doc. Br. sim. cf. G1. 
m. À. v.) ein apffel verkauffer o. wasser 
o. holtz trager (110 sm.). obsser (74). 
appel-verwaerre 7 -verkoeper (147). 

*Pomilus (cf. prc.) eyn kleyn (18), 
en kene (sec 23) mensche. 
*Pomineus appfelbewmen (9). 

Pomo v. Pomilio. 

*Pomo mora v. Mora. 

*Po- v. Bo-molochus. 

*Pom-orancium (6), -erantium, 
-eraneium, -umrantium (75) Ad. po- 
meran-t (6), -tz (68), -tze, -tzen (75). 

*Pom-orancius, -arancius (22, 23), 
-erancius, selten -erantius en pomarant 
(23). pomerant-bom (6, 22), -baum (5). 
hd. poncerant- (18), pomerantz- (76), 
pomerantzen-, pomerancien-, bomeran- 
tzen- (75) -baum sm. pomeraneczigen 
appel (11). 

Pom-pa, -pus (6ssw. ?n Hss.), -a 
(85), pumpa (18), pampa (1) (7. glorza, 
ymago ludi, processzo, apparatus pulcer 
dc.; pl. imagines ludorum Br., iudeo- 
rum 76, lietorum Gl. m.) ere (10). ere 
nach dem gesieg o. nach vberwindung 
(14). eytel ere (4). ydelherre (20). eyn 
dock (7) herschoft (17). herschafft (20). 
hoffart (8. 20, 65, 74). hoch-fertikeit Z 
-mutikeit (9), -fart 4 -mutigkeit (75). 
homutig (8). ho-vert 4 -moet (225),.-mot 
(92). hohmut, bra-st, -cht (74). hoch- 
schall (1), -scellunge (5^). lob (68). -heer- 
lieh staet (132). herlieher stat (110). 
schare (18, 23). priking of lost (7. /aus 








PON 


? gloria post victoriam 101. cf. prijcken 
— proncken Kil). baach (13. of. sqq.; 
presumere. al/ís. bác gloriatio; bágen 
amhd. clamare contendere mnd. gloriari 
Pfeiffer Germania 1, 2 p. 2217; ba-, ka- 
gheren ostentare 141 ; ahd. baga, mAd. 


bae tumultus, clamor). bach (995). boeh. 


&ec. (141. versch. von. hd. boch Gr. Wtv.). 
páck, hochfart, stoltzheit; pl. pompe 
pilde der spile (71). zerblasung, üppig- 
keit des tüfels; pompa sathaniea des t. 
gespenst (65). 

*Pompaciter v. Pompose. 

Pompare hd. stoltzen (75); stultz 
(5), stoltz, hoch-mutig sZm., -fertig (68) 
sin, wesen. sd. stolt w. hochfart trey- 
ben (64). uppig (9), oppisch (8) werden. 

Pompatiee v. Pompose. 

Pompatieum hochmutig (9), hoffar- 
tig (8) ding. 

Pompati-eus, -za (f. Gf) hofferdig 
(11). keillihhi (Grf.). 

Pompilus leitfisch (140). 

Pompizare baigen &c. (147. of. 
pompa). ; 

Pomp-olentus, -ulentus (94b, Br, 
Gl. m.), -osus Ad. stol-tze,-tz, -tzs (132). 
her-sche (17), -seh (23), -ch (8b). hurseh 
(8) verbager, hopocker &c. (147). tar- 
sche (Z. presumptuosus q.v. 75). hoch- 
mutig (9, 75), -schellig (1l, 75), -scellich 
(b^), -fertig vnd üppig (75). ags. geglen- 
ced (94b). 

Pomp-ose, 4 -aeciter (74), -atice 
hochfertigk- 7 stoltz-lich; vppiglichen 
(15). prang-, herschig-lich (v4). 

Pompositas vppigkeit (75). 

Pomposus v. Pompolentus. 

Pomposus ineessus ein hoffartig 
gezoch, var. hoffertigs gezosch, hinden 
nach gangen mit knechten o. megden 
(65). 

Pompus v. Pompa. 


Pomu-m (fructus), -s (arbor) apphel | 


(1). appfel (9, 75). opffel (75). ópfel (93). 
hd. nd. appel. ops (91, 126). opf) (126). 
-us hd. nd. appel-baum, -bom, -bauem 
2 -der (20). affalter- 7 apffel-pawm (14). 
apfelbom (76). a- £ o-pffelbaum (75). 

*Pomum cedrinum ceder pawm 
apphel (1). 

Pomu-m, -s granatu-m, -s (cf. mae 
lum gr.) Ad. grane-, paradise-, paradis-, 
Ad. nd. gran-, nd. grànat-appel. -us Ad. 
nd. gran-, nd. granet-appelbaum, -bom. 
hd. gnat apfel bom (6), granat-a.-baum ; 
gran-aphel bavm (3), -opfelbawm (4); 
-aspel pawm (s2c 1); ein apffelbaum von 
granaten (110 sém.). 

Pomum macianum &e. v. Macia- 


num. : 
TPomum- v. Pomo-rancium. 


*Pomum regale chunig apphel (1) . 


eyns konigib appel (5^). 

Poncius vnus de insula pontus als 
pylatus (9). 

*Ponda, alis sponda des beddens 
butenste deyl (147). : 

Ponderare Ad. nd. we-, Ad. wie, 
wi- (6) -gen. pawsen (74). 

Pondem B nd. wi-, yr (28 
ewi-, gwi- (67) -chtig ; wigig (6; 68, 69; 
UM nus (18), wiegelich. (7), 
swere. swar, var. swer der grolle, des 





POP 


gewichts vnd der purd halben (75). zu- 
rissen (8). nd. wichtich, ge-w. 
*Pondex v. Pandox. 

Pondo (cf. sq.) zndecl. pro morbo et 
pondere (Br-). g. -eris last 4 pfund (110), 
pont (132); g. -onis ein kranckheit (110), 
ouel (132). 

Pond-o, -us hd. nd. gewicht, borde. 
Ad. burde, burd, purd (75), last; ge- 
wichte, -wiecht (8), -wecht (19). 

*Pondox v. Pandox. 

*Pondoxium v. Pandochium. 

*Pondus fist, furtz o. schayD 2. bo-, 
bu-mbus, aspergus (74). 

Pone Ad.nd. by. nd. achter by (11), 
van a. (132). athter (20). affter (19). 

Ponere /d. setzen, legen (17), bedre- 
gen (20. durch .Missv. von legen als 
mentiri !). nd. ze-, zee- (11) -tten. p. ad 
seriem ri- 4 rin-ghen (225); ad rigam 
ricken, ad aceruum riggen (74). 

*Pongnus v. Pugnus. 
*Pono v. Pontus. 

Pons Ad. bruck, brugg (6), brock 
(11), brücke (151), bryck (18), bricke 
(13). nd. brugge. 

*Ponsellus (cf. pumex &oe.) pynsel 
to mailen (147). 
*Ponta prux ein stat in beheym (74). 

Pontare bruck (110), brucken (68), 
brugghen (132) machen. 

Pontellus v. Sufflamen. 

Pontica (gemma Pr.) nesp-ilbóm (101), 
-elbaum (6). edil steyn (9). 

Ponti-eus, -fieus (12) (. sapor sicut 
piper; deponto; : pons17)Ad.zanger-en 
(6), -icht (69, 133, 134); zenger-ig, -icht, 
-echtig (5), -echt 7 -et als pfeffer (74); 
ezend gerig (2), sure (10), bitter 7 bro- 
eken meyster (11). nd. tengerich u£ piper, 
7 pepper (22. cf. tinghel-en mordicare, 
-inghe acredo Kil.. tamper smaec sapor 
p. (141). 

*Pontieus eyn mere (18). 

Pontieus (2. camis marinus 18), p. 
canis (8, 9) biber (8, 9, 76). beber (17). 
otter (8, 9, 17). en mer hunt (23). 

Pontifex (&. faciens pontem et simi- 
litudinarie pro antistite t episcopo 16) 
hd. brucken-mecher (8), -macher (65, 68). 
br.- (9), burger- (110) -meister; richter 
(49); pi- (1, 15), bi-schoff; bischayff (19), 
babst (17). nd. biscop. 

Pontificale pischoff-isch (755), -lisch 
(752). 

Pontifie-atus, -ium, -um (69) Ad. 
bis-tum, -thum, -tom (17), -tumb (68, 134); 

istum 7 pischoff ampt (75); bischofft., 
issoff- (6) -tum; bischoffes dum (19). 
Ad. biscop-, byB- (132) -dom. -atus daz 
ampt (7). dat ammet (23). 

*Ponti-fieus v. -cus. 

*Pontonium scaltscif 7 sceldel (Gt.). 
ags. flyte (942). 
*Pontu- v. Punetu-alis, -s. 

Pon-tus, -o (17) daf) mere (8, 9, 11). 
See (5, 85). sik (29). en sijk (23). brue 
(8, 9). 

*Popa (»« popiniarius s/m.) ?. ta- 
bernarius (136). 

.. Popa (7 péngu-edo t -is) vet- (11), 
fet- (20) -heit. vetthekeyd (19). feistig- 
keit (15). opffermetzger (135, Ki.). 





POP 


Popanum beert, opfferkueh (115). 

*Po- v. Pa-pauer. 

Popeanum v. Popisma. 

Popellus eleyn folek (8, 9). volek- 
lin (110), -xken (132). 

*Po- v. Pu-pillus. 

Popina (2. taberna  nebulomum. 110, 
pupa Gl. m.) kuch-in (5), -en 7 hurre (9). 
hd. küchen (8^), kuech (920), kochen, 
iarkuchen (125). koch mayt 2 dock (pupa 
17). ein tock-e 7 -en (4). spulunge (125), 
spulge (133), spülge (67) (2« popisma). 
bübe 7 hüer (19). kokene (11, 93). 
bueue Z huere (11). hur (74). 

*Popinare bereyden (11, 19). essen 
bereiten (75). kochen (90). 

Popinarius (micht in Hss.; cf. co- 
quinarius) hd. koch; scehuf)el-wescher, 
-spuler. 

*Popin-io, -o, -us, 4 popio (88) Ad. 
fresser, fraDer (66, 76, 151), frayDe (152), 
fray (19, 133), fraeB 7 lecker (20). 
vraeD (132). fraufb (67). vraet (11). bras- 
ser, fuller &e. (88). kuchen- (75), kuchin- 
(76) -bub. 

Pop-isma, -ysma (129), 7 -eanum(Br.), 
(à. coitus dic, Br. tractatio manuum. 110, 
vnguentum 1295 cocus; sanguis dealbatus ; 
sperma, virile; lae; squalor (q. cf.) 4 
pinguedo coquine 765 aus momo) 
spol darm dey sehotel inme waschet 
(225). spol-e (12), -ieh (10). spoch, wr. 
spelieh (13). ge-spule (v. squalor b), 
-spiel (49). spulech, karspul; auDgiessung 
menschliches samen (74). mannis same 
(8. die stucke dar mit man die rof 
zem o. haimsch macht (88). 

Pople-s, -x v. Poblex. 

*Popo uurst-eline (121), -reline (Gt. 
l, 1049). 

*Poponiseos (7. scismaticos inter mo- 
nachos) uualaha de stabulo (Gf. l, 842). 


*Poposceere (sé. poscere) eruordern 
(74). 

*Poppysmare táschlen (V. a. 1618. cf. 
Sm. 1l, 459). 


*Popula (i. oculi pupilla 141, puella | 


dissolutior Gl. m.) pireha (arbor Gt.). 
Populago v. Farfugium. 'T'ussilago. 
*Popula-men v. -tio. 
*Popul-ana v. -ona. 

Populare, -ri hd. nd. v)-wosten, -ve- 
sten (sic). hd. v)-wusten, -wiesten (76), 
-wsten 4 -storn (17), -hergen 7 -schleyf- 
fen (126); wo- (100), woe- (20) -sten. 
wuest (132), wiest (68) machen. das 
volek ví seinem land tryben (110). 
rauben (17). be-r. (8). 

*Populare (Z. /udere, cf. petrare) 
ballen slahen (49). 

*Populare (aus poeulare?)v. Potare. 

Populari 4. populo replere dc. (Br.). 
mit volek vervullen (147). 

Popularis (7. forensis 74) dem volck 
angnem, dem man gunstig ist (88). 
volekisch; vende im sehachtzagel (74). 

Populatio (7. deprecatio 16) bete iu 
bette (9). hochfart, zerstorung (74 
popula-men, 2 -tio (74), 4 -tus (16) 7. 
depreca-men, -tus (16). mengin des volcks 
(14). 

*Populatiuus popelich (20). fülkych 
(19). volkieh (11). 


POR 


*Popule-ntum »v. -um Nr. 2. 

*Populeum stam wurtz (1. caulina 
radix Nmn.) steyn worez (Db, 17). 

*Po-, pa- (1) -puleum, popul-ium, 
-eon (141), -entum 7 -inus (76) Ad. 
pappeln-, bappel-, appel- (sc 18), bapel- 
(66) pappel- (134), papel-, popel-salbe, 
-salb. nd. papelen-, poppelen-, populioen- 
(132) -zalue. popo- (110b), popu- (11083) 
-lien, ein salbe. 

Populeus, pa- (9), po-pulinus 
(cf. prc.) (-eus £. stiracius 74) papil- 
bawmen (9). papel-boumig (68). peppel- 
boemieh (132), -ieh (11). alber-einding, 
-iseh (74). alparin sem. £ pirchin (Gr.). 

*Populi-us Z -eus ainer vf dem 
volek (75). 

Popul-ona (129, Br.) -onia (ki.), 
-ana (76) 2. Juno (Br. &e.), dea muben- 
tium. (16). 

Po-, pu- (Gf.) -pulonia (cw. Br.) 
polona (127, Gf. 3, 334 falsch erklürt). 

Populosus (cf. pupulosus) Ad. nd. 
vol voleks. : 

*Populum alberprof) (74). 

Po-, pó- (11), pó-pulus, popus /d. 
nd. volek, lude. stat-v. (74). voleh in 
der stat (93). fulke (20). falek (6). lewt 
7 menig (1). vollie (11). wolek (23). 

Po-, pa- (1l, 121) -pulus (en bom 
23. stirax 2d. 4 quíta arboris 74. cf. 
popula) Ad. alb-are (121, Gf), -er (74, 
93, BM.) -erbom (6 sem.). al, var. a- 
berpawm (74). arbar (Gf.) arbor wih 
(pop. 121). vlben- (73, 153), popeln- (73), 
popl- (102), popel- (74), popelen- (132), 
popel- (283, 74), Ad. poppeln-, puppil- (8), 
papel-, pappeln-, bappeln-, peltz- (126), 
sarbach- (93, 126, Ki.) sar- (128), espen- 
(Ki. nd. peppel- (11), popeliouen- (22^) 
-baum, -bom sem. popel wyllighe (14). 
belle (*), -en (126). popul on salben 
(73. cf. populeum). ags. birciae (94, 136). 

*Populus (27. diseus, cf. perraria) 
pal (75). pleyde, pleyd (74). 

*Popus v. Populus. Pupilla. 
| *Porea (piscis) v. Perca. 

Porea hd. losa (v4, 93, Sm. 2, 501), 
loB (Das.), loof3 f. (Pict.), loos (v. Stalder, 
|f. Fris., $m.), zuchtel Z loBe, víg. more 
| (75); mor, mour (67); schwyns-, sweins- 
(14) -muter. moyg (133). mock (152). 
| wett. bar. muck f.wett. mocke f. (cf. Fr.). 
non (7. cf. nunn, ein verschnittene loof 
Piet. verschn. Stute Sm. 2, 699). nl. suege, 
Soch, gelte (116). suwe (19). soog (99). 
soeghe (132). sutz £ varch (74). 

Porea, parea (49), porea (147) (7. 
spatium nter duos sulcos sim.) eyn spa- 
cium zwischen zweien furchen eins 
Ackers (110). eyn sp. van erde tusschen 
tzwe voeren (132). braieke t. twen vore 
liggende (147). ein bethe (3), bete (4). 
pett lanndes (74). rein (49). fuhren-rynle 
(116), -reynlin (126). ags. balc (Gl. Aeitr.). 

Por-eare (Br.) -eare (bis 147) lant- 
braicken mit der ploieh, br. dat lant 
(141). 

Poreari-a, -cia, -tia suinstig-i (104), 
-e (Sum.). sula-cha (Gf.), -e (1315, 141). 

Porearius sueinari (141). ein schwin- 
hirt o.sutriber (110). eyn verkens hijrde 
(132). 

Poreaster (7. porcus junior Gl. m.) 
binuz (Gf). ags. for (136), foor (94).  ' 


4A 





448 POR 


*Poreax (sí. procax) v. Garrulus. 

*Porcella geltken (107, 132). 

*Porcelana v. Portulaca. 

*Porcell-io: -us (7. multipeda) soegh 
(Kil.). n]. suege, pissebedde (116). 

Porc-ellus, -ulus uarh (Gf). ags. 
faerh (94, 136). uarhe- (104), uarche- (Gt.), 
ferc- (7, 8), fer- (64, 75, On.) -lin. várnl 
(3). varl (1, Sm. 1, 562). farcekel (75). 
verke-n (20, 85, 133), -lein (9). siegfer- 
kel (3. wetterau. suckfreckiln). swingen 
(bb). schwynlin (68). porc-elli Z7 -ulli 
farahir (141). 

*Porcilaca v. Portulaea. 

Porcile sewstal (88). 

*Porcimus merswin (20 sm.) 

Porecinus swyn-en (20, 133, 152), 
-yek (19). zwinen (11). Ad. schweyn-in 
(134), -en; schwynen. schw. fleisch (110). 
verckenachtieh (132). 

Poreistetum swein- (74), suw- (110), 
verkens- (132) -stall. verhersteig (v4). 

*Poreopiscis v. Porro (piscis). 
*Poreulata v. Portulaea. 
*Poreul-lus, -us v. Porcellus. 

Poreus Ad. nd. swyn. hd. swyin (19), 
swine (17, 152), schwyn, sweyne (66, 151), 
sweyn (1, 9, 4). eyn schwein (126, 134), 
o. heimich (126). h. o. zam sehwein (Das.). 
heimuch (p. 7 gryllus Piet. »« heim- 
lich £ -seh cicur 25.?). uarch (et.). farch 
(4, 8, 9, 1, 64). verken (11, 132). suwe 
(8^). Ad. barg. ein sehwin b. (6). 

Poreus siluestris Ad. nd. wilt, wil 
(18), wyd (sic b^) swyn. wild swein (1). 

*Pore- v. Porc-a, -are. 

*Porfilio v. Porphyrio. 

Poris-ma, -sa(:4) (v. apertio, illumz- 
natio sensus, lucrum r.)uffdoh-, uffdo-, ge- 
vug-unge (20). miete (Sum.). erleuchtung 
der synne (74). der synne verluchtynge; 
der sweytgater oepenyng (147. »& po- 
rus). 

Pormina huyrdom (141). 

*Po- v. Pe-rnestus. 
*Porno v. Porrum. 

Porosus Ad. hol-icht, -ericht; luche- 
recht (7); locher-echt, -icht, -ig (12, 75, 
134), ig vom sehweif) (75); lóchericht 
(151), lechert (6), fol locher. d. hollich, 

*Porporeio v. Proportio.' 

Porph-yrio, -irio, -irius (2), -ior 
(76), -iriecius (23), porfi-rio 7 -lio (Gt.). 
porfyrionis (136), prophirius (1) (7. 
pellieanus 74, 136) philfor (porfilio Gt.). 
ags. fel-usor (136), -ofor (94). ys-, is-aro 
(103, 121, Gf.), -arn (Gf.), -are (100), -ar 
(9). isanfogal (Gf.). isinuogil (104). stain- 
rapp (91). sitich (1, 2). sedek (23). pel- 
lican, purpurfaruogel (74). 

*Porrago v. Borrago. 

*Porrax v. Parix. 

Porrectio reichunge (20). 

*Porrectorius (cf. erusibulus) cleyn 
eop (141). 

*Porressilla v. Potentilla. 

Porri-gere, -ere Ad. nd. langen, re- 
ken (13 Mrg., 299b, 93). nd. reycken (11, 
132), recken. Ad. vz-r. sim., -geben (65); 
reygen (13), vf-r. (21); rei-, reu- (7), 
ri€- (1105) -chen; bieten £ uss streken 
(46); bitten (6). winnen (99b). 

Porrig-o, / -ium (Gi. ».), prurigo 





POR 


(porcorum 14), € porringo (147) (7. mor- 
bus capitis capitis cariem factens Pr., sca- 
bies, infirmitas porcorum a, poreus, 2nf. 
pecorum 21; cf. angina) gulla (131), -i 
& -e (£. vitium porcorum Gt.). erynt &e.; 
porrigo coghe, wrangh (147. 7. g. wrange, 
wie westfl. frangen pL., frángede Bràune 
der Schweine cf. Kuhn Z.4, 3 p. 180. Doch 
rank-korn éd., auch Schotenfrucht und 
AMutterkorn vgl. Weber ók. Lex. Á. v.). der 
range (21). rant korn (9). rank-horn (9), 
-orn (8), -born (16). das rackhoren (4). 
ranckoren grindt; gr. 7 ranckorn (74). 
suwkranckheit (110). verkens ouel (132). 
swinsucht (75). 

*Porro v. Porrum. 

Cosa: vorbaf) (3). mer (8, 9). doch 

): 

*Porro (104, Gf.), purro (121, Gf.), 
poreopiscis (943b, 136) (piscis) stur-o £ 
-jo (Gf.), -i (121), -tur (104). strudo (Gt.). 
ags. styr-a (Gt.), -ia (94, 136); stiriga 
(9423). 

*Porroeast-i (24, 74), -ri (47), -a (85), 
porrumeasti (74) aschlauch (74). ascloeck 
(85). astloc (24). aloich (47). 

*Porros v. Porrum. 

*Porrosectilis v. Porrus sectilis. 

*Porrosus vol wratten (141). 

Porrum 7. baiwm (141, 142, Gl. m.). 

Porru-m, -s (Gl. m.) 7. enfirmitas in 
manibus 0 in pedibus (Br. sim.). &. ver- 
TUucQ (147, Gl. m.). wratte (147). 

Porru-m, -s, porum (5^) (7. bulbus; 
cepulla; ab- 4 a-stronum ;3) kil (6, 
Gf.). hd. louch, lauch, loch (4, Gf.). por- 
(19, 20, 225, 85, 99), poi- (85), assche- 
(D^), esch- 7 prieD- 7 schnit- (73), asch- 
(111), gemein- (93), knob- (87) -lauch, 
och (85, 85, 87, 93), -lok (99), -lak 
(92b), -lag (111). láuchel (73). nd. lok, 
loek, loeck (11, 132), pork (225). phar- 
ren (509). pfarr m. (71^). suriho szm. (Gf.). 
porro surio 4 porrus 7 eapillus lock 
(7« eepulla louch!); porno 7. plantago, 
macedonioeo Azerher ? (141). porr-os, -um 
(£. portulata)lauch; -us slauch, lauche- 
kyl (74). portus 2. herba acerba plaich 
(74). 

Porrus sectilis, porro-s.(105), porru- 
S. (74) snite- (105), snit- (93), sint- (74. 
cf. brieula) -louch. 

Porta hd. nd. porte. hd. pfort, port, 
purt (19), thor (110), toer (75), toir (1), 
tar (6, 759), tor Z burgitor (Gf.). md. 
poerte (11). 

Portabilis dregelieh (11). 
*Portalaetis hertzen- o. spy 0-ader (74). 
*Portanus des tymmers tzierheit (147). 

Portare hd. nd. dragen. hd. tragen; 
bri-, bre- (132, 133) -ngen. nd. dreghen. 

*Portaria thorwerterin (65). 

Port-arius, 7 -ulanus (74, 75), -ena- 
rius (46, 74), 7 -elarius (14) Ad. nd. por- 
tener, dreger (18, 23). hd. port-ennere 
(11), -ner (6). thor-huter (110), -wart (74), 
-wert (125), -warter (75). tarwerter (759). 
turhuter (74). torhueter (46). 

*Portastrum wilt-senp (47), -swap (24), 
-senerum (? 85). 

*Portatiuum (v. armigata 74) was- 
serpfeyffe (74). trag orgel (1). Ad. md. 
portati-f, Ad. -ff, -ue (74). partif (21, 23). 

Port-ator, -itor (7. Zamitor 68 &e.), 





POR 


-ineus (110 &e.) hd. nd. dre-, Ad. drey- 
(21), tra-, tre- (4), brin-, bren- (132, 133), 
nd. dra-ger. furer (110). vber-f. (125). 
veerer (132). 

*Portel-, porten- v. Port-arius. 

Portemia (/.opifera) schiffein, zull 
(14). seheep van syrien (14). 

Portendere (7. longe 7 porro ten- 
dere £ /. post ostendere Br., l. ante pre- 
0. 110) Ad. nd. beduden, wandern (11, 
19, 67, 133). Ad. wonderen (20), betuden 
(18), bedyten (76); vorbe-zeychen (9), 
-Zichin (8). lang vor-sehen o. -erkennen 
(110 sém.). 

Portensis hd. wechter. hd. nd. dor-, 
dore-, dur- (20) -w. dorweychter (19). 

*Por- (8, 9), pos-tentaeula (cf. por« 
tentula?) na-'(9), no- (8) -ssedil. balken- 
leder (11, 20), -leyter (19). portentum 
falkenleder (19). 

*Por- v. Po-tentilla. 

*Portentula v. Cenouectorium. 


Portentum Ad. nd. wunder, wonder, 
w.-ding, gew. hd. -zeichen, -zeigen (11), 
nd. -teken. Ad. zeichen zukunftiger dinge 
sim. merewonder (18). 

*Portent-um v. -acula. 


Portentuosum 2.parwwum miraculum 

7 vol wunders (110 sem.). 
*Portica v. Propolim. 

Porti- v. Portis-eulus. 

Porticus Ad. pforzich (Gf.), vorzeichen 
(Sm. 1, 635), schopff (49, v. a. 1618); vor-, 
fur-, fier- (15) -sehopff; vierschoff (755). 
vber-, fur- (65), vor- (74) -schupf. forschatff 
(X). fur-gehuse (65), -huef Z port-h. (20). 
vor-, 4 por- (74) nd. -kerke, Ad. -kirche, 
-kireh, -küreh (67), -lauben (75), -werek 
(18. aus kerke?), -£hor (110). var kilch (6). 
leit-haus (1. cf. Sm. 2, 521), -huf) £ lat- 
h. (Z. taberna 75). hd. leich-hufe, -hufj, 
-haus (134, V. sec. 15, Ob.), -aus (71); lich- 
hus, -huB, -huib (17), -hauDe (152), -us. 
nd. lijk- 4 doden-hus. vmb- (19, 67, 152), 
inne- (132) in-, ein- (134), durch- (20) 
-gang, -ganek. port (68). portael (132). 
nl. pant (116). spatzyrhuf) (125). halle (20). 
en hal 7 doerwechter (11. »« porta). 

*Porti- v. Portu-galia. 

*Portilaka &oe. v. Portulaca. 

*Portiliotum v. Portulaea. 

*Portineus («us porthmeus?) v. 
Portator. 

Por-tio, gew. -cio, -cia (1), 4 
-eiuncula (1, 2) Ad. eyn deil 7 antzal; 
eyn deyle 7 eyn czale sim. ; antzel (17) 
tail (1; 7, 9, 134), £& zail (1),  stueke 
(9); an val (2, 5b). nd. del Z antal. 

Portis-, porti-eulus des scheepmans 
hemerken of reitscap dair mit he den 
roeyluden en teyken duet (147). 

Portitor (cf. portator) zoller; vber 
furer o. schiffer (88). Eo 

Portiuneula (cf. portio) hd. eyn 
kleyn antzal  deyl. nd. clene antal ? 
eyn klen ding (23). sthüklein (9). stog 
fleiB (8, p. ?. pars carnzs 16). 

*Portorium (nawis; anders Gl. m.) en 
vorbot (23). j 

Portuga-lia, -nia (5^), portigalia 

(regio, ciuitas 93) hd.nd. portu-, porti-gal. 
*Portul (cf. porrum, pretula &c.) 
snideloch (47). 








POS 


Portu-, porti- (23, s7, 105), porci- 
141) -laea, -laka (23), -lata (74), -liotum 
li punktirt 81), porc-ulata (4), -ellana 
143) borgele (12, 24, 85). burgele, boh. 
letelik (Kleechen 4). pu- Z bo- (143), bu- 
10, 143, 144), be- ol 111) -rgel. burckel 
po. pukeol (87). bur-eela £ -zala (Gf.); 
zilla (95), -tzel (143), -zeln (112), -tzelen 
144) pur-cil (105), -celan 7 -zella (Gt.). 
ort-ulake (20), -ulae (143), -elkrut (1). 
auch (74. cf. prc.). gren-sel (143, 144), 
zel (112). 

pocta (cf. portarius) portener 
(11). 

*Portula-ta v. -ca. 

*Portuncilla v. Potentilla. 

*Portunitas geluekicheit (11, 20). 
| Portunus (7. quietus Br.) geluckich 
(11, 20). gluckych (19). groftergot (74). 
rest-lick, -ich (147). 

Portuosus hauelicht (20). 

| Portus (7. statio nauium Br. &e., T€- 

quies n. D, rippa 7 littus 2 sim.) vbir 

(b^, 9) da die sehyff halden (5^). vber 

(2, 752). über (1). Ybe (21). ober (5). vfer 

(11). vffer (8). überfar(755). gestat (1, 2). 

ge- Z g-stad (75). stad-en (49, 110), -e 

(19). habe (12). haff (20). hau-ene (8, 20, 

99), -en (1l, 132)  -inge (23), -e (125). 

merhab (93). hd. port (91, 125), ein mere- 

ps mór-p. (151), meerporte (68). zulend- 

ung (91). 

. *Portus (herba) v. Porrum. 
*Portusnaonis (c/w.) portenau (74). 
*Portu- v. Porten-tilla. 
*Poruestus v. Pernestus. 
*Porulu-s hasel; -m. h.-wortel (147. 

aus corulus). 

*Porum v. Porrum. 

Porus v. Tophus. 

*Porus (»« pontus) mer (1l). 

, Porus sweyD- (59), nd. swet-hol. sweys 
hol (9). sweysse hole 7 loch (13). hd. 
sweyD-, schweyf-, swaiz- (2), swais- (1), 
Sweysch- (5), smieze- (20) -loch. tunst Z 
t-loch (75). ein. schweiD- (110), sweyf- 
(132) -loeh 7 -locher, 7 -gat (132). 

*Pos (g. podis gr.7. pes Ex.) v. Poderis. 

Posea v. Puscha. 

Poseere (7. postulare, petere) /d. 
hey-schen, -Den, -ssen, -scen (-sten ? bb); 
ayschen (1), bitten (110), bieden (13), 
gern (1). be-g. (10), beben 7 geben (9). 
nd. ey-, e-schen; bydden. 

*Posocoreris (»« potiri) gebruken (11). 

*Posidieus v. Podiseus. 

Positio Ad. secz-, saez- (11), leg- (46) 
-unge; sage (62). nd. settinge. 

*Positiuum Ad. eyn kleyn orgel. ein 
positi-fe (75^), -ff (1, 753), -f (6). 

Positiuus eyner der da wole kan 


1 











vV'stene (11). setzig (110), -lich (68). set-| 


3 (132). p. gradus der niderst grad 
65). 

Positus ge-saczt 4 -leyt (17). 

Posonium v. Pusonia. 

Posse vb. hd. nd. mo-. moe- (110,132), 
mu- (6, 69, 75), mui- (76), me- (18), vir- 
mo- (20) -gen. prs. ich mag (17). sóbst. 
hd. mugelichkeit (17), macht. 

Possessio Ld. besitzunge. nd. besit- 
tinge; have 7 gud nerunge 7 erüe (225). 

Possessiue besitzlich (20). 


DxereNBACH. GrossARIUM, 





POS 


Possessiuus /d.nd.besit-zlich, -telick. 

Possessor hd. nd. besit-zer, -ter. 

Possibilis Ad. nd. mo-, Ad. mu-, me- 
(5) -gelich. mug-lieh (75), -leieh (1). mech- 
tig (76). 

Possibilitas Ad. &d. mo-, Ad. mu-, 
me-gelicheit sz;m. mechtig (141). migali- 
chait (16). ebenheit (9 Ann.). 

Possibiliter mogelich (20). 

Possidenter besiezlich (20). 


Possidere /;d. nd. besit-zen, -Ben (12), 
-ten. geliehen (awsgestr. 13). 

*Possula prantz-, pfirsich-kern (74). 

Post Ad. nach, dàr-n., nayeh (19). 
na (13, 23). nae (132). 

*Postatieus v. Apostata. 

*Post camisia scurliz (Gt. 6, 545). 

*Posteras hd. vber-, ober-, nd. ouer- 
morgen, -morne, Ad. -morn-, -mar'n (6). 

*Postea v. Postela. 

Post-ea, -quam, -modo, 4 -modum 
(4) dar-na (20, 23), Ad. -nach, -nayceh, 
-noch; ernach (18). wd. dair nae (132); 
hir namals (29b). 

*Postedenofanus v.Paseedenopagus. 

Post-ela, -ella, -ea (76), -ellina, 
-elina (Gf), -elima (755), -ilima (752), 
-ilena, -ena (104, Sum., Gf., Gl. m. ), -ile 
(85, ar.) (z. subtela 93, solide 75, cf. 
sidile) hinder boge (535, 18, 23) an ey 
sadel (18). Ad. h.-bug (75), -hug an dem 
sattel szm., -buge (8^), -bughe (21), -pueg 
(2), -püg (1), -pug (74), -gereit (75), -ge- 
raid (V. sec. 15. Sm.), -grat (116), -grát 
(Das.), -zug (16); hinter satelboge (Gt.) ; 
h.-fierteil (74); aftir-raif (104, Gf.), -reuff 
(8); affter-reyff, -raif (Sum.), -reffe (9), 
-riem (91), -silen Z -geschirr (s -rayde 
0 -syl (74); -gereit, var.-gereid, an einem 
pferd (110). echter- (147), achter-eme 
(sic 90), -ecroppiere (m/. 116), -gerede 
(19), -gereyde (11, 122, 147) der perde 
(147), van den perden (132). ein schwantz 
rem an einem pferdt (6s). 

*Post-ella (141, Sum.), -ellus, -iculus, 
-ueulus (74), -erula (dmm. a postis 
q. cf.) dur- (5), turi- (141), tur- (Sum.) 
-lin. 

*Postellus v. Postica. 

*Postena v. Postela. 

*Pos- v. Por-tentaeula. 

Poster-a v. -iora. 

Pos- v. Post-tergare. 

*Postergatio zuruck legung (75). 

*Postergum rucgilin (Hpt. 5) st. -lin- 
gun? cf. post-tergum auftar ruckie Z 
hintar ruece (Gf. hinder sieh (75). 

*Posteri v Postheri. Posterus. 

Posterior me hinder (55). hinderest 
(15). 

Poster-iora, -a (5^) hd. daz hinder 
deyl szm.; der (76), die (46) h.-tail; die 
letz-, let-, lesch-sten t. (65); hindern 
(15). nd. de hinder del, dat achter deyl 
(132). 

*Posteriorum (sc. Lber) von der ge- 
miden (genuden?) red (1). 

Posteritas geburt (7). ein nach ku- 
mende g. (4). nach-kumlickait (65), -kum- 
menheit (68, 1102), -kommenheit (110^). 
naekomelinek (132). geslicht (1Y sZm.). 

Posterius her- Ad. nach, nd. -neger. 





POS 449 


hinach (75). erneen (18). über et (e£?) 
mer lang (6). lesthe (10). hindirste (5b). 
der hinderst (1). 

*Posterna (frz. poterne, cf.Dz. Wtb. 
709) cleyne porte (20). cleyn port dorch 
dye muren (19). cl. poert doer die muere 
(11). posterne (85. cf. postica). 

Post-erula v. -ella, -ica. 


Posterus Ad. der nd. de hinder-ste, 
-8 (18). ein nachkommer; p/. die nach 
uns kommen (110 sZm.) nachkomeling 
(8, 9). noch komelinge (11). nafulgender 
(20). die naevoleht (132). 

*Postes v. Postis. 

*Postes (4. ligmum cum quo seratur 
garba 16, l. quo garbe ligantur n messe 
75) pint- (75), bind- (76) -nagel. 

*Post-heri, -eri (vé. hodie munc 110) 
eendert gestert (19). egestern (20). eer- 
gistern (11). heut (1102). huyt (110^). 

Posti-ea, -ta (8), -eum d. nd. hin- 
der-dore (-a 23), -dorekin (-um 23), Ad. 
-dor, -dyere (18), -dier (49), -dürli (93), 
-tor (9), -thore (133), -tur (6, 134), -thur 
(1102), -thuer (110b), -thür (111). die 
echterstehe duer (11). achter-doer (132), 
-deure £ posterne (Kil) turili s2m. (Gt.). 
stige-l (9), -le (100). stegele (8). post- 
ica, -ieum, -icium, -is, -ellus, -erula 
heymlick inganck van achter toe (147). 
post-íca 4. pars selle; -icà heymelich 
dar; -ieum hinderdur (20). 

Posti-cium, -tium (at.) stigilla (Gf.). 
torlin (100). turili sZm.; uberturi (Gf.). 
phorte (8, 9). 

*Posticones hunde menner (125). 

Postieulus v. Postella. 

Postic-um v. -a. 
*Postieus v. Apostata. 
* Postil-e, -ena, -lena, -ima v. Postela. 
Post-is, -es, 7 -ellus (74), bostis (24) 

turi-stuodel (141), -kerdar (p/. 127). tur- 
(9, &t£.), tür- £ bei- (3) -studel. ture (74). 
dore (18, 29). hinder-d. (11. »« postica). 
d.-stodel (17), -sthedil (8), -stoezel (19. 
welt. dürstützel) thure wangen (65). 
uber-th. (65), -ture (74), -tür (93), -regel 
(bb), -gericht (91). upar tur (Gf.). bystal 
(X). bistell (6, 24). beystel (74). schof- 
riegel (74), -rigel (4. versch. von stori- 
gel vectis $m. 9, 67. Fr. 2, 119). swelle 
(10). drisehufel (1). druschuphel (71). 
truscheifel (75). thore (133). thor (5). 
thur o. thurschwel (110). ture (66). türe 
(151). dore (152). dor (67) doere (132) 
dar (85). poste (23). post (20, 225, 77, 


|eyn holt 925). dure- (20), duer- (11) 


-post. stemder (77). doyrstenden (13). 
dor-stendel 2 -stel (12). holtz darin die 
thur get o. henekt (75). 

*Postis v. Postica. 

*Postiseum dorheneke (8^). 

*Postita v. Postica. 

*Posti-tium v. -cium. 

Postliminium 4. reuersio erloesunge 
(64). 

*Postliminius wiederkumender vom 
elend zu seiner habe (74) 

Postmod-o, -um v. Postea. 

Po-, pa-stomis (cf. pagula) knebel 
(114). klupp o. brems (91). kleppe, klippe, 
pranghe (Kit). maul-klub (Das.), -ysen 
(116). 

DT 


450 POT 


*Postomus (sz. posthumus) nachge- 
bornkint (93). 

Postponere nach- (8), 
-seezen. hinderrug- (17), ezuruck- 
-werfen. ver-eziehen (8), -ezeihen (9 

Postpridie v. Postridie. 

Postquam v. Postea. 

Postrem-o, -e hd. zu dem, zü (5) 
lesten. 2d. ton. male. zu-lest (11), -leste 
(19). dar noch (17). 

Postremus d. lest. der lesthe (19). 
der aller letste (68). die a.-leste (132). 
hd. der hinder-est, -st. 

Post-ridie, -pridie des tags dar 
noch (110 sZm.). morudiD (postr. 126). 


noch- (17) 
" 


| folium 





Post-tergare, -ergare hinderruge 
setzen 4 ab lafjen (12). abe laiBen (10). | 
hindersich-o. zuruck- (110), achterrugghe- | 
(132) -stellen. zuruck legen (75). 

*Postueulus v. Postella. 

Postula v. Pustula. | 

*Postula-men, -tio Ad. forder- (4), 
bitt- 7 aiseh- (76), heysch- (5), hesch- | 
(17), heyB-, heys- (21) bet- (9) -unge. | 
eyschinge (23, 132). 

Postulare (cf. poscere) Ad. hey-, 
he-, ai- (134), nd. ey-schen. hd. heifen; 
bi-dden, -tten, -ten (134). va-, varr. vo- 
rdern (75). 

Postus ein post- o. kutsschen-ross 
(116). 

*Potabilis drenelieh (17). 
7 gut zu trincken (15). 

Potagium getranck, trincktzeit (74). 

Potamogeton saam- 4£ seehalden- 
kraut (135). 

Po-, bo-, (b^»j -tare (v. potum dare 
1 populare 7 bibere 16) hd. md. dri-, 4 
dre- (20), tri- (9, 110, 134) -ncken. 

Pot-ator, -or drencker 7 soffer (20). 

*Potencianus mechtiger (74). 

Pot-ens, -is, 7 -entacius (16) Ad. 
me-, mà- (134), ma- (1, 6), mi- (11) -chtig. 
nd. mechtieh, woldieh (22»). weldich (77). 
ge-w. (20). mecht (-is 18). starck (110 &e.). 

Potentatus Ad. nd. macht; ein her- 
ren-m. (110 &c.); walt (23); ge-waelt 
(11), -waltig (8), -balt (1), Ad. -walt, -walt 
der vberwindung o. zwingung (75). 

Potenter mechtigli-ch (75), -chen 
(110). krefftiglich (65). 

Potentia /Ad. nd. macht. mecht-e 
(225), 3gkeit (68) michtikeit (17). ge- 
walt (16, 110) cerafft, vermüglichkeit 
(65 varm.). 

P. absoluta ledig (7, 15), lediger 
(6) gewalt. 

*P. affectiua (anime 65) begerende 
craft (9 Anh., 63, 65). 

P. dei alme-, var. alma-chtigkeit (65). 

P. intellect-Ciua, -us (63) hd. md. 
vnem-ende, -lieh (75), v»'neymiden (20), 
vnunfftige (13), verstentliche (46, 75) 
craft. 

*P. interpretatiua sprechindü (46), 
sprechende (6, 9 Ann., 15, 63, 75, 16), v^- 
spr. (0), vz-spr. (5), vorsprokelike (22), 
betudende (65) craft. sprekende macht 
(28,. vDsprechung (21). 

*P. operatiua wu- (1, 15, 68), wi- (6, 
9 Anh. 76) -rekende craft. 

*Potentificeare mechtig machen (65). 


trincklich 


POT 


*Po-, pro- (73, 91, 143), por- (24, 73, 
125, 143) -tentilla, Z7 pot- (70, 134, 151), 
7 portut- 7 potut- (74), portune- (4:7), 
porresS- (Sum. V) -illa (7. nymphaea £ 
ros marinum $um., hereularis &oc. 
143, elauus veneris Gf., anserina Z 
tanaeetum agreste / magnum mille- 
73, aecundula 47 cinifen Z 
kympha 7 ereularis 7 pertula 74) Ad. 
grens-inck, -ing, -ih (104), -ich (105), -ig 
(17), -en (21), ich (77), -elinck. (3), 
-erich (4, 73, 143); grenD- (74), gryens- 
(10), grins- (7), gruns- (143), gress- (69), 
eress- (134), kress- (68), greus- (s2c1) ing. 
grynsich (13). gri-, gru-nsig ; gráns-ich, 
-erich (143). gens-ine (Gf.), -erich (73, 116, 
143). gànD-, silber-kraut, »L ganseryck, 
selvereruyt (143). holl.bliek (116). sigrün 
(6). perwinekel (z. acecundula 74). nd. 
grensynk (23); gresi-ng (225), -ch (24, 


(47); valeriane (port. 24). baldrian Z 
| tennmarck (74). 


Potentior gewal- 7 mech-tiger (75). 
Potentissimus gewaltigest (75). 
Potestas Ad. macht. m. des gewalts 
(75). mayeht (19). walt 7 ge-w. (77). ein 
|riehter vf frefirin in lamperten (93. z£a/. 
| podestà cf. Gl. m. 5, 400). 

|  Potestatiuus geweldyck (19). 

| *Potestatus.(aus pote-stas) »« -nta- 
| tus) gewalt (10). 

| *Po- v. Poten-tilla. 

| Potio (oft 4. poculum q. v.) Ad. nd. 
|dranck. Ad. drang, trank, trunck (6), 
| drunt (sc 17). sirup (88). puisun (99). 
|potio museati vz prosthógo (11). 


|(8) geben. poisoen (106), puisun (99) 
|gheuen. drincken (18, 23). trencken (2. 
| potionem dare 110). 

|  Potior (cf. poti-us, -ri) Ad. billi-, 
bil-cher; bicher 7 grusser (17); bil-lich 
((627), -ch (19); pilleich (1), grosser (8, 9), 
! besse-r, -rer (comp. 76); mechtiger. nd. 
| bille-, bil-ker; better. 

Potiora die meisten o. die merern (75). 

Potiri prs. pocior (Z. fari 4 wt? 4. 
st. frui 0 vti Br. cf. poscor) Ad. bru-, 
brau- (134), gebru-, gebrau- (1, 9), ge- 
bro- (18)-chen. 2d. bruken, prs. ik bruke. 
|nyessen 7 überkomen (64). nuczen (4). 

Potis v. Potens. 

*Potis-sare, -are (17, 4) trincken (4). 
wenig tr. (9), drinckin (8, 17). 

Potissime aller beste? alzumal (20). 

Potissimus aller-mechtigest (110), 
-mechtigister(9);,-beste (20), -biliehste(5b). 

Potistris, TWOUtOtplG vogeltrinek- 
hornle (116). 

Potitare drincken (19). 

Potitus (sonat 2n libidinem) hebben 
gebruieht (132). haben (110), hab (68) 
gebrucht. 

Potius (7. potior) bil-iichen (20), 
-lieh (V, 4, ez, 133), Ad. -licher, -licheker 
(100), -ehe (17), -ker (22), -ken (225), -lick 
(11). hd. pill-eicher (1), -ieher (9); mo- 
gelieh (20), gerne (19, 67, 133), lieber 
(110). nd. lieuer (132), mogeliken (229). 

*Potolieul-a, -us v. Bothona. 

Potor v. Potator. 

*Potrus v. Botrus. 

*Potularia v. Ocimastrum. 





Potionare, -ri (106) trank (9), drank | 


PRA 


Potulentus tránckig (112). 

Potus hd. nd. drank. hd. 
draug. 

*Poua v. Paua. 

*Poximium v. Ocimus. 

*Pracea prachwrze (105). 

*Prac-aytus, -tieus (20) (auzs) zwirtze 
(11). svirnken (20). V//. loxia chloris 
vgl. deutsche und. skand. Namen bei Nmn., 
dazu schwinz 26.; schwunitz Fr. 9, 251. 

*Pracium v. Brasium. 

*Praem- v. Pragm-. 

*Praetacella (cf. paratella?) stain- 
klee (74). 

Prae-, pra- (93) -tiea (2. sczentia, 
act-ualis, -£ua, manualis; actio maualis 
76) hd. wurkend-i (93), -e, würckende 
sim., wurcklieh (110), vbende, vbunge 
(sc 9) kunst, konst. eyn k. van praetike 
i k. tzo wercken (132) eyn kunst von 
practieken o. ein k.zu w. (68). das puch 
A ding (1). vbung 7 wureklieh vbung 
(15). 

Praetiea aetiua kunst diu lert des 
münschen selde (93). 


tranck, 


lichkeit (65). 

Pr.faetiua kunst die hinus wrket (93). 

Praetiecare, -ri (55) hant-werchen 
(1), -wireken (55). vben (75). wurcklich 
(75), ein kunst selbs (110) vben. wircken 
t gewonen (20). practi-seren (132), Ad. 
-zyern, -cleren, -ren (152). 

Praetieus (4. manualis 4) Ad. nd. 
wercker. Ad. wircke-r, -nde (20); wureks- 
licher vber (75), kunst vber, der k. er- 
faren hat (110), ein practizierer (68), ar- 
beder (5). die wal practiseren kan (132). 

*Practicus (auis) v. Pracaytus. 
*Praetin- v. Pragm-atieus. 

Praetizare cruden (106). 

Praes v. Pres. 

Praga (cw.) pra-ga (5b), Ad. -ge, 
-ghe (22b, 132), -che (152), -he (133), -ag 
(68), -g (1, 69, 71, 134). brag (67). hussen 
stat (71). 

Pragma sache (8, 9, 88). werck (4). 
| dedigung, handel (88). praema 7. causa 
(16). 

Pragm-, 7 praem- (75), pragin- (21), 
|pran- (76) -atieum gewerbe (5). wer-f 
| (99), -ph (7), -gk (21), -k (23). gescheffte 
| (15). 

Pragma-, praetina- (76) -tieus (4 
autor causarum 6) sachen furer (9). 
horer der sach (175). 

*Pran- v. Pragm-atiecum. 

Prandere Ad. zu mittage, czumittag, 


myddachen (132), bij dage (18), mal * 
zu morgen (75), zu ymbiD (110b, 134) 


eschen (17). nd. to middage etten. 


(17), eyn mittagib esBen (55); morgen- 


imbif (Sum.), jmbif (v6), ymbis (64), 





| etent. (22»). myddachs mail (132). 


Pr. eognitio erkantniD der würek- 





zum mitage (110), zü mittem tag (46) | 


zu ymbD (69) eDen, essen; zu mittage - 


Pra-, bra- (Sum.) -ndium (7. comestio || 
matura, st. matutina; prandeum i. ma- | 
nutergium 16, 4. zona, Er. cf. Gl. m. f. v.) 
hd. zu mittage eDen sm., das e. bey | 
dem m. o. frumal (74), mittagef) esehen ' 


een (20), -mal (91), -mal zu rechter tag » 
zeit (75); ein mal (100), zuttag mal (68), / 


imbis 7 immesse (74), inbis (93), imeb v 
(17), imbs (18). nd. immet Z morghen j| 





PRA 


*Pransium (aws brasium szm.?) molt 
22). 
| *Pransius v. Prasinus. 
| Pransor Ad. nd. slinder. myddachs 
mail-sl. Z eyn esser (132). esser (76, 110). 
escher (17). sehlinder (110). einer der zu 
mittag 1Dt (151), da zu m. o. ymbif) ist 
131). 
Pransorium ef)ehuel5 (20 sm.). 
| *Pransus v. Prasius. 
| JPransus pfíc. sbst. gessen (110, 132), 
ge-g. (68); ess-unge (69, 110), -ynge (132). 
*Prasemus (7. q. sq.) brach-, nl. bra- 
m (116). 





*Prasinus v. Brasmus. 

| PPrasi-nus, -uus v. -us. 

|  Pras-ium (Sum. VI &c.), -sium (8, 73, 
um.), -Sia (85), -sion (943), pasium (872) 
(cf. ballote) antorn (Sum. VI). an- (Gf. 
i), a- (Ki*.) -dorn. andor (Gf.). gotuor- 
sessin (Sum.). goezuorgessen (3). gotes- 
47), got- (85) -vergetene. wil (878), wis 
(146) morehille. ags. hune (943). prasson 
lovch (Sum. VI). 

Prasi-us (68, 110, Br.), -nus (76, Ki.&e.), 
uus (110b) -um viride (873, 146), pra- 
xinus (£. viridis color 136), -nsus (1108, 
32) grun (68, 110). groen (132). kupfer- 
872, 146), abschlag- (Das.), abschla- (111), 
lauch- o. gras- (Ki.) grün. 
|  Pras-ius, 7 -inus (Ki.), -Ssinum (16), 
ransius (11023) em gruner (68), grun- 
(110), groen- (132) -stein. 

Pras-ius, -mus v. Brasmus. 
*Prass- v. Pras-. 

*Prassiea (sí. br.) romis col (Sum.). 
*Prasson v. Prasium. 

! *Pratale (v. pratum G1. m.) wesebaum 
(19). wyesebauem (20). wezeboem (11). 
Pratensis wysig (1102). wyfNig (110^). 
weydieh (6s, 132). 

Pratiea v. Practica. 

*Pratinotides (herba) hons mille (11). 
| *Pratula (Z. eruea 104. cf. pretula &o.) 
sniteloveh (104, 130). 

Pratulum eyn cleyn wyflin (110), 
eyde-lin (68), -ken (132). 
| Pratum (cf. bratum) hd. vvisi £ 
ebihou (104. 2c hedera), uuisa (Gf.), 
ise, wiDe (18, 1105), wisse, wib, wyese, 
lesen (75), wis (16), wese, weDe (125). 
matt wyDmat (74). matten (126), anger 
10), weyd (6s, 110). nd. angere (22^), 
eyde (11, 132), wiseh (23), beemt (106, 
08), bampt (99). 

*Praturarius (cf. ?tal. pratora pl.) 
iseheio (Gf. cf. wishai Sm. 2, 128). 

Praua vngelich (25). 

Prauare Ad. nd. ergern. arg (68) 
rger (132), erger (110), boeser (110,132) 
achen. 

*Prauator beschediger (75). 












" 













110), poBD- (74), quaet- (132) -hertzig. 
boshafftigs herz (75). 

Prauitas Ad. nd. boesheit sim. krüm- 
e 7 vngráde (126). 

Prauus Ad. nd. bose, bóse (151), boef 
110, 132), snode. Ad. arg. nd. arch, quat. 
*Praxare (aus praxis »« braxare) 
urcken; pier-, var. bier-prewen (74). 
*Praxator pierprew (74). 





PRE 


*Praxina v. Brasmus. PFoca. 
*Praxinus v. Fraxinus. Prasius. 

Praxis Ad. wirckunge, wurkende (9). 
nd. werkinge. 

Pre Ad.nd. vor. verr (68). voer (132). 
pre- vorhin-, vast- (75 en vielen Zss.). 

*Prealmarium v. Palmatorium. 

*Preamb-alum v. -ulum. 

*Preambul-ans v. -us. 

*Preamb-ulum, -alum (74) (é. prae- 
monitum Gl. m.) hd. nd. vor-ganek, Ad. 
-gang, -lauff (18), -red (46). furganck 
an eimem huf) (75). sprache, beysprach, 
spriehwort (74). 

Preambul-us, -ans vor-botte (68, 
110), -boede (132). 

Preauisatus fürhyn gewarnt (65). 

*Preauus der erste grobe vader (5). 

Prebenda Ad. prebend-a (55), -e, 
pfrend (67), pfunde (sc 152), pfrund, 
prunde (8), pronde, prón (21), prune 
(133), prin (18). nd. pro-, pra- (11) -uene; 
proeuen (132). 

Prebendare pfriend geben (76). 

Prebendari 4. pfrund, pfründ (67), 
pfreunde (151), pronden (5), prundene 
(133), nd. prouen (132) nemen, 4 geben 
(68, 110), geuen (132). eyn prone neymen 
(21). 

Prebendaria pfrund-huf 7 -nerin 
(68), -enhuf) (110). eyn prouenier huy 
(132). 

Prebend-arius, -ari ( szc 21), -ina- 
rius, probendarius (141) phruntari (141). 
eyn pronder- (D), en prouen- (23) -nemer. 
phrunde- (7), pfrund- (75), pronde- (17), 
prinde- (18), proue- (22) -ner. pfrun diner 
(sic 9). pruw- (20), preb- (8), prou- (21) 
-ender. 

*Prebendator pfrund geber (75). 

*Prebend-inarius v. -arius. 

Prebere hd. nd. beden, se/tner bieden. 
hd. pie- (1, 75), bie-, bie-, biet- (6), by- 
(9) -ten; bi-, bid- (18, 20), bey- (19) 
-den; ge-, geb- (19) ie- (18) -ben. nd. 
geuen. 

*Prebetor (72. dator, 
| prebitor) geber (76). 

Prebitor eyn pfrunde- (9), prunden- 
(8), prond- (17) -geber. 

Preeabilis hd. nd. bidde-lieh, -lic. 

*Precalcare virtretin (8, 9). 

Precamen v. Precatio. 

*Precamum v. Preconium. 
*Precana langk gebet (4). 
*Preeaneum v. Preconium. 
*Preeantor v. Precentor. 

Precanus (7. ante tempus camus 16) 

eder zijt grawe (8), ezeyt gro (9). 
*Precapere Ad. nd. vor-, 4 mancher- 

ley vor- (75) -nemen, -begrifen (17). 
Precari hd. nd. bidden. hd. biden 


wuntersch. von 


PPrauicor-dius, -s (74, 15, 16) boeB- ; (10, bitten, bieten (7), beten (9). piten, 
» ? x 


vlg. in der gemein 2 gute ding (7. de-pr. 
75). flehin (8, 9). vloken (14). ener vro- 
wen beghern (98. »« procari). 
Precar-ia, -ai (s/c 76) (v. res prec-e 
4 -io Aabita 16 sim.) hd. lehen (76), 
ewig l- gut, ebig l. ader leben (10), 
ewig leben ader gut (4), ewich leen 
gut, ówig leben- 7 lypp-gut (67); 
ewig lehen- £ lyp-guyt (133), 4 leyp 
gut; 4 ewig lihen gut (7); bet gelt 








PRE 451 


(V, 74, ewig g. (74), bat galt (6). ge- 
betten gut (110). gebeden gut (132), 
bedieheyt (81). bette (8, 123). bethe (9). 
libding (110 &e.). lipdinge (40). lib- (15), 
lip- (65, 69), lieb- (63), leib- (134) -geding, 

Preearie sóst. pl. leipting (Sm. 2, 
416). ewig lehen (8), lengut (9). ewich 
iden (23). adv. bit- (110), smeke- (132) 
-lieh. 

Precarium bete 4 leipgeding (74). 
bede (20). gebetten (68), ghebeden (132) 
gelt. gepet (1). 

Preearius hd. nd. bedeler. Ad. bett- 
ler, bitter (110). bethler 7 byddelich (132). 

*Preearpere 7. precedere (76). vor- 
lesen (9), -griffin (8). 

*Precarum v. Precax. 

*Precatim Ad. biddelich. nd. bedelic. 
Preca-tio, -men bede (20). 
Preeator bider (17). pitter 2 fur- 

bitter (75). 

Preeatorius biddelie (11), 

Precatus sbst. ge-pet (1), -bet (17). 
bittung (68, 110). byddinghe (122). ptc. 
gebeden (11). 

Precauere vurhuden (20). vor-hueten 
i -Hiehen (75). 

Preca-x, -rum (8) (4. contentiosus 
verbis 16. »« procax) zenkecht (8, 9). 

Preceden-s furgenger (65); -tes for- 
árige (62). 

Precedere hd. nd. vor-, voran- (75) 
-gan, hd. -gen szm., -fallen (V. »« preci- 
dere). vore gene (17). v hoghen (11). 

Preceler gar snell (20). 

*Precella (7. erustula) bretzele (177). 
Precellens furtreffelich (75). 
Precellentia vurhahunge (20). fur- 

(75, 110), vber- (68) -treffung. bouen- 
schyninge 7 -ganek (132). 

Precellere (7. precedere 8) Ad. nd. 
vorgan sem. bouengaen V ouertreden 
(132). vor- 4 vber-treten (9). Ad. ober 
dreden sm. fur- (75, 110), vber- (6s, 69, 
134) -treffen. bistenen (21). hoghen (11). 
virhoyn (19). 

Pre-centor, -cantor vor- Ad. -senger, 
-Ssinger, nd. -zenger. 

Preeeps vor-snelle (1), -snel (23), 
-snelaftig (22). ein sehneller (65). fir- 
sehn. (76). snel (18). snell (1). schnall 
(6). hd. snelhafftig. Ad. nd. hastieh sm. 
haestich (11, 132). h. (7) vurfarende 
(20). heslieh (sie 9). hofelieh (se 8). 
ylieh (19). ein ylender; gar geh, var. 
gech (65). frütig 7?  vnbesinnt (126). 
schuppiek (5^. cf. precipitare &oc.). neder- 
heldig (17). einer der vil an-facht (110^), 
-fahet (11023). 

*Precept-a, -um 5g.(65) ceremonia- 
ria, -lia, -le sg. (65) sunderlich, be-s. 
(63) gewonheit (V, 15, 62), gebott (6). 
gebot der beduttung allain der liplichen 
saczung (65). 

Pr. iudicialia Ad. geschrieben, be- 
scriben (15, 63) vr-, or-teil, urtel (6). 

Pr. moralia (sg. 65) gebot der sitten 
der gerechtigkeit (65). gemeyn leben 
geyn (gen 63) got vnd dem (gen den 63) 
mensehen (15, 63), mentschen (6). (aus- 
gerissen) -mes heyligen lebons gegen got 
vnd gegen den leuten (9). 

Preceptio gebietunge (8). 
Preceeptor d. beder. 

Sy (us 


hd. ge-b., 


452. PRE 


-bider (17), -bidder (18), -biter (17), -bieter, 
hd. nd. -bieder, -beyder (22). 

Preceptum /d. nd. gebot. nd. bot. 
ge-bott (6, 110), -bod (17), -boyd (19). 

Pr. morale gebot der sytten der 
gerechtigkeit (65). 

Preeeptus ge-boden (20), -bodden 
(19), -baden (11). 

Preces gebet, begird, heischung (65). 

Preces horarie die siben zeit (91). 

*Precess-io, -us forgang (75). 

Pre-, / prede- / ante- (75) -cessor 
hd. nd. vor-genger, -ganger (68), -geer 
(4) -gener 7 -meister 4 forderest vor an 
hin (75). vurgaender (20). voergaenre Z 
v'hogher (11). 

Precia v. Precoque. 

Preciari (7. extimare Br.) Ad. md. 
lonen. lone Z laben (19). lon (17). loven 
(20). werderen (132). 

Precidere /d. nd. vor-, vor aff- (132) 
-sniden. be- (110), vorab- (68), obenab- 
Z fornan-, var. fornen- (65), vmb- (752) 
COMMA d vor an sehlagen 7 metzigen 
88). 

Preecidere vor vallen (132 &e.). 

*Preciencia v. Prescientia. 

Preeinetus gegurtet (20, 64). 

*Precindere (aus -eidere»--scindere) 
vor sniden (18). 

*Precinere hd. nd. vor singen. fur 
ein andern s. (65). 

Precingere gurten o. bereytin (8, 9). 
be- (19), vur- (20) -g. vnder-g., -schurtzen 
&c. (65). vmgirtten (76). begurden (11). 

Precinium (Z. laus 4 Ll. antecedens 
Br. cf. preeonium) fursang 7 prophecie 
(20). profetye (11). 

Preciose duerlich (20). 

Preciositas kostbar-lichkeit, 
-kait (65). dureheit (20). 

Preciosus Ad. nd. dure, edel, kostbar. 
hd. dürer 7 yddel (19); tewer (9); kost- 
par (1) -lich; kospbar (13), küstelich 
(5^), euspar (18). edel grof hubsch vnd 
tuer geschetzt (35). md. dire (99), en 
vriger (a precari 23). 

Precipere /id. nd. gebeden. Ad. bieten 
(69, 134), bieden (13); ge-b., -biden (17), 
-bieten, -bietten, -byten (9). nd. gebeyden 
(22), vor eschen (22b). 

Precipitanter vbersturzlich (75). 


Precipitare Ad. nd. schuppen. Ad. 
schuppffen (6, 3, 75); schop-fen (74), 
-pen; stuppen (20. cf. Sm. 3, 651). nd. 
stumpen (22. sett. trudere, cf. Sm. 9, 638. 
stüpen 22 aus scuppen? doch v. preci- 
pitium). sliffen (0). Ad. nd. neder-, Ad. 
nider-, niden- (6), vberab- (110), vff das 
haupt 2 den hals ab (65) -werffen, -werpen. 
dael warpen (11). sturtzen (185, 65, 75). 
vberab- (110), vber- (75) -st. iber stirtzen 
(16). vber prellen (75). strüttlen (126). 
Struk- (99, 132), tum- (132) -elen. haesten 
(£) vurfaren (20). haestelich doen (132). 
CAPUA schupphen (1). veruallen 
75). 

Precipitatio d. nidderwerff-, scupp-, 
schupp-, schopp- (19) -unge; snellhait 
(1), gelich verderblichait (65); vrblitez- 
lieh (652 Mrg.). vbersturtzung (75). 
Precipi-tium, gew. -cium, -um (85, 
hd. nd. schupp-, sehupt- (76), sehuff- 


var. 


17) 


PRE 

(6), sehopph- (V). schopf- (74), schopp- 
(21), schimp- (18), stump- (stüp- 22) 
-unge, -inge. neder-werfunge (17), -wer- 
pinge (132), warpinge (11) sturtzung 
(65). vberab-st. 7 dietfe pfutz (7. pre- 
rupta fossa 110). tumelinghe; eyn diep 
putz off kuyle(132). steinwant (95). spitz 
an einem steinwander der perg vnd 
pruck (74). 

*Precipium v. prc. 

*Precipucium v. Preputium. 

Precipu-e, 7 -us (5, 21 &e.) czu for- 
der an ader ezum fordersten (4). md. 
vorderst. hd. zu-v., -vorderste (133), der 
vordersten (76), dem v. (1), -forderest 
(134), -fordest (69), -uoren (13), -vorn 
(5), -for (21), -erst (110), -erste (8); 
fürder-? vorder- (65), furder- Z erst- (20), 
besonder- (132)- lich. sunderlichen (110). 
tzoe voeren (132). to vornt (22). ten 
yersten (11). 

Precipuus (cf. prc.) hd. nd. aller-, 
alder- (17, 22) -meyst, -mest (23), -meynst 
(21), -menst (13). vorderst (23). der vor- 
dirste Z gar vornemisch (9). ein furnemer 
O0. besunderer (110). der vorsten (8). 
hd. zuvore. nd. to vorne. 

Pre-cise, -secise hd. nach mynmner 
(8) gerade noch m. noch me (9), g. 
weder me noch mynner szm., gerad 
w. mer noch miuder, nyt m. noch mer 
(110), noch me noch mynner szm. 
noch mene noch mynner prescise; glich 
vor sneden precise (171). eben Z wed- 


glieh (13). glich also (46). nach mere (18). 
mynner nach me Z kurezlich (20). punt- 
vnd eygent-lich (65). noch mynner noch 
meir (132) noch mer noch myn (23). 
nog min nog me (99). 

Pre- 4 pres-cisio absnidunge (20). 
*Precisor vore snider (11). 
*Precis-ores, -sores (7. dentes anteri- 

ores 176) vardern (7529), vord-irste (9), 
-ern (75), -der (8) ezene. 

Pre-, /n Hss. gew. pres-cisus, precis- 
us 4 -sus (75) gerade (21). g. euene 
(283). hd. gar g., gerad, geraide, eben: 
gerad gar (1); glich ebin (5^); beschnyt- 
ten (75). prescisus besnydden (19); be- 
(13), abege- (20) -sneden. 

Preecium Ad. nd. lon, loen (11, 20, 
132). hd. lone, loyn (5). solt des lones 
(15). 

Pr. vendicionis dyngen (18^). 

*Precius v. Prescius. 

Preclare vorschyn- (110), furschlin- 
(sc 110), gar clar-, var. cler- (65)-lichen. 
seer klaar (68). harde claer (132). gar 
luterlich (75). 

*Preclar-ere, -are (Gl. m.) vbertreffen 
mit der hitz vnd gewalt (7. preminere 75). 

Preclarissimus aller gelob-ster, var. 
-ter (65). 

Preclarus Ad. nd. vor-schone, Ad. 
-schin. Ad. edel; gar schone (8,9), schon 
(1, 75) ) luter (75). celare Z schinbar; 
sch. 7 luchtender vber die andern ; vber- 
sch. £ -trefflich (65). : 

Precludere L4. vslizen, (85), -slis- 
sen, -slieDen sem. vorschliezsen (4), 
-sluyssen (132), -sluten (23). 


| "Preclusio vorschliezsung (4). be- 





| sliebunge (20). 
Preco (cf. pedeilus) foraboto 4 bu- 


I 





der me noch mynder (1). eben, Mrg. | 


PRE 


til sim. (Gf.). bott (68). boede (183). 
rechter-b. (20). bade (11). bo- (8, 23), Ad. 
bu., be-, bid-(18) -del. hd. bü- (46), bu., 
but-, bot- (21), bit-, bi- (134), put- (14) 
-tel. furlouffer 7 ver-, var. vÜver-kun- 
der (65). v'konger (17). v'ruffer (8b). 
vDrueffer (125). gerichtz- (1), des vich- 
tes (25), dez gerychteB (5^) knecht. 
gerichts ehnecht (71). vorsehriber (8). 
colp-, meers-man (147). (»« predo 7 74. 
und Mss. mog.) Ad. reu-, rau-, ro- (6), ra- 
(10) -ber. nd. rouer. me. prod. vor- 


Schreier Z7 -ruffer; me. corr. rey wagen. 


(9). scherg, waybel preco 7 gotzwort 
prediger agarius (74). 

Precoctus vor-kocht (6), Ad. -gekocht, 
nd. -gekoket, -gebot (nach preco bot- 
tel 21). 

*Preco-eus v. -quus. 
*Precognitio vorhin erkentnif (15). 

Precognoseere vorhin erkennen (75). 

Precon-are, -ari, -iare (20), -izare 
(20, 65) vor-singen (11), hd. -sagen, 
-sehreyen, -schrien, -ruffen szm., md. 
-ropen (22, 132), -rapen (23). fur ryeffen 
(110). verren- (1), ver- (134) -ruffen. loben 
(20, 76). brysen 7. /audare; £ pre alys 
laborare : conari (76). beduten, fur-b., 
verkunden (65). 

Preconatus bode- (19), vorbot- (132) 
-schaff. badeschap (11). em byttel ampt 
(110). vor-ruffunge (85), -schriunge 0, 
-schreyunge (9). 

Precon-atus, -ium coipmanseap of 
mercerye to laeven (147). 


grosmaeh-ung (65); lob, lop; lobe; 
lobge-, lybege- (5^5), mit- (1) -sanck, 


lof £ louesank. 


sul, presul) Ad. rodef- (17), eyn rat-, 
rayt-, raut- (76) -meyster; dinckman 
(20). nd. en rad mester. 

*Precontari v. Precunctari. 


vroe rijp (147). 
Precoquere v^-(11), vber- (75)-kochen. 
gar versieden (75). 


-eger (Sum.). 

Precordialis Ad. hertzlich, vor-h. 
(19), h. liebe (8, 9), nc (6), haimlich 
(76), liplich (17). nd. hertelic. 





(110). 


brana) hertze (8). hd. vor-, fore- hertz, 
-brust, -brost. das hertz o. brust (68). 
h.-brust (110), -grüble (111). hertzeborst 
(132). ingeweyde voert (132), vorm (110). 


(3; 449). precordia obdurata verherte 
hertze-n, var. (wetterau.) -r (65). ; 
*Precoriola v. Pretoriolum. 





Precon-ium, / -eum (75), preca- à 
neum 7 -mum (76) hd. brys- £ lob- 4? | 


-sang; verkundunge des lobes (75). nd. .. 


*Precons-ul, -ol, -or (7) (cf. proeom- 


*Prec-oque p/., -oqua 7 -ox (141), là |. 
(147, Gl. m.) frivge trubin (101). froige 
truben (Gf. tr. die bald zyttigen (110) . 
vordruuen die eirst rijffen (132). wru | 
(100), fruezyttige (15) winber. wijndruyff 


Preco-quus, 7 -cus (76), -rus (Sum), 
i prequoquus (141) fruezittig (1105). fruo — 
zytig (1102). vor Z. ee wan die ander 
frucht (75). vrorijff (132). frum-iger (141), 


Precordialiter hertz-lich(132), -lichen 


Preeordium (cf. omentum, mem-' 







hertz, hertzen (1102). nd. vorherte. pl. 
islyem Z netzl vor der brust (Avent. Sm. 




















| 


| 
| 














PRE 


*Preco-rus v. -quus. 

Precox v0 ersten (8), esten (9) rijf. 
eyn ding daf) beeziden riff wort (14). 
frumirifas (141). 

*Precrastinare (cf. proer.) virziehin 
(8). vzihen (9). 

*Precudere vor-slagen (17), -smedin 
(8). v-slahen (9), -smeden (11). 

*Precula (cf. pretula &e., anders G1. 
m.) snede- (17), snite- (6) -loch. 

*Preeune-, precon- (76) -tari (7. mo- 
rari 16) sumen (8). sewmen (9). 

Precurrere vor-, fir- (76) Ad. -lauffen, 
-loffen (46, 76), nd. -lopen. 

Preeursio fur- 7 vor-lauffung (65). 

Preeursor Ad. vor-, vur-, fir- (16) 
-lauffer, -leuffer, -loffer (76). nd. vorlo- 
per. 

Preeursus Ad. vor-, vur-lauff. nd. 
vor loep (11). 

Preda hd. raub, raupe (133), raup, 
r.-nemunge, rób (6), ruiff (20), beraubnif 
des guts (75), bute (125). nd. roff (22), 
roef (11), rouff (132), rof neminge (23). 

Predare, -ri (predor 7. spolior 16) 
Ad. rauben; be-r., -r. mit gewalt (75); 
roben (6). nd. rouen, be-r. 

Predare 7. semper dare (G1. m.) ; aliis 
d. £c. (Br.); predam facere, imprimere, 
inuestigare, ambulare (16). vorgeben (1). 

Preda-rius v. -tor. 

Predatio raubunge (20). 

*Predat-iuus, -us (132) roub- (68), 
rouff- (132) -achtich. 

Pred-ator, -arius (11), -o Ad. reu-, 
rou- (68), rau- (1, V, 110), ro- (76) -ber. 
nd. rouer, rouuer (132). hausschacher 
(V. a. 1428 Sm.). -0 rauber; -ator rawp 
nemer (9). -o vífenthalter der rouber 
als vff eim schlof) Z hinder den man den 
roub legt (65). 

Predatorie roub- (68), rouff- (132) 
-lich. raublichen (110). 

*Predatorium (4. prouincia 1l, »« 
predium) acker erbe (19). ocker arue 
(11). 

Predatorius raubig (68, 110). rouuich 
(132). roueliek (11). 

*Predat-us v. -iuus. 


Predecessor (cf. precessor) /id. nd. 
vor farer. Ad. vor-, fore-, for-vorer (5), 
-fairer (6), -fare (7), -far (9, 21, 74, 75), 
deg (8), -gener (18), -genger, -hubner 

14). 

Predestinare Ad. nd. beschern (1, 
17, 23); vor-senden, -bedenken (18, 23), 
-schinen (22. cf. preeminere). Ad. vor-, 
vur-sehen. fur-s. zu aim vDerwelten (65), 
der ewigen seligkeit (110). vorsien tzo 
der ewiger selicheit (132). v/zien (11). 
beraden (17) betyrmen (cf. 8m. 1, 456. 
Fr. 2, 3692) Z vurathten (d.2.vorachten ; 20). 
hd. vor-gedencken, -sehicken, -aus er- 
welen; v^- (8), fur- (15) -seezen. 

Predestinatio Ad. nd. bescher-unge, 
-inge. beschringe (22). beschirmunge (49). 
vur-sendunge 7 -athtunge (20), vor- 
sehunge (8), -erwelunge (9), -ordenunge 
(9, 15) zum ewigen leben (15). gotlich 
fur-beraitung 7 -schicklichkait, v- 7 fur- 
erwelung (65). vórnemen ; für-kummen 7 
-herwelung o. -senhen (63). fursatz (15). 


Pre-destinatus, -testinare (s/c b) 


PRE 


|vur-sehen Z -athet (20). vor-gesant (8, 
20), -geschiekt (9), -beschert (b5), -sehen 
(8, 68) von gode (8). von gott fursehen 
zu der ewigen seligkeit (110, sem. 132). 
vor hin berait durch die fursichtigkai 
gottes (65). v'geseezt (8b). 

Predialis res ein lige-nd, -n güt, 
hoffe : buw gutter ; lige-nds,-nf)-nfrucht-, 
fruch-bar; gut grof) hoffe (65 varr.). 

Prediatus (z. deus prediorum Pr. 
prediorum diues Gl. m.) v. Preditatus. 

Predieamentum maugfeltige rede 
(65). 

Predieare /d. kunden; v-k., -kinden 
(16), -kungen Z vore sagen (-co 17); 
kon-digen (5), -igen (21); predigen. md. 
pred-eken, -iken; kundigen, v^-k. 7 sagen 
(132), vor spreken. 

Predieatio vursag- 
(20). predicaet (11). 

Predieator prediger (1). 

Predieere vor- (8, 9), zu vor- (110) 
-sagen. voer- (11), tzo voren- (132) -seggen. 

*Predieia grundt, bodem, gelend, felt 
(14). 

' Predieo (7. antedico 4 preagnosci 16) 
v. Predic-are, -ere. 

Predietio vursagunge (20). 

Predietus vurge-seit 7 -sprochen (20). 

*Predigium (cf.prod.)vortzaichen (14). 

*Predi-tatus (7. valde diues 16), -atus 
(q. v. 8) gar ser ge-reycht (9), -riecht (8). 

Preditus Ad. vorgezogen. eyn v. (18). 
vor ghetoghen (28). begabt (75, 110) mit 
gutern o. rychtum (75). geschickt fur 
ein andern (110). v'zijrt, begaefft, v'heuen 
(132). hd. ge-eret, 4 -hoet, (17). er-hohet 
(8), -hohet(9). gerit (8). vurgegeben (20). 
gehillighet (11). 

Prediues seer (68, 110), vbertreflich 
(65) rieh. seir rijeh (132). 

Predium (cf. heredium) Ad. eygen- 
aeker (20) -gut, -gut als ein baur hoff 
(110); eygen (85); ligen-eygen (7), -aigen 
(6); verliende, forhenden (21), verleen 
(10), vorluen (18), lehen- (46) -gut. vor- 
ligende (22), vorleuende (283) gud. Ad. 
nd. vor-wercek, Ad. -werg, -werft (49). 
zinDber acker (64). 

*Predix v. Perdix. 

Predo v. Predator. 

*Predominare vor andern lewten (9), 
fur die ander (75) herschen. vor hirschin 
(8). be-schirmen 7 -schuern (17. cf. pree- 
minere). 

Predulcis seer sieD (68, 110). seir 
Soes (132). 

Predurus seer (68), seir (132), gar 
(8, 9) hart, hertte (9). 

*Preelectio auferwelunge (75). 

Pree-ligere, -legere (8) voraus kysen 
? erwelen (9). voruf) irwelen (8). auDer- 
kiesen, -lesen, -welen (75). 

Preemere vorkeyfen (17). furkauffen 
15). 

DR pre (8,9) -minentia, -minenta 
(8) uber-trettung (4), -treffenlichkait, 
var. -treffülichkeit (65). vor-, for-tail (r6), 
-teyl (8, 9, 17), -deyl 7 -luchtenisse (8b). 

Preeminentior vbertrefligest (75). 

Pree-, pre-minere(cf. pre-destinare, 
-dominare, -sumere) hd. nd. beschern, 
vorschinen. be-schirmen Z -schuern (18), 


i predig-unge 








PRE 453 


-scheyn Z vor sin (1). vor- 2 bouen- (132), 
fur- 7 vber- (110), er- 7 be- (16) -schynen. 
vorluchten (85). 

*Preemptio furkauff (75). 

*Preemptor Ad.vor-,fur-kauffer, -kouf- 
fer (68, 132), -koeffer (46), -koffer (6), 
-keuffer. nd. vorkoper. aim koffer (6). 

Pre-esse, -sum /d. nd. vor-wesen, 
hd. -weysen (21), -sin. wurwesen /90). 
uore been (prs. 99). engegenwerdyek 
sin (19). 

*Preessentia vorwesunge (9). 

*Preeternum mer dan ewig (65). 
EC eer di erfar- 4 bewer-ung 
65). 

*Prefacere vorhin thun (75). 

*Prefaectus v. Prefectus. 

*Prefagor v. Prefragari. 

*Prefam-are, var. -ere (7. debilitare) 
verswachen (75). 

Prefari hd. vor-, vore-, vur-reden 
(17), -sprecuen. nd. vorspreken. 

Pre-fatio, -vacio (D^) Ld. vor-rede, 
red, -redunge (11). vorsprech-unge (68), 
-inghe (132). prevacie (beim Cultus bv). 

*Prefator (7. prelocutor »« propheta) 
hd. wis- (6), wys- (16) -sag; wis-, wise- 
(18), weis- (134), wiD-, weyD- (21), vor- 
(68), war- (110) -sager; vor-, vur-sprecher, 
-reder; eyn fore sprechíi Z eyn prophete 
(170). nd. wijs seyger (28); wis- (22), 
waür- (132) -sagher. 

*Pre-fatorium, -fathocium, -phoco- 
(e («us brephotropheum)ffindelliause 
(14). 

Prefatu-s, -m wise- (18), wijs- (23) 
-gesaget. vor-genent (110), -sprochen 
(9), -gesprochen (8h, 9, 68, 132), -geredet 
4 foregenant (11). 

Prefectio vurseczunge (20). fur vol- 
bringung (65). 

Prefectura pflege (75). ampt (110, 
132). vogt-y (110), -ey (68). vaitye (132). 
faut- (12), feu- (19), vage- (11) -dye. 
foytey (4). fogtey (75). verwesung (75). 

Pre-fectus, -factus (69) (7. pre-tor, 
-titor 67, -ses, aduocatus) Ad. nd. rich- 
ter, burg- (19), borch- (11) -greue. schult- 
eif (10), Ad. -es, -e (22, 23). scholte-B 
(12), -s (13). vayt (132). Ad. vogt, fout 
4 pfleger (75), foyt (b^, 4), faut, meyer 
(20), amptman, verweser (175). 

Prefectus eohortis captaen (125). 

Pr. arcis »/. casteleyn (116). 

Pr. eastrorum veldherr, n£. veltheere, 
prouoost (116). 

Pr. classis »/. aminirael (116). 

Pr. srarii losinger (i11. cf. Fr. 1, 
623b, Sm. 2, 504). 

Pr. fabrorum bawmeister (116). 

Pr.metallorum bergamptmann(Agr.). 

Pr. nauis schiffherr (116). 

Pr. pretorii meger o. meyger (125). 

Pr.rationibus schichtmeister (Agr.). 

Pr. vigilum wacht-meister,n/.-mester, 
-besetter (116). 

Pr. vrbis dem ein stat beuolhen ist 
93). 
rettet hd. nd. vor-dragen, -dregen 
(23), -sin (8). hd. vor-, fur- 4 vber- (65), 
ver-tragen, -dragen. 

*Preferrum ort ysen (19). oertyseren 
(11). Cf. oort-yser van de scheede org 
ferrea vagine (Kil.) 4. q. ortband (Fr). 


454 PRE 


Prefiea klagfraw (ss). 

*Prefiecio (« prefigo; cf. prefixio) 
vurzeichenunge (20). 

Prefieere vor- Ad. -setzen, -ezeezen 
(13), -sitzen (18), nd. -zetten. vurdern 
(20). 'gewaltig (8, gewaldig (9), gewel- 
dig (11) machen. 

*Prefi- v. Preiu-dicium. 

Prefig-ere, 7 -urare (11. q. v.) hd. 
vor-, vur- (20) -seezen (17, 90). -sticken 
(cf. prefocare) 7 -zeichenen (20), -ezey- 
chen, -vestnen (68). festen (110). dag 
seezin (8). tag-setzen, -bescheiden (74). 
be-nennen (17), -scheiden (20). nd. vor- 
teykenen (11). 

*Prefigura-liter, -tiue bedutlich; 
-tiue vorhin zu-b. (75). 

*Prefigurare (7. presignare 75. cf. 
prefigere) vurzeich-enen (90), -nen (19), 
vor- (b^), ver- (75) -zeichen. entwerffen 
(8, 9, 75) mit malen (75). bedeuten £ 
vorhin zu b. (75). 

Prefiguratio bedut- 4 entwerft- (75). 
fürbild- (65) -unge. 

*Prefigura-tiue v. -liter. 

Prefinire, -ri (67, 133) Ad. nd. vor-, 
vore- (17) -diehten. hd. vor-dyechten, 
-tiechten (1). vor-, vorhin- (75) -enden 
(68, 75, 1102, 132), -rede (110b). (vore-?) 
schieken 7 seezen (11). 

Prefinitio vurdichtunge (20). 

Prefinitus vergedich-tet (25), -t (18). 
vurgedichtig (20). benant (7) gewibe (11). 

*Prefixio (cf. prefi-ecio, -gere, -gu- 
m vurseczunge (20). vorezeychunghe 
(19) 

Prefixus vor-gesaezen (170), 
net (68), 

Prefluere vorfli-Din 
-essen (75, 76). 

Prefo-care, -tare (49), -rare (8, 65, 
var., prouoeare (65 var.) Ad. wurg-in 
(8) -en (110); worgen. borgen (se 49). 
vorgan (sic 12). hersticken (1). *er- 
schrecken (sc), -worgen, -drinckem (9). 

Pref-, preu- (76) -oeatus vor- (23), 
ver- (b, 132), her- (17), er- (110 &e.) 
-stieket, -stickt. ver- (68. wetterau.), v?- 
(X) -stricket. uor striekt (6). v'sthicket 
(-schieket? 91). vorstockt (4). er-steckt 
(69, 134), -wurgt (110). vworgt (132). eyn 
vor sammet (18). 

*Prefodi v. Preuagorari. 

*Prefo-rare, -tare v. -eare. 

Pre foribus vor den thuren, thor, 
varr. thar, o. marckt (75). 


-geuest- 
-zeychnet (110), -zeychent (132). 


(8), -ssen (9), 


Preformosus vast schon vnd gemeidt | 


(45). 
*Pre-fragari, -fagor (11) (st. refragari 


staen (11). 

*Pre-fugere 7 -cauere vorfliehen (74). 
Prefulgens vorschin (75). 
Prefulgere vor-schin (17), -schinen 

$ vast sch. (75). 


Prefulg-idus, -orus, -erus, -urosus | 


(15) gar sehone vor andern (8, 9). vast 
schinbarlieh (75). 
*Prefulpa v. Presulpa. 
Prefurnium ofen- (91), ofe- (111)-loch. 
EDLIERL DOE -rigo, -eio (4), -gartio 
) (Z. preloeutor; Ds gartio) Ad. vor- 
klegor; vor- (6, 74, 75), ver- (7e) -klaf- 
fer. nd. klepper, vor- dd. 


| zeige- (8) 





PRE 


*Pregarrire vore klaffen (17). 

Pre gaudio vor freuden (15). 

*Pregenerare (»« pregnare) swanger 
machen (1). 

Prege-, pregi- (8) -stire (7. premu- 
nire 76) vor regen (8, 9). 

Pre-, gew. pren-gnans /d. swanger, 
Sw.-geenie (9 Ann. eyn yglich sehwan- 
ger thier (69), «m ja schw. ding 
(131); e (19); dye eyn kint dret 
(5), tregt (110) ; eyn wib dye &c., eyne 
dye &c. dreit; eyn wipp daz eyn k. 
treyt (7), eyn nt das do &e. (70); 
Rear vom k. (110), sehweer von kin- 
den (68). swair van k. (132). de en kynt 
drecht (23). tapffer (vf eausa 15). 

Pregnanseausa (vna dictio) grosse 
schwere sach o. handel (275). 

Pre-, gew. pren-gnare (7. parere 16, 
grauidare Bv.) hd. nd. kinder dragen; 
swanger gan (20), werden (8, 9), machen, 
maken; kindeln werden (9). beschweren 
(64). 

Pregrauatus erswert (8). 
beswert (9. -— grauida). 

*Pregula angheneme recht (23). 

Preg-, var. prei- (65) -ustare vor 
schmecken kosten vnd versuchen (575). 
vorhin-vers. (65). 

Pregustator credentzer (91, 116). nl. 
proeuer (114). 

*Prehabitus vorgehabet (9). 

Preiaeet furlyt, var. fürleyt 7 vor 
hyn gesetzt ist (65). 

Preire /d. nd. vorgan sem. £mp. 
pre, sequar (Terent) gang vor (or 
gait vor ieh sal vch folgen. (132). 

Preiudieare vr- (110 scm.) vvr- (9) 
-teyln. MEE (20). zu virortelen 0. 
nichten (8 de: thon o. ander recht 
A (110). intrag tun (65). achter- 
deyl doen (132). vorhin zu richten ee 
die recht zyt ist; zu schaden richten 
ist auch pr. (75). 

Preiu-, prefi- (0) -dieium d. war- 
nunge, vor-w. (1T); w. vor schaden, 
sehanden (76), sehaiden 7 hindernif 
(1); warung (Sr, 132), w. vor schaden; 
eyn vor-sehad (1), -schade (5^), -vrteile 
t schade (110); sch. an dem gericht (8), 
fur-erkantniB £ -vrteil 9: . vorordel Z 
achterdeyl (132). vor- (19), fur- (20) 

-fanck (cf. Sm. 1, 542). beuane (11). Ad. 

vn-, zd. on-recht, -retht (20). 
Preiurare vorschweren (76). 
*Preiustare v. Pregustare. 


*Prela sg. pl. (i. ?nstrr. ad prelium 


eder ezeyt 


| pertinentia, 110, E ante castrum 0 ciut- 


j | tatem 45 C relum ein ezug- (4), ezog- 
7« prefraectus) wydder stain (19). weder | 7. Pp zh 5 


(9) -brueke; cogeprücke (3); czihe- (10), 
) -broek. ain vf ziehende bruck 
(v6). culter (11). kelter (19). k.-bam (11). 
brieder vmb truben zu pressen (68). 
breeders om druiuen tzo parsen (132). 
press-e; -el Aerba (14. »« pre-tula? 
-ssula? cf. prelum). 

Prelatio her- (9), hir- (8) -schaft. 
hersehung (91) fur-seczung, -weselich- 
kait 4 -weserij (65). 

Prelatura prela-tie (5), -thyn thum 
(Db), -ten dom (23), schaft (110 sZm.). 

Prelatus pre-late (b, 23), -lait (7), 
Ad. lat in der geistlicheit. brelat (75). 
vorge-setzt (110), -satzt (132). 








PRE 


*Prelaudabilis gar loblich (75). 
*Prelegius saecweldich (81). 

Preli-ari, -are, -uere (21), -gare 
(D*) Ad. Rd. ve-, Ad. fe-, we- (13), fai- 
(6), fu- (17), fo- ( (21) :chiten: hd. stri-ten, 
-den; vieil (9, 134), kryegen (19), 
kempen (5^), orlougen. nd. orlochen. 

Preliaris stritber (20). 
*Prelibamen smachunge (20). smack- 

unge (19), -eniBe (20). smakinge (11). 

Prelibare Ad. nd. smecken. hd. vir- 
sm. (19), sehmaeken (7), smechen (18), 
schmecken (6); vor-sehm. (110), -smecken, 
-smacken, -eschen (17). fru essen (75). 
kredentzen (64). 

Prelibatio (£. merenda Gl. m.) vur- 
legeg- 7 smach-unge (20). versuchung, 
fur-v. (65). 

*Prelibium (cf. prc.) eyn morchen 
brod (11). 

*Preligare v. Freliari. 

*Prelion v. Prelum. 

*Preliuere v. Preliari. 

Prelium /d. nd. strit. Ad. strijt, strid, 
streyt (9, 134), £ sprosse (9. cf. preIum), 
furstryt (6: 5), veldstreyt (91), krieg, kiff 
(5), vrlouge (20), vrloüye e stryid (19). 
nd. kif; orlo-ge (99), -ch (11). 

*Prellus v. Edus. 

Preloeutor (cf. pre-loquor, -garrio, 
-fator) vor-spreche (144), Ad. -sprecher, 
-reder, nd. -spreker. fürsprech (46). 

*Preloeutio vorredde (75). 

Preloqui vorreden (75). 
*Preloquor ein fore reder (11). 

Preludere vurspielen (20). 

Preludium vor- Ad. -spil, 
-ganck (2), nd. -spel, -spul (11). 

Preluere (7. totum luere 176) vor-uf 
weschen (8), -aus waschen (9). 

Pre-, pro- (1) -lum, 7 -lion (20) 
(V. pressorium) Ad. presse, weyn-pr. (4), 
pres, preD, prasse Z p (20), parsse 
(12), pirseh 7 presche (19); pied (1, 
pres- (75) -paum ; breBbaum in der win 
preD 7 winpref-kar 4 -baum 42 winkar 
(75); kelter-baum, -bauem (20); torkel- 
bom (6); trot- baum (64), -bette (93); 
drot- 4 dorgel-baum (Das.). »i. druek- 
boom (116). nd. perse (132), parse (11); 
presse-le, -l. stro (8. 2« gradus stros- 
sen, stroDbáume Fr. 2, 23492. »« trot?). 
leyter sprosse (9. cf. prelium, wo auch 
streyt »« gradus?). 

Prelustris (7. illustris) durchleuch- 
tig (4). Ad. nd. edei, seer edel. 

*Prema v. Bremis. 
*Premedita-men (17), -tio (17 &e.) 

pedechtniB 7 bedechtny je (15). bedich- 
tenió (17). vorgedenekung (110 szm.). 
betrachtung (75). 

DOS hd. nd. vor-, hd. vorge-, 
be- (17, 75), pe- (75), vurbe- (20), vorbe- 
(15, 76) -dencken. betrachten (46, 75, 16). 

*Premeditate vor-denckelich (68, 198) 
-gedenckliehen (110). ver-Z be-dachtlieh 
(25). 

Premedita-tio v. -men. 
*Premeditatiue pedechtlieh (75). 
*Premeditator pedencker 7 betraeh- 

ter (75). 

Premeditatus be-dacht (73), pepe 

(17). vorgedacht (110 &e.). 


-spiel, 














PRE 


*Premela (cf. primela, premula) 
friend (6). 
*Premeliorare verbessern (75). 
*Premelioratio verbesserunge (75). 
.Premere Ad. nd. dri. tri- (6, 70), 
twi- (20) -ngen. Ad. dru-, tru- (69, 134), 
dro- (19), dri-cken. 
Premiari, -re /d. nd. 
vor-l. 
Fagmintor loner (20). nl. vrybuyter 
116). 
Premiatus belonet (20). 
Premicie v. Primitie. 
Premine-ntia, -ta, -re v. Preem-. 
Premissae fürreden (62). 
*Premissio vursendunge (20). 
Premissus vurgesant (20) vorge- 
saezet (11). 
a Premittere Àd.nd. vor-senden,-seczen 
1). 
Premium Ad. nd. lon. hd. gew. lone; 
Eee lon (8). arbeyt Z lon (9). nd. loen 


lonen. ad. 


Pr. accidentale, actuale (29, 23) 
sunder gab (6). s.-lich Ad. zu gabe, ezu 
gift (9 Ann.) zü val (46), lon (3, 23). zu- 
fellend-e (8, 15), -er (9) lon, (7) solt (2) 
heubt gut (15). sundlich (4), zuuelliger 
(74) lon. sunderliek to gift (22). 

Pr. indelebile (inde') beschrieben 
orteyl o. recht (8 szm.). 

Pr. perditorum lósung 7 belonung 
65). 

Pr. substantiale (sbale) Ad. (eyn) 
ge-meyn, -meyner (6, 9, Anh. 74), -neme, 
-nemer (74) -nampt (17), wesenlicher (74), 
selb-gewachsner (74), -wesende (4) lone, 
lon, joyn. 2d. ghe-meyne, -mene lon. 

Premonere Ad. nd. vor, furhyn- 
(65) -manen. warnen (6, 4, 65). vur-w. £ 
-monen (20). 

Premonitio vurmanunge (20). 

Premonstrare v. Presignare. 


Premonstratensis Ad. wil md. wit 
monich sm. eyn wiDer munch (1), minch 
(78). weisse monche (4). weyse m. (p£. 3). 
wibe m. ader nonne (17). wiD münch 
(46). fischmüneh (sic 1). hyrezehanner 
(68 Mrg.; ein Kloster war 4n hirtzenhain 
?m Vogelsberge). 

*Pre-mor 7 -sura dranck 7 tregenge 
(11). 

Premordere vor-bif)in (8), -beysen (9). 

*Pre- v. Pri-mordium. 

*Premors-a, -iua (Ki.) (herba, 4. 
Suecisa 143, Ki, flos amoris q. v.) vor- 
bizene (Sum.). duvelesbit (85). n4. duyvels 
bete, Ad. teufels-biD, -abbif) (143). 

*Premula (cf. premela, permula, 
prena) d. prym,prim,pfrym (125), pfriem 
(14, 134, 151), preme (5), breme (18), plume 
(17). nd. eyn prene (22. cf. framea). 

*Pre- v. Pri-mula veris. 


Premunire (cf. auisare) vor-waren 
(85, -warn (8). vur- (20), ezu vor- (9) 
-warnen. vor- (68), voer- (132) -vesten. 
befestenen (110). versichern (75). 

( Premunitio versicher- Z bewar-unge 
15). 

*Premutilare beschedigen am libe 7 
verlemen (75). 

*Premutilatus verlemet (75). 





sagung 





PRE 


"Prena (cf. premula? 
Spange (Sum.). 

Prendere Ad. nd. vischen. Ad. fischin, 
fiben (18), griffen 7 fangen (110); be- 
grifin (8), -greyffen (9, 88); vohen (9), 
fahen (8, 68, 88). er-wischen, -greiffen, 
-gretschem (s8). 

*Prenditus gevischet (11). 

*Prenecare (7. strangulare 110 &e.) 
doten o. wurgen (110 szm.). Ad. gantz 
d, doden, todten (134), totten (6, 68), 
toiten (7). nd. deger doden (22, 93). 

Preneste jumpfrauwe 4 ciuitas (19). 

*Prene- v. Preno-sticari. 

*Prengna- v. Pregna-ns, re. 

Prenomen Ad. nd. vor-name, -nam, 
-namen. zu name (20). vnderscheyd-elich, 
-enlieh (9) nam (8, 9, 17). 

Prenominare vor-, vur- (20) -nomen 
(11, 19, 20), -namen (19 wrg.). 

Prenominatio (v. prior n. Gl. m.) 
virnemunge (20). 

*Prenos-citum v. -ticum. 

*Preno-, prene- (151, 152) -sticari, 
seltener -sticare (74. prenunciare 23. cf. 
pronosticare) Ad.nd. vorkundigen, A dufig 
v. futura, zu kunftige ding (17). Ad. 
v'kunden (Y); vor-kingen (18), -nemen 
7 bekennen (17); wys-, weis- (134), waer- 
(20) -sagen. wit-tigen (20), -iehen (11). 
wyck- Z7 ezaub-eren (19). zaubern (-ri 
untersch. von -re 134, 151, 152). 

*Prenostieatio vor erkennunge (8, 9). 
furuerkündung auf der v'merckung des 
louffs vnd krafft der hymel; wars. ein 
kunftiger ding o. lang vor- 
wissung (65). 

*Prenostieator war seger (20). 

*Prenos-tieum 7 -ticitum (110 &e.), 
-citum (76) (cf. pron.) czauberye (19). 
vor-zeichen (8, 9), -zelehen (se 8b), -ceken 
(100). witinge (11). ein ding das vor 
gesagt ist von zukommenden dingen die 
geschehen sollen e£ fi£ ex astrés (110). 
das vor wyD gesaget ist in kunfftigen 
zyten zu geschehen (68). dat vorgekant 
off vorgesacht is van tzokemenden dingen 
die zo geschien stain (132). 

Prenostieus hd. vor-wiser, -seger 
(D): wise-s. 7 ware ezeigen (17); wys-, 
weis-(134) -sager. nd. vor wetter teken 
(93); warwetter (22). 

Prensare (formento) snellen (125). 

Prensorium (of. prc.) ruckeseyl (125). 
schlinge (Ki.). 

Prenunciare (7. predicere 75, cf. 
prenostieare) d.  vor-, ver-kunden, 
-kundigen; vir-kunden 7 -bieden (20); 
vorbotschafften (110 &e.), vorhin sagen; 
7 v. zuuerkunden (75). 

Prenunci-ator, -us, vor. vur- (20) 
-bot (68, 110), -boede (20, 132). 

Preoc-eupare, -eupari, -opo Ad. nd. 
bekum-, Ad. bekom-, verkum- (75) -mern. 
Ad. be-komberen (19), -griffen o. kroten 
(8.. cf. Fr. 1, 5482); vur-, vor-griffen ; 
vnmussig sin ader werden £ vor begri- 
fen (17); furivangon (Sm. 1l, 542); wor- 
cuinen (100); v'letzen (110). beletten 2 
vor-gifften Z -antworden (132). vast be- 
laden mit geschafften (75). 

Preoeeupatus verkummert (75). be- 
schwart (65). 

Pre oculis vor augen (15). 


nd. prén?) 





PRE 


*Preordinatio fursatz (75). 
*"Preordium v. Prevrbium. 

Preparamentum  bereydsel (14:). 
hd. be-reitung, -raitung; gewant (1); 
messe-, -mefh-g. nd. mif-g. (132), misse- 
want. preparament (53b, 25). 

Preparare Ad. machen; berey-ten, 
-den; gerwen (77, BM.). nd. maken, be- 
reden. 

Preparatio bereytunge (8, 9). 

*Prepe (cf. prepes) ylich (18). 
*Prepede (cf. prepus) wyeze (9). 

Prepedire //d. nd. bekum-, Ad. bekom-, 
beku-, beki-(76) -mern; bekumbern. nd. 
com-meren (106), -beren (99). hd. uer- 
Cr) n (6), hindern, vor-h. (4), hendern 

1). 

*Prepedium (ll. z. émpedimentum Ga. 
m.) -podium (19), -pondium (20) eyn 
soel yn eym schuowe(19). soelezn calceo 
(20). zoel Zn calcio (11). 

*Prependium vorschortz (123). 

"Prepere qus pre-pes »« -propere 
q. v. 

Prepe-s, 4 -x (76) hd. nd. snel. Ad. 
Schneller. vurleuffer (20). vorloper (11). 
schifsayl (74). 

Prepetere hd. vorsprechen. 

*Prepex v. Prepes. 

Prepol-lere, -ere (76) (7. pre-cellere, 
-ualere, -stare, -fulgere)Ad. nd.starcker, 
hd. sterck-er, -erer (67), stircker (17) 
-sin sim. wan, dan (67, 70, 76), dann 
(134) ein ander, der a.(76), ein anderer 
(67). starck sin (18) seer fur-schynen 
(£) -treffen (110). vber-tr. mit der sterck 
(15). seer clair vorschijnen off blincken 
(132). 

Preponderare vberwegen (65). 
*Preponderatio furunge (65). 
*Prepo-, prepon- v. Prepe-dium. 

Preponere Ad. vor-, ver-, fur- (110) 
-setzen, -letzen (sc 1105); vorlegen (17). 
nd. vor zetten. 

Prepos vast mechtig (75). 
*Preposit-arius, -or, -us (q. v.) (?. 

dapifer 16) prob-ist (5), -st (7, 17). vor- 
gesetzer (6), -setter (23), -seczen (1), 
-munder Z vB geber ader nemer (1t). 
trog cesse (sic 8). 

Prepositio vur-legunge(20),-setzunge 
(110 szm.). 

Prepositiuus vorgesetz (132). 

*"Prepositorium (sí. preposterum) 
verkerlich (21). 

Prepositura Ad. prob-istie (5), -estij, 
-estey, -stey,-sty ; prabisti (21), bropstij 
(6, 76); pros- (20), brob- (75) -tye. md. 
prouesti-e, -ghe; proistye (132), proef- 
stie (11). 

Preposit-us píc. s., -or, -arius (q. 
v.) hd. prob-ist, -st; prabest (19, 21), 
bropts (6), brobst (755), brost (753); 
bropsto.regierer (64); vorge-satzt, -setzt, 
-setz (6, 21). ein vorgesetzter, fursetzer 
(65). nd. prouest, proefst (11), voghet, 
vorghesat. 

Preposterare Ad. v^keren, -k. das 
hinder herfur 7 die ordenung (75) ; v?hin- 
deren. dat geordinijrt is zo vorkeren 
(132). 

Prepostere verkerlich (75). 

*Preposterium (cf. sq.) wirckerlich 
(sic 1. 


455 


456 PRE 


Preposteru-m, -s vor-korlieh (5), 
-kerlie (93), -kereklieh 7 -wercklich (18). 
vor- (3, 4), v?- (5, 100), vorege- (17), vme- 
(8, 9) -kart. Ad. ver-kerlich, -keret (6), 
-kert (110); widder-, wider-kert szm., 
-kerter, -korte (67, 133, 152), -gekert 
(68, 110); hinderfürsieh £ látz (126). nd. 
weder-, 7 ver- (132) -kiert (11), -gekeirt 
(132). 

Prepotens gare michtig (17). vor 
mechtig (8). vil mugende (9). 

Prep-ropere (23), -ropre, -repe (8), 
-ere (9) hast-elieh (5), -liken (23). alzu- 
hefieh (8), -snelle Z7 hesick (9). heftig- 
(10), snel- szm., risch- (5) -lich. ende- Z 
i-lichen. (21). 

*Prepucia v. Preputium. 

*Prepu-gilium, -gillum (75 &c.), gium 
(8, 15), -lium (15. : nüAQ?) (7. quod. ante 
for-es 3, -as 16 obstat intrantibus) ein 
stuffe (3). staffel des antri-ts, varr. -dts, 
-ds vor der thure; stege £ staffel (75). 
ge-henge (5), -hengke (21), -spenge £ 
-gedder (17), -ling (6), -IIung (76), -sehlung 
(1). sehlin-g (18), -ck Z -gk (74). en sling 
(23). grendel (74). 

*Prepulsare vor-luden (8), -lewten 
(9), -luten (15). 

*Prepus (cf. prepede) weyde (11,19). 

*Preputare (cf. sq.) hd. nd. besniden 
(uuo 2())- 

Prepu-tiare, -ciare, 7 -tare (110 &e.) 
hd. nd. be-, vor- Z voraff- (132), ver- (61), 
vorab- (68)-sniden, d. -schniden, -sehnei- 
den (4) als die iuden thun 7 zipffel 
absehniden (75). Ad. be-, abe- (18) -ha- 
wen sim. nd. afhowen. 

Prepu-tium, gew. -cium, 7 precipu- 
cium (7. gentilis 1 paganus 16. : eaput) 
(7. anterior pars triapi &oe. 76, pellis 
priapi &oc. Pr.) daz man den juden abe- 
snyt an dem. dinge forn (8). die voder 
haut an dem zers (1), ezagel (2). zagel- 
deeklin (64). hüt vornen am Zz. (25). 
zipffel (15). visel hawpt (9). besnidunge 
(55, 20). afsnidinge (23). kanzlidi (at.). 
nl. €cappeken van den hane (116). 

*Preputium pomorum apfil hawpt 
(9). Cf. preputia arborum (26, Br. nach 
Leuit. 19). prepucia est /umorum immun- 
ditia t primi fructus qui ydolis ymola- 
bantur (16). 

*Prephocosium v. Prefatorium. 

*Prequoquus v. Precoquus. 

Preripere /d. vor-, ver-, fur-, be- 
(76) -griffen ; vor-begrieffen (6), -gen (18). 
vir- (20), Ad. nd. be-nemen.zd. vor gripen, 

Preroga-ntia v. -tiuum. 

Prerogare d. nd. vor-gan sim., Ad. 
-setzen, -tragen, -dragen. oben- (68, 110), 
bouen- (132) -s. nd. vor zetten. Ad. vur- 
deren 7 virbieden (20); furbitten (75), 
wirdigen (17), erheben. v?'hogen (132). 
hd. gewaldig (8, 9, 4), geweldig machen. 

*Prerogatia wilkoere (81). 

*Prerogatio vortel (19). 

Prerogatiua vurdel (90, 65). vryheit 
(20, 65). vor-teyl (9), -grif (8), -gab vor 
andern &c. (65). ein sunderlich vorteil 
(110). eyn sonderling vodell (132). wyr- 
diekeit 7 übertrettung (4). für trefflick- 
keit (63). 

*Prerogatiue vorteilischen (75). 

Preroga-tiuum, -ntia Ad. vor-, for- 





PRE 


teil, -tel. Ad. nd. vordel, v. der werdi- 
cheit (23), v. (£) w. (22). vurdel (20). 
futeyl(b^). vartal £ widerkait (6). weder- 
(5), wirdi- (17), forder- (21) -keyt. wye- 
der kauff (Y). erhebunge (20, 110). vor- 
heuinge (132). 

Prerumpere vorbrechen (8, 9). 

Prerupta ruhesche Z gevelle (110). 

Preruptum roke (99). 

Preruptus nidderheltig (8). nider- 
heldig £ stickelig (9). zerstoert (110). 
vschoert 4 van bouen gesehupt (132) 

Pres, praes (74), pres (7. diues, obses 
dc. a predio 129, Br.) g. -dis, prez (v. 
opulentus) Ad. rich. nd. rike. reicher, 
mitler, prawtigam (14). 

Presag-are v. -ire. 

*Presagax ezeyberer (77). 

Presagiens es natura ein warsage- 
rin; etwo dick anth ein ding vnd be- 
kumpt im ouch etwen; varr. etwe dick 
ant ein eyn ding vnd bekump im auch 
etwen; ewen diek anet eynn ein ding 
&c. (65). 

Presag-ire, 7 -biare 7 -are (110 &e.) 
vor- £ war- (110), wair- (132) Ad. vur- 
(20), wise- szm., weis- (134) -sagen. Ad. 
nd. wicke-n, -rn (bb). fursichtiglichen 
vnd weiblich reden (75). zoberen (16). 

Presa-, 4 presti- (75) -gium Ad. 
wise-, wis-, weys- 4 vor- (9), wiBe- (8), 
war- (i110) -sagunge, -s. der zauberey 
(15). nd. wijs-, wis-, wair- (132) -saginge, 
-8. tzo voren (132). eyn wise- (18), vur- 
7? maer- (20) -sage. vur- (20), wort- (110, 
132) -zeichen, Z -wissuuge (20). vortey- 
ken (11). wiek-unge (5), -inge (23). wit- 
tinge (22). 

*Presagoratiee wiD sagelieh (17). 
weyssaglich (74). 

Presagus vor-wiser (4), Ad. -wisser, 
nd. -wetter. wicker (12, 23). wise- (5^ &e.), 
war- (18, 134, 110), vor war- (68), vor 
wair- (132) -sage (bb), -sager, -sagen 
(132), -sagig (68). hd. zau-, ezey-, 
zew- (21) -berer. 

Pres-byter, -biter, gew. -piter (»« 
piter — pater) Ad. nd. prie-, pre-, brie- 
(75), pri- (21) -ster. 

Pres-bitera, -biterissa, -pitera, -pi- 
teria, -piterissa, pristerbin (18), -se 
(20), -sehe (19. presterinne (23). prie- 
stersche (11). pfáfün (46e). pfaffen wip 
(1). pfaffen hür (6). 

Presby- (11, 29, Gi. m.), presbi- 
terare, -terari prester, priester Ad. 
wyen 7 werden, nd. warden (11), wigige 
(93) 

*Presbytericida briestermorder (75). 

Presby-, presbi-, prespi-terium, 
-teratus hd. nd. priester, -schafft, -secop 
sim. prescop (225). phaffhait (1). 

*Prescelides v. Perichelis. 

*Prescienter vorhin wissenlich (75). 

Pres-, pre- (8, 9) -eientia vor- 
wiDheit (15), -wissenheit (65, 68) -ge- 
wissenheit (9 Anh.) -bekenntnisse (9 
Anh., 15, 63), erkentnisse (8, 9), -erkant- 
nib (65), Ad. -wissunge, md. -wetinge. 
gotliche ewige wissenheit (4). 

*Preseig- v. Prestig-. 

*Prescindaneus voir snijder (147). 

Preseindere d. be- vor- (8, 9) 
-sniden. ver- 4 vmb-schniden (15). 








: PRE 


Prescire vor-, czu vor- (9), vorhin- 
(15) Ad. -wissen, -wysen (18), nd. -wet- 
ten. verweten (22). 

*Prescise &c. v. Precise &c. 

*Prescium wettenheit (23). 

Pre-seius, -cius (8, 9) vor-bekant 
(20), Ad. -wissende, -wissent (70), wissen 
(67, 133), -wissener (6), -wissig (110b), 
-wissich (132), nd. -wettende. 

Prescribere hd. vor-, vur-schriben, 
-aren (12), -sagen (110). nd. vor scriuen. 
v-resten (13), -Iyhen (10). eygen machen 
(10, 65), maken (12), 7 zu vberkummen 
zu eigenschaft durch langwerigkait (65). 
ezu eigen (3). guter behalten dureh die 
zyt der besitzung (110). goet v'krijgen 
vys besitzinge by lanckheit van tzijden 
(132). prescribieren (88). 

Preseriptio hd. nd. vorvest-unge, 
-inge. hd. befestung (134); for- (17), en 
werff- (se (1) -festenunge; wi-, var. 
we-rigkait 7 lang-w. 7 ein herkum-ens, 
var.-niD &e. (65); v wis-, vwif-, v/schrib- 
unge; v'achtung (21); ein verschriben, 
var. vorschreiben, o. eygenthum vf) be- 
sitzung von langen iaren (110 sm.) vnd 
zeit (1103). vorsehryuinge (132). nutz 
der besessen gwer (75). 

Preseriptus vorgeschriben (110 &e.). 
verkregen vy besitzinge (132). be-uestet 
(66, 70), -festet mit schrifft (69, 134). 
vor- (17), ver- (67, 133) -festet. vorvestet 
7 en v. man (23). vorwiset £ eyn v. man 
(18). eyn vwyest (5), werweyt (sic 21) 
man. vber richter menseh (75). 

*Preseulere abesniden (5^). 


Presegmen abgeschnitten teyl des 
libes (75). 

Presens hd. gegen-, kegen- (bb, 4), 
gen- (5), gey- (18) -wertig; geyn wirdig. 
gegen- (19, 132), ieghen- (23), teghen- 
(11) -wordich. gut wildig (Z) gonstig (11). 

Presentare ant-worten (11, 13), Ad. 
-wurten, -worten, -werten. vber antwor- 
ten (110). d. zugegen- (110), gegenwertig-, 
gegenwurtig- (134), gegenwirtig- (68), 
geynwortig- (133), eyn gegenwirticlieh- 
7 fur- (65), entegenwordiceh- (132), in 
geynwertigkeit (21) -bringen, -brengen 
(21. 133). Ad. nd. bewisen. bij den (sic 
sí. beyden) bew. genwertigin (5). beyden 
(21, 22). beden (23). bieden (7) andel 
logen (cf. BM. 35) (2) geben (17). bewiDen 
7 geynwertigen (21). ^d. gegenwirtig-en, 
sin (18). gegenwertig sich erzeigen(T5). 
ieghenwordichen (23). vff leveren (20). 

Presentia Ad. kegenwertig- (4), 
gegenwerti-, geinwerte-, geywerte- (5), 
gegenwirti- (134), gegenwurti- (7) -keit; 


Seynwirtig wesen (8). nd. ie-, te-ghene | 


wordicheit. 

Presentialis gegenwertlieh (20). 

*Presentialitas segenwertigkeit (75). 

Presentialiter gegenwert-ig (20), 
Aglich (75). 

*Presentiarum (im-pr. Br. tzuuor 
t sunderlichen (12). 

Presenti-re, 4 -scere (110 &c.) Ad. vir-, 
hd. nd. vor-memen. virsten (20). vor- 
geuoelen (132),-geholen (sc 68). zugegen 
syn (110). 

Presep-e, -ium (cf. mensale) barn 
(91). baaren (Ki^.) parn (75, i11, Sum.) 
daruf) das vich isset, vg. kripffe (15). 








PRE 


Ad. krip, kri, kro-, cru- (b, 133) -ppe; 
krupff (1105), kruph (7). nd. krybbe. 

*Presepeequorum ein spanperde(125). 

Preserere fursewen (20). vorseuwen 
15). 
| Presertim zu vor 2 sunderlich (10). 
zü vor (49). zuovorn (13). zu vorderst 
68). ze voran (G5)h besunder (110). alzo 
8^). alze du (?) vorderst (23). bevorab 
(Kia.). 

*Preseruantia bewarung als hoffleute 
tun so sy veynde werden (74). 

Preseruare furhalden (20j. 

Preserhator fur-helter, var. -halter, 
-behalter (63). 

Preses (cf. prefectus &o.) Ad. prob- 
est, -ist (D), -st (€); prabest (21); fur- 
weser (65), -stat (1, 71); ri-, rie- (8)-chter; 
rithter (20), vorsitzer (75). nd. prouest, 
proist (132), biseop, vnder vorste (23). 

Preses fodinz 7 cuniculi steiger o. 
hutman (Aagr.). 

*Pre-, prae- (136) -setuas (sí. prae- 
sides 4. fideiussores 1365) ags. byrgea 
(94, 136). 

Presid-atus, -iatus (19) graetschaff 
(sic 90). greefschap (11). greue (19). 

Presidens vur-wesende 7 -siezende 
7 -sin (20). 

Presidentia vursiezunge (20). 

Presidere (4. pre-esse, -dominari 
15) hd. vor-sitzen, -setzen (6); ezu gericht 
siezen (9); g. be-s. (17); wur-s. 4 vir- 
wesen (20); geriechte seezin (8); vore 
sin (1T), bevor sein (9), vor sin mit 
gewalt (75). nd. vorsytten. 

Presidialis Ad. bischoff-, bossoff- (21), 
probst- (68, 110), proist- (132) -lich. bis- 
eoplie (23). 

*Presid-iatus v. -atus. 

Presidium (cf. armilustrius) Ad. 
hulffe, hylff, helff, schirmung (69, 134); 
be-seh. (110), -sehirme (10); erkoberung 
(65). nd. hulpe, beschirminge (132). 
| Presignare (7. premonstrare) Ad. vor- 
zeychenen (69), -zeychenn (5), -zeychen, 
-zaichen (6, 134), -zeygen (11), -zeyeken 
(133), -reckeu (18); v'ezeygendemn (21), 
entwerffen (1), vermercken 7 pedeuten 
(15). nd. vor-tekenen, daraus -zekennen 
(68). 

*Presignatio fur-verkündung 7 -zei- 
chung(65).vermerckunge 2 pedeutnif) (75). 
Pre-, in-signis merck-, treffe-lich, 
bezaicht (88). 

*Presili-cum, 7 -um (3, Db, Gl. m.), 

-eium, -tium (134), -tum (76), prisilium 
(825) (color 3, eyn vrowe szc 22^, herba 
75) presil- hd. -ge, -gen, -gen holtz (21), 
"ien h. (7), ig (1), gen (6), -ie (55), nd. 
-len. prisii-g (2), -e (225), -en (76). 
|brisill (75). breselie (22). 

Presilire vor springen (110, 132). 
*Presili-tium, -tum, -um v. -cum. 
*Prespiter &c. v. Presbyter &oc. 
*Prespiteraliter priesterlich (20). 

Press-are, -itare seer (110), dic (68) 
vil trucken. dickwil drucken (132). 
zwingen (76). 

Pressio pectoris bedrofnisse der 
«borst (85^). 

Press-itare v. -are. 
| Pressores (venatores cf. Gl. m.) va- 

are (130). 


ThereNBACH GLOSSARIUM, 


























PRE 


Pressorium (cf. prelum) presse (68, 
110). perse (132). 

*Pressula (£ü instr. quo libri impri- 
muntur 15) preD 7 bref) (15). parse E 
pressel seréptoris (93). domit man brieffe 
versehleust (74). phressel (2. cf. Sm. 1, 
345). 

*Pressu-na, -raà v. Presuna. 

Pressura bers 4 pres (13). pref) (65). 
truek- (65, 68, 110), truch- (65 var.), 6 
zwing-, varr. tring-, trinck- (65), be- 
druek- (20) -unge. virdroekunghe (19). 
druckinge (11, 132). brenstal (Sm. 3, 
626). 

Pressus Ad.ge-drucket, -truckt szm.; 
virdroeket (19). 4d. v?drucket. 

Prestabilis bereit (8, 9). erbitlich 
dz er baitet £ das er erbittet wirt, varr. 
das er bittet &c.; erbeitlich das er 
beittet 7 das er erbeiten wird (65). 

Prestans schone obertreten (8). sch. 
ubertretende mensche (9). lyhend (568). 
wurdig o. wert syn; gebende; vorsten- 
der edel o. meehtig (110). wedich off 
wert siju; lenende; vorstainde (132). 

Prestantia wertheit £ eostlicheit (110 
&e ). vbertreffenliehkait 7 adelsch vber- 
trefflliehkait (65). 

Prestantior (7.firmior 75. cf. adul- 
tus) edeler (8, 9). besser (8). pesser (9). 
pestant (74). vbertreffenlicher 4 grosser 
(65). pr. est vurtryft (62). 

Prestare Ad. geben, lyhen, v-l., lien, 
v-L, ligen 7 bitten (8), beden (17), se- 
czen, borgen, burgen (8), zu fugen (65). 
nd. lyen, lenen, vor-l. 4 len (22), geuen. 

Pr. fidem verburgen (75). 

Prestatio ly- (8, 76), leyh- (9) -unge. 

*Preste v. Pistrix. 

Prastega v. ÜTristegium. 

Prest-er, -e (76) (gr. npnecrp; cf. 
pistrix) schlang die allweg laufft mit 
offem mund (64). brandtschlang (140). 

Prestes (é.angelus hominis) menschen 
engel (75). 

*Presti-ari v. -giari. 

*Prestiatrix ein tümelerse (8b). Cf. 
tuymeler petaurista (Kil.). 

*Prestig-atura v. ium. 

*Presti-giari, -giare (49), -gare (16), 
-ari (18) Ad. vor-, v-, nd. war-sagen. 
gaucklen o. verschlahen dab man es 
nit sehen kan (110). cokelen dracht dra- 
gende 7? ougen vdonckeren (132). Ad. 
augen blenden. zoberen (76). bezauberen 
(20). 

Prestig-iator, -us, -ius, prescigia- 
tor (76) hd. nd. wicker (5, 23), bedre- 
ger. ein be-drieger (132), -trieger (110) 
der ougen. gauck- (110), govg- (93), gog- 
(2), koche- (132) -ler. dracht drager (132, 
sim. Kil) loderer (5). ezeyberer (17). 
augen v-klyber (11), -kleyber (8), -kley- 
uer (9). hd. vor, war-sager. 

Prest-igiosus, -rigiosus (1109) tru- 
genhafftig (1105). vol be-trugnus (110), 
-trug (68), -drochs (132). 

Prestig-ium, 7 -atura? prescigium 
(16) (quasi prestringium 65s/m.) augen- 
blendunge (8, 9), -blindunge (17). be- 
drieginge (132), betriegerey (110), ein 
betrieger (sic 1100) der ougen. wissa- 











gunge der leich- o. leck-erey (15).| 


PRE 451 


gaucklery (110) kochelye (132). gágel- 
muof) (2). zauberie (20). touernisse Z 
war saginge (23). vorsagung (18). 

*Prestigi-us v. -ator. 

*Prestigus v. Prestigiator. Gnosti- 
eus. 

Presto (v. pronus) beraitt(1). bereit, 
willig vnd gegenwirtig, w.in g.-keit (75). 

Presto-, prestu-lari, -lare |hd. nd. 
beyden. Ad. beyt-en, -ten (6); bitten 
(18); har-n, -en (21), -ren; warten (8, 9, 
64), suchen, verziehen (75). nd. boden, 
7 warden 4 hamen (harren? 22), wach- 
ten, soken. 

*Presto-, prestu- (20) -latio beyd-Z 
suk- (20), verzieh- (75) -unge. verzug (15). 

*Prestr- v. Prest-igiosus. 

Prestringere (oculos 65) gespennst 
inn ougen machen £ bezoubern die 
ougen 4 falten. machen mit zoubernif) 
(65). vast gurten ; ver-blenden, -gauglen, 
-schlagen (88). 

*Prestringium v. Prestigium. 

*Prestrix v. Pistrix. 

*Prestula- v. Prestola-ri, -tio. 

Presul (f. preeonsul) Ad. bischoff, 
bissuff(v), dinkman(20), raytmeister (6). 
nd. biscop. 

Presulatus Ad. bisthum. nd. biscop- 
dom. 

Presul-pa, -ea (18, 23), prefulpa 
(15) (é salsueium, hilla) sweis- (9, 4), 
sweyst- (3), sweif- (8, 75), rof)Ó- dn 
blut- (18), blot- (23), brat- (pref. 753^) 
-wurst, -worst. 

Presum v. Preesse. 

*Presuma v. Presuna. 

Presumere Ad. nd. vor-, vir- Z an- 
(20) -nemen. fur sich n. (46). furnemlich 
seyn o. werden (2. preeminere 75). 
wyenen; gedorren; bagen (cf. pompa 
&oc.); romen (20). v?- (11), Ad. be-rumen, 
-remen (68), -rymen (1102). wenen (8b, 
19). du- (85), tu- (9), do- (8) -rren. kün 
sin (185). Ad. v'messen. nd. vormeten. 
vermuten (1. cf. suspicari). vnmeseezen 
(19). vB hoffart fur sich seczen o. nemen; 
zu-, wit- 4 vber-griffeu; mogen buwen; 
vnder-stun 4 -steen 4 geherez sin zu 
thun; doren dz thun; zu vil gedurstig 
sin; prs. ieh glouben han &c.; presu- 
mitur man globen hat Z helez 4 acht) 
(65). 

Presumptio Ad. v'mess-unge, -enheit 
(110, 132). nd. vormetinge. ruem- 2 virnem- 
4 annem- (20), furnem- £ stolez hefftige 
vbergriff- 7 riem- (65), vberheb- (3), 
berem- (68) -unge. Ad. hoffart. houerdy 
(132). vor-setzig (10), -sumenisse (8^. cf. 
presumptuosus). dursti- (1), tursti- (9), 
dorsti- (17), gedürstig- (Sm. 1, 458) -keit. 
durstig (sic 8). gedorsticheit 4 balt- Z 
kon-heit (20). tarscheit (75). ver-bagyng, 
-boch, -metelheyt; pokerye &e. (147). 

Presumptiue loqui vormesslieh re- 
den (75). 

Presumptuose trutz- 4 tarsch- lich, 
vig. kune; vppiglichen (75). 

Presumptuositas (Br.) trutz (75) 
stolez vermess- 7 vbergrif-ung (65). 

Presumptuosus trutz-ig £ -licher, 
vppig; tarsche (7. fastus, pomposus 75. 
vrsch. von iurstig audax; cf. torsch 2d. 
Sm. 1, 458). durstig (1). torstig (9). ge- 

58 


458 PRE 


durstich, hoeffertig, vurneme (20). vir- 
ezirt (8). vol beremung (68). ein vbergri- 
fer &e. (65). v?mess-ig (110), -ieh (132), 
hd. -en. vorsumende (8). 

*Pres-una, -suna (109), -sura (12), 
-uma (68, 132), prisona (Gl. m., Fr.) (7. 
carcer q. v., C. n claustris 0 monacho- 
vum; cf. prisio. Gl. m. b, 460. Fr. 2, 71. 
Sm. l, 344. Dz. Wtb. 273) Ad. nd. pres-un, 
-une (133), -sune (109), -awm (1), -au 
(69), -aun (66, 70, 75, Fr., Sm.) o. fanck- 
nib der munch (75). ge-f. (15, 110) der 
munich Z bres-aun, -un (75) prysaun, 
veneknuf (74). geuengnuf) (68). kercher 
in claustris (16). kerker (12). (prisaun, 
brasune rF.. oett. das brisón). 

Presupponere vor-sagen-auf!nemen 
(652. Mrg.). 

*Pretare bera-ten (74), -den (17). 

Pretaxare (7. assignare 76, Gl. m.) 
schetzen 7 vorsummieren (110). ver- (75), 
vor be- (17), ezu vor- (9), ezu forder- 
(8) -schatzen. goet summen (i132). lon 
bescheyden (8, 9). v'lonen (68, 132). 

*Pretedere v. Pretendere. 

*Preten-culum ». -taeulum. 

Prete-ndere, -dere (134) Ad. nd. vor- 
recken, -reecken (11), -regen (7), -rich- 
ten (85), -rugken (21), -reychen 7 -vf- 
Strecken Z-spannen (110 sm.). vur-reichen 
Z -keren (20). far streken (6). Ad. vnder- 
Sston, -steen. wisen (11). be-w. Z7 -duten 
(8), -weysen £ -dewten (9), -tuden 7 wiln 
haben (17). beiden 7 toeuen (132). 

Preten-sus, -tus furge-reichet -sus; 
-halden -tus (20). vorge-reekt (68, 132), 
-recht (110) 7 gespannen. 

*Preten-taculum, -eulum (76) (naus 
8, 9. cf. perpentaculum sprutze 7 sprotze 
75. sustentaculum  sprüf $m. 3, 593. 
Spreitze Fr. 2, 307. Z. 421) sprüeze (3, 
4). sprutz (74). sprys (8). spris (9). 
spross-e (9), -el (76). 

Preten-tus v. -sus. 

Preter (7. sine, absque) vbgenommen 
(110). Ad. su-, so- (68, 132) -nder. beha- 
Iber (19), -Iuen (132), -pe (133). an (18, 
23). ane (22). ayn (5). 

Preterea (cf. propterea) dar- Ad. 
-vmb, zd. -vme. sieder 7 vurwert (90). 
zieder 7 behaluen (11). dairtzo (132). zum 
andern male (65). 

Preterfluere Ad. vor-, vorhin-, uber- 
(6, 8) -fliessen, -flissen, -flizen (8b). nd. 
vor vleten. vurgaen (20). 

*Preter-gradi, -gredi, -ire Ad. md. 
vorgan. Ad. vor-, ver-, fur-, fir- (76), 
vorhin-, hin- (65), vorby- (132), vber- (8, 
6, 4, 110), ober- (20) -gan, -geen, -gaen 
(20, 132 &e.), -gon, -gehen (3); vber- 
tretten, -dreden (vorz. -gredi). 

Pretergrediens obergaende 7 vur- 
gande (20). 

TPretergressio obertredunge (20). 
Preterire (cf. pretergradi) zergen 
75). 

Preteritio vurgaunge (20). 

Preteritum das vergangen (65). 

Preteritus vir- (19), vor- (18, 23), 
vurge- (20) -gangen, -ganen (18). 

*Preterlegare schicken 7 senden (xia. 
Mrg.). 

Pretermittere vnder wegen- Ad. -las- 
sen, ayssen, -laussen (76), -lon (68), 
nd. -laten. 





PRE 


Preterquam aufgenommen vnd hind- 
an gesetzt (75). 

*Pre-tersorim, -torsorum (136) ags. 
paad (94, 136). Cf. praetersorium grex 
alienam. segetem. depascens (G1. m.)? 

Preteruolans (verbum) das hinfur 
flught (65). 

Preteruolare Ad. vor-, ver- (v, 76), 
vber-fliegen (1), -ligen (9, 17, 76), -fliehin 
(8, -flehen (5), -flien. nd. vor vleghen. 

*Pret- v. Pred-estinare. 

*Pretex-a v. -ta. 

Pretexere vor an machen ; be-cleiden 
7 -decken (110, 132). 

Pretex-ta, 7 -ilis (110 &c.), 7 -à (15), 
-iris (76) eyn (85), edel (8, 93) cleit. 
borten (4). gulden bort (8). golt-b. (9). 
porten gürtel; forst-at, varr. -et, -er Z 
genus panni nobilis (45. cf. forst Fr. 1, 
281750). 

Pretextatus gs. gi-geruuid (94), 
-garauit (136. wie aAd.). 

Pretex-tus, -us (132) Ad. gezauwe 
sim. nd. ghetowe. be-deckung 7 -schut- 
nuf (110), -schudenisse (132). ver-gebuug 
(2), -bung Z werhebung (1). werbung 
(11). 

*Pretitor v. Prefectus. 

Pretor (cf. prefectus; 7. tribus 5^ 
st. -unus; seultetus &oc. 76) hd. richter ; 
mort- (75, 93), tot- (75) -r; oberster r. 
(15); riechter (8), rithter 7 zinggreffe 
(20). buregraue (Sum.). burg-gratf (6), 
-graiff (7). vnderfoit (55). vogt £ stat- 
halter 4 ecastellyn (110, scm. 132). vayt 
(132). hufpfleger (75). 

*Pretori-alum v. -olum. 

*Pretoriariusstetmeister, vogt, schult- 
heyf) (74). 

Pretori-olum, -alum (11) Z. paruum 
pretorium. (Br.); parua domus in naui 
(16, Br. sim.); $c. d. in qua ponitur mer- 
cimoniwum (16). rupp ein kleims heuflein 
in einem schiff 7 sehiffeB-h. (74). schephus 
(23). preeoriola sunt celar?a nauium (16). 

Pretorium Ad. richt-, gericht-, ding- 
(110), rat-, rayt-, rad-, nd. richte-, dinck- 
(132) -hus, -huys, Ad. -haus, -huif sem. 
castellinschaff (132). 

Fretorquere vor eyn ander pynigen 
(110 &e.). 

*Pretorsorum v. Pretersorim. 

*Pretula (pro petrula Gl. m. cf. perc- 
ula, -ola, pet-, prat-, prec-, britt-ula, 
portul, prela?) snit- (95), snitte- (Gf) 
-louch. schnitloeh (74). 

*Pretundere v, Preuagorari. 

*Preuacia v. Prefatio, 

*Preuaeuus gar wan (75). 

*Pre-, per-uagorari, -tundere, -fodi 
vmbseharren (15). 

Preualere Ad. vber-, ober-, mehe- 
(19), mene- (133), mere- 7 yber- (61), 
moer- (1105), iber- 7 baf- (76), ver- (69, 
134), dar wider- (65), Ad. nd. vor- (17, 
23), meer-, nd. ouer-mogen, Ad. -mugen, 
-migen (76), -mógen (67), -moegen (110b). 
hd. dügen (20), vber hant nemen, obligen 
7 me vnd krofftig sin dan ein anderf 
(65). : 

Preuallare (/. obsidere 76) be-ligen 
(1), -liegin (8), legen (9). 

Preuaricari, -re (46) Ad. vber-, ober-, 
yber- (67, 76) -tretten, -dretten (67), -dre- 








PRI 


den, -dredin dye he (5); Óber dreyden 
dye ee (21), übel tün (46), misse doen 
(20 sim.); miD-thun, -thon, misdüne (67). 
nd. ouer treden (22,23) de ee (23), mis- 
doen (11). wissentlich tredin von der 
warheit (8). wysenlieh von der worheit 
treten Z v'wircken (9). 

Preuarieatio ein verachtung der 
(1100), des (110^) gesatz. oueredinghe 
(sic) der rechten (132). Ad. vber-trettung, 
-tr. des gesetz, -tr. des gepotes (9), -tre- 
tunge dez gebotis (8), -dredunge der 
ehe (17), -dr. der ee. nd ouertredinge 
de ee. misse- (20), mis- (11) -daet. 

Preuarieator Ad. vber-tretter (9), 
-tr. der rechten, -treter (8), -dreder, -dr. 
def) gesecze (17); ober treder der he 
(b), 6ber dreyder der ee (21), missede- 
der 7 meyneydiger (20). nd. ouer treder 
de ee. 

Preuehere /d. or- (9), vff-, auf-furen 

Preuenire hd. nd. vor komen. zu 
gute k.; be-trigen Z -warn (9); -triegen 
(8), vber kummen (18). ver-rassen (132), 
-kloeken (11 Mrg.). 

*Preuenna (7. crénalós acus) risil 4 
spenula (Gf. 2, 540). 

Preuentio vurkommunge (20). 

Preuentor fürkommer (62). 

TPreuentus píc. s. furkumm-en 2 -ung 
(110 szm.). verras-t 4 -singe (132). 

Preuiare vorgene (19). 

*Preuidentia vursehelicheit (20). 

Preuidere /d. vor-, vorhin-(75) -sehen. 
"nd. vor-zeen, -zen, -zien (11). furhin- 
versehen 7 -bestellen (65). 

*Preuie vurgaenlieh (20). vor (9). 

*Preui-gna, -ngna, -gena, seltener 
priuigna (7. filiastea; fila sororis 94 
&c.) hd. stieff-, stif-, stuf- (76), md. stef- 
dochter, Ad. -doichter 7 -toichter (7), 
-tochter (76 &e.). ags. nift (94, Hpt. 5), 
nifl (136). 

*Preui-gnus, -ngnus, -genus (75), 
-ginus (3), seliner priu-, patrif- (14) 
-ignus (7. filiaster) Ad. stieff-, stif-son; 
-sun (74, 110), -kint, -bruder (6); ein 
stiffte sone (17). nd. stef-s. (23), stiefzoen 
(11). tochterman £ aiden (74). 

*Preuindieare vorhin rechen (75). 

*Preuisio vur-sehunge 7 -kommunge. 
(20). 

*Preuisor vur seher (20). 

Preuisus vür-sehen 7? -gesehen (20). 

Preuius vor-, vur- (20), fer- (6), fur- 
(110) -gande (20, 22), -gan (5), -gaen (11), 
-ganghen (23), -gang (85), -gongig (0) 
-gene (21), Ad. -gener, -genger (110 &e.) 
Ts (8, 9), -leufer (11). 

*Preu- v. Pref-ocatus. í 
Preuolare Ad. nd. vor vliegen sm. 
*Preuolatio vurflutht 2 virflehunge 
20). 
: NUM d -ordium (18) Ad. vor- 
fore- (17) -stat, -statt (68), -stad (1T &e ) 
-staid (v), -burg, -borg, -werg (67, 133, 
152). -were (66, 69, 70, 151), -wer (134), 
-bolwerek (110, 132) md. vorbor-ghete 

(92), -chte (23). 

Prex Ad. nd. bede (20, 93). bet (23). 
hd. ge-bet, -boitt (6). 

Prez v. Pres. , 

*Pri- (23), pi- (a/ph. pri- 18) -aculum 

















——- —e—À 


| 








PRI 


(Z.iaeulum 93) en schot (93. wl. »« 
schult piaculum). eyn erst gro vatter 
(18. 2« pria-uus, -mus). 

Priamides priamus sun o. vetter (110), 
sune o. ochem (58), soen off neue (132). 

Priamis (Pr.) priamus dochter o. 
nicht-el (110), -e (132). 

*Priamus (»« priauus) Ad. der erst 
grof-, groif-vatter; o. eyn konig von 
troya also genant (74). 

*Priannus (7. primus annus) erst iar 
(15). 

Priapismus streckung des zagels 
(16). schamwetag, zerDleyden(74). stendel- 
wort (herba 24. cf.satyrion, stapistus, 
priastieus, papiseus). 

Pri-, tri- (76) -apus zers 7 d'a(lat.? 
85). der schwantz (116). mansglid. (75). 
priá- (10), prià- (74) -pus (cf. eucius) 
eyn schusel inder saht ader in dem 
garten (17). vogelschewhe; var. pri- 
ápus zd. -àpus zerD, zumpff, zysel, 
fisel (74). 

*Priaspieus (herba, cf. priapismus) 


"hasenhode (74). 


*Priauus der erst alt grof fatter (21). 
der irst groDB vater (17). de erste grote 
vader (23). eyn ertze grote (sic 29). 

*Prida pryde (20). 

Pridem nu-lest (18, 23), -neste (5). 
none zu lest (17). no? nest (21). vor 
(110). ee- (110), zu- (1), zo- (6), ze- (68) 
-vor. tzo- (132), to- (11) -voren. 

Pridianus vor-gesteren, -tágig 7 ges- 
terig 7 übernáchtig (Kia.). 

*Pridias (mus parietis) uuanti (Gf.). 

Pridie an dem dage gistern (b^). er-g. 
(23). gesteren (20). ee den g. (4). e dan 
g. (0. gestert (67). e.-g. (133). vor dysem 
tag das ist gestern e£ non e-g. (110, sm. 
132; eí non eegester 1103, eergister 132). 
hd. e-, ee-gestern. e dan g. (1). enunt g. 
(5). vor-g. (68). des vorder (46), vodern 
(75) tags. vordern tag ; nunne-gsten, var. 
-hsten (75). 

*Pridierius à um eri egestern (20 &c.). 

*Pridiheri egestern (19). 

*Prifeta (aus praefoeta?) ags. thriu 
wuintri steor (94); truum tristeur (136). 

*Prignus (s/.prinus) pfloumbóm (121). 

*Prillus edelgeporn o. teufelssun (74). 

*Prima pryme(147). prime (55). preym, 
pr-tzeyt (74). dye erst wihunge (11). 

*Prima (»« pruina) riphe (5^). 

Pr. luce in der urniehden (109). 

Pr. tonsura dy erste wyunge (5). 

*Pr. veris v. Primula veris. 

*Prima-cie, -tia (Gl. m.) hoecheit; 


| ersticheit; vurdei; vurstentum (20). 


Prim-ario, -arie, -itus, -um Ad. zu 
dem, zum, nd. to, to d€, ton ersten. to 
dé irsten (11). 

Prim-arius, -itiuus, -itus (adj. -a 
-um) d. der nd. de erste. die eirste (132). 

Primarius (7. globulus 64, lapis qui 
primo in fundamento ponitur 16) der irst 
gront steyn in eym gebuez (17). erste 
grunt steyn (9). ein schoschen (64. 2. q. 
SchuDer Fr. $m.?) 

Primas erster; der erst 4 würdigste 
im volek (75). vornemisceher (9). furst 
(19 &e.). vurst (11). vait 7 vurste (20). 
primas (ecclesie l, 93). 





PRI 


Primatia v. Primacie. 


Primatus hoycheyd ? wyrdekeyd 
(19). hoecheit 7 weerdieheit (11). vor- 
nemischeit (9), -menhe (8), -deil (85). 
wortel (100). 

*Primela (cf. premela, primipilus 
&oe.) en pren (23). 

*Primenus (n sé u) der erste (5^), 
erst (1). 

*Primepolus v. Primipulus. 

*Primesus (sí. -euus) eyn vorgang (6). 

Primeuus Ad. der erst. alt (19, 20). 
erste o. eldiste (8). erster (7) edilster 
(9). van d irsten aelder (11), eirsten 
alderen (132). hd. von den ersten a. (20), 
aldern (133), alteren (110), eltern; von 
den yrsten elndern (19) ; vorgan (7), eyn 
vorgang. en vor-gande (23), -hant (22). 
eyn oresprung (l7). vrspring (74). 

Primieeria kamrersampt (74). 

Primi-eerius, -terius, -sterius (7. 
secretarius in thesauris dc. 16) ein, en 
vorste (8b, 23). der erst kerczen treger 
(65). der obrost kamrer (93). oberster k. 
(74), kantzler (75).(kanezel- (9), kenezel- 
(1v), kencz- (8) -ler. karaerher o. der 
ido ersten fan furt o. spitz eins streytz 
(14). 

*Primieialitas ersticheit (20). 

*Primiciari (-tiare Gl. n.) an heben (9). 

*Primicicia (aus inimicitia!) vede- 
schop (22^). 

Primi-cie, se/fen -tie (v. nouus sacer- 
dos sic 66 &e.) hd. dye nd. de erste vrucehte, 
hd. frucht, frochte szm., anfeng (65). dye 
frucht (21), ersten fr. (110). erherscheit 
(85). erst messe (75). saugen (4. cf. sau- 
ger, sóger agnus subrumus Fr. 2, 152. 
Sm. 3, 210. soge m. Saugzeit Sachsensp.). 

*Primieularius (cf. primipilarius?) 
v. Blaciarius. 

*Primieulus démén. irste (11). 

*Primipulus (cf. primela) en pren 
(23). 

*Primi-pulus, -pylus / -pylius Z 
-pylaris (Br. -pilus (75, 76, 110), -po- 
lus (76), -pilarius (75,93), prime- (11), 
princi-(74)-polus (?. vexill-ifer, arius) 
der erst vor an hin am streit o. im her 
o. mit dem banir im streit(75). hd. nd. 
eyn, en banner vorer, Ad. b.-herr (13), 
banyr furer (75), baner-fuerer (11), -dre- 
ger 4 -riBer (20) ; banier-, bannyer-trager 
sim. venr(93). paner- 7 rennfenlein-furer 
(74). nd. bannert- 7 vanen-dreger (11). 

*Primissa fruemel) (75). 

Primissarius fruemesser (75). 

*Primi-sterius v. -cerius. 

Primitas(/ primatus Gl m.) erstig- 
keit (9 Anh.) 

*Primi-terius v. -cerius. 

Primitiuus (cf. primarius) der forig 
(v. pristinus 75). 

Pri-mitus adv. «dj v. -mario, -mi- 
tiuus, -stinus. 

Primivirgius oeverste roidendreger 
vur den keyser of koenyngh (147). 

*Primius(cf.primeuus)eyn orsprunck 
(18). 

Primo Ad. zu dem, zu den, wd. to 
den ersten male. zum e. (65, 134). vr- 
sprunglich (65). 

Primogenita Ad. nd. die, de erste-, 
erst- (18) -geboren dochter. 





PR 459 


Primogenitus s. adj. hd. evst (90, 
75), der e. (76) geborn; der e. g. son 
sim. eyn e. g. kint. nd. irst gebaren 
(11); de erste boren sone (23); ghe-b. 
s. (sic 22). 

*Primolus (7. priorum princeps Gl. m.) 
v. Primula veris. 

Primor Ad. eyn heupt- szm., nd. en 
houet-man. vurst (11). furst (19). voderste 
t vurwesende (90). 

Primordialis (2. principalis 75). 
foderest vnd der meist(75). hd. nd. an- 
begin-, begin- (11, 20, 132), anbegen- 
(21) Ad. anfenek-, ainbefang- (6), md. 
houet men- (22. : primor) -lich, -lic. 
abe genlieh ding (sec 18). 

Primordialiter anfenglichen (110). 
van beghyn (132). 

Pri-, pre- (17) -mordium Ad. nd. 
be- (11, 20, 132), anbe-gin, -gijn (132), 
-ginne (17), -ginde (85). beginnisse (8b). 
hd. eim anfang. md. en ane vank. die 
erst wirdigkait (65). 

Pri-, pre- (10, 125) -mula, prima 
(24) veris, primolus a um (flos 17) 
hymel slibel (10). hemil slossel (17). 
hymmel-seluel (13), -slufel (20). himel- 
slotel (24). hemelschotel47). maf)Mib (125). 

*Primula (cf. primicie) v. Neman- 
cipi. 

*Primularis v. Herba paralysis. 
Primum extremum v. E. pr. 
Primus (4 primitiuus 75) erst vnd 

der forige (75). der erst (17, 110), yrste 
(19). erster (20). aller erst- Ad. -e, nd. 
-en. der aller-vorderst (110), -vorste off 
die -eirste (132). die yerste (11). 

Princeps (v7. areus 75) Ad. md. vo-, 
vu- (11, 20), fu- (75) -rste. Ad. furvst, verst 
(13), vore stender 7 vor nemer (11). 
prince (132). 

Pr. mundi tewfel (9). 

Principalior meister 7 der furnem- 
ligest (75). 

Princip-alis, 7 -uus (5^*) (7. qui pre 
aliis habet potestatem coram. superioribus 
4. cf. primordialis) Ad. furderste, ford- 
rigst (46, 62), der forderst, ein forder- 
lieher (65); der vorgen-gste (66, 70, 151), 
-Ste (69, 152), -dest (134), -emest, -ene- 
meste (verb. dus vorgemeste 5); vor- 
nem-iste (5^), -est (13); der nd. de vor- 
neme-ste (12, 23), -chtegeste (22); die 
vornemisten (10), eyn der vorgenst (61), 
einer von den ersten (110 s2m.), ein vor- 
nemschisser (4), eyn vormeyster (3). 
furstlich; furnamligeste; der furnemli- 
chst, gest, meist o. schuldigste (75). 

Principaliter zu-forderst (17), -fur- 
derst (20). furnem- (75, 110), vrsprung- 
7 anfeng- 4 wirdig- (65) -lieh. sonder- 
linge (132). 

*Principare, -ri (7. dominari) hd.nd. 
he-, Ad. hixsehen; hersen (18), fursten 
(20). f. (D), furstum (2) treiben. twyngen 
(19). dwingen (11). herscha-fft haben (68), 
-ppie hayn. gewaltsamkeit triben (65). 

Princip-are (l, 68, 110), -ari, -iare, 
meist -iari hd. nd. an-vangen, hd. -heben, 
-fahen, beginnen (132). ane-b. (17). 

Principatus Ad. fursten-tum (9), 
-thum (110), -thuem o. -stam (1); furste 
thum Z der furstenthum (65); fuirstuom 
(141); furst-tüm (6), -tum (7, 8), -thum 

5g * 


460 PRI 


o; forstum, firsten tuom (76), vursten- 
um Z vurdeil (20); forsten gewalt (17) ; 
herrschaft, der erst wirdigkait 7 die 
oberst wirdigst stat (65). nd. vorsten 
dom; heerschap. 

Principes electores kurfursten (75). 

Prineipium /d. nd. begin (20, 132), 
an-b. Ad. an-hebung (5^), -fang; ain 
fang (6), eyn fanek (Mss. mog.); grunt- 
(62, 65), € vrsprung- (65) -licher anfang. 

*Principolus v. Primipulus. 

*Princip-uus (»« prec.) v. -alis. 

*Prinis (untersck. von prinus) pflawm 
pawm (1). 

*Prinna v. Brinna. 

*Prinum (7. cinon 7 stufarium 75. 
cf. sq.) hd. krich, krich (6), kriech (75), 
chriechen (1). nd. kreke. 

Prinus (grecum i. lat. lentiscus Z 
ilex Br. cf. ci-, pi-, prig-, pru-nus) 
Ad. krichen-, kriechen-, kriech- (75b), 
kriechem- (10), krigen- (13), chriech- (1), 
krichel- (3), eris- (100), kirsch- Z mele- 
(7), mal- (6), prhüm- (Sum.), prume- (18), 

hlum- (120), pflum- (93), nd. kreken- 

aum, -bom. crikelere (99). 

*Prioma v. Bryonia. 

Prior adj. s. hd. der nd. de erste, 
irste (11). erster (23). forderste (20). 
furweser 7 einer der vor mir ist (65). 
pri-or (17), -er (225), -ol (74, 93), -el (bb). 
vorderst; v. vnder den munchenjon den, 
(o an dem, apt; brior in einem closter 
75). 

*Prior-a (75), -issa pri-orinne (92b), 
-orin (55, 93), -ersche (11), -olin (74). 

Prioritas erst-icheit (20), -werig- 
kait (65). 

*Priorum (sc. ber) von der vorge- 
nanten red (1). 

Priseus (£ altus sic 23 aus alt!) 
alt (85). aelt (11). ald (19). ein vergangen 
alter (110). v'leden alder (132). 

Prisilium v. Presilieum. 

Prisio onis (cf. presuna) gefengnuf) 
0. prisan (68). 

*Prisma v. Brasmus. 

Prisona v. Presuna. 

*Prissa v. Brasmus. 

*Prista v. (zm alueario, cf. brisca) 
wefel (46). 

Pristinus (4 prim-itus 7 -enus 1, 
priseus 110 &e.) hd. der nd. de erste, 
erst (1). der vergang-ner, var. -en (65). 

Pristis n/. beytel, damlooper, barsie, 
een Wtersche schuyte (116). 

*Pristrilla (s2c, ?. pistrinum) back 
aven (147). 

Priuare be- Ad. -rauben, -roben (6 
76), nd. -rouen, -rouuen (132). entferti- 
gen (55). hinnemen (65). 

Priuata v. Priueta. 

Priuata res eygen guet (110, 132). 

*Priuat-e, -im heim-elichen (19) -elich 
(20), -elicke (11), lich 7 alleyn (110 &e.). 
haim- 7 sunder-lichen (65). 

Priuatio be-raubunge (90, 65), -ro- 
bung (65 var., 9e naturlieh berauwung 
(15). ein naturliche beróbung (63). 

Priuatum v. Priueta. 

Priuatus be- Ad. raubet szm.,-raupt 
i 1105), nd. -rouet, -roufft (132), -roeft 


11). ^d. nd. sunder-, sonder- (18), heyme- 
lich, -lie. 








PRO 


*Priue- v. Priui-legium. 

*Priu-eta, selfen -ata, -atum (110), 
briueta (76) (2. tristega b^) Ad. ein 
heimel-keit (3), -iehkeit, ich gemach 
(D^, 110), -iche kamer Z priuete (55) ; ein 
heumelichkeit; schib- (6), fi&- (21) -huf. 
scheifhauf, prifet, burgstraDe (7. eloaca 
74). nd. hemelcheit. 

*Priuieularius v. Blaciarius. 

Pre- v. Pri-uigna, -uignus. 

*Priuilegiale fortel (18). 

Priuilegiare Ad. frihen, fryen, frey- 
hen, frigen (49), freyen (134); vor-teln, 
-teil geben (110 sZm.), -tel g. (17); frey- 
hait sm. g. £ haben 7Z machen (75); 
v/deiln (85); furde-n (7), -ren (6); for- 
dern, vorburnen (8), verbrinen £ sun- 
derlieh eziren (9); sinderen Z vrtailen 
(16). nd. vrigen, vordelen. 

Priuilegiatio vurdnisse (20). 

Priuilegiatus hd. ge-frihet sm., -fr. 
vber die andern (65), -fryt (110), -fur- 
dert (20, 110), -vordert (132). 

Priui-, priue- (133) -legium (7. qua- 
dragesima 5^) Ad. nd. hantueste sem. 
hd. nd. friheit; fr.-brieff sm., nd. -bref; 
vordel (19, 28, 132). Ad. eyn briff (21), 
freiheit, fr.-prief (1), sehreib brief (2), 
fryung (46); for-, fo- (133) -derunge; 
vor-teil, -tzil, -tel, -tal (6); v'deil (8b), 
vurdel; die faste (55); sunderlich ere 
(4). suasseara svm.; pl. skerienlih (Gt. 
6, 529). 

Privla v. Pirula. 

Prius Ad. vor, fore (17), ere (5), ehe 
(133), ee, e (7), ee dan (110). nd. er, erst, 
voir Z om (132). 

*Prius v. Scirpus. 

Priusquam ee- (110), eir- (132) -dan. 

Pro Ad. nd. vor, dur (99). Ad. fur 
(65, 75), vor im (21), nach Z halb (postp. 
65) vmb (5); dar- (7), war- (6) -vmb. 
pro ali-is fur die, -o ein ander (75). 

Proamita einisswester (93). 

Proasti-um, -num (110) vorstat (110, 
132). 

Proau-a, -ia (2n Drucken) vor àn (6). 
vran (93). vran-fraw (15, 111), -del (75), -y 
(1105), -yn (1102). myner mutter anfraw (1), 
altmuter (110). eldir mudir m. (5^). meiner 
mutter m. (4). miner muoter m. an (16). 
mijnre moeder alde m. (132). myner mo- 
der grote m. (23). 

Proaul-ium, -ium (74), -a (G1. Aelfr.) 
leube Z vursall (20). gs. pelde (Gi. 
Aelfr.). spatzierlieh wonung (74). 

Proauus hd. ur-aàin (6), -eni (93), 
-ene (91), -endel (75), -anher, -ane o. 
-ette (48), -enlin (110b), -enin (1103); alt- 
7 alter-ano (Gf.); alter (121), alder (100) 
ane; mynes vaters Z vater anherre; meins 
v. anherr. Ad. nd. mynes, uwes (147) va- 
der groz, grote, alde (1232, 147) vader 
sim. m. gr. gr. v. (22). aelder v. (11). 
hd. alder v. sem. elder vater (19). e. e. 
fater (8). e. f. faders vader (17). vatter 
(68), mynes v. (18) alt-v. ain alt-v. (v6). 
meines vatters alt vatter (110). myns 
fater f. f. (91). deb elders vader v. (5^). 

Proba (v. probatio q. v. 110 &e.) ^d. 
nd. bewer-licheit sm., -ung (b^). bewir- 
lichkeit (17). pewarung (1). proue 7 
QUT (20). prübunghe (19). prueuinge 
11). 


PRO 


Probabil-is, -e (65) hd. nd. bewer- 
lieh, -lie. prübelych (19). proeflieh (139). 
prueuelie (11). gleublich, ein schin der 
warhait, bileuffig (65). 

Probabiliter bewerlichen (110 szm.). 
*Probalis bidderbclich (7). 
*Probamen pruffenib (20). 

Probare hd.nd.be-weren, Ad. -wern, 
-würen (134), -waren (6, 65), -wisen, mer- 
ken (8, 9, 18 Mrg.). v?- (8, 9), er- (652, 
Mrg.) -suchemn. erforschen 2 v'hóren (65 
Mrg.). er-farn 7 -kennen (65). prüben (19). 
pruf-en (18 Mrg.), -fen (20). pro-ffen (55), 
-uen (23, 132). 

*Probare v. Probrare. 

*Probata bewerekeit (18), aus prob- 
atio »« -itas berwekeit szm.? 

*Probatella agrestis (herba) bensegen 
sat (24). 

Probatica, pr. piscina (7. pise. pe- 
eulialis 6), probicapistina (74) uehelih 
sim. wiarl (Gf.) fisch- (6), schaf- (25, Ki.) 
-wiger, -schwemme (Ki.). vischgrube, 
schaffge-v. (74.) ein sehwette da man 
die schaff vnd opfferthier wáschet (Das.). 
probatong, opher-, vehe-lih sc. wiari 
(piscina Gf.). 

Probatieus (7. pecualis, bestialis, qui 
proba-t i -tur Br. sim.) merclich (8). 
die beestlick leeft (147). schaep- Z beyst- 
ich (132). grindig o. schebig (110). wasche 


(9). 

Probatio (cf. proba) Ad. nd. bewer- 
unge, inge, -lichkeit (55). bewar- (6), 
merk- (8, 9), prub- (20) -unge. prouinge 
(132). 

Probatus bewert (75). gepruffet (20). 

Prob-e, -iter hd. bidderbe- (1), frome-, 
from-, frum, bewir- (17) -lich, frümkleich 
(1). nd. bederue-, vrom-lic. 

*Pro- v. Pre-bendarius. 

*Probieapistina v. Probatiea. 
*Probit-udo, -as bederff- (20), biru- 


(11) -ieheit. frommi- (10), frum- ( 110). 


-keit. erber-keit (110), -heit (132). 

Pro-blema (o pro eí lema 2. vorago 
Br), hdufiger -bleuma, -pleuma, -plew- 
ma (7. propositio, enigma 2 v.) hd. 
by-, bi-spiel (5 sZm.), -speyl (18), -spel 
(13). eyn bie spile (17). eyn raitzfrage 
(132). rat-unga, -issa £ -ussa, -isca, -inisea 
(Gf.), -ersch (6), -sal (8). rotsal (9). reet- 
sel, 4 -nif) (20). ret-sel (85), -zel, -sehe 
(74), -erf (110), -erschen (68), -tersen 
(67, 10), -ersen (134). radels (13). red-sel 
(133), -esael (19), -elsen (66), -else (23), 
-elsche (5, 11), -ers (17), -ersin (21). reed- 
sel, disputierlick rede (147). 

Proble- (49) probleu-matieus re: 
derschin offe geben (17). rothnif Z bis- 
pelbant (49). 

*Probleumati-zare (74), -sare rotsal 
geben (8, 9). retzelen, ret-, reder-sehen, 
beispilen oder furlegen (74). 

Proboscis helffantschnabel (91).rüssel 
? schmorre an den thieren (Das.) snute 
(132). nl. snuyte; Ad. schnotzen, russel 
o. nass eines helfants (116). 

*Probra (7. abhominacio 4) hd. v'wis- 
sunge, unge vorweysung ader missetat 
(4, abe wifung (21). nd. v^witinge. 

Prob-rare, -are Ad. lestern, lasterenm; 
sehel-ten (110), -den (20) ; schenden (20); 


vwi-sen, -Den, -Den (7) eym sin laster : 


—— À à 


an li me — —— — Rp 







———————— 


muet EEEEI ee 




















PRO 


vorwerfen (21), -sen ader eymem sin 1. 
(se 0), vorwisen sind l. (sc 18), eym 
sin l. ober werffen sZm., aim sin l. fur- 
w. (6), l. v'sagen (7) beschon (17). nd. 
eme syn l. vorwerpen; v'witen. 

*Probr-ium (gew. 2n Hss.; ?. proprium 
Gl. m.), -um Ad. nd. schelt-wort, -wortz 
(12). laster (-um 110 &ce.). schma-cheit 
£ -hung (65). 

Probrosus lasterlieh (11, 20). lester- 
liche (19). 

Probus Ad. from-me, -e (5, 133), -m 
(67); from (21, 66), frum, frummer (76), 
froym (5b), wise (17), biederbe (20). er- 
(110), eer- (68), eir- (132) -ber. nd. vrom, 
vroem, Z birue (11), bederue. 

*Proca d. frih-, fri, fry-erynne; 
freyh-. frey- (3, 134), bul- (110) -erin; 
fryerrin (21). nd. vriger-inne (23), -sche 
(22); vryersche (132). 

*Proca-eia, -citas, 7 -ria (16) (aus -x 
2« -ri) Ad. nd. vri-, vrig- (22), balt- (85, 
20, 106) -heit; vn- (20), on- (11) -stedicheit, 
Ad. fryh- (69), fri- (16), frey- (134, V. a. 
1477), ruff- (11) -unge; vnschemiekeit (4). 
valscheit (9); bul-ery (68), -ung (110); 
wybnemung (110); cle-, var. cla-ffery 
(65); gutzlung (Pict.). das gutzlen, geilen 
(Fris.). wesehercheit (-tas 23). stoltzheit 
(68, 132). int heyschen (132). 

Proeaciter clafferlieh 7 mit vil 
elaffens; macht vil wort 7 m. eym ein 
teding vff ein ermel o. ein schin ef non 
subest veritas (65). hubslieh Z7 vericun- 
dose (7). stolt-lieh (132), -lichen (110). 
baldelike (106). 

Procaptu ags. faengae (94, 136). 

Proe-are, -ari, -ire, -iare (19, 20) 
(are 7 -ire 7. petere 4 mulierem p. 4 
domare t€ descortare Br.; seortare 65; 
-ari 7. ?mportune petere Br.) hd. fri-hen, 
-gen (12), -en; frey-hen (66, 170), -en; 
ruffen (17), bulen (110), pulen Z spon- 
siern 7 kuppeln (74). hey- (19), ey- (20, 
23) -schen. vrigen (93). 

*Proca-ria v. -cia. 

*Proc- v. Proer-astinare. 

Proeastr-um, -ium (Br., Gl. m.) (of. 
proeestrum) furburg (20). 

Proeax (7.petax Br., loquax, vani- 
1.7 eauillator 75), poreax (v. garrulus) 
godrar 7 scehwetzer (75). gützler (126. 
cf. Fr. l, 3815). claff-er (14, 75) -ig (75). 
clefiseh (9), i0 (8), -z 4 vnscheymig 
(20). klappieh (11). vngerusam (9). vng. 
beter (8). rayser 4 keyfler (74). bul-er 
(65), -hafftig 7 stoltz (110). hoir- (132), 
putier- (107) -achtich. wescher (5, 23). 
balt (85, 99). Ad. balde. geil (11, 20). 
E ede (11). vnstend-e Z -ich (20). hubsch 

) 

*Pro- v. Peu-cedanum. 

Proce-, proci- (133, -dere Ad. nd. vor-, 
nd. vort-,hd.furan- 7 fursich- (15) -gan sm. 
voyrt gene (19). furter- (1105), fur- (110) 
-geen. mit Z in der procef gen 2 mit 
dem crucz gan £ den cruezgang vol- 
bringen (65). 

*Procedere v. Procidere. 


Procella (7. bulla 74. cf. fluctus) 
vnde (20, 74, 147) £ (90), als in (74) 
waDer. vnne, var. vime (74). vüde (sic 
9). wuden (sec 10). unst (Gt.). die lund-e 
(65, 74), -en (65 varr.). lumde (12, em 














PRO 


aqua, 18). lynnde (55). wella (G1. Marienf.). 
ain wel (46). gewel (p/. Gf.). vngestym 
wellen (65, 110), sturm (74, 110b) von 
wasser um w.-st, plater im w., welle 
im wasser, erhebung des wassers vom 
wynde (74). storm (19, 109, 132 &e.) van 
dé wasser (132), van dem watere (109). 
vnge-witter (65), -stieme der wind (91). 
blodder (19. cf. gargarismus; blodern 
Stalder 1l, 186. BM. 212. diu güsse bl. als 
ein windes prüt üf dem mere; vel. auch 
schneegepflóder Sm. 1, 327). gu (7). 
bare 4 inwater (99). en geelue 2» aqua 
(11). eyn gelue (132). ghelve, bulle (147). 
hd. nd. bulge, bolle. 

*Procellare slan (8). slon (9). 

Procellere (cf. pere.) stu- (14, 7), 
ste- (14, 3) -rmen. eren (8, 9). grossen 
(9). gruDen (8). 

Proeellosus vnge-stymig (110b), 
-stemig (11029). vol tempesten (68, 132), 
storm (132), vngewitter (68). 

*Procen-ata, -eta (9, Gl. m.) (aus 
proxeneta) mekeler (23). mittler zwi- 
schen den kunst lewten (9). 

*Procen-ium, -um (9) (si. prosce- 
nium) vor-huf) (17), -haws (9). 

Proceres (v. magnates, mobiles; tra- 
bes 1 &e. cf. antes, mutulus, ventici- 
pium) Ad. nd. her-, Lór- (b^) -scehafft, 
-scop, -schapen (132), -lieh (110). wol- 
geborn (18), -gheboren (7?) edele lude 
(23). goderhande 1. RE hd. edel-l., -lewt 
(1) -knecht (55). edel (110). die edlen 
(88), edelsten (75) vnd die fur-nemsten 
(15, 88), & -genden (88), obersten vnd 
die vordersten des lands (75). herrun 
(Gf). lansherro; kepfer ald schorstein 
(93). k. o. groDer krackstein (ki?.). kapffer 
0. kragstein (74). kaepffern, krapfstein, 
nl. de nueten (116). kápffer (Pict., Das.). 
spitz an den tramen (88). die balcken 
o. tromen kópffe (Das.). eyn. vorschlies- 
sender balck (64€), furschiessender b. o. 
eyn vorhof an eym huf) (645). wintfang 
(4). windfan (6). proces wintfane (at.). 
windfangk ; vber-hang 7 -schuf an einem 
hause (74). 

*Proceris ags. gearufang (942). 

Proceritas adelschaft (16). edel- (74), 
schon- (110), hohe edil- (9), schoen- (132), 
hd. lang-heit, -keit (74). alt-, furgeng-, 
zier-heit (74). grobelichkeit (18). her- 
schafft (20). 

Pro-, ero- (b^) -cerus (7. formosus 
6 &c., altus) edil herre; lang vnd schone 
(9). 1. 7 hoch (85). l. 7 raim (T. cf. ran 
gracilis Fr., Sm.). rem (6). hoech 2 lauch 
(sic 100). groD-leibig (1), -libig (21), -libiek 
(b^). grop libich (5). grof Iiuich (23). lanck 
van ljve, reysych (147). 

*Proces v. Proceres. 

Processio Ad. vz-, vB-, aufV- (66, v0, 
134) -gevnge, -genüge (sic 67), -genge 
(10) -gangung (6), -gang (18, 68, 69, 
134). md. vt ganginge. vor-giung (4), 
-brengunge (9). vur- (20), erutz- (65), 
vmb- (110), vsserlich fur sich- (65) -gang. 
proce-ssie (bb, 22b, 132), - (65). om- 
(132), vmme- (9) -ganck. 

Processus píc. s. (v. prosper euentus) 
hd. ganck (110); vz- sim., vor- (9), fur- 
(110), für- (46), vur- (20), voyrt- (19), 
durch- (1, 71), dorch- (12), nd. ut-ganck 
sim. hd. vÓ-, vor- (10) -gegangen; vz- 











PRO 461 


(5), nd. ut-gegan. eyn briff von eym 
gericht (17). processum frbmdkhsmnn 
(141). 

*Procestr-um, -ium (7. pergula 111) 
vurstat (20). gang (111). 

*Proceus (7. séabzlis) stett-er, ger (74). 

*Procia v. Prusia. 

*Prociare v. Procare. 


Proci-, proce-dere /d. d. vor-, vor 
sich- (8b), fur- ? fursich- (75), nidder- 
(17, 65) -vallen. vor gene (17). 

Procinetus ptc. s. (7. paratus 13, ap.- 
p. belli Br. &e.) ge-gurt (110), -reit (Bb). 
bercyt (64). b.-igkeit (9), -ung o. wapung 
zu stryten (110). bereydynge tzo wapen 
on tz strijden (132). herfart (20). snel 
(13). 

Procingere /id. nd. berey - den, -ten 
o. gurten zu stryten (110 szm.). vmme- 
g. (14). begyrten (68). 

Procire v. Procare. 


*Pro-, sue-cisinum, pro-,in-sieinum 
averloip (147). 

*Procisio v. Proscissio. 

*Proc-itare, -udare (76) (7. frequenter 
petere 16. : proeare) stetis (8), stede 
(17) frien. 

*Procleum (zwischen propu-gnare 
und -diare sí. propyleum Kil) port-al 
(110), -ael (132). 

*Procliuies v. Proluuies. 

Procliuiorstickier? niderhengig (75). 


Procliu-is, -us Ad. nd. neder-, Ad. 
nider-, nydder-heldig, -hállig (110, Fr.), 
-hengig (85, 75), -hengit (-hengz? 11), 
-felligk (4. anders Fr. 1, 244), -beugende 
(90). aff heldieh (20). abe-uallych 7 -hal- 
dych (19). wider- (1), nyede-(5) -heldig. 
haldechtig (Das. furhengig (75). nider 
(21) ge- (9), ne- (100) -neiget. krum, 
neygig, varr. krum-n., 7 boegerig, varr. 
bergig, begirig (110). krom bogechtich; 
vorwert veer neygende (132). schlipfrig 
(62). 

Procliuitas affheldicheit(20). krum- 
(68, 110), krom- (132) -heit. abháng-ung 
(Ki*.), -lgkeit (Ki*.) eines berges. neig- 
ung (65). 

Procliuium litteZleffe (100. cf. lit-a, 
-e, leite Fr. 1, 604 sq. Sm. 2, 517. Gf. 4, 
1096. BM. 1013. und lé &c. Gth. Wtb. 2, 
561. BM. 954). der abscehuf) (Ki^.). 


*Proclivum, clibanus cleff (cf. leffe 
pre. ?), doil, tzyl (141). 

*Proene v. Progne. 

*Proconi-xus, -sus (Gl. m.)2. pre-cla- 
rus 0 -lucidus (16). 

Proconsiderare vermercken (75). 

Proconsu-l, 7 -laris (75) (cf. precon- 
sul) hd. nd. burger-, rat- (71), rait- (1, 
75), roth- (77), ratf3- (755) -meister, -mais- 
ter (1), -meynster (71). Ad. rat-, rath-, rait- 
(133), ratefb- (68), radts- (1109), ratz- (75b, 
1105), raites- (18), raitz- (132), raitD- 
(152), nd. rad-man. ags. undengerefe 
(Gl. Aelfr.). 

Procra-, proea- (1) preera- (q. v.). 
i reera- (75) -stinare auffschlahen vnd 
verharren hin Z verziehen vnez bif 
morgen (75). ver-m. (1) vir-trecken £ 
-Ssten vber-m. (20). mornigen (Keysersb.). 
vor-mornen 6 -ten (23), versten enen 
daeh (11). fristen eyn dayg (19). ^d. ge- 


462 PRO 


fr. v'sochen (132). hd. vor-, ver-ezihen, 
-Ziehen, -zehen, -lengen, -lengern (69, 
134); vorezeyen (4), verziechen (67). 

Procerastinatio auf- 4 ver-zug (Kie?.). 
verziehung (65). verstunge (20). 

Proereare ezew- (9) ezu- (8) -gen 
7? machen. kinder m. (19), maken (11). 
wynnen Z schaffen (20) procreantur 
werdent kimen (65). 

Procreatio schaffunge (20). 

*Proereator v. Dispensator. 

Proereatus geschaffen (20). 

*Proecuba geneigte rue (75). 

Proeubare v. Procumbere. 

Proeubitor vorwacht (ki.). 

*Proeubitus píc. gebeden (11). s. 
knehunge 7 gebet (20). 

*Proecubus (cf. ineubus. proeulus?) 
bankstichil 7 tewfil alpmor kobolt (9). 

Proeul Ad. verre, fer, vere (19), 
verer (76), vern (D), von verrem (88). nd. 
verne, veer (11), v.-hen 132). 

Pr. dubio sunder zwiffel (20). on 
zwifel (65). 

*Pr. fundere (cf. profundere) vy 
giessen 7 verstortzen (132). 

Proculus kind das geporn wird so 
der vater auferlandist (74). 

Proeu-mbere, -bare Ad. nd. knen 
(5, 28), nigen (6, 13, 23), bidden (11), 
bydden (19), beten (132). Ad. knyen, 
knuien (76), knehen, kniehen, kny negen 
(17), kneibiegen (75), knilen (85). knje- 
len (99). Ad. nai- (6, 134), ney-, li- 7 bey- 
(10), bie- (7) -gen; beyien (18), biedden 
(20), betten (67). 

Proeurare Ad. nd. surgen (19), 
ver-s. (46) ; vorbe-s. (18), -sorgen, -soer- 
gen (11). Ad. be-, v^sorgen; werben 
(45. 2« proeare), her-w. (19), wynnen £ 
begaden (20). beyagen (11). Ad. schaffen, 
berichten (8,9), versehen 7 nuez suchen 
&c. (65), schieken (7) vor sin (17). sacken 
(14). 

*Proeurarius eyn procurerer (bb). 

*"Procuratio hd. be-, ver- (75, 110) 
-sorgunge; begad- (20), furseh- (68), 
sachtrib- (65) -unge; schaffnerij 7 vf- 
gebung vnd verwesen (65). last om wat 
tzo beschicken (132). ags. scur (136). 

Proeurator Ad. be-, ver-(75), hd. nd. 
vorbe-sorger. vorsprecker (77), -surger Z 
-munder (17). v-m. £ schaffer (929). 
scheffer (D5, 9,93). schaff-ener (7:7), -ner 
(65, 110). ein sach-triber (65), -verwalter 
(Ki*.) 4. aduoeatus o. chreter (1. cf. 
kret Fr. krit Br. Wtb. Bm. w. vv. ,vitili- 
gator, protocullus). krether (2). ereter 
(71). uualtpoto (Gf. cf. Fr. 1, 1233.8m. 4, 
72. BM. 184). macht- 7 gewalts-bot (74). 
fursprech (75). 

Procurator fabrice ein 
125). 

Proeuratorium ein fürwes- (93), ver- 
wesung- (64€) -brief. verwef-, macht-, 
gewalto-bryeffe; schafferey (74). 

Proeuratorix v'sorgerin (110). be- 
Sorgersche (132). 

Pro-eus, -chus 7 -tus (Sum.) bitel 
(Gf, BM., Sum.). pit-al (Gf), -el (1, v5, 
Sum.) vmb ein hauffrauwe (75). Ad. n4. 
vrrer, ger (12, 23). frier der do bitt 
vmb ein weip (75) fry- (67), vry- (90), 
frey- (66, 134) -her. eyn fry herre (sic 


alterman 





PRO 


Do). vreyer (9). freyer (4). sehrier (18). 
eyn finer (1), frier (6) £ hubseher. werber 
(13). kuppler (64). sponsierer, ritter, 
puler (74). buler (4, 69). versorger (77. 
2« proeurator?). preutigom (t41). 

*Proech, proh (110) Ad. nd. leider. 
hd. ach (12, 4). vaeh (1103). vah (110). 
wach, oeharm &e. (147). wah v 
pfueh (110). 

*Proeh dolo waeh arme (107). 

*Proeh-, proh- (131), pro- (110b) 
-dolor ach des, acht des (4) leydes (3, 
4), smerezen (18), schmertzen (46, 110). 
leyder (5b, 21, 68). ach l. (17). waeh I. 
(23), arme (132). ach o we (15). owe 
ultima, acuta, (20). o we (110). pfuch der 
Schand (134). 

*Proech dulor ach der schand (21). 

*Procholor leyder (8). 

*Proch-, proh- (69, 1105), pro- (Gft.) 
-pudor Ad. ach der, ach oder (8), pfuch 
der (66 &e.), pfuch der (69, 110), pye 
der (17), after (5), eyn after- (133), 
missv. aus md. achter (22, 23.), fyg 
der (22b), wat (132) schande sZm. ach 
der sehan (6), lede (9). pfuch des lei- 
des (110). wat leyder (132). laider (75). 
ah 7 ah lasters; pro prudor hah zu 
sera (Gf.). proh- (110b), pro-pudor 
(untersch. von Obigem) schentlich (6s, 
110, 132). 

*Proeh tolor ach der scham (1). 

*Proch tulor leyder (6, 1). 

*Proechodochium v. Prothotorpium. 

*Proehus v. Proeus. 

Prod-ani, -enses v. Pronesia. 

*Prodeilus (cf. prodel-la, -ada pa- 
langa tractoria Gl. m. 4. q. protelum 
116) zieter (Sum.). zeotar (Gf.). Cf. Gth. 
Wtb. 2, 672. 

Prodere Ad. nd. melden, v^-m. (15), 
-raden; offen-, oppen-baren. melten, v^- 
raiten, uffenberen (Y). malden Z vorrat- 
ten (6). Ad. ver-raten, -rauten (68). 
veraten (1). raden (21). v'geben (18). 
farspildan (Gt.). proditus sum ich bin 
verroten (68 Mrg.). 

*Proderis v. Poderis. 

Prodesse Ad. fru- (1, 73), frum-, fro- 
(21, 4), from-, md. vro-men. Ad. nutz, 
gut (110) profijt (132) sin. nutzen Z 
baten (132). gunnen (9). verwesen (Z7. 
preesse 15). 

*Prod-eum, -ium (Gl. m.) (é. panes in 
aqua, cocta cum carnibus 16. cf. brodium) 
brie (76). 

*Prodicium v. Prodigium. 

*Prodiga (v. remota) verre (74). 

*Prodig-alis v. -ialis. 

Prodig-alis, / -us milt (18). milde 
(£) got spottelich (sc 21). spelt- (5), 
spid- (sec 6), -lieh. spildelie (23). 
gydig (76). gudig (2). gewdisch 7 guff- 
tig ding (74). 

Prodigalitas miltikeit (18). vber 
mildikeit (9). allzumal (74), groD, groisse 
(132) milt-igkeit (74, 1102), -heit (110b, 
132). groDe mylte (68). geud-ischeit (74), 
-ung (Fr.), -igkeit 7 vnnützer kost (Das.). 
ver-thunnung, var. -hurung; -swendung 
des zytlichen guts vnnutzlichen (75). 
gufftigkeit (74). 

Prodigaliter geüdigklieh (Das.) 

*Prodig-are v. -ere. 








PRO 


*Prodige spild-o 7 -anto (Gf.). geu- 
disch (Luther). geidiglich (Pict.). 

Prodig-ere, -are (75) vnunutz.-lich 
auDgeben (74), lichen verthon (110). 
dorehbrengen (132). alzuo  milde sin 
(110). ver-sehwenden (755, Das), -swen- 
den (7523), -geüden (Das. gewden, guff- 
ten (74). 

Prodig-ialis, -alis (132) wunderbar 
(110). wonderlieh (132). 

Prodigiosus vol wunder (68), w.- 
licher ding vber die natur (110, sm. 132). 

Prodi-gium, -cium (65) Ad. zeichen, 
wonder (20, 132), wunder (68, 110) in 
der natur (110), bouen natuer (132). tey- 
ken (11). hd. nd. wunder-, hd. wonder- 
werek (65, 75), -zeichen, -teken. 

Prodigus (cf. pro-digalis, -fundus) 
spild-e (13), -er, -eg, -anter; strutenti 
(Gf.). geüdig (64, 126, Das.). gewd-iger, 
-er; guffter, vnnutzer auDgeber (74). 
geud-narr (pr. seris rr. eyn gudender 
der da boflich vnd wunstlieh, varr. 
wustliehen, verzeret (65). güder (46). 
ver-thüig (126), -sehwendig (Das.), -swens 
der ;. -thuer, var. -thuner, nach vndurften 
(15). swunne (swüue 10). rey- (st. reych-? 
70, 134), ru- (69), vnreth- (20) -lich. milde 
(12). tump-m. (100). Ad. m. (21), altzu-m., 
nd. alto-m., alte-m. (11) in dorheit, in 
doreheit vnd in vnnuczberkeit (17). Ad. 
m. in torheit (Y), altzu m., also m. (19), 
zu m. nd. m. alto male (22). seer m. 
(132), milt (110). altzu m. (75). allzit ze 
m. in torheit (6). zu milte (67). altze 
mild (1). milder mit vberigem geben (75). 

Prodire hd. nd. vor gan szm. vf3- (65, 
110), fur sich vssen- (65), fur- (110), furher- 
(15) -geen. vorgon (68). vur-kommen £ 
-leyden (20) rufwachsen zu liecht 
kummen &c. (65) tzo vorschijn komen 
(132). k. in die offenbarung (175). 

Proditio virrad- (20 sém.), verrat- (65, 
110), meld- (20), versag-, verclag-, 
verneld- (75) -unge, -erij (65). vDgang 
(& prodeo 65). 

Proditor Ad. nd. v'reder. hd. v?-rater 
(1, 16) -ráter (134), -reter, -raitter (6), 
-rauter (68, 76); vor ridder (21), melder; 
ver-m. (46, 75). 

*Prodium (cf. br.) fleisch suppen (75). 

Producere Ad. nd. vor-, verre- (132), 
hd. ver-, ge- (21) -leyden, -leden (23). 
hd. v-leyten, -laitten (6), -lengen, -bryn- 
gen (9); vor- (8), fur- (75) -furen; ge- 
bern, -baren (6), -berren (21). nd. ghe- 
beren, vlleniehen (11). herfur-stoDen 
cornua 0 vngulas; -bringen Z v3 giessen 
lacrimas (65). 

*Produetibile cf.sq.) gesmydet ding 
) 


— 
-l 


*Produetilis (7. nonfusilenr.)gesmeyde 
(9). gesmyt gefese (8). 

Produetio Ad. vf-leitung (6), -gang 
(65); vz-legunge Z -forunge (5); off- (133), 
vff- (67) f.; auffur- Z V eng RE vir- 
leydunge 7 -lenckunge (20); vor-breng- 
unge (17). vort brenginge (132). volbring- 
ung, Mrg. her für bringen (65). ewig ufi 
bringunge (62). ewich ut-beringe (23), 
-voringe (22). 

Produetus vir-leydet 7 -lenget (19). 
gelángert 7 vollstreckt (126). entweg 

efert (21). her fur-brocht, var. -bracht 
65). 


























PRO 


Proem- v. Prohem-. 


| 


Pro-fanare, -phanare, -fanari (1), | 


-vanare (2) -flamare (76) ent-weichen 
(1), -wyhen £ befleeken (110). vir-sachen 
(20), -ezeychen (9). vorsaken (11).fluchin 
(21). v^-fl. (5), -vloken (23), -vloichen (132), 
-folgen (sé. -fulen? -solgen?) 7 -waissen 
21), -wazan (Gf.), -wassen (5, 93), -wisen 
em -vnreynen (8, 9), -maledien (8), 
-maledeyten (9). vuyl machen Z violeren 
(132). 

Profanatio v':bannunge (1V &e.). 

*Profan-dus v. -us. 

Pro-fanum, -phanum, -phannum 
(110) vngewieht (110). ongewijt (132). 
wit von cristenlicher haltung vnd ver- 
bintnifb &c. (65). 

Pro-fanus, -phanus, / -fandus (7. 
polluens 16) hd. eyn. v'sma-, v'sme-her. 
nd. en vorsmar. Ad. vn-gelobiger (65), 
-nütz (64), -gelert 7 -dedich (20), -gewycht 
(110); ver-malediget, -maledeyt, -flucht, 
-niehtig (1. cf. Sm. 2, 674), -uuazeno £ 
-uuizenu (Gf.). verbaunyn (8). vorbannen 
(9). ydel (20). Iu- (20), lo- (11) -gener. 

Profari (Br.) hd. vor-sprechen (8, 9), 
-sagen. 

*Profecia v. Prophetia. 

*Profect-e v. -o. 

Profectio reyse (29, Ki.). rei-fahrt 
(Ki2.). hd. nd. wander-unge, -inge. eyn 
wech (29v). 

*Profectio v. Prouectio. 


Profect-o, -e (11) Ad. »d. zu-, to-hant. 
on zwyfel Z furwar (110). sonder tzwyuel 
7 vurwair (132). hd. sicher-, gewy D- (20) 
-lich, -leieh (1). nd. zekerlic. 

Profeetus ptc. s. hd. nd. gewande-rt, 
-]t; wander-unge, -inge, -nde (11). profyt 
i gereyst (132) Ad ver gewandlet (46); 
frum; frumm-e (13), -en (18); nucz-e, 
-ung (110); fu- (20), wó- (100) -rderunge. 
vorderinge 7 bate (11). bath 7 vorteil 
(19). batte (20). 

Pro-feetus v. -festus, -uectus. 

Proferre vor-tragin (8), -ezien (14). 
furtragen (110) vol bringen 7 sprechen 
(9). vB-spr. 7 hervÜreden; praet. braeht 
hat (65). furtbrengen (20). sagen (132). 

*Profescenninis v. Fescennina. 

Professa eyn gehorsam nunne (b). 


Professio /d. be-kentenis,-kentnysse, 
-kantnuf szm., -deneknif) (67). nd. begen- 
gnisse (22), -enisse (23); hor-, har- (22) 
-samicheyt. Ad. horsamkeit (5); ge-h., 
-horsamheit (6), -horsami (46), -horsain. 
behorsam don (18). gelobede (20) ver- 
jehung mit erkantniD (65). belijdynge 
(141). 

Profess-or, -us eyn, en gehorsam 
(6), horsamer (93), ^d. ge-h., -horsemer 
(11). -or ein be-kenner (110), -lier (132), 
ijder (147. cf. belijden fateri 147, Kil). 
-us der gelobt hat gehorsamkeit (110 
Sum.). 

Professum glubt 7 veriehung &c. 
65). 
Profess-us v. -or. 


Profe-stus, -stum (11, 19, 65, 75), 
-etus (8) (sc. dies) hillich auent (11). 
hd. der heylige abent (19); vor dem 
heylgen, helgen obent szm.; vorfest des 

eyhgen tags (75). der tag vor dem 
hochzitliehen tag Z der abent Z//ius (65). 








PRO 


*Profeta &oc. v. Propheta &oc. 
*Profetiscor v. Proficisci. 


Proficere Ad. nutz, zcu m. (4), nd. 
nut, in nut, profit (132) bringen, Ad. 
brengen, pringen (1), sin (65). vor- (18), 
frucht (65) -bringen. nutzen (110). nutz. 
baer. furderung. fruchtbar. (18 Mrz. 5 
profiecuus). fo- (12), wou- (100) -rderen. 
gedeihen (9). dienen (8). Ad. ler-en, -nen; 
zunemen. 

Pro-ficisci, gew. -ficissi, -uicisci (1), 
-fetiseor (7. gradior 16) hd. nd. wandern, 
reysen, gan sim. wech gan (8b). Ad. 
wandeln. wunderen (6). lern (18. »« 
proficere). 

*Profieuatio nutzbarkeit (75). 

Proficue sinder- (39), nutz- (75) -lich. 
*Profieus schedelich (5^ se, cf. pro- 

fieuum nit schadlieh 65). 
Profieuus Ad. nuez-e, -bar, -per (4), 
-sam (55); noez-, 4d. nut-bar. vrberlich 
(20). orber 7 profitelich (132). 
*Profigor v. Profligare. 
*Profilia (v filia lustrica 1 initialis) 
pet-e, -ken (kit.). der gótte tauff kind (135). 

*Profilius (7. filiaster &c.) pet-er, 
-erken (Kil). des pfetters tauffkind (135). 
dott c. (Hen.). 

Profi-teri, -deri (5) Ad. gehorsam 
dun (8), seyn 7 tun (9), thun als die 
religiosen (75); ewig g. dun sm., sein 
(15), geluben (1); e. gechorsamkeit thun 
(X), ebig gehorsamen 7 beken (17). ge- 
louen; be-jehen 2 -zalen (20). nd. ewich 
horsam don. Ad. nd. bekennen, gelden. 
beuen off geloffde doen (132). 

*Proflamare v. Profanare. 

Profligare, -ri, profigor as (64€) 
verderben (110 sZm.). ouer brenoen (132). 
zerstrewen (64). 

Profligator ver-derber (68), -prasser 
(Ki.) ouer brenger (132). 

Profligere pey- (9), pyn- (8) -nigen. 

Profluere durchflieDen (75). 
*Proflug-a (131), -us (aus profug- 

2« proflig- —— flucht-?) fluch- (1), fluit- 
(131) -tiger. 
Proflu-uium, -xus v. Perfluxus. 
*Profluuius(cf.profluga) for flucht (8). 
*Profoeare wurgen (20). 
*Profocatio wurgunge (20). 
*Profodium senckel (75). 
*Profraudere bedrigen (8^). 
*Profuga vorflucht (275). 
*Profugabilis verfluehtperlich (74). 
Profugare ver- (65, 74, 75, 110), wech- 
(132) -iagen, 7 -triben (110), -fluchtigen 
(74). arflaugen (Gf.). verbieten; fluchtig 
sein o. werden (75). 

*Profugatio ver-trybung (68), -drij- 
uinghe (132), -fluehtigung (74). 
Profugere fliehen (68, 1102). ver- (74, 
1105), him- (74) -fl. hin- (68, 11023), en- 
(1105) -weg lauffen. vlyen Z wechlopen 
(132). 
*Profugi-a v. -o. 
*Profugi-bilis, -lis hd. fluchtig (1102), 
v-fl. liehung (110^). vorvluchtieh (23). 

*Profugi-o, -um, -a (74) Ad. flucht, 
vor-, ver-fluchtekeit sém., ferfluchtikait 
(6), verr fliehung (68); v'schulget wer- 
den (17). vervlui- (192), vorvlu- (23) 
-chticheit. 


PRO 463 
| 


|. Profugus fluhdiger 7 framfluhtiker 
|(Gt.). Ad. nd. eyn, en vor-vluchtiger, 
-fliehtiger (18), -floychtiek (19). fluchti- 
ger (65, 75). ver-fl. (7, 134, 151), -fluch- 
tiget (17), -lucher se 152). flucht (9). 
fluehtig (110). ein fl. (6). lant-fl. (8b). 
vir-l. 7 -drieben (20). vervluyehter £ 
wechlouffer (132). vliher (9). v/fluchter 
(133). verr flichtig (Z. procul. f'ugiens 68). 
eyn verfliecher (67). weitflichtig (64). 
gebredet (100, b aus v ?). 

Profundare tieffen (1102). dieffen 
(68, 110^). diepen (132). 

Profunde /d. tief- (1109), dieff-, diep- 
(132) -lich. 

Profundere /d. giiben (19), gieBen 
(0: vD- (20, 110), v-g. stortzen (132). 
gieten (11). vorgheten (23). pr. ramos 
Strecken die eest 7 vf-str. von jm die 
eest (65). 

Profunditas hd. tieff-, gew. dieff., 
ST (19), nd. diep- (11,132) -heit. duffde 
(20). 

Profundus (7. prodigus 152) hd. ty effe 
(151), dyeffe (152), tieft, tyff (9), dieff, 
diff. nd. dep, diep (11), dijp (132). 

Profusio (cf. G1. m. A. v., o. perfusio) 
soppe (7. offa 5b). 

Profusor (i. pincerna Gl.m.) eyn be- 
giDer Z7 forgan (18. -c profusus) v 
gieDer (68, 110). vyDstortzer, ouerbren- 
ger, verstroyer (132). 

*Profusorium hinflüssig ding (65). 

Profus-us, -sus (136) hd. vfV- (110), 
vDge-gofen. v'gaben Z oberflissig (17). 
vberflussig (8, 9). nd. vorghe-goten, -gan. 
«gs. genyetful (94, 136). 

Profutura nuczlich zukunfftige ding 
(65). 

Progenerare kinder wynnen (11), 
ge-w. (19). 

Progenies slecthe (13). slechte (23). 
hd. md. ge-sl, d. -slecht, -slyecht, 
-slieht, -sehlacht (6), -sehlácht (134), 
-schleeht, -slechtete (5). kunne (20). 

Progenitor hd. elder. edeler (sic 9). 
volr- (147), vor-vader (132, 147), -vatter 
(110). 

Progenitus Ad. ge-boren, -zilt (18). 
nd. vorgetelet. 

*Progn-a, -e (141), proene (136) (i. 
hirundo , aus mpoxyn) ags. suualuae 
(94, 136). 

Prognost- v. Pronost-. 

Progredi hd. nd. vor gan sem. furt- 
gaen (20). vort gene (19). 

Progressio fore gang (17). furtgaunge 
20). 

Pro-gressior, -lixior langsamer wan 
ein ander (75). 

*Progressor fore- (17, ober- (8) -gen- 
ger. lenger (9). 

Progressus Ad.vort-, fur- (65) -gang. 
nd. voertganck (11). entspringung (62). 

*Prohemialis begin-lich(19), -niek(11). 

*Proh-, pro-(Br.), proph-(20) -emiare, 
7 -emisare (75) begynnen (20). vorhin 
reden im anfang Z vor-r. (15). 

Pro-hemium, -phemium (90) be- 
gynne (19), -gin (11). Ad. nd. vor rede. 
fur redde (1). for rid (21). 

Proheres Ahd.nd.vor-munder, -munde 
(4), -münde (3), -erbe (110). ver wondert 





464 PRO 


(sic (!). gerhab (75. cf. BM. &e. A. v.). 
pflager (6). eyn gekoren erfgenaem (132). 

*Proheretic-à (75), -um (74) verba 
i. actum 1 affectum mentis significantia 
wurckunge des gemuts vnd sins ví volo, 
desidero dc. (15). getat des mutes be- 
teutet (74). 

Prohibere d. v-bieten, -biten (9), 
-byeden, -biden. vor-beyden (12), -beden 
(3. enthalten Z hindern (65). sturen(11). 

Prohibitio vor bitunge (9). vir-bie- 
dunge £ -bot (20). 

Prohibitus vir-boeden (20), -boyden 
(19). verbotten (75). 

Prohicius v. Pronesia. 

*Pro-icere, -jicere (75,110, Br.),-hicere 
(Gl. m.), -lieere (23) hd. werffen, v^-w., 
senden (18). hd. nd. v^s., -sunden (11). 
nd. werpen, v'warpen (11). 

Proiectio fur- 4 ver-werffung (75). 

Proieetura sims, fürtáchlin (115). 
vor-tach, -schopff (kKi?.). 

Proieetus virworffen (20). 

Proinde Ad. dar-vmb, -naich (20). 
nd. daer om (11). 

Proh v. Proch. 

Prolabi fallen (8, 9, 17). gleyten (9). 
gliden (11). 

Prolatus geoffenbart (8, 9). 

Proles Ad. nd. stam, kint. Ad. erbe-, 
erb-, 2d. erue-k. nd. slechte. Ad. ge-sl. 
sim., -slite (100). moge (74). 

Proletarius vader, v. der naturen 
(141). 

*Prolicere v. Proicere. 

*Prolificare Ad. nd. jungen (1, 222b) 
also der j. tyd (229); j., Ad. iunge (66), 
iung, iunger (67), kinder machen, maken. 
ver lengen (Y. »« prolixare sZm.). 

*Proliuies v. Proluuies. 

Prolixe lange (20). 

Prolixior v. Progressior. 

Prolixitas lang-samkeit (75), -heyt 
(20). verlenger- Z verzieh-ung (65). lang 
zyt (110). 

Prolixius verzogen Z lengerer (65). 

Prolixus (7. longus, implicitus) Ad. 
nd. lanck. Ad. lang, lenger (9). beworen 
(29^). vor worn (bb). 

Proloeutor vor-reder (9), -spreker 
(225), -sprech (6). 

Prologus Ad. nd. vor rede. 

*Prolong-a 7 -ata ver-zogen ? -len- 
gert (65). 

*Prolonga-le, -re (77) ( cf. longale) 
lenekelhock (77). lengelhail (7. pendu- 
lum 14:). lenghohin (74). 

Prolongare vb. hd. nd. v-, Ad. er- 
lengen. Ad. nd. (132) v'lengeren. 

*Prolonga-re v. -le. 

Prolong-ata v. -a. 

. Prolongatio erlengunge (20). v?leng- 
inge (132), -erung (68, 75). 

Prolongatus verlengt (110 &e.). 

*Prolongus eyn lanck ding (18). 

Proloqui vor spreken (22^). 

Proluere Ad. fucht, feucht (9) machen; 
weschen (76), wessen (20). 

*Prolum v. Prelum. 

Prolu-, proli- (68), 7 procli- (74, 
110) -uies, 7 proluuium (cf. fluuies) 
vnremi-, vnreynig- 4 vnsawbrig- (74) 





PRO 


PRO 


-keit van wasser (132), von dem w. (110), |a), -lausen £ erheben &c. (65); helfen 
(4 


von wetter (68. »« nd. water). 

*Promametaria (aus promptuaria?) 
taverniersche (147). 

*Pro-, per- (136) -maritima ags. saeg- 
aesetu (136), -esetu (94). 

*Promater v. Patrina. 

Promere Ad. nd. springen. sprungen 
(5). hd. singen, lob-s. (18), for sengen 
(6), sagen, off dun szm., kundigen (4); 
0-, v-ffenbaren; vffenbare machin (8); 
loben, bidrucho (prs. 141. cf. Gt. 5, 254). 
nd. up don, zingen, louen. 

Promereri Ad. v'dienen, nd. v'denen. 
lone» (18). 

Promeritus Ad. v'dienet. 

*Promeus 4. nauta vere die die luyde 
oever dat water voirt (147). 

Promicare schinen (17). 

*Promieere v. Prominere. 

, Prominentia Ad. nd. vorschin-unge, 
-inge. 

Promi-nere, -eere (1) hd. nd. vor 
schinen, alzo de hoghe des berges (23). 
verre sch. (quas? proeul manere 110, 
132). von verren sch. (68). v^-sch. £ for- 
schen (sie 1). vor-schyenen (13), -schin 
als dez móges (st. morges? mones? aus 
montes? 18). v'schin (17). 

Promiscere mengen (13). 

Promiseuus Ad. nd. ge-, ver- (14, Ki.) 
-menget. ge-menck (18), -mienth (13), 
-meyne (20, Ki.), -mischet (7). vmengen 
(10, 12). mischig (1). promis-cuum, var. 
-tum, vulgus vermist volek wyb vnd 
man (15). 

Promiss-io, -um s. píc. gelob-e (21), 
-é (b), -de (133), -enisse (19), -et (ptc. 
133), -t (ptc. 69 &e.). globde (V). ge-lopt 
(ptc. 61), -lubde (69 &c.), -libde (67), -lubt 
(sbst. 68, 134), -lapde -um, -labunge -io 
(17), -Iup (6), -louende (20), -Ilouede (23), 
-lofte (22), -loefft 7 -loeffde (132). lofnisse 
(11). verheissung (75, 110). geheif) (141). 

Promissor verheisser (75). 

Promissus (cf. prc.) vor gesant (11). 

ehaissen (46). verheissen o. lanek vt 

arba (110). ge-labet (17 szm.), -lofft (132). 

Promittere Ad. loben (12), v- (10, 
75), ge-l. gelaben (17). globen (7). nd. 
louen, lauen (11). ver-heiBen (75, 110), 
-sprechen (75). 

*Promoc-undus, -ondus (74) kel-ner, 
-ler (Z:cell-, eceller-, elauieul-arius 74). 
eyn vayD (19) aus promotendus 7. vas 
(vates) »« promus condus hausvogt 4 
kellermeister (Ki.)? 

Promontorium (4. collis quilibet G1. 
m., mons qui procul apparet Pr. &e. cf. 
promunetorium) Ad. berg, eyn fur-b. 
(0), fürbirg (91), werck (szc 18), bring 
(5). nd. bryngh (23), brynck (22) zn 
litore; berch, stenekin. 

*Promorale v. Promurale. 

*Promotendus en openbarer (23). 
Cf. pro-moeundus, -mulgare. 

Promotio Ad. nd. vorder-unge, -inge, 
-nisse sem. hd. furder-unge, -nuf) (134), 
-nisse (19); fürdrung (46), firdernif) (67). 
ver-heissung (110), -heffnisse (132). 

Promotor furderer (75). 

Promouere Ad. nd. vor-, hd. vur-, 
ver- (13), fu- (1), fü- (3) -dern; virder- 
ben (sic 19), forden (12, 18); zu-schicken 











75). nd. verheuen (132), werven (29b) 
*Promptarium v. Promtuarium. 
*Prompt- v. Propin-atorium. 

Prompte Ad. bereit (17); b.-, berith- 
(152), snel-lich ; breyt (18) md. beret-, 
berede-lic. 

*Promptificare bereit sin (16). 

Promptitudo bereite- (8), berethe- 
(Db, bereytig- (9), sehnellig- (65) -keit. 

Promptu-, prumtu- (5*»), 7 prompt- 
(125) -arium (7. cellarium, cista, sali- 
num Gl. m., reserua-eulum / -torium; 
serinium; archa; epul- 7 cib-atorium 
75. cf. protipsorium) Ad. schanck. 
schare (o scario arearius 4 dispensa- 
tor Gf.? scharren Fr. 2, 1642) 7 schang 
(85). schanez (13). seran (12). nd. schranck, 
sehap (225, 284 (77) spise (22b); ml. 
schap-raede Z7 -reede (Kil. cf. scafreita 
Gf. 2, 481); -raey, bottelerye, Ad. kalter 
&c. (116). rad Z zul (23). spind-e (11, 
nl. 116), -er (-e? 20). kel-hir (8), Ad. -ler, 
-er (9), -re (85, 20), -der (132). kyst (110, 
132). kasten zu dem schrein gut; pe- 
haltniB, palter, phalter, poli (15). 
spieBcast (71). speyD-chasten (1), -kamer 
0. allmey (74). spise kammer (55, 1T, 65, 
75). spiÓ-gaden (6, 75), -faf3 (21). spyser 
(64b). speicher (649). trisoer (132). 

Promptus Ad. nd. be-, hd. ge-reit, 
nd. -reyde, -ret. gegenwortig (20). 
behender Z schneller (65). gesongen £ 
openbaret (1l. pé£c. cf. promere). offen- 
bayrt (19). bar (25). 

Promulg-are, -ere (76) (aiph. prou- 
134) vffen- (20), offen- (110), nd. open- 
baren. offnen (134). kundigen (132). v-k. 
(9), -kunden (68, 110b) -kynden (1103). 
lutern (8). leuthern (leuchern? 9) 

*Promulserit asg. lithireadae (136. 
cf. lidhegian mulcere). 

*Promunetorium (»«  promonto- 
rium; 4. KQOMUXtrOtOy &c. Gl. m.) ober- 
5. (8), vberha- (9) -ngende stein. vber 
(9). 

Promu-, prumu- (649), promo- (18), 
7 antemu- (76) -rale (7. propugnaeu- 
lum q. v. 75) hd. nd. vor-mure, -muer 
(75), -muyr Z -borch (132), -mur Z -burg 
(110), -mawer (9), -mole (18). zwin- (1, 
64), zwi- (6) -gollf. zwinger (21, 64, v5, v6). 

Promurium by der muyren eyn 
Spacium (147). 

Promus (i. dispensator 8^, cella- 
rium 0 custos promi Br. &c., piscis 110) 
schaffner 7 sch. im huse; huf-haber £ 
-halter; spifhuter (75). keller (74), re 
(8b), -ner (9). keler (9, 74). k.- (9), kel: 
ler- (8) -warter. schencke (3, 4). trysoer 
(132). seapreel (2. cellarium 0 custos promi 
107. cf. promptuarium). geber; tore, 
narr (74). 

Promusci-s, -da (Br.) einshelfantz 
nase (93, sim. 116). 

*Pronellus v. Pertica. 

Pronepos Ad. nefen son, nyftil sun 
(7) nefe (9), sun des sunssun (91), vren- 
ckel (75). nd. neuen sone (11). 

Proneptis nyffteln dochter (19), son 
(8). nyftil sun (9). 

*Pro- (74, 80), pros- (93) -nesia, pro- 
snesium (94?, Gl. m.), -snicum / -nexium 

i -hicius (Gl. m.), -sintum (Br, Gl. mJ; 





PRO 


'SSineum (147), -siuelium 7 -uelia (64^), 
-uesia (64€, 75), -Siuesium (649), prod- 
enses 4 -ani (pl. Gl. m.) (aus prymne- 
sium ; cf. par-, pern-estus ?) schif- (93), 
)unt- 75), band- (64) -seil (wawis 64; 
"unis quo ligantur manus 15). bancsail 
sic 80). schiffessayl domit man das schif 
inpindet o. anheftet (74). ags. marels 
943). cabel, lyn, reep, seel, tow (147). 

Pronitas snelheit (20). schnellig-kait 
; -neigung (65). 

Pronomen vorname (12, 65). 

*Pronostica (v. preuiso egritudinum 
3r) eyn boich van tzokomenden dyngen 
jorsyen (132). das bock der pronosti- 
(ation (68). eyn buoch von sollicher 
0r-, vür. war-sagung (sc. pronosticum 
10). 

Pronostieare zukummende ding 
jagen o. war-s. (110). zukunfftige dinge 
rorsehen (68). tzokomende dynghe vor- 
yen. vorsagen (132). 


Pronostieum vor- (110), war- (110) | 
sagung kunfftiger ding. vorsehenicheit 
x. d. (68). vorsyenicheit van zokomenden 


lyngen (132). pro- (alph. prog- 110), 
rog- (132) -nostieum vor-erkentnuf) 
1102) -kentnifüe (1105), -bekenntnisse 


123). 
| Pronuba (cf. paranympha) efueg- 
93), eemach-, var. eemech- (64) -erin. 
























110, s7n. 132). 





igmecher (132. s£. hillie- szm.). des brut- 


45). eydé (8). idem (vil. méssv. lat. 9). 
Pronune dit pass, dit mail (141). 
Pronunc-iare, -ciare (1) sagen 4 
jyundigen (9). Ad. md. v-k., Ad. -komn- 
j en, -kunden, -kynden, -byeden, -biden, 
iten (V). nd. vor-beden, -schapen (11). 
odeschaffen (19 . boetschafften; zeigen 
0). vur- (20), vor- (1) -sagen. vB spre- 
en (65). nd. to banne don. Ad. zu b. 
|in den ban dun sZm. 


Pronunciatio virkundunge (20). 
Pronunciator verkunder (75). 
Pronunciatus virkunt (20). vorboten 





). 
| Pronus Ad. nd. be-reyt, -reyd (19). 
im schnelliger, williger, genaigter; gach 
lenaigt zu fallen (65). ge-neyget (8, 9), 
aegit (20), -bhucket (100), -boeget (132), 
E" (110). buckinde (20). oitmodich 
132). 


— 


*Propa-fare v. -uere. 

| (Propag-ans v. -o. 

Propagare (»« perpaceare cf. Gl. m.) 
jeren 7 bringen (65). ein geschlecht m. 
machen (110, szm. 132). auf) einem g. 
das ander gan (75). die wynstock, 


henken (17. 2« propinare q. v.!) 
Piteren 7 auf) spreiten (Das.). bredere 
innen (100). brey-ten (8, 9), -den (8). 
-reyden (11, 19, 20), Ad. -zaln (sem.), 
iln (17), nd. -talen. pflantzen (64). 

| Propag-atio, 7 -o (/. parentela 75) 
»eyt- (8, 9), beezal- 7 entspriss- (9) 
Bge. stam mit altem herkomen (75). 


DixressAcn GrossaniUM. 





»weg-ir (8), -erynne (9). der brut frundin | 
Pronubus (cf. paranymphus) hei- | 


X frund (110, sm. 132). bruthuter;| 
»ot der brutschaft zu laden in die hochzyt 


PRO 


Propaginare zu willen lyden (17), 
beyten (8, 9). 

Propag-o, 7 -ans 6 -atio (q. v. 75) 
nd. slechte. hd. ge-sl. sZm.. eyn slecht 
(18), stam; win-, senke- (17) -rebe, ader 
eyn stog (17) wyn-stog (8), -stag (21), 
-glender (7. extensa vitis im pariete 15), 
-xranke (23). Ad. nd. wilt-, velt- (7, 23), 
fald- (6) -winstock. eingraben reben (91). 
Scuzreba (Gf.) iunger weinstoek, vig. 
schüDling; fruchtber in der vDpreitung 
des gewechs (75). herkummender lip (65). 

*Propagulum (/. vectis) swynghel (147). 

*Propala v. Propola. 

*Propalare hd. nd. offen-, open-baren. 

ut vragige (23). 

*Propalatium chemenata (Sum.). 
Propalatum uffenbart (8h). 
Propassio fur beweglichhait (65). 

*Propater v. Patrinus. 

*Propato est nauis en stie (23). 
Propatruus énis bruoder (92). 
*Propa-uere, -fare (18) Ad. for- (4, 

67, 133), fir- (76), gew. fo-. fu- (17), fi- 
(18), nd. vru-, vro-chten. 

( *Propax 7. proeul à pace mulicher 
74). 

Prope d. nahe, nache (68), nach, by 
nae (13). na (b, 20, 23, 132). 

*Propeare v. Propiare. 

*Propedies bekummernisse (8b). 
*Propedium vor fuf) (16). 
*Propell-are, -ere Ad. v^-, vern- (5), 

verre weg- (9), fur sich (65) -triben 
sim. nd. vor-, vere-driuen, v/stoten (11). 
virstoeDen (20). scurgen £ uz-sc. (Gt.). 

*Propemedium (of. sq.) bie male (11). 
| wil nahe (21). 

Propemod-um, -o /d. nd. vil-na, 
|-nach (6, 7). nae (18). noch (9), fil n. 
|(8) also. 

Pro-pendere, -tendere (a/ph. -p. 69, 
134) (7. extendere t dilatare) vber- (110), 
ouer- (132) -wegen. Ld. vz- sim., vor- 
| (11), nd. ut-recken 7 Ad. brey-, nd. bre- 
den. vor bredigen (17). breyten (1). be- 
reitten (6). uD-, aufó- (134) -lenden (91), 
-strecken (68, 134), -reken. (16). 

Propense frilich (11). 

Propensio ags. tylg (94, 136). 

Propensius (v. extensius Br., solerter 
£ callide Gl. m., magis amplum 110 &c. 
-sior 4. abundanttor dc. 16) Ad. vwber- 
flussiger (65); ernst-lieh, -licher (9); 
erstelych (19), fliDigklich (8), vleyssigk- 
licher (9). breiter (Z) witer vDgestreckt 
(110 szm.). 

Pro-pensus, -tensus (alph. -p. 110) 
ernst-lieh (20), nd. -lie. breet (132). ge- 
breit (69). bereit o. uBgereckt (110). 

*Prope-ra...(-ranter? 94), -pera ags. 

frae hraedae (94, 136). 
'Proper-anter, -e hast-eliehin (5), 


"|-iken (23). haest-lieh (20), -ieh (132). 


hd.mnd. snel-, i-, ei- (134) -lich; yl-ichen, 
-liehen (6), -entlieh (110). eilends (Das.). 

Properare (»« prope) Ad. nd. ha-, 
hae- (11, 20) -sten. Ad. y-, yl- (20), ey- 
(9, 134), snel- (20) len; balden (20), 
jagen (8, 9); ne- (65), n&- (134) -hern. 
naken (11). berenden (152). 

*Propere (»« probrum) freuelkeit 
(15). 


B 





PRO 465 


Properus ha- (13); hae- (11) -stich. 
stzuonieh (18. : zauen? cf. zewleich 
festine Sm. 4, 211). ylych (19 szm.). snel 
(20). 

Propes (7. funis quo pes veli alliga- 
tur Br. &e.) chili (1319. cf. cll paxillum 
Gf. 9). ags. Sceat line (949). j 

Propi-, prope-(proper-, propinqu- 
(qq. v.) -are Ad. nehe-n, -ren; neken 
(20), nahen, nawen (13). nechen (132). 
nd. naken, nalen. 

*Propiari (s/. propitiari) gnedig sin 
(68). 

*Propici- v. Propiti-. 

Propyleum v. Procleum. 

Propin-a 74 -atio (7. taberna) /d. 
eyn Schenck; ge-sch., -senck (91). 
sneck (sic 1). schanek (20). schincke 
(19). schenckin(46).schenke (25). scheynke 
(11). tabern (17). 

Propinare hd. nd. sche-, hd. schi-, 
se- (21) -neken. v messen (17). propi- 
nauit eua ade mortem hat zubracht (65). 

Propinatio(cf. propina) schenckunge 
(20). 

Propinator Ad.nd. sche-, schi- (18), 
se- (21) -ncker, -nck (20), -cke (11). 

Propina-, 7 promp- (122) -torium 
Ad. ein schenck hus szm. gall. dréchoir 
(122). 

Propinquare 4d. na-, ne- (b, 90, 
132), no- (70) -hen; naehen (67); zu-ná- 
hen (134), -nehern(69). nd. naken, nalen. 

Propinque /d. nd. na. Ad. nahe (17, 
133), nah (1103), nohe, nach (67, 134), 
nahet (75). nd. nae (11). nae- (132), na- 
(1105), nach- (68) -by. 

Propinquior nehester (75). 

Propinquitas naherung (65). 

Propinqu-ius, -us (sc110^) na-, var. 
ne-her (110). 

Propinquus /d. nahe, eyner der da 
n. ist, ein nachster (6). zd. de de (29), 
en de dy (23) na is. 

Propitiare, -ri (gew. propici- uw. s.f.) 
hd. nd. gnaden (18, 23, 76), gnedich sin 
sim.; erbar-men, -nen (6). herwarmen 
(21). hd. gnedig, genedig (75) sin ader 
werden (17), sin, sein. genedich wesen 
(11). gnedechen (19). gned (se 18). ge- 
nedigen (67, 133, 152). ver-suenen (110b), 
-sinen (1102). 

*Propitiarium (adj. Br. Azer st. -ato- 
rium) herlich bedde huif) (18). 

Propitiatio Ad. gnedikeyt; genedi- 
ckeit (4), -cheit 7 gnade (20); gnadi- 
gung Po barmherez-igkeit (75), -lich 
wurcklchkait 4 bewegung &oc. (65). 

Propitiatorium (7. tabula aurea, dc. 
3) ubarlit (2n arca Gt.). die toffel vff der 
arch o. vff dem altar o. stóphüly (25). 
hd.nd. bedehus sim. ein stat der gnaden 
(8, 9, 65), gn. gots (15). des genedigen 
gotes antwort 7 gulden tawfel vber der 
archen (7) betehaws (9). gulden tofel 
ober der areken o. bedehub (8). bet- 
hauf (134), -huf) (110). 

Propitius Ad. nd. ge-, g-nedich. Ad. 
ge-, g- (8, 18) -nedig. gnádig (134). ge- 
neydick (3). gnadiclicher (65). 

*Propleuma &c. v. Problema &oc. 

Propnigeon badofen (91). ofenloch 





(116). 
59 


466 PRO 


Propola (7. domus vbi venduntur vn- 
guenta &c. &x.), ? bopola (Gt.), propala 
(i. pandochium, pila, taberna, mera- 
ria, mor-ala, varr. -ola 75) für-kauffer 
(91), -keüffler 7 gremper (Das.). tafern 
(15). ags. seafreidon (acc. pl. Hpt. 5). 
propolas louppun Z tranchus (141). 

*Propol-es, -is (116, Ki.), -eum (Sum.) 
(xpónoAc; cf. poleos) wiz wachs (Sum.). 
wit was (47). vor-stoD 2 -stütt; stopwax 
4 bienhartz (Ki*.). wachwinden (116). 

Propolim (7. portiea) «gs. stod (G1. 
Aelfr.). 

Proponere Ad.'vor-, vff- (20) -setzen, 
i legen (65, 15, 110), -leggen (132); be- 
scheren (65), dencken (19), vur- (20), 
ge-d. nd. vorzetten, deencken (11). 

*Proportiabilis gelijelich (20). 

*Proportiabiliter glychlich (68 ?). 

Proportio, porporcio (1) Ad. eyn 
glichnis 7 gelich deil sm., gleichnuf) o. 
gleich taile (134), gleichnisse o. gleych 
teyl; ein verglychnib zweier ding (110); 
gelich-unge szm., -nusse (68). gleichung 
(4). glike (100). glich an erlichen dingen 
(63). zuheb- 7 glich zusag-ung (65). etwas 
gleichunge (9 Ann.). eben-messigkeit (75., 
65), meyskeyt (13), -unge (55, 17), -dei- 
lunge (10), -glichunge (15), -gleich (1). 
nd. en likenisse 7 hjk del. markt zol 
o. gleieh nach der masse o. gleichtheil 
(74. cf. Fr. 1, 6472). 

*Proportionabilis das man glychen 
mag (110). dz da mag zugelicht werden 
(65). 

Proportionalitas (Br.) gelijcheit (20). 

Proportionaliter gelijclich (20). 

*Proportionare hd. zu-, glich- (75), 
gleich- (1), eben- (10, 19, 13) -mefen, 
-messen, -metzen (12), -meyDen (13), Z 
machen (1l, 75); glich machen (65, 15), 
deiln (5), sin (21); zü massen (6), geli- 
chen, glichen (46), zu-gl. (65, 76) zu ein 
ander Z enlieh machen &c. (65) ; gleychen 
(66, 134), teylen (1). v-t. 74 schaczen 
(65). nd. to metten, liken, ge-l. 

"Proportionator gelicher (20). 

Proportionatus ge-lycht (68), -gly- 
chet (110, 132). wol geschickt an sinem 
libe (75). 

Propositio (cf. problema)rat-iscunge 
4 -nissida Z radislen (da£. Gt.). hd. md. 
vor-setzunge, -settynge (zer beginnt 
neue Hand in 23).fur-setzung (134), -le- 

ung 7 -hebung (65). virlegunge Z frage 
(90) eyn fore saeze (17). wursaez o. 
volkomen willen (9). 

Propositor furleger (75). 

Propositum s. píc. vor-satzen (13), 
-gesaez (21), Ad. -satz, nd. -sat, -ghesat. 
opsat (132). hd. han vorsatzt (18); eyn 
gantz, gantzer vorsatz. eyn gantz fur- 
Satz o. (2« proportio) gleich taile (134), 
glyehteyle (69). "vur- 4 vff-saeze (90). 
viersatz 7? gantzen wil (49). willen (12). 
hd. gantz w. volkomme-n (8), -ner gan- 
ezer (9 Ann.) wille. vorgesaez w. (8). 
vorbracht w. (15). gans w. (93), vele 
(sc 22). gedanek (19, 90). 

Propositus vorgesaezt (17). 

*Propre nahe (11). 

Propria res eigen gut (15). 

Propriare Ad. eyg-enen (90), -en 
(11), -en machen; egenen (13). 

Propriatio eygenschafft (90). 





PRO 


Proprie (spr(. -issime 75) eigen- (65), 
eygene- (20), aigent- (75) -lich. 

Proprietarius eygenscheffter (20). 

Proprietas hd. nd. eygen-, eingen- 
(1105), egen- (19, 23) -scehafft, -schaff (3, 
13), -sehap, -toem (20), -dom (11). 

*"Proprisum de silua bivanc (Gr.). 

Proprius Ad. nd. eygen. nd. egen. 

Propter hd. nd. dorch. Ad. durch, 
darvmb. zd. daer om (11). pr. me vmb 
minet willen; pr. naturam der natur 
halb; pr. oleum vrsach halb des olef) 
(65). pr. preces durch gebets willen (75). 

Propter-ea, -ia, preterea (alph. 
propt. 11035) dar- hd. -vmb, nd. -vmme. 
dairom (132). derhalben (69 Mrg.). 

Propterhoe dar-vmb (68), -om (132). 

Propudiare, -ri(11, 19) ver-scehmahen 
(110), -smaen (132). virbuoben (19). ver- 
M (11). onsechemel sieh to halden 
141). 

Fropudiosus vn-scham (68), -schemig 
(110). onschemel (132). 

Propudium horen-kote (109), -kot 
(68). ein hoeren kot ef. bordele (132). 
ein herin kutte (sic 110!). onscehemel 
spyl (147). 

*Pro- v. Proch-pudor. 

*Propudositas onschemelheit (147). 

Propu-, propun- (1) -gnaeulum, 7 
-gnatorium (110 &e.) were £ brust-w. 
(Gt). streich-w. Z bastei (Das.). brust- 
(6), lant- (15) -wer (£. municipium »« 
munire 75). wehrhuse Z berfridden (pl. 
Fr. 2, 2309). wichüs; perfrit; ürkér (Bw. 
740). wighus (93). Ad. berg-haws (9), -fride 
(9, 74), -frede, -frid (21, 74). ber-fryde 
(16), -frid (b^), -frit (93). pergfrid (2. 
tristegium 75). berch-frede (12), -vrede 
(23). burgfrid (49). werck breth (sc T). 
hd. bol-w. beschirmung (65). vurburge ; 
gryndel; rundeel (20). erk-ker (1), Ad. 
;er, -el (49), -ener (18, 225). eriker (71). 
arker (1, 3, 134). past-eyn (111), -ey (135, 
i. promurale 75). tarref) (7. dilipodes 
75). amana Z mans (pl. 86). 

*Propugnale (cf. prc.) brust were (1). 

Propugnare nd. vechten. Ad. nd. vor- 
eU (13), -streiten (75). v'fóchten 


Propugnator vorstreiter (75). 
*Propugnatorium (»« propuneto- 
rium; cf. propugnaculum) stosü- (6), 
Stoif- (V) -ysen. stofeysen (74). 
Propulsus virdrieben (20). 
*Propultare vorstossen (8). 
*Propunetori-um, -a (104) (cf. pro- 
pugnat-, perpunct-orium ) stoz- (121, 
Gf.), stoph- (104), stop- szm. (Gf.) -1sin. 
stopf-ysen (6, 7), -eysen (74). 
*Propun- v. Propu-gnaculum. 
Prophan- v. Profan-. 
*Prophanetice (v. exclamatorie) aus- 
ruflich (74). 
*Prophem- v. Prohem-. 

Pro-pheta, -feta (65), -phetes wissag 
(93). wib- (17), weys- (4) -sager. waer- 
seger (20). ein seher der zu kuntfftigen 
himelschlichen ding ; lerer; prediger (65). 
profeet (11). 

Prophet-are, 7 -izare, -isare hd. 
nd. wis-, wise- (18), weis- (134), war- 
(20, 110), wair- (132) -sagen, Z -sein (20). 
kunfftige ding sagen (8, 9), kunden (20). 


PRO 


*Pro-phetator 7 -loeutor vorsprech- 


Pro-phetia, -phecia, -fecia (65), 
-phieia (55) (7. vatieinium 75) wys- (15, 
110), wif- (65), wi- (759) -sagung, der 
geistliehen dinge (75). waersage (90). 
lere ? gotlich I. (65). prophec-ie (20), -y 
(68, 132). phicie (5b). 

Prophetica reuelatio ein fergesicht, 
que longe est ab éntellectione natura (65). 

Pro-phetissa, -vitissa (D^) Ad. 
nd. wis-, wi- (18) -sagerinne. Ad. wis-, 
weys-, wise- (0), war-sagerin. weisagin 
(4). wiB-segerin (6), -seygerin (21). wairs 
segersche (132). 

, Prophet-izare, -isare, 7 -are (15) 
wissagen (75, 76) geist- vnd heim-liche 
ding (15). V'kundigen (10). propheti-zern 
(23), -zieren (68, 110), Ad. -sern, -siern 
(6), -sirn (18). 

*Pro- v. Por-phirius. 

, Prora (cf. puppis) der biet (Fris.), | 
bieten (126, Pict., Ki*.). vorder-biet (93), 
-teil an einem schiffe (74), -gransen (126, 
Piet). gran-so (Gf), -sse (Das), -B (T4. 
Ki*.), -S (Gr), -schen (Pict.) -us (Hen... 
sceffes crans (Gf) schiffes grans (BM. 
566). der grensel (Avent. cf. Sm. 2, 115). 
schnarf (Keis. s. Gr. Wtb. 1586). spitz am. 
schiff (75). plethte (20). plecht van t'sehip.- 
(Kil. cf. pfligt Br. wtb. 2, 335). sehiff. 
(8, 68, 74, 132. prior pars 8). pro-, pra-. 
rt, -t (Gf. 9, 313. cf. Dz. Wt». 274). halme | 
4. calamus t metrum ein verf) (14). i 

*Prorectorius v. Crusibulus. 1 

Prorepere (cf. proripere) zu dé 
ersté nem (8). | 

Proreta Ad. md. stur-, Ad. storem- 
(21),styer- (18, 20),schieff-, schiff-, oberster. 
schiff- (75) -man. Ad. stur meyster sim, 
firschiffer (16). fh 

*Prorigo v. Prurigo. l 

Proripere (cf. pro-repere, -rumpere) 
von erstem male faln (1). y 

Prorogare, -ri (1) (cf. inr.) Ad. nd. 
vor-bidden, Ad. -zehen sém., sten (85). 
nd. -ten. Ad. vir-ziehen Z -sten Z vristen. 
(20); v-ziehen, -ziegen (152), -byeden, 
-bieten. ver-bietten (76), -langen (68), 
-lengen (17, 132), -lengeren (110), -lenggen: 
4 -tyen (11), -treken (132). Mi 

Prorogatio virtrechunge 2 frist (20). | 
verlengerung (65). | 

*Prorosa v. Prosa. E 

Prorsus, prosus (5b) Ad. ganez, 
ganeze (19), genezelich (5^), gar vnd 
ganez (65). alzumale 7 allergader (20). 
nd. albedalle (106). 

Prorumpere Ad. v^-, zer- (75) -stom. 
sim.; virstüren (19); zu- (V), zer-storen, 
i-steren (76, 110); brechen (8b); vf3- (20, | 
65), zer- (75), zu-br.; faln (10), fallen] 
(65); zu- (8), in- (10, 19) -£. vDfarn 7 hin 
jnn-, hin fur-tretten Z frefelich ingeen &e. 
(65). furher-rueken o. -rumpeln (15). nd. 
vor-storen (22), -sturen (23); ver-schoren 
(L1), -schoeren (133). 

Proruptio zerstorung (175). 

Proruptus ver-storet (68), -schoert 
(132). zer-stort (1102, 134), -stoert (1105). 

Pro-sa, -rosa (18) (7. dictamen a lege 
meretricum — s/. metrica! — solutum 16) 
gedithte (20). ein langs gedichte (93). 
eyn Ad. slecht, schlecht, ledige (65), n. 















| 








PRO 


slieht rede szm. slicehte reyd (13). stet 
red (49). eyn prose (132). scurt (7. tomn- 
sura Gf.). 
*Pro-sagium, -segium (7. diuinatio 
16) hd. wis-, weis-sagunge. nd. wisagynge. 
*Pros-ayea, -euca (74, 147, Br., Gl. m.), 


| -euche (Ki.), -eucha (129, Ki.), -enta (8, 


9) (4. domus pauperum dc. aus poosuy,) 


| eyn bedel- (11), betteler- (8) -huD. betler 


haws (9). bruder-háuslein; bettler-ort; 


| bethaus (Ki?.). armmanshaufe, pete, fleh- 


ung (74). bedynge; der armen huys dair 
Sy bidden (147). 
Prosaice prose- (132), prof- (68) -lich. 
Prosaieus (7. dictator prosarum 20, 
a metro solutus 16) pros-erer (20), -en 


| sehryber (110 sZm.) dyechter (19). ge- 
| dithter (20). 


Prosapia hd. nd. stam, slechte (22), 


| ge-sl. sm. edel gesl. (8, 9). geschlecht 
| in der gemein Z geschlechfí der geburt 


der eltern (75). 
Prosator brief- 7 buoch-tichter (93). 
Pros- v. Pro-cenium. 
Proseindere Ad. nd. vor sniden. 
Pro-scissio, -cisio (64) ackerung (91). 


| die erst a. (64). 


Proseribere nd. in de achte don. A4. 
in dye a., acht, echt (1), oucht (68, 69), 


| auch (7, v6) tuon (76), thun, dun szm. 


eynen yn die achtung tun (4). echten 


|! (9). aehen (13). in den ban doen (132). 


v^wi-sen (17), -Ben (21). vir- (20), ver- 
(110) -bannen. vir-zellen 7 -zalt (7« pre- 
seriptus; 20). ver-damnen (88), -bieten 
(46). vorsehribin (8). vesten (v7). Ad. nd. 


| vv. -vestnen (6). 


Proscriptio Ad nd. dye, de achte. 


| acht (7). auchte Z verfestung (74). ach- 


tunge (1, 8). vor-a. (3, 5b), -wysung (5^). 
echt (9). der weltlich ban (75). bannung 
(68, 132). enlende (100). 


Proseriptus (7. exul- £ releg-atus 
75) hd. ein achter (8, 74); geacht (1, 8, 
21); v-achtet (5), -aeht (73), -wist (17); 
geecht-it, -et; eyn vor-wister 7 -acther 
(bb). vor-achtet Z -vestet (22). gheatiget 
(23). verdreven (81). gesant in das ellend 
o. gelassen in die wustunge (75). 

*Prosecari v. Prosentari. 

*Proseetum bi- (80), bey- (74) -stal 
(cf. $m. 3, 626). ausgeheufe von holtz 
gemacht (74). 

Proseectum (cf. prosieum ) 2. extum 
(147, Br.). ingeweide (147). 

Prosecutio Ad. volgung (110), nach- v., 
-fulgunge, er-f. (20), nd. nauolgynge e» 
bono. 

*Prosegium v. Prosagium. 

Pros-elitus, -elieus, -iledus (65 var.) 
cf. orthodoxus) eyn Ad. e-, nd. el-len- 

er, bekerter heid (110), bekeirt heyden 
(132), bebarte (b^. cf. conuersus bert- 
ling sim? st. bekarte?), abekarder (23). 
haide; fremder; herkummender; vffge- 
samelt; proselite (65). auslendischer (9). 
glaubig gast (8, 9). gloubig mensche 
(85). em fremde-r (64), -n gelóben (25). 
aimer der vB einem glauben in den an- 
dern ? v) einem gesetz in das ander 
gat (15). : 

*Proseneta v. Proxeneta. 

*Prosenta v. Prosayoea. 

*Pros-entari, -eucari (74, 147, Br.), 











PRO 


-euecare (74, Gl. m.), -eeari (134 &e.) (7. 
mendicare, cf. prc.) beteln (9). pet-en, 
-telen; pieten (74). beden (141). 

*Prosepio (cf. prosequi) foln farn Z 
voln brengen (17). 

*"Prosepire vor zunen (8). 

Prosequi Ad. nach-, noch- (17), nd. 
na-, v-volgen, Ad. -fulgen zm 6ono, in 
gudim (17). erfulgen (20). foIn- (17), vol- 
brengen (9, 17), -varen (9), -furen £ 
-bringen Z -enden (65). follen bringen o. 
erin o. folle farn (8). eren (9). nach- 
hengen, -kummen, -stellen (65). 

*Proserpin-a, (7. chamsemelum 143) 
rit-hachel (Sum.), -achel (Gt.). -aca (Gt., 
Sum., Ki*.), -aeia (4, Gf.), -ata (73 Kib.), 
proserpentina (74) wege-rich (14), -treti 
(f. g. der -yn 4), -trete (Sum.), -trede; 
anatret (Gf.). weg-brayt (74), -tritt (Ki.), 
-dritt  -graló £ denngraf (13). boh. trus- 
kawieze (4.-wee Kon. Nmn.) prospina- 
eia crispel (17). 

Proseuea v. Prosayea. 

Proseucare &c. v. Prosentare. 

*Proseuticus pittlicher (74). die sych 
bedet (147). 

*Prosicinu-m, -s v. Procisinum. In- 
cisinus. 3 

Prosieum (cf. proseetum) 2. signum, 
prima pars eztorum (Br.) ; responsum (G1. 
m.) des yngeweyds yrste of vorderste 
deyl; bylde of teycken (147). 

*Pro- 4 pre-signatio vermerckunge 
15). 
*Prosiledus v. Proselitus. 

Prosilire (7. sursum saltare 15. cf. 
labere) Ad. nd. vor-, vz- (20), ent- (110), 
wt- (11) -springen. gnappen (75). wan- 
dern (9). ver swigen (18. »« silere! cf. 
Gl. m. 5, 489). 

*Prosilitio vz springunge (20). 

*Pros-ineum, -intum, -iuelium, -iue- 
sium, -nesia, -nesium, -nicum v. Pro- 
nesia. 

*Prosma leiste (8). layst (9). 

*Prosodyaeus der inlatin wort reht 
betuten, Mrg. betónen (nd.2), kan (93). 

*Prosopes (herba) ags. bete (942). 

Prospeetor ein fursichtiger (65) 

Prosper xd. luckich. Ad. nd. ge-l., 
-]Juekech Z -lukesam (23). Ad. gluck (10); 
gluck-lieh, -ig (85, 1102), -ich (132), -sam, 
-selig, -sálig (134). gliekig (110). glug- 
(6), glich- (13) -sam. 

Prosperare, -ri (225) gelücken 7 
glucken (75) glocken (8). lucken (22). 
ghe-l. (23). vordorn (8h. s&. -ern). redden, 
dyen, wol zu sten (77). raden, dem, 
bequinen (22^). 

Prospere geluck- (20), gelück- 7 
gluek- (75), gluckselig- (17) -lieh. 

Pr. cedere oken (855). 

Prosperitas Ad. gluek-heit, var. 
-liehait (65); -samekeit, -samkeit, -seli- 
keit; glicksálikikeit (134), geluckeit (20), 
gelück 7 gluek (75). nd. ghelukesam- 
heit (22), -ichet (23). 

Prospicere schowen (9). verre- (9), 
vor- (9) -sehen. 

*Prospinaeia v. Proserpina. 

Prostare zu kauff sytzen o. syn zu 
vnkuscheit (110). veil syn zo onkuyscheit 
(132). 

Prosternere hd. vor-, nider-, neder-, 


— 











PRO 461 


vnder- (b^) -werffen; vnder dye, den (152) 
fuD, fuefj, fieD, füB (21) w. (17, 75), 
tretten, slan szm., strauwen (21), streyen 
(110), streigen (1105); in dye fuzse drü- 
eken (4); strogen (7523); strowemn (755); 
zü-str.(67) ; zustreuwen ; furstre-uen (134), 
-wen (69); vnder- (nAd. nieder-) strecken 
(1); nyder-slahen szm., -rabe schlagen £ 
vndersieh fellen 7 machen bliben ligen 
&c. (65) ; nidder legen (20) ; neder-slagen, 
-beygen (17) -werpen onder die voes 
(132). vnder de vote w. 4 vor-w. (23). 
vor-w. vnder de vote (22). 

*Pro-sthetis, -stethis (rpoocr0(c 124) 
pallen (pedis 111). 

*Prostibri- v. Prostib-ularia. 

Prostibula lantkenkia (Gt.). 
*Prost-ibularia, -riularia (649), -ula- 

trix (75) frawen-huserin (75), -wirtin (64). 

*Prosti-bularius (adj. G1. m.),  -tutus 
(64) frauenwirt (64). huore-r, -nwirt (64). 

*Prostibula-trix v. -ria. 

Prostibulum (7. lupanar, fornix 1) 
hd. huor- (64, 110), hur-, hurn- (8a), 
huren- (1) frawen- (75), bede- (sec 93. 
sí. prostrabulum ?) hus, Ad. -hufó, -husch 
(bb), haus (1). 

Prostituere verkauffen ein wip in 
das frauwenhuf) 7 in das fr. geben o. 
Ziehen 7 heruf) g. o. z. o. tragen (15). 
vf5- (12), vff- (10) -setzen. ver-s.in ein offen 
huf) (110). ze kouffen s. (68). zo kouff s. 
(132). vDecen 7 ibel dün (13). obel dun 
(b sim.). ouel don (23). eben düne (se 
10). zu einer hurren (9), herberge (8) 
machen. huren (85). ver-h. (15). 

Prostituta huor, ear. versetze huor 
(64. cf. pro.). 

Prostitutio bestellung der hurerey 
15). 

Prostitutus 
verhurt (75). 

*Prostra-bulum (75), -lobium (23, 
75. »« laube), labium (O».) schupffen 
vor einem huse; vor- Z fur-lauben, -l. 
an einem huf) (75). vorlouwe (0».). eyn 
vorbou (23). 

Prostratus nidder gelagit 7 vmb- 
gestrauwet (20). 

*Prosubiit spelkt (141). 

*Prosubule 2. adménicula 
stangen (116). 

Prosurtendo 4. narratio (16). 
*Prosus v. Prorsus. 
*Proteetaeculum stede der sekerheit 

(147). 

Protectio schirmung (65 var.). be- 
sch. (20, 65, 15), -schützung (75^), -sehatz- 
ung (szc 7523). 

Proteetor be-schutzer 4 
(75). 

*Proteetorius (v. parwus cyphus «4. 
cf.erusibulus) kleiner kopff (74). krusen 
(15). 

Protegere Ad. nd. be-decken, Ad. 
-schirmen,  -schirbin (11), -sehuern, 
-hutten (65), -schutzen (5, 75, 110), md. 
-schermen, -scharmen (11), -sehutten 
(225), -sehudden (22, 23, 132). 

Protelare vor-tzen (12), md. -ten, 
-teen, Ad. -lengen. v^- 7 offezihen (17). 
ver-ziehen (1, 75), -zigen (10, 65), -len- 
geren (110). virtrecken (20). 

59 * 


(cf. prostibularius) 


hd. nl. 


-schirmer 


468 PRO 


Protelatio vor-zihunge (9), -zyunge 
(8) -lenginge (23), -lenninge (22). ver- 
lengerung (75). * 

Protelatus vorlenget (23). verzogen 
(15). protelate vigilie langwachung (65). 

*Protelum v. Prodeilus. 

Protendere (cf. propendere) 7d. nd. 
vor-recken, -strecken (6). for rugken (21). 
hd. verrichten (Voce. ex quo). 

Protensus v. Propensus. 

*Pro- v. Po-tentilla. 
*Protenus v. Protinus. 
*Proteru-are v. -ire. 

Proteru-e, -iter hd. mutwil-lich, -lig, 
-dig (21), -likleieh (1), -leklich, -liglieh, 
-elich 7 vngenámplieh (46); mütwillick- 
lich (151) ; wider-spanniglich (68), -spenn- 
iglich (69), -spaniglieh (75), -speniklich 
(134). nd. motwillen. 

Proterui-a, -tas (1, 75) mutwil-keyt 
(17), -likait (1, 75), -lieh (5). motwill- 2 
wedderspenn-icheit (23). wider spenig- 
keit (6). widder-spennig (18), -spendigk 
(21). weder-spenich (5), -spennigkeyt 
(10). opisehkeit (8). streng. hertigkait; 
drifft die wort an dz einer alweigen 
scharpff zornisch wort vf) spricht (65). 

Proteru-ire, -are (4) hd. mut-, nd. 
mot-willigen. Ad. vermut-w. (b^), mut 
willen, -willig sin s/m. wider-spennig 
(69, 75), -spenig (134), -spanig 4 -setzig 
(15) sein. w.-spenigen, vnwirDen (74). 

*Proteruitus motwilligen (25). 

Proteru-us, -s (152) hd. mutwillig, 
-cher (D), -ger (eyn m. 21); moytwillich 
(19, 13), wider-spenig, -spannig (68), 
-spennig 7 -spanig Z -setzig ? stritig (75), 
-spenyek (4), -spenstig (65), -drissig (49); 
v-driDlieh (10), -drislichgen (13), -drofi- 
lich (12); eigenrichtig 7 meisterlich (kKi?.), 
hal starcker (65); op- (9), o- (8) -pisch ; 
ytel (8). nd. mot-, self-willick ; wreet. 

Protestari hd. be-, ge- (7) -zugen, 
-ezeugen (19, 4); vndersprechen (68). nd. 
betugen. 

Protestatio beczeugung (4). 

*Protieere for fallin (8). vor wert 
vallen (9). 

Proti-, prote-nus Ad. zu hant. drade 
(b, 23). stappans (1017). 

Protipsorium (7. pro-, [s4. promp-] 
-tuarium) eyn rad (23). 

Proto- in Druckschriften oft protho-. 

Protocium v. Prothotorpium. 

*Prothocollare (7. copiare) entwerf- 
fen (15). 

Protocolum Ad. nd. vorge-dacht, 


-docht (17), -dochte (4), -dach (5), -dieht | 


(18) schrift, schriefft (7), sehriff (5), nd. 
serift, gew. mit dem Zusatze hd. dy man 
noch, naeh(18, 4) vz schribet szm., aus 
sehreibt (4), nd. déme na vt scrift (22), 
de men na wil ut scehriuen (23). ain 
geschrift die man ab schribt (76). ab-g. 
(15). hd. eyn entworffen g. (75), brieff, 
£ bild (7); ain verzeihung ain breffs(91) ; 
eyn protocolle (17); copy, copey (134). 

*Protocullus kreter (cf. proeurator) 
7 vorsprechíi Zn jure spéritualz (9). 

*Protochium v. Prothotorpium. 

*Protho- , pro- (a/ph. protho-), 4 
ato- (75) -logus Ad. vorrede. furnem- 
lichste red (75). 








PRO 


Protomartir hd. nd. der, de erste 
merteler. erst mart-eler (75), -rer (9, 74). 

Protonotarius hd. der erste? oberst 
schriber, ein oberster schreiber (4, 75), 
obrister schr. (1), prief-schr. (55). nd. 
de ouerste schriuer. der oberste nota- 
rius (68). 

*"Prothopalitens (sé. -patiens? cf. 
-pathia 7. morbvus primoius Ki.) erst 
der die marter leid, var. die da m. laid, 
vnder den andern (75). 

Prothoparens erst geberer 
ersteruater (74). 

Protoplasma erste machunge (8,9). 
die erstschoepfung (64). erst geschaffene 
creatuer o. ding (175). 

*Prothoplasmus (cf. sq.) der erste 
geschaffen mensch (4). 

Protopla-stus, -ustus (68, 141, Gi. 
m.) erst-beschaffener, 7 -gemachter man 
(74), -b. mensch (75). aller erste gepo- 
ren mensche (9). erste m. (8), machunge 
(8, 9). hd. erstgema-cht, -tht (20). irst 
gemaket (11). der erst vatter (64). 

Protos erster (9). 

Protospat-arius, -ruus (75) vorde- 
rest 7 erst mit dem swert vor£ vor an 
vor den fursten (75). swert-dreger (8), 
-macher (9). 

*Pro-thotorpium, -chodochium (838), 
-tochium 7 pochotrophium (14:7) (i. 
infirmarium pauperum, aus ptochodo- 
chium, cf. protocium 4. xenodocium 
a protos 2. primus Br.) siech-huf Z -stu- 
ben (75). spital (88). gasthuyss (147). 

Protraetio virzieh- (20), erlánger- 
(Ki*.) -unge. 

Protrahere Ad. vzehen, -ezihen, 
-ziehen, -ziegen (1). gilego (prs. 141). nd. 
vorten. 

Protrimentum (cf. intritus) ge- 
schnittene caldaunen o. sultzen (pl. xi.). 

*Pro-, (per- Ziem.) -tula (mn?) viste 
(Sum.). 

Proturbare aus-(9), be-(8) -truben. 

*Protus v. Procus. 

*Prouanare v. Profanare. 

*Proueetare furuaren (75). 

Pro-uectio, -fectio (alph. -v. 134) 
vurderunge (20). v'dirnisse (8b). forfo- 
rung (1). furung (69, 70, 134). forunge 
(66, 67). vor vornisse (23). 

Pro-uectus, -feetus ge-furt (8b, 18, 
65), -fuert (17). vor- Ad. -gefort, -gefürt 
(4), -ghevort (28). verr-gefieret (66, 1102), 
-gefuert o. gefordert (110 sm.). volfurt 
(1) v'hauen (13). vol komen an dem 
alder (9). foln-k. alder (8 szm.). pro- 
ueeta etas d.(117). alter das zu vil jarn 
kummen ist (65). 

Prouehere Ad. furen (65), vor-forn, 
-füren (4), -farn (7) foren (7); v?fuern 
sim., firfaren (76), verfieren (7. proeul v. 
66), furuaren (75), vurderen 20). nd. vor 
voren. 

Prouehi zu fordern (8). ezu eren 
werden (9). 

*Prouelia v. Pronesia. 

Prouenire Ad. nd. vor-, Ad. fur-, ab-, 
nd. af-, van veer(132) -komen. von ver- 
ren kummen (68). fromen (3). 

Prouentus eyn zcu gehorung (4. cf. 
Fr. 1, 486). ein fur kummung (65, 110). 
nueze (9, 65). frueht (20, 110). gefal (20). 


(15 ). 








PRO 


hd. nd. rente. fromme (8, 9). frummen 
(13). vrom (23). profijt £ eyn verre ko- 
mynghe (132). 

Prouerbiorum (//ber) das puceh der 
spruch (1). dz buch der spruche (65, 75) 
7 der bewerten warheit (65). 

Prouerbium bi- 7 furi-uurti (Gtf.). 
hd. nd. vor-, hd. fur-, by- (19, 49), 
sprich-, spriech- (8), sprech- (b^, 7) -wort. 
eim bewert w.; einlichkait ; bedutnif) (65). 
bi- 7 spree-wor (13). for- (21), by- (995) 
-wart. by- Ad. -spil szm., -spul (11), 
"sprache (132), -sprach (68), -sproch (77), 
-sprake (109), -sprocke (225). sproch d 
berbort (71), webart (1) £ sprichwort. 
forred (75). 

*Prouesia v. Pronesia. 

*Prouisci v. Proficisci. 

Prouide vurstentlich (20). 

Prouidens /d. fur-sehender, -sichtig. 
vorsichtich (132). 

Proui-dentia, -sio Ad.nd. vorsicht-, 
vorsien- (11) -icheit sém. vorrat (13). 

Prouidere Ad. vor-, fur-, vorbe- (11), 
ver- (65, 75), vorhin ver- (75), voran- 
(65) -sehen. ver-s. in versorgen wife; 
furhin erkennen; vor hin bestellen ; nuez 


schaffen &c. (65). versorgen (15). nd. vor- 


sen, -sien (11). 

Prouidus Ad. nd. vorsichti-g, -ch; 
vorsienich (132). 

*Prouinea (2//al. provenea) v. Per: 
uinca. 

Prouin-eia, -tia (134) hd. nd. eyn 
lant. 1 -schafft (20), -schap (11). graefscap 


(81). erzbistuom (93). eyn versorgung 4 . 


eyn gegen einf) landf) (64). 
*Prouineia adv. (7. celeriter) ylende, 
gerade &e. (141). 

Prouin-cialis, -tialis (134) von der 
prouineien (i110 sZm.). von dem lande 
(17). eyn profineial (ordimzs D^). Ad. nd. 
lant-, Ad. land-, lantz- (46), landeD-, 
land6- (134), ampt- (76), nd. lants-man. 

*Prouise firsehenlieh (76). 

Prouisio (cf. prouidentia) war- (85), 
versorg- 7 verseh- (75) -unge. fur-bestel- 
lung Z -sichtigkeit (65). 


Prouisor vor-sichter (13, 23), Ad. . 


-sichtiger, -seher, -seyger (21), -syender 
(132), -weyser (13). vursieher (20). verse- 
her (75), -cher (76). versorger (175). 
Prouisus versechen (76). furgesehen 
(65). 
*Proui- v. Prophe-tissa. 
*Prouocare v. Prefocare. 


Prouo-eare, -rare (23) Ad. nd. rey 


rai- (134), rait- (6), zu ray- (1) -tzen; 
reytzen zu zorn (110); reysen (17, 225, 
133). hd. an raisen (2); reyDen, reyssen 
(D, 67), gram machen (110 &e.), v'ruffen, 
vor ruoffen (19, 67), zu roffen (55), vben 
die narren (75). nd. v'ruepen (11), resen 


(23), terghen (132). an-verdighen (292b) . 


-fertigen (74). 
Prouoeatio reyczunge (20, 4). aufi- 
& für-bott (126). 

*Prouolgare v. Prouulgare. 
Prouoluere nider o. furschalten (88). 
Prout Ad. also, 4 als (76). 
Pro-uulgare, -uolgare (cf. -mulgare) 

hd. offen-, vffen-, nd. apen-baren. 
Proxe-, proce- (q. v.), prose- (74) 
prosa- (Gl. m.) -neta korn- (74), vnder- 


———— 


PRU 


| (91, Das) -kauffer, -keuffer 7 eyn tádi- 
; ie vnd fürderer im kauff (Das). vnter- 

euffel eins yden dings (74). keuff-el Z 
lin (i11). steiger, druffschlager (8s). 
saltz-messer, -muter, -fuller (74). 
Proximare Ad. nehe-n, -ren (110); 
| nahen. 7d. naken, neeken (132). 
Proximus Ad. nehe- (4), neh- (10), 
| nech- (15) -ste; neyst (12), der nehist 
| (12), náchst (134), aller-nehst (v, v0), 
-nehest (133), -nechst, -nachst (6), -neste. 
nd. alder-negest, -neeste (132). eyn nahe 
mock (7. consangwineus 17). nach freund 
(pl. 64). 

*Prucia v. Prusia. 
*Pructa (st. trueta?) lampreyde (98). 

Prudens Ad. wise, wyD, kluck, 
chlueg (1) clug (64, 75), vernunftig £ 
bescheiden (75). listi-g (4), -ck (3). fur- 
sichtig (65). froet, wiBende, konde (20). 
nd. wis, wijs, klock. 

Prudenter clug- 7 vernunfftig- (15), 
wyD- (20), weiB- (v6), verstánd- (kia.) 
| -lich. 

Prudentia clug- (75), kluck- (5, 65), 
glugk- (21), Ad. nd. wys-, hd. wyD-heit. 
nd. klocheyt. wyt-Z fur-sichtigkeit (65). 
tugentlicher werken wiserin und uebe- 
rin (7. recta racio agibilium 95). 
*Prugina (7. fragum; aus pruina 7. 
|frigus Br.!) erber (76). 

*Pruina v. Brinna. Bruma. 

Pruina, pruma (152) Ad. riffe, ryff, 
ryiff (19), rieff (125), reyf (9, 4, 134), 
richfe (13). nd. ripe, rijp, rife (saxonice 
422»), isel (107. ij, hij-sel pr. glacialis, 
|stiria Kil). dufft (Hen. wetter.). 
*Pruina (»« pruna) glu-d (5^5) -dt 

(64), -t (16). 

4 *Pruina (2c prunum) kreke (r09). 
*Pruinare Ad. riffen, r. vallen (110). 
nd. ripen, rijmen (107); i- (107. ij- £ hij- 
|Kil.), gi- (11) -selen. 

*Pruire v. Prurire. 

*Pruma (cf. pruna) glot (7) amere 
22b). 

*Pruma v. Pruina. 

*Prumella (sz. prunella? cf. bru- 
ella?) prum (8). 
7| *Prumptum (sí. promptum) karo 

(Gt. 4, 238). 

| *Prum- v. Promp-tuarium. 
| -Prumul-us, -is (7. paranymphus) 

ruteboto (Gl. m. cf. Gf. 3, 82). 
| *Prumum pflum (68). 

*Pru- v. Pro-mulare. 
*Prumus (cf. pru-mum, -nus) ein 
flumboum (68). 

Pruna (cf. brune, pru-ina, -ma) 
d. gluot (93), gluet (75), glut, gluyt 
133), gloyt (12, 13), gligennig (7?) glitte 
49). kole (20). gluende k. (10). bernende 
- (132). ein brinnend kol (68). koil (7). 
zlod (23), golt (sc 92) de igne. 

*Pru- v. Bru-natieus. 

*Prunella (aus) prunellen(140).(Aerba) 
rawnwurtz (74). braunellen, gulden 

nsel (135). pi. slehen (1). schlehen (6). 
morbus) bráune (&Ki.). 

Prunellum kriech, slech, spiling (74). 

Prunellum album spille (9), -inck 
17) -ing (17 wrg.). 






"e 














PRU 


Prunellus spilen bawn (9). kriech-, 
(uy spumm ; prunlein; kleineysenkraut 
74). 

*Prun-eolum, -ulum schlehen, w/. 
sleen, sleewen (116). 

E. scharley, groDeysenkraut 
74). 

Pruni-eeps, pí. -eipes ?. gr. pyro- 
labes (125) fewerzang (111). gritte 
(125 Mrg.). 

*Pruniens v. Prurigo. 

*Pruninus pflawmbewmen (9). 

*Prunulum v. Pruneolum. 

Prunum plume (17, 23). Ad. pflu-me 
(9, 66, 1105), -mme (93), -m (6, 16); 
pflau-me (70, 73), -m (B, 134); pflom 
(91), prume, praume (73. «wett.), prune 
(67), vlumen (13 wrg.), flum (1102), crich 
(*1), spenling (91). nd. pruum (11), 
pruym (132). 

Pr. asin-inum, 7 -arium (116) rof 
fphlume (125). nl. pispruyme (116). bock- 
hoden (pl. zr.). 

Pr. eandiecans wynfphlume (125). 

Pr. cer-eum, -inum spiling (125 
s/m.). rosspflaum, nl. witte rospruyme 
(116). 

Pr. damaseenum damascen (91). 
máscheu (111. Z. q. maschen $m.). quet- 
schen, blaw spilling (116). 

Pr. deeumanum /. eierpruyme (116). 

Pr. duracinum (cf. h. v.) kuetzer- 
ling (125). 

Pr. gree-um, -ulum, serotinum 
krichen o. herbstslehn (125). 

Pr. nanum xm/. croosken, palloken 
(116). 

Pr. purpureum blaufphlume (125). 

Pr. siluestre schlehen, pinserling; 
bilsen (p. Alberus cf. Gr. Wtb. 1l, 30). 

Prunus (cf. pri-, pi-nus) spenilinch 
(Sm. 3, 569). hd. nd. plumen-, Ad. pru- 
men-, pflaumen- (134) pflaum- (9, 4), 
pflum- (1105), pflumen- (49, 66, 110), 
phlavmen- (3), bramen- (76), kriech- (46), 
nd. pruum- (11), pruym- (132), blumen- 
(23) -baum, -bom. 

Pr. siluester sle (85^). 

Pruriens juckende (20). 

*Pruries v. Prurigo. 

Pruriginosus Ad. grin-ticht (11), 
-dig, 7? reudig (134), £ rudig (69); reidig 
(64€, 76). rude (manig r. 645; in 64 
mischt sich die Glosse zu phanaticus 
ein). gretzig (v6). 

Pru-, pro- (94, 121, 133, H. 5) -rigo 
(£. ardor carmis 110 &c.) pruri-es, -tus 
(é. seabies 110 &e.), -eus (133), 7 -gus 
(14) pruniens (76) (cf. petigo, im-p.) 
hd. jiuchido Z iukiligi (Gf. 1, 593); juck- 
unge, -enisse (85), -her (1), -en (67); juk- 
chen (2); guck-eun (55), -ung (125). Ad. 
nd. iock-unge (20), -inge, -en (132). ags. 
gyec-ae (Hpt. 5), -inis (94). dab guckn 
Scoben (stoben? 17. vrm. — Sschaben). 
schabeZ kretze(15). kratz (93).schob-,varr. 
schób-, scheb-, Z rud-igkait (65). schorf 
(8, 93). schurff (20). grint (3, 17, 67). Ad. 
scharff, der scharffe (4) grint, grunt (18). 
kretz, rawde, grind (74. cf. porrigo 
rud (6, 25). rau- 4 rew-den (15). beissung 
(Das. kraw-ung (110), -inge (132). pru- 
ritus rudig (25). reudig; glueget 7. igni- 
tus (75). 





PSE 469 


Pru-rire, -ire (134) Ad. iu-, iü- (151), 
gu-, nd. io-cken. luckeyn (18). yoken 
(22). scapen (Gt.). krewen (9). krauwen 
(20). kuczlen, raiezen, enczunden (65). 
gluegen (Z. ignire 75). 

*Pruris (cf. pruri-es, -go) suirro (81). 

Pruri-tus v. -go. 

*"Prurulentus (»« pur.) eyter-ig (9), 
-ik (8). 

*Pru-sia, -ssia (4, 70), -eia, -tia, -tea 
(17), -xia, -xcia (68), brussia (75), pro- 
eia (18) Ad. nd. prusen-, nd. prutzen-, Ad. 
prewsen- (4), preuDen- (110), preussen- 
(10, 134), pruyDen- (132), pruDen- (68, 
152), prussen-, pruschen- (1), bruschen- 
(-tea, prusen -sia 17), brussen- (6), bru- 
zen- (13), breissen- (76) -lant, -lan (13). 
prewssen (1). preysen (11). 

*Pru-tenus, -thenus, -tinus, -teus 
(22b, 75), -xenus (67, 152), -ximus (69, 
134) hd. eyn pruD, prufe (152), prusse, ' 
preusse (70), preufb, priBe (10), pr1D (67), 
prufer (5), pruys (132), prieD (77), prusch 
(1), brusser (6), breiB (76), brif) (752). 
bryss (755). nd. en, eyn prutz-e (22,93), 
-en (22b). 

*"Prutia &e. v. Prusia. 

*Pruxi-a, -mus &e. v. Pru-sia, 
-tenus. 

Psallere psallieren (88), -tern (1, 
23), -men' sprechen o. lesen (65). Ad. nd. 
singen; vro-, ad. vreu-, Ad. fre- (4), 
frau-wen. Ad. lob-en; -sagen £ -singen 
(65). frolich sin (110). blyde wesen (132). 

Psalmigraphus salter schriber (8,9). 

Psalmista psalmen leser (75). 

*Psalmiterium salter (9). 

*Psalmodas (si. psamm.) grief) o 
das dauon das gr. kumpt (74). 

Psalm-us, -os sa- (D3b, 23), Ad. se- 
(20), psa-Ime. gotes lob (9). lobgesang ; 
psalam £ -ter (65). 

Psalt-a 7 -es (v, psallens 110) speel- 
baen (131). 

Psalte-rium, 7 -S (1) (v. znstr. mus.; 
gr. i. q. hebr. nablum /at. organum 
Br.5 7. ludus, liber psalmorum) salmharfa 
(Gf.). psalter-y (64), -ium (/udus 93), -ie 
(instr. mus.) & salter (93). salteri ein 
saytenspil o. psalter das puch dauids 
(14). hd. nd. psalter. sautel (nstr. mus. 
82). hd. selt-ir (bb), -er; eyn buch daui- 
des. »d. en bock (23), b. dauites (22). 

Psa-, pha- (8) -1tes salteri- (14), sal- 
tir-senger (8, 9), -singer (9, 74), -slaher 
? -spieler (74). psal-terer (53b, 23), -tener 
(18), -ner (1). salter (22), 

Psaltria eyn psal wyb (110), speel- 
wijff (132). 

*Psaltrix eyn frawe die in dem salter 
kan (18). eyn psalter-sche (52), -ersche 
(23), selterschen (21), psalm lererin (7), 
psalliererin (76). 

*Psana v. Ptisana. 

Pseca-s, -des (125) (cf. persecado) 
melthau (125). staub-, sprutz-eten, m4. 
stofreghen (116). wenn esspreet; prouerb. 
dexaósc Gpfpov vsvwGoat Oppenheim 
gieng an dem funcken an (114). 

Pseudinum gabel (Sum.). 

Pseu-, psew- (1), pspeu- (5^) -do 
(V. falsus t decipiens Br., f. doctor 65., 
f. propheta 110) vals (100). falseh (88). 
falsche prophete (8). en falü propethe 


410 TE 


(b^). eyn foch prophet (18). falscher pr. 
(1). wissage der falscheit (75). 

Pseudochristianus falscher kristen 
(15). 

Pseudographia valche (9), falsch 
(15) geschrift. 

Pseudographus  lugiseribo (Gt.). 
falsch seriber (8, 9). falscher schriber 
(m5); 

Pseud-olus, -ulus (75,110) (« pseudo 
i. falsus et dulos 75, Br., dolus 76. 7. 
seruus) falsch (8). falscher knecht (75). 

Pseudopropheta falscher prophet 
(15). 

*Pseulatrum v. Psilothrum. 

*Pseu-stus, -stes, -tes falscher zeug 
(15). j 

*Psiat-um 7 -ium (díadoc) matta 
(141, Gf. auch lat. Gl. m. b, 506). 

*Psila-, psile-, psylla-trum &o. v. 
Psilothrum. 

*Psillios coriander (24). 

Psyl-, psil-, psi- (18, 74) -lium 
aquileye (10). akeleysate (13). agley 
(14). flóh-, pestilentz-, psyllien-kraut (Ki.). 
pfauenspiegel (Fr-). corrandes (74). 

Psilothrum schmárwurtz (126). ger- 
berbeize (Fr.). psila- (101), psyla- (130), 
psylla- (86), psile- (1315, 141), pseula- 
(74), phila- (24, $5, G£.), phile- (Gt.), 
pila- (87^, 146), phipha- (47) -trum, 
psila-trium (Gf), -erum (7) slei-pha 
(131b, 141, Gf.), -fa (86, 130, Gf.). schlieff 
1 sayff (74). steipha (101, -trium Gf.). 
schiphe (85). sera (sepa? 872, 146). sepe 
(24, 41). senfà (1). 

Psythia repa (Gt.). 

Psit-, psi-, psy- (111), (phi-, fi-, si-, 
Spi-, spsi-, pi- qq. v.) -tacus, psit-achus 
(121), -atus, -ieus, phi-tieus, -ssitocus 
(D, vit-aeus, -atus, -ieus /d. psit-ich 
(Gf), -tig (73); sitich, -tich (74, 1102), 
-tig (73, 111), -agus (65?), -ockus (642), 
-kvst (87), -kunst (Das.) ; syt-ich (9), -ikofj 
(645), -tieus (68); sie- (10), se- (12) -dich; 
hineust (121), sickust (126); pap-agey 
(70, 1100), -egeye, -egey, -egauwe (19), 
-agoy (Ki*.). nd. sedec, seddeck. wide- 
hoppe (psitaeus 3). 

*Pspeudo v. Pseudo. 

Pti- (cf. pi-, tip-, ti-, dip-) -sana, 
ptysones (136), ptiphsane (Gf.), psana 
(101) geschelte (8, 75), geslechte (9) 
gerste. gersten wasser (9, 75, 110). lin- 
sam-o (131, Gf), -e (101). fesa £ spriu, 
md. spridu (Gt.). schar-bier (11), -ber Z 
kavent (109). schenckeber Z scherbier 
(141). dyn- (110), dun- Z schym- (132) -byer. 
maltz (91, 125 Mrg.) máltz (111). ags. 
berecorn berendae (136). 

Pti-, pthi- (141), phti- (Gr), tip- 
(121, 12315, G£.), ti- (127, 130), ta- (131b) 
-sanarium, tipsanerium (74) i- 7 chi- 
sinaria 7 zisinarium (Gf. 6, 684), iisa- 
norium (Hpt. 5) spicha-r (141), -re (130). 
spi- (1215, Gf£.), spih- (127) -chari. chasto 
(131b, Gf.). stamph (121, 131b, Hpt. 5. Gf.). 
stampff, morserstrempffel, melpeutel (74). 
biervaf (68). dyn b. (110). dun biervas 
(132). seheneke-, scher-biers vat; vat 
dair men garstenwater in suydt (147). 

*Ptisanum gerstenwasser (110, 132). 

, *Pti- (cf. ti-, aus phthi-) -sicus longen 
Ssieche (10). lungensych (19). dempich (20). 








PUB 


*Ptysones v. Ptisana. 

Ptochodochium v. Prothotorpium. 

*Puba v. Pupa. 

*Pub-are, 4 -ere 4 -escere (66 &c.) (7. 
erescere) hd. wachsen. nd. wassen. 

*Pubeidrum v. Pulatrum. 

*Pube v. Pubo. 

*Pubeba (st. eubeba) eyn cubebe (5^). 

Pubeda v. Pubeta. 

Pub-er, -is (cf. -es) Ad. man-, £ 
iungman- (75), 4 frauwen- (5^) -zeitig, 
-ezeittick (4), -ezeittig (2), -zetig (1), 
-Zidig, -zidich, -cidich (b^), -sitigk (18). 
nd. man- £ vrouwen-tidich. Ad. nd. iunck ; 
iunck-, Ad. iung- Ad. -bart, -partiger (74), 
-ebert (225), -ber (23), wort (18).jüling 
o. fruchtber (8). junger von XIIII jaren 
(9). volwassen (132). wolgewachsen (s?c 
110). vnder har (puber 1). 

Pube-re, -seere, -rare (64) (cf. pu- 
bare) Ld. nd. wassen. hd. wachsen, bart- 
w. (9), har w. ezwischen beinen (-scere 
4) w. jung hair (0), waschin £ bart- w. 
(b), hare-w. (8), wach sin (sze 18), waDen, 
vw. (21), ruch sin an dem bart 7 alib 
Ou barten (126), ersten bart aus losen 
9). zu vogk-, volek- (755) -parn iaren 
kommen (75. cf. vogtbar Sm. 1, 625 sq.). 

*Puberta (2. q. erescit im cute) ein 
war- (9, 74), wor- (4) -ezel, -tze 4 -tzlein 
an prustleim (74). 

Pubertas man-zeitikeit (75), -ezait- 
tichait (2), -zetikait (1), Ad. -zidichkeit, 
nd. -tidicheit. Ad.nd.iuncheit. hd. iunckeit, 
iungheit, iugen-d, -t(9); jogunt (8), zuch- 
tikeit (18). 10cht 7 ioncheit (132). 

*Pubertim kynutelichen (13). 

Pubes Ad. iung, junck, j.-bart, -hore 
(18). nd. iunck-bar (23), -vort (22). jung- 
har (75), -hair M iunchar (100). scham- 
hare (pé. 15). milceh- (5), mellieh- (23), 
melek- (22) -har. erste bart (8, 9). der 
erst gauch (126). iuncheit czidig zu der 
her (17). vngebartet (110). ioecht 7 ionek 
(132). viertien yar (11). 

Pubescens wachsende (8, 9). hare- 
stossiger (65). 

Pubescere v. Pubere. 

*Pube-ta, -da, bubeda (a/ph. bup- 
141. cf. bubis Gl. m.) Ad. jung-eling, 
-lin (1105). iongeliak (132). 

Pubetenus by den Ad. heyme-, heme- 
(17, 133), haim-lichen, «d. hemelken 
haren, Ad. harn, hern (18), hayren (133), 
nd. steden. bey heymlichen haren (3). 
ezu (3, 11), by (8) dem alder, def3 ers- 
ten barez (1T). ezu den jaren (9). beij 
dem scham har (76). 

*Pu-, gu-beus (p?scis) stintz (74). 

*Pubiea (cf. pumex) bombse (17). 

Pubis v. Puber. 

*Publes, puples (23) (aus pubes »« 
pupillus szm.? cf. poblex) eyn june 
her-e (23), -re (8^). 

Publieanus hd. ein offen (65, 69, 
134), offner (68), offenbar sunder; uffen 
sinder (49). offenbair sonder (132). open- 
bar zunder (23). wucherer (20). zoller 
die weg gelt entphahen (p/. 68). agauuis 
7 achiuuiz firinari (Gf.). ags. avisc feri- 
nend (Gl. Aelfr.). 

Publieare, 7 pupletare (76) Ad. nd. 
offen-, open-baren, -bore sin ader machen 
(17). gemeyn m. (110, 132. 





PUD 


Publieatio offenbarunge (9). 
Publieatum kaacuuissot (Gf. 1, 137). 
Publiee augiuuis (Gf.) uffenberlich 


Publieum offenstat; gemain volek; 
in p. jn offenwarung (65). 

Publieus Ad. u-, o-ffenbar. gemeyne 
s 132). apenbár (23). eyn openbarer 


*Publites v. Poblex. 

*Pub-o, -e (Sum. (s& bubo) huwo 
(141). vfe £ vue (Sum.). 

*Pubula v. Bubula. 

*Pucio putz an ob6) (74). 

*Puetillus v. Pictileus. 

*Puc-tus, -ecus (76), -us (4, 74, 75) 
(aus putere »« putz »« mucus?) rotz 
(8, 9, 4. 15, 76), putz (74) in der nasen 
(8, 74). nase tropfe (9). 

*Pude- v. Pudi-bundus &c. | 

*Pudell-a, -us (3, 28, 4, 74), put-el 
7 -ellus (Gtr.) darm (Gt.). mast- (9, 4, 74) — 
ars- (1105), ar(- (68, 110, 132), ers- (11), - 
quat- (69, 70, 134, Ob.), quayt- (66, 133, — 
151, 152), geweit- (67), qvack- (19), bach- — 
mo pack- (28) -darm, -darme (66, v0, . 
133). y 
Pudenda schamheit von (68), scham 
der (110), schemelheide van (132) mans - 
nen £ frauwen. mannis 7 fr. gemechte : 


(8, 9) 4 sechemde (9). p 
Pudens schamech (20). schem-ender 
(110), -el (132). scamel (107). 1 


*Pude- v. Pudo-ratus. M 
Pudere hd. nd. sche-, Ad. scha-4. 
Schey-men. emp. pudet Ad.nd. schamet ' 
(11, 20). hd. schemet; if, eD, es seh. 
ef schemmet (69), sehemt (1102). es - 
schempt (110^). schámt (134). het schaempt. 
(132). hatschand (63). schemein (-mem?5).. - 
*Puderos- v. Pudoros-e, -us. ! 
*Pudex v. Podex. T: 
*Pud-ibunda,-or Ad. scham ; schem-e - 
(19), -de, Cende adv. 133), -ikeit (7); - 
scham-, schan-, scheyme- (21), scheme- - 
(28, 67) -de. schempt (132). 
*Pudi-, pude- (67) -bunde Ad. scham: 
hafftiglichen (110); scheme-lieh, -nde - 
-de (67, 152). scehmemende sc 151). 
Pudi-, pude- (67) -bundus Ad. nd. 
scheme-, Ad. schem-, scham-lieh. Ad. 
Scham-, sehem-hafftig. schemel (132). - 
Pudiceschemig;reyn- 7 kuef)-lieh(20). 
*Pudieia schemicheyt (23). 
Pudicitia hd. scham (1), scham- (61 
68), scheme- (133), schem- (110), kusehs 
kuf-heit; scheme-, schámi- (134), schas | 
mig- (6), scheymedig- (21), reynne- (20) 
-keit; sehemde (8), schande (9). schemel: ' 
heit (132). Ad. ku-, ki- (67), keu- (110. | 
134), nd. kui-scheyt. | 
Pudieus kuysch (11, 19, 132) Ad. . 
kusch, kusche, ein kunseher (65); keuseh. 
(110, 134), kueB. 7 reyne (20), kuschis X 
mutis (8), kewsches m. (9), schamhafft | 
o. reyn (68); sehà- (2, 134), sche-mig. | 
schemel (132). ; | 
Pudor v. Pudibunda. 
Pudo-, pude-ratus sche- (9), sehem- : 
(8), scha- (10) -mig. be-schamet (68), 
-schempt (1105), -schaempt (132), -schemt | 
(1102). 
*Pudorem v. Poderis. 


OB Rr 














PUG 


*Pudo-, pude-rose schame- (68), 
scheme- (132) lich. schemig- (1102),schem- 
| (1105) -lichen. 

Pudo-, pude-rosus schame-l (20), 
-nde (11, 20). sehemig (110 &e.). 
|  *Pudorus schamhafft (68). schemel 

(132). 
*Pudredo v. Putredo. 

*Pudus(s/. prudus Gl. m. ?) vvise (104). 
Puella junc-frauwe (17), Ad. -fraw, 
| -fraw, nd. -frowe, -froweken (22). Ad. 
| jungfrauwiehin (5), jumpfrauw (19), 
iunffrawe sm. junge dirne (8). eyn diren 
(6), dyrn (16), tirn (Y). doeht-er (110, 
-erlin 7 clainü magtlin (65). techterlin 

(76). meitel (75). maghet (132). 

Puella cypria hohrmedichen (125). 
| Puellaris kint- (20, 23), Ad. jung- 
| frau-lich. 

| Puellula eyn ecleyn megtlin (110), 

megdken (132). 

Puellus kint (11). eyn kleyn kynt 
| (21). kindel-in (8), -eyn (9). 

| | Puer Ad. nd. kint (vsque ad XIII 
annos 91). knecht (8). knape (7. famu- 
lus 23). 

Puerilis Ld. nd. kint-lich, -lik. kynd- 
isch (110), -esch (68). der mit gouckel-, 
| varr. gokel-, gogel-werck, var. gockte 
weck, vmgeet (65). 

Puerilitas hd. kintheit. 

"Pueritia /d. nd. kint-heyt, -lich (23). 

Puerpera hd. dye daz kint dreyt 
sim. nd. de dat k. dreget, drecht; die 
eyn k. gebeert hefft (132). Ad. eyne dy 
| do swanger get 7 ist sim.; gebererin; 
kint-g., -betterin, -bettersen (19); chin- 
|! delpetterin (1). kinder-geberer (20), -ge- 
bererynne (5b), -winsters (11). krám- 
vruw (109). 

Puerperium Ad. kint-bette, -bet, 
-bed 7 seD wochen (17); dez 6 wuchen 
(Do). Ad. md. kindel-, kinder- (11, 109) 
hd. -bette, -beyt (11). nd. kraem, erame 
(147). 

*Puerperizare crame of kyndelbed 
liggen (141). 

Eae (cf. phupho) hertereta (Gf. 4, 
593). 

Pugil hd. nd. kem-pe, Ad. -phe (152), 
-per, -pher, -pfer, -p (8); kimp (13), 
kampf (38). 

*Pugi- v. Pugil-latorium. 

*Pugil-ium v. -Ium. 

*Pugilla ags. gripe (942). 

Pugilla-r, -ris, -re 7. gra-phium (75), 
-ffanus (1), penna £ cormu 1i tabula 
manuals (Bx. $vm.), stilus 7 seriptorium 
2 die-, dip-tiea (75). stil zu schriben 
(13). sehrib-tafel (75, 88), -zug (15), -züg 
(25), -feder (93). sehreyb vedir (9). ta- 
fele (100). taffel (20). dauel (85). tau-la 
2 -alih (Gf.) wahs tauile (104). hant- 
tabula sm. (Gf.) -tafil (9), -tafel (110, 
132) -taphel (4), .-tofil (8). griffel (1, 
28, 71). 

*Pugillar kemper (23). 

Pugillare, -ri Ad. nd. kempen, vech- 
ten, eamp-v. (147). hd. kempfen, kym- 
phen (7), fethten (20). 

Pugillator (7. pugil 110 &e.; qui 
bene scit artem pugillandi et mom exer- 
cet; pugil dum pugnam. exercet 16) hd. 





PUL 


nd. kemper, eampvechter (147). striter 
(8). streyter (9). 

*Pugil-, pugi- (4) -latorium (?. pa- 
lenodia 75, locus pugnandi 16) ein kamp 
haus (4). kempffstat, v/g. schrancken (75). 

Pugillatus kamp-heit (20), -vechtyng 
(147). kemp-inge (132), -ffung (68, 110), 
-lieh (19. cf. sq.).: 

*Pugillieus kempe-lieh (20), -lic (11). 
campvechtliek (147). 

Pugil-lum, -ium (a/ph. -lum 134) 
(£. lus Br.) Ad. nd. tafel. taffel (69). 
duel (133). hant- (8 &e.)), ayncig h.- (9) 
-fol. 

Pugillus Ad. fust. klein f. (93). fuyst 
(19). ein clein fustlin (110), vuystgen 
(132). feu-, var. feyn-stlin (64). fünstle 
(Das.). feustel (75). gófe (Sum.). 

Pugio 7, rumphea 75), punio (a/ph. 
pugio, « puniendo, 7. elunabulum 76) 
swert (20). hd. kemph-, kempff- (75), 
kamp- (8, 17) -swert. stecksweirt (132). 
ein basler- Z stech- 7 seyten- (14), swert- 
(DP), stech- (10, 12, 75) -mefer (7. tru- 
sile 7 suiculus 75). swert das zu bei- 
den siten scehnidt (7. aneeps 75). sticher 
(126, Das.). stacher, nl. dagghe, poniaerd. 
(116). tegen,var. degen (64). einlanger d. 
(110). stech-d. (111). stoeB-d. 7 poeck 
(125). beDeler (19). toleh (116, 126). doleh 
(Das.). purdun (Sum.). 

Pugna, pungna (22) hd. nd. vecht- 
unge, inge. fethtunge 7 kamp (20). Ad. 
strit, streit (134). kriegk (4). krigk (21). 
krig (18). krieh (5). krike (14). kiff (22, 
22). scharmitzen (91). 

Pugnaculum ercker 7 eyn kleyn 
thurne (77). 

Pu-, pun-gnare Ad. nd. ve-, vei- (3 
fi- (17), fai- (6) -chten. vechtegen (23). 
hd. stri-ten, -den. streyten mit fewsten 
(9). gifuuston (&t.). 

Pugnator kempe (20), ve- (132), fe- 
(68, 132) -chter. 

Pugnatrix vechter-in (68), -sche (132). 

*Pugnatura strijt 4 kamff (20). strid 
(11). 

Pugnax Ad. nd. vechtich, fethtich 
(20). Ad. strit- (17), kriege-, krich-lich ; 
krige-cht (18), -r (14). streitbar (134). 
stryt-bar (69, 110), -achtich (68, 132). nd. 
kifflick. 

Pu-, pun-, pon- (55) -gnus Ad. nd. 
vust. Ad. fawst (1, 9, Das.), fuest, funst 
(Das.), fust (759), faunst (759, 134), füste 
(13). vuyst (132). 

*Pula 2. m2gra (136. cf. pullus). 

*Pula zugebruch (16) Cf. polea Z4. 
trochlea (Gl. m. md. poleye sem. cf. Dz. 
Wtb. 709)? pila? pulume? 

*Pulagium v. Pulegium. 


d 

*Pulatrum eyn federn bedt (17). pub- 
cidrum veder bette (9). Cf. puleita. 

*Pulcin-a, -us (Gl. m, Sum.), -i (pL) 
(cf. Dz. Wtb. 710) hóninchil (121). hunich- 
lin (Sum.). pé. hanch-li (G1. Cass.), -ili (Gf.). 
pullieini huoninchli (104). pullieulus 
hónichin (9). 

*Pulcio v. Bulcio. 

*Puleita (aus eulcita »« puluinar; 
cf. pulatrum) uederbete (121). 

Pulere schonlich (76). 


| 





PUL 4171 


Pul-cher, selten -eer hd.nd. schone, 
schoen (11, 132). Ad. schon, seone (17), 
hubseh (7, 65), hibseh 7 suberlieh (46). 
nd. zu-, su-uerlick; vrisch 7 gheuestolt 
(22b). 

*Pul-ehrifieatio, -tura, fulcimen, 
eultu-s, -ra tzyer-yng, -heit (147). 

Puleh-, selte» pule-ritudo Ad. nd. 
schon-heit, Ad. -ekeit, -de (b^). schoen- 
heit (132), -de (20). schene (91). hupsch- 
eit (V), -kait; ordenlichkait; zierlich 
dapfferkait (65). 

*Pu- v. Po-ledra, -ledrus. 

Pu-, po-legium, -leyum, pollegia 
(942), pul-agium, -legium (76), -eum 
(136), -ium (94), -ia (110 &e.), boláium 
(87, 146) hd. nd. poley (m. 4). hd. p.- 
krut, -kraut, -kruit (18); pulera (141), 
-e (93); polay (1, 74), boley (17, 76); 
bolai- (6), polant- (75), polen- (4), poleyen-, 
nd. polleygen-krut. bolayenkraut (134). 
nd. poll-ey (11), -eie (22); polue krud 
(22), poleye kruyt (132). poleige (pol. 
87). pülele (95). bolan (21). balen (19). 
bolag (bol. 87, 146). bekebum (11). as. 
duergae dostae (94, 136), dweorge dwosle 
sim. (Nmn., Bsw.), dweorges dwostle, hzel-, 
brodher-wyrt (942). 

*Pulenta (cf. polenta) ags. brug (94, 
136). 

*Puleum v. Pulegium. 

Pul-ex, -ix, (94, 136, 141), -lex (1102) 
hd. floch, floche (91, 132), flouch (67), 
floich (1), floech (290), flóch (10) ; ein (1105), 
eine (125) flohe; floe (19), vloge (13), 
fluch (5^). nd. vloo, vlo*. ags. fleah (94), 
floc (136). beuse (115. cf. Gr. Wtb. 1749). 

*Pulga (7g. saccus eoreus 4 esearius ; 
cf. bulga) pulgen (175). 

*Pulgones (equitis? cf. prc. ?) 
(104). 

Pulieari-a, -e (19), 7 pulios (Br.) 
(cf. poliearia?) flohen- (64, 125), flehen- 
(123), flech- (91) -kraut. ack-eley (11, 
19), -aley (1105). akel-eye (68), -ey (132). 
aglei (1102). wegbrait (91). 

*Pu- v. Pul-linacium. 

*Pulium v. Pulegium. 

*Pulix v. Pulex. 

*Pulla v. Bulla. 

*Pulla (Z.vestis nzger 16. cf. pullatus 
&oc.; anders Gl. m.) hd swarez cleyt, 
gecleyt (8). ein sehwartz cleid (110). 

*Pulla-rii v. -tus. 

*Pullarium hunerkorp (110). hoener- 
korff (132). 

Pull-aster, -ulaster (88) iungerhan 
(111). henlin (88). 

Pullastra iungshenle (111). iunge 
(110), ionge (132) henne; h.- o. hien-lin (88). 

Pulla-tus, rii (68) mit schwartzé 
dom (68, 110), swartzem gecleydet 
132). 

*Pull-, pulm- (136) -entum ags. fa- 
hamae (94, 136). 

*Pullicia v. Policia. 

*Pullie- v. Pull-inacium. 

*Pullie-ini, -ulus v. Pulcina. 

Pulli-nacium, -natium (759, 76, 134), 
7 -cinacium (75), 7 -naeulum (74), pu- 
linacium (22, 28, 4) Ad. nd. honer-, ho- 
der- (23), hunr- (1), hüer- (21) Ad. -korp, 
-steig Z -korb (75), md. -korff. huner- 


pulgi 


412 PUL 


karb (4), -korb (134), -korp (74). huon 
kopf (76). hurren hufà (6). steig, varr. 
stig, zu den hunern Z. sporta pullorum 
(15). 

*Pullinatiea longen auger (sc V. st. 
pulmatiea l. ader szm.). 

*Pullis v. Pollis. Pullus. 

*Pullula (7. ligustrum 75) Ad. nd. 
kyme. kym (134). keym (2, 21). cheym 
(1) kyne (23). kien (1). bluete (75). Ad. 
ein auf-sprosse, -sproB, -pruch der 
zwige (15). vyDbruyt (132). eyn bruot- 
henne, varr.-henn, -hen (110. aus -bruyt 
»« pullulus!. pollula kyme (95^). 
prosse (17). sprute (23). sprieze (18). 

Pullulare (cf. pallere) /,d. gruo-, 
gru- gro-nen; bluwen (20), bliwen (13), 
waben (17, 21). wachsen, springen, ent- 
spr. vftgeen in die helmer Z ehern (65). 
waschen 7 sprossen (5). wach schin (sc 
18). scozsen Z uzsprizen (100). Ad. vf 
SproDen (21), -sprissen (17), -spryessen, 
-prueBen (20), -springen (10, 12, 65) 
-schlagen (65). wt spruten (11, 99). vyf- 
bruten (132), »« vDbreiten (110). kymen 
7 kummen (65). kinen 7 wassen (23). en- 
chemen (3). iunhen (17). po-, pa-, (1) 
-Hulare ent-sprissen (11), -spruten Z 
-gronen (23), -sprusD (s?c) £ -scheinen 
(1,2. nach Weigand : schein rhezn. gschein 
des weinstocks). 

*Pullu- v. Pul-laster. 

*Pullulatio uf sprueBunge (20). 

Pullulus (cf. puleina) hunclin (8). 

*Pullulus gregarius stoppelhuen(125). 

Pull-us adj., -us, -is (5^), -um, 
pulus (Gl. Mar.) sbst. Ad. eyn iung (18), 
eyn iung huon o. ein ieglich iung thier 
(110); eyn iung tier sZm., iunck dier als 
eyn iunck esel (17). eyn iunc der Z eyn 
hon (23). ein ionck keuchen (132). keu- 
chil (9). kuchen (20). ku- (11), ki- (99), 
kie- (106) -ken. huan sm. 7 huonidi(Gt.). 
hun (8, 9). hon -us; hoin -is (5). fulin 
(Z. mannus Gl. Marient.). fuli (Gf.). adj 
juger (sze 5, 6, 21), daraus als juger 
mssv. eyn acker landes (! 11). 

Pullus (cf. spanus) Ad. swarez. swert 
(90). erdfarb (111). 

*Pulmaeium v. Pulmentum. 

*Pu-, po- (5^) -Imatica (7. minista 
75. cf. pullinatica) Ad. nd. eyn, die, di 
(3) Iungen-, lung- (3, 18, 75), lunge- 
(4), long- (55, 76), lungl- (1) -ader, Ad. 
-oder (4 &e.) -adder (3), -auder (16). 

*Pulmeatum v. Pulmentum. 

 *Pulmentarius (adj. Br. mel mecher 
(8). 

Pulment-um, -arium, 7 pulm-eatum 
7 -acium (74) cf. pulpam-, pull-entum) 
muas 4 zuo-m. (Gf.). muD (17, 15). brie 
(at muof5 o. brey (110). daz beste müfe 
13). gemuse (5^). zu-g. (1), -mus (9), 
-muD (6). allerley g. (5, 74), gemofe 
(21). mós ? allerleye ghemose (23). alder- 
leye mose (22). zu mief 7 spif (76). 
gmuef) (64€). ge-mues (75), -mufe (18), 
-muf) (645, 134). brey (134). prey o. mufà 
(74). hd. nd. bry. pap Z suyp (132). 

Pulm-o, -on (943) Ad.nd. (eyn, dye) 
lunge, ^d. lung, longe, longk (21), lon- 
gen (11). ags. lungen (942). 

*Pulmonaria (7, pepanus 24, corcho- 
rus, pomelea qq. v.) lungenkraut (91). 
lugenwort (sic 24). 


n 





PUL 


*Pulmonia v. Echinastrum. 

*Pulpa, palpa (1, 2) (Z. caro séne 
pinguedine dc. 15 Bx., s.pigwedine 1, ossi- 
bus grossa 110, sanguine et gr. 0 interior 
pars pomi t anterior pars nasi 176; me- 
diwm pomi i arulla 1) prat (2. carnem 
malam. dc. Sm. 1, 269, Gf.). brat (76). 
brait (Y). brat-, varr. prat-, brot-fleisch 
(15). das brát (Z. carnosum 1n arbore 
Hen.. das kalb im holtz (ib., 126, Pict.). 
kalf van het hout 7 muys (kil.). fleisch- 
mowe, -maw, n4. spiere, hijse (116). mau- 
we -en  -f) (Das.). mawen £ dick fleisch 
ohn bain; das mollet (V. a. 1618. Sm. 2, 
531, 568). mager (8, 9, 64), prat-ig £ -tig 
(14), wolgriffendes (93) fleyseh, fley D (8). 
eruspel (1). knorpel (110^). knod (1102). 
dat. kuyt (132). vvaltiuuahse (104. ef. Gf. 
1,8689). Ad. kern-, nd. kerne-hus. karen 
haus (4). keren hu (6). da kern huf 
(7) vbers (szc) marg (17). marg (49). vbez 
markch (2). abezz marcek (1). grubs (18). 
grub (70). gribef) (66, 151). gribD (152). 
grutz (69). gritz (134). grybDe (122). ge- 
schelit appfel 7 birne (9). dat men etet 
van den vruchten (23). zipffel an der 
nasen (7. pirula 75). n.-spitz (74). 

Pulp-a, -ula 7. delect- & adul- atio 
(Br.). lecker-ye, -heit; smeyekynge &c. 
(147). 

Pulpa- 7 pul- / deleecta-mentum 
fleyschlieh begird (110), genocht (68), 
genoichde (132). schleckspeyD von pulpa 
gemachet (Das.). 

Pulpare (cf. bulpare) eulturum (16, 
141, Gl.m.). gurka-tzen (75^), -rtzen (152) 
als die tauben. schreyen wie ein geyer 
(Ki.). 

*Pulpedo (: pullus?) hanc- (Gf. 1, 
1050), hanen- (Sum.) -wrz. 

Pulp-itum, -tum (147) leDbanek (110 
sim.).lese-, sing-panck (74). pulp-it (21), 
-et (6), -ett (74), -t (17, 28, 69, 134, 147), 
-pret (64€), -e (18). hd. pult. p.-brett (642). 
pul-pret (64€), -bret (645), -met (22b). 
lectora (pL 141, Gf. 2, 162). letner (74). 

*Pulpo (cf. palpo. pulpa.) smeycher 
(90, 132). smeker (11). schmecker (68s). 
sehmeichler (110). 

*Pulposus (7. pulpis plenus Br.)lecker 
(141). 

*Pulptum v, Pulpitum. 

Pul- (Gl.m.) pau- (141, Gl. m.) -pulare 
pauonis vogc. 

*Pulpus (7. clamor vultur-is, var. 
-nus, cf. pulpare) geir- (75), geyrn- (74) 
-geschrei. 

Puls Ad. polzmuos 7 bonbri (pultes 
Gf.), muof (110), mu (4), polz Z pri (141), 
bri, brye (21), brey, prein (1), brie (77), 
bry mel (8); spif, e/g. ein essen von 
mele vnd wasser (75); grutz, grüD (67), 
grewz (71), grewzz (1), gratz (17), pappe 
(1102), bap (1105). papp (132). nd. grutte 
(299), grütte (109), gurt (11), gorte (23). 
pultes varuelen (Sum.). 

*Puls (cf. pulsus) pulDaderganck (74). 

*Pulsania (v. opiparium d&o.) wirt- 
schafft (75). 

*Pulsanum (c/u.) potzen (1). 

Pulsare, 7 pultare (147) clopffen, 
clen-gen, varr. -cken, bochen, po-, var. 
bo-ssen, lu-, var. leü-ten (75). lewten (4). 
luden (20, 23). driben £ stoeDen (20). 
stoten (23). vmbtriben (65). ehlochon 








PUL 


(Kero). elapplen (22^). pau- 7 büt- Z hurt- 
Schen (Fr. koe blarn als eyn kuwe 
(18b). boicken, cloppen, schellen, luyden, 
rammelen (147). 

Pulsatiles vens verchadir (95). 

Pulsatill-a, 7 -us (143) (herba) tag- 
schlaf (Ki*.) -schlag (Kib.). küchen- o. 
kühe-schellen (143). 

Puls-ator, -or luder (20). leuter (15). 

Pulsatorium stoefel (20). 


Pulsatus getriben; vmb-g. 4 -ge- 


stossen (65). 
Pulsio stoefunge (20). hurtinge (99). 
*Pulso onis (cf. pulcio) pijl (11). 
piel (20). 
*Pulsonum (cf. puls) brie (Sum.). 
*Pulsor v. Pulsator. 

Pulsus ptc. hd. vertryben. ver-treben 
(133), -trey ben (66), -dreuen (132), -dorben 
m 110). virdrieben (20). vel(vel?) ghelut 
(23). 

Pulsus s. hd. lut, laut; ge-lawt (1), 
-eut 7 gleut (75); luet 4 stoef) (20); 


stost (100), klop (85); der auder beweg- : 


nuf (76); der ander (se 18); puls. Ad. 
dye md. de ader-, Ad. adern-puls. der 
(110b), die (91, 1102, 132) pul. p.-ader 
(14). die pol (68). aderschlag (15). 

Pultare v. Pulsare. 

*Pultarius gruezen macher (9. muef)- 
$ brey-pfanne Ki. sZm.). 

*Pulteus brietht (20). gurtieh (11) 

*Pultio bultz o.leutung (74.7« pulsio). 

*Pultis prie (Sum.). 

TPultiuorax gurt eter (11). 

*Pultridus vulhin (Gt.). 

*Pultrina uulicha (121). 

Pultrinus fulin (104, Sum., Gf.). vivle 
(nach poledrus vole Sum. rm.). uvlebin 
(b st. h 121). vogelken (11). 

*Pultrum (cf. pulpitum) schriue- 
bret (23). 

*Pultum prige (104). 

*Pultura (anders Gl. m. »« fu-, eu- 
ltura) v. Pulchrifieatio. 

*Pultus brii ? pappe (99). 

Pulu-er, -is Ad. nd. 
der bussen, boschen (1), wosten (szc 18). 
stau-ppe (133), -p (b), -b (v4, 110, 0H 
stoff (132). stiebe (13). ge-stuppe (20), 
-mülle (85), -mulb (74), -milb, varr. -myll, 
-myl 7 a-, e-sehen (65). puluis (oft ge 
sonderte Glosse) hd. staup, staub. md. 
stubbe, stoff. molten (75). mele in eyner 
bussen von morezen (17). p. molendini 
duest van der molen ($55). 

Puluerare zubuluer machen o.stossen 
(88). 

*Puluereolenter staubetht (20). 
*Puluereo- v. Pulueru-lentus. 

Puluerisare stoven (29). stauben (14). 

Puluer-ulentus, /Aóufig -eolentus, 
-olentus, -tolentus, -osus, puluirilent-. 
us Ad. staub-ig, -ich (5), -ieht (18), -etht 
4 stubetht (20); steubigh (21); stob-ig 
(6), ie (100). nd. sto-, sta- (11) -uich. 

Puluillus (7. pulu- 7 euss-inus 76; 
dem. Br.,, anders Gl. m.) Ad. ehuss-i (121 
sim.) -ii (Gf.); eussen (100), cleyn €; 
kuf-, var. ky-lin (64). phuluud £ -ilij 
hóbedfuluue (Gf.) nd. eyn pol. 

Puluin-ar, -a (9), 7 -arium (15, 16), 


-are (11023) (7. longus cussinus 110) E 


puluer; p. in 


3» 


i 


PUN 


haubitfului, ehusse, gotopetti (Gf.). Ad. 
kussen (8, 9), haupt-k., oer-k. (132). ein 
lang k. (110). kusehen (7). kossen (20). 
Ad. pful-wen (110), -we (69), -w (134), 
-be, -b 2 -g (74); pulbe, pul (55). pol- 
we (16), -uwe (132), -u (11), -fe (17). 
poel (22^). banekpfulbin, var. haubt- 
pfulbe (64). hoybet philwe (13). eyn 
houet polle (22). polster (74). houpt-p. 
7 -kussin; pful o. bolstar (75). p/. -aria 
federwadt £ petgewande (14). 

*Pulu-ine (64€), -me (645), -ini (Br. 
Gl. m.) pl. welholtz (645). walheltzer (649). 

Puluinus (cf. pluuinus) Ad. eyn 
kleyn ad. clene cussen, küsse (67), ku- 
schen (133). kyssi, var. kussi (64). klen 
k.(6). phulwe (8). hopt pfulb (76). puste 
(pl. 125). 

*Puluinus (»« puleinus) hunichlin 
(Gt.). 
*Puluiri- v. Pulueru-lentus. 
Puluis v. Puluer. 
*Pulum (sf. sim-p.) 74. pul, ampul (116). 
*Pulume v. Puluine. 
*Pulzio v. Bulcio. 
*Pumbex v. Pumex. 
*Pu- v. Po-merium. 
Pum-ex, 2 -icellus, -itellus (67, 133, 
152), -icillus, -ieium (147), -bex (75), 
bum-ex (55), -bicellus (75) (cf. peni- 
eellum) pum-iz 7 -ez (Gf, -mef (12), 
-mis (D), -B (Y). puemz (20). pim - mef 
(21), -Be (55, 133), -B. (ev). Ad. pym-pD 
(125), -bB (0), -B, -eze (D), -Blein (pu- 
imieellus 66, 151). pyems (11). poymes 
(92). pemesse (23). pom-es (22b), -eis 
1(13), -ps (9), -bs £ fortz (szc 18). peem-s 
1(132), -se (147). pünitz (8b). penst ( pcto- 
vis 1). pambst (71). bim-De (10), -tz (49), 
|-D. (76, 110, 134). bympb (123). bumf5 (64). 
|bumbeehs (75). bombe6 (17). tug-, reib- 
i£ bimD-stein (126). bins (6). 




















|. Pumiceellus &e. v. Pumex. 
Pumieeus peemsyeh (147). 
*Pumilio (fera) ein tyleber (cf. Br. 
|Wtb. 9, 67) 4 brantfuchÓ (125). pumulio 
|. vanus (76. s&. nanus). 
*Pumiterium ofen- (76), ouen- (93) 
I"wisch. 

*Pumpa v. Pompa. 
*Pumulio v. Pumilio. 
| *Punet-, punetu-, pontu- (5b) -alis 
d. nd. punet-, punt- (11 &e.), punth- (6), 
punch- (21), pont- (5^) -lieh, -hichen (17). 
Punet-are, -uare (110, 132) puncte- 
en (20).stippen (12). mit puncten schey- 
en (110), ent- (68), ver- (132) -sch. 
Punetatim by punten 7 puntlich (20). 
| :Punetatio punecterunge (20). 
| *Punetin by puneten (11). 
Punoetio stechunge (20). 
| Punetor punctier-er (110), -re (11). 
»unekten- (74), zeichen-macher (74, 110), 
eeher (132). prekeler (11, 132). stupf- 
r (74). 

Punetorium (scrzptoris) punet-, Z 
upff- (74), stopff- (75) -ysen (93), -eysen 
5 74, 15). preeckel (147). 





Wed a 


*Punetua- v. Puneta-. 
Punetum (7. monumentum 93) stun- 


DirreNBACH GLOSSARIUM, 




















PUP 


delin (93). punet Z stijppe (22^). tupfft-, 
var. tipff-, punet-, stuck-lin; ougenplick 
65). 

; T AMA (Z. varius 11) sprin-gelicht 
(12), -geftich (225), -ekellechtich (222), 
-ekelechter (74). 

Pune-, pun- (94, 136), pon- (5^) -tus 
(g. -ti 110 &e.) Ad. nd. punet. Ad. eyn 
cleyn p., punt-chen (132), -gen, -gin £ 
lochel-gine (152), -ine (133 sZm.), loch 
(21), hoel (5), hole (18). eyn kleyner 
pungten o. lóehlin (67). elene gat (23). 
phunt (5). punct-e (8), -lin 7 lochlin 
(69, 134). pont. (Db). stupff (74). stuppte 
(9). prekelinge 7 puneteykene (11). 
punetus, g. -us stuptff- o. stech-ung 
(110). stekynghe (132). ags. brord (94), 
broord (136). 

Pungere (prt. pupugi 110) Ad. ste- 
chen, -cken (21), -ehgen (13); stachen 
(6). steken (13, 14, 23). pun- (21, 23), 
hd. pu-etern. hd. py-, pei-nigen. nd. py- 
negen, prekelen. priekeln (12). pfeezen 
(65). pfosotan, var. phusiton, 7 stiezun 
pupugerunt (Gf. 9, 352). Ad. stu-, sti- 
(00 var.) -pffen. stippelen 7 an vethten 
iJ )- 

Pungere ( prt. punxi 110, Br.) puneten 
machen (110). 

*Pungilus (p2scis? cf. pingilus, pie- 
tileus) stecheling (20). stekeline (11). 

*Pungio kamphan (16). 

*Pungitare dick-vil stupffen (110), 
-wil prekelen (132). d. pynigen (68). 

Pungitiuus stechende (20). 

*Pungnare v. Pugnare. 

*Pungo (7 pugillo, s£. pugno) strit- 
ten 4 kempfen (16). 

*Puniea berwinke (85). zypff (74). 

*Puni-ear eyn lant (85); -ea 7. africa 
i fructus pomorum (110); -cia (66 &e.), 
-tia (134) est qd. regio € fr. p. 

Puniec-eus, -ius (76) -us Ad. rot, 
dunekelrotbraun (111). roet (132). 

*Punimen v. Punitio. 

Punire pin- Ad. igen, md. -eghen, 
-iehen. peinig-en mit leid 7 -ung mit 
Straff der zeitlichen dingen (15). 

*Punis vuetdueck (11). 

*Punitia v. Punicar. 

Puni-tio, -men Ad. pyn, pein (134). 
py- (20), pey- (9) -nunge. martel (20). 

Punitor peiniger (75). 

Punitus gepinget (8). 

*Puntus v. Punetus. 

Pu-pa, -ppa, -ba (121, Sum.), 7 -pus 
(125) & -pina (575) Ad. to- (121, Gf), 
do- (G£.) -ccha ; toch-a (120, Gf.), -o (Sum.), 
-ken (2); tock-e, -en, -eten £ -etle (Fris.); 
dock, dag (21), boppe (10, 12), bop (67, 
133), bup, bub (110b) pup (1103, 132). 
hd. nd. docke, puppe (85, 23). megt-, 
bup-lin (1105). ein clem megtlein (1102). 
pup- 4 mechde-ken (132). mendele (11). 

*Pupare (si. purgare; 7. crescere Gl. 
m.) reynigen (4). 

*Pu- v. Pa-patilis. 

*Puper, g. -ris (herba) vedick (11). 

*Pupilat pawo (123).  pupillare 
schreyen wie ein pfau (Ki.). 

Pu-, pi- (55) -pilla, pupula (q. v.), 2 
popus (at.) seha (Gf.). sehe (104). gesicht 
(1). hd. auge-, augen-, aug-, eych- (see 
18), nd. oge-, ogen-appel. aug-apfel (110), 
-opfel (4). wesynne (b^). 





PUR 


Pupillare v. Pupilat. 

*Pupillare wezelicheit (11). 

Pupillaris weyselich (20). 

*Pupillulare plenden (14). 

*Pupillulus (7. orbatus) beraubter o. 
geplenter (74). 

Pu-, po- (93) -pillus Ad. weis-o (93, 
Gf, -e; waise (134), weis (Gf): wayb, 
var. wyese (65); eyn weysen- (110), weyfà- 
(132), wechflel- (sce 68) -kint. nd. weze. 

*Pupillus (z. pungnus, sí. pugillus) 
faust (1). 

*Pupin- v. Pup-a, -ula. 

*Pupis v. Puppis. 

*Puples v. Publes. 

*Pupletare v. Publicare. 

*Pupolla v. Pupula. 

Puppa (cf. pupa) bupft, dock; tut- 
tenspytz (74). 

*Puppiforodissa ein rolant (23. cf. 
Fr. 2, 1259). 

Pup-pis, -is (4, 1102) (cf. prora) ein 
schiff (20, 4, 74). gran-so £ -s (Sm. 3, 
115). hinder-grans (V. a. 1618), -granse 
m. (Das.), -granus (Hen.), -granf) o.-port 
(74), -biet (93). graunse (Das.) hinter- 
gransen (Piet.). 

*Puppup (aus,cf. bubo &o.) buf (at.). 

Pup-ula, -pula, 4 -inula (75) eyn 
clein pup- (1102, 132), bup- (1105) -Iin, 
-ken (132). tock-lin o. -el (25). 

Pupula (cf. pupilla) Ad. aug-apfel 
(111, Ki), -stern (Ki). nd. ogen appel. 

*Pup-ula, -ulla (4, 76), -olla (3) (7. 
scabies, impedigo 76. cf. papula) der 
(3s (4), türre (3) grint. droge scharff 

*Pu- v, Po-pulonia. 

*Pu-, po- (a/ph. pu- 16), pa- (q. v.) 
-pulosus (7. rugo sc. inequalis gibbosus 
76. cf. pupula) schoruich (23). 

*Pupupa (st. vpupa) wydhopff (76). 

Pupus Ad. cleyne. Ad. nd. cleyn. 

*Pura (aus mUpOc ?) kern (Sum. tV). 

Pur-are, 7 -ifieare (8) lu- (8), leu- 
(9) -tern. 

*Pureus v. Petulans. 

Pure luterlich (65, 75). 

*Puretum (2. humiditas que matat 
circa, caules, cf. purea Gl. m.) krutsultz 
(77). kraut-sul, -supp (74). 

*Purgabra eyn hare- (8) hore- (17) 
-schabe, hor schaben (9). 

Purgamentum ein instrument etwas 
zu reynigen (110 sm.). hd. reyn-, rey- 
nig-, reyug-, suberr- (17), feg- (21) 
-unge. nd. renynge. kerot (49). vnrain- 
nigkait (65). 

Purgare Ad. nd. reyn-en (11, 90), 
-igen; vegen. nd. renegen. Ad. keren; 
sufern 4 reyn machen (71). 

*Purgari-a, -s (20) oer lepel (11). der 
leffel (sc 20). 

Purgatio Ad. reyn-, reynig-, reyng- 
unge. E 

Purgatorium Ad. nd. daz, dat vege- 
vur, Ad. -fure; fegfeur scm. stat der 
rainnigung (65). 

*Purg-inale, -urale (lY) eyn fege- 
banek (8), -bang (17). wige bant (sec 9). 

Purificare (cf. purare) Ad. reyn-igen 
sim., machen. nd. reyne, rene maken; 
schiren (22b). 


4173 


60 


414 PUS 


Purifieatio, p. marie (23, 65) hd. 
reyn-, reynig-, reyng-, licht wih-unge; 
liecht-, licht-messe, -masf (6), -meffest. 
hochzit der reynigung (65). r. der (st. 
oder) liechtmesse (151). nd. lechtmisse. 

*Purifieator hd. reyn-inecher, -macher, 
Ager (6, 76); gen (7), -gunge (sie 17). 
nd. renemecker. 

Purifieatus gereyniget (20). 

*Puris v. Pantrum. Buris. 

*Puris-culus, -tus v. Paristulus. 

Puritas Ad. nd. reynicheit szm. reine- 
keide (20). luter-keit (20, 65, 75), -heit 
(8). hailigkait (65). 

*Purlupa caldune (23). 

*Purpitrare v. Purpurare. 

*Purppr swinghelblat (98). 

*"Purpur (7. purpura, 4 genus mar- 
7hOTÍS 110 &e.) purp-eln (5), -ul; rot 
siden cleit 7 pellen (20). 

Purpura (cf. prc.) purp-ura, -er; 
phellol; brun-ph.; purpruna phellola; 
purpuruarir phellil ; rotbrunpfellen (Gt.). 
pheller 7 samet (2). purpern ader swartz 
pfellern (V). pfeller, gewechster samat 
(74). pell-e (11), -en (98). bellekin (8). 
balde kewfel (9). brunrot (6). purp-, 
pup- (sc 151) -ur (1, 21), -er (11), -uren 
(23), hd. -urkleid (68, 110), -erkleyt. 
burpurclaid (75). eyn edel purper ge- 
want (11). 

*Purpura damascena damast (91). 

*P. villosa sammat (91). 

Purp-urare, -itrave (7. colorare 4 
decorare 176) fáren (Gf. 3, 104). 

*Purpurea purperen want (22). 

Purpureus Ad. nd. purp-uren, -ern 
(b). pellen (11). rot- (225), blut- (8, 9) 
-var. pluot farb (76). brün (Gf.). reyne 
(23. 2« purus). 

*Purpurissu-s, -m (Ki.) roter astrich 
(91). 

*Purpurius purpureymacher (74). 

*Purpurulentus purpurin Z luter (2« 
purus?) machen (6). 

*Purro v. Porro. 

*Purtrum v. Pyrethrum. 

*Purulentus (2. purus)) hd. lut-er, 
-ter; lauter o. rayn (134); reyne, schon 
(68, 110). schoen (132). 

Purus (7. merus b. cf. prc.) hd. luter, 
lawter (9, 4); clar (55, 75), pur (o^). 
n schir (225), scoon Z reyn (107); reyne 
(23). 

Pus (indecl. 2. putredo, decl. . custodia 
Br. &e.) hd. vnreynkeit, eyter (bb, 8, 9), 
hude (8), gestuppe Z vntlaet (20). md. 
vnrenicheyt. ags. uuors-in (136), -m (94) 
£. q. worms (Bsw.). 

*Puseulus (aus pluseulus »« pus- 
illus) weniger, messiger (74). 

*Pus-cha (4), -ea (147, Veget, Br., Gl. 
m.), -eula (Gl. m.), -ta (20, Lye, GI. Aeltr.), 
posca (Plin. &c.) daz ist ezway tail wasser 
vnd ein teil wein (1). wijns mynune dan 
waters onder eyn (141). gemischunge 
aque et vini (20). leüren 2 trinekwein 
(Das.). lauertranck 7 kofent (Kki.). ags. 
hae-me (GI.Aelfr.), -ine (Lye. a2sacinum ?). 

Pusillanim-is, -us Ad. kleyn-mutig, 
-muttick (18), -müettig (75), -mudig; 
klain mietig (76), chlain mütig (1). 
nd. clenemodich sim. blode (15, 23). 
weichunge; kranckes 7 vorchtiges mutes 


PUT 


(9). vortigis mudis (8). feuckisch (75. 7. 
q. fiekiseh Sm. 1, 510). 

Pusillanimitas Ad. chlain mütikait 
(1); kleyn-, kranck- (9) mutigkeit ; kleyn- 
mudi-, verzag- (65), blode- (9, 12) -keyt; 
blódicheit (10). 

Pusillu-m, -s, 7 pusinnus (147) Ad. 
nd. wenich. weynieh, luttick, lutzel (147). 
hd. wenig, eyn w. (17); wynezig (9). 

*Pusillus v. Lubigo. Pietileus. 

Pusillus grex cleyne volck (9). 

*Pusinnus v. Pusillum. 

Pusio zeizo (86). pusilin (86, Gf,). 
luzilo (Gf.). knappe (20). cleyn megtlin 
(4). jung- (9), junce- (8) -kint. 

Pusiolus knepchin (20). 

*Pusonia,busa- (74), poso- (Ki.) -nium 
m) prespurg (1). preDpurg in vngern 
74). 

*Pusta (cf. pus-eha, -tula) hd. blater, 
geschwer. blader 4 puyst (132). 

*Pustel-a, -la v. Pustula. 

*Pusti ags. brandas (Hpt. 5). 

Pustosus v. Pustulus. 

Pu-, po- (55, 9, G1. m.) -stula, 7 -stella 
(110 &c.), -stela (Gf. 6, 397) (cf. papula) 
gisprin-e Z -c szm.; glostat (Gt.). Ad. nd. 
blad-er, -dere (22). Ad. bla-, blot- (4), 
blut- (17), bat- (85) -ter; blotir (9) ; blet- 
erli (93), -erlin (V, 91), -terlin (76), -terla 
(111);5kaatblateren (126), plater 1); wasser 
platern am libe vOwendig, pl. der ge- 
schwulst (75); wimer (Sm. 4, 76. cf. Fr. 
2, 4493); pfátz- £& pfótz- (Das.), pfütz- 
(126, Pict.) lin. n. blaere, bleyne, puyste 
(116). ancweiz (Sum. cf. Gf. l, 362). ags. 
ang-setae (94), -reta (s?c 136). 

Pustulare Ad. blatern; geschw-ellen, 
var. -ollen vnd bl. vffuaren (375). nd. 
bladern. 

Pustulositas (Br. bladercheit (20). 

Pust-ulosus, 7 -ulentus (Br.) -osus 
(23) bladeri-cht (20), -eh (11). 

Pusula das wild feur (116). st. anto- 
nius feuer, das rothlaufen, die rose (Ki.). 

Puta s. hurre (9). 

Puta conj. hd. also, als so (9). nd. 
alsoe (11). ; 

*Pu- v. Pic-tacium. 

Putades &e. v. Puto. 

Putamen (7. stulpa /nZ sic 16) ein 
clein ding das man ab bricht als von 
einem liecht (110). dat snutzel van der 
kertzen 4 stupa lynt (132). werck (p. 
lini 5). schelffe (126). die schelff Z heütle 
(91). lege- (8, 9), leze- (9) -holez. eydop 
(p. ouz 85). 

Putare hd. nd. we-, wá- (134), wo- 
(225), mey- (110, 132) -nen. glouben Z 
Sschaezen (65). versehenlich sin (62). nd. 
denken. Ad. ge-d.; dun-cken, -chen (21); 
antworten (55); sniden (20), schnaitten 
(2 &e.), besnien (13), reben schnyden 
(78); win-, vin- (21) -garten seniden (5^), 
besniden; weingarten sneyden (1), be- 
8n. (66); weyngart beschneyden. nd. win- 
garden sniden, -stock be-sn. abschniden 
die winreb o. die zwyg von den baumen 
(15). hawen (1) weyn h. (9). eloten of 
knoten die boeme (147). 

*Putastrum (equitis?) palstir (104. cf. 
pelta palster ?). 

Putatio hd. nd. wen-, meyn- (110, 


132) -unge, -inge. hd. wyn-vorsnydunge | sigk o. marder (125 Mrg.). 





PUT 


Sim., -erd (v. sectio 49). snutzele (132). 
abscehnid der wynreb o. stocks (75). 

, Putator hd. nd. eyn, en wyn-, hd, 
wine-besnider; wingarten snider (5); 
weingart-schneider (134), -sehnyder (151); 
wyngart-snyder (132), -sehnyder (110b), 
-beschnyder (68, 110) 7 ander boem (132), 
baum (110) schnider (6). be-schn. der 
winrebe (75). reben- (76), rebe- (49) -sehn. 
win-, weyn- (9) -vorsnider (8, 9), -garter 
(20, 152), -sehroder (18). rebman (33). 
weyner (4. cf. weymer vindemiator rr. 

2, 435). baumstücker (Kia.). 

*Putatorium Ad. snit-, snide-, win- 
garts (21), nd. snyd-hepe, en knip (29) 
dar men den wyn mede be-snyt (23), 
-snyd (22). Ad. win-heppe (bb), "messer; 
weyn- (1, 9, 4), reb- (33, v4, 110) -m.; 
snede- 4 wingerteners-mecz (20); eyn - 
Schnid messerlin (6); snytz-ysen (1v, . 
152), -eyDen ; sehneitzeisen (134), schnitz- 
eyDen (151), -elysen (68). snuyt-yser £ 
"Scheer (132). eyn haubt (1). happe (14). 

*Pute alkak (9. s£. puteal kak!). 

, Putea-l, -le (75),  pantheal (14 5s) 

(4. catasta Gft., fouea, & cloaca, 14, fossa 

cloacalis 129) prenger (8, 9). bran-ger 

(15), -ner (76). harpha (Gf. 4, 1031). grub 

o. priuet; put. wucherhauf) (74). 
Putea-lis, -nus schópffbrünnig (112) 

putsch (147). | 
Putearius bercknecht 7 borngreber 

(125). prunnengraber (91). 

*Putel &c. v. Pudellus. 

*Putens (-6s) koren (9). 

Puteolus klein born (8), brunneleyn 
(9), galtbrunn (16), putzken (132). 

Putere hd. nd. sti-, sthi- (18) -nken. 

Puteus (cf.cottula) Ad. born, galck-b. 
(8, 1105); galg-brun (1102, Das.), -prun 
(91); prun (9), gal-prun (6, 1), -prunn (74), 
-porn (7); qual- (2), zieeh- (91), schópf£- 
(111) -prun; chül- (71), galg- 7 sehópff- 
Sen -brunn. Ad. sod. sutt, prunn (74). sod- 
t galg-brunnen (126). tzochborn (125). 
fliessund prunn (1). differ galgbrunn den 
man ruffer schepfft (65). brun den man 
sch. (75). nd. sÓt (Chytr.), put (11), en 
putborne (22, 23). Ad. putze (oft. aqua 
fetida), ge-p. (18), putz (b, 132), phutze 
(6, 0), pfutze (70, 151), pfutz, buzza (G£). . 
pole (21). sehaeht (Agr.). 

*Puteus, alis pluteum des beddes. 
bynnenste (sc. deyl 147). n 

*Puticius v. Bardus. 

*Puti-cla (Gf.), -gla (131b, 141) flas-ea; 
-cha (141). 

*Putieulus graff (147). sarch o. grab | 
(14). 
Putidus stinckend- hd. -e, nd. -ich. 

*Putiglarius («us but. Gl. m. l, 897 | 
»« apieularius «und zeidel »« seidel?) | 
zeid-ler, -elmeister (74). 

*Putilago (7. vetustas, caries) elte (88). | 

*Putillus v. Pictileus. 

*Putina potaga (Gf.). 

*Putirum v. Butirum. j 

*Puto (cf. hyena) iltise (95). puta- | 
des (122), -ecius (Gl. m.) gall. caputels . 
(sc? 122), putois (Gl. m.). | 

Putor Ad. nd. stauck. hd. ge-st., -stang - 
(17, 133). fuelheit (20). j 

Putorius (cf. puto. Gl. m. D, 528) | 
bonsink, ullik, unyre, marte (109). bün- ^ 
















QUA 


Put-, pud- (a/ph. put- 134) -redo 
Ad. nd. vul-, faul- (1, 4, 134), fol- 
(18) -heit, -keit (134), -icheyt (22). Ad. 
fuli- (49), fanle-, stinckende- (66, 152), 
stinestende-(151),stingende-(61),stincken-, 
ES -keit; stinckenheit, stanck (20) 
| fulung (65; 110). vuylnif (132). fawl; rost; 
| eyter (9). sehymmlich (5). 
|  *Putredus v. Putridus. 
| Putrefacere fáulen (126). machen 
| fulen (63). 
| Putrefaectio fulung (65). 

Putrefactus vormodirt (8, 9). ful 
worden (65). 


QUA 


Putrefieri Ad. nd. vul, smackende 
(20) werden. 
Putrere Ad. nd. vulen. Ad. fuln, foln 
(18), faulen (1, 66, 134). vuylen (132). 
*Putres vomice bluotspiung (93). 
Putreseere Ad. nd. v^-vulen, -fuln 
(b), -faulen (66, 134), -modern Z -rosten 
(8), -rotten (85). begynnen, anfahen (110) 
zu fulen (68, 110), tzo vervuylen (132). 
*Putr-eum 7 -idum fauel (125). 
Putribilis fulende (20). 
*Putriculum graf (11). graff (20). 
Putriditas (Br.) stanek t vuulheit 
(11) 








QUA 415 


-ius (133) stincken-nig (17), Ad. -dig, 
-de, -d, nd. -dieh. stinchendig (151). 
hd. nd. vul. Ad. fuel, faul, fule (8), folig 
o fulhafftig (68). vuyl- 7 roet-achtich 
132). v'rot (85). eyteriek (7. -is 9). 

*Putrire vul werden (23). 

Putr-is, -e (cf. -idus) stinckent ding 
o. ful (v6). 

*TPutri-us v. -dus. 

*Putrix (cf. putrieulum) graf (11). 
stencker-ynne 2 -se (20). 

*Putrus (cf. putridus) stinck-ig (110), 
-eh Z rottieh (132). 

*Putt-ierus, -anierus (7. gàneo) put- 


Putr-idus, -edus (151), of? 2 -is, -us, tier (Kil). 








































Qua, quaeu-nque, -mque Zd. wa 
(6) wo; dureh, doreh waz, wa, was 
statt, stet (134). stede (133, 152), stett 
o. ende (110). dor wat stede (132). war 
| (20, 23). waer (11). wor (22). wu (qua 
|- (23). 

*Qua v. Quia. 
*Quaear-a, -ia v. Quiseula. 
| *Quaceum (cf. quaetum) gerunnen, 
|! var. griene, mileh (64). 
*Quacio schuddinge (23). 
*Quaeraeulus v. Onoerotalus. 
Quaetum v. Coaetus. 
*Quaeula v. Quiseula. 
Quaecumque v. Qua. 
*Quadamuiee wannere, etzwan (74). 


*Quade-causa, gew. -ea, daher -cam 
| (76) Ad. von welcher sachen, waf) sach (11), 
| waD (6) wegen; von wolcher sache wen 
1 (18). nd. van welker saken wegene. 
Quadra vier-tel (133), -del (11, 132), 
-teil, -teil am fuf) (75). virdeil (20). 
! E (23). teller (91). vierecket táler 
111). 
1 Quadra-, 7 quadri- (225, 77) -gena 
(£. percussio 8, 9, 16, quadraginta Gl. 
| m. cf. earena) kar-ena (18, 77), Ad. -ene, 
|-en (74, 110), -ren (6, 68, 134), -yn (23), 
-ine (22b) -rien (74), -red (1, 71). quad- 
(65). kárein (1). karr (4 XL 





Quadra-, oft alph.7« quadri- (q. v.) 
-Benarius /d. eyn zal von fircigen, 
| vierzigen, vier zigen (szc 5b), firen fir- 
jezenden (18); zal 7 (v. aus von) vire- 
Ziehin (85); vierzig-zalig, -zelig (134); 
firig gar (17), XL jar (9) alt. firzig 
dage alt o. jar (8). »d. en tal van ver- 
en. 


*Quadrage-nus, -simus Ad. der vier- 





Q 


izig-ost (6), -iste (5), -ist (1102), -est, 
|i-Ste; fircig-iste (17), -est; vierzegiste 4 
| der firezegirster (21); firtzigst (7), firez- 


firezig (-nus 5^). nd. do vertegeste, die 
viertichste (11). 

Quadragesies Ad. viertzig mal (110b), 
malen (67, 1102), werbe. md. vi 
werue (11) vijrtzich werff (132). 

*Quadragesima 
priuilegium) hd. nd. dye, de vaste, die 





der f. (65, 15). 
Quadrage-simus v. -nus. 


vierti£ |? -hoekich maechen 


*Quadra-plodie, píasdie (8, 9) (v. 
quarta pars diei 15, 16) vierteil des tags 
75). virde teyl des tages (9). fir t. dez 


|£ ache-igest (-simus 18), virzgst (133). dages (8). 


Quadrare hd. vier-en (20), -orten, 
ecken, -teilen (64), -deilen (10), -schróten 
(126), -eckig machen (68, 110), -kantich 
(132). fere orten 
machen (6). geschickt m. 7 syn (110). 


(cf. quadragena,|firteyln (18). viren (8, 9). nd. verorden. 


Quadrarius ein taal von vier ecken 


fasten von viertzig tagen (110). v. tag (68). vierscehrótig (Ki.). 


*Quadr-assis (8, 9, 74), -assus (11), 
-às (9. -ans?), -essis vier scheríf; -as 


Quadraginta Ad. vierz-, firtz-, firc- | eyns virlinges wert (9). fiv scherp (8). 


(17) -ig. nd. vertich. vierhundert (1). 
Quadrangulare vierwinckel machen 
(15) 


sim.) vieregkocht (1). 
*Quadrangularitas fier eckunge (20). 
*Quadrangulariter fier eckich (20). 

Quadrangulos facere verwinkelen 

23). 

mU -m d. vier winek- 

elieht. (17 &e.), -lieh (5) -lig, -elt (6), 





-echt (18) ; fire winchelieh (6), fir winekel 
(8) vir winekelig dink (9); vier-sehrót 
(126), -eekig. nd. verwinkelich; vier- 
hokich 7 -hornich (132). 

Quadrans vier-line (11), -linch (132), 
hd. -hng, -deil (20), -teil 7 -dung (r5). 
fir-ling (8, 9), -derling (17). der vierteil 
dez tagz (93). das v. der vntz (64). der 
viertel eines plapparts (128). verdinek 
13). virdune verdel (855). ort 4 scherf 
(25). órt. (2). art (1, 17. cf. Sm. 1, 115). 

Quadranta-l, -le eyn grof) (110), 
groes (132) vas. eyn snoed vat (147). 

Quadrantal-e, £-is (68) ein vaf) von 











fier schotlig (sc (17). vier haller (132), 
h. wert (110), helbling (68), h.-ischer (74). 
Quadrata vier-órtig (151), Ad. -ortig, 


Quadrangularis hd. fier eckieht (1 (y 0o. -eggZ (6), -eckig (110), -e. ding 


68), -kantieh Z -hoekieh (132). ein vier- 
eckig ding (68). nd. verordich. 

*Quadrate nd. verordich. 

Quadratura Ad. vier-eckeeht sém., 
-eekheit (20) -eckung (110), -keit (8b). 
ein vier-eck ding (68), -kantich dinek 
(132), -ecket gestalt (65). gestaltlich 
schiekung (110). 

*Quadraturus fier eckichtig (17). 

Quadratu-s, -m (11) vier-eckich Z 
-hornieh (20), -ecket (85), -hoernieh (11), 
-sytig (15). gevieretz m vier gedeilt (20). 

Quadr-ellus, -ifidus (g. hamus) voit 
angel (147). 

Quadressis (Br. &.) v. Quadrassis. 

*Quadri-a v. -ga. 

*Quadribris (cf. quadrilibris) vier 
pfundig (68). 

*Quadrieameratus mit vier cameren 
gemacht (110, 132). 

*Quadridenarius Ad. vier-,vir-czehen, 
-ezeen, -ezeen, -czen czal. nd. verteen 


kleiner gewaar(es). vierline wert (11). | tal. 


60 * 


416 QUA 


Quadri-duanus, -dianus (4) hd. vir 
tag (4), fere dag (6); vier-tàgig (134), 
-tegig, -degig, -tagig (75), -dagelieh (5), 
-dagich 7 virdaghen alt(132); vier dage, 
tage echtigk (18) alt. begraben vor 
vier dagen (17). md. ver-dagechtich, 
-daehtich (23). 

*Quadriduare vierteilen (75). 

Quadriduum eyn zyt von vier tagen 
(110 sm.). viertagigis (141). 

*Quad-, quat- (110^) -riduus (?. Zn 
IV partes diuisus 110, 132. cf. quadri- 
duare, -fidus) vier-teilig (110) -tagig (1). 

Quadri-ennis, -ensis (10), -gennis 
Ad. rd. vier-, nd. ver-iarieh (11, 22, 132), 
Ad. arig (3, 75), ierig, -jerich (5), -gerrick 
(21) -iarlieh. (23). veiriàrig (134). vier 
gar alt (17). 

Quadri-ennium, -gennium,-genium 
hd. nd. vier nd. ver iar-, gar- (17) Ad. 
-Zzijt, -zail (T), nd. -tijt, -tidich. vier iar 
(134), lerigs (60, 70). 

*Quadrien-sis v. -nis. 

*Quadries fier male (18, 75). 

*Quadrifari-e, -am von vier manieren 
(110 sim.). vier-echtig (110), -achtig (110^). 

Quadri-farius, -uariuüs, -narius (70, 
75, 16) hd. vier-, vierer- (5, 76) ley, -lai 
(75, 16), -lon (sic 6). nd. ver leye. 

*Quadrifi-dis, -gus, -dus (23. cf. sq.), 
-dum (7. flagellum ex IV fiduis factum 
7:6) (2« fides; cf. -filus Gl.m.) viervach 
(9), firfaeht (8) seil. ver zeydich (23). 

Quadri-fidus, / -fissus (74), -uidus, 
-uius (7523), -uus (75b) (cf. prc.) vier- 
teilig (75), -teilter (74), -spáltig (126). 

*Quadrifidus s. v. Quadrellus. 

*Quadrifi-gus v. -dis. 

*Quadrifi-ssus v. -dus. 

*Quadrifons 7. Januarius (8,9) nach 
bifrons ?. Janus (Br.)! 

Quadriformis Ad. vier-formig, -form- 
icht (18). nd. ver formich. 

Quadri-ga, -a (pl. at.) hd. nd. wagen. 
w. IHII rotarum (21), par v. (5). w. mit 
vier redern (110), raden (132), pferden (75). 
hd. ein fier spennig w. (9), wane. we- 
gendener Z wener (8. s£. -garius). schanz- 
uuagana (pl. Gt.). 

Quadrigamus (Br.) der vier eewiber 
hat gehapt (110b), gehbat (sc 110). einer 
der v. wyber getrut hat (68) die v. 
wyber getrut hat (68) die v. vrowen 
hefft getrowet (132). 

Quadrigare zu wagen faren (110). 
tzo w. waren (s?c 132). 

Quadrigar-ius, -us (11). eyn wagner 
(68), wagenmacher (110) von vier rederen. 
ein wagener van eynem wagen van vier 
raden (132). karreman (11). 

*Quadrigena v. Quadragena. 

Quadri-, quadra- (110, 132, alph. 
quadri- 134) -genarius 4d. vierzig, 
fireigk (18) vierzehen (134) zal md. 
vertich tal. ein getzaell van fiertzijch 
(132). einer der viertzig iar alt ist (110. 
2« -ennis). 

*Quadrigen-nis, 
Quadrienni-s, -um. 

*Quadrigeris v. Trigeris. 

*Quadri-gio v. -o. 

Quadrijugus vierjochig (110 &o.). 


-nium, -ium «v. 





QUA 


Quadrilibris von, van (132) vier 
pfunden (110), ponden (132), hocken (68s. 
2« quadrangulus?). 

*Quadrillare (cf. quadrulus) lappen, 
flicken; 7. qualare seyhen (74). 

*Quadrillus &e. v. Qualus. Quadru- 
lus. 

Quadr-imatus, 7 -uus (? 11) die zyt 
von vier iaren (110 szm.). fier gar alt (11). 

Quadrimembris Ad.  vier-glidich, 
-glidig, -gliddig (21, 75), -gelidig (6), 
-gledig (133, 152), -glid (76), -lidigk (18), 
-feldigh (17), -gedeilt (85), -ghedig £ 
-teylig (1). »d. verledieh, vijrledie (132). 

Quadrimodus Ad. nd. vier-, nd. ver- 
hd. amassig (75), -mássig (134), -messig, 
-missig 7 -ley (11), -erley wy (68), -matich 
7 -manirich (132), -metich (23). 

Quadrimus vierjerich (20). von (110), 
van (132), ein mensch von (68) vier iaren. 

*Quadri-narius v. -farius. 

Quadringent-i, -a Ad. nd. vier-, 
ver- (23), funff- (20) -hundert, -hondert 
(5155182): 

*Quadringente-nus, -simus Ad. vier- 
hunder-tst, -st (18, 110); der vier- 
hundert (17), -hunderdest (134), -zigest 
(68). nd. de verhunder-tegeste, -ste (22). 

Quadrinoetiu-m, -s (75) Ad. vier- 
nechtig, -nachtig (75). 

*Quadri-nus, -uus 7 -uulus (69, 134), 
-nulus (cf. quadrans) Ad. vier-ling, 
-engk (18), -dung (76) -ig (-nus 1); 
firdeling (17). nd. ver-linch, -lieh (23). 

*Quadri-o, 7 -gio (74) (/» ludo) qua- 
ter (64, 74, 75, 93), katter (75) vff dem 
wurffel (75), auff einem w. (74). 

Quadripartiri vier deiln (17, 132). 
in v. teilen (110), teil (se 68). 

Quadri-partitus, -partita, -pertita 
(16), -partitum (94), -pertitum (136), 
-peritus (1102) Ad. m, an, eyn (9, 18) 
vier gedeilt, geteyle-t, -r (18); in fier 
teil (6). »d. in ver ghedelt. ags. cocu- 
nung (94, 136). 

*Quadri-, quadru- (110^) -pedalis, 
-pedius(6es) vier-fussig, -fiessig (110 szm.). 

*Quadri-peritus, -pertita &e. v. 
-partitus. 

Quadripes v. Quadrupes. 
*Quadri-uarius v. -farius. 
*Quadriuialis vierwegig (75). 

Quadri-, quadru-uium Ad. nd. vier- 
wegich, Ad. -wegig, -wagig (6), -week 
(19). v. weg zu samen (8), zu s. komen 
(9). vir wege (8^). 

*Quadri-uius v. -fidus. 

*Quadri-um "v. -ga. 

*Quadri-uulus v. -nus. 

*Quadri-uus v. -fidus, -nus.. 

Quadrul-us, -lus, 7 quadrillus (74) 
(sutoris, in calceo) hd. nd. lappe. lapp 
(v4, 76). fleck (3, 4, 74). schuchfleck, 
lymbel (74). 

Quadrum d. vierortig, eyn v. ding 
(21); vier-ort (18), -horn (5), -ecketter 
quader (65); em geviert ding (110); ein 
d. das, daz da vier-ecket (68), -ortig 1st. 
nd. eim ,dinek dat vierkant is (132); 
en verhórn (23), horne 7 verwincke- 
lich (22). 

*Quadrupe-da v. -S. 








QUA 


*Quadru- v. Quadri-pedalis. 


Quadrupedare licken als eyn part 
(1X). lauffen als ein. thyer (110). affter 
(110) hindersich (75) vff schlahen, plitzen 
(14, gumpen (74, 75), auff-g. (75) als 
die rof) (75), pferde (74). louffen als eyn 
beest off achter vyDslaen (132). 

Quadru-, quadri- (55, 8, 9) -pes, £ 
-peda (75) Ad. fir fuDig (8). vier-fuessig 
(15), -fuDig (20), -f. thir (18), -beynieh 
dir szm., -gebeynet dyer (55), -fusig tyr 
t pfert (9); eyn ding daB da fier beyn 
hat 4 ein part (1T). nd. eyn verbenich 
deyr sim. 

Quadrupl-are, -ieare Ad. vier-val- 
den, -valtigen, -valdigen (132), -feldigen, 
-felten (6), -valdig (sc 21), -facht ma- 
chen (8), -teylen (v). nd. veruolden. 

Quadruplator kalthans (126, 128, 
Ki*.). ver-sehwátzer 7 -trager (126), -ret- 
scher, nl. schuymer &c. (116). vorrether . 
4 achtentzwentiger (125). zwack (V. a. 
1618. Cf. Sm. 4, 300). blaustrumpfft, schütz, - 
Streifter, leisetretter (Ki2.) an-giesser £ 
-geber (114). eyner der da off krocken 
get (17). der mit vier fiessen geet (68) 

*Quadrupl-ex, -us Ad. vier-veldich, 
-faldich (19, 132), -faltig (110? &e.), -vaeh 


(9). vir-fellig (55), -feldick (3). nd. vers —. 


uoldich. -plus vier-falt (1102), -ualt (132). 
fir (55). 
Qyaadrupl-ieare v. -are. 


Quadruplieator woickener die vyrs — | 


veldieh woicker neempt; cropel mit 


tween krucken (147). [ 

*Quadruplieitas vier veld- (20), ver: 
uold- (11) -icheit. 

Quadruplieiter vier weldich (sze 20). 

*Quadrus v. Campester. 

Quadrus Ad. vier-dig (1), -eckicht, 
-eekeeht, -eckucht, -echet (21), -egget 
(6), -eantieh (132). nd. ver-egich, -ordich. 
eyn quader (11). 

Quadruuium v. Quadriuium. 

Quadruus v. Quadrimatus. 

*Qua-gagina, -gania, -gata, -lia, 
-lea v. Quiseula. 

*Qualare v. Quadrillare. 

Quale-, qualil- (Gl. m.) -atorium 
wachtelbeim (75). 

Qualibet Ad. eyn yg-, ieck- (67), 
iegk- (134), -lich. wo du wilt (Ki?.). 

Qualil- v. Quale-atorium. 

*Qualis v. Qualus. 

Qualis Ad. welcher; w.- wecher- 
waser- (Ki2.) -lei; wellicher (6), wolcher- 
(65) -lai; wel (18); eyn sulcher ley 
(b^); also lieh (20); wielich (Das.); wie- 
(19), wi- (12) -dan; wie ge-tan, -ton (68); 
-dan (20), -dayn (123), -stalt (110); wo- 
her (10); was ist der die o. disser (15). 
nd. welker, wuegedan (11), woedanieh 
(132). 

Qualis-cumque, -libet wie das (110); 
woedanich dat (132), weleher der (68) Sy- 

*Qualismodi hd. welcherley, w. mozse 
(4), w. mosse (3), wilger ley (17), weli- 
eher lay (1) nd. welker lege. 

Qualitas Ad. weleherlei; wie-lieheit 
(15, 76, 110), -ligkeit (Das.), -getanhalf 
(1), -tanichait (2), -tenikeit (3 Mrg.) 
wedanich- (5), wytani- (4), wodani, 
wedeme- (18), widig- (21) -keit; eym - 



















QUA. 


| wetho- adder wodo-nickeit (b^); soge- 
tanheit (8, 9, 15), -tonikeit (62); getani- 
kait (76), wesen (7) gedanheit (7) gestalt 


(65), also getayn (19). nd. gedaen-te (132), 
-t (11); wudanicheyt (23). 

QUualite-r, -reunque Ad. wie, 4 wo 
(110), 7 woe (132); wy, also wey? (21). 
| wie das £ wie das sie; wie doch (15). 
Qualiter wie-gedaen (20), -doch £ 
| weleher .maf (75). wilgerley (17). wu 
(23). in was gestalt (65). 

Qualitereunque wilgerlei wise (11). 
wie doch (68), das Z das sie (15). etlicher 
mal) (65). wy (4). wy (2?) wu (29). 

Qua-lus, -1lus (88), 7 -sillus 7 -sillum 
(110 &e.), 7 -xillum (68, 74, 75, 93), £ 
-xils (11, 19, 75), 7 -lis (16), -drillus 
(74, 759, 76), -drillum (74) (7. col-atus 
i -ophinus; vas vimineum 88, dolium 15. 
cf. sealum) krantz in der wynpress per 
quod colatur vinum dc.; korb zu dem 
wyn; krutsyge; putten (4/5). eyn korp 
| da man mileh o. most, must (1102) durch 
syhet (110 sm.). hd. curbli (93), wyne- 
(19), win-, weyn- (9, 134), wane- (17), 
seip- (114, 126, Das), syg- (128), seyh- 
(74), brod- (114) -korp, -korb (als in der 
trotten 126, Das.), -korff (20). 5d. wijn- 
| eaer-p 4 -ff (11). Ad. syhe, s.- £ schere- 


3 dueh (10), ein hop seye (4), hoppf (szc 


| 49); hoppen-seige (114), -sey (9), -seich 
(3), E. seyhe, hofft-, nd kleine- 
S. (74). hor sep £ butte (9). har siep o. 
botte (8). putten (75). seichnapff (91). 
| sechten (128). seygzein (64). sechtzeinna 
| (93). zeinen Z báren (126). seig-b. (Das.). 
kaf bar (6). keBker (76). záune 7 seiche 
| (Ki*.) spillen- (116, Das., Ki^.), spindel- 
korb (114 &c.), -trühle (123), -trucken (126), 
nl. -korf, naeymandeken (116). hüner-korb 
| (126), -nest (114). kaB bar (6). kalck- 
| gelten (114), -kübel (Ki). hurt (ss). trü- 
| sensack (Fr.). «gs. mand (94, 136). 

| Quam acc. wilche (17). wene (75). 
] conj. hd. nd. wanne (v, 23), dan. Ad. 
wan, wein (6), dann. 

*Quam-, quan- (4) -cito wye(5), wu 
|. (93) drade. Ad. wye-balde, -bald, -schier, 
| -schire (18). wy zcu hant (4). wey? bal 
(91). woe haste (132). 

*Quamd- v. Quant-isper. 

Quamdiu Ad. wye-, nd. wu-, woe- 
(132) -lange, Ad. -lang. 
Quamlibet alleim (9. cf. sq.). eyn 

yeklycher (19). gigelicke (11). 

*Quamlieet (cf. prc., -uis) alleyne 


| Quamobrem /;d. durch, dorch, von 
| (16) welehs dings wegen 7 willen; doreh 
weches dinges willen (18); durch willi- 
| £es dings (55), weleichs wegen (1). nd. 

orch welkes dynges wegene; waerom 
11); wairomme :132). id. war-vmb, -imme 
. (13). darumb (20, 4, 69). 
J *Quampluries Ad. wye-, nd. wu-dicke. 
woe diekwil (132). wye-deck (18), -dig 
(2D), -vil (110), -offte (4). 

*Quamquam v. Quisceula. 

Quamquam Ad. waz-, was-, von- 
(18) -dan; waf) den (6). nd. wat-danne, 
-déme (22). wy wol (9). iodoege (13). 

*Quam-que v. -uis. 

*Quam- v. Quuoniam-quidem. 





(20), gelegenheit (62), der- £ siner-laikait | 





QUA 


Quamuis, / quam-, quan-que (110 
&c.) hd. nd. alleyne. hd. wye-wol, -doch, 
-dan, waz-, was-dan. nd. wu wol, wartan 
(11), woe wael off ist also (132). 

*Quan- v. Quam-cito. 

*Quaneunque (s4. quandocumque?) 
wenn (4). 

Quando (gew. qi) hd. wan, wen (6), 
wenn (76). hd. hd. wann-e, -ee (19), -een 
(132), -eer (11). wenne (23). die weil 2 
seitemal (Das.). 

Quandoeunque wan acker-s (5), -st 
(1T &e.), ocker-s (22), -st (7). wanne eckers 
(23). ogk erst (sic 21). wan ee 7 wanner 
(19). so (132), zo (11) wanneer. wein zü 
mall (6). wen (*6). wye dick (17). zu 
welcher zyt es sy (110). gott geb zu w. 
zeyt (Das.). 

*Quando ponitur 
czeyt (9). 

Quandoque Ad. vnder-wilen, -wyl 
(16), -stvnden (21, 4). nd. onderwilen (11), 
vderwile (szc 93). etwan (20). 

Quandoquidem /d. vnder-, by- (11, 
20) -wilen, -weile (4). Ad. icht alzo (18), 
also wan, als wan (5). »d.ichtes-, echters- 
(23) -wanne. etwan (5b). sin- (Ki.), sei- 
(126, Das.) -temal. 

*Quante hd. wye vil. 

Quantillus wie kleinlich (110), lutzel 
o. klein (68). woe luttelieh (132). 

Quant-, quamd- (67, 133) -isper (7. 
quantum) Ld. wie vil, viel, fel, dick (6), 
groD, groyf (132). wenn-aunderst, -ock- 
erst (74). nd. wu vele; wie v. 4 groef 
(132); hoe voele (11). 

Quantitas grósse (Das). grof (1). 
eyn gr. (8). gr. o lenge eynf) dinge (11), 
die gr. groDe, klain, lenge, vil (65). 
hd. gvof-, grossi grófi- (134), groyfi- 
(133) -keit; grofheit, groyDeid (19). tail- 
(16), teyl- (62), deyl- (v, 15), dal- (6) 
-samkeit an, ayn (6), in (76) ym selb-er, 
-s (15). etwabhait (6). »d. grot-heyt, 
-jeheit, -inge (22). 

*Qu. eontinua des dinges grof Z 
michelheit (9), groDe 7 modelkeit (szc 
15). deD dings groessi 7 miltikait (sic 
16). der dinge groib Z mittelkeit (sic 7 
sim.) eyn dinges grof) (8). 

Qu. disereta der ding mengi 4 zal 
(16), meng ader zail (€ sém.), zall 4 fili 
ader mengi (6). des dinges menig 7 ezal 
7 vnderscheyd (9). 

Qu. mobilis, molis (sc 63) gressin 
(16). deil-, teyl- (63) -samkeit liplicher 
gróssin (63), l. groDe (15), an l. groif) (7). 

Qu. virtutis deil-, seil- (sc 63) -sam- 
keit geistlicher grofe (15), krefftlicher 
gróssin (63). 

*Quanto-cicius, -citius, -titius (1105), 
-eius, -tius, -eis hd. bald (65), wie b. 
(75), also b. o. schier (110); wie sch.; 
also sch., schere (21), scher (5), sehier- 
est, schyrest (70), beldest (134), lange 
(10); alzo sehir (18); aller baldest (7) 
harte schieren (20); vil schire (100); 
alezu hant (18); horscor (Gf. 6, 848); 
ere got snel (1V. cf. got geb szm.?); 
wye gerynge (19 szm.). nd. alzo schere, 
eher (22); wue drade (11). 

*Quantotiens wie dick vnd wie offt 
7557 
ussteuus wie groflechtig (Das.). 


vnderscheyd £ 





QUA 


Quantuluseunque 
klein (126). 

Quantum teil- (62), deil (15) -sam. 

Quantu-m, -meunque /d. wye-vil, 
-wol (18). 

Quantu-m, -s Ad. wie grof szm. 

Quantumeunque Ad. wye-vil (1), 
-vil vmbe sim.; van ockers (ecbers? szc 
bb). nd. wu vele vmmer (23). 

Quantum-eunque, -libet Ad. wie- 
vil, -mancherhande (20). wie grof das 
sie (15). : 

*Quantumpar wye glich (17). 
*Quant-umper, 7 -um (3), -isper Ad. 
wye-viel, -vil, -fel; alle zijt (5b). 

Quantus hd. wye-groz, -grof, -gros 
(1), -vil sm., -wol (18). nd. wu-vele, -velle 
(22), -grot; wu- 4 hoe-groet (11). 

Quantuseunque gott geb wie grof 
o. vil (Das ). hoe groet (11). 

Quantuslibet wigros (100). wyedan 
wyse (19). wuedane wijs (11). wiegeda- 
renwijl (szc 20). 

Quapropter /;d. dar-, war-vmb, sm. ; 
dar-vmbe (3), -ymme (13). nd. dar vmme, 
waer om (11). 

*Quappula (piscis) hd. nd. quappe 
(Mss. mog.). 

*Quaqu-adra, -aria, -ila, -ilia v. 
Quiseula. 

*Quaquierare 2. vehemens haistich, 
balstuyrich &e. (141). 

*Quar (st. quereula) minor gaman- 
der (95). 

*Quareara v. Quiseula. 

*Quarctum (aus coactum »« quark) 
chese (Sum.). 

Quare Ad. war-, wor- (3) -vmb. md. 
war vmme. 

*Quar-equarquara, -qua v. Quiscula. 

Quarta quarte (20). qwart, en mait 
(147). ein vier-tel 7 -ling (Ki2.). 

*Quartadeci-mus, -us v. Quartus- : 
decimus. 

Quartale hd. eyn vier-teil, -tail, -deil 
(20), -tel, vir-, fer- (21) -tel. eyn vierden 
teil (110), deel (132). nd. eyn ver-, veren- 
(229) -del. 

Quartallum schosf)el korp (19). seot- 
telkoerf (11). doden vat, doitkist (147). 

Quartallus (2. eophinus 20) vieer 
(19. cf. quatuor). vier (11). 4us quatuor 
2« fierte feretrum (Kil.)? 

*Quartana, eartuna carthaunen, ein 
groB gescehütz (Hen. 

Quartana eyn sucht wan ejr ober 
fier dage fruD ader febris hat (17). der 
vierteg-ie ritte (93), -ig ritt (76), -elich 
ritten (7). vierdige r... (ritt? 20). vier- 
teglich fiber (75). das viertagig fieber 
(68), kaltwe (110). die kalde van den 
vierden daghe (132). ein vier-tágliche 
(134), -degelich (113 szm.) sucht. daz 
fryesin (18). vier dege- (5), fieredeyge- 
(91) heh fresen. fyr tagelich frysDen 
(D^). verdelich vrezen (23). wiedage (11). 
weedage def vyerden dages (19). 

Quartare quartieren, vyrdelen (14:) 

Quartarium vierteil (75). 

Quartarius ain echterlin (91). 

Quartus hd. nd. der, die (11) vierde, 
hd. fierde, firde (11). 

Quartus-, quatuor- (18, 20) -deci- 
mus, gew. quartadeci-us, -mus (23) hd. 


411 


gott geb wie 


418 QUA 


der vierze-nde, -hest (7), fyertzhehen- 
dest (19), fireze-hende (17), -nde (18), 
ferezende (21), wierzehende (20). nd. de 
vertende. 

*Qua-scum, -xum, -squum (7. clamor 
ranae Gl. m.) vorschen roip (147). 

Quasi (7. pene 5^») Ad. glicher, glier 
13) wise sem. nd. liber (st. liker!) wis 
(92, 93). ffillich (7) ffelen nich (5^). 

Quasillu-m, -s v. Qualus. 

*Quasquil-a, -la v. Quiseula. 

Quasquum v. Quaseum. 

Quassans schuttende (20). 

Quass-are, 7 -itare (141) Ad. nd. 
schudden. Ad. sehutten, ze-sch. (1); scho- 
tin, -ten, -den (5b, 17); schit-ten (67), 
-en (76); schlitten (1), erschütten eins 
erschüttens (125), suddeln (21), schriden 
(4. grad? b^. 2« passare), swyngen, slaen 
(20), brechen nof) (17). morkeln, quat- 
teren, quettern, zu-qu. 7 -drucken (74). 
nd. quateren 4 to-qu. (225). qwettzen, 
mordelen (147). morsen Z zudrucken (77). 
zwingen (64). : 

*Quass-arium v. -orium. 

Quass-atio, -io, -us (126) (cf. quacio) 
Ad. sehut-, schutt-, schott- (8), schot- 
(18), schit- (76), schudd- (20, 133), sudd- 
(21), schod- (5), erschütt- (126), knist-, 
var. knisch-, 4 schlag- 7 vmbtrib- (65) 
-ung. nd. schuddinge (11, 132). 

*Quassator schuddender (20). 

*Quassim schuddelych (19). 

*Quassio v. Quassatio. 

*Quassiri schudden (11). 

*Quass-itare v. -are. 

*Quasso-, quassa-rium (cf. quaxil- 
lum) swinge-, swing- (66, 70), schwing- 
(69, 110, 134) -rode (20, 66, 133), -roede 
(132), -rude (69, 133), -ruott (1103), -rut 
(110b), -rube (sze 70), -rub (134). bluwel 
(110, 132). bluel (20). eyn slayck hollez £ 
etwayB (19). slachholt 7 en slage (23). 

Quassus (píc.; sbst. v. quassatio) 
ge-sehutt (68), -schut (134, 151), -schuttet 
(1105), -sehudet (132), -sucht (s?e 67, 152), 
hd. -schwungen, -suongen (152), -swon- 
gen (133). tzu-schud Z -slagen (19). er- 
Shuttet (1102). 

*Quassus (cf. quasillus) zenne (104), 

*Quastula v. Quiseula. 

Quat-enus, inus víf das (110). vp 
dat (132). gleieh also 7 zu glicher wyb 
16 


Quater hd. vier-, vir- (3), fir- (18) 
-male (75), -mole, -mal (69, 134), -mall 
(6), -mail /), -werff, -werbe (19, ev, 123), 
-b/t (-vert?) 7 -ley (17), -ber (21), -wert 
(18), -fach (8, 4). nd. ver-, vier- (11) -warff 
(11, 22), -worff (25). 

Quater- v. Quatuor-decies. 

Quatere hd. nd. schudden. nd. ap- 


pel sch., sehuden (22). Ad. schutte-n,: 


-In, -len (110), -llen (1105) v£ poma; 
rutteln o. scehütten die Opffel (75); 
schotin (18), schu- (19) schud-, schi- 
(13), sud- (21), scho-den; schitten (76), 
er-schütten 7 -wegen (126), regen £ 
brechen (8, 9), swyngen; zürknuschen, 
var. zerknisten (65). 

*Quatern-a, -itas Ad. vier-, vir-, 
feyr- (21), irr- (-n& sic 6) -unge. md. 
verince. -na (cf. -nus) quater-ne (132), 
-n (68, 110). virualtikait (-itas 1). 





QUE 


Quaternare vier-uachtig (755), -nach- 


(tig (szec 752) machen, sin o. we"den. 


Quaternarius Ad. vier-zale, -zal, 
-zalig (110), -ezeldig (21). md. ver tal; 
dat vierde getzail (132). 

Quatern-io, -eo (5^) hd. der selb 
vier gewalt het (93), vber 7 eyn herre 
vber vier ritter sZm., vier r. herr (1). 
nd. ridder (11), eyn her ouer uer r. 

Quatern-itas v. -a. 

Quaternus adj. s. (VIII fola ligata, 
achte blader 22^») vir echt (bb). vier- 
zelig (15), -ig (1). hd. nd. quaterne sem. 

Quatiens schuddende (23). 

Quatinus v. Quatenus. 

*Quat- v. Quad-riduus. 

*Quatrio v. Planis. 

Qua-, quat-tuor Ad. vier, fier, Z 
fyeer (19), viery (68). nd. ver. qwatter 
(147). 

Quatuor-, quater-deeies Ad. vier- 
zehen, -zeen mal (76), -mail (7), werbe; 
firezig w. (17), ferezenbe (-ber? 21), zu 
fierzehen mallen (6). nd. verteyne worue. 

Quatuordecim /d. vierze-hen, -hene 
(76), -en (5). nd. verteyne. 

Quatuor- v. Quartus-decimus. 

Quatuordenus d. vier-zehentig (6), 
-zendieh (5), -zigest (110 sZm.); fircen- 
digk (19), ferezendicht (21). md. ver- 
teynich, -tendieh (22). 

Quatuortempora Ad. dye fronfast 
(17, 110), fyer fr. (21), vier fronfasten, 
fier fast (18), vier zijt (Y), v. quattpe 
(tempere 5); wiche ffaste (5b). md. 
vrovaste, vroenvast (147); quatertempe- 
re (22b), -r (28, 132, 147). 

Quaxare v. Coaxare. 

*Quaxillum (cf. qualus, quassorium) 
wesch-bluel (75), -plewl (74). 

*Quaxillus v. Qualus. 

*Quaxum v. Quaseum. 

Que we- (1), wi- (17) -lche. 

*Que ce...ze hauo (? 98). 

Queque etlich alle (17). 

Quem wene (75). 

Quemadmodum Ad. gleicher-weyse 
(3), -weyD; zu glcher wy (16); glich-, 
gleych-also; also viel (Y). glich- (18), 
nd. ghelich-alzo. 

*Quentinus (cf. quintinus) quentijn, 
en vyrdel loits (147). 

*Quenua (cf. quinqueneruia?) rip- 
wort (47). 

*Queo es (23), eui (76) (7. 
sum) reuwich wesen (23). 


quietus 


Queo is, quire Ad. nd. mogen, mu:| 


gen (9); ich mach, Ad. mag, mage (133), 
mack (11). 

Quer-cetum, -centum (4), quetum 
(91) eihahi (Gf.). eygicht (4). aichen- (755), 
aicher- (755) -forst. aichwald (91). 

Quer-eeus, -cius, -cinus, 
selten -nus, -neus (9) Ad. eych-eyn (9) 


-in, -en. nd. ck-ich (22), -enieh (23); eyk- 


en (11), -elieh (132). 
Querc-inus 7 -us eychel (68). 


-euus, | 


QUE 


Quer-eus, 4 -uus (aus -nus 76) Ad. 
eyeh, aieh, eyche (12). eych-, eychen-, 
aichel- (111) -baum. nd. ek, eek, eyken 
(11), eeckboem (85). reif, vig. eichen 
holtz (75. cf. galla. aich-reis Fr. 2, 206b), 
hertiu Z hartira eih; fereha sm. (Gt. 1, 
121). H 

Quer-ela, -ula, -imonia ^d. nd. clag-e, 
-unge (19). frage (Y). klag; tosung des 
haubtz (74). clage vor dem rechten o. 
vor den obersten (-ela 75). 

Querere bidden (5, 23). bitten (6). 
beten (9). bethin rn bie-ten DAE -den 
(8). beyden (21). Ad. fra-, fro- (9), fre- 
(11), sye- (13) -gen; su-, sie- (10) -ehen. 
nd. zoken, sueken (11). 

Queri Ad. weynen, wenen e kla- 
gen, noch folgen (17). prs. Ad. nd. ich 
clag-e, -en (V), clag o. wain (134), weyn 
(18), weyn-e (22), -en (1), wene (23). 

Querimonia v. Querela. 

Querimoniari klagen (20). 

*Querimoniatio clagunge (20). 

*Querimoniator cleger (20). 

Queritare « queso ernstlich bitten 
(110 szm.). a quero ernst- (110), ernseh- 
(68) -lich fragen o. suchen. 

*Quserito fráglich (126). 

Quernum eich-in (G£.), -elen (Y). 

Quernus (cf. quere-us, -eus) eich 
(9. 121). 

Querquedula tróDl-, mur-, sor-ent 
(126). 

Querquera;. febris acuta (Br.).scharpe 
febris (141). 

Querquetum v. Quercetum. 

*Querula v. Querela. 

Querulans klagende (20). 

Querulari Ad. nd. clagen. trauren 
(64). prs. hd. ich klag-e, gew. -en. 

*Querulator kla- (9), cle- (20), fre- 
(11) -ger. 

Querule clegelich (20). 

Querulosus /id. elag-ende (20), -haff- 
tig (75, 110), -bar mensch (6); klegelich: 
(20); eyn kl., cleygig (17) mensch. kley- 
gelyeh (19). eyn kl. (19), elegelich (23), 
clagich 7 splepieh (22. st. eleppich) 
mensche. i 

Querul-us, 7 -osus clag-er ( 75, 16); 
hd. Ag, -ieh (23), -ieht (5), -ber (74), 
-hafftig (110). Ad. cleg-er (8), ig; kleye 
ger (21); keff- (5), cleff-, claff- (6), klaff- 
o. klág- (131) -ig. nd. clep-ich, -pich. 
| *Queruus v. Quercus. 
|  Quesitare nerrisch bitten (133). 
Quesitio suchunge (20). 
| Quesitus hd. gesucht. nd. gesoeht 
| (11). 

i Queso hd. ich bidde; nd. ieh, ick 
,(92) b. hilghe dynek 7 beger 7 frage. 
ich bit (21). mit begerungen byten (9), 
| bieden (8). 

| Questa (2. exa- 4 colle-ctio 16) ge- 
|scho-B (8), -s (9). beschattinge (23). 
| Stewr, sampnung (74). 

| *Questi-narius, -osus klag-echtig (5), 
|-achtig (6). 

| Questio Ad. nd. clage; vrag-e, -unge 
| (19), -inge. Ad. klag, clagunge, frag, vrog; 

9 


I 
l 





Quereula (Ki., Fr.) qu. major (Zmi- (9) 


nor v. ehamaedrys) gamander-bloem 
(85), -leinkraut (Ki.). ruben- (Ki., Fr.), 


raben- (Fr., knoten- (Kib.) -kraut. klein | y sen ; j 
| *Questiona-mus 4. consodalis t socius; - 


ba- (xiv.), bar- (Kia.) -thengel. gunde 
runge (17). loge (12). loye (10). 


I 
l 


| Qu. iniqua vngerecht gut 7 der 
| bettel et quidquid lucratur mit dem strich 
| (65), streieh eisen (67 Mrg.). 


-rius 4. £ortor (76). 














QUI 


tun (9). sach handeln (65). 


Quest-ionarius, -orius 7 -uarius 
12) (ef. sq.) Ad. kla-, kley- 7 frey- (21), 
'e- (8, 17), vro- £ twin- (9), wi- (11), Ad. 
m1. cle-, vra-ger. hd. sucher. nd. zoker. 
bidder; stockmeyster; eyn stacionarius 
(17). stirn stosser (12, 17). 
| Questi-osus, / -onarius (3, 110 &e.) 

(£L -narius q. v. klagit (21), -ehafftig 
| (18), -hafftig (68), -echtieh (22), -samer 

(110). elegelich (1). clach-ich (132), -echtich 
(23). eleffi-gk (4), -chs (3). 

Quest-or, -ós (67 Mrg.) (/. pariseus 
| 74) Ad. fra-, kla-, kle- (20)-ger. geschofe 
(17). sampner; nuchsucher seins leibs; 
| klagriehter (74). richter vbers malefitz 
7 reichsvogt (126). haiseher; samler der 
| botscehafft (65). ein helscher (sic) semler 
ver (sé. der) botschaff (67 Mrg.). gunner 
| (93). rendtmeyster (111). gewinsucher (75). 
*Quest-orius v. -ionarius. 

| E on klylieh dage ader stat 
|  *Questrum ge-wyne (19), -win (11). 

Questuarius (cf. -ionarius) sa-, var. 
se-mler; bitter; gewin sucher; sin ganez 
predig gett vff gewin (65). der do prediget 
| vmb zitlió guts willen (67 Mrg.). 

Questuosus (/. querulus Gl. m. »« 
questiosus) einer der gut narung hat 
(110). vol nerung (68, t32). ver- (sf. ner-) 
| £ win-hafftich (19). reraehtich (11). Ad. 
| gewerb- (Ki*.), klag-hafftig. gewinn-ig Z 
| -haft (Das.). winhefftig (20). 
| Questus (»« quaestus) Ad. nd. klage, 
| vrage, gewin. g. vf gittigkait (65), aus 
| geitigkait (67 Mrg.) horen wyn (23). 
| guen Z gníz (100) gnys (9). genof (17 
| &e.). gesvech (20). ezinse (11). klag- (19), 
| nar- Z frag- (110) -unge. neringe (132). 
*Quetus v. Quietus. 

Qui Ad. wer, were (11), war, wie die 
| (D. md. we. relat. wel-cher (110), -che 
| (123), -eh (68). que-, qui- (132) -sitiuum 
| wie (68, 110, 132). ?nfinitum So- (68, 110), 
| soe- (132) -wie. 

Quia, bissw. qua (cf. quinquidem) 
| hd. war-, dar-vmb. nd. var- (23), dar- 
E" want. wanne (20). wan (19). das 
| (65). 

| . *Quianus (7. color 23, 16, circulus 11 
| £m vrina, sc. vubeus et talis significat 
| infirmitatem continue febris 16) eyn arste 
|. (23). quianos 7. vena terrae ? cuperosum 
(124). Versch. von quinos grece i. scenum 

7 lutum /af. vnde inquino (76). qui- 
g£neum 4. album (139). 

*Quiatio zenitu (Sum. VI). 

*Quibarus (cf. zinciber species qui- 
| pari Br.) yngeber (75). 

Qui-, quis-eunque Ad. eyn ig-, ie- 
| * P (6) dieher i Boves NOOREt COR 

16). nd. eyn yelick (229), suweliker g 
wéde (220. es : 

Quid, quit (19) waz (5). waD (11). 

was (6). wayb (19). wat (28). wad (22v). 
| *Quidagi-a, -um (Gil m.) (s. gu.) 
| gelaitgelt (74). 
Quidam Ad. et-, etst- (19), eyn ich- 
| (2D, eyn sunder- (65) -licher. eyner (20). 
ye- (132), y- (110) -mant. nd. et- (23), 
1e- (22) -liker. 

*Quidam (»« quidem) virware (8). 


XN 


P 





Questionari frage dun (3) froge, 








QUI 


Quidditas v. Quittitas. 

Quidem Ad. ab-ir, -er; wol 4 trewn 
(14); eB mub also sin Z ef ist ye a. 
(65). war- (110), wair- (132), gewisi- (9 
Anh.) lich. nd. auer, ouer (22), wente. 

*Quidiu, nisi,n.-quid neur, n.-das (74). 

*Quidnam wer waf) (17). so was £ 
wer oder was (9). 

Quidni warvmbe nieht (11). 

Quidquam nust nicht; quitquam 
niehtes nieht (9). 

Quidqaue was (4). 

Quid-, quie-quid, quit quit (76) Ad. 
waz waz sim., waf) was (6), sowaD nicht 
nicht (17). alles das (75). nd. wat wat. 

Quie-re, -seere (cf. queo) hd. md. 
ru-, rou- (23), ra- (92b), rü- (67), hd. 
ro-wen. hd. rugen (110^), ruben (1), rwen 
(9, 66, 70), rüen (6, 75), ruen (17), 
roen (21). ra- (20, 225, 75), ro- (11), re- 
(19), ru- (-ere 132) -sten. 

Quies hd. nd. ru-, rou- (12, 23), ro- 
(18), ra- (225) -we; raste (20, 225, 110, 
132), ro-ste (11); rwe (66), rw (9), rue 
(11), rüeh (6), roge (13), roe (21), ruge 
i stillung Z friedelichkait (65), rast o. 
rug (1105), ruw (1102). 

Quiescens rugende (20). 

*Quiescentia raste 4 ruge (20). 

Quiescere beginnen tzo rasten (132). 
ruewig sein o. werden (7. re-qu. 7 quie- 
tari 75). 

Quietare ruwich (5, 22), ruig (11), 
rouwich (28), rowigk (21), rue (75), rwe 
(D^), rowe (18), ruge (7), quit o. ledig 
(110), zerast (132) machen, maken. 

Quietatio rastunge (20). 

Quietudo gerusamkeit o. gemach 
(8, 9). 

Quietus 7 quetus (76) Àd. ruwe-, 
ruow-, rug- (D^, 7), geruwe-, reste- (20), 
nd. xouwe-lich. rowe-lich (18), -liek (22). 
ruo- (76), ru- (8), geru- (9), gerub- (2) 
-sam. ge-ruwig (65, 134), -rogig (20), -rast 
(132). ruew- (755), ruw- (753), riew- (64€), 
rü- (6), rüh- (126), led- (110) -ig. rowych 
(12). styl (110, 132). quit (110). 

*Quigneum v. Quianus. 

*Quili-as, -us v. Palleus. 

Quilib-et, -us (7) hd. (eyn) ie-, ick-, 
leck- (V), iet- (6, 76, Das.), ietz- (15), 1ez- 
(3, 4) -licher, eyn ichelichers (21); got 
gàb welcher (Das.). nd. ic-, it-liker, iewelt. 

*Quilina (7. ful- 7 ecoqu- 75, eoequ- 
76 -ina) kuchen (75). 

*Quilius v. Palleus. 

*Qui- v. Fa-midicus. 

Quin en sy (68). neur o. icht (74). 


*Quinancia (aus Xov Ty, Squ. Gl. m.) 
e elesuht (127). 

Quinarius Ad. funf-, fonf- (17) -zal, 
-zail, -zalich (5), -zelieh (17, 75); funtfft 
zall (6), fuinfzal (76). nd. tal van viuen, 
de vifte tal, vifftalich. 

*Quineecius (aus quineunx?) daz 
ffunffte teyl (5b). 

Quin-, qui- (76) -euns, -quus (1) 
funffteil des gewichtz (76). fonf vnez (?) 
ader daf) fonfte deyle eyner vnez (14). 
funft tail der vntzen (1). 

*Quineussis zehen scherp(8). V scherff 


). 
Quindecies funffzehen werff (20). 











QUI 419 


Quindeeim Ad. fuuff-, funfft- (6), 
fonf- (17) -zehen, -en (18). nd. viffteyne. 

*Quinde-cimus, -nus Ad. funffze-hen 
(-nus 8), -nder (-nus 9), -nnich (5); der 
funff-zehendest (68, 110), -ezeehnest (134), 
-zehenst (75), -zehenste (133), -zehest, 
-zehende, -zende, -czey dest (20), -tzienste 
(132), fonfzehende (17), finf zechenste 
(62). nd. viffteynich (-eimus 23), de viff- 
teynde. 

*Quindecuplus funff-veldieh (20), 
-ezenwerbe (19). 

Quindena /;d. funffzehen (1); f. tag, 
tage, dage, nacht. fonfezehende 7 firezen 
(17), vierezen (20), vunfftzie (132), viff- 
UE Bie (23), verteen (11) nacht. mandel 
(925). 

*Quindenarius (qui XIV militibus 
praeest Gl. m.) hd. funffzehen zal szm., 
fonfezehende eczale (17). nd. viffteyn tal. 

*Quindenis XV jar als (9). 

Quinde-nus v. -cimus. 

Quineciam d. auch, 7 oech (20). 
meir off oeck (132). 

Quingent-a, -i Ad. funff-, fonf- (17), 
funffezen- (18), nd. vif-hundert. vijff hon- 
dert (11). fien hüngert (49). 

*Quingente-nus, selten -simus d. 
funff hunder-ste, -deste (5); f..hundert 
(21), fonf hondertz (11). nd. vif hunderste. 

*Quingentesies 7d. funff md. vif 
hundert-mail (7), Ad. -werbe, -berp 
(21), -fert (75), nd. -worue. 

*Quin- v. Em-icedo. 

Quin-imo, -immo, -ymo, -ymmo (7. 
ymo 3. hd. vnd auch, furwar (3), v^ware 
(9 Anh), vorwar (9), ober eyn (17), vber 
(? vl) eyn (9), meer (110), aber mer, 
var. a. mee (65), aber (8), 1a ymmer (13), 
byleh (19). meer veel bees (132). oucr-en 
i-eyn(23). ia. vmmers (22, 23). villic (11). 

*Quin-io, -o (64€) sunt V puncti in 
tassere 3, 4) Ad. funff, fonff (1() augen 
uff dem, off eym (17) worffel; zin-co £ 
-go (Gf.), -ggo (93), -eke (3, 4), -ek (64, 
75) zyngg (649) vff dem wurffel (15). 

*Quinmiro wal) wonders (19). wat 
wonder (11). 

*Quino v. Quinio. 

*Quinoclosa v. Cynoglosa. 

*Quinos v. Quianus. 

Quinquagenarius Ad. funffzig iar 
alt (5), f. 4 funffzigeste zal, fonfezig 
ezale 7 eyn ritter ober f. (17). nd. de 
vifftegeste tal. Af 

Quinquagesies/^d.fnnfezig-male,-mal 
1 -fert (75), -werbe. md. vifftech warue 
sim. 

Quingagesimus Ad. der funftzig- 
iste sim., -ost (6), -estyck (19); fonf- 
ezehende (1T). nd. vifftegeste, die vijf- 
tichste (11). 

Quinquaginta Ad. funffzig, ig zale 
(18), -yek, -ick, -igk, -ich (5). md. vifft- 
ich, -ech. 

*Quinquari-a, -cia v. Quiseula. 

*Quinquarius (moneta. G1. m.) vunfezig 
jar alt 7 furste vber vunfezig ritter (9). 

Quinque /d. fun-ffe (19), -ff, -fft (6); 
fumph (4), fonf (17), vonve (20). nd. viue. 

Quinque-folium, -fila (942) (7. pen- 
taphilon Br.) finf- (Gf.), fünf- (Fr.), 


480 QUI 


Sibin- (Sum. VI) -blat. fünffingerkraut 2 
tormentill (Ki.). kerwella (87). ags. hraeb- 
nes- 4 hraefnaes- (126) -foot (94); hrzef- 
nes-fot (942). 

*Quinquegecuplare 
maken (147). 

Quinque-, quinqui- (93), -neruia, 
-neruium (7. plantaganum, laneeola 
74), -nerbia (942) wegriceh (93). kleyn 
w. (74). spitz w. (143). ags. leciuuyrt 
(94, 136), ribbe (943). n/. honts-r. (116). 

Quinquenn-is, -alis, -alium d. 
funff jar, von f. jaren (20), f. jar alt; 
f..jarig, jerig. nd. viff iarich, vijf iarhaelt 
(11). 


vyftichveldich 


Quinquennium (7. lustrum 75) Ad. 
funff jar-ezit, -gezijt szm., -lang ein zeit 
(75). nd. viff-iartit (23), -yortich (szc 99). 

Quinquepartitus vifterhande (s5b). 

*Quinquepeta (»« meycamecéc ) fünff- 
blat (143). : 

Quinquessis v. Quintessis. 

*Quin-, qui-quidem, (7. qui-a, -ppe) 
(29) aber, dar vmbe (17). nd. auer, ouer 

Quinquies Ad. funff-mal,-mail,-werbe, 
-fert (15); zu f£. malen (110), mallen (6). 
nd. viff worue sem. 

*Quinquigecuplus 
(141). 

*Quin- v. Quis-quilia. 

*Quinqui- v. Quinque-neruia. 

*Quinquus (-Qus; cf. quineuns) V 
talich (23). 

Quinta qwynt in den sanghe (147). 


Quintale Ad. funff- (6, 75), daz f- 
(V) -teyl; daz funffte, nd. dat viffte deyl, 
hd. teyl. eyn fonf deyle (17). 

Quint-ana, -ina der straiten breyt- 
heit so vele dayr ein waghen veert (147). 

*Quintenus (»« quindenus) Ad. der 
funff-zende szm., -zigest (21). nd. de viff- 
tene (23), -teynde (22). 

Quintern.a,-e (82) Ad.nd. qui-nterne, 
hd. -ntern, -tern (67), -ntren (70). lute 
(28, s2). trumpe (22b, 74, 17). 

*Quintern-are v. -izare. 

*Quinternarius ffunff ezal (55). 

*Quinternatim van quinternen tot 
qu. (147). 

Quinternio ein zal von funffen (110). 

getzail van vunffuen (132). 
*Quinternista (7. lutinista 74) Ad. nd. 
quinterner. trump-ter (77), -per 7 lauten 
slaher (74). 
*Quinternitas ffunffung (5b). 

Quintern-izare, gew. -isare, -are 
(14, 147) quintern (21). qu. machen (11). 
vff der qu. slahen (1). lauten-sl. (74). 
quint-ernen (23), Ad. -ernern sém., -er- 
nieren (68, 110), -erneren (67), -ernisie- 
ren (6), -izern (22), -ieren (2), -eren (1), 
-ernen maken -are, op qu. spelen -izare 
(147). trumpen (74). 

Quinternu-s, 7 -lus 7 -neulus (147), 
7 quintinus (1) funf-fick (5^), -tig (1). 
quinter-me 7 teyn blede (225), -n 7 tyen 
boiekblader to hoip gebunden (147). 
zehen plad zusamen gepunden (75). 

*Quint- (110), quinqu- (68 &c.) -essis 
funff pfennig werdt (110). 

*Quintilie, quisquilie, strigmen- 
Rs &c. schafsel van enighen dyngh 

141). 


vyftichveldich 





QUI 
Quintilis (7. julius) der haümont 


Quint-ina v. -ana. 

*Quintinus (cf. quentinus, quinter- 
nus) funfte deil (8). quentin (55). quint- 
ein (2), -ett (1), -in (295). vifftich (23). 
vivieh (22). 

*Quintum (cf. duinum &oc.) ezwy- 
rent (9). 

Quintuplex funfecht (8). V vaeh (9). 
funfffeldig (1). 

Quintus funff zale (18). 

Quin-tus, -us Ad. der, de funffte, 
fonft (17), funff (21). nd. de viffte, die 
vijfte (11). 

Qui- (Br.), quip-, quis- (7) -parum, 
quipparium (7. gingiber 11), quibarus 
q. v.) (v. spartus Gf; aus VWK8pic) 
seaft-hówe (101), -hó (at.). schaft hó (6). 
seathü (103). kost hohe (7). 

Quippe (7. quiquidem) Ad. a-, ab- 
(1), ai- (6) -ber. nd. auer, ouer (22). sye- 
cher- (19), sicher- 7 gewy- (110), ge- 
wisse- (132), seker- (11, 132) -lich, -lik 
(11). eB ist nit wunder (65). 

*Quique Ad. wan, wanne, furwaar 
sim., vwaire (133), wer (11), eyn ig- (17), 
ie- (19) -licher. »d. wente. 

Qui- v. Quin-quidem. 

Quire v. Queo. 

*Quiri-cius v. -tus. 

Quirina (7. hasta 16, 129 Br.), hasta 
qu. (7. quiris 75) Ad. nd. sper. vig. 
lantze (75). 

Quirin-um, -ium (17) (cf. ius qui- 
rinum) roemsch (76), romische (8, 
recht. romef) reyeht (11). 

*Quirinus ein sper trager (11023), spe- 
ren treger (1105), speer dregher (132). 

Quiris (7. nowws miles, tir-o 7 -um- 
eulus 1, hasta, militia 75; cf. quirina) 
hd. vitter; eyn romscher (1), rómsche 
(93), ain romiescher (76) ritter; r.-schafft 
(75). nd. ridder. Ad. roemer (s8), romer, 
(8, 9); sper, spere, sperre (151). speer 
132 &e.). schustier (9. cf. Fr. 2, 236b). pl. 
(Cites) ritter (71) edel roemer (110), ro- 
meynen (132). 

Quiri-, quirri- (Vgut.), quirui- (141) 
-tare vox verriís (123, 141, Gl. m.), ver- 
mium. (16. cf. quiritus) oft kirren (Ki.). 

*Quiritare ritterwerck dryven (14:7). 

*Quiritari (7. méles fieri 176) ritter 
werden (8, 9). stechen, spern (74). 

Quirita-tus, -eus (? 9) 2. vermis 
eumi emit vncem (76, sz. cum emittit 


— 


— 


.| voeem?) ge-krischt (8), -kreyscheyt (9). 


Quiri-tes v. -s. 

*Quiri-tus, -eius (9) (7. vox vermzum 
76. cf. quiritare &c.) worm-stymme (9), 
-sty (8). 

*Quiru- v. Quir-itare. 

Quis hd. wer. nd. we, wie (11, 132). 

Quis-eula, se/tner -tula, -quila (66 &e., 
121, GI. m.), -quilla (G1,m.), -quilia (19 &e.), 
-pula (8), qua-eula (104), -seula (74), 
-stula (34, 64), -quilia (Gl. m.), -squila 
(93, 120), -squilia 7 -quaria (Gl. Trev.), 
-earia (121), -eara (117), -quadra £ 
-quilla 7 -rqua (Gf.), -reara (11), -re- 
quarquara (131^), -gania (8), -gagina 
(9), -gada (23), -mquam (100), -lia (68, 
74), -lea (75), quin-quaria (74, 75, 16), 
-aria (3), -quarieia (3, 4), guircula (q. v.) 








QUI 


waht-ala (n 131b, Gf), -ela (120, 121, 


Gf), -a (117, Gf). wathala (Gl. Trev.). 
watile (104). hd. wach-tel, -la (87), -el (93), 
wal- (100), nd. wa-chtele. wae-thel (13), 
-tel (97). wayehtel (19). watel (49). 
adu (11), -1 (20). spirti (quisquila 
121). 

*Quiseulus welcher (3). 

*Quiseu-mque, -nque /d. wel-, weli- 
(6), wil- (-mque 17), jetzli- (75) -cher. 
nd. welker. so were (-nque 1*1) 

*Quis-libet, -uis, quiam, -quam (eyn): 


ie- (4, 5), ig- (17), ich- (21), yeek- (0,9 


iek- (4), iet- (6, 67), it- (4, 18) -lieher, - 


-leicher (4). nd. eyn juweliker. 


Quis-nam, of! ? -piam, -putas (qq. 


v.) hd. weleher, wer (110). nd. welker. 
wle (68, 132). wer auer (20). so- (9), wer- 
(8) -wer. yemant (19). 

*Quis- v. Qui-parum. 


Quispiam (cf. -nam, quiuis) Ad. 


welcher, ichtes w. (5); wilcher (17), i- 
(17), y- (110, 133), ye- (132), ie- (67)-mant. 
hd. yemand, einman i ymandis (9), 
eezlicher (9 Ann.), ain ietlicher (76), etwar 


(Das.), etwan einer (Ki*.). nd. ich- ic-tes 


welker. wie (132). 

*Quis-pilia v. -quilia. 

*Quis-pula v. -eula. 

*Quisput-as, -us (1) (cf. quisnam) 
hd. weleher. nd. welker. wer-meinstu 
(15), -win £ -winstu (17). wirdenkest du 
20). ; 

Quisquam (cf. libet) wel- 7 ickli- 


—. 


(X), etli- (134) -cher. isli- (sc 23), eyn. 
)|is- (22) -hker, iemant (11). 


Quisque ik- 7 ick- 7 iez-leieh (4). 
eyn iglicher (20). yegelieke (11). 
*Quisqui yemant (20). 
*Quisquiam (cf. -libet) welcher (18). 
*Quisquil-a, -ia v. Quiseula. 
Quisquil-bia (cf. prc.) -ie, -le (74), 
4 quintilie (147), quisp-, quinqu- (11) 
-ilia (cf. siliqua) chlia; spriu, sproih- 


che; sprochehe; gasopha; trestir (Gf). ^ 


helevve (104, Sum.) spru (100). spru-hé 
(10, -w (19). sprev 7 feyel spen Z seich 
(3). sprew ader feyl (4). feg-else (Stieler); 
-unge (65)- veget (74) seg- (74), sege- 
spene (9, 65, 74), -mele (75). saechmeel; 
caf; draf of veechsel; quaet slosteren 
of bolster (107). saegemeel; caf; draff 
off veecksel; quaet bolster (132). kabe. 
(19). kaff (20). segsel (97). schafsel (147). 
draf (quisqu.); pole (11). sehode (1l, 
20). drespe (13 &e, crude 22»). dreber 
(21). tre-ber, -ster (74).slenterlinghe (106). 
clein 7 ein vnnutz ding das abgeet als 
von ysen (110). abschn-it 7 -ayt (14); 
-idung £ vnsu- (65), vnsaw- (74) -berkeit.. 
schel-ff, -et, -t (74), -ezen £ -feren, var. 


scholtzen (65). hinwürfig gesteüd (Das... 


auf»-kereten (126, Das.), -kericht -waseh 
(Ki3.), -wüscheten (126). giesel (Ki.). gnist 
(V. a. 1618. wetter. genist n.) heylob f 
liederlichs volek (126). ge-mulle (8), -molle 
(9). grüsschen (7). ags. aehnian (94); 
aegrihan (136) cf. Goth. Wtb. A. 12. 

*Quisquilia (péscs) stint (125). 

*Quisquili-, 7 squill- (125) -at& 
vestis scharla-chen (125), -eh (91), -tin 
kleid, nl. -ken cleet (116). Cf. squal- 
ata 4 -etum d. (Gl. m.). 

Quisquilium eyn spayne (19). spaen 


(11) 
n 


- 





d QUO 


Quisquis welcher (7). welker (23). 





















| (110). so wie (132). 
*Quisuis (oft 7. quislibet) welcher 


*Quit &e. v. Quid &e. 

Qui-, quit- (75) -tantia quit-antz 
(110), -anci (147), -tumb £ -tung (5*5). 
| quijtschel-tung (68), -dinghe Z brief van 
| quitancie (132). 

Qui-, quit- (75, 1:6) -tare (7. defal- 
| eare 75) Ad. nd. quib quijt (132), quid 

(23), quiett (1), Ad. quyt, ledig machen, 
maken, 2 schelden (132), oder eben (6). 
| quied sagen (18). quitt-en (74), -biern; 
| ledigen der schuld halben; wet machen 
| vnd fry ledig der sch. h. (75). lo la- 
| Ben (12). 

Quitatio, ac-qu. quijtscheldyng (141). 
*Quititana (herba) sonnenglantz (91). 
*Quitta-ntia, -re v. Quit-. 

*Quitt-, quit- (76), quidd- (Ki.) -itas 
waf- (1), etwaf- (1, 16) -heit. 

|  Quitus Ad. nd. quit, quid (92). Ad. 
wett, ledig (76), lof vnd ledig. 

Quiuis (7. quispiam 21) eyn ieg- 
| (D, iet- (16), ickel- (21) -licher. eyn ju- 
E (22). je der náhest (126). welker 
!(23) 


Quo Ad. war; war-wilt (19), -hin 
1(D); wahin (76); wo-hin, -hen (21), -hene 
(17); das (65). nd. waer (11), war-, wor- 
(22) -hen; welk-, wol- (22) -dat; welker- 
(2 wudanne-wis. quo —eo wu — wu (85^). 
. Quoad wie lange (17). 

*Quoad- v. Quodam-modo. 

Quoadusque bis dar (20). zu diesse 
(male (20 szm.). to des& mael (11). 
*Quocie-ns, -8s v. Quoties. 

|  Quoeunque war (17). war-hen (9 
—122), -heyn (21). war eckers hen (23). Ad. 

|wohin. 
Quod waz icht (5), ieh (7) als waz. 
jwatte ichtes wat (23). wanne i. wanne 
(22). hd. wa, was; welich-e (110b), -s 
(6); weleh (18, 1102), w. daz (21) w. 
denn daz (7), welches (7), welich daz 
[5. welehe 2 wat (132). comj. per tit- 
lum, -ellum das (110). dat (132). 
Quodam-, quoad- (1102), quo- (1105) 
modo Ad. wecher (1), et-, it-, etz- (3, 

5, 133), etsch- (67) atz- (17), echte- 
|21) -licher wise, weyse, wi, wis, weibe, 
(naD (65, 75), mu (17); zü etlicher wif 
(6); etswab (11). nd. ytliker (22), etleker 
3), enieh (132) wis, wijs 7 sijns (132). 
Ee igliches (9). ein juwelick 



























Quodlibetum buch (9). 


eyn ic- (19), iet- (76) -lieher. so wer (9 





QUO 


Quominus wie (18). ieht mynner 
Anh.) etwas minder (110). wat tzo 
myn (132). 

Quomodo (quomo, quódo, quó 11, 
4, 75. cf. quodammodo) Ad. welcher, 
in w. (4, w.-ley (18), in w.ley (3), in 
wileher (17) wise sim.; wie, wihe (117), 
wie dan (21), alb wi (3); welcher maf 
(15); was (68), in was (110) meynung. 
woe 4 in wat maniren (132). wie vil Z 
in wal) gestalt (65). wue dane wijs (11). 

*Quomodo-libet, 7 -cunque (75) 
(quodo-, quó- 68, 75; ?. qualitereun- 
que 75) hd. welcher wijf (20); wyedan, 
weleherley, in w. (110) wise sem., wef) 
(69). in wat maniren (132). 

Quondam Ad. et-, etz- (b) -wan; 
eins (62), vor zijten, wanne (20). md. 
ichtes-w., ietes wenne (22). in vortzij- 
den off naemals (132). 

Quoniam (qni) Ad. waune (7) dar 
vmb; warvmb (68) dan w. (110) dan 
war es sach (65), seiten mal (Das.), 
want, war 4 wohin (20). nd. wante, 
wente (22) dar vmme. 

Quoniamquidem (7. quia, quoniam 
q. V.; in 110, 132 zweimal, einmal 
quando- 68, a/ph. quamquidem) wie 
doch (110). want soe danieh wijf (132). 

Quoque Ad. aber; vnd auch. aiber 
vnd (6). aich (bb). nd. vnde auer. 

*Quo- v. Co-quina. 

Quoquomodo in weleher maf) (65). 

Quorsum Ad. wo wiltu hin, wo wil 
du heyn (18), wo-hin (70, 134), -hine (66), 
-hien (110b, 132), -hene (19, 133), -hin uf 


(6), -hin wert (9), -hene w. (17); wor 
| hene (13), wa-hine (67), -hin (68, 69, 1102). 
ind. wor wultu hen. waer hin (11, 20 


war- (20, 99), hin- (8) -wert. 
*Quosque v. Quousque. 

Quot hd. wye vil sm., woueel (19), 
wilecher (17). nd. wu-, woe- (132) -vele, 
-velle (22); hoe voel (11). 

Quotannis alle iar (110), iaer (132). 

*Quotanu-m, -s v. Cydonia. 

Quotempore Ad. welcher, zu w. (21), 
Zü welicher (6), welehe (Db, 133, 134), 
welch zijt szm. nd. welker tijd. 

Quo-, quot-tennis, -tennus Ad. wye- 
vil jar, -vil iarig (1), -vil jerig (v, 76), 
-veyl iare (18), -vil iar alt (75); von wye 
fele garn (17); wy fil jarick (5^); wye 
alt. nd. wu vele 1arich, hoe aelt (11). 

*Quo-, quot-tidem (7. quot) hd. wye 
vil sm. nd. wu vele. 

Quotidi- v. Cottidi-. 

Quo-ties, -cies gew. quoe-, quot- 
iens Ad. wye-, wo- (6, 13), nd. wu-dicke. 
hd. wye dig, wy offte (4), wo oft (6), 
wie oft (76). 





QUT 481 


Quoties-, gew. quociens-cunque Ad. 
also-, nd. alzo-dieke sém., -decke (13). 
wie dig (17). wie menig mal (68, 1102 
mall (110b). wie menieh werff (132). 

*Quoti-, bissw. quotti-, quti- ur 
-farie, -uarie, -narie (67, 133, 152) Ad. 
wye mancher-, menger- (6j -ley. md. 
wu ma-, men- (22) -nigher leye. 

*Quotifarius wie maniger lay (1). 

*Quo-, óissw. quot-tiformis Ad. wye 
manch-, manig- (1), mennig-, menig-, 
mancherlei- (4, 67) -formig; wie man- 
cherlei form, formirung (3), forme vnd 
gestalt (75); weleher forme (7). nd. wu 
manieh formich. 

*Quotimodus wy manich (bb). 

*Quoti-narie v. -farie. 

*Quotinus &oc. v. Cydonia. 

*Quoti- v. Quotu-plex, -plus. 

Quotquot Ad. wye vil. nd. wu vele. 
als vil er ist (65). 

Quott- v. Quot-. 

*Quottulus wie menigfeltig (76). 

Quot vicibus 4 modis wie manig 
male (75). 

Quotu-, quottu-, quoti-plex, -plus 
hd. wye, wy manceh-feldich sém., -falt 
(9b), -fordieh (21); wie manig-faltig (110), 
-feldig (1), -ueltig (75). nd. wu manich 
voldich. 

Quo-, quot-tuplex wy mannich 
feldig (4). wy manenfeldich (3). wie 
menig- (76), vil- (1) -feltig. wy vil 
vach (9). 

*Quotupliciter wie manigfaltigli-chen 
(110), -eh (68). 

Quotu-, quoti- (5^) -plus Ad. wie 

(OUR -feltig (Y). wo manich falt 

, Quo-, quot-tus hd. wye vil ist der 
sim. nd. wu manich is der. wy mancher 
(55). wie m. ist ir (67, 133). wie vil ma- 
niger (1). wye man-ger (20), -chester 
(19). welcher in der zal (1103), zall (110b). 
hd. w., was (15) ist er, der (70, 75, 134) 
an der zal. hoe- (11), die wye- (132) 
ap was orden- o. schick-unge 
75). 

Quotusquisque wie-dick Z£ -offt (110 
sim.). 

Quouis wohin £ wo wiltu hin (75). 

Quou-, quo- (133, oft alph.) -sque 
hd. wye-verre, -verr (134), -ver, -fer, 
ange; wo lang £ werne (se 13); bif 
dar (55). nd. wente war wu ver (23); 
hoe lange (11). 

Quoxare (cf. quaxare) v. Coaxare. 

*Qutinarie v. Quotifarie. 


? 








7 DizeesBACH. GrossaniUM. 
l 








61 


RAD 


*Rabaeulus rub-graf), -kraut (14). 

*Rabe v. Karabe. 

*Rabellare (cf. reb.) wieder sin (8). 
wider seyn (9). 

*Rabendula (cf. angeliea) 
plumen (75). 

Rab-idus, se/ner -ilus, -olus, -iosus 
hd. nd. xvas-, hd. ros- t wiet- (1105), ro-, 
£ wit- (1102), dob-, dab- (19), nd. dou- 
ende. Àd. tob- £ wut- (9), wuet- (15) 
-ender; wotend (6); dobendi-ch, -cht 
(21); tob-endig, -isch (1); wiettig tobung 
(dus 76) taub 7 rüssig 7 gáhelich 
-iosus 126); vn-synnig (8, 110), -gesunt 
(e claffg vor vnsynniger weise o. 
wutung (75). nd. do-, da-uendieh; ver- 
woet (132). ràz (rab-, rap-idus, rapula 
Gt.) rapidus eanis wutender o. toben- 
diger hundt (74). 

Rabies (7. seabies 76) Ad. tob-, dob-, 
wiet- (68, 110), wuet- (75) -unge; tob- 
ischait (1), -ende sueh (9); dob-en (18), 
-endichkeyt (13), -endekeyt (12), agheit 
(10), iode sucht (8); taub-s. (126), 
hundsteube (128), dabinheyd (19), vn- 
gesuntheit (7). nd. do-, da-uinge; rasen- 
(11), verwoet- (132) -heit. 

*Rab- v. Rad-igudium. 

*Rabilus v. Rabidus. 

*Rabinum, rauisium, gramen raui- 
sum. rabi-nen, -D grab) (143). 

Rabiositas doueheit (20). 

Rabiosus v. Rabidus. 

*Rabire ranarum vox (141). 

Rabo, g. -onis (v. mensura) mate 
(147). 

*Rabo- (1), rapa-caulis (cf. napo-oe.) 
ruben krut (7). ruobigras (Gf.). rubbisgrás 
(130). 

*Rabolus (cf. rabulus) eyn kaler (T. 
cf. kallen fabulari Kil. &e.). 

Rabula (z. calumnzator 110 &c., rauwcus 
136. cf. rabidus, rauilla) zancker o. schel- 
ter (110). kyuer; schelder; roeper (132). 
schlaher (68). blo- (126, Das.), plau- (Kià.)- 
derer. zungen-trescher (Ki*.), -dreseher 
(Kib.). nl. een krijscher, tierder voort recht 
eakelaer, swetser, pleytvoghel (116). 

Rabulare (v. verbosare) schelten £ 
klagen (110 szm.). raff- (110), rabb- (132) 
-elen. 

Rabulatio scheltung (68, 110). rabbel- 
inge (132). 

Rab-, rap- (129) -ulatus (?. sonus 
rapidus 129) ain geschray (76)  stym 
geschrei (8). eyner stimme lawt£ donne(9). 

*Rabulo, g. -onis predi-ke, -cate; 
sermoen (147). 

Rabulus spotter (20). klef-fisch (8), 
-fig (76), -isch (9). thineman (Gr.). ags. 
flitere in ebhatis (/lat.? 94, 136). 


ringel- 





lh; RH 


RACH 


*Racalla (cf. racana, ralla, ragella 
Gl. m.?) ruhi (121). 

Raeana (vestis G1. m.) ags. huitil (136). 

*Raceator (7 parit-us, -or &ce.) hen- 
cker, peiniger, tottengraber, lecker (74). 

*Racea (99), racea (7. in quo vertitur 
mandibula, 16. cf. racha pars pedis dc. 
Gl. m.?) gaspe (99). en gaupesche (23). 

Raceec-, rach-, rane-, raue-, rechan- 
are voz íigridés (Gl. m.). 

*Racea v. Raea. 

*Racedo v. Raucedo. 

Racem-, racim- (8), ratin- (76) -ari, 
-are (185) weyn (9), wme(8), druben (18^) 
lesen. trauben samlen (64). 

Racematio nach-lesung (91), -wimmen 
7 lesen der trauben (126). affterberg-, 
nocheher-, stuffel-, retzel-ung (88). 

Raeemosus traubechtig (126). 

Race-, 4 rase- (11), nacer- (1) -mus 
hd. wein-rebe, -reben (sg. 151), remen 
(4), -traub (1), -rebe mit weyn trawben 
(9); rebe, wine-r.; win-reb, -drube (18), 
-garten reben £ -g. ezwyg (19), -steyn 
(21), -trub £ -gart (68); eyn resebir win 
Stog (5b); trubo sm. 4 drappo ? champ 
(Gf.); die trappen o. kemme von den 
wyn truben (110); der rapp o. drapp 
am trauben 7 das tr.beere 7 stirtzel 
(126); der trap von dem truben (75); 
druben rapp (67, 133) ; rap (17), rape (13), 
drap (49), kam (Y), der kampff (114); 
drauben-rappe (152), -kam; trauben 
kamm; traben kamp (151); herling (65, 
BM.), horlingk (65 var.). hd. nd. rancke. 
wijn-coern, -garde twijch Z r. (11), 
-gartzranck, -druue; rosijn (132). rosijnen 
(147). riss (23). 

*Racen-a (75), -ea (cf. lacena, ratera, 
erinaeula) háchell (16). hachel (7. eerun- 
eula &oc. 75). 

*Ra- 4 ro-cia (7. cl?peus) tartsche (75). 

*Racimari v. Racemari. 

*Raeiotionari v. Ratiocinari. 

*Racra rungh in en waghen (147). 


*Raetare (cf. raecare, ragere) ceruo- 
rum est (16). 

*Raculum boghel (98). 

*Racumeula v. Ratiuneula. 

*Rach (cf. sq.) trocz (9). r. in eollum 
tuum trutz rach (74). 

Rach-a, -us (74) torechtZ trucz wort 
(9). hirn-loser (74), los (9), -loB o. dor- 
recht (8). ein vnwirseh Z hunnisch, var. 
honisch, wort Z7 ein w. der vnwirschkait 
&c. das den zorn eygt, var. eugt (65). 
eyteler 7 vnnutzer (74). 

Rachare (76, G1. m.) v. Raecare. 

*Rachettum (7. reticulum £n ludo pi- 
larum) racket (Kil.). 


RAD 


*Rachi- burgus, -nburgius (Sum.), 
-npurgius (6)eyn lantrichter- (6), -rehtere 
(Sum.). land riechter (t). 

*Rachus v. Racha. 

*Radadix v. Rhagades. 

*Rad-, redi- (&i.) -antia (/f.) rednitz 
(74, Ki.). 

*Radarea (cf. radula) gall. radoire 
de pestrin (122). 

Radere Ad. nd. scher-en, Ad. -n, 
-nt(13); scha-ren (6), -ben (65); sehrap- 
en (109, 132), -pen (132). 

*Radi v. Radosi. 


*Radiamen d. nd. schin. Ad. schein, 
schinunge (110). schijnsel (132). 
*Radiantia schinbarkait (65). 

Radiare (7. ir-r. 4 nitescere 7 ruti- 
lare 1) Ad. nd. schi-, hd. schei-nen. hd. 
schin; gli-tzen (1), -Ben; gleyssen (9), 
glenczen (20), flackren (52). 

Radiatio glautzung (126). 

*Radiatus glanch (68). 

*Radieala v. Struthium. 

*Radiealis 7. marasmus &c. ver- 
welckung, volkommen ettick (116). 

*Radicaliter wurtzlich (75). 

Radiecare (7. radices euellere 16, emite 
tere Br.) hd. wurtzeln, w. graben (16), w. 
vD-gr. (68), wurtzen£ w. gr. (15) ; wortzeln; 
vz-, auf-, vD- w., -wurtzlen, -sprofen, 
-spryssen (59, 134), -luBen (21), -lassen 
(b), -ritten (6). vyB. plucken (132). md. 
wortelen (11) : vortel-en (28), -len (22), 
utlaten. j 

Radicatio (/. redactio, stcoOtao|i0c 
Gl. m.) wurzelunge (20). 

*Radic-iosus v. -osus. 

Radic-itus, -atus (sic Br.) hd. von 
wurez (1), wurtzel (4), der w. (110) 
wortzeln (5) vff, auff, off (5). von (19), 
van (11) grunde. Ad. von gr. vf (15, 16), 
vff sim.; czu gr. czu gronde (17). vam . 

r. vp (132). gruntlichen (21). Ad. gentz- - 
ich mit wortzel sim. wurtzlich (75). van. 
wo- (22), vo- (23) -rtelen. 

*Radieositas wurzelunge (20). 

Radic-osus (Pr.), -iosus (11, 75) (. 
radicibus plenus) hd. wurtz-ig (15), -elieh. 
sim. nd. wortelic. 

Radieula v. Citocacia. 

Radifieare wurtzel machen (74). | 

*Radi-, rade-, rabi-gudium, radigu- 
dum (74) (7. raphanus minor 74, r8- 
fanoleon &c.) merratih Z chren (Gt.). 
merrettich 2 kryen (74). 

*Radinape, rodina-ps (943), -re (136) 
(cf. lapathum) ags. ompre 7 docce (949); 
lelothr-ae (94), -e (136). 

Radiolum (;. polypodium Gl. m., 6f. | 
felicina) ages. eoforfearn (942). [ 



















RHAG 


Radius, rado 7 razus (at. 6, 325) (7. 
| nauieula 4 pecten fextoris 7. lignum quod 
| distinguit stamina Br. scampna sec 16; 
virga geometr-i, -alis; genus oliues $. q. 
| protenditur i» quadriga ?n medicullio 
76 sí modiolo Br.; splendor stellarum 
| € solis; lignum quo equatur modius) raia 
| (121, sem. Gf. 2, 383). reia (141). radie Z 
raeye (Kil.) strame (65). stram von der 
| sonnen; schutzel als die weber haben, 
| vlg. schuffel (75). strom £ strim (126). 
liecht-straim (3, 71), -streym (1). vss- 
| gandes lieht (93). glast (V). glanst (2?) 
des liehtis aus-flus 7 -brechen (9 Ann.), 
-prehen (74). eyn uss-brechung £ -drugg 
| des lieehtz (62). hd. glanf) (12), glantz. 
gl. (15, e5) £ vBdringen (15) def) lichts. 
| sunnen-gl. 4 schone (6 Zm e verb. 9). 
S.-schein (16). sonnen schin (8). Ad. 
nd. schin. Ad. scheyn, licht, speyche, 
| spaieh, speich (in dem wagen 110, an 
| eym rade 5, im r. 75), spyche (12), 
| tyehsel (76), vinger (74), spule, spol; 
weber-scheflin, var. -schifflen (61), -kamp 
|! (1); eyn messe girthe (17), mefirut (74), 
zeigoruota (Gt.). nd. licht, lecht, stremel, 
| speke, speeck (11, 132) in dem wagen 
| (132); spole, spuel (11). strich- holtz 
| (1102), -oltz (1105). strekel (132). 
|^ *Radius a-, o- (8) -bstraetus vir- 
| stossen schin (8). vorstosen scheyn (9). 
| R. directus glich schin (6). des 
| lieehtes glicher schin Z glantz (76). 

R. ferreus pfriend (126). 


R. fractus vstossen 4 -brochen (9 
Anh.). 
R. lucis lechtstrime (22v). 

*R. o- v. R. a-bstraetus. 
*R. Qrntus 7 modens des lichtes gliche 
| stricke scheyn zacken (9 Ann.). 
R. reflexus wider-schin (8), -scheyn 
| £ spule (9), -gelen sch. (9. Anh.), -geborn 
j schin (6). 
!- *R. strictus (cf. r. abstraetus, frac- 
tus) u'stossen schin (6). 
*Radiuum speke (11). 
| Radix Ad. wurcez; wurtz-e (93), -en 
| (D, -el; wortze-l, -ll (132); wirbel (76); 
rà- (1, 105, Gf.), re- (7, Gf.), ret- (6), mirre- 
| (153), milter rá- (93) -tich. nd. wortele, 
redic (47, (85). 
*R. enisi ybsch wurtz (87, 146). 
*R. felicis (sé. fil). varin (Sum.). 

*R. illyriea 7. iris blaw gilgen &c. 
(116). 

R. montis der antritt o. rist (126). 

*R. pontia 7 reubarbara rupontichen 
(125. cf. rapontium). 7. q. reu-barba- 
rum Z -pontieum (Br., rha-p. (143). 
| rebarbarum. est species im apoteca (16). 
*Rado v. Radius. 

*Radosi sciro (141, Gf). radi skir 
| (GI. Cass.). 

Radula vafb-schaben £ -raspen (128). 
nl. rijuer, raspe (116). scharre (Fr.). 

*Rafanoleon (»« patpayéA.atoy  ) me- 
riratih (Gf.). hanifwrz (127). 

Raf-, raff- v. Raph-anus &oc. 

Raffius v. Rapheola. 

*Ragabia slougriumo (? Gf.). 

Rhagad-es, -ia, g. -ie (147), rada- 
dix (85) Ad. schrunden (Das. &e.). nd. 
Serunden (8525); klóven im bakdarm (?. 











RHAM 


rime ani Chytr.. van eroecekel of rymp 
eyne spleete (147). 

*Ragadia (aus rhagadia raye, fissura 
2« raia) gall. raye (piscis 122). 

*Ragene (cf.ragella G1. m.?) rezinun 
(vestes 104, Gf.). 

*Ragere (ceruorum est, cf. ractare; 
rancere, rangere) ezu- (9), ezo- (8) 
-rnen. 

Raia (v rocho 125), roch-en (125), 
-e; raia oxyrynehos ni. vleet, snuy- 
tert (116). 

*Raia fieberwrz (Sum. VI.). 

*Rairi (87), raici (? 146) cedri (cf. 
rarici?) wekholterholtz (87, 146). 

*Raliees (si. eal.) stóf (121). 

Ralla, v/g. rasilis eyn grof cleyt (132). 
scarlachen (130, $m. 3, 386). rasilis scher- 
perlieh gewande (74). 

Rall-a, -um 7 rulla (in Druckschrif- 
ten), t rullum (Das.) seher- Ad. -messer, 
-tueh, -dueh, zd. -mes, -mest, -laken. 
scharsach (T, 74, 75, 76). pflug-stecke £ 
-Sscharre (Ki*,), -stocker (Fr.), -schorer 
(126, Das.), -sehor damit man den wegyb 
o. pflügeisen sehabet &e. (Das.). sehaber 
& ruthe 7 rinde am pflug (Ki*.). rüde 2 
stóker darmit men de plochschar rein 
maket (Chytr.. rudel (125). reyt (91. cf. 
Sm. 3, 164). reitelsteck (Das.). 

*Ralpo (cf. palpo) fiualder (104). 

Rama (ciu. hebr. i. excelsa Br.) hoe 
(8). eyn hóch (9). hohe (75). 

Ramal-e, 4 -is (147, Br.) s. tzwieg 
$ tzeleh (125). ast (88). adj. ezweygech 


1(9). zwigecht (8). rijserich (147). 


Ramare (4 raucus fieri 16) ezwi- 
gen (8). ezweygen (9). 

*Ramarium 7. l/gmum rami (16). 

*Rama-tus i. amicus 0 vnitus (16); 
-thus vir 2. speculationis; -tha, -thum 
beschawung o. spiegel (74). 

Ramea v. Hirna. 

Ra-, 4 rasa- (125) -mentum, ramen 
(74, 15), ra- (75€), ka- (75356) -metum 
(4. quisquilie 93, mensura cuiuslibet rei 
76) mas eins leglichen dings, v/g. was 
abgeschabt wirt, var. wurt von eim 
leg-, var. iet-lichen dinge (75). splitter 
(125). ab-sneite (93), -schnayt o. -schab 
eines yglicehen dings (74). schnitz- £ 
schelf-lin (Das.). Ad. schabe- (8, 9), sniez- 
spene, 4 staup (11). 

*Rameus v. Rhamnus. 

Ram-ex, -ix (Br.) (7. mentula 129, Br., 
virga 9, hernia, pilositas n pudendis) 
brueh (88). ein gebrech im (110), g. £ 
sehorinmghe in dat (132) gemechte. der 
karnóffel (126 &e.. bróck (Chytr.) Ad. 
scham har. Ad. nd.ast.list (49). ezoleher 
(9). riet o. kocher (8) mansglid (15). 
zerD (14). 

Ramieosus bresthaft an den ge- 
mechten (110). geschort (132). telli- (23), 
tel- (22) -gich. grofitsersiger (74). 

*Raminum (cf. sq.) knophen (1). 

*Ramipastrie ast, oyst, tack (141). 

Ramix v. Ramex. 

Rhammnus, ram-nus, -inus (67, 152), 
7 -eus (Voce. ex quo), -mus (93. 7. -mus 
albae spinae 94, 13625 m?ssverst.), -pnus 
(23), -nis (4). -us (q.v.), -ma (121), namnus 
(1), raninus (74), ronus (q. v.) (7. vepris 





RAN 483 


1, 2, spina alba 74, rosetum q. v. 75) 
hd. hagin (101, Gf.); hagen-, han- (2L 
&e.), hayn- (5, 9, 4), hag- (14), kerstes- 
(100), agal- 7 adil- (Gf.), bern- (125), 
rosen- (75), Ad. nd. hage-, stekel- 
(99) -dorn, -dorn baum (21, 4) d.-hegk 
(D, -heck (19). dorenhekeh (2). stengel 
von den rosen; r.st. 4 -stoek (75). kro- 
seller (feut. et. simul gallice 20. cf. Dz. 
Wtb. 184). eroselbusg (99). huls (12. cf. 
ruseus). falbaum (114). trufwurtz (74). 
wachsolter (93). agaleia (120, Gf.). agelei 
(121). ags. thefedhorn (943); theban-thorn 
(94), -thron (186). 

Ra- v..Ar-moracia. 

Ramosus Ad. ast-ieke (10), -iek (4), 
-g (134), liher (141); e-, £ ne- (7), ó- 
(62) -stig ; estieh (5), ezwigig (17). 

*Ramotus (aus examitus sim.?) gr. 
i. sericum lat. (16). d 

*Ramumulum (aus chamaemelum ?) 
hundestilli (Gf.), -e (Sum.). 

*Ramuneulus astel (75). 

Ramus (cf. rhamnus, homicida) 
hd. nd. ast. hd. aist (6); zwi-g, -ch, -ck 
(5D); ezweyg (9, 4), zwey (134), szweyl 
(13), zelch (74), ezelge (19), ezeilge (12. 
telige (12), -lieh (132), -ghe (23), -ch 
(99 &e.). twich (23). twijeh (11, 147). toern 
steke (11). hag- (8), hagen- (76) -dorn. 
ranck (147). 

Ramuseulus ezweyge- (9), zwyg- 
(8), est- (16) -lin. risigen (100). 

*Ram-, rhamn- (Pap.) -usia 2. for- 
cu 0 indignationis dea (110 &e.). gluck 
(14). 

Ran-a, 47 -uneulus (i41, Chytr.) (cf. 
vrus) Ad. fro-sche, -schÓe (152), -seh, 
-De, -se (141), -fó (12), -esch (76), -chs 
(103), -esch (20), -yssche (19); fresch 
(b^), frósch (93), fresse (49), fraBe (21), 
hoptzger (126). nd. ho- (22, 93), hu- 
(225) -pper; huplyng (147), hutzke Z 
padde (109); pogge (Chytr.), pokghe 
(225), vorseh (11, 132). mer frósch 
(piscis 93). ranarum foetus poggen raf 
(Chytr.). 

Rana rufa krott 7 trothe (171). 

Raneare heyser sein (64). 

Rancare v. Raccare. 

*Rancemus (ausrac. »« ranke) rancke 
(74). 

Raneere (co xi etum 18b. 2. fetere 
i irasci; cf. ragere) hd. nd. stincken. 
Ad. zu-, zü- (134), zi- (16), zy- (649), ezo- 
(4), nd. to-rnen. ezorn (17, 133). zornig 
(110 &e.), graw (68. cf. ranco-r, -rs) 
werden. zancken £ grinen (7. rangere 
75). stirmen (76). 

Rancida caro garst (110), garstig o. 
stinckend (Das.), gastig (132), pfinnig (68), 
garstet 4 pfynnet (64) fleisch. 

Ranc-ide/ -orose (Z.rixose)zanckisch 
(15). 

*Rancidiuneulus stinckachtich vyn- 
nicheit (132). 

*Raneidolum verbaninge (11). 


Raneid-ulus, -olus Ad.nd.stineken- 
dieh, Ad. -dig, -dicht (21), -de (8), -d 
(134). schimlig (67). gar stik (2« garstig) 
4 stikunde (9). 

Rane-idus, 4 -orosus (7. rixosus 
15) stinek-ig (69), -ieh (107), -ung (4) 
-eeht (1), -aentich (132), -ende Z stancki 
4 schimlig (110). stingent (67). smir-chun 


61 * 


484 RAP 


(3), -kund (1). Ad. nd. vinnich. Ad. fin- 
nig, -nicht (17), -echt (77); pfin-net (64), 
-nig (69, 70, 134), -dig (69); fynt (10), 
vyndich Z gerst (13). garst (12, 225, 717). 
garstig (9 Mrg., 21, 125, Ki?.), ich (18, 
22), -lich (5), -et (64). gerstiech (23). 
kastich (109). parcenter (Gf.). tzo- (132), 
too- (107) -rnich, zanck- 7 grin-isch (75). 
snidicht 7 pin (77). 

*Ranceina (st. runcina) nuil (131). 

*Rancius (7. mucor) gacz (5. cf. sq.). 

Ranceor (cf. mancor) garst (9, 17, 
75, 110, Hpt. 5). gersti (Gf.). Ad. garste-, 
garsti, gareze- (5b), gaistig- (74), vn- 
wirdig- (68) -keit. gersticheit 7 vynne 
(23). onwerdicheit; tzornich stanck off 
gaystheit (132). zanck; zornig (110). 
Stanck (68, 110). zanck- 7 grin-ung 7. 
rixositas; pfnackel, var. pfinackel (a/pA. 
pfn-) atn Z gestanck von fleisch (75). Ad, 
ein fynne, pfynne (74), pfin, fine (123); 
finnicheit (21). gráwe (Das). graue vnd 
graulender gestanck (Ki2.). smirchait 
(Ll, 3). haBe (13). ezorn Ar bitter mut 
7 ez. (8, 9). der groll des zornf 7 ein 
bitterkait (65). ran-goson, -kason; parz-, 
var. parr-unga (Gt.). ags. thro-h (94), -ch 
(v. invidia, & odéum 136). 

Raneordia zornikeit (110 szm.). toer- 
nicheit &c. (147). 

*Rancoreus frawen sucht (9). frauwen 
schuch (szc 8). 

*Rancorose v. Rancide. 

Raneorosus (cf. rancidus. manco- 
rosus.) finn-ygk (21), -icht (18), -echtig 
(5). vynn-aehtich (23), -echtich (22). Ad. 
Zorni-g, -cht (13); zarnig (6). nd. tornich. 
hadericht (75). 

Raneors zornig (110). tzornich (132). 
toernich &c. (147). gram (68). 

Randieulus (Br. sí. rancidulus) 
Stinckachtig (68). 

Ranetum (Br.) vorschen stede (147). 

*Rangere v. Rancere. rango 74. 2ras- 
cor (16). 

*Raninus v. Rhamnus. 

Ranire ranarum, vox (Gl. m.). 

Ranuneulus (7. batrachium 144. cf. 
rana) frosc (Sum.). hanen-, rappen-fufj, 
gleif-, var. gli&-blumen (144). kuchen- 
schel; küschellen; hacketkraut (7. oreo- 
selinon 73). 

*Ranus eyghenman (81). 

Rap-a, -pa (649), £ -um (91, 110 &c.), 
i -ula 4& -ulum (147) (cf. napa) Ad. 
ruob-a (87, Gf.), -e, rube, rüb (6, 134), 
rueben (2), ruben (1, 75), robe, rieb, 
raben Z moren (75). nd. roue. roebe (147). 
rube Z rape (132). rettich (74). 

*Rapabulum v. Rapalum. 

*Rapa- v. Rabo-caulis. 

.Rapacitas abziehung (65). zu griffi- 
kait (76). raubery (110). roubnuD (68). 
roeuenisse (132). 

*Rapacium laybprots (24). 

*Rapa-lum, -bulum (122) (ausrhop.? 
glockenschwengel 7 kloffer (91). gall. 
barre (122). 

Rap-,rapul-arium roeben stede(147). 

.Rapax Ad. grif-fig, -fich, -ftich, (20), 
-elig (17); greyffig (132), be-gr. (74), 
nemig, zugriffer  nemer mit macht (75); 
raub-ig (88), -hafftig, rauphafftich, rapi- 
scher (74); zucke-r (65, 75), -ndiger (74), 


— 











RAPH 


-nder (9), -nde (8). nd. grepech (29) ; gery p- 
ich (132), -ex Z HOSLARIS 55 "s 

Rapere hd. gri-, grei- (134) -ffen. Ad. 
nd. nemen. Ad. gewelticlich n. (1), zu 
niemen (76), zucken (75, 76); rau-, ro- 
(6) -ben. nd. gripen, rapen (22*). 

*Rapid-inosus, -us roifflick (141). 

Rap-, raph- (132) -idus (cf. prc., 
rabidus) hd. nd. nem-, Ad. neym-, czug- 
(11) -ende. Ad. nemig, namig (1); griff-ig 
(110), -tig (20). hoestich Z grijffich (132). 
hoe- (1102), ho- (1105) -sehig. 

Ra-, ru- (133) -pina, 7 rapula (110 &c.) 
hd. rau-p, -pe (133), -b, -ff (20), -bung 
(18); rób (6), rob (76), strazraub (2). nd. 
roff, roef. 

*Rapina (auis) wassersteltz (74). 

*Rapinatorium roiffstede (147). 

*Rapinositas rauberye (20). 

Rapistrum (7. zizania 125) hedrich, 
per. ber-wurtz (74). redich (17). hei- 
(17, 74), he- (47, 85, 125, Sum.) -derich. 

Rhapontieum v. Radix pontia. Ma- 
ronium. 

*Rap-ontium, -uncium Z -uneulus 
(Das.) (cf. radix pontia) rapántz-lin 
(Das.), -ele (111). rabintzlen (91). 

*Rappa v. Rapa. 

Rapt-are, 7 -itare stediges (8), offte 
(75) rauben. 

Rapti-m, 4 -ue (75) raub-, zuck- 
(75), snel, gir-, gewellec- (20) -lich. 

*Raptitare v. Raptare. 

Raptor hd. rau-, ro- (76); reu-ber; 
reuper (4), lant verderber (12). nd. ro-, 
roe-uer. nemer o. zucker (7. rapax 75). 

Raptura pruch (74). 

Raptus píc. ge-zuckt (65), -raufft Z 
begriffen (20). s. Ad. raub- (20), beraub- 
(9 Anh), griff-, zuck- (65), verzuck- (62) 
-unge. nd. gripinge. entzuckunge (9 Anh.), 
ein zugk (5, 65) des geistes, gaist (65 

Rapul-a, 4 -um (110 &e.) (cf. rap-a, 
-ina) ruope (104). rubel (175). 

*Rapul- v. Rap-arium. 

*Rapularius (7. Zjber vetus dc. D &c.) 
eyn buch von maneherley dingen (14). 

Rapulatum roeben spyse (147). 

*Rap- v. Rab-ulatus. 

Rapum v. Rapa. 

Raphael ist ein ertzengel tobie ge- 
sant (75). 

Raph-, raíf-, raff-anus, selten -anum 
hd. và- (1), rae- (Gr.), re- (1), ret-tich; 
rettig (75); re- (17, 97), ree- (13, 132) 
-dich ; redick (12), surerátich (93). mer- 
hd. -ratieh sim. (Gf.) -retich (47, Gr.), 
-rettich, -redick (47). mórráttich (134). 
mer- Z mir-reteich (4). myr- (133), mir- 
retich (85), -retig (133, 152), -rich (bb, 
18). ehrene (Gf.). ehren (2, 3, 105). kre- 
hen (75). pepere (85). 

Raphanus s/m. maior (aor 3, 4) 
ra- (1, 4), re- (7) -tich. rátigh (509). ret- 
tig (3). rettieh (74, 76). rub-r. (1). mer-r. 
(6, 123). meer-r. (649). mirch (1T. 
wetterau.). kren (64, 123). redi-eh (5), -g 
(21), -ek (23). 

Raphanus sm. minor (bor 3, 4) 
mor ratich (4). mer- (1, 74, 76), mir- 
(74), wasser- (125), ruben- (64, 123), rue- 
ben- (64€) -rettich. me-:. (21), mir- (5) 
-rich. rettich; merretig, vig. kren (75). 
ehren (1). khren (509). mar- (22), mir- 
(23) -redick. miredeck (295). pfeffer 
(74). 








RAS 


*Rapheola chraphe (7. artoerea sum., 
Gf. 4, 598). Cf. rufe-ola, -la, rofiolus 
&e0. (Gl. m. 5, 747, 1773), roffiole &e. o. 
v. artoereas; v/l. auch raffius 2. ham- 
pago (G1. m.). 

*Raphidus v. Rapidus. 

*Raphus (aus raphius, »« ramp? 
rauus q. v.) hd. nd. wer-, nd. weer-wolf, 
infirmitas, rampff (110), ramp (132). 

Rarefacere dunne ader loz (4), 
dünne 7 lose (3), lauf, dun, loger, ro- 
gel (14) machen. 

Rare-, raro- (23, 69, 134), nare- 
(séc 1) -fieri hd. loz (4), lof, laz (3), 
lose (15, Ob.), las (1), loiz, blob Z tum, 
(6), bloib (7), lau o. rogel o. loger (74), 
logel (0».), 4 locker (Fr.) dunn, dynn 
sim., kleyn, hd. nd. los werden. quellen 

22», 74, Ob.) als erbeif (74). quelen 
ol swellen (22b). 

Rarenter v. Raro. 


Raresce-re, -seere (110?) dunn-en 
(9), -e machen (8^). anfahen cleyn wer: 
den o. dynn (i10) begynnen tzo dun- 


nen off cl. tzo w. off selden tzo geschien . 


(132, sZm. 68). selten geschehen (68). 


*Rarici (aus earui?) garten kommel ! 


(19). gaert come (11). 

*Rarifieare seltzsam machen, sin o: 
werden (15). 

Raritas din- o. selten- (110 s/m.), 
selezen- (20),.selsen- Z claer- (11), lose- 
4 klayr- (19) -heit. seltzsamigkeit (75). 

Rar-o,-enter (110 &e.) Ad. sel-den, 
-ten, -tein (-tem ?) 2. nit diek (v). sel- 
dene £ -sene (225). zelden (23). salten (6). 

*Raro- v. Rare-fieri. 

*Raro- v. Pa-phonista. 

Rarus hd. lose (595, 19), loD, loif, 
loiz, laz (2, 3), lotz (1), lost (v7), get. 
mit dem Zusatze daz nich (D), daz do 
neucht (77), daf) nicht, nit dick, deck 
(18) ist. lof) nit dig (10). lose vf vapos 
res als die braden des scehweif; rogel 
ví aer qui non humectat (75); rogler o. 
logerer (74) lug 7 salten (6), luck daz 
nit dick ist (V). nd. los dat nicht dicht 
en 1s; zelden. sel- sin (18), -Ben 7 -zam 
(15), -tzemer (76), -ezhen (21), -tsen (5), 
-ezen Z fremde (20), -ezem (9), Ad. -ten, 
hd. nd. -den, nd. -dene, -sen, -sene. tun 
(6, 12). dunner (74). 

Rasa vestis, cf. valla) rósa 7 $lusa 
(Gf.). los (120). hd. scharlach. sch.-roek 
(16). rok vnd mantel an andir (9). rog 
vnd m. an eyn-a. oder geschorn (8). 
eyn rot m. (11). 

*Rasamentum (anders Gl. m, 6f. 
ramentum) feilstaub 7 schabpuluer(Das.). 

Rasare scheren (68, 110, 132). 

*Rasarium v. Rasorium. 

*Raseus (arbor, cf. ri-, ru-seus; an- 
ders Gl. m.) holdir (8). 

*Rasemus v. Racemus. 

*Rasia (si brasia; anders Gl. m.) 
wirz (121). 

*Rasides, g. -dei des gerichts heel- 
heit (147). 

Rasilis v. Ralla. 

*Rasimentum (i. perempcio) doyt- 
slach, moert (147). 

Rasio scherunge (20). 


*Ras-iolum, -orium (-oriolum Br.) 

















E 


RAT 


| scher- hd. messer, nd. -mes, -mest, metz 
| (132). hd. scara- (141, Gf.), schar-, sar- 
| (v5 var.) -mes (14), -rub (20), -iB (1), 


-sach (6, 76, Gf), -sahs sim. (141, Gf. 6, 


| 90), -sachel, ear. -sachlin (-iolum 75). 


schaers Z scheers (kil). 
Rasitare dick-vil (68, 110), -wil (132) 


| Sscheren. 


Rasor d. nd. scherer. tuoch-seh. 


| (64). bart-sch. 7 barbierer (68, 110, 132). 


Seherr-e (11), Ad. -er. 
Rasorium (7. rallum, cf. rasiolum) 


| seharsach (64€, 75). schermesser (64). 


Raso- (759), rasa- (753), rosa- (v5be) 


-rium schur (75). 


Raspa (7. radula) raspe (Kil.). 
*Rasta grint (93). 

*Rastellarius hacker (125). 
Rastellu-m, -s (104, Sum., Gf.) rech-o 


| (121, Gr), -e (9, 104, 120, Sum., Gf.). rech 
| (7). ain klains rechlin Z 7. q. rethe (16, 
| cf. -us 4. clathrus Gl. m.?) pock (-m 


bidens Agr.). 
Raster hacco (141). 
*Rastrator recher im hauw (75). 
*Rastrion rech-en (Sum.), -e (Gf). 
*Rastros (7. ligones q. v.) ags. met- 


| ticas (136). 


*Rastrum v. Ceruisia. 
*Rastrum (7. traha &oc.) Ad. rech-e, 


|-en, rech (68, 76, 88), regke (100). ra- 
| elien (4, 116). rijoh Z rijue (132). egede 
| (18. egde (74, 132). hd. egd (9), eyge 
| (1 

|riec, gritsele, rive (107). eegde £ grie- 
| sele (108). nl. egge, clouwe (116). lin-gier 
|-(110b), -ier (110). krail r. tridens; krail 
|! Zháke mit zweien zaken 7 zancken (Agr.). 


, eyde, ege, egktriffel (76). egghe; 


*Rasula (anders Gl. m.) hew-schober 


£ -huff (15). 


Rasura scale (100). hd. scher-, £ ras- 


|Z kurtz- 2? affsnyd- (20), dilg- 7 abe 


Schab- (17), abschab- (74) -unge. rasur, 


| platt, absehneydung def$ harf5 (74). 


Rasus Ad. ge-schorn, -schabet £ -dil- 


| get (11). 


*Rat-era, -ors 4 -ora 4 ritora (74) 
(cf. racenea ?) riffel, flachs-r. (14). repe, 


|dair men vlass mede reept (147), eyn 


towe darm de knutten van dem vlasse 


7| mede doet (229), cf. Br. wtb. 2, 482. Fr. 


2, 91 sq. 
*Raterare (cf. prc.) repen (22^). vlass 


|. (147). 


*Ratescere v. Raucere. 

Ratifieare bestedigen (8). 

Ratifieatus war ghemaket (23). 

*Ratil-ia, -la v. T'ormentilla. 

*Ratinari v. Racemari. 

*Ratinum salzfaz (121). Cf. eatinus 
sulzuaz (Gt.). 

Ratio hd. nd. redelicheit, rede, rydde 
(19), r.-liehkeit (21), rediliehtikeit (13), 
redleychait (1), elich redde (7), fornuff- 
lieh reden (3). hd. eyn sprechende rede 
0. erafft sim, suochend sel craft (93). 


I eyn sprekende craft. Ad. md. geo) 


— |Hseher nochvorsehunge (9 Ann.) ver- 


v/nu-nfft , Ad. -fft, -nfftigkait (65), -nff- 
tig betrachtung (88). spurend vernunfft 
(65). v. geistlicher nochspurunge 7 vor- 
nemunge (9). sporende vorn. ezweyuel- 


Stant ((147). saeh (18). weib weg, nitz 


m | geverf, bewer-, rechn-ung (88). 























RAT 


R. naturalis, r.-nalis (sec v6. aus 
r. nális) naturlich Ad. sache, sach, md. 
zake. n. vrsach (110). n. erafft (v, 6) 
glich ding zu bringen gewonlich nach 
der naturen art 4 sitten (1). naturliehe 
art 4 craft glichen dinge ezu brengene 
gewonlicher natur craft art (9 Anh. 
glich zubringen Z naturlich craft (15). 
krafflieh ding zü bring (6). 

R. primordialis hd. ewige vr-, or-, 
oir-sach ; e. vrsach (15, 4, 75) der erea- 
turen(15); v. ezu er. (9 Anh.) ; e. orsach 
zu der cr. (0); ewig vrsach zu der crea- 
tur (65, 76); e. sach (9); erste orsach 
(8); e. vnd ewige vrkunde der nature 
(9). ewich orzake (23). 

R. sapientie schinder wifhait, fur- 
bildung, oberst erafft der sele (65). 

R. semi-nalis, -alis naturlich same 
7 n. crafft des samens (65). n. sam (1), 
som (6). gewonlich er. (V, 76) mancher- 
ley zu bringen (7). natirlich som (16). 
gewoglich craft; mengerlei übung (6). 
naturlichs samen vn gewonliche craft 
mancherley ezubrengunge (9). 

R. substantialis (sbalis) naturlich 
same-nunge (17), -lunge (9). 

R. superior (est vir, sed inferior 
mulier 65) vernunfftig (65), obirste (8, 9), 
die oberst (7) krafft (8), kr. der sele. 

Ratiocinalis ryddelich (19). 

Ratio-cinari, -nacinari (147), 7 -nari 
(4, 110 &e.), raciotionari (65) vornunff- 
(4), vernuff- (23) -tigen. rede geben (14). 
nach der vernunft wircken (76). ver- 
nunfft-brauchen (64), -iglichen leben o. 
thun (75)  bescheyden; 2onder-richten, 
-wysen (147). 

*Ratiocinarium rekenkamer (Kkil.). 

Ratiocinatio bescheidnisse(110bsZm.). 
vernunfftige wurckung(75). redemakynge 

Ratioci-, ratio- (19) -natiuus rydde- 
lich (19). redelick (11). 

Ratiocinato-r, 4 -rius (147) werb- 
hafftüger (64). redemaker (147). 

Ratiocinium bescheideniB (20 sm.). 
redsamkeit (8, 9). beweisung der ver- 
nunfft (15). 

*Rationabil-e, -iter red-lichen (110), 
-elich (132). recht vnd billichen (65). 
vernunfftiglich (-iter 75). 

Rationa-bile v. -le. 

Rationa-bilis, -lis (cf. ratio natu- 
ralis) Ad. v-, vor-nunftig, -nonftig, -nunft 
(-bilis 6), -noffchit (21). Ad. nd. rede-, 
rydde- (19) -lieh, -lick. 2d. vornufftich. 

Rationabil-iter v. -e. 

*Ratio-nacinari v. -cinari. 

Rationale vernunfftig krafft der sele 
€5). 

Rationa-le, -bile (v. logium) prust- 
kiuueri 7 -flech; uuizzilahan (ar) brust- 
plech (9), -dueh (65). brost blecht (8). 

Rationa-lis v. -bilis. 

Rationalitas verstenliehkeit (49). 

*Ratio-nari, -nare (1), -einari (q. v.) 
hd. vernu-, v?nun-, v^non-fftigen. v'nufftig 
sin (17). reden Z gebruchen (20). rede 
maken of gebruycken (147). 

Rationarium ein rechenbuch(1105s2m). 

Rationa-rius v. -tiuus. 


*Rationatio bescheidenif (20 s?m.). 
beschneidnusse (sc 1102). vnufft (1). 


—. 





RAU 485 


*Rationa-tiuus, -rius (1102) (cf. ra- 
eiocinatiuus) red- Z vrsech- (110), rede- 
7 ondersock- (132) -lich. redlich vnder- 
sagung (s2c 68). 

Rationato ags. amb-ect (94), -aet (136). 

Rat-is, -es Ad. schiff. nd. schip. scef 
(14). schiff-e, -esport, -essayte (74). vlos 
(9). lotz (Das.). floB; f1680; flott (Kia.). 
ags. fliute (136). 

*Ratis-pona, -bona (49), -pana (bb, 
16, 110, 152), ratespona (16) (céu.) regens- 
hd.-purg, -burg (7), -b'g (5), -porg (1102), 
nd. -porch. rege-nBboreh (132), -nboreh 
(12), -spurg (1105),-rsborg (49). reggesbürg 
(13). ragerspurg (6).reynsberg (1').rens- 
porg (bb). 

*Ratitum (7. obulus) hellynek (147). 

Ratiun-, racum- (141) -eula ein clein 
red (110). redlin (141). ein reckenschafft 
(132). 

*Ratix (si. radix) ratih (Gf.). 

*Rator-a, -s v. Ratera. 

*Ratta (cf. sq.) ratt 7 raytt (19). 

*Ratt-a 7 -us (v. genus muris ratten- 
aris) rattenberger (20). 

*Rattus rotte (11). 

*Ratum gall. piequotin (122). 

Ratus (£4 firmus i solidus) fest o. 
starg (8). gewis 7 veste (9). vast (132). 

Raua goltvarwe (147). 

Raua (7. raptus) gryppyng (147). 

*Raua heesche stemme (147). 

Raue-re, -scere gryppende wesen of 
werden (147). 

Raueare (v. balbutire Gl. m.; cf. rau- 
eere, raeceare) Ad. heyser werden szm. 

*Rauce heyDerlich (20). 

Rau-, ra- (68, 76) -cedo, rauci-tas, 
-ditas, -da (18) (v. arteriasis 147) Ad. 
heyser- hayser- (1, v6, 134), heyse- (8, 
133, 152), heys-, heyD-keit, -chait (1); 
heys-erung (68), -eht 7 dempichet (20); 
heyseh (110), haisere (91), dimme der 
stimm (Das.). heesch (132). heescheit 
(132, 147). hiescheit (11). heyssch-eit (22), 
-en (23). 

*Raucedula (aus) rogis (140). 

Rauce-re, -seere 7. raucare (75, 76), 
7 ratescere (76). hd. heyser, haiser, heise 
(8, 133), heif, nd. hes, hel &c. werden. 
haiser (76), heiser (75) sein 0o. w. 

*Rauecid-a, -itas v. Raucedo. 

Raucidus v. Raucus. 

Raucire (7. esse 4 fieri raucum 1i 
pauca loqui Br.) heiser (68, 110), heef) 
(132) syn. 

*Raucis dat hesche (85b). 

Raucitas v. Raucedo. 

Rau-eus, 7 -us (110 &c.), 4 -cidus, 
7 -eulentus 7 -iatus (129 s?m.), 4 -icio 
(147), £ reuecus (76) hd. hei-, hai-ser; 
hei&er (14), eyn h. (21), heifrig (62), 
heyse (8, 133) heyf, heysch, ruch £ 
rauch im half) (75), dempich (20). md. 
hes (23). hesch (e heesch (99, 147), 
hiesch (11), hee) (132), rauw (147). 

*Rauenne (cw.) rafenn (74). 

*Rauicio v. Raucus. 

Rauidus v. Rauus. 

Rauilla (7. causidicus 75, 129, Br.) 
furspreche (74). rodler mit vil worten (75). 

*Rauillare rodlen (75). 

*Rauinus (cf. phutus, erassula) dens« 
wurz (Sum. V). 


486 RED 


*Rauis-ium, -um v. Rabinum. 

Rauus grypende (147). 

Rau-us, 7 -idus (116), 7 -ulus£ -stellus 
(141) goltroit (147). »/. taneet (116). liecht- 
graw (91). sehwartzgeel 7 wolffsfarb (111). 
werwolff (74. cf. raphus). 

*Razus (anders Gl. m.) v. Radius. 

Re wesenlich (65). 

Re- hd. wider-, widder-, wyeder-. Ad. 
nd. weder-. 

Realis (regalis?) herlich (49). wese- 
licher (65). 

Realitas herlichkeit (49). 

Realiter wese-, wurck-, genez-lich 
(65). 

*Reamare v. Redamare. 

Reatus Ad. nd. schult. Ad. sch. der 
pein (75) ; sehul-d, -dig (7. cu/pa 21); sunde 
(8, 9, 65). zunde (11). verbintlichait (65). 
mifthat (110 sZm.). 

*Re-, sub-audire wider- 7 vber-horen 
(15). 

Re- v. Ri-baldus. 

*Rebalsa (v. conuicium; cf. repalsa) 
laster 7 smaheyt (3). 

*Rebarbarum v. Radix pontia. 

Rebell-are, óissw. 4 -isare hd. wye- 
der-, wider-, widder-, nd. weder-striden, 
Ad.-striten,-streiten, -stritten (6),-fechten, 
-kriegen (20), -triben (65), -streben o. 
spennig syn (110) -wertig sein (64), nd. 
-streuen (22), -strubbeln (132). 

Rebellatio wider-kriegunge (20), 
-veehtunge (8), -streytunge (9), -befftzung 
7 -spánnigkeit (126). 

Rebellio Ad. wider-stridunge szm., 
-fechtunge (20), -kempfe (m. Reg. Ben.), 
-spenstigkait (65), -spanikait (2), -spanig- 
keit (75), -strebung (76), -streberke1t (21), 
-streuekeit (D). nd. weder streui-cheyt, 
-nghe. Ad. nd. pynlicheit. vngehorsam- 
keit (20). 

Rebellis Ad. wider-, Ad. nd. weder- 
stridich, Ad. striddich, -stridigk, -strytig, 
-streitig, -stredieh 7 spelich (13), -spennig 
(17, 75, 110), -spenig Z -spannig Z -spanig 
4 -setzig (75), -spenic £ -strebech (12), 
-span (6), -kriegich 7 -fechtende (20), 
-sordig (10), -stendig (49), nd. -kiuich. 
stritig, stutzig, setzig, v/g. streig (15). 
strebych (19, Das.). klefügk (49). Ad. 
pinlieh. »4. pijnlie (11), striselch (99). 
ribal £ muding (125). 

Marg. zu 9: S$ noueris pellem vooris 

esse rebellem 
slahe sleg drey ader vyer 
si cupis pacem habere. 

Rebelli-sare, -zare (cf. rebellare) 
hd. kiffeln (49); wider-k. (5), -kebeln 
(17), -sprechen, -klaffen (49, 65), -bellen 
i -triben (66), -snellen (18), -spanig sin 
0. -Setzig; -spennig sein; setzen w. ein 
andern (75). widder- (21), weder-striden 
(21, 22), -kiuen (23). 

*Rebellisatio widder vechtunge (8, 
9). wider stritigkeit (75). 

Rebibere wider trincken (9). widder- 
(8), offenbar Z aber eins (14) drincken. 

Re-boare, -buare, roboare (68, 
75, 110, 132, 136) Ld. lauten (4). Ad. 
nd. luden (5, 23), wider-, weder-l., Ad. 
-Iuten, -lauten (9), -gellen Z -hellen (75), 
-schallen 2 -thónen (Das.), -scheln 2 -singen 
(11), -hellen (25). hellen (7). ge-lut (68), 





REC 


-luyt (132) machen. erschellen (75, 76). 
ro-, varr. re-, alph. vo-boare (untersch. 
von alph. ve-b. widerluten) luen, luyen, 
o. hulen, huylen v£ boues (110 varr.). 
*Reboatio wider lawttunge (9). 
Re-, ro- (68, 132) -boatus widerhal 
(110). geluyt Z belchinge (132). 
Rebrachia-, suauie-torium, resti- 
eula, redimieulum amict (der priester 
141). 
*Rebrida (7. slinipendria; s/. nebri- 
da) eyn schniczel duch (5^). 
*Rebuare v. Reboare. 
Rebullire ander-werbe syden (8), 
-weyt warm werden (9). 
Reburrus ruw (147). 
Recadere widervallen (75). 
*Recalciare weder schuden (17). 
Recalcit-rare, -are (1) hd. wider- 
spannen (68), -streben, -sterben (1), -stan 
(8), -sten £ -stapfeln (9), -schlahen mit 
den fuessen 2 -lauffen (75). hunder sla- 
gen (17). hinder- 7 neben-sich schlagen 
(65). weder-streuen (23), -spennich sijn 
(132). 
*Reealeitratio wider sprechung (9). 
*Recaleulare wider rech-en o. -nen 
15). 
| Reealere wieder wormen (8). 
*Reealtrum (cf. prc.? recalceiare?) 
weder schyn (23). 
*Reealuare hinden kaal (szc 9). 
Reealu-aster, -ester 7 re-, retro- 
ealuus (74) ehaluer (121, szm. Gf). v-ch. 
(Sum.). uo-, och-, hóch-, auur-chalauer 
sim. (Gf.). hinden- (8, 9), hinter- Z aff- 
ter- (14) -kal. hunderwert cale (17). 
*Recaluatio kalheit (8). hinden-k. (9). 
*Recaluitio alachalagi (Gt.). 
Recaluus (cf. reealuaster) kal (68, 
110). kael (1105, 132). hinden glaezet (75). 
*Recandere v. Recondere. 
Reecapitulare (7. epilogare, diffiteri) 
wider-reden £ -sagen ein ding noch ein 
male (15). 
*Reeaprielis (/ybrid) rech (74). 
*Recauillare v. Remurmurare. 
Recedere Ad. nd. enwech-, nd. eyn- 
wech-, Ad. hinweg-, ent- (18, 76) Ad. 
-wichen, weichen, ad. -wiken. Ad. wi- 
ehen (65); ab- (75), enwech-, enweck-, 
(11), enweg- (€), aweg- (21), weg- 
(8, 9), vort- (14) -gan sem., -gene (17, 
21) £ ezihen (9). wider schlagen; hin 
ziehen (75). 
Recedipium «v. Recidura. 
*Recenciare v. Recentare. 
Recens Ad. frisch, friBe (21), frysch- 
roen (68, frichg £4 grün (3), frys gron 
(2). free £ Giscnb" (18); rysche (10), 
risch (Db), reusch (feür 75), grune, grüen 
(134), grun, nuw, new, nue. heurig vnd 
nuwe, kost- 4 her-lich; treflich sach o. 
dinge £. pregnans (15. cf. Fr. 2, 383b). 
versch (14, 225, 23, 132) £ grone alze v. 
vleysch (23). vrisch (225). vers (22). 
varsch 7 ny (11). groen (132). 
Recensere schatzen (1). zelen o. vr- 
teilen (110), o. ver-z. (68). celen (100). 
ezalen (9). teylen (9). tellen (10s, 132). 
ver-t (132), -trecken 4 -nuwen (108). 





*Recenseri frischen (75). 
Recensire (v6. q. -ere Br., ?. lauare | 


REC 


Gl. m., purgare t innouare) erfrischen o. 
reinigen (i10 sem.) fri machen (18). 
ververschen (132). 

Recensitus beezalt (1T). ge-zalt (8, 
9), -zal (18). ghetalt (22). eyn gh. (23). 

Recensitus Ad. v'nuwit sém.; frisch 
t neuw (110) gemacht; erfrischit (8, 9), 
gereügt (? 17). nd. vor-nighet, -nyet; 
versch-ghemaket (22), -maket (23), -ge- 
maicht (132). 

Recen-tare, -eiare (133) hd. friseh- 
machen. 

Recenter frischlieh (6). 

*Recenteus v. Centes. 

Recentia Ad. frisch-heit, -eit, -keit; 
frif-, frist- 4 grune- (49), nuwe- (20) 
-heit; friBekeyt (21). nd. versch-eit (132), 
-ieheyt (22), -licheyt 7 versheyt (23 
varscheyt (11). 

*Receptabulum vas (1). 

Recept-aculum, 4 -orium (9) (7. vas 
dc.) hd. behalt-. behelt-nisse sZm. Ad. 


; 


be-, ent- (20) -heltenis. behel-tinis (67), 


-tinif) (152), -nis (13). ent-fengenif) (20), 
-fenttenif) (19). ontvagenisse 2 weder 
neminge (11)  wydder nemunghe (19). 
vnderschleiff (126). wonung (8, 
uese (8), -wese (sic 9). ein geschir; ent: 
phahung; enpfengnif; pl. vesser (65). 


9) ge- 


- 


Receptare emfhglich (110), dick et- 


was (68), dickwil wat (132) nemen. 

Reeeptibilis genem-e (9), -me (8). 
aufnehm- 7 wiederbekomm.-lieh (kia.). 

Receptorium (cf. receptaculum) 
sacristey ; receptbuch (Ki.). 

Receptus intfangen (20 sm.) wid: 
der genommen (20). 

*Receratus v. Recidura. 

*Recere eo es nighen Z virnuwen (19). 
nyen £ varschen (11). 

*Recertator, antegonistastryder dye 
meer gestreden heft (147). 

Recessurus wechverdieh (147). 

Recessus hinzuck (75). ags. helustras 
(94, 136). 

Reci v. Palim. 

*Reciaeculum v. Ret-e, -iculum, -ia- 
eulum. "Tenaculum. 

*Reci-alum, -eulum netz, visch-n. 0 
garn (174). 

*Reciare, -ri v. Retiare. 

Recidere Ad. wider-, hindersich- (65) 
nd. weder-vallen. 

Recidere af slaen (11). 

*Recid-erina, -erma,-iduum,-ipnum, 
-ipna, -ipuum v. -ura. 

*Recidibilis (4. morbus cadens, sed 
recedulus m.recedens) widerfallige sucht 
(15). recidolis 4. morbus vecidens (16). 


Recidiua (cf. recidura) weder in 


fallunge (17). 

Recidiuare (v. pos( casum reparare 
dc.) hd. nd. wider-, weder-in vallen; 
erger-werden, -en (22). geerger-n (18), 
-t werden (12) weeder erger w. (1 
arger w. (10). wider in die sunde fallen 
(65). w.-fallen in das alt wesen vnd le- 
ben; vmbsehlagen (75). Ad. w.-vmb faln 
sim., -uallen 7 -abkeren (20), -leben (8, 
9). ernuwen (20). vermauren (64). 


Recidiuatio affkerunge (20). 








| 


| 
| 
| 
j 
| 
J| 
| 





. 








| coopertortum; stola Br., acus 120, 


REC 


| *Recidiuum widderfal (20). wider- 


wachs (arborum 123), wach (64, 125). 
Recid-iuus, -uus ^d. hinder-, weder 


Jin- (17), nd. achter-vellich. Ad. h--wellig 


(0), -feltig (21, 76), -fallig (6). hyn fel- 
digk (4) erger (49). widersiech (68), 
-kranek (110, 132). 
*Recid-olis, -ulus v. -ibilis. 
*Reecid-ura (9), -iua (8), -inna (g. 


!atis) ? -innum (147), -ipnum 7 -ipna 


(Das.), -ipuum, var. -iduum (110), -erina 
(15), -erma (76), rece-dipium (G1. m.), 


|-ratus (76) reeoratus (75), rethedi- 


pium (74), rechedi-pnaà p/. (Gl. m, 
Ki.) -nna (kKi.), rechidinna (Das. ) 
(aus trechedipna, vpey&Oevxvoy) r. vestis 


| rusticorum (15), parasetica (14), conuuii 
|4 recinium (q. v. 110). 
| bawr- (9), pauren- (75), puben- (74), 
| diseh- (Das.) -kleit. comódianten-kleider 
| (Ki*.). kedel; wen-, wenne-ckel rocket; 
| SA als die vrouwen baeven dragen 
| (147). 


ebur- (8), ge- 


Recid-uus v. -iuus. 

*Recimus v. Ricinus. 

*Recineum (cf. recinium, risiculum) 
eyn ruchelj (23). 

Recinere aber singen (14). 

Recin-ium, 7 -um (Br), Z -&à (Gt), 


| riein-ium (74, 130, Gf.), -um (Gf.), reni- 


eium (120) (7. vestis; pallium; maítronale 
121, 
Gf, ratiociÀnmum i merenda Gl. m. cf. 


| reci-dura, -necum) nadel, spindel (74).| (20) 


spenula (120, 121, Gf.). ruobelin (130). 
*Reciolum v. Ret-e, -iolum. 


Recipere Ad. nemen. »d. weder-, Ad. 
wider, widder vmb- (18) -n., -niemen 


| (16). 


Recipr-ocare, -icare (23) hd. md. 
wider, weder-nemen, -n. vor andern 
(17), -niemen (76), ^d. -kern in sich sel- 
ber, im s. (110), sieh selbes (4), sich 


| selbs (75); -chern an sieh (1); md. -ke- 
| ren in zik zuluen, ym seluen (132); 


-beugen (19, 20), -boghen (11). v'ander- 


| weyden (9), -werben (8). 


Reciproeatio widder-beugunge (20), 
-griffunge (8), -greyffung (9). 
*Reciproce widder beuglich (20). 


| widervmb 7 einB vmb6) ander (65). 


Reciproeus Ad. wider-cherig (1), 
-kerich (5^), -kerig in das vorder (i. 
reflexiuus 75), -griffig sm., -grifflich, 
-beuglich (20), -gebouget (19), -vmbsla- 
gunge (sec 49). w.-keret (-heret? 21), 
-kern (5), -gekart (18) in sich selber. 
weder kirlich zu im s. (17). gebogen 


| widervmb (65). nd. Eon. ie (11), 
9) 


-gripelick in ziek zelues (23), -kerlick 
in sik sulues (92) 

Recisio widder snidunge (20). 

Recisus abgeslagen (19). 

Recitare Ad. v-, auf-, aus-, vff., 
auf-, off-sagen. nd. vp zegen. auer (?) 


| heischen 7 of segen (14). vertzellen (132). 


wider erzelen (110). 

Reclamare Ad. wider ruffen sim., 4 
'Sehreyen (9). nd. weder ruepen (11). 

Reclamatio Ad. wider ruffunge szm. 

*Reclam-, reuoe- (Fr. l, 626) -ato- 
rium luder (». 65, 74, Fr.) das ist ein 
rote tuch dz die waidelute machen 
dumque hoc aues vident so fliegen sie 
wider herczu (65). 


REC 


Reclaudere wider beschliessen (75). 

*Reclinaculum Ad. bette sim. 

Reclinare Ad. nd. wider-, weder-ney- 
gen, nd. -niggen, -neghen, Ad. -nigen, 
-niegen (13), -beugen (19), -beygen (10), 
-bogen (12). niddern 7 beygen (77). nid- 
der ligen (20). an lenen (68). 

. Reclinatio Ad. bette, leynung (9), 
widder-lenunge (8), -ringunge (20). 

Reclinat-orium,  -io (74) (7. Jaquear 
7 statorium 1. sf. strat.; cf. eubieulum) 
hd. lene, l-burga (Gf.), line- (120, 121), 
lini- (Gf.) -berga; ein leen, len, o. stat 
do man ruwet, ruogt (110 varr.); linde- 
une (74), bette sm., beth, pótt (134); 
bede-huf (20), -huiB (19); beddebrot 
(20), pett-e 7 -gezierd (74); slafhaus 
(1). nd. bedde, beedhuus. 

Reclines ags. suaehaldae (94), suuael- 
dae (136). 

, FReclinium zu-virlayB (19), -verlaef) 
?. refugium 7 inthaltni (20). toe ver 
laet (11). 

Recludere Ad. wider-slieBen, -slissen, 
-schlissen, varr. -schliessen, -schiessen 
(110), -beslissen; zu schliefen (65); be- 
7 víf- (20), ent- (19) -sliessen. weder- 
sluyssen (132), -sluten (23). 

Reelusa cluse (20, 65). eloster (65). 

Reclusio be- 4 vff-sliebunge (20). 

Reclusus píc. s. be- (110), ver- (76) 
-schlossen. op geslossen (132) clusener 
2i 


*Recogitabilis ouerdethtlich (20). 

Recogitare wieder dencken (20). w. 
ge-d. (8, 9, 75). ober dreneken (s2c 20). 

*Recogitatio vber denckunge (20). 

Recognoscere erkennen (l1). 

*Recol-atus, -eetus v. -lectus. 

Recolere ander-werbe (5, 7), -werpf 
(21), -worbe (13), -werff (22), -worft (23), 
-weit (4) denken, ge-d. (7, 4), dincken 
(13). deenken (11). Ad. wider-, be- (20), 
ge- (6, 110), wider ge-dencken. anders 
be-d. 4 -gon (16). Ad. opf- opp- (19), 
off- (11, 20) -eren. 

Recolitus (7. cultus Gl. m.) wyd (?) 
daych £ opper (19). bedacht (75). 

*Recolleetio widder samenunge (20). 

Recol-lectus, -eetus (76), -atus (76) 
ge- (9, 21, 16), hd. nd. be-stalt, -zalt (v), 
-talt (22). hd. be-dacht, -docht (4). ver- 
samlet (68, 110), -gadert (132). widder 
gesamt (20). 

Reocolligere virsamen (20). v'samenen 
(11). widder-samannen (19), -zusamen 
lesen (20). 

Recomm-, recou- (1) -endare Ad. 
enphelhen (1); wider-lohen (sec 67), -lo- 
ben Z be-, em- (76) -pfelhen; be-uelhen, 
-felhen, -feln, -fellen (21). md. louen, 
weder-l, -lauen (132). w.-befeln 7 loben 
(17). beuelen (23, 67, 132). widervmb be- 
felhen (68, 110). widder laifen £ befeln 
(18). brysen (65). 

Recommendatio ein wider lob (4). 
w. lobung Z befelchung (16). 

*Recommissio beuelnif) (75). 

Recom-, gew. recon-pensa hd. wider- 
gelt, gelten (6), -geltunge, -geldunge, 
-gab (16), -gebunge. nd. weder-geldinge, 
-geuinge. glijch guet (20). 

Recom-, recon-pensare 7d. nd. gel- 
|den, v-g. (132). hd. wider-g., -geben, 





REC 487 


-dienen, -erfüllen, -kern mit der gabe 
vndbelonung/ -bringen; 7 -vmb ergetzen ; 
t legen mit glichniB der that (75). ver- 
gelten (68,110); erge-tzen (75), -ren (sc) 
i verdienen (76). wyeder v'dyen (5). 
widder v'denen (21). nd. weder vor de- 
nen sim. w.-dyne (13). v'derdynen (5^). 
bezalen £ gehjchen (20). 

Recom-, recon-pensatio, 4 -pensa 
(66 &e.) hd. nd. geld-unge, -inge; ver-g. 
(132). Ad. wider-g., -geltung, -gellung 
(21), -gabe (20), -lonung (110). ergetzung 
(75, 76). gelijchunge (20). glieh wider- 
legung der tat (75). 

*Reconciliabiliter versunlich (75). 

*Reconciliamen soene (20). 
Recon-ciliare, -ciliari, gew. -siliare 

Ad. v?-sunen, -sünen (134), -sonen, -soenen 
(68, 132), -suenen, var. -syenen (110), 
-syenet (13), -senen (76, 110 var.), -richten 
(15); widder sonen (18j5 wider-sunen (4), 
-verainigen (65); vereinen (110), den zorn 
abtragen Z zu fridlichkait bringen (65); 
zu frieden seezen, wydder zu fr. machen 
(19), weder m. (17). verpeysen (132). v^- 
dE (283), -suenen Z to vrede maken 
(11). 

Reconciliatio virsoen- (20), virson- 
(8), versun- (75), vorsun- (9) -unge. 

*Reconciliatiuum versunlich (65). 
Reconciliator ver-richter 7 -suner 
75). 

Reconciliatus versunet (175). 

Reco-, reca- (1) -ndere decken (5). 
Ad. nd. be-d., huden. Ad. be-h., -huten, 
-halten, -dencken (76); bergen. Ad. md. 
vV-b., -pergen (1). hueden (7?) machen 
(20). hietten (76). 

Reconditus geborgen; behu-et £ -t 
(20). 

Recon-ducere v. -uenire. 
*Reconp- v. Recomp-. 
*Reoon-siliare v. -ciliare. 

Reconuale-re, -scere (7. refocillari) 
wider gesunt sin o. werden (73). 

Reconuenire wider-belangen (ki.), 
-dingen o. mieten 2. reconducere; w. 
eins werden o. sin (75). 

Reconuentio were (8, 9). wieder- Z 
gegen-klage (Ki.). 

*Recoptilia (equi, cf. cingula) darn- 
gurtel (Sum.). 

*Recoratus v. Recidura. 
Recordabilis gedenglich (20). 
Recordari dencken (b, 23). Ad. be-, 

ge-d. dyneken (13). ingedenck sin (65). 

Recordatio gedenck-unge (20), -nisse 
(132), -nuD (68). ge- (75, 110), be- (175) 
-dechtnisse. 

*Recordatiue gedachtlieh (75). 

*Recordatiuus gedenck-ig (110), -ich 

(132), -lich (68). 

Recordator gedencker (20). 

Recordatus ge- (20, 175), be- (15) 
-dacht. 

Recordium Ad. dechtniz (5), ge-d. 
sim., -denckenif) sm. nd. decht-, dech- 
(23) -nisse. 

*Recou- v. Recomm-endare. 

Re- v. Pro-crastinare. 

Recreamen erquickesel (20). 
Reereare Ad. er-, wieder- (8), wydde- 

(19) -quicken. nd. weder quicen (11). 


488 REC 


eruecken (1), -kucken widerumb mit 
den krefften (7. reficere 75). 

Recreatio er-quickunge(20),-kuckung 
75). 
Iestotta ge-flochten (8, 9), -wonden 
(8), -wunden £ -bunden (9). 

Recrissare v. ÜTetrasitare. 

Recte recht-lieh (110), -elieh (132). 

Rectifieare Ad. nd. recht machen, 
maken (dat erom is 147); re-, gew. ri- 
echten. richten eyn dinck dat krumm ys 
(22b). 

Rectitudo Ad. rechtekeit sim., ge-r. 
(7, 4). nd. recht-icheit, -heit. strackait; 
Schlecht-e, -igkait (der streckung zu 
got); strengekait; dz mittel zwuschen 
rüch- vnd vneb-igkait (65). 

Rector scolarum schul moeyster (5). 

Rect-oria, 4 -ura (76) (?. prémorda- 
lis ecclesia 16) phar- (17), pfar- (9) -kirche. 
eyn schole ampt (11). 

Rectus Ad.nd.recht, ge-r. (7), schlecht 
65). 

Reeubare v. Recumbere. 

Recubitus Ad. li-, le- (19) -gunge, 
ruwung (68). nd. ligginge £ rost (11). 
rast-e (19, 20), -ung (110), inge (132). 

Reeula dingelchin (20). 

Reculeare wanken edder dreden (14). 

Recu-mbere, 4 -bare (110 &e.) Ad. 
li-, le-, ley- (21) -gen. »d. lighen (23), 
liggen (11, 132), lyen (22). ruwen (68). 
ruw- (110), rust- (132) -ende essen. slaf- 
fen (8). sloffen (9). 

*Recuperabiliter widder winlich (20). 

Reeuperare Ad. her-, er-, der- (3 
-holn, -kobern (8,9); er-hulen (4), -hehen 
(76), -kucken (1) -getzen (75); wider-, 
w. ge- (20), w. vff sich (65) -bringen, 
-brengen (4), -wynnen (19, 20), -erwinden 
(8 Mrg.), -vberkomen (140), -erfüllen 
(67 sim.), -begeren (68).nd. er-, ver-halen; 
weder-winnen (11), -gekregen (132); to 
ertboren (22b. gws ercobren?). 

Recuperatio ergetzung (175). 

Recurrere widder lauffen (20, 75). 
ezu-ffiegen (8), -flihen (9). 

Recursare wider-lauffen (8), -komen 
9). 

Recursio wider lauffunge (8). 

Reecursus Ad. wider-, zu- (110) -lauff. 
tzo loeff (132). 

Reeuruare d. nd. wider-, weder- 
kummen. vnder beugen (20). 

*Recuruiare neden (Ad. nieten) we- 
derboghen alsome dey negel weder 
nedet (22^). 

*Recuruitas widder krumheit (20). 

Recuruus /ZAd. wider-gekrummet, 
-krummyck (19), -krum (110), -beuget (20). 
nd. weder-krummet, -gekrompt (132). 

Reeusare d. nd. v?'smaen sem. we- 
(17, 23), hd. wey-gern. Ad. vor-, ver-, 
wider- (110, 132) -sagen, verergern. vir- 
slaen (20). vD- £ ab-schlagen £ fliehen 
(65). leugen o. nieht wellen (9). leucken 
o. nit woln (8). vsumen (18). ab werpen 
(12). ver nieht hebben (23). 

Recusatio vorsmeungk (4). 

Recusatus vir-slahen £ -werffen (20). 

Reeussum /d. wider slag sém. md. 
weder-slach, -slacht (23). 

*Reeutieus (aus -itus) 4. cércumcisus 
(110 &e.) beschnytener (74). 


— 








RED 


Rechanare v. Raceare. 
TRechedi-nna, -pna, rechidinna v. 
Recidura. 

Reda, selten rheda Ad. nd. slede, sele 
(Zn curru b, 9, 283). Ad. sliede, slyde (19), 
slitte (151), slit (21, 1, 49), schlit, slith 
(1); sehlit-ten £ -kuchen (?. farr-o 3mal, 
-aà einmal 15. cf. slito-choho rostros 
Sm. 2, 280. Gf. 4, 361. schlittenkufe Coler, 
Fr., Sm. 2, 286); schlit-en (4), -ten (503 
Schilt (sic 1102), schleif (33), slite 7 sile 
(9), siel (7), sil (6, 174), seln en curru € 
korn (21), kar, karr, kerr (134), karre, 
karn (18), karch (V, 69, 151), karg (152), 
wage (20) ; wagen-zol (123. cf. redagium), 
renne (9); r-wan (8); ri, rye- (19) 
-dewagen; reding (93), wagen mit vier 
redern (75). nd. sledde 7 selle (22), kare. 
AUR (cf. rotabulum) redstab 
74). 

Redaetus Ad.widder-bracht Z -machen 
(20), -brach 7 -gemaeht (9). nd. weder- 
bracht Z VEOTdECE (11). 

Reda-, redi- (1), eda- (q. v.) -gium, 
redarium (147) (cf. vectigal) Ad. nd. 
vor lon. Ad. fuor-, fuer-, fur-lon, -lone, 
-loyn; fierlon (49), man (sc) ezolle (17); 
wagen-, wain- (8) -zol; wagel tol (col? 
12). nd. wagen tolne (81). van der slee- 
den dat voirloyn (141). 

*Rheda-le 7 -re (i. ecollipendium 
equorum in curru) silen (95). 

Red-, re- (14, 74) -amare ander- 
wert lip (17), weder leip (14), aber- £ 
wieder-liep (74) haben. 

*Rhedare (cf. rhedale) vó. schli-, 
schlai- (754) -tten (752), -pffen (v5beq). 

*Redargar v. Bedegar. 


Redarguere Ad. nd. schelden. hd. 
schelten, straffen; wider-str., -stroffen 
(17, 4), -triben (65). nd. weder strafen. 
be-rispen (11), -respen Z straeffen (20). 
vber-winden Z -kummen, ge-w., var. 
-winnen (65). 

Redargutio beresp- 4 straff-unge (20 
sim.).wider-strauffung(76), -sprechungx(65). 

Redargutus (7. reprehensus 75) 
berespet; ge-straffet 7 -schulden (20). 
begriffen mit straffen (75). 

*Redarium v. Redagium. 

Red-, re- (1) -dere (7. munerare 1) 
hd. wider-, be- (1) -geben. »d. weder 
geuen. 

Reddibitio wider-geben (8), -unden 

(sec 9). 

*Reddire sthiren (schiren?) geuen (23). 
Redditio Ad. wider gebunge. 
Reddituarius d. zinsman. rente- 

meister (20), -master (81). j 

Red-, re- (11) -ditus Ad. nd. gulde, 
rente. Ad. gulte, gult, gült (134), gilte, 
gilt, geldungk (7. census 4), rent, czynse, 
ZinD, jar ezyns (8, 9). reynte (11). 

Redditus perpetuus erff rente (132). 
R. vitalis libding (110). 

Redditus píc. wederom gegeuen(132). 

*Redecisium chrusa (141. cf. Gf. 6, 
616). 

Redemptio er-losung (110 szm.), -le- 
digung (75). verloesynghe (132). beza- 
lung (65). 

Redemptor Ad. er-, her- (17) -loser, 
-lediger (75). verloeBer (132). 








RED 


*Redemptorius contraetus ablosig | 
gult 7 zinf) (65). 

*Redentia v. Redolentia. 

*Redere v. Reddere. 

*Redesiderare wider begern (175). 

*Redeundo v. Redundare. 

Rediantia v. Radantia. 

Sus reh- (132) -ibere widerkommen 
(110). 

Redicere hd. wider sagen, w.-, ans 
derweyt- (9) -sprechen. 

Redietus widder sprechen (20). 

*Redieulum reituuagan (Gf.). spot 
(28. st. rid.). 

Redigere Ad. wider-machen, -brengen 
(20); ezu-br. (9); widerumb -sehieken 2 
-thun (110 scm.), -lyhen (110), -furen (65). 
nd. weder-maken, -om leyden (132). zwi-, 
tri-, bri-ngen; noten (65). ! 

*Redigium v. Redagium. 

*Redil- v. Redim-iculum. 

*Redimarius (7. redemptor) pachter 
(Kil.). 

Redimere (7. eruere £ erenire 1. cf. 
redimire) hd. er-, her-, vir- (19), wider-, 
w. erlosen sim. w.l. 4 kauffen (110). - 
w.-k. vnd l. (75). weder verloessen £ koefs : 
fen (132). erleysen 7 w. keuffen (13). koufz. 
fen £ wider-k. (65). losen (20). erledigen - 
(75). nd. er-, ver-lozen. h 

Redimibile ablassig 4 das da ist ab | 
ze losen &c. (65). ! 

Redimi-, ridimi- (147), redili- (76), 
rediun- (alph. redimi- 70) -eulum (7. - 
monile, nimbus q. v., corona, vitta, 
succinetorium 76, rebrachiatorium q. 
v.) nuskil (Gf.). hd. hube (68, 1102), haube 
(4) hub (1102), gezirt hub (93); huben 
sam (17); h.- (16), hauben- (9), hótel- : 
(Gf. -snur; hut sehnur (6), hor snuer 
(17); hare-schnur, -snore. Ad. nd. hars 
horn- (17), hóbet- (121) -bant, -pant (1). 
haubtbendel (Das.). hd. zir-, zier-, ezere- 
(91), zer- (67), nd. tzyer- (147), sir-heyt; 
tzireyt (22). huyff (132). borte (100). P 
ten zu dem har; fransen (75). hudeln 
(8. cf. Fr. 1, 4715. Sm. 2, 153). vnderwin- 
del (12). lendenyer (147). 

Redim-ire, -ere (75^) ornieren; sich; 
var. sich hubsch, zieren; schmucken mit 
der vÜwendigen zier (75). Ad. eczyren, 
zieren, zern. nd. tzyren, scyren (styren? 
93). 

Redimitus ge-zierit (20 szm.), -mutzt 
& -ordent; ornirt; wol geschickt 1n sinen 
cleidern; reiniclich, vig. hubseh (vnd - 
75^) an der vDBwendigen zierheit (75). 

Red-, re-integrare Ad. wider-, w. 
gancz-machen. g. m. (110) weder heel 
m. (132). nd. w.-maken. 

Redintegratio wider machunge(8, 9). 

Redire hd. nd. wider-, weder-gan, 
-komen szm., -machin (5b). widerum 
kummen (65, 68), gon (68). 

*Rediscere widder- (20), weder- (68) 
-leren. 

Reditus v. Redditus. 

Reditus hd. wider-kommunge Sm» 
-kvmmunge (20 &c.), -kerung (65). wid 
vart (8, 9). nd. weder kominge. 

*Rediu-iuare, /n den Hss. gew. -8re 
hd. nd. er-, hd. her-, gew. wider her 
w. er-quieken. w. erki-ken (6), -eken 


REF 


(16). w. lebendig werden (68, 110). erquick 
weder (18). 

Rediu-ius, 4 -um (125), -us (68, 110, 
132) zeek (126, Kià.). zách ? záck (Fr.). 
tecke (125). holtzbock (Das, Ki&.). ein 
mur, var. muer, o. riet egel (110). eyn 


-ua (110), -a, (110b, 116, Hen.), -ue £ 
e pl. (141), reduuia (112, 116, Ki.) Ad. 
nid- (Ki.), nl. ny- 4 dwangh- (116) -nagel. 
. -stroh (112). das gebrüt (Hen., sim. 112). 
est morbus quando cutis resoluitur circa 
vnguem (110). cleydere ter gehoericheit 
achter gelaten (7. exuuie 147). 
Rediuiuum erkuckunge 4 vornewet 
(9). irhuickit (8). 

Rediuiuus Ad. er-, her-quicket. er- 
ui-ekeit (5), -eet (13), -echich (23). er- 
iekt(76). hd. wider leben-dig, -tig (66), 
-mycek (19), -der £ warmender (9). 
wider lem-ptig (1), -tig (3. cf. Sm. 2, 512). 
widder (20), weder (132) leuendich. w. 
leuenachtieh (11). 

*Rediun- v. Redimi-culum. Cf. re- 
dondellus &ec. (Gl. m.) ? 

Redius dyenre, knape (147). 
Rediuus v. Rediuius. Gl. m. 5, 730. 
*Redo (aus eapedo? piscis) mvnewa, 
weiter wu. lat. muniua ($7). 

*Redocere widder leren (20). 
Redolens wol riehende (8, 9). 
*Redol-, 7 red- (74) -entia wol- (20) 
wider- (75) -riehunge. ein guter ruch 
(4, 74). 

| Redolere (cf. holofacere) Ad. wol 
|ri-, rie-, ru- (19) -ehen; wol riegen (13); 
jvieder riechen (8, 75), vnd sehmecken 
(75). nd. wal, wol ruken. 

Redonare hd. wider geben. nd. we 
ler geuen. 

*Redotare wider begaben (75). 

| *Redueare vf ezehen (5). 

| Redueere Ad. wider-furen, -fieren, 
oren (8), -brengen (9), -leyden (20). 
hd. weder-l. (132), -voren (11). 

| Reduleerari geschwern o. eissig sein 
88). 
Redulus hope van holte (147). 

| Reduneus krumer, schelher (74). 

| FRedundago v. Lomentum. 

| Redundantia vber-flussigkeit (9), 
ifluDkeit (8), -luG (65). 

| Red-undare, -eundo (7. reuetor 
t. reuertor] redeo abundo 16) hd. ge- 
ugen, nogen (13), -dien; gnugen 7 ent- 
reyn genen (21), wider- (75, 110), vber- 
liessen. szm., vber gan szm. nd. ghe- 
hoghen, -dyghen; auer vlieten (11), we- 
er vluyen (132). 

Reduplicare czwe- (17), wieder ezwie- 
8) -feldigen. snaben (9, 11). 

Reduuia v. Rediuius. 

| Redux (7. qué redet & comuersus 15, 
eduetus) wider kerer (75). der w. ge- 
88) die weder- (132) -leyt. 
Reemendare wider pessern (75). 
Reemptio wider kouff (65). 
*TReexpeetare aberpeiten (74). 
*Refallare (sf. -ere »— refellere) wi- 
.|er bedregen (21). 

*Re-fallere 7 -trufare wider-leichen 
-betrigen (75). 

*Refauere wider gunstig sin o. wer- 
jen (75). 


h DikgEsEACH GLOSSARIUM, 








































E: off ryet eghell (132). rediui-uum ( 








REF 


Refectio hd. er-, her-, der- (9, 4)| 


-quiekunge; erkuekung (75); erkuk- (6), 

erkick-(76) -nuf ; lab-en1, -nyf(4), -unge, 

-sal (21), -sel (17); lobunge (8), gnuf 

(7). vffenthalt-, spis-, wider mach-, w. 

DEREDMNE (65). nd. lauinghe, louenisse 
2) 


*Eefect-ionarius (7. custos refectorum 
76), -orarius rebender meister (8). la- 
benter (»« reficere) m. (9). remptor (Fr.). 

Refec-, reuer- (1) -torium refe-cto- 
rium (76), -ntare (Fr.), -nter (74), -ntal 
(69, 7592, 134, Fr, Sm), -ntaii (V), -nt 
(755), -rent (Sm.). reuaindre (Sm.), -enter 
(28, 110, 132, 147), -ent (15, $m.), -et (1), 
-bender (19). reybe-ner (21), -n tal (5*). 
hd. reben-der, -tere (12),-ter (74), -er(18), 
-dale (13), -dail (10), -dal. reb-bintere, 
-etir, -enthier; robenter (Fr., rafeter 
(4). riftre (99). spisehus (14). essehuef) 
(20). eethuyss (147). 

Refectus wydder gemacht (19). ge- 
labet (9, 19), -lobet (8), -fvdet 4 er- 
quieket (20). 

Refellere (7. vepellere t falsificare 
Br. fallere 76) hd. nd. wider-, weder- 
bedregen, Ad. -triegen (6), -betriegen, 
-betrigen, -bedriegen, -bringen 7 -ma- 
chen (7), -triuen (100), -driben (20). 
aber betrigen (9). 

Referendarius der einred o.sachen 
ercleret (110, scm. 132). der eine rede 
erfult (68. »« refertire?). 

*Referibile das da mag gelait 4 ge- 
furt werden (65). 

Referire widerumb schlagen (65). 
wieder laiden Z wider machen (T. »« 
referre). 

Referre Ld. wider. brengen, -bringen, 
-sagen (20), -holen (19); sagen, erzelen 
(110), fragen (9), dancken (8, 9); wider- 
umb £ entlieh laiten; zuglichen 7 enlich 
machen (65); vndersehayden seiu (l1). 
vertzellen (132). zelen, zu ordnen, fur 
rath bringen (88). 

Referri zugelegt werden 7 antveffen; 
ge-went, -endet £ -grundt sin vff &c. (65). 

Refert es gebyrt o. zugehort (i10). 
het scheelt 7 ydt behoert (132). vnder- 
schit hat (65). eyn twedregen (7) anghe- 
boren (23). 

Re-fertire, bissw. -farcire Ad. fullen, 
er- f. (75); wider-f. (6, 75), -fillen (76). 
-foln, -follen. nd. er-, weder-wllen. 

Refertus ge-fullit (8), -fult (9), -wllet 
(23). erfult (15). 

Referuere wider glasten (126, Ki3.). 
erlawen £ sinckelen (126). 

Reí- v. Re-formare. 

' Reficere (cf. recreare) hd. laben, 
er-l. (110); wider-l. (19), -machen, -gantz 
m. (65), -magen (13), -bessern (8). b. 7 
essen (9). b., czquicken, spysen, fuden (20) 
nd. lauen; weder-maken, -quicen (11). 

Refieula (st. resieula?) bort (8). 
voreht (szc 9). 

Refiteri anderwerff belijden (147). 

Refleccio. v. Reflexio. 

Reflectere Ad. wider-beugen, -biegen 
(6, 76), -bigen (1), -bagen (17), -neigen 
(15). nd. weder boghen. 

Refle-xio, -eccio wider-bogunge (100), 
-beugunge (20), bogen (15), -schin (r. 
splendoris 75). hindersieh biegung (65). 





REF 


*Eeflexiuus v. Reciprocus. 

Reflexus widder boget (10). weder 
geboghet (23). vmgekart (12). 

Reflorere hd. wider-, anderweyt- (9) 
-bluwen sém., -pluen (75), -grunen (8, 9). 
nd. weder blueyen (11). 

Refluere widder fliBen (90). 

*Refocillamen erquick-unge, -enisse; 
lauesel (20). 

Refocillare (v. fouere 1) nern (13). 
her-n. (5). nd. erneren. quicken (74). 
hd. nd. ex-, ver- (132), Ad. her-quicken. 
er-kiken (3, 76), -kucken (74, 75), -kücken 
(3), -küken (2), -lucken (1. cf. re-ereare, 
-fruere). laben (20). 

*Refocillatio Ad. erquiek-, erkuck- 
(75), erlab- (110) -unge. zd. lauinge. 
| Refodere wieder- (8), aber- (9) -gra- 
en. 

Re-, ref- (5^) -formare Ad. wider 
machen. w. ein gestalt gebeu o. haben 
(15). nd. weder maken. weyder fformen 
(b^). 

Reformatio hd. wider machunge. nd. 
weder makinge. 

Reformidare wydder forten (19) 
vntsihecen (100). ontsien (11). 

Refotus erquicket (20). 

Refouere /d. nd. er-, wider-, weder- 
quieken. w.-vueden (11). er-kiken (76), 
-neren (6). hegin (9). wider warm zu- 
decken 7 -teuschlen (126. cf. tuschen 
Fr. 2, 395, Sm. l, 460). emper. erquicek £ 
widerbring (65). 

*Refouere (»« reuouere) 
globen (8). 

Refraetarius keybig, eygenrichtig, 
wider-spánnig (126). w.-spenig, streitig, 
verherrig (88). 

Refragare wider-streben (8, 9), -steen 


489 


wieder 


Refragari hi- (8, 9), hu- (17) -ndern. 
schaden (17). hd. nd. wider-, weder-stan 
sim.,-spenstig sin (65), reden (64). smeken 
7 vlenzeken (29). 

Refragium weder stan (23). 

Refrenare Ad. ze-, zá- (134), ezie- 
(8, ezoy- (11), nd. tem-men. breydelen 
(20). pendigen (75). Ad. zwi-, betwi- (Mss. 
mog.), nd. dwi-, bedwi-ngen. 

Refrenatio pendigung (75). 

Refrenatus pendig (7) gezeumpt (75). 

Refricare (7. reterere 15, quiescere 
7 renouare 176, Pap.) wider-víff kraezen 
(65), -riben (75). 

*Refrige-mere, -re, -scere erkulen (15). 

Refrige-rare, 7 -re (75, 16) (cf. -mere, 
-scere) Ad. er-külen (134), -kulen, -külen 
(67), -kielen (76, 110), -koln, -quicken (20, 
65). erkolen (23). er- (20), ver- (132) -koelen. 
virkülen (19). herkelle (21). wider-um- 
bringen (65), -erfrischen (75). 

Refrigeratio erkol- 4 erquick - unge : 


Refrige-re v. -mere, -rare, -scere. 

Refrigerium Ad.nd. erkol-unge, -inge. 
kulunge (8, 9). kuelinge (11). ^d. quickung 
(68) ; er-qu., -kuchuug (1), -kulung, -kulen 
(6), -kolnif. (20), -kyelunge (18), -labung 
(110), -losehung boser begird (65); vir- 
külunghe (19); her-kulunge (7), -kelunge 
(21); ruwe (100). 

*Refrigerium (»« refugium) zuflocht 
(11). 

62 


490 REG 


Refrig-escere, -ere, -erare, -idare 
er-kelten 7 -frischen (15). 

Refringere anderweyt- (9), wider- 
(16) -brechen. 

Refruere (r s/. o) erlucken (1). 

*Refudere v. Refundere. 

Refugare virdriben (20). 

Refugere hinder sich fliehen (65). 

Refugium (cf. reclinium) Ad. nd. 
zu-, to- vlueht, Ad. -Hocht, -floch (13), 
-flug (21), -louff (68). tzo-loeff 7 -verlaef) 
(132). hilff (110). schirm (65). 

Refugus fluchtig (110). vluchtich (132). 
tzuflucht (12). eyn vllopen monik (23). 

Refulgentia glanez (65). wider-gl. 
(Ki*.), -schein (Kib.). 

Refulgere scheynen (9). wieder-schy- 
nen (75), -schin (8). erschinen (65). 

Refun-, refu- (8) -dere d. wider-, 
widerumb vf- (65) -giefen szm., -gelden 
(8, 9), -gelten (110). vff- (110), op- (132) 
richten. weder-stortzen (132), -gieten (11). 

Refutare Ad. v-stoDen, -stoiDen, 
-stoizzen (5), -stosen (17), -sagen £ 
-werffen 7 abschlagen 7 von jme stoen 
(65). nd. v-, be-stoten. Ad. nd. v'smaen 
sim. verscehmáhen (134). bidriben (20). 

Refutatio vorsmech- (9), virsum- 
(8) -nisse. 

*Regalea v. Galega. 

Regaliolus (7. galgulus 114; aJ. re- 
galbulo 126. cf. regulus, birbicaliolus) 
ein. grofer grünling (126, Ki.). 

Regalis Ad. konig-, konnig- (8), kunig- 
künig- (67), künck- (134), kunck- (19), 
kung-, kunt- (21), anschick- 7 meyster- 
(4), nd. koninck- 7 kune- (23) -lich. 
kunegis 7. regius; s. grosch (9). 

*Regallieum v. Gralega. 

*Regalus (cf. regulus) kuniglein, 
slangenkunig (74). 

*Regan (moneta? cf. regalis) eyn 
grod dans 7 parans (23). 

Regenerare nuwe geberen (20). wyd- 
der gewynnen (19). weder telen (11). 

Regeneratio geistlich wider geburt 

65). 
"Regere richten (17). Ad. nd. be-r. 2 


reger-n, -en (22b). Ad. riechten (8); regi-| 


ern, -rn (17); reygeren, furen o. laiten 
(65); leten (9), schicken (12), v'deudin- 
gen (13). 

Regia Ad. nd. eyn edel-, konnig- 
(8), kungis- (9, 16) -hus, -haws (9), -hoff 
(16). ein kunigs sal (110 szm.). 

*Regie v. Regio. 


*Regillum (7. latum vestimentum re-| 
gine t sericum. peplum 16) konnigynne- | 


(8, kungyn- (9) -gewant. der kuing g. 
(16). pl. kunigliche elaider (75). rókli 
(93). 

Regillus (7. vicerex) ags. vndercyning 
(Gl. Aelfr.). 

Regimen /d. nd. bericht-, reger-, 
hd. vegier-, reyger- (V) -unge, -inge. Ad. 
meysterschafft. »d. mesterschap. 

Regina hd. kuni-, kune- (93), küni- 
(67), kün- (134), kin- (76), koni- (7), kóni- 
(191) -gin; kun-igen (68), -niging (18); 
konigin-e (133, 152), -ne (5). konne- (20), 
konin- (23), konynck- (132) -ginne. re- 
g£ina ecclesia saeerdos helisa (141. 
deutsch, zu heil?) 


| vnd furen &e. (65). 


|(64). kuniglin (110). ein klein k. (68), 





REH 


Regi-o, bissw. -e hd. rich, reich (4), | 


REL 
*Reyben (7 lapis t puluis doc.) kre- 


konnig- s2m., kunek- (19) -rich ; künck- byfaugen (19). kreffiBauge (20). 


(134), kunig- (75) -reich; lant; geg-ene | 
(65), -ne (65 var. 126); ein stat so jm | 
menschen regniert (65), ein marg (n | 
«leis dc. 195). md. rike, konnincrijek. | 

*Regionalis lantgrave (Sum.). 

Reg-, re- (/n reg- verb. 93) -istrum | 
(j. nota, sunt tria signa i puncta 75) 
kersnuor ald eim rechenbuoeh (93). Ad. 
buch stur (7); leyt-, leyde- (5, 21, 22), 
nd. lede-, rechen- (21), regen- (6). 
rayt- (74) bereyt- (18) -bueh, -bock. 
bereyt- (5), berayt- o. berech- (74), 
richt- (8), bericht- (9), beret- (23), ler- 
(22) -nisse szm. hd. berichtunge, regi- 
ster. zeichen (74). z. dar by man etwas 
merckt in eimmem buch (75). 

*Regium conniges kleet (11). 

Regius Ad. kunig- (1 &c.), kung- (6, 
65, 10), küng- (67), künek- (134), kunt- 
(21), king- (76), konig- (66), konnig-, nd. 
konnick- (22), koninek- 7 kun- (23) -lieh, 
-liche (66), -lieher (65), -leieh (1), -rieh 
(18). 

Regius (es£ morbus 3, 4, 121), r. m. 
hd. gela- 4 kela- Z chela- sm. (Gt.), gel- 
(74) gele-, dye g. (17, 100) gale- (4), 
dy gell- (3), lane- (100, 120) -suht, -sucht, 
-soht (100), -socht (1T). 

Regnare Ad.nd. herschen, regn-eren 
(90, 99b, 132), -ieren (68, 110), -iYen Z 
gewalt vben (65). Ad. her-DBen, -ssen 
(49), -sehaft haben (9 Aun.). 

Regnum /4. rich, richge (13), konig-, 
kunig-, kungk- (21), künek- (134) -rich, 
-reich. »d. koninek rike- 

*Regratiari (-re Gl. m.) hd. nd. dan- 
eken. hd. wider-d. (1, 5^). 

Regredi hd. wider gen szm. 

Regressus widder ganck (20). 

Regula Ad. ein gemeyn recht, regel 
(110 &e.), rede (18), warhait (65). reg- 
ula (G£.), -ule (225), -ul (Ki), -ele (11), -el 
(muratoris l &e.). lathe (77). ma Z lere 
(8, 9). fur. lait, vnderwis-ung (65). 
richt-schit (65), -scheit Z linial (Das.). nd. 
ghemene recht. 

*Regula aurea (cf. rigula) haub eins 
iunckfrawliehenhaupt (74). 
Regulare reguliren Z ordelich laiten 


Regularis der regel, ein r. (11023) 
halt (68), helt. (110). reguler (20). Ad. 
nd. orde-, ordi- (13), ordent- (67), or- 
dene-, ordeng- (6), mefà- (1) -lich. 

Regularissa reguliersche (147). 

Regulariter orde- (20, 65), gemainc- 
(65), retht- (20) -lich. 

Regulus (Z4. ew?s 0 serpens, parwus 
T€X 15, 110, regaliolus 125. cf. paristu- 
lus) kung-el (75), -li (93). künglin 


coninek (132). künigla (111). kunicel 
(100). kongel-in (8), -chen (17). eyn ezune 
künnyek (19). tzunkonnig (125). slang 
(9). Ad. nl. basiliscus (116). 

Regum (sc. //ber) das puch der ku- 
nig (1). 

*Reguneula (7n edificiis) sulram (16). 

Rehabere wieder haben (8, 9). 

*Rehibere (7. rehabere 65, redibere 
q. v.) weder kryegen (132). 





Reicere (cf. secludere) hd. ab-, wi- 
der-werffen. 2d. weder warpen (11) . 
schupffen, abdringen (74). 

Reieetus widder worffen (20). 

Reincipere widder nemen (8). 

TReinerepare wider straffen (75). 
*Reynhardus (». pr.) reyn-hart £ -e 
(22b). 
Re- v. Red-integrare. 
Reysa v. Equitatus. 
Reit-, reitin- (3) -erare (7. epilogare 
75) wider anderwey-ten (9), -den (8). w. 
noeh ein mal thun (75). pass. widerumb 
volbracht werdenn (65). 

Relabi Ad. nd. wider-, weder-vallen 
? gliden. Ad. w.-glitschen, -glitsen (152), 
o. fallen. ab-f. (9). neder-f. 7 glinden 
(1X). weder-glitsen (133), -glitzen (132). 

Relanguere krank sin (185). aber 
Sichen (9. wieder sieche werden (8). 

Relatio (7 fama 16) zu gedenckung 
(75). vornemlich befelchunge (9), vnvir- 
nemliche mit volgunge (9 Anh.) czu ge- 
dencken. vnvirnemelieh oder befulunge 
(sic 8). vernemlich mitvolgung (63). 
rede (17). redung vorgeretter ding (110). 
vertzellinge 7 vysspraeche. (132). Ad. 
sprechunge. 2d. sprekynge. 

Relatiuum Ad. wider-dragunge, -tra- 
gunge (V, 76), -tragen (6), -sprochen (8). 
nd. weder dregynge. eyn gedenckung 
eynes dinges davon for gesprochen ist 
(21). gedenelich (9). 

Relatiuus widerbring- o. erzel-ende 
(110. sZm.). 

Relatu ags. spelli (94, 136). 

*Relaudare wider loben (75). 

Relaxare Ad. vff- sóm., w. vff- (15), 
weder off- (17), wydder ent- (19), ab- 
(65), uB- (6), nd. vp-, af-dlosen. Ad. auf 
lozen (4); vffloBen, -binden (8, 75), 
-geben (8); v-g. (9, 65)5 vi (9), vft- (16); 
nach- (110) -lassen; die sunde ab-l; 
herlichtern (65). enbinden (76), auDthe- 
nen (126). v'gheuen (11). 

Relaxatio erlesung (76). auflosung 
(75). vorlazsung (9). vffbendunge (8). 

*Relaxatiuum spei die da weycht 
im lyb (110). widerumb uff- (68), wede- 
rom vp- (132) -losende. 

*Relegamine chozza (Gt. 4, 539). 

Relegare Ad. wider-, vir- (19), ver- 
(65), in elende, in elend, in ellen (18), 
in daf elende szm., vber die vier welde 
? wit von eim hinweg- (65) -senden. nd. 
in ellende? weder-zenden ; v/'seynden (11). 

Relegatio widder sendunge (8, 9). 

Relegatus versent (81). in ellende 
gesant (23). g. in das ellend o. gelassen 
in die wustunge (175). 

Relegere gedencken (8, 9). 

Releuamen herlichter- (65), ringer- 
7 erledig- (Ki*.) -ung. 

Releuare vff- (65) wydder vff- (19) 
-heben. uffburen 7 lijthten (20). erli- 
(65), lei- (Ki*.) -ehtern (den durst ki?.). 
ringern (die arbeit Ki2.). spisen 2 vffent- 
halten &e. (65). ov voren (11). 

*Relex 7. antiqua t£ prior lex (16) 
daf alde erst recht (17) alt r. (8,9) - 
alt o. vorigs gesetze (14). | 

















REL 


*Relieere vz- (20), wt- (11) -trecken. 
yB ezyehen (19). 

Relieta witwe (68, 110). wudewe (20). 
wyddeben (19). wedue (11). ein wedwe 
vrouwe (132). 

Relietio verlassung (65). 

Relietus ver-lafner (110), -laufen 
(68), -laiBen (132) achter gelafen (20). 

Religare hd. vft, v, wieder- (1), 
widerumb- (68, 110), nd. wederom- (132), 
up-binden. 

*Religare (»« relegare) in ellend 
senden Z wider-s. (Z. mittere 16). 

Religio Ad. werdi(Sum.); v^bin-tenis, 
-denif (17), -dunge; ver-buntnuf), -bündt- 
nuD (134). Ad. nd. vorbintnisse. eyn gode 
vorbynnung (5^). gotz verpindung (1). 
gotliehe verbüntnüb (v5). gaistlich ver- 
bintnió 7 glubdt 7 haltung 4 leben; 
verb. zum deinst goez &c. (65). vorbun- 
din leben (9). Ad. geistlicheit szm.; ein 
geistlich begebenheit ader gotis verbyn- 
dung (4); hailsamung (76); heylige sem. 
sam-nunge (21), -munge (17), -lunge. nd. 
hillich sam-, zamel-inge. heilig menunge 
(b. st. samenunge?). gehorsamkeit 7 
vnderdenig (20). 

Religiositas d. md. geistlicheit. 
heilige versamlung (110 scm.) god ge- 
ben £ geyslich (18). hoersamicheit (11). 

Religiosus Ad. got ergebe-n, -r (1); 
Bode ge-, her- (b^) -geben; god (18), 

er got ist (110) geben; be-g. man (20); 

ein verbunder £ gaist- 4 criste-licher 
mensch &e. (65); geistli-ch, -cher (68, 
110). nd. gode ergheuen, geystelic. 

Relinire wieder- (8), aber- (9) -smeren. 

Relinquere Ad. nd. v^-, achter- (11, 
20, 132), affter- (19), hinder jm (65) Ad. 
-IaDen, -laeBen (20), -laiBen, -laissen (132), 
-JauBen (68), -lossen (6), nd. -laten. vor- 
lozsen (4). losen (9). laeDen (20). haim- 
7 vber-geben (65). 

Reli-, re- (a/ph. reli- 66, 69, 10, 134, 
151), 2 retro- (3, 75), cappe- (75), eapuci- 
-pendium, 4 relipedium (75) (7. leri- 
1 liri-pipium 75, eaputium qq. v.) 
hd. zypphel (1), Con kappen-, kapen- 
(134) -zipfel. kogel (132). k.-zipfel (67), 
-appel (3, 66, 151), Ad. -zippe, -zip, nd. 
-kip (22, 23), -tymp (132). gugel-zipfel 
(15), -zippel (6). kügel zip (21). ein kugel 
kap (110). kyptympe ander kogelen (22^). 
covel of eaproen timp (107). 

Reliquare wider sehmeltzen (68, 110). 
weder smeltzen (132). 

*Reliquarium ridenkorb (123). 

Reliqui-e, -de (5^) Ad. heil-thum, 
-tumb (110), -gdum (5), -iehtam (5), 
-iehdom (132), -iekeyt (9); heltuon (93), 
helge dinek (18). nd. hilli-h dom. ouer 
blyuinge (132). vber blibung (110). bleyb- 
nusse (9). verlassen ding (65). aleiba 
(Gt). oleibe (eopiosiores dicker vnd 
qwecker 52). 

Reliquus Ad. nd. eyn, der (19, 110), 
die (11, 132) ander. 

Relit-ere, -tere (68) wider- (68), 
weder- (132) -schulen. 

Relucere /d. nd. wider-, weder- 
luchten. Ad. w.-leuchten (110), -sehinen, 
glatzen (126). 

Reluetari wider-richten 4 -rangen 


(9), -fechten (8), -kriegen Z -staen (20),. 


-stant thun (65). weder worstelen (132). 





REM 


Reludere aber spielen 4 herwidder- 
vmb spelen (20). 

*Relugere wieder weynen (9). weynen; 
scheynen, prehen (74. 7« relucere). 

Rem nach weselichkait vnd nach dem 
alf es an jm selbf ist (65). 

*Rema (sé. rheuma, «anders Gl. m.; 
i. materies 16) ags. stream (94, 136). 

Remandare beuelhen(110 sZm.).wider- 
entbyten (9), -enbieden (8), -gebicten (15). 

Remandere (7. ruminare) ab deuwen, 
keuen (88). 

Remanere /d. bliben, wider-bl. (68, 
110). nd. bliuen, wech-bl. (132). 

*Remanifestare wider offenbaren (15). 

, Remeare Ad. wider-, widervmb- (20 
sim.), nd. weder-gan, -kommen (20), 
-wandern (11). w.-keren (9). 

Remediari, -re byessen o. besseren 
(110 szm.) buyssen (132). hd. artzedye 
buen (16), geben o. suchen (20); artz- 
en (20), -etien scm., -thyen (133), -enien 
(4), -ennien (65), -nyen, -neyen, -igen 
(6); ereze-dien, -nen (9). nd. arsedien. 
gesunt machen (65). 

*Remedior der die arczedie giebit Z 
dem siechen budet (vudet?) a. (20). 

, Remedium Ad. nd, artze-, nd. arse- 
die. Ad. artz-etie (5), -tihe (21), -dye 
(133), -nie, -ney, -neypuD (74); artyney 
(s£c 134), ertzuy (76), furkummung vor 
dem sehaden (65), bufe (21), büD (1), 
buD (20), busche (5). nd. bote. saech (132). 

*Remegari (cf. remetiri) weder me- 
ten (23). 

Rememorari, -re (23) nd. dencken. 
hd. ge-, wider ge-d. widder in ein sin 
kommen daz eyner virgeBen hat (20). 

Remensus wider gemessen (110 sZin.). 

*Remera yser-en plate (il), -n playt 
(19). 

*Remes eyn ryebe (19). ryue (11). 

Remetiri Ad. wider messen. d. weder 
met-en, -ten. mit demselbem mafe wid- 
der mefen da miede man eyme etwas 
mylbet (20). 

Remex, gen. gis 4 cis (76) (7. remus 
1, 2) reym (1). ryme (2). riem (68).ferg 
(14, 75). feri-ch, var. -sch ($5). verre 
(93). ruoder (141). eyn ruderer (110). 
royer (132). eyn grot roder 4 eyn stur 
(23). groz rude 7 eyn stuir (5). eyn 
groD* roder 4 piscis (sic!) eyn store 
(20). eyn groD (67, 74), groib (v, 133) 
ruder, 4 stur 4 verck (18) eyn groif 
rode, Mrg. róder (18). eyn grub ruderer 
(10). veri £ rüder (80). Ad. stur-r. (6), 
-aman, -er (8) stuerman (11). steuerer 
4 schaldíi (9). stevir (85). ruger (b, 64). 
roeyer (147). ags. roedra (94, 136), redhra 
(942). langesschiffe (74). 

*Remiare begnaden (23). 

Remig-are, -rare (67) hd. md. ro-, 
hd. ru-dern. Ad. rude-In, -n (7); rü- (19), 
rue-, rüe- (134), rie- (68), ro- (20) -gen; 
rügen (18), ruewen (152), styren (67). 
nd. rueyen (11), royen (132), roeyen (147). 
eyner der da siezt vnd ruget in dem 
schiffe (20. st. -ator). 

Remigatio rvegunge (20). 

*REemi-, 4 remul- (76) -gator Ad.nd. 
ro-, hd. ru-derer. Ad. rüdrer (6); rue-, 





REM 491 


rüe- (134), rüe- (151), rü- (67), rie- (68), 
ry- (132), ro- (18) -ger. 

Remigium Ad. ruder-, rug- (64), 
schiff-, scheff-unge. nd. ro- (132), schep- 
inge. ruderhauff (74). roeyampt (147). 

Remigrare (cf. remigare) Ad. wider-, 
abe- (9) -geen., 

Reminiscentia Ad. nd. gedecht-, 
bedeeht- 7 v'hoghe- (11), dedecht- (22), 
hd. gedechte-, virdechte- (19), gedenck-, 
decht- (64), gehug- (20) -nisse sim. 

*Reminiscere (a/ph. reuiuiscere) v^ 
muden (5b), -müden (1). ermundern o. 
wider erquicken (Voce. ex quo). 

Reminiseere ghedencken (23). prs. 
yeh gedenckens (12). 

Reminisci hd. (l1 &e.) nd. ge-, vor- 
(22»), hinder- 2 h. sich ge- (65) -dencken. 

*Reminiscitiuus virdechtyek (19). 
ghedechtig (11). 

*Reminiseiuus Ad. gedechtig, g. ding 
(110). 

*Reminissio (cf. remissio) v'gebunge 
(18). 

*Remisereri v. Repropiciare. 

Remissio Ad. v'geb-, v!ge-, v'laf-, 
virlae- (20 sem.), ablauss- (76), wider- 
send-unge. app- (6), ab- (65) -laB. hin- 
lebikait 4 mussig geen (65). »d. vorge- 
tinge, -uinge. 

R. peccatorum vergebung der sun- 
den (1). 

Remissus píc. sbst. hd. v!-lassen, 
-laiBen (Y), -lauDen (68); ab-labin (8), 
-egig, var. leg (65), -nemig (1), 4 zu 
vil weich Zn corrigendo (65); abe nemung 
(D^); wol-fail (1), -vail (2), -feilung (5^5); 
gering smackig (1); treg (68, 110), wider- 
gesandt (110). slaff das nicht gedan ist 
(14). 

Re-, 7 retro- (75) -mittere Ad. v, 
wider- (€) -geben; w.-senden; w.- (75), 
ab- (1, 65), v- (b^) -laDen; virlaeen 
(20). nd. vorgeuen, weder zenden. 

Remitti ableg (7) fule werden (65). 

Remora v. Anonis. 

Remorari beytten (110). 
toeuen (132). 

Remordere Ad. wider-by en, -bissen, 
-beysen (9). 

Remorsus wider bissung (110 sZm.). 

*Remote Ad. nd. ver sim. wit (15). 

Remotio fer- (76), verr- (75), wechdo- 
7 virstoef- (20) -unge. 

Remotissime aller-ferst (110), -verrst 
(68). alre. veerst (132). 

*Remotius verrer (75). 

Remotus d. nd. ver. hd. verre, verr 
(134). nd. verne, veer (132). abgeworffen 
(X). affgedan (20). 

Remouere Ad. abe-, ab-, nd. af-kern, 
-scheyden, Ad. -wegen, -werffen (8), -tun 
(100), -dun (20), -weg thon (68), -niemen 
4 dannen tun (76); hyn thun (110), enweg 
dun (20 szm.); weg-thun 7 -setzen (15), 
-weysen (9). wech- (132), enwech- (11) 
-doen. hindan nemmen £ enezihen (65). 

Remoueri gefert werden (65). 

Remul-eare, -tare, va. -are hefften 
7 schiff-h. (75). emuleare :. nawim ad 
litus ducere (16). 

Remuleu-s, -m (75) der schif schiet 
(93). line (20). tzochseil (125). hefft 

69 * 


beyden £ 


492 REN 


(nauis 15). remultum 7. funmzs cum qua 
mauis ad portum ligatur (16, sim. Br., Gl. 
m.) schiffhefft (75). leyne (74). zugseil 
(74, 25). 

*Remulgare wider offenbaren (175). 

*Remulgator (-—- remuleus) v. Re- 
migator. 

Remultum v. Remuleus. 

*Remulgere wider- (8, 17, 75), ander- 
werbe- (17) -meleken. weyt melden (szc 
9. »-« promulgare ?). 

Remunerare, -ri (65) Ad. nd.lonen. 
Ad. be-l., -gaben (65); loenen; wider- 
begaben, -begaiben (V), -beczalen (8), 
-geloben (9); vergelten (65). nd. weder 
begauen. 

Remuneratio loen- (20), belon- 7 
wider vergelt- 7 begab- (65) -unge. 

*Remunerator loner (20). begaber 7 
seligmecher (65). 

Remuneratus gelonet (20). 

*Remunire achte- 7 anderwerff-warn 
(20). 

"Remurmurare (7. recauillare 75) 
widder-küppen Z -kosen; her-w. vmb 
kauweln (20). w.-murmeln vnd heimli- 
chen w.-reden; w.-r. in vnwillen (75). 

Remus (cf. remex) Ad. nd. rieme, 
roder. hd. ryme, riem, ein r. zuriegen 
(68), schiff rime (17); rune (szc 71); 
rude-r, -l (4, 77); rode (18), strutter Z 
stewer (9. cf. eontus strudel &e.). nd. 
reem (11). verperg-, widersetz-ung (74), 

Een, renn (77), rien (94, 100, 136, 
Gf., 7. ren 0$ porcellus Br.) hd. nd. nier, 
nere, nyre. Ad. nier-e (20), -en (10, 76); 
ner (21), nyren (4), milez (20), lenti (af.) ; 
lendebrad-o (117, sZm. Gf.), -e (100). ags. 
lendino (94, 136). pl. renes hd. lend-i 
(Gf.), -en; lentibrat-o (141), -on 7 lancha 
(Gf.); huffe (20). 1d. leenden (11), linde- 
nen (106). 

*Renaeulum haymlichestat (74). 

Renale (cf. Iumbale) lenden-ier (68, 
147), Ad.-er, leydner (3); bruch-, pruch- 
gurtel; eyn ryem vmb die lenden (110). 

*Rhenarius v. Rhenensis. 

Renasci ander-werb geborn (8), 
-weyt g. werden (9), widder-g. w. (19, 
15), -gebern (19). 

*Renda (7. biga; aus rheda) gall. 
carefte (122). 

Renda (7. fibulus Zn» calceo 15, mo- 
dius ;4, caput bal-tei, -thei 74, -nei 
sic 16) hd. ringk (4), rinck (3, 75) an 
einer gurtel (75); beschleg an einem 
g. (110); senekel, das houpt von dé 
riemen (68). dat hoefft van dem rijem 
(132). mut; sumer-in, -ein; scho-, sche- 
ffel; maschafft (74). 

Rendus (g. -reri) wenender (74). 

Renegare wider leycken (18). 

*Rhe-, re-, ri-(5^) -nensis, 7 -narius 
(110, 132) hd. eyn ryn lend-er (110), -ir 
(55); ryn-iseer (69), -scher (66, 151), 
-sche (152); reynischer (70); reinisch (75). 
van dem rijn (132). 

Renes v. Ren. 

*Renicium v. Recinium. 

*Ren- v. Ret-iculum. 

*Reniculus niere (104). ags. lenlibreda 
(sic 136). 

*'Renigare (cf. remiare ?) besseren(17). 

*Reni-sare, -zare (29) (cf. reni-sus, 





REP 


-ti?) Ad. nd. we-, hd. wey-gern. hd. we- 


gen (18), wider streben. 


*Renisus v. Renixus. 

Renitere, gew. -xi hd. nd. wider-, 
weder-, widdervmb- (20) -schynen sm. 

Reniti hd. nd. arbeyden, wider-, 
weder-stan. w.-pinen (11). hd. w.-pynigen 
(19), -sehinen (2€ renitere) 7 -staen 7 
-kriegen (20), -sagen £ -erbunden (11); 
arbeiten, erbe-ten (18), -nden (21). 

Reni-xus/-sus widder pinunge (20). 

*Renn v. Ren. 

"Renno v. Reno. 

*Reanuere v. Renuere. 

Ren-o, -no (64), -ones (3) bruoch (7. 
lumbare 93). prust- (74), brust-beltz 
(16), -pelez (2, 74). lib-p. £ -rock (75). 
leib- o. zippel-beltz (Ki?. s/m.). gluck o. 
sehibelecht mantil (8). ein rauch, var. 
rauhe, deckmentelin bis vff den nabel 
(64). nl. samaris (116). 

*Renocephalus ga/l. marmouset (122). 

*REenocere wieder sehaden (8, 9). 

Renoceron v. Rhinoceros. 

*Renones v. Reno. 

*Renouabiliter ernuwelich (20). 

Renouare Ad. v-, er, wieder- (i) 
-nuwen. er-neuweren (1102), -nuweren 
(65, 1105). ver-nuaen (133), -neühen (134), 
-nauhen (Z1), -nyen (11, 132). vor-nighen 
(23), -newen (4).] 

Renouatio ernu- (20, 68, 1105), erneu- 
(1102)-werung, -verunge (20). vornewunge 
(9). * 

*Renouator cin alt-revs (3), -bozsre 
(4), -buBer (9), -biesser (76), -pulser (sic 8). 

Renouatus ernuwet (20) 

*Rentel zubar (141). 

Re-, ren-nuere Ad. nd. we-, hd. wey-, 
wi- (18, 133) -geren. hd. 4d. vsman 
sim. hd. vorsmehen (4); ver-schmehen, 
-schmahen (68, 1102), -schmáhen (134), 
-Schmaehen (67); widern (75, 110), nieht 
begern (1). 

Renumerare wydder czelen (19). 

Renunc-iare, -ciare hd. nd. wider-, 
weder- v^ (18) -kundigen, Ad. w.-kon- 
digen, -kundeu, -senden (10), -biedem, 
-bieten (cf. BM. 189), -bydden (133), 
-entbyten 4 lewgken (9); w., ab-, w. 
ab- (65), auf- (75) -sagen. nd. w.-, aff- 
zeghen. abkunden 7 vbergeben (65). 
herwiddervmb scehriben; virezyhen (20). 

Renuneul-us, -s& (pl. 943) Àd. niero 
1 lendibrato (120, 121, szm. Gf.) klein 
nier (93). kleine nergin (20). nyrichin 
(9). lumbala (pi. &t.). nd. ner-ke, -ken. 
milchelinck £ rogener (19). ag5.lundlag-a 
(94, 136), -an (942). 

Renus (fiuuius 2 regio) hd. der 
nd. de rin, ryne (5, 133), rijen (132), 
rein (1, 76, 134), vig. rhein (75). ryin 
(19). ryn in ylsaDen Z rynlant (5^). rein 
land (1, 71). ryn eyn recht eder revyer 
in duytschlant (147). 

*Reobjieere wider werffen (75). 

*Reobligatio wider verbintnif) (65). 

Reor v. Reri. 

Reordinare wider ordelich machen 
(65). ^ 

*Repagare (»« reparare) wider ma- 

chen (76). 











REP 


*Repag-es v. -ulum. 

*Repagulare versperren (75). 

Repag-ulum /7 -es (125) Ad. re-, rie- 
(0), ri-, ry-, rig- (21) -gel (an ainer thür 
134 s?m., ayn eyner thore 133); zogil 
(8, 9); schel-der, -ter; slach (12). gre- (68, 
109, 126, Das.), gri- (20, 23, 100), gry- (147), 
gru- (11) -ndel (an eynem thor 6s). 
gryndell an die doere off hamey "m 
ha- (11), a- (106) -Yneyde. quer- £ regel- 
baum (125). turnagel 7 narb an einer 
thir (Z. obex 175). sperre (74). 

*Re-palsa, -palisa (23), -balsa (8) 
(-pulsà q. v.) (z. eonuieium 3, 4) Ad. 
nd. laster 7 smaheyt. Ad. sma- (14, 133, 
152), sehma-cheyt; schamkeit (1). sorg- 
heit (74). 

RKepandere Ad. offen-, wider o. -(75), 
ee nd. open-barn. Ad. offen, krummen 
*Repandum weder beyguuge (11). 

Repandus wider gebogen (8, 9, 16). 
gekrummet (20). 

*Repansare (à sí. au) v. Repausare. 

Repansus ge-krumpt(110), -krymmet 
(68), -eromt (132). offen- (110, 132), geoffen- 
(68) -bart, -bairt (132). 

Reparare d. wider-machen, -bringen 
(65). nd. weder maken. bessern (9). 

Reparator wider maeher (9, 75). 

Repastinare den wingart vernuwen 
(111). widervmb karsten vnd hacken (126). 

Repatriare Ad. zu, wider zu lande 
varn, ziehen, ezihen, zien, kummen, 
kommen, gen (8); w. heim zu l|. ziehen 
(15). nd. to l1. tén (23); hen ten to L 
(22). weder zo l. trecken (132). w. heym 
ezegen (bb). 

Repau-, repà- (8) -sare ruwen (68, 
1102). über-r. (8). rugen (1105). Ad. rasten. 
paus-ieren (68), -eren (132). 

Repausatione girauuida (127). 

*Repcio kruffunge (20). 

Repeectere über- (8) aufwert- (9) 
-kemmen. 

Reped-are, 7 -itare (16) (7. re-meare, 
-calcitrare Gl. m.) Ad. nd. wider-, weder- 
kern, -kummen (110), -ziehen (133), -zie- 
cheu (67), -trecken (132), -gaen (20). mit 
fuBen zu rock slagen (17). mit dem fufje 
slahen o. scherren (8). mit den fusen zu 
rueke sl. 7 seharren (9). sl. o. plitzen 
als die pferde (74). 

*Repedatio wider kerunge (8, 9). 

Repedere (-do -dis Br.) wider keren 
(8, 9). 

*Repedere (sí. rependere) vorgel- 
den (23). 

Repediare (Gl. m.) wandern (5). 

Repeditare v. Repedare. 

Repellere hd. v-, ab- 7 v- Z hin- 
dersich- (65) -triben, -driben. nd. vor 
driuen. 

Repe-ndere, -dere (q. v.) hd. gelden 
(100); widder-, hd. nd. v-g. hd. gelten 
(6, 7), v-g; wider-wagen (6), -wegen 
(1), -anhangen Z zugeben (20). 

*Re- v. Reli-pendium. Anders Gl. m. 

Repensare wider gelten (64). 

Repensio vergeltung (75). 

Repent-e, -ine (11) Ad. snel-, sehnel- 
lig- (68, 110), zau-. rich- (17), ende- o 
plutz- (125), vrblutz-, var. vrblitz- (65), 

















REP 


nd. towe-lieh. schne! 7 behend (65). 
sehnellig (134). snel (22). snel-dieh (23), 
-like (11), -leich Z urbaring (3. cf. subito. 
Sm. 1l, 185). zu hant (20). 

Repentinus, / repus (110 &e.) hd. 
nd. eyn sneller. Ad. snel, snel-lych (19), 
lielieh. (9), -klieh (8); riO; hast- 7 zau- 
(b) vrbhitz- (65) -lieher. haestieh (11, 20, 
132). hastliker 7 eyn balder (23). geeher 
7 gecher (65). kaher (141). 

Repereut-ere, -tere ( dyabolum 15) 
wider-sehlahen (75), -triben 7 -vmb 
sehlagen (65). 

Repere Ad. nd. huppen, slingen. nd. 
hüpen (23). hd. hupfen (1), hoppen (4), 
huffen 7 scehligen (6), hytsezen (2), hut- 
schen (3, O».), slichen (10, 133), schley- 
chen; kri-eenen, -egen (13), -chen (8, 9, 
65), -ghen (20); kruy-chen £ -fen (19). 
krupen (132). kreisen, (76). slifen off (17), 
ruezen vff (20) der erden. rutschen (Fr.). 
gen als die lamen gen (20). sehlinden 
(65. cf. reptile, schlendern). 

Reperire Ad. nd. vinden. ervarn (9). 

Repertio vindunge (20). 

Repertus hd. gevunden. gevonden 
(132). 

Repetere zum ander mal (176); a.- 
weit (4), a.-wet (6), a.-werbe (5), a.-worb 
(0), a.-worff (23), noch eyns (18), vber- 
(2), widdervmb vber- (20) -lesen. Ad. 
wider-heischen, -heiBeu, -bydden (19), 
-vmb nemen £ zucken (65). nd. weder 
bidden (11). Ad. wor andern (55); ander- 
werbe, -werb, -wert (68) sprechen 7? 
bytten, biten szm. a.-werff spr. 4 verha- 
len (132). 

*Repetere (»« repere) schleichen 
(69, 134). 

Repetitio wider-redung (110), -red- 
dunge (8), -vmb bittung (68). wederha- 
linghe (132). vbersprech- (20), vorder- 
(9) -unge. 

Repetitor verhaler (132). 

Repigno-, repigne-rare pfant (68, 
110) panden (132) nemen, o. insetzen 
(110). penden (1). 

Replementum fulsel (20). 

Replere Ad. fullen (1); er-f., -füllen 
(134), -follen. nd. wllen, vor-w., verfollen 
(132). ful 7 sat machen (20). 

Repleri ful machen o. werden (20). 

*Repletio Ad. erfull-, erfoll-, settig- 
(05) -unge. nd. ervullynge. folkeit (1). 

Repletus hd. er-, her-fullet, -follet. 
nd. ervult, vor wllet, vervolt (132). folle 

/J: 

Replieare wider-sagen 7 -falten (110 
sim.), -sprechen o. -effern (74), -spr. aber 
vnd aber (65). replieieren (110 szm.). 
offte ein ding wider anheben (75). 

*Repodere wider wanderen (1). 

*Repo-focillum (11, 19, 20), -foci- 
lium (147, Br, Gl. m), -fieilium (122), 
-sicilium (74), -focinium (Gl. m.), retro- 
pophinium (19), -pofinium (11), -pho- 
nium (20), -focilium 7 -postficilium 7 
-pofocinium (Gl. m.) (7. lar £ foculare 
74) brant-yseren (11), -ysern (20). brand- 
ysen 7 -reyde (19). vurstulppe (20). fuer- 
EDUIDP (19). vuerstolpe (19). feur-halt 7 
-loch (74). 4. q. ponitur super ignem de 
nocte (122). vuyrdecksel des nachtes (147). 

Re-, rep- (5^) -ponere hd. nd. wider-, 
weder-legen, Ad. -setzen, nd. -zetten. 











REP 


w. hin- (75), hinder- (5^) -legzen. widder- 
vmb geben 7 bergen (20). 

Reportare hd. nd. wider-, weder- 
dragen, Ad. -tragen, -traigen (1), -bren- 
gen, -bringen, darvon-br. 7 herfolgen 
(65). 

Reposeere widder- (20), w.-vmb (65) 
heischen. 

*Repo-sicilium v. -focillum. 

Repositorium schanck 7 kist (20). 
silberkast, drósur (112). nl. tresoor, Ad. 
nl. buffet (116). 

Repositum d.  wider- setzunge, 
setzengunge (s2c 5), -legung (7). md. 
wedder leginge (22). berg-ynge (23), 
-une (18). virborgen (19 sem.) borgen- 
hafft (20) ding, dinek. schaeze (20). 

Repositu-s, -m weder-gesaczt (11), 
-gelaeht (20). hinder- 7 vff-gelegt; be- 
halten (65). v'borgen (17). 

*Repoti-um, -aà p/. nach-zech (91), 
-hoehzeit (88). 

*Rep- v. Re-ponere. 

Repreh-, rep- (65 var.) -endere Ad. 
nd. schelden; be-sch. (11, 20), -schuldi- 
gen. Ad. schelten; stra-, stro-ffen; be- 
griffen, -greiffen, -respen (20), -sachen 
(15); schraff-, stref-, streff-lich halten £ 
erkennen sich straffe-, straf-, stref-lich 
(65 varr.). nd. straphen. 

Reprehensibilis streff- (15), stref- 
(110), straffe- (68), strailfe- 4 berispe- 4 
myDpryese- (132), straffbar- 4 begriff- 
(65) -lich. stroffens wert (15). 

Reprehensibiliter beschelclich (20). 

Reprehensio Ad. straff-, scheld-(20), 
begriff- (20, 65) -unge (der straff 65). 

Reprehensor straffer 4 begriffer (65). 

Reprehensus begriff-en (110), -en mit 
straffen (75), -elich (68). begreffen (132). 

Representare widder-antworten (19), 
-intwurten o. gebeu; zeumen (20. m st. 
n) glich wider ezeigen (9 Anh). weder 
antwoorden (11). 

Representatio eins dings 7 bildes 
(63), deD b. (15) widerschin. 

Repressalie (íermémus legistarum) 
widder roiff (10). weder rauff (12). 

Reprimere /id. nd. v-drucken,-storen, 
-sturen (23), -stóren (164), -stoeren (110b). 
hd. ex- (16), vnder- £ hindersich- (65), 
ver-trucken; zu- (Y), zer- (1102) -storen; 
v-storn, -dringen (4) ; wider-dr. Z -czihen 
(9), drucken (8); àbe-, ab-hauen sem. 
ab- (76), nd. aff-howen. stoisDen (18). 

Reprobare Ad. wider-straffen, -strauf- 
fen (16), -stroffen. nd. weder strafen. Ad. 
stra-, strai- (132, 133), stro-ffen; v" 
werffen, -smaen s?m.; virkiesen (20). 
abstellen (65). 

Reprobatio Ad.ver-werffung 7 -schma- 
ung (110 sZm.); snode- (17), vnfrome- 
keit; anfromheyt (20). nd. vnvromicheyt. 

Reprobatus v/'-worften Z -sehmacht 
(110), -worpen offte -smait (132). 

Reprobus strafflieh (75), ig (1) 
nicht vrom (23), from (4). vn-vrome (22), 
Ad. -from, -frum (69), -frumm (134), 
-frumme (5). anfrom (20). v'-worffen (20, 
65), -dampter £ -stossener (65), -zalt £ 
gelestert (20). snode (17). 

*Reproeare wider hellen (100). Cf. 
reprochare 4. obiurgare (Gl. m.). 





REP 493 


Repromissio gelobde (20). verhaiss- 
ung; terra repromissionis gelobt ert- 
rich (65). 

Repromittere zeloben (20). 

Repropiciare, -ri (7. remisereri 75) 
hd. wider gnedig sin sim. w. genedig 
vnd barmhertzig sin o. werden (75). 

Reptans kriegende (20). 

Reptare Ld. kriechen sim., seer kr. 
(110 sZm.); krichin, kryegen (18), kichen 
(16). nd. crupen. 

Reptatio krugunge (20). 

Reptile Ad. eyn krichend-er (185), -e 
dyer, -e tyr (9), -e tir (4), ig dyer (18 
Mrg.), -e worm (5b); krighende dier (20); 
kriechende dir (8), tyer; kruochende 
(19), huppfend (1) thier; kriehenig dier 
(67); snidieh (18), sehlindende (5. cf. 
repere) worm; eyn yetlichs (1102), yeg- 
lich (110) thier o. wurm das kreucht; 
kriechend wrn (93). nd. krupende dier 
(11, 132), deer (22), deyr (23) effte en 
slyngende worm (23), warm (22). 

*Reptitare offt kriechen (75). 

*Reptor huczscher (9. cf. repere). 

Repudiare Ad. v^ziehen, -zehen, 
-ezyhen, -sezigen (13), -werffen (20, 65), 
-8&maen sZm., -misen (55), -kyesen, -kesen, 
-kysen, -kusen (10). virkebischin (8). 
verkebensein (1). vertriben das wip von 
dem man (75). verrigen £ virdriben (20). 
hindersich triben (65). nd. vortyen, ver- 
kezen (28), -keyzen (22). 

Repudiatio wider kerung (76). 

Repu-dium, -gium (8) ver-cherung 
(1), -kezynge (23). vze- (5), v'geDe- (18) 
-nif. v'ezyhendis (21). vor-ezuge (9), 
-e$gunge (8), -tychtnisse (23). v kesung 
(18). vorwysung (5^). vir- (20), vm- (9), 
wieder- (8) -werffunge. virsmehenife (20). 

*Eepuerare weder to kinder werden 
(11). 

*Repugium v. Repudium, 

Repugnantia widerstant (75). 

Repugnare Ad. wider-, nd. tegen- 
veehten, Ad. -striden sim., -streben 
(9, 65), -stant thun £ -tribenZ -spenstig 
sin (65), -sin 4 -spennig sin (75). 

Repugnatio wider stritigkeit (15). 

*Repula (cf. riuola ?) kilbe (Sum., Gf.). 

Repullulare wider vf) schlagen (65). 

Repuls-a, 7 -io (66 &c.)  ? -um (75) 
hd. wider-stoz, -stoD, -stos (3), -stoiDen 
(V), -stossung sim. nd. weder stot. laster 
(10, 75). smaheit (17). absehlag- 7 ver- 
sag-ung (65). 

Repulsare wider stossen (75). 

Repulsio (cf. -sa) hd. v, wider- 
(15) -tribung ; v^-dribunge, -stossung (65). 

*Repulsor vertriber (75). 

Re-, retro-pulsus, vir-driben (20), 
-treben (19). ver- 7 vf-triben (110). ver- 
dreuen (11, 132). 

*Repunire (/retorquere) wider kes- 
tigen vnd pynigen (75). 

*Repur-gatio, -gium, -ium (121, Sum.) 
veim (121, Sum. cf. Gf. 3, 510). scheim 
(-gium 74). 

*Repus v. Repentinus. 

Reputare hd. nd. wenen. nd. wanen, 
rekenen (132). hd. achten; vor nicht-a. 
(8), -en (9); meinen 7 erkennen (110). 

Reputatio achtunge (20). 


494 RES 


Reputatus ge-acht (110, 132), -reckent 
(132). erkent (110). 

*Requatere wider schlahemn (68). 

Requiere /d. rasten. 

Requies hd. nd. ro-, nd. rou-, Ad. 
ru-, rau- (12) -we. ruw (1102). rug 110b). 
ruge (Db) rüge (7). rw (9). rü (134). rue 
(17). rüch (6). roe (21). raste (19, 132). 
rost (11). 

Requieseere /;d. nd. ro-, hd. ru-, 
ruo- (1102) -wen. ruoen (76). rugen (1, 
110b). hd. ra-, re- (132), ro- (11) -sten. 

Requietus d. nd. stille. stlleZ sanff 
(b). still Z ru-wig (11023), -gig (1105). hd. 
geru-wet, -ot, -sam (8, 9); sanfft, senfft 
(16). nd. sachte, gerast (132). 

Requirere /d. nd. vor-, hd. vo- (1), 
fu-dern. Ad. hey-schen, -Ben. nd. esschen, 
zueken (11). fragen Z suchen (20). er-s. 
(15). widervmb s. (65). erforschen (76). 
(heiBen) geezugnif) (11). 

Requisitio suchunge (20). er-s. (75). 

*Requisitor sucher (65). er-s. (75). 
einer der ein anmut einf dingfó von jm 
zu erfarn etwas (65). 

Requisitus ratz gefragt (65). 

Reri, prs. reor, gerund. rendum (12) 
Ad. wenen, meynen, achten (20), dunken 
(9) Marg. zw 12: In medio vendi est 
plena, vola sciendi teut. yn eimer firn- 
celn wans ys nit eyn hantvul wars. 

*Reriet-is, -us (1103) (7. vestis leuis 
Gemmae, Vocc. ex quo; linea 3, 4. cf. reci- 
dura?) ein kytte-l (74), -ll (4), kitel (3). 

Res hd. nd. dinck. Ad. ding, sach 
(V, 65); das wesen £ gut £ werek; boden 
guter (65). 

*Resaetio (7. iterwm sarcio) bletzen 
7 machen (76). 
*Re-saltare, -silire wider-springen, 

vig. -hupffen (75). 

Resalutare Ad. wider grussen sZm. 

*Resareinare (7. 4erum sarcinare 16) 

weder laden (17 &e.). 

Resar-cire, -tire (cf. resaetio) /d. 
wider-machen, -neyen (1102), -neuwen 
(1105), -náhen (134), -nehen, -neigen (6). 
nd. weder-maken, -neien (132). flicken 
(9). 8. roecke (8). 

Rescindere be- (11, 19), ver- (20) 
-sniden. 

Reseribere wider schriben (75). 

Rescriptum aufserift (9). vO schrifft 
(8). antwort (8, 9). 

Resecare be- (19), aff- (20) -sniden. 
ab-schniden (65, 110), -houwen (65). vir- 
hauwen (8). vhawen (9). 

Reseetio absehnydung (110 sZm.). 

Resectus besnydden (19). 

*Resena v. Resina. 

*Resenaculum (4. zona pilij; cf. resi- 
naeulum) sehnure umb den hut (75). 

Reserare Ad. vff-sliDen szm., -doen 
(20); auffthun 7 offnen 2 wider vff schlie- 
Den (75), vffen-, offen-baren. nd. vp-slu- 
ten, -don. 

*Reseratio víf sliebunge (90). auf 
Schlissung (4). 

*Reserator auf schlisser (4). 

*Reseruaeculum (cf. promptuarium) 
sparkrugk (75). 

Reseruare /id. be-halden (20), -waren. 


daruor hehutten (65). sparen £ heghen 
(29v). Vigor P 





RES 


Reseruatio behaldunge (20). 

*Reseruator be-warer (110 &e.), -halter 
? sparer (75). 

Reseruatorium (cf. promptuarium) 
hd. behalt-, behelte-ni& szm. behutnuDe 
(68). eyn halde vas (5). halt- (21), be- 
ionic (74) -faD, 7 -er (74). en hude vat 
(29). 

*Reseruire widder dienen (20). 

Reses wonhaft (8, 9). trege (74, 110). 
traech (132). irlekiner (141). 

*Reses v. Resis. 

*Resieula, ersiela (a/ph. res- 16) (?. 
mitra mulierum 66 &e.; cf. reticulum) 
haube (4). hube (68). hub (110). huyff 
(132). frawen-huben (75), -haub, harpant, 
welle (74). 

Residens nemhaftig (11). besitzer 
(15). 

Residentia wonung (8, 9, 76). eyn 
fridsamme w. (4). 

Residere Ad. sitzen. s. mit. wonung 
 be-s. mit eigner person die gewer (75). 
hd. nd. wider-, weder-, stille-, nd. ach- 
ter-sitzen, -zitten. hd. wider- (4), stille 
(6), hinder- (19) -setzen; w.-lebender 
(9), -leben (8), -lebendig (17) werden; 
bliben (19), wonen, wanen (65). blyuen 
(20). bliuen 7 dragen (11). 

Residuus Ad. vber-ig, -ick (55), -bli- 
ben (110), -blibende, -lauffende, -lauffent, 
-lauffunde (19), -losieh (18), -stellig; 
ubrig (6) v/birgkt (se 21); ober-g (11), 
-stillieh (5), -stelieh (152), -stelig (67, 133): 
obberg-(8), ibriger (76), blibende (20), 
yber bliben (13), firleipter (141). nd. ouer-, 
an- (11) -lopende (11, 132), -stellich (23), 
-stillieh (22). 

Resignare /id. v-ziehen, -zehen, -ezi- 
hen, -zigen (13); vff-, vber- (65, 110), 
wider-(68) -geben; vber gaben (75); off 
geyben (13); vff-, off-, wyeder- (55) -sa- 
gen; vfflayDen (19), auf lassen (9), 
antworten (55). nd. vtigen, vp-, ouer- 
(132) -gheuen. 

Resignatio virczihunge (20). vber- 
gabe (75). 

Resilire (cf. resaltare) Ad. nd. wider-, 
weder-, aff- (20), hindersich- (65) -sprin- 
gen. wider prellen (9). weder beln (17). 


| wichen (65). 


Resimus brack-násig (Hen.), -ennese 


| (109). 


Res-ina, -ena (4. sagana 5^) fliod. 
sciffa, hartza (86, sZm. Gf. 3, 360). har-se 
(11), -sse (132), -t (23), -d (22), Ad. -tz. 
herst (90). 

*Resinaeulum (cf. resen-, reti-acu- 
lum) hutessnur (74). hutschnur (75;. 

*Resingnaeulum in-worp 4 -henghe 
(22b). 

Resipere Ad. nd. bekern (ad fidem 
ehristianam 23). weder god begripeke 
(sic) € bekern (23). begern (7) bekirn 
(17). w. grot (sc) begripen 7 bekennen 
(22). wyeder got begriffen 7 bekern m 
widder gut begr. (18). w. got zugriffen 
((). wider zu gut keren (6). abe-k. 7 
-laBen (21). wider sehmacken (68, 110). 
weder smachen (132). 

Resipiscens vernunfthaber (64). 

Resipis-cere, -sere, -tare /,d. wider- 
smacken, -keren, -k. vom bosen (110). 
begynnen tzo smachen (132). weder-, 
widder- (21) -smecken (21, 23), -wole 





RES 


sm. 4 -stene (17). vbel sm. (1): weder 
god begripen (22). hd. nd. vnemen. 
v'tyen (11). vnezyehen von boysheyd 
(19). widder keren o. vnrechtis w.-kog- 
men (8 scm.) daruon lassen 7 hinder: 
sich geen (65). prs. ieh anfach zu ler- 
nen (33). 

.*Resipisei Ad. v^-ziehen, -zehen, -zi- 
hen; vorezeyen (4). nd. vorty-en, -gen. 

*Resipis-sere, -tare v. -cere. 

*Res-is, 4 -es (22, 76) (gr. i. ornatus 
7 eloquentia lat. 16 sim. aus Qijotc) 
aussprechenliehkeit o. zierung (74). Ad. 
zerunge, z. der riede (21). nd. tzy-, sy- 
rynghe. 

Resistentia widder-stentenif)e (20), 
-steunge (8, 9), -stant (75). 

Resistere Ad. nd. wider-, weder-stan 
sim., -stant thun (65). 

Resolidare Ad. wider vest machen. 
nd. weder vast maken. 

Resoluere Ad. nd. ent-, hd. int-, nd. 
ont-losen sZm., -binden, -loisen (7), -le- 
digen (76). hd. vff-, wider vff-, w. aut, 
ezu- (8, 9), nd. ut-losen, Ad. -lofen, -los- 
sen (9), -losin (8), -lósen (134). v-storen 
(8), -storen (9). ze- 4 vff-trennen; zer: 
giessen 2 hinflussig machen &c. (65). 
weder gelden; sterben (11). 

Resolui vnbe-heb, -habe sin; zer- 
fliessen, -sehmiltzen, -schmeltzen, -rin- 
nen &c. (65 varr.). 

Resolutio Ld. losunge (17), czu.l. 
(9). vff-L. (8), ent-l.; des libes ent-, er- 
(18) -; des leibs entlósung (134). nd, 
ut-, desliues ent-losinge. offenbar- (v6), 
intbimd- (20), zertrenn- 7 absunder- (65), 


| beezal- (17) -unge. der dot (11). 


Resolutus entbünden (19). hinflussig 
7 zertrent (65). 

Resonantia hd. wider-ludunge, -lawt 
(9, 4), -liut, -sehal (75), -sehallunge (17), 
-hal (75, 134), -hal der seyten spil (75), 
-hellung (76). nd. weder-ludinge, -luyt 
(132). gut ge-thoen (1105), -don (1102). 

Resonare /d. nd. wider-, weder- 
luden, -gellen, 4d. -lawten (i1), -luten, 
-geln, -gelden (17), -hallen (6), -hellen 
(4, 75, 76), -helen (134), -schallen £ 
-schellen (75). hellen Gn er-h. £ schel: 
len (75). luden (20). gellen 7 kvihen 

18). 
Resonatio ludunge (20). 

Respeetare vmb- (110) dick vmb- 
o. an- (68) -sehen. diek wil omme offt 
ansyen (132). 

Respectiue yn eyn andern (15). jn 
einer gli-, var. glei-cherung so man eins 
gegen dem andern helt vnd scheezt (65). 

Respeetus sbst. ptc. (í. habitudo 1) 
zu habung (1). anege- (18), anghe- (23) 
ein ge- (6), weder- (12) -sichte. Ad. an-, 
tzo- (132) -gesicht. wider siechte (10). 
vmb- (110), auf- (75), vff- 7 an- (65) -se- 
hung. vffmerckung (65) an- 4 war-ge- 
nomen; zugesehen (20). 

Respergere Ad. nd. besprengen. Ad. 
be-, g- (16) -sprentzen (65, 16), -sprintzen 
(7), -sprewen (18), -sprehen (7). mischen 
65). 

: Respersio besprengunge (8, 20). 

Respersus be-sprentzt 4£ -gossen; 
vber-g. 4 -flufBt 4 -zogen (65). 

Respicere hd. nd. an seen. Ad. zu-; 











RES 


widder- (18), uff- (20, 65), be- (20), hin- 
der- £ vber-sieh (65) -sehen, -seen; an- 
treffen (65). to zen (23). war- (20), waer- 
(11) -nemen. virsmahen (19). 

R. foras aub sehen (15). 

Respirare Ad. ede-, hd. nd. ade-, at-, 
aut- (76) -men. Ad. nd. wider-, weder- 
ademen sZm., -edemen (152), -etmen (152), 
-etmen (67), resten (19), -raesten (90). 
ynne ezyehen den adem (19). er-holen 7 
-suffezen &c. (65). geist auf lossen Z 
ruen (9). g. vff gebin o. ruwen (8). 

Respiratio ruwe 0. gemaach (68). 
rast 47 atem tocht (132). 

Resplendere wider schinen 7 auf 
]uchten (75). 

*Resplendor widerschin (39). 
Respondens antworter (75). 
Respondere ant-, an- (18), ent- (21) 

hd. -wurten, -worten, -werten (6. 18, 21), 
nd. -worden. glich wesen o. syn (110 
sim... gl zusagen 2 wvbertragen; ein 
vbertrag han &c. (65). 

Responsalis anwirtlich (18). 

Respons-io, -um an- /d. -wort, 
-wurt (6, 110, 141), -wart (21), -werte 
(20f, -werde -um, -werdung -io (18), 
-wirt (76), -wordinge (23). anez. (77), 
ent- (55) -wert. 

Responsiuus ant-wurtlich (68, 110), 
-wortachtlieh (132). 

Respon-, ru- (754 «us xn miss.) 
-Sorium eyn saug da man (5), zanck 
dar men (22, 23) ynne antwor-det, -t 
(22). eyn gesang do man mit (8), in (91) 
antwort. lob-g. der a. (65). g. damit 
man antwurt (75). ain g. do manm in a. 
(16). gesanek (18). respons (b^). 

Respons-um . -io. 

Respu-blica, -pliea (136) eyn gemey- 
ne (2, 12), -n nutze 4 gut (10, 13), 
notz 2 got (12), nutz (3, 49), dingk (4). 
gemeyn gut 7 gemeyner nutz (75). ags. 
cyni- (136), cyne- (94) -dom. 

Respuere /;d. nd. v'smaen szm. ver- 
werffen (65). 

*Respu-pliea v. -blica. 

Resputus v'smahet (20). 

*Resqua (ndecl. 14, 76. 2. locus aren-, 
saac-osus, dmenus ipsius campi, G'egen- 
saíz zu tesqua) ein awe (9, 4). aw (74). 

Ressa becairynge die siehtieh of 
laveliek is (147). 

Resta-bouis, -lbonis (74) (cf. ano- 
nis) wrowencrik (Sum. v). weyb-kriech 
2 -erich (74). 

Resta-, restan-gnare Ad. fliDen (8), 
wider-fl. s2m., -fliehen (7) ; gegen flissen 
(9). xd. weder vleten. themmen das 
wasser (75). 

*Restalbonis v. Resta bouis. 
Restare, -ri (8, 9) hd. nd. vor-han- 

den, -halden (17), -holden (22) sin. Ad. 
be-liben (6, 76), -leyben (9), -l. vberig 
(15): bliben, bleyben, vber-bl. »d. bliuen. 
v'pieten (1. »« arrestare). 

Restat es 1st vberenezig (wetter. 
überflüssig), übereintzvg 2 erfornen, her- 
forn 7 dir noch vor (65 varr.). 

*Restatio hinderblibunge (20). 
Restaur-are, -ire (3) Ad. wider- 

machen, -geben, -puefen (3), -pussen 


(1), -busen (55), -bringen (65), -uffrithten | qd 
boifen (18). nd. vrau-, vro-wen; ouer sén (23); 


(20). nd. weder-maken, -boten. 








RES 


(18). uff ryeehten (19). op riehten (11). 
v-nuwen (8), -newen (9). 

Restauratio hd. wider machunge. 
nd. weder makinge. 

*Restauratiuum das da wider bringt 
(65). 

Restaurator wider macher (75). 

Restaur-ire v. -are. 

*Restaurum widerstatum 2 4. q. 
staurus fundelholtz dar an man verlorne 
ding anhengk zufindenn (74). 

*Resterio v. Restio. 

*Resti-bulus ager, -bilis a. (R1, -pu- 
lus (Gl. m.) ein landt dz man alle iar 
Sewet (1105), seyet (11029). 

*Restic- v. 'etras-itare. 

Resticula eleyn weet (8). clene wed 
(23). zuom (141). 

"Resticula (cf. res-, ret-ieula) v. 
Rebrachiatorium. 

*Resti-cularius v. -o. 

Restieulus (cf. hispa) clainB. wide- 
lin (65). wydichim (9). eyn risten vlas- 
ses (25). rist (z. q. mulieres captunt de 
lino in manu 16). reisten flachs o. hanfs 
(15). 

Restinguere blisgen (99). 

Rest-io, 4 -erio 4 -ieularius (147) 
wyedemacher (20). reper (108). repe of 
Seyl meker vercoeper (147). 

*Res- v. Ex-tipare. 

Restis (7. cirogia q. v. 141) Ad. nd. 
wede (225, 125). Ad, wit, wyt (10), with 
(152), wiet, weet(133), wet (8), wet (13), 
witthe (17), wid, wyd, wyde (4, nauis 
64), seyle (19), band (88).nd. wed, wedde, 
wisse (108), zeel (11, 132) van weden 
(11); bant. 

Restituere Ad. wider-antworten, -ant- 
wurten, -antwerten, -entwurt (szc 6), -ant- 
wirtten (76), -geben, -seczen (8, 9), -dar 
s. 4 -in s. in die vorigen stat (65). md. 
weder-antworden, -gheuen. 

Restitutio wider-gebung (4, 65), 
-kerung (65). 

Restricte betwongelich. (20). 

Restrictio betwingunge (20). verbint- 
nif (20). . 

Restrictus be-twongen (20), -dwongen 
(11). 

Restringere (?. eoartare 76) Ad. 
twingen. be-tw. (9, 20), -dwingen (11, 
100). vorstriekin (8, 9). virdrucken (20). 
ver-stopffen 7 -stellen &c. (65). widerbe- 
sitzen (76). 

*REestringere (»« restinguere) v'le- 
schen (9). 

Resudare swiezen (20). swey en (19). 
zweyten (11). 

Resultans aff- 4 widder-springende 
(20) 

Resultare (7. supermanere n residuo 
66 &e.) hd. nd. springen. spr. von freu- 
den (1100), vonn freyden (1102), van 
blijtsehappen (132). 7. resonare 4 letari 


foris (st. for?) fredenspringen (76). Ad. 


vber-, ober-spr. (17), -sten (5), -sehen 
(74, 132), -heben (67), -bliben, -bleiben, 
-biben (se 19); Vbir seyen (21); wider- 
stan (7), -sprechen (8, 9), -sedlen (100), 
-elingen £ -hellen (65), frauwin £ singen 
(D), frewen (9), freuen (74), erquicken 





RET 495 


v/:blismen (99. «ws v'bliden »« restin- 
guere?). 

*Resultare 2. leta"? springen o. vber 
sehen (152). 

*Resultari ?. saltando letari frolieh 
springen (66 sem.). 

Resultatio frolichkeit (4. anders G1. 
m.). 

*Resultator (7. saliens equo) sprenger 
15). 
| CR E Us (7. re-eipere, -petere) hd. 
nd. wider-, weder-nemen, -niemen (76), 
-auerhaelen (132). erholen (20). ander- 
wayden (1), -werbe lesen ader v?nemen 
(10), -werb l. o. nemen (75). 

Resupinatus vnder ligende (20). 

Resu-, resup- (76) -pinus, -pina (23) 
(cf. resustitinus) Ad. vff-, off-, auf-, vs- 
(17) -wert, -w. geleyt (17), -w. geleyt 
(9), -gelenet (8), -wertz (4), -geracht (18 
Mrg.), -recht (67, 152), -richtig; uffart 
(76); voruuert (100); mit dem buche 
vber sieh (1102), vffwartz (110); mit 
(1102), von (110^) dem rucken vber sich 
vff den buch. achterwartz ouer Z mit 
dem buke vpwarts (132). md. vpwart. 
hoffer-tig (7), -dig (17) aus offwert? cf. 
supin-us, -are. hinder-sich 7 -rucklich 
gebogen (65). ufeafender (Gt.). 

*Resura syne (16). 

*Resureccio uffersten-unge 7 -teniDe 
(20). 

RAN vff- (20), op- (11) -staen 
(de morte 11). hd. aufsteen (75); von dem 
tod vff- (68, 110), w. vfftston sim. von 
(133), van (132) dem dode weder vffstayn 
(133), vpstaen (132). 

Resus-citare, -sitare hd. nd. er-, vp- 
(92), van den doet ver- (132), wider vff- 
(15), uffher- ((), von dem dode vffher- 
(19), von dem tod er- (110 &c.) -wecken. 
er- (17), von dem todt er- (68) -quicken. 
widererkucken (6).er-wechen 7 -sehrecken 
(20). van dem dode op weecken (11). 
widervmb leblieh machen (65). 

Resuscitatio er- (20), wider- (4) 
-weckunge. 

*Resusti-, resu-tinus (»« resupi- 
nus) auff-wert, -ert (74). 

Reta eyn stock 7 pfal im (110), pael 
int (132) wasser. 

Retardare hd. nd. sumen. Ad. v^s., 
-saumen, var. -suenen, -sunen (110), -zur- 
nen (sc 68), -tragen (20, es), -fulen (19), 
-speden (20); sewmen (9), hindern (65, 
16), ver-h. (75), meren (20.r sf. rr). ver- 
treigen (11), -trecken £ -tzoeuen (132). 
vortoven (109). ver-binden mit hindernifó 
4 -ziehen (65). 

Retardatio vorharr- (4), sumen- (8), 
verhinder- (75) -unge. sewmenisse (9). 
versum-ung Z -nif) (15). 

*Retardator ver-sumer Z -hinderer (75). 


Re-te, gew. -the (debet sine h seribi 
65), -tha £ -thieulum (5^), 7 -ciolum £ 
-eiaculum (1) Ad. nd. garn. hd. fisch-g., 
-garne; netze, netz, striek (9), ham £ 
grave (77). nd. nette. 

*Rethedipium v. Recidura. 

Retegere Ad. be- (110), en- 7 ab- (65), 
vft- (8, 9), wider-, w. be- (b), nd. weder-, 
w. be-, ont- (11, 132) -decken, -deecken 
(11). vmme wenden (8, 9). 

*Rete- v. Reti-naculum. 
*Reten- v. Retenta-culum. 


496 RET 


*Retendalum (s/. retentaculum) wo- 
nunge (1). 

Retendere Ad. vz-, vf-, auf-, md. 
vp-spannen, -recken. ut-r. 4 -spunnen 
(23). v5 strecken (76). 

*Retenta-, rethenta- (76), 4 retina- 
(110, 132), reten- (23), 7 habita- (4) 
-eulum Ad. nd. won-unge, -inge. war- 
(18), enthald- (17) -unge. ein ding damit 
man helt (110). ein dinek dat wat helt 
(132). 

Retentare behalten die ding die man 
sol vBgeben (75). 

Retentio urinae strangwirie 7 stren- 
ge (85b). 

Reterere v. Refricare. 

*Retheum (7. panus, subtella, ten- 
sile; cf. retum) spul (75). 

Retexere hd.nd. wider-, weder-wer- 
cken, -weuen Z -decken (132). Ad. w.- 
wireken, -wurcken (6), -weben (19), -wen- 
den (76). ent-, en- (8) -winden (9), -bin- 
den (8, 17). 

Rheetia, recia (74) rie pars sueuie 
(14). pündten (Kia.). 

Retia-, recia-, reti-, retu- (1) -eulum 
(cf. sq., rete, resena-, resina-, reti-cu- 
lum) Ad. garn, garen (9, 4), netze, netz, 
ein kleim n. (110); netzel (75); paruum 
rete t$ har-, bar- (110 var.) -bant. ein 
ge-striekte, var. -breite hub (110), -breyde 
huff (132). ehlain haub (1). 

Retiea bant van eynre scehrantzen 
(141). 

Reti-, recia-culum d. ein netz (110). 
uetze, hd. nd. garn. vah-g. (14). wurff-g. 
(Ki.). nd. nette. 

*Reti- (75), reci-are, -ari (8) binden 
(76). netz b.£ stricken (75). be-str. (8, 9). 
vohen (9). 

Reticere hd.swigen, weder- (17), Ad. 
nd. v-swigen. 

Reticula (v. reticulum Das., paruum 
rete t mitra virginalis capitis Br., orna- 
mentum capitis ad. modum retis 15) rigel 
vmb das houpt (75. cf. reticulum. rica. 
Sm. 3, 67). 

*Retieularius haubenstricker (91). 

Reti-, rethi- (76), reni- (104. 2« ren), 
(cf. retia-) -eulum d. nd. har-bant (6, 
23), -snur (Gf.). hair snor (5). hube (11). 
gestricte h. (8). gestrick-t hawb (9, 91, 
Das.), -e frawenhaub (74). hubigen (0b). 
rigel (91. cf. reticula). nd. huue Z nette. 
hd. netz, klein n. (11), lebir-n. (8), l. £ 
n. (9); n. am thier (7. cirbus 75), nez- 
zesmere (104, Gf. D, 833), nyr (8, 9), nec- 
eiken (100); netz- 4 korb-lein Z protrefe 
(74. d.4. brotsaek, k/ngt an burdref Sm. 
3, 61. Gf. 4, 1154); wáützscher (2. sacculus 
viatorum Das.) strick (76). 

Reti- (74 £c.), rete- (cf. retenta-, 
retia-, reti-) -eulum nd. heltuisse. Ad. 
be-h., -haltnif sZm. bücher-halter (Kib.), 
-tenackel (Ki?.). heber (Ki.). heb- (Das.). 
nestele- (100), harn- (7), hor- (9) -bant. 
harpaut (74). klengarn (49). pizog (Gf.). 
Zi- (49), zie- (10), tzu- (19), zu- (65, 74), 
Zo- (13) -gel, o. zawm den frawen tragen 
(14). zange 4 klufft (20). netze (18). in- 
worff, -hang (74). 

Retinere halden (19). be-h. (20), -hael- 
den (11). 

., Reti-, reci-olum (cf. rete) harn bant 
(€). ein gestriekte haub (Das.). 





RET 


Retondere v. Retundere. 

*Retonsae v. Retuse. 

Rhetor, gew. rethor (cf. orator) Ad. 
sprecher (20), eyn wol-, 7 hobs- (12), 
Schoen- (132) -spr.; wol-sprechender Z 
-redender; vorspreche (8, 9), speechere 
(100), schoner redner Z lerer der schonen 
vnd hubischen red (75), zierer der red 
(1); eyn rede- (5), reden- (5^) -zerer; 
eyn redde zeler (21). nd. wol-, wal-spre- 
2. rede syrer, redde tzyrer, talman 
99). 

*Retor (si. reor) v. Opinare. 

Rethoriea ein kunst sim. hd. von 
der zier-heit (1, 5), -unge, zerung, irret 
(sc bb), nd. van tzyrheyt (23) der rede 
sim. eyn k. von der cziere-heit (21), 
-de rede (18). ein k. von schon reden 
vnd scriben (110, sm. 132). ein k. schon 
zu sprechen (68). 

R. aristotilis ein buch 7 kunst der 
beweglichkait, wie einer den andern 
mug bewegen zufolgen (65). 


Rethorieus Ad. eyn wol sprecher; 
der vol kan reden (8); der eyn rede 
ziert szm. nd. de ene r. tzyret; de eyne 
r. spreken kan; eyn kunster van der 
tziret der redde; en wol, wal-spreker. 

Reto-, retu-rquere (cf. repunire) 
hd. nd. wider-, weder-drucken, ^d. 
-droeken (21), -drieken (18), -trucken £ 
-pynigen (68, 110), -pressen, -driben £ 
-duen (20. cf. duhen Gf. 5, 117. Sm. 1, 
360), -winden (8, 9), nd. -persen, -dwin- 
gen, -dreyen (132). leneken (49). bugen 
7 krimen (65). 

Retor-sio, -tio (68, 132) eyn p'sse 
daman etwas ynne vf drueket (20). 
wider truckung (68). weder dreynghe 


(132). 
*REetorsus v. Retortus. 
Retortaà rihsil rahsibL, ran-steko 


(Gf.). wit (121). wide (Sum.). truckung 
(68). eyn dinck gedreyt (132). gewurnet 
(1). 

Retor-tus, -sus (3), returtus ge- 
wurcht (9), -woreht (8), -wrocht £ -won- 
den (12), -würget (3, 4), -wunden (13), 
-wonnen (10), -bunden (4), -ezwirnet (10, 
76), -ezwiret (17), -krumpt (65). beezwun- 
gen (3). wider truckt (68). weder dreyt 
(132). 

Retraetare hinder sich halten (110). 
ver-h. (68), -halen (132). haelden (11). 
hd. handelen. wider ruffen (65). 

Retraetator ander-weyder (8), -wy- 
der (9). 

Retraetatus verhalt (68, 132). 

Retraetio handel, anderwerb-, wid- 
dertreck-unge (20). 

Retraetor wider rechner (64). 

Retrahere Ad. wider-, hinder sich Z 
an sich (65) -zyehen szm. nd. weder ten. 
hinder ziechen (76). widerzuiso ( prs. 141). 

Retransire (Gl m.) wider geen (75). 

*Retreetare ander-wert czihen (117), 
-weyt handeln (9). wider scheldin (8). 

Retribuere Ad. wider-geben, -gelden 
(9), -vmb vergelten 7? drvmb geben &e. 
(65). nd. weder geuen. 

Retributio widder-gebunge 7 -gelt 
(20). vergeltung (75). lonung (110). loen 





(132). 
Retributor widergeber o. loner (110 
sim.). vergelter (75). weder geuer (132).| 


RET 


Retrimenta sunt loca que retinent 
capita venarum (129, Br.), funerum (76). 

*Retris- v. 'l'etra-sitare. 

Retro hd. nd. hinde-n, -r, -r wert 
(13), -rsich (55), -n ain (6). von hin- 
den her (75). zu-crugk (21), -rueke (5), 
-crucken (76), -riek (18). nd. to rughe, 
aehte-r (225, 99), -m (29v). 

Retroaeta v. Perpetratus. 

Retroaetus achter rughe dan (23). 

Retrocedere dein- 7 dei-sen (Hen.). 
M GO ME ge-wunden 2 -zwirnit 
49). 

Retrofocilium v. Repofocillum. 

*Retrogerium (nstr. rusticum) gall. 
hoste (122). qm 

*Retrograd-ari v. -i. 

Retrograde hd. hinder wert, rucke: 
ling (9). 

*REetro-gradi, -gredi (75), -gradari 
hinder sieh (68, 75, 110), 4 widersins 
(75) gon, geen. achterwarts gaen (132). 

Retrogradus Ad. hinder (91); der 
h. sich geet (110); h.-wert, -wertig (75, 
?6), -rucke (8, 9). affter wart (12). ach- 
ter-w. (11), -wert (23), -rugghe wart 
(29), -warts gaen (132), -wert gande £ 
widder vmb gaen (20). v'kart (17). 

Retrogr-edi v. -adi. 

*Retromanere hinder- 7 
ben (20). 

*Retro- v. Re-mittere. 

*Retrope-ndium, -dium (V. a. 1471) 
(cf. caputium, capuci-, re-, reli-pen- 
dium &oe.) hd. zip (1); kogel-, kógel- 
(21) -zzip; cappen-zippe (1), -eippfel (6 
sim.) ; kugel-ezippe (V. a. 1477) ; k.-, gugel-, 
kogel-zipffel, -ezippel. nd. kogel-seippe 
(-stippe? 23), -tympe (22, 132). eyn kapp 
die hinden abhangt (110). 

*Retropo-finium, -phinium, -fici- 
nium, -focinium, -stficilium v. Repo- 
focillum. 

*Eetro- v. Re-pulsus. 

*Retrophonium v. Repofocillum. 

Retro-rsum, -sum, -ssum (3) Ad. 
hinder-sieh, -siek (134), -wert, -wertlich 
(49). nd. hyder (sec) syk (22); achter- 
zich (23), -wert (20), -warts (132). 

Retrouendere widerkáuflich ( kKi.), 
etwas widervmb (65) verkauffen. 

Retrudere Ad. wider-stofen, -stvelen 
(20), -ston (68), -dringen (75). ynseezen (9). 

*Retrufare v. Refallere. 

Retrusus (Z. obtusus) plomp (132). 

*Ret-, reth- (76) rhet- (75) -um (t. 
rete Gl. m.; énstr. tex-endé 4, 16, -andi 
3; verti-bula 4 -eula 175. cf. retheum) 
hd. spule-, gew. spul-, spuil (5), spül- 
(49), spole- (133) -gezauwe (133 &e.), 
-gezaue (9 &e.), -geezav (3), -geezewe 
(8), -geezug, -geezewg, -tzug, -zeug (15); 
-stock (49). nd. spol-touwe, -tuwe (22). 

Retu-, reto- (8) -ndere stumphen 
(100). wider-slahen (9), -slan (8), -ston 
(68), -scheren (75), -sehlagen, -triben, 
-legen; stumpff o. kumpff machen (65). 
weder stoissen of plomp m. (152). 

*Returquere v. Retorquere. 

*Returtus v. Retortus. 

Retuse, retonse (49) (sunt acies) 
ge-beyget, -neyget (10), -neget (49). 

*Retusum weder stofj (12). 


affter-bli- 











REU 


Retusus vorstossen (9). 

*Reubacius ein leyb brot, var.]. brotz 
(64). 

*Reubarba-r, -rum (cf. radix pontia) 
swamm (74). 

*Reuecus v. Raueus. 

Reuehere /d. wider-varn, -furen, 
-füren, -fieren (16), -furren (6) ; ober füren 
(19). nd. weder voren, auer vueren (11). 

*Reuela, g. -le coipman of cremer 
die vele roipt (141). 

Reuelare Ad. vffen-, offen-. nd. open-, 
apen- (132) -barn, -born (23). virzel-en 
(19), -len (20). v'teellen (11). vffthun (65). 

Reuelatio uffen- (20), clarlich offen- 
(65) -barunge. 

Reuellere Ad. v'driben sim. vztrecken 
(20). gruntlich vBruten verdorben, varr. 
gr. vÓr., verderben (65). wider vÜreiffen 
15). 

Reuenire wider komen (9). 

Reuera Ad. nd. wer-, war- 4 sicher- 
(110), wair- 4 seker- (132) -lieh, -lichin 
(D), -liehen (110), -liken (23). 

Reuerberare widder-slaen(20),-schla- 
hen (175), -triben (65). 

Reuerberatio widder slagunge (20). 

*Reuerenda eyn son- (4), sunt- (3) -tag 
kleit. Ad. nd. eyn kost-lich, -licher (7), -lick 
(22), -ig (11), zyden (23) rock, rack (11), 
7 mantel (18). reuerende (5^). 

Reuerendus (cf. honestus) Ad. nd. 
er-bar, Ad. -ber, -lieh (1), -wurdig (110^), 
-wirdig (1103). eerwerdich (132). we- (17), 
wi- (10) -rdig. costlieh (1). 

Reuerens ere erbietlich (65). 

Reuerenter mit ere erbietung (65). 
gechogelieke (100. cf. sq.). 

Reuerentia (cf. honestas) hd. md. 
er-unge, -inge, Ad. -e £ -lichkeit (1), 
-e erbietung (65), -wirdikeit sem., -wer- 
keit (133); zucht. coct (100). furchgt 
(10 Mrg.). rebernze (65 Mrg.). wert haben; 
eren; vorchten; hoch springen; h. ach- 
ten (9 Anh. sé. -eri). 

QE NN timor foreht vf) lieb 
65). 

Reuerentius erlicher (65). 

Reuereri /d. nd. eren (mit ontsycht 
132). schonen in eren wife; ví) kuntli- 
cher kuscher lieb forchten; entsiezen 
mit forcht &e. (65). vntsiecen (100). ent- 
. (19), ont- (11, 20) -sehen, -zien (11). fur- 
ten 4 -then 7 -sam sin (20). veyethen 
(13). ere bietin (8). ern erbiten (9). 

Reuersio hd. wider kerunge. 

Reuert-ere, -i d. nd. wider-, weder-, 
p (8) -kern, -k. am gang des wegs 
(15). 

Reuertere widerumkeren (76). 

Reuerti wider-kumen (76), -vmb 
kummen; keren £ be-k.; gewent wer- 
den (65). 

*Reuer- v. Refec-torium. 

*Reueuissere v. Reuiuiscere. 

Reuinceere wider vberwinden (5:5). 

Reuindieare wider rechen (75). 

Reuireseere wider grunen (65). 

Reuisere wider sehen (9). wieder in 
sewen (8). 

*Reuitilare (7. refrigerare; «ws re- 
uentilare?) her koln (5^). 

*Reuiu-are 7 -ifieoare (75) wider le- 
bendig machen (75). weder leuen (11). 


DxerENBACH GLOSSARIUM, 











REU 


Reuiuere hd. wider leben. 

*Reuiuificare (-ri Gl. m. cf. reuiuare) 
er-kucken £ -quieken (15). 

*Reuiuifieatio erkuckung (75). 

Re-uiuiscere, -ueuissere (22, 23), 
-miniscere (q. v.) Ad. er-, her-, wider 
er nd. weder er-quicken. erkucken 
(35). wider-kiken (6), -erkieken (716), 
-leben (8, 9). lebendig (17), wider l. (15), 
lembdig (Avent.) werden. er- (22), ver- 
(28, 152), her- (5), ent- (€) -munderen. 
v'wondern (21, 152). 

Reuiuus widder erquicket (20). 

Reu-, rev- (3), rew- (4), new- (1) 
-ma (7. profunditas aque 3, 4 &c., flegma 
t eructio hwmorum dc. 16, feruor 4 erup- 
&o h. € tempestuosa maris inundatio Br. 
sim. ef. gurges) vlozze m. 0 vluz f. 
(Anz. 8, 494). daz floz des heupts (5 sem.). 
der floif dez haubts (13). daz flieBend 
des h., er. (vulg.) schnuddel 7 snutz 
(1). de vlotte des houedes (23). hovpt- 
tus (93), -flub Z fl. vom haupt, e/g. 


schno-der 7 -ppen (75). schnuder (110). | 


die sehn. (134). snutz (49). snot £4 on- 
reyn spye (132). snode-le (20), -1 (10). 
snabelruf)e (20). snube (100). die sehnu-p 
(68), -pp (30). Ad. der, de (12) snoppe, 
snuppe (9). schnop-f (67), -pe (152), -e 
(151). snübeZ snopp 7 kulek (19). roez 
(5b, 17, v6). pfnüsel (126, Das. Ki*.). 
Strauch (1. cf. eatarrhus). strauchen 
(Ki*.). tü- (3), tu- (4) -mphel. tumpffel 
(75). brake (99). ags. gi- (94), ge- (136) 
-bree (cf. pituita); gytestream (942). 

*Reu-, ru- (8, Gf.), -matiea, -matice 
(87) (herba 16 &e.) eraniehes nabel (Gt.). 
chraniches- (121 &e.) kranch- (87, 146), 
kranchis- (87), kranich- (100), chranche- 
4 cranche- (Sum.), ratten- (17), kaez- 
(8) -snabel. krans nabbel (7). krondes 
nevel (85). kranes snavel (41). 


Reumatieus Ld. flussig, flüssig (67, | 


151). haubt-fl.; pfpnüsel- 7 rotz-echtig 
(126). roezig (17). ein scehnupffiger (110). 
snuppig (9). snopp- (8), schnudel- (1) 
-echt. snuw- Z snark-ende (90). hertz- 
schlechtig (75). 

Rheumatisare 
dern (74). 

*Reuneus wider krump (75). 

Reuocare Ad. wider-heyschen, -hey- 
Den, -bringen (65), -sagen 4 -sprechen 
(15), -ruffen szm. zu- (6), be- (65) -r. 
hinder sich ziehen (65). nd. weder-eyschen 
(132), -eschen (22, 23). 

*Reuoc- v. Reclam-atorium. 

Reuola (£. calummiator Pap.) 
(1315), willi- (141) -wentiger. 

Reuoluere Ad. wenden (76), vmb-, 
widervmb- (8, 9), nd. vmme-w. Ad. vmb- 
winden (6), -weltzen, -welezern, -keren, 
-lauffen (4); waltzen (76); widervmb-w. 
(65), -welezeln (17). omwen-telen (11), 
-tzelen (132). 

Reuolutio Ad. vmb-lauff szm., -lauf- 
fung (18), -weltzunge, -wendung (110), 
-werffung (20); vm-louf (49), -loff (12, 
16); oflauf (13). om-loeff 7 -wentelinghe 
(132). umme lop (23). 

*Reuolutor (qui vertit ligna et lapides) 
widder vmbwortfer (20). 

Reuolutus vmbge-went, varr. -wendt, 
-wend (110), -welezit 4 -leyt 7 an eyn 
ander stad ge-leit 4 -haben (20). 


strauchen Z schnu- 


vil- 





RIC 401 


Reuomere wider-spyen (8), -speyen 
(9). 

Reupontiea v. Radix pontia. 

Reus hd. nd. eyn schul-diger, liger 
(21). Ad. schuldi-g, -ch; be-elager, £ 
-caehter (sc 7). be-elagter 4 -schuldiger; 
antworter im rechten; schuldig der that 
(15). 

*Reustis schyff (19). sehip (11). 

*Reustus (7. veru) spiz (Gf. 6, 366). - 

*Reuulgare wider offenbaren (75). 

Rex d. kon-ig, -ygk (4), -ich (20), 
-nyck (19); kun-ig, -g; kuenig (88), kinig 
(64€). nd. konyncek, kunck (98). 

*Rexo (aus nexo?) 7. vinculo (16). 

*Rias, ryas (4. papauer siüluaticum) 
wiltmago (130). feltmagsam (74). 

Ribalda bubin (75). 

*Ribald-ia, -ria, -eria (147) Ad. bub-, 
bieb- (76), bob-, nd. bou-erie. Ad. bub- 
(134), bube- 7 pube- (75), puffe- (4) -rey. 
gebuerschafft (17). schalekheit (147). 

*Ribaldia bubin (6). 

Ri-, re- (5^) -baldus Ad. bu-, bàü- 
(21), bo-be; buob (76), bub, bufe Z pauer 
(9), puse (sze 8), gebuer (17), selbwillig 
pub (1), eyn selp wylicher (5^), leck-er 
i -erlicher mensch &e. (65), ribald (15). 
nd. boue. 

*Ribe-, ribo- v. Rubu-rnus. 

*Rib-us, -es (153, Ki.), -esium (Ki.) 
sant iohans trublin (153), treüblen (91). 

Riea (4 eapital 112) haub o. rigel 
(91). sloyger, vé erispata tenu? primario 
walsehB , secundarium vorwalchb; r. 4 
rieula facetel (125). sehlapp der kloster 
fraw (112). 

*Riearius rigelmacher (91). 

*Riceula v. Rieula. 

Rieiare passerum vox (Gl. m.). 

*Ricimus v. Ricinus. 

Riein-ium (4. acus 4 spinula PBr.), 
-um v. Recinium. 

Rici-nus, -mus (110, 132), recimus 
(Anz. 4, 93) (cf. riemus, cicinus) prem 
(91). hd. hundes- (94), hundB-, hunD- 
(645) -lauf (74 sém.), -wurm (74, 110 ). 
hundleuf) (649). ein honts oerworm (132). 
zeck an der hut (Anz.). hondsluys 7 teke 
(vig. teca KiL). nl. houtluys, Ad. holtz- 
bock, zack (117). ags. ticia (136). 

Ricinus (7. kerua &oe.) zeckenkorner, 
creutz-, wundel-baum, n/. molleneruyt, 
palma Christi &e. (116). 

*Ric-, rig-mare, -mari, riemisare 
(22b), rigmatizare 4 rismari (147) Ad. 
nd. rymen. reimen (15). 

*Riematiea, rythmathia (9), rie- (16), 
rici- 7 ri- (75), richi- (71), rhythmi- Z 
rith- (Gl. m.), ri- (11. 19, 20, 76) -machia, 
-macia (11) (Z. tabula geometralis in qua s 
pueri addiscunt algorismum 16) wertf 
tofel (8). ent-w. tafel (9). male-t. (20). 
rechnung-t. (75). rechen-t. (74). mael 
taffel (11). mayl thauel (19). 

*Rie-, rig- (68, 132, Gl. m.) -matiee 
rym-elieh (68, 132), -lichen 7 gerympt, 
var. gereimt (110). 

*Riemieus ein rympt (sc 1102). ge-r. 
(1105). rymaehtich (68, 132). 

*Riemisare v. Riemare. 

*Ric-, sed melius rith-, rich- (132) 
-mus eyn rym (68, 110, 132). rime (99). 

*Riec-, rig-, ris- (76) -mus, ricinus, 

63 


498 RIG 


7 rigma (147) hd. nd. eya rym, ryme, 
^id. rüme (21), reim, £ est vermis Zn aure 
canis, hund wurm (74). 

*Rieola v. Ricula. 

*Ri- v. Ci-conides. 

*Ri- v. Pi-ctacium. 

Rietu-s, 7 -m (125) (Z. clamor auum, 
ferarum dc. t f. oris aperitio; cf. hiatus) 
wild geschrey 7 g. aller vernunfftigen 
(sic), var. vn-v. creaturen; offnung des 
munds Z rachen (75). vogelgeschrey; 
gezenck der tiere &e. (74). eyn rane (11). 
wog- 7 gu- (8), gen- (9), gri- (100) -unge. 
eyn krakele (23). der snuf)e (125). ein 
wit mule 7 witer sehlund (65). rohozeda 
(Gt., 2, 432). ags. graenn- (94), graem- 
(136) -ung. 

Riec-, riec-, rig- (Sum. &e) -ula, 7 
rieola (76) (cf. riea rigel) eyn iunc- 
frauwen hube (17 sm.) hutil (Sum.). 

*Rieus v. Ritus. 

*Richa (cf. riea) sehweyfBtuoch (64). 

*Riches krumpfuf) (74). 

*Riechimachia v. Riematica. 

*Richmus v. Riemus. 

*Ride- v. Ridi-culum. 

Ridere Ad. nd. lachen. 

Ridiecul-aris v. -osus. 

Ridieulo tzu bespot (125). 

Ridieulose spotte- (132), spot- 7 
lecher- (110) -lich. 

Ridieul-osus, 7 -aris (7. sareasmi- 
eus 147) spot-tieh (68, 132), -techt (8), 
-lieh (110). lech- (9), lecher- (110) -lich. 
bordieh (132). spoetsch,  sehamper, 
sehymps (141). 

Ridi-, ride-eculum gelechter (4). 
lachung (110) eyn schimp lache (17). 
schimpf (V, 76). Ad. spot. spotte (10). 
boert (132). 

Ridieulus spil- (20, 106), spot- (20), 
spete- (13), spo- (11) -lich, -lie (106). 

*Ridimieul-i (136), -ae (st. red.) ags. 
cyniuuithàn (94, 136). 

*Ri- v. Re-dimiculum. 

Rien v. Ren. 

*Rif- v. Riph-ei, -eus. 

*REif- v. Ru-fianus. 

Riga Ad. ezile, zyle, czeylle (4), 
zeil (134), ziel (5b), sezijl (6), ezylle £ 
rijge (bb), zil (67), zilet (68), sil (1), 
ling (76). nd. rige. 

Riga rig ciwitas Zn ljf- (132), yf- 
(1102), Jf- (1109) -lant. 

"Rigamen begiessunge (75). 

Rigare hd. fucht, feucht, vuchtich 
(132), weieh (18. wie roman. mollis ?), 
naf (1v, 65) machen. »d. vucht, nat 
.maken. Ad. fu-, feu-chtigen; neczen, 
wessern (62, 65), begi-Den (12), -ssen 
(3); misten (5^), tungen (1, 3), twigen 
(2. 2« rigere). hd. nd. dungen. frischen 
(Stieler). vresen (22. »« rigere). vruchten 
(12. st. vuchten? oder st. vigere 7. hor- 
Ter& Pr. ?). 

*Rigatim van ryhe tot ryhe (14:1). 

. Rigatio /d. begif-, necz-, fucht- 
(8) -unge. 

Rigere (7. durere Br. &c., indurare 
3, 4) hd. ha-, he-rten; frie-sen, -gen (13); 
frischen (4. sf. friesen? cf. rigare 2d.); 
herte (8, 9), styff (110 sm.) werden; 
Strebin (8, 9), verstarren (65), twyngen 


EI 








RIM 


(19). nd. harden, vrezen , dwingen (11), 
stiuen (99), strammen (147). 

Rigescere fresten (18. cf. frischen 
pre. *). 

Rigidare (7. rzgidum facere Br.) vest 
0. styff machen (110). stijuen (132). 

Rigiditas (oft 7. rigor) Ad. strenge-, 
stren-(6), herti-, stete- (8) -keit. streng- 
(4), strenck- (134) -heit. 

Rigidum /d. hert (v &e.) hart 4 
fest (18). harten 2 fresen (5). friesen (1). 
vnbuglich (65). frorn, riech, sterr (74). 

Rigidus Ld. nd. strenge. ge-str. 4 
naf) (17). stringe (13). styff (19 szm.). 
stijf? wreet (11). hart 7 bose (19). hert-e 
(9), -ig (V). riech? sterr(74. cf. rigosus. 
Sm. 3, 78. Fr. 2, 83€.) rag (Fr. 2, 82. 
wett. rack). fuchte o. stede (8). 

*Rigm- v. Riem-. 

Rigomagus (cw.) rheimegen (135). 

Rigor (cf. rigid-, rigos-itas) hd. nd. 
streng-heit, -icheit, Ad. -iekeit, -ekeit, 
-keit. hd. twang (19), ge-tw., -twanck, 
-Zwanek (49); zwang (68, 110), be-zw. Z 
hert (7) ; ruche herte (68). nd. dwanck. 
stijf- (11), stiffü- (20) -heit. harticheit 
(20). stineken- (67), dapfer- (65) -keit. 

Rigorosus hart (20, 132 &e.). hert 
(68). Strenge(132). streng (110). stiff (20). 

*Rigo-sitas, -r herttigkeit ernst vnd 
straff (64). : 

*Rigosus kalt, hart, rauch, starrig 
(Das.). 

*Rigula v. Rieula. 

*Rima 7. pugna slachting &e. (141). 

*Ràima ;. stipula stoppel (147). 

Ri-ma, -nia (1) -mus (9), rym-a 
7 -ella 4 -ula (74) (Z. fi-, sci-ssura; 


Tunctura verum 16) hd. rizz (1), ritz (14). 


rif, rys (12). rysse (22^). rete (22b, 23). 
klack, runtzel (74). sehrund-e (Sum.), -el 
(74). scrvnt-a (120, Gf.), -ussa £ scrin- 
tunga (Gf. klumse (135, Das.) klimsen 
(126). klumbs (112) klun-se 7 -te (Fr.), 
-Ze (74), -tz (14), -asen (1, 3), -Den (1). 
clufft (75). clove (14, 225, 99, 132). claue 
(11, 23). klob-e (13), -en (10). klob (76). 
blob (se 6). krone (? 22). schoer (132). 
hd. spal-de, -t. ein spalt rint (65). nouth ; 
rimis hnoe Z neo (Gf.). 

*Rima-eia, -chia v. Riematica. 

*Rimalia v. Cimalia. 

Rimant-e serudelattemo (Gt. 6, 586). 
-ur snapa- £ crupi- (?5. 838. 4, 332), 
-tus (sc) snab- 2 gruhi- (127) -lont. 

Ri-mare, -mari, -nuare (1) Ad- ri-, 
rei-Den, -ssen; riezen (1); loch-im (8), 
-ern (9); spalden, vorsehin (8, 9). 

Rimare Ad. kliben (110), ryDen, reis- 
sen. schoren (13 ). suchen 7 erforschen 
(65). grunden (Gt.). nd. viten (23), tziren 
(22). 

Rimari hd. nd. ex-varen, Ad. -farn, 
-fairen, -suehen (88), -forschen, gew. 
herfor-sen, -Den. mit flyfó ernieschen 2 
wulen (88). innen werden (64). ervreschen 
(23), -uazen (100. cf. fason Gf.) frogen 
(8). ondersoechen (132). 1 

Rimatim durch tia náot (Gt.). 

*Rimatio furschunge (8). vorschueg- 
keit (9). 

Rim- (8, 9, 17, 74, 16, 129), rin- (Vocc. 
ex quo, Gemmae, Br. Gl. m.), FiX- (Gl. m.) 
-atrix, rimax (9) (£. serpens aquatüis 





RIPH 


129, 2nfructuosus 16) eyn wafer slange 
(8, 9, 17). vnfruchtper slang (74). 

*Rimea (cf. ricinus? tinea?) mutte, 
ein worm (22b). 

Rimella v. Rimula. 

*Rim tilla, rini-t. (,.undeutlich/^ 146) 
(cf. potentilla) grensich (8T, 146). 

Rimor (7 serutinium) erfarung (110). 
ondersokinge (132). under of ver soeck 
(141). 

Rimosus scrunt-an Z -1n; durchil 
(Gf.). ryezecht (19). zerspalten Z herlecht 
(65). clauich (11). 

*"Rimphatus (»« rumpheatus?) v. 
Rufatus. 

Rim-ula, -ella náot; serun-delin Z 
-tussa (Gf.). loechlen (132). splet- 7 reyD- 
(132), cloue- (108) -ken. 

"Rimus (7 rythmus Gl. m.) v. Rima. 

Rin- v. Rim-atrix. 

*Rineerus v. Rhinoceros. 

*Rincouia rynckauwe, eyn lant (147). 

*Rineum v. Crithmum. 

*Rineus v. Runeus. 

*Ri- v. Rhe-nensis. 

*Rineta v. Crinea. 

Ring-ere xi etum (Br. &c.), -ére (5), 
-i (100, Br.) (£. clamare sicut aues D, ca- 
nis D &e., murmurare 19 &e., aperire os 
76, irasci. dicendo v s x 123) vff ginen 
(16). auf ginnen (75). gewen (8, 9). gri- 
nen (100, 110, 127, Gf.). grein (21). gran- 
ssen (19), -zen (23). greensen (11). grenczen 
7 ezornen (20). grisen (107). vnwirsen 
(74). eno- (107, 132), gno- (22), na- (22, 
110) gwe- (? 28), gne- (134), ne- (18, 
74), ze- (64) -rren, als die hunde (74). 
nern (s?cuf canis 5). gnarn als eyn hunt 
(11). eza- (8, 9, 64), zá- (126) -nnen. zen 
enplecken (64). tru-ern (9), -ren (8). 
munt krummen o. praiten (75). smelic 
wesen (141). 

*Rinia v. Rima. 

Rhino- (7 eglo- 110 &c., ego- Br.) 
gew. rino-, rin- (22), reno- (D^, 15), 
rinos- (8, 11) -eeros, -cerus, -cerüs 
(104), -eeron (75) Ad. eyn eyn-hormn, 
-hurne (84), -huirne (104), -kürn (58). 
eychorn (20). en hoer (11). rinoceront 
(91). reniotzer (113). rinsch (29). ; 

Ehi-, ri-noceros 2. virile membrum 
(Br.. schemde der leede (14:1). 

*Rinuare v. Rimare. 

( A (untersch. von einus) pflumbóm 
104). 

Rip-a, -pa (l, v6) hd. bach, pach; 
vb-, ob-, of- (12), ou- (11, 13, 222b), oeu- 
(132) -er (am wasser 132). stad (49, 68). 
bort £ rant (225). raue (28. als requies 
nauvum?). wasserstub (74). ein land an 
dem bach o. fliessende wasser (64). 

*Ripari 7. ensamire vnsinnig sin (76). 
dorin (8). toren (9). 

Ripatum (?. tributum £n ripis Br. &e. 
cf. Gl. m. b, 736 sq.) ein veersehat (132). 

*Ripistes (aus rhap.) gheyssel, swepe, 
smyeke (147). 

*Ripi-uaga, -naga (74) (awis cf. lu- 
eilia, serra) bach- (64), pach-steltz (64, 
74), -steltzen (75). 

Ripula ein bechlin (110). 

Riphei (Br), rifei (10, 12) montes 
sneberge (10, 12) ripheas nordliehiu 
(121). 


———— 











RIS 


Ripheus, rifeus (147) 7. émpetuosus 
(Br. &e.). haistich &e. (147). 

*Risa (QíCa; anders G1. m. 5, 138) wu- 
(68, 110), wo- (132) -rtzel. 

*Risare (cf. prc.?) coveren (81). 

*Riseulus v. Supercilium. 

*Ris-cus, -tus (68, 74, 753, 76, 110), 
-ius (75b) (Z. sedes apwm 14, 15, 16, 4 
arbor sc. sambuceus 76. cf. ru-, ra-seus, 
rixus, blatanus) hol-undir (9), -andir £ 
-ender (Gf, -dir (127, Gf.), -der (75b, 
121, Gf.) -derbaum (1), -derpawm (74), 
-ler (753). sumbir (117, 120. cf. Gf. 6, 
224. »« sambueus?). elsen- (11, 20, 6s, 
132), erlen- (19), heslin- (1105), heslen- 
(1102) -baum, -bauem (20), -boem. alhorn 
(23). bynenstul (74. Gr. wtb. 1819. als 
Geflecht, Korb, cf. sq., o. sumbir). 

Ris-eus, -tus (74, 75 varr.) (4. fi-, 
sci-ssura 0 fenestra 1 rima £0 scrinium 
patens im pariete; vas ex vuncis et vimi- 
nibus Br., sedes apum 15. cf. prc., boeta) ein 
spalt (74, 110). kensterlin (64, Das.). guck- 
o. gutz-fensterlein in der wand (ki?.). 
wad- Z bad- (74), blind- (75) -fenstex. n/. 
een blinde veynster (116). kastel 7 kisten 
an der wend; stellen (75). clave, reete, 
(ete spalde, glyppe, kernne, schram 

*Rise schedeliken (22. sic st. rite sed.). 

*Risea v. Risia. 

*Risela (piscis) ryDling (140). 

*Risi, 7 rysum (14) (legumen cf. isum. 
Oryzaà. Gl. m. b, 738) reys (3). reyf5 (4). 
reyse (74). rys (16). eyn ris (23). 

*Ris-ia (11), -ea (19), -tea (20), -ta 
(cf. risum, fermentum) gruut 4 weert 
(11). gruit (107). ein. gruyt (110b, 132), 
kruyt (1102), krut (68). gruet £ werck 
(20). 

Risibilis lach-erlieh (73), -lieh (4), 
-ende (20). lechter-perlich, -lieh (74). 

*Risieulum (cf. recineum) rockelin 
(23) 

*Risiculus v. Supercilium. 

Ris-io 4 -us verspottung (76). 

*Risius v. Riseus. 

*Rism-ari, -us v. Riem-are, -us. 

*Ris-or, -o (Ki) spey- (126) speh- 
(Ki*.) -vogel. 

*Rispa (74. modus 1 ora agré Gl. m.) 
risse vlasses (225). rystenflalh (11). 

*Ris-, ri-sura (cf. fissura) Ad. ri-, 
ris-, reyss- (3, 4) -unge. nd. ritinge, to-r. 
'*Rist-a, -ea v. Risia. 

*Ristrum (7. rzma t foramen per quod 
transit farina in molendino 16. cf. riscus?) 
loch dar durch das mel in der mul laufft 
(15). loch in der mulen (8). eyn mele-l. 
inde mel (sic 9), an eyner moln (17). 

*Ristus v. Riscus. 


*Risum (7. fructus 20, 64, ceruisia cum 
de brasio prema elicitur 4, 16, ceruisea 
cum de praxatura prima elicitur ante- 
quam compleatur 15. cf. visum) gut bier 
(76). wirez (4, 75). greiss-ung, var. -ing 
(qd. ceruisia 15) ryD (20). ryeD, var. 
rey) (64). rijss, eynreley pottasy (141). 

Risus (cf. risio) lachen (23). daz l. 
(5). eyn 1. (9), laeh (17. wetterau.), lag 
(18). Eire (11) -unghe (19). verla- 
ehung (65). dat lachent (22). 

Risus (indecl. cf. ris-i, -um) rys (9). 











RIX 


*Ritala (cf. saliunea. 
rieta-ch £ -chil (Gt.). 

Rite (cf. rise) Ad.nd. sede-, nd. ziede-, 
hd. siede- (8, 20), syt-, sitt-, sitik- (67), 
sydde- £ recht- (19), sicher- £ retht- (20), 
stedene- (18), ordene- (7), orden- (110), 
rede- (17), gewn- (100), gewon- (132) -lich, 
-like, lick. recht (11). zu sins (20). 

*Ritidis (7. ruga) rymp &poc. (14). 

Rithmus v. Riemus 

*Ritora v. Ratera. Mataxa. 
*Ritudula (7. serua sine ritu) sitelosa 
(Gt.). 

Ritus, rieus (1) (7. debitus 1, b) Ad. 
se-, sie-, sid- (10), sey- (13) -de; gewon- 
heit, ordenlieh g. (110), red-leieh (1), 
-elicheit (b^); satz- 4 halt- 4 orden-ung 
(65). gewonte (132). 

Riual-is, -es (100), -us (66) elle (99, 
100, cf. Gr. 1l, 202. BM. 428). gell-e sm. 
(74, 100), -in f. (74); -iu f,; -es cemminan 
(100?). zuman; geckischer geselle (74). n4. 
medevryer (116). mitbuler (126). bir ge- 
stell (st? sc? 9. aus gesell? : ber rete $m. 
l, 189. Gl. m. 5, 740*?). revyerlick (141). 

*Riuare (-ri Gl. m., «nders -re ib.) 
fli- (73), flie- (10), fley- (12) -Den. 

*Riuarea (piscis?) vváte (104). 

*Riuola (cf. repula?) chlipa (131, Gt. 
4, 546). clipa (141). 

Riuosus vol revyers (141). 

Riu-ulus, -olus, -ualus (1l. cf. Gl. m. 
D, 740) pach (1). pe-, var. pa-chel (75). 
eyn kleyner (55), kleyn (5) bach; kleyn 
(18), klains (76) bechelin; kleyn wafer 
21). rünflin (126). flissel (49). clene 
becke (23). riuirken (99). 

*Riuunus (/. czwitas ceriusie) eym- 
becke (13). 

Riuus Ad. paceh (1, 75) bach, baae 
(14), fluB, floB, floDe (10), flos (13), flo16 
(18), vlissen- (9), vBflieDene- (65) -bach. 
nd. bieke (Gl. Marienf.), becke, ryuire 
(99, 132). rijff (20). 

Rixa (;.briga; guerra 7 raneor &oc. 
75; qq. v.) hd. krieg (mit worten 75), 
krig (9), krik(14), strijt (20), hader (65, 
Das., hadder (65 var.) kyeffe (133). 
kyyff (19). kijff (855, 132). kyfkrith 7 
twydracht(22b). kif- (6), kiff- (6), kiffel- 
(b), ehifl- (1), eheyffel- (3), kiuel- (18), 
ezweyfel- (2), swaez- (21), grin- (75) 
-unge. keuelinge (23). 

*Rix-abundus,7 -osus (110 &e.) kriegi- 
ch (20), -g (110). kijffachtich (68, 132). 

*Rixale hecke-le (22^), -1 pro £no (11). 
hekele (23). hechel (74). 

*Rixalis streythastig (9). krigschafft 
(8). 

*Rixanter kiyffelichen (19). 

Rixari, 4 -re (22, 23) Ad. striten, 
striden, kriegen 7 grinen (75), zancken 
(Das. mit worten; kefeln myt den w. 
(21); eebeln als sich dye hunde cefeln 
(17); kriegen, kregen (55), kyfen (16, 
110), kiyffen (19), kiffe-n (6), -In (5); 
sehel-ten, -den; knyen £ zornen (20). 
nd. kiuen, k. 4 striden mit worten, 
keuelen, schelden. 

*Rixatim von krieg zu krieg (68). 
van kijff tzo k. (132). 

*Rixos-e, -itas, -us v. Ranc-ide, -or, 
-idus. 


celidonia.) 





ROD 499 


Rixosus kri- (8, 9), krie-(75) -gisch, 
t -giger (75). haderig (Das.). vorteylheff- 
tig (64). 

*Rixum (fructus, cf. risum) rijf) (20). 

*Rixus (cf. Gl. m. À. v., 0. v. riscus) 
holare (herba 105). 

*Roaficus (cf.loafieus &e.) wanwecht 
(102). 

*Ro- v. Ru-becula. 

*Robeta. bufones; cf. rubeta) chro- 
tun Z uchun (104). 

Robigalia krutztagen, n/. cruysda- 
gen (116). 

*Eo- v. Re-boare, -boatus. 

*Roboeulentus (cf. sq., rorulentus) 
douwen (28. wo hier eine dritte Hand be- 
ginnt). rodolentus 2. plemus rore (16). 

Rob-or, -ur Ad.stercke,sterck,bom-st, 
(65), starck (18), starckeid 7 macht (20), 
starnke (13), crafft, klotz, clo (8), 
bloch, bloek (68, 8s, 132), ploeh (110^), 
stock (-or 7. trueeus Db), aich (s8), 
hageich (126), ram (arboris 1), vón (arbor 
3), rone (9), eyn ror (sze 12). nd. roone 
eyn stuke 7. truneus (29*). doom (106. 
»s6. vapor"; cf. roboeulentus?). sterk-e 
(22), -ede (23). 

Roborare /d. nd. stercken. be-st. 
(15), -stetigen (9), -stetten 7 festnen (9, 
64). hd. sti-, nd. sta-rcken. striken (22). 
stedigen (8). krefftigen (20). bom starck 
machen (65). 

Roborarium thornkisten (125). thier- 
garden, n/. warande (116). 

*Robornus v. Ruburnus. 

Robur v. Robor. 

*Ro- a. Ru-burnus. 

Robus geryD, a/. roggen (125). reyf$ 
88). 

Eobuste stercklich (20). 

Robustius mechtielicher (65). 

Robustus hd. nd. starck, 7 krefftig 
von lyb (110), vnd groff van licham (132). 
Ad.starg. stard (23). r. homo held (75). 

*REoca (cf. rox. Dz. Wtb. 294?) rijste 
flafes (20). eyn gesplyD flaysseh (19). 
en harle vlas (11). clave vlasses, ryst 
henneps of vl. (147). rock (6s). 

*Roces (cf. prc.) v. Rox. 

*Rocia v. Racia. 

*Ro-ecus, -ehus, -thus (649) roch (2 
d 64, 93, Gf), im schachzabel (74, 
15). 

*Rochetus (anders Gl. m.) oberklaydt 
eins bysehoffs (74). 

*Rochinolus nacht-gall(68,110),-egalle 
(132). 

*Rocho v. Raia. 

*Rochus v. Roeus. 

*Rodantes rosenbloem (143). 

Rodanus (//) der rodan (12, 114), 
rhoden (126). roddane (10). die rodel 
(Das.). 

*Rodda (piscis) rot- (16), roed- (20), 
roud- (19) -auge. rodoghe (98). 

*REoder v. Rodus. 

Rodere Ad. na-, hd. nd. gna-, kna-, 
(11), knae- (132) -gen. kifflen (126). cnau- 
wen (106). wolen (r. roséro 22^). zer- 
bissen (64). 

Rodia, rhodia (ki. klab- 7 kliben- 
kraut; klebern (73). rosenwurtzel (ki.). 

63 * 


500 ROM 


Rhodia vua mertribel (43). 
*Rodina-ps, -re v. Radinape. 
*Rodius v. Rosaceus. 

Rhododendrum vnholdenkraut (114, 
Ki.). 

*Rodo- v. Robocu-lentus. 

*Rodol-ium, -eon (75) rosen-al (9), 
-ole (15). 

*Rodomellum (rhodomeli Ki.) misch- 
ung von honig vnd rosenol (74). 

*Rodosi weribo (141. cf. Gf. 1, 961). 
*Rodostoma (rhodostagma ki.). ro- 

senwaber daz man burnet vz rosen (20). 
*Rodund-are, -ifieare v. Rotundare. 

*Rod-us, 7 -er (14) (v. nauis piratarum 
76) ein raup- (3), raub- (75) -schiff. see-, 
meer-rauber (74). 

*Roffanus v. Tiga. 

Roga (?. elemosina) Ad. spende, 
almus-e (8), -en (9). 

Rogare (/. pettere 1:6) hd. nd. bid- 
den. Ad. bitten (6, 65), bieten (1), bieden 
(20), flehin (8, 9). 

Rogationes Ad. nd. krutze-, Ad. 
erutz-, kreutz- (4, 110), krieze- (13), 
kriehz- (18) Ad. -wochen, -wachen (21), 
-woch, -wuch (110b), nd. -weken, -wekene. 
die cruytz dagen (132). die bittenden 
tag 4 betwoch (76). gebet (65). biddinge 
(22). pyngistag (5^). 

Rogatorius betteler (8, 9). 

*Rogio (a/ph. rugio q. v.) rieze (105). 

*Rogulus v. Paristulus. 

*Rogum (cf. roga) solt 7 spende (9). 

Rogus Ad. eyn fuer, fewer (9), brunst- 
fur (93). scheyterbeyg (113). todtenfeur- 
Stat (74). rost (75, Sum.) dar vff man 
die leut brent (75). nd. eyn auen. 

*Rolon (herba) ags. earbe (943). 

Roma, rhoma Ad.rome, rom, rhom 
(68, 15), £ rham (153), roem (132). 

Roman-ia, -ea (4), -à (1) Ad. rom- 
isch, -esche (18), -seh (152), -B (21), -er 
(D^), ró- (134), roe- (16), rà- (151) -misch 
lant. nd. romesch 1 

*Romania (potus) romanie (1, 55). 

Romani-zare, -sare leben als die 
roemer (110) zu rhom (68). leuen als 
romeynen (132). castyen, martelyen, 
vleyschen (147). 

Rom-anus, / -lidor (74. aus -ulida?) 
hd. nd. rom-er, -ur (6), -eyn (132). roe- 
mer (110). rómer (134, 151). 

Rom-, rhom-, rum-, ru- (3, 74, 71) 
-bus, rumbo (76) ( pisc?s), sturo (87, Gf.). 
stur (11). Ad. store. stor (9, 23, 49). 
stoir (D). stoere (90). stoer (97, 132). stór 
(43). stór (4). stóre (10). steir (13). bars 
(131). mer-, tax-, dorn-butte (Ki.). 
meerfasan (Fr.) rumbus star (aus v. 
Sturnus síc 175). rübus  wolkenwes- 
Ser (Db. st. nimbus? cf. nubus). 

*Romei (cf. aec) mer retrich (87, 146). 

Rhomipeta rhomischer pilgram (75). 
*Romlidor v. Romanus. 

Ro-, ru-mphea (7. gladius, gl. bis 
accutus 176 sim., spata 7 framea Br.) 
hd. nd. swert; kamp-, kamph- (3) -swert. 
Zweert (11). hilte (109). zweyspitzig 
Schwert (65). 

*Romphealis uuafanulih (Gt.). 





ROS 


Roncina (cf. runcina) ain rosseg 
seg (91). 

*Ronus (s/. rnamnus) wechdorn (s7, 
146). 

Rorare Ad. dau-, tau-, da-, ta- (9), 
to- (75), hd. nd. dou-, do-wen. 

Roratio dauwunge (20). 

Ror-ella, -ida, rosella, ros 7 sponsa 
Solis, so-, sa-lsirora sonnen-, son-, sin- 
dauw (143). 

*Roridus (7.roscidus 110 &e.) dauwe- 
t (5), -eht (7), -tht (20), -etich (13). 
towig (75). ful dauwes (20). Ad. vol, vel 
(sc 151), fol dau (18), taw (1102), dawes 
(1105), tawes, tauwes, dowes (67), dau- 
wes (133, 152), dau. douwinge (22). 

*Roru-, rodo- (76), robieu- (23), 
rosu-, rotu- (qq. v.) lentus dauwig 
(8). towig (75). 

Ros hd. dauwe, daw (8) dau (88), 
dawe (14, 1105), dowe (67), taw (9, 1102, 
134), tawe (69), thaw (4), tauwe, tow 
(16), touw (75); himel douw (65). nd. dow, 
dou, douwe (132). 

Ros marin-us, -à (943), -um (943, 
i. nimphea 121) (cf. potentilla) gren- 
Sine (121, Sum.). rosenmarin (153). ags. 
felma:edere -um, sundeaw -a (94). 

Ros syriaecus (7. manna Ki.; cf. flos 
siliaci) papel blüm (87, 146). himmel- 
hung (116). 

*Ros solis v. Rorella. 

Rosa Ad. nd. ose. eyn rosa (23). Ad. 
roD, rofe (110), rous (67). roefà (132). 

*Rosacea rosen crantz (141). 

*Rosa-cetum (8. cf. Gl m. A. v.), 
-retum (9), -cium (9, 29, 75, 16) (7. 
succus rosarum. 15, vngentum de rosa, dc. 
76) rosin wafer (8). rosen-w. (9), -safft 
(75). ogen zalue (293). 

Ros-aceus, -acius, -atius, 4 -eus 
(17, 147), -eolus 7 rodicus (147) rosen- 
varwe (132), Ad. -farbe, farb. folle ader 
falle (?) rosen (-eeus 11). rosechtich (147). 

*Rosa-cium, -retum v. -cetum. 

*Rosare (7. decorare 16) zie- (8, 76), 
ezi- (9), eze- (17) -ren. 

Rosarium (Z7. collectio rosarum; Br. 
cf. rasorium) rosen-krantz (110), -stede 
(147). vergaderinge van roesen (132). 

*Rosarius (7. rosetum; anders Gl. m.) 
rosen gart (8, 9). 

Rosata (6. vestis &c. Br. cf. aqua r.). 
eyn rot cleid (110 s?m.). 

Roscida towike (104). taw, tawfel- 
liger (74). 

Roscidum touie £ begnagen (100. 
rodere). 

Ros-cidus, -sidus (65), -idus, -ulen- 
tus (cf. roridus &e.) tawig (9, 74). 
dauwyek (19). dauig (132, 152). dowig 
(67). dauwetht (20). douwich (23). daue 
fol (91). folle dauwef (17). erfult mit 
himmel douw (65). tawfeuchter vom 
taw (74). 

*Roscin--ia, 4 -a (136) ags. nectae- 
galae (94). necegle -ia; -a nectegelu 7. 
achalantis (136). 

*Rosci-num, -um (131^) (7. runeinum) 
nóhil (117). nuil (G£.). nugil (8). nagel 
(9). niol (131b). 

Rosella v. Rosula. Rorella. 

*Rosellum (:rostrum?) ein beck 
von sehyff o. menschen (68). 








ROT 


Roseola kleine hitzblatter (Kki.). 

*Roseolus v. Rosaceus. 

Rosetum (7. ramnus 75) rosen- Ad. 
-stat, -stad, -gart, -garten, -stock 7 -sten- 
gel (75), nd. -stede, -stedde, -sthede. 
rof gart (6). rosstuden gewechst (93). 
eyn wyse da da rosen o. blumen ynne 
sten (20). 

Roseus (cf. rosaceus) Ad. nd. rot. 
nd. vod £ val. roit (18). rosin (75). rosen 
(0). r.- (8, 9, 76), rosel- (20) -var, -rot 
(16). leibfarb 7 róflet (111). 

*Rosibilis gnagelich (20). 

*Rosilatio rysleter kleyner regen (74). 
Rosim knagelich (132). 

*Rosina v. Vapassa. 

*Rosinacium 7. herba qd. (16). 
Rosio nagunge (20). 

*Rosipes, po90r8c (auis)steingall(112). 
Rosolium v. Oleum rosaceum. 
Rosor gnager (20). rosen- (132), roB- 

(68) -plucker. 

Rosorium nagung, straffung (74). 

Rosoriu-s, m (132) nagelych (19). 
knag-elie (11), -ieh (182). 

*Rostaceum v. Oleum rosaceum. 
Rostra scefstusti (Gt. 6, 457). gran 

(14). 

*Rostrata streitschiffe (74). 

*Rostratum ags. tindicti (94, 136). 

*Rostris-ona, -sona (649) stor-ch (64, 
74), -ek (74). 

*Rostrum v. Dentilia. 

Ro-, ru- (DP) -strum (7. secalprum 
125) hd. sna-, schna-, sne- (49) -bel. 
schneieke (maus 135). nd. snauel, kauel 
(23); snebbe (109), sneebbe (11); beck 
(109, 132). russel (75). sehabekrueke (125). 
ags. neb £ scipescaele; rostris foreuual- 
lum Z tindum (94, 136). 

*Rostrum porce-i (17), -inum, pora- 
num (872, 146) (cf. corona monachi) 
sue- (17), su- (47), sorge- (sc 85) -distel. 
pungil (Sum. v). 

*Rostrus v. Rheda. 

Ros-ula, 7 -ella (110, Br.) rosel (752). 
rófin (755). rasen varwe (23). 

*Rosulentus (2. rosaceus Cl. m.) t. 
Roscidus. 

Rosus benagen 7 erkyfft (110). ge- 
knaecht (432), -neigt (sZc 68). heel, gantz, 
synnich (147). 

Rota Ad. nd. rat, rad. hd. rade (10), 
rate (133), rath (67), radt (68, 69), rait, 
rayd (19), heintzenrad (Agr.), scheyb (9), 
schybe (68), scehyff (sic 110). schyue 
(132). sluder (12, 13). 

Rota aratri pflugrad (75). 

Rota-bulum, -bula (9), bissw. -gu- 
lum (cf. rut-, red-abulum) Ad. redestab 
(130, Sum.); fuer-, fur-, feuer- (74), fier- 
(49), ofen- (74, 76) -gabel; schore steeke 
Sim., ouinuuisc (117). eyn vorck cum 
qua ignis mouetur in fornace (132). vorcke, 
gavel (147). sybe, var. syb (64). 

Rotale v. Plaustrum. 

Rotare (cf. rotulare) scheiben, ku- 
geln, stein-en, -werffen (74). radprechen 
(16). hd. nd. rade-, raet- (132), hd. rad- 
brechen, -breken, -braken (11, 132). Ad. 
re-, red-dern. vff das rad setzen o. rad 
machen (110 sZm.). radermaken (147). 
trendel-en (23, 109), -n (8, 9). zerkn- 




















RUB 


-üschen, varr. tschen, -isten (65). vm- 
mekeren (i00 sZm.). 

Rot-arius, -ifex, -or (74) radmacher 
(110). rade- (11, 132), rayd- (19), rader- 
(141), reder- (20) -mecher, -meker (11, 
141). wagner (74). 

Rotatio rundunge (20). 

Rotatum radprechung, wurffe, werf- 
fung (74). 

*Rotela, rotholea (9) rosen lesunge 
(8, 9). 
Rotella eyn cleyn raedlin (68), re- 
. deken (132). 

*Rotholea v. Rotela. 

*Rotor v. Rotarius. 

*Rotrix wagnerin (74, 75). 

*Rotta v. Rutta. 

Rotul-a, 7 -us (110 &e.), rutulus (1102) 
(z. earta dc.) gewund-en (9), -ne (75) 
zedel. gewonnen z. (8). hd. nd. vo-, Ad. 
rot-, roi- (V) -tel. rode-le (17), -l (121). 
rotte (22). rolle (132, 147), 7 eyn geualt 
brieff (132). ein roll 7 ein br. zusamen 
gelegt (110). scheybelin (9). rotul-a ro- 
tel, -us rolle (74). 

*Rotula solis v. Diseus s. 

Rot-ulare, 7 -are (b*) roteln (8, 9). 
seriben (5b). schinen (8). 

*Rotulatio rott- (9), schim- (8) -unge. 

*Rotule v. Plaustrum. 

*Rotulentus (cf. rorulentus &o.) fiuh- 
ter (Gf.). 

Rotulus (cf. rotula) rotel (20). rodal 
(12). rulle (22b). 

*Rotunda (cf. funda, tunda) eyn 
schybe (19). schive (22b. cf. pila). schijve 
(141). 

*Rotundal-e (122), -ia dobbelier (110, 
132). dupplier (6s). Cf. dobbelierken 
seutella &oc. (/ouan. Kil.) gall. platel 
(122). 

Rot-, rod- (1102) -undare, rotundi- 
fieare ronden (20). rund (1103), rond 
(1105), seháwblot (1) machen. 

Rotunde runtlieh (20). 

Rotunditas rontheit (20). sinwell- 
(74, 141), seheybel- (74) -in (141), -igkeit 
(74). 

Rotundus sin-wel (65, 110), -well (74), 
-ewel (9), -wolt (19). sinnwell (126). sene- 
wolt (225). sewolnt (13). synbel (19). 
symbel (65 var.). hd. md. ront, runt. 
rund (19, 74, 110) als ein apffel (74. cf. 
teres). runth £ trinth (77). trynt (222^). 
Ad. schib-eleeht, -let (6), -elieh (18), 
-eleehtig (11). seheybelieh (9), kugel- 
icht, var. -et (65). 

*Rothus v. Rocus. 

Rox, 7 roces (74) eyn spyer (19). en 
spier (11). (?n Uno cf. roca) harle (13). 
ein herle (12), -in (10). harl vlasses 
(225). herd als ein h. flachs (74). 

*Rozuceeara zuckerrosat (74). 

*Rubata v. Rubeta. 

*Rubea v. Rubedo. 

*Rubea (11, 19,108), rubia (herba) mede 
(11, 19, 108). nl. mee, erappe (116). kleb- 
wurtz (91). kleben- (Das.), reb- (Ki.) -kraut. 
wide- (126), ferber- (114 &e.) -rote. 

*Rubea maior lidwurtz (93). claver 
(85). kleber (17). 

. *R. minor clette (85). 
*R. tinetorum klebekrut (153). 








RUB 


*Rubeba (instr. mus. cf. rubela Dz. 


Wtb. 287) eyn rube-ba (23), -b (1), -higen | 


(bb), -ke (22). 

*Rubeea v. Rubeta. 

*Rubeeula (cf. prc., sqq.) rubeb o. 
rote, o. vorch o. rotaug pisc?s (14). roit- 
oghe, voern, eyn visch (147). 

Rubeeula, rubigula (125) (aues 4. 
erythacus 112, eritachus Gl. m.) rot- 
krópflein 7 -kelichen (112, 114), -kehlein 
(Ki. Fr.), -kelchen (125). 

*Rube-, rubi- (74, 125, Gf.), robe-, 
ruben- (109) -cula, 7 -cea 4 -lego (4), 
rub-ieulus (64), -egula (7. rodda 9), 
-iligo (17, 225), rutile (74) (pesczs) Ad. 
rot-ouga (Gf.), auge, -augen (1), -aug £ 
-lein (74), -og (6), -eugel, -engel ( sze 
152), -euglin (110), -ógel (67), -eigel (491, 
-ougig visch (58), -ling (64), -fedder (125. 
cf. rubellio); ein rott ewgel (4), roth 
euge (55), rüd eygen (21), rod-euge (12), 
-eugel (77); rode-auge, -euge (13); roit- 
auge (V), -eige (17); rettling (64€). md. 
rot-, rod-, rodd- (22») -oge; roet oughe 
(132); hodde (109). bieking (49. cf. ru- 
burnus). vorch (74). 

;Rubecula saxatilis stein - trostel 7 
-rótle 7 blauvogel (114). rote amsel (Fr.). 

*Rubeceulus v. Rubellus. 

*Rubeeuus v. Rubicundus. 

Rub-edo, 7 -icunditas (147) Ad. nd. 
rode eynes dinges szm., r. des dages 
(18), rodicheit (132, 147), roetheit (11, 
20). hd. roty (110), rot- (8), rod-ekeit, 
-iókeit, -ocheyt (18), rothe Z ryt (5^), 
rote (9), roettikait (16), roydheyd (19), 
roede (20), roide (10), rote farbe (75). 
pusche (£) hecke (16. »« rubetum ). 
schyem Znfirmztas oculorum 4 rotigkeit 
i. rubea (74). 

Rubefacere /d. rot, rod machen. nd. 
root maken (11). 

Rubefaetus rot gemacht (110). 

*Rubegula v. Rubecula. 

*Rubela (7. parua figella, cf. rubeba. 
rutta.) rub-eblin (76), -eh: (0), -egen (5), 
-gin (21). rott (1). em kleyn, kleyns (134) 
rutelln (66, 151), rutelin (70), rottelin 
(69), rótelin (134), rudelin (67, 133, 152). 

Rubell-io, 7 -us (114, 135) (piscis; 
i 4. rubeeula aus 116, Ki.; perca 111) 
pyrsing (111). persich (91). rot-eugle 
(135), -le, -brustle, -kroslin, -kelchyn 
(auis 116), -federn Z7 plótzen (114 sém.). 
nórfling 4 kaulbersch (Fr.). róthling o. 
ruget (Ki). rubellus 7 rutilus (q. cf.) 
rotte (V. a. 1618). 

Rubellu-m, -s (126) (cf. amenium) 
Ad. rot win, rod wine (1? szm.). seer rot 
win (110). s. roet wijn (132). roter wein 
(15, 116), £ schiler (126). rotlechtiger w. 
i schiller (Das.). schieler (r. vinum ki.). 

Rub-ellus (cf. -ellio, -ellum), -ereu- 
lus, -eculus, -ieulus (23) etwal) rotes 
(68, 110). wat roet (132). rodieh (23). 

*Eubeneula v. Rubecula. 

*Ruber v. Ruder. 

Rub-er, -rus, -eus, rufus d. rot, 
rótt (1), rat (2), roed (20), royd (19), 
rotomo (141). Ad. md. roit. root (11). 
roet (132). rot -eus; rout -er (67). royt 
-eus; rote -er (133). 

Rube-re, -scere /d. nd. rot, hd. royt 
werden. 








RUB 


*Ruberta v. Rubeta. 

Rubeseere anheben zu roden (20). 
begynnen roet tzo (132), rot zu (68) wer- 
den. rodt w. (110). 

Rub-eta, -erta (1), -ata (136), -etum 
(134 &e.), -eca (148), robeta (q. v.) (7. 
rana 4 bufo, buffo, 4 animal venenosum 
7:6 én rubis 4 rubo — buschin 20, in 
dem busche 18 — manens; £ morans 1i 
habens rubeos oculos et rubedinem Z 
herba 16; meretriz, que ruborem suum 
solet tegere per colorem confectum 16, que 
colorem s. s. t. p. c. confecttuum 15; fun- 
dicola 7 truta digena rufa 0 alba Sm. 
2, 118) rote (piscis 7. tinus Sm. 3, 167). 
preita £ pretta (2. vermis mozía Gt. 3, 
364). Ad. chro- Z chre-ta sem. (Gf. 4, 593), 
chrot (2), chrott (1), krott (Das.), krot. 
frosch (68, 110). lovp- (93), laub- (64, 91, 
Das.), lab- (74) -froseh. vorsch (132). rot 
hur (75). gartenkrot 7 króte; r. maior 
feuerkróte; r. minor laubfrosch (Ki.). 

Rubetra brachfogel (Ki. rFr.). zipe 
drossel (kKi.). 

Rubetum (cf. rubedo) stu-, var. 
stau-duig (75). hage (100). heck-e (17), 
-echt (8). dorn-hag (110), -walt (21). busch 
(1, 23). bueschz (21). bysch-, var. buch-, 
o. weld-lin (64). busch-e 7 -iektig (17). 
gebusch-e (18), -tze (5), -ete (22). gebuBe 
(21). pusch- Z posch- (9), buD- (8) -echt. 
gestrége (Dh). 

Rubia v. Rubea. 

*Rubi-bana, -bena v. -lianum. 

*Rubieea v. Rubecula. 

*Rubi-cer, -tor (74) ruozwrm (at.). 
rufwurm (74). 

*Rubi-, rube- (Ki.) -eilla (aus) blut- 
finck, thumpfaff, güger; femella quetsch 
(140). rot-sehwentzel, -zagel, summer-, 
huss-rotle (116). 

*Rubicio onis (herba) reyne-vane (20), 
-vaen (11). reynfayn (19). 

*Rubi-coreum, -corium, -torium (74), 
-linium (g- v.), rubrieorium (147) losch 
(bo, 74). losch (2, 3). lasch (1). los (29v). 
loiB (1V). Ad. rot, roit (10), Iuesch (147), 
lausch (12) leder. 

*Rubieula (anders Gl. m., ?. q. -lus 
ib.) v. Rubecula. 

*Rubieulus v. Rube-cula, -llus. 
Rubieunditas v. Eubedo. 
Rubieundulus ( Br.) rotbrechtig (v. 

a. 1618). 

Rub-ieundus, 7 -ecuus (1105), -ueu- 
lus (1103) root (11). royd (19). Ad. nd. 
rot-, rót- (134), Ad. roit-lieh, -lick. rode- 
licht (151, 152). rot-fare (65), -far (110), 
-farbig (75). roetlich rot (76). sehibarre 
(1T. st. schinbar). wat roetachtich (r. 
similis rubent? 132). 

Rubidus rotlecht (113). 
*Rubifaecio rotmachunge (20). 
*Rubifiea eimbersnór (Gt.). 

*Rubiga v. Rubigo. 

Rubigi-, rubige-nare Ad. rosten, 
vcr. rost-ern (5, 23), -ig werden (7, 15, 
76). rasten (21). (rorsten 18. ausgestr.). 
roystern (55). ruesten (11). rost fegen 
(16). 

*Rubigin-eus, -osus rosterich (147). 

Rubigi-, rubige-nosus Ad. rost-ig, 
-echt (20), rig (17). rusti-g (8), -ek (4). 
vol rost (68), rostes (132). 


501 


502 RUB 


Rubig-o, -a (v. erisiba) est vitium 
ferri e! segetum, f. eí sagetum (151), 
fieri e£. s. (152) mil-itou (127, G£.), -touw 
(16), -taw (8, 9, Oo».), -tau (75). mele- 
tauwe (11). uuint-prant (Gf.), -brant (Hpt. 
5). brandkorn (125). hd. md. rost. rust 
(11, 12, 22). roest (132). rast (bb, 21). 
rostigkeit (Y) geschmid rost (64). rot 
am eysen (75). 

*Rub-igula v. -ecula, -iola. 

*REubilego v. Rubecula. 

Rubi-liana (7. vitis 4 vua, Br.), -lia- 
num (Y &e. cf. aminium), -lana (20), 
-bana (19), -bena (11) win-, wijn- (11) 
-rebe Z -drube (20), -trube (19), -druue 
(11), -stock (11, 19). roetstock (20). ein 
roiter drube (1). 

*Rubiligo v. Rubecula. 

*Rubilin-ium, -um (1, 3, 4) Ad. nd. 
rot-, roter (68), rott- (6), roit- (7), rat- 
(1), rout- (67) Ad. -schechter, -schiechter 
(21), -sehechtel (b^), -schetter, -scheter 
(152), -schater (1), -scháter (3), -sehatter 
3), -sehatter (6), -sehattel (7), -scherter 
152, 134), -siech (21 Mrg.), -schepper 
(74), -secker (22), -citer (23), -loesch 
(15). 

*Rubi-ola, -gula (23, 74), -olus (29), 
-olum (68, 110, 132) (z. pomus 74) eyn 
blom (17). Ad. apffel- (6, 74 &c.), rot-a.- 
(74, apphel- (3), oppffel- (15), Ad. md. 
appel-blome, Ad. -bluwet, -blüwet (151), 
-blut, -bluet (75), -blude (18), -lon (6), 
-roet (110b, 132), -rot (68), -rodt (11023), 
-pawm (74). bappel- 7 korn-blum (16). 
bapel-, var. balpel-bluet 7 -blumen (75). 
chlaffer pluem (1). eyn elapper blome 
in dé korn (93). k.-blume (5^). 

Rubisea (cf. Gl. m. /. v.; 7. salthaga) 
ags. ruddue (942). 

*Rubitor v. Rubicer. 

*Rubi-torium v. -coreum. 

Rubius lapis ein rubin (123). 

Rublum mensura qd. (76, Gl. m.). 

Rubor Ad. nd. rode, rote (65), rott 
(6), ród (X). roet- (90, 132), roit- (147), 
hd. vot-heyt. 

*Rubosus schamhafftiger (74). 

*Rubosus (sf. rugosus)v. Caperrabat. 

Rubriea Ad. rote, rotte, rot farbe 
sim., erde £ tindt (110 sZm.), rimd (sec 
1109), tinten (75). nd. rot farwe. rubr- 
yche (19), -iee (b^). robrike (225). roet 
brijck (sze 11). riga (131). spret-e (Sum.), 
-a (Gt. 6, 392). eimbersnór (Sum.). 

Rubrieare//d.nd.roden;rot machen, 
maken (myt varwen 14). roten (8, 9). 
e C o8 
róden (21). rubr-icieren (147), -yceren 
(19). 

Rubrieata pellis, rubra p. (Sm. 2, 
506) loisc (121). los-ge (Sum.), -che; -cis 
hGüt (S$m.). engeloweehut (sZc 100). 

*Rubrieator roitvarwich  schrijver 
(141). 

! Rubricatus geródet (7). rot gemacht 

65). 

*Rubricitas rotikeit (1). 

*Rubrieorium v. Rubicoreum. 

*"Rubrinus v. Ruburnus. 

*Rubrus v. Ruber. 

*Rubtuare v. Ructare. 

*Rubueulus v. Rubicundus, 





RUC 


Rubum hanappel £ heynhyff (19). 
spilkeren (11). spelkorn o. brome. busch. 
(68). 

*ERubur (aus tubur?) swammen o. 
zundter der auf den paynen wechst, 
var. z. swammen die auf den pawmen 
wachsen (74). 


*Rubor-, robur-, rebur- (759), robor- 
(759), ribor- 7 rubri- (3), riber- (11, 19) 
-nus, ruburrus (23) (piscis, 4. rus-tupa, 
-pupa 75, -tula 74) hd. nd. bu-, bi- (18), 
vu- (29) -ekine. Ad. bu-, bi-, bü- (151), 
bü- (64), pu- (74, 75), bo- (5) -cking; 
puckling (759), bücinek (3), bieyng (13). 
gereucht visch (75). boxhoren (107). ein 
kyezing (4. cf. Fr. 1, 511). 

Rubus (7v. déuersitas spinarum 6) 
hd. nd. busch, pusche (16), pusch 
bb, 75), puchs (1), posch (9), busche 
(66), bosehe (10, 67), bosch (43), bofe 
21), bu (8), dorn (110 &e.); d.-, hagen- 
(20), wipper- (Anz. 8, 410), wepich- 
dorn- (47) -buseh. wi... (146). wil... 
872). nd. hage (99 &e.), moerboem (11). 
stauden (75). bram-e (93), -beri 7 -albusc 
Gf.). branbir (1). brauustaud (91).spreid-e 
Sum.), -ach (Gf.). róto (piscis Sm. 3, 161). 

*Ruea v. Eruca. 

Ruceus besm-et, -udt (147). 

*Rucia v. Ruscia. 

Rucinus v. Runcinus. 

*Ruciolus 7. Aabens rugas (16). 

Rueta, rupta (176) (V. frumen, quttur 
sim.; storax q. v.; 6 piscis ll, 19 st. 
trueta) slunt, gyel (74). strof) (20). 
strayf) 7 p. foreln (19). strot 4 p. voern 
(11). 

*Ructa-nter v. -tim. 

Ruet-, ruetu-, b/ssiw.ruptu-, rubtu-, 
rupeet- (lí) -are, ructari (V.a. 1618) 
(Z. eruect- are, -uare; cf. biblire, 
gurgulare) hd. ru-, reu-, re- (67), ri- 
(49), md. ro-stern. rue-, earr. ru-, ry-, 
ri- (110), reu- (75, 134) -spern (ruct- 
uare hominis, sed -axe brutorum 15). 
ruspen (132). reyDperen, rothtzemn (74). 
ryspelen (68). rupsenen (Anz. 6, 447 ). 
reup-sen (Apherdian Das.), -zen (20). 
reub-tzen (75), -sen (12). ropezen (9). 
roubsen (Kays.). raubercen, Mrg. ofreu- 
cen (13). ruppin (8). rueffen (10). 
raft, & golk- (754) -atzen; ruckausen 
(15). wieder rochezen (5b). ruezen (117). 
rotzen ruct-uare; rinsplen -are (76). 
rensen (29b). soide heben; opreysen uyt 
der kelen (147). rosten (18). ró- 4 gró- 
lpsen 7 gróltzen 7 heraus gácksen (ki.). 
rül- 7 rau-bsen; górschen (Fr.). górrpsen 
? koppen (126, Das.). kocken (125). kócken 
(xib.). garzen (74). gólgezen (V. a. 1618. 
cf. Sm. 2, 39. o. golkatzen). snargen 
(17)  kreeken (cf. krágezen Sm. 2, 382) 
? auswerffen (4). ut tzigen (93). Marg. zu 3: 

Ructo dic reuspezen singulto sé 
tibi heschen 

Sternito nysen sed sterto sit tibi 
snarchen. 

*Ruet-atim, -anter, -im rupzelich 
(20). opreyslyek (147). 

*Ructicia v. Ruscia. 

Ruectuare v. Ruetare. 

Ruetuatio reupzunge (20). raffatze- 
rij varr. -r, -rn (75). 

*Ruetuosus opreyser (147). 








RUD 


Rue-tus, -us (1102) rupz- (8), reupz- 
(9), reupzh- (20), rusper- (110), rysper- 
(68) -unge. ruyps- (132), rusp- (109) -inge. 
górbs 7 gróltz (115). górps 7 kopp (126, 
Das.). das koppen (135). rólps, rültz; 
gróltzer (Ki*.). reupse (Das.). 

*Rueula v. Eruca. 

d d (s. rudis, anders Gl. m.) gert 
(1). 
*Ruda- v. Rudi-mentum. 

*Rudax (cf. ruder) troch (20). 
Due -iter grob- (110), grof- (132) 
-lieh. 

*Rudea (cf. rudia) ker-, veg-echt; 
scobs 2d. o. auf-Kkerecht o. hobeleysen; 
seops 2d. 4 sagitta geschof) (74). 

Rud-ens, -is (100), -ius (93), -ex 
(11), pl. -entes (9, 110 &e.), £ -es (110 &e.) 
vnuerstandener; leyne, zugsail (74). Ad. 
nd. line; Ll in dem schiff, scheppe. 
segel-sail (74), -strang (17, 74). sygel- 
(9), seygil- (8) -stranck. p/. rudeler (9). 
schifi-seil (110), -selen off repen (132). 
segelseil (93). 

Rudentare (v. purgare 16. : vuder?) 
keren (8, 9). 

*Rud-er, 4 -us (66 &c.), 4 -is (g. -eris 
110 &e.), -àX (q. v.), ruber (8, 18) (-er 
?. stercus rotundum vt caprarum ouium 
4 asinorum; -er i -us i. q. de fossa 
eycitur quando purgatur i locus ad 
quem stercus 1$ sordes coquine decurrunt 
76; cannale per quod. purgatur. coquina 
20; canna, per quam feces Wunde ejaciuns 
tur 15) quot grabe (8). kot grab (9). ein 
groep (132). groop (107). kuchen nuesch 
£ wasserstein (75). hd. geyD-loeh (20. 
d. ?. giebloch?), -treck, -dregk (921), 
-dreck, -bon (1103), -bonen (1105). ein 
geibez- 4 cyegen- (18), geissen- (132, 
133), zegen- (5) -dreck, -dreg (b, 133). 
nd. eyn geil dreck (23); gheitendree 
(107), seghen kottel (22). trog (93). swin 
drock 7 sue drog (20). swinen droyek 
(19). ruder gaif)-dreg, -treck, fegot, var. 
regot, kerecht, stainlein, kuehenrynne, 
prewtro-ck, -g (974) 

*Rudera raht terraz (100. »« rus 
aeo) terra?ruder extrahitur deterra 
Br. t). 

Rudere (-óre Br. 4. esse 2 fieri rus 
dem; grossare 75; clamare vt asinus 
66, 16 &e. cf. rudire) dump Z eseletht£ 
vnwirstendich werden (20). grob syn 
(110). groblich baren vnd thun o. leben 
(75). hanen, ruchlen, gigagen, geiren, 
kirren (126 sm.) rüchlen wie ein efjel 
(V. a. 1618). ranken (3, Op. 1264). schrien 
als die essel (7. rugire 75). luon (asine 
i cerui Gt.). 

*Rudes (cf. rudis) rührholtz (112). 

*Rudex v. Rudens. 

*Rudia, g. -orum (cf. rudea) hauf- 
fegot (74). 

Rudibilis (ut aséus) ranklich (1). 
grobsynn-licher, -perlieher (74). 

*Rudibulus esel gesehray (76). 

Rudieula rurstack, spattel, suchel 
&c., nl. visch- scehuym-spaen (116). 
querl &c. (Ki.). 

Rudi-, ou eme e 
rop. grob- (6, 74, 75), md. gros- (s4€ 
Soy Rost- (8, 9, 17), dul (20) -heit, € 
dom (20). anegenge (100. cf. BM. 475). 
kener lare (13). kintlich lere; grob 
gruntlieh vnderwisung (65). finsel (9). 

















RUG 


Rudire (7. clamor omnium animalium 
76 Br. Z ví asinus 110 &c.; 4. rudere q. 
v. 8, 9) luon (asm? Gf.). ranken (2, 1, 
20). esel-n (8, 9), -gschray (1). raulit 
(rudit 40). 

Rudis (7. grossus 75) hd. nd. dul. 
dorieht, dol, gropp (18). grob (110). 
grof (132). hd. grop-, grob- (bb, 74), nd. 
groff-sinnieh. grob am synn (1). grob 
vnd wild an den sitten (75). ein. grober 
vnuer-standner 7 -nunfftiger mensch (65). 
vnge-lert (110, Das.), -lort (8), -baliert 
(Das.). vn-wissende 7 -wirstendieh (920), 
-wéssende (100), -kunstig (9), -behoblet&c. 
(88). eseletht, plump (plup ?), dump (20). 
tore (9). 

Rudis 7. virga pretoris dc. (Br.). des 
richters ruede (147). hant-stecke (9), -steg 
(8). pl. rudes uuatreifa (Gf.) 

Rudista (7. qui rudes Znformat 110, 
qui rudera de humo ejícit Br. Gl. m.) 
eyn slick dreck vorer (132). ein schlick 
vorder (6s). 

Ruditas dol- (11, 19), dul- (20), dor- 
(8) -heit. grobsynnigkeit (74). vngeleri- 
ckeit (9). 

Ruditus asi»; luon (Gf.). hanen, gi- 
gagen (116). 

*Rudius v. Rudens. 
*Rudosus v. Hirsutum. 
Rudus, g. -i (7. lapides con-tunsi Br., 
-cussi 20 ad pauimentum dc.) vod (90). 
Rudus, g. -eris (7. stercus dc. cf. 
ruder) bla- (19), plae- (11, 20) -ster. 
€ . . € 
Astrich (111). steingemtu-sel (126), -rsel 
(Das.). kalehseherben (126 szm.). 
*Ruella (z. aspergula, aparine) lid- 

degenge, kleberkraut, klátten (144). 
Ruere Ad. nd. fallen. wallen (20). 
Rufare royd machen (19). 


MEIN (cf. femora) eyn rot rock 
J- 


Ru-, ruf- (75) -fatus (27. sanguine 
| eruentatus, cum s. cruciatus 76, s. 
. Gspersus 75) roit gemaect van bloide 
(147). pluot roettig (76). gerot (75). rim- 
phatus 27. eruentatus (129). 

*Ruffalus v. Vesantes. 

Ruf- (Gl. m.), ru-, rif- (15) -fianus 
ruffüian (20). riffwin (15). 

*Rufulus (7. ventr-ieosus, -uosus) 
groitbuyckich (147). 
*Rufum (cf. ital. refe?) zwirn (111). 

Rufus (cf. ruber) Ld. rot, roit. nd. 
roet (11). rotbrecht (113, 126). few- 4 
gál-rot (126). 

Ruga Ad. nd. ru-, Ad. ro-, ri- (6) -tzel. 
ronceln (17). rusen (6). nd. runce Z eroke 
(99 sZm.). crocke 7 valde (100). kro-kel 
(109), -chel (23), -gele (14). ruehel (49). 
rumpff o. valt (110). rympe (11, 20, 109, 


132). lesun 7 runzun (rugis 141). zucha| 


(141. Gf.). zócha (120). ploye (108). 
Rugare Ad. nd. runtzeln. r. machen 
(i, 65). fáltig o. rumpffig m. (126). rontzeln 
p rintzlen (76). rumpffen o. felten 
110). rympen (11, 20, 132). runse-len 
(225), -n 7 fronsen (108). prunken (11). 
€roke-len (22), -n Z vouwen (107). 
Rugatus ge-runezelt 4 -krumpt (20). 
*Rugensis burch man (18). 
*Rugere (ceruorum 141, leonum 6) 
brimmen (8, 9). 








RUM 


*Rugiena (cf. rurigena) lantbvwere 
(Sum.). 

Rugire (ceruorum 75, 76, Gl. m., leo- 
num Br. &e.) hd. nd. bru-, bre- (92), gru- 
(110b), gri- (69, 1102, 132), Ld. bri-, bro- 
(10), pro- (7), bru- £ gri- (88) -mmen; 
promen (67, 133, 152); oft als ein lówe 
(67), lów (134), lewe (88, 133), leuwes nd. 
also ein luwe. pri- (1), bre- (2) -nnen. 
prellen (76). pullen als die hirtze (75). brü- 
len £ raussen (126). rülen (V. a. 1418 Sm. 
9, 81). rohon Z ar-r. (Gf.). rurren (128. 
Cf. Sm. 9, 120). leben gschray (1). lujen 
(99). brieschen (106). 

*Rugitare v. Ruitare. 

Rugitus rochunga (Sm. 3, 78). riuohit 
? ruod (Gf.). prumm-ung, -elung (74). 
brumm- (283), n£. briesch- (116), bruysch- 
(132) -inge. lewen stym (8). leben- (1), 
lauwen- (b^) -ruff. 

Rugosus hd. zuchoter (Gt.), runtzel- 
echt, -ech (9), -ieh (20); ronezelicht, ge- 
runezen (9), gerumpfft (110). vol runtz- 
len (68), rympen (132). kro-chelich (23), 
-keleeh (29). 

Rugula runtzeln (14). 

Ruina hd. nd. val. eyn ezu fal (5^). 
fall der verderbliehkait &e. (65). 

*Ruina (s. pruina) ry eff (16). dufft (1). 

Ruinosus fellg (110). bu-f. (65). 
vallich (132). 

*Ru-, rug- (1102) -itare vallen (110, 
132). 
*Ruliea henf- (9), henff- (8) -ling. 

Rulla v. Ralla. 

Ruma (/. rum-en q. v., -es Br., -us 
Das., pars vbi cibus intrat 19, papilla, 
mamma Br, monima s?c 141; pr. m. 
loci 16. 2« roma?) strayDe (19). straet, 
keel, krop (132). ein knopflin (110), ein 
bühelin (Das.) an der kele. kropff (110). 
rach (65). dutten (Das., Ki*.). zitz (Ki3.). 

Rum-are, -itare, -ifieare, -igerare 
heymelick gerucht maken (147). 

*Ru- v. Reu-matica. 
*Rumbo winckel-mef, -holtz (74). 

Rhu-, ru- (75) -mbus spinrad (111). 
furschuf) eines gepues o. zimmer (75). 

*Rumbus v. Rombus. 

Rum-en, oft 7 -aà (£. frumen q. v. 
bb, 93, r. én bestiis sed. fr. in homine Br. 
sim.; cibus 65) sluntbein (100, Gf., BM.). 
schlund (110). slyng (9). kele-brote (9), 
-brade (8). kelbrat (Sum. v. decolleo). 
gume (b^). ober guem (1, 3). indru-g 
(93), -ek (645, 74, 75) des vyhes, o. des 
gummen o. gyl(74). girl (s2c Fr. 1, 2092). 
ein-druck (642€), -truck (91). gürgelein 
7 vorwanst (Ki*.). strot (11). straet im 
die beesten (132). chof (104. é. q. chówe 
faux Gf, som.). 

*Rumex ruff, gerucht, lewmot, rede 
(14). 

Rum-ex,-ix (105), runex (121) (herba ; 
genus teli 129. cf. bardana) bram-a (121, 
Gf.), -e (85, Sum.). brema (131). pram 
(105). mengel-, grind-, streif- (128), men- 
nel- (Das.) lende- (Fr. -wurtz. scharff 
kletten (Das.). rob (100). ruf (120, 121, 
130, 141, Gf. 2, 499). ampher (Gf. sZm.). 
rumicis pletohha (141). 

Rumex (»« rumen) ags. edroc (94, 
136). 











RUN 503 


*Rumice pram-peri (Gf.), -bere (105). 

*Ru- v. E-micedo. 

*Rumi-etare v. -gerere. 

*Rumifaetor meren meeker (20). 

Rumifieare &c. v. Rumare. 

Rumiger-ere, -o (7. rumores gero; 
rumietare 7. murmwurare 76. cf. rumi- 
tare) Ad. mer tragin (8, 9), mere dra- 
gen. 

Rumigeru-lus (20, 74), -s (74 &e.) 
eyn mere drager (17). mer-trager (8, 
74), -sager (74). meren dreger Z cleffer 
7 duscher (20). 

Rumigieulus die heymelick gerucht 
maect (147). 

Ruminalis vyghenboem (14:7). 

Rumi-nare, -tare (49) (cf. Gth. Wtb. 
L5) ita-, itu- (Gf.), it- (120, Gf.) -ruchen. 
it- (Gf.), in- (V, 66, 75) -drueken. yn- 
(68, 69), ein- (70, 134, 151) -trueken, 
-drücken (151). iddruchon (121). yderich- 
en (9), -gen (13). itte-, var. ytt- (65), 
ed- (67, 133, 152) -richen. ederi-chin (5), 
-cken (108), -gen (20). idt- (100), hed- 
11) -ericken. idriken (99). ettern (5b). 
rucken (17). weder-ruchten (bb), -kuen 
(11). ader-kowen (23), -kouwen (12). 
erkowen (132). eercauwen (107). Ad. aber- 
13), widder- (10), ander werbe-, a. 
werff- (20), a. weyt- (9) -kuwen szm., 
-kewen (9). zwierkeuen, var. zwiren 
küen (64). die speyD widervmb keügen 
Das.) kuwen (49, 110). zer-k.; -riben 
imrachen ; -teilen ; ab-dauwen, var.-theu- 
wen ; hinderdenken (65). mówen (128, Das.). 

Rum-itare v. -are, -igerere, -inare. 

"Rumix v. Rumex. 

Rumor Ad. nd. mere (8, 28). m. de 
myge n) syn (22). hd. nue mere szm.; 
fliegende m. rumet einer dem andern 
in die oren (65); new mer szm., eyn nu 
mar (6) nue merer (18). nye mer (11). 
nuwe meer (132). mar (1). màr (3). mer, 
geschrey mit worten, g. in dem volck 
mit nuwen w. (75). gemümmel 7 már 
(126). eyn mormer (55, 7). pl. rumores 
ny mer (23). 

*Rumorosus vol mereZ nuwer m. (65). 

Rumpere d. brechen, zu-br., vff 
ryDen (20), zu-r., -storen (9), zer-rissen 
i -zerren (65). hd. nd. losen. Ad. vft-l., 
auff lósen (134 sim.) loisen (1). schor- 
en (132), -ren (68). sehoeren (99). riten 
(11). breken (23). to-br. (22). 

Rumpus (£ tradux) feser, vber- 
schützling (Hen.). n/. ouersehuete (116). 

*Ru- v. Ro-mphea. Pugio. 

*Rumphe- (75, 76), 4 gladi-atus ge- 
waffent mit der wer o. waffen (15). 

*Rumun- (74), rumus- (74, 945, 147), 
rumor- (147, Br. rumur- (Br.) -eculus 
kurtzenewmer (74). heymeliek gerucht 
(147). ags. herelof, lysa (94b). 

A LAE (anders Gl. m.) hulse pzsarum 
(9). 

*Runca-bor 7 -mbor agetsteyn (23. 
cf. eaeabre? aus rutaber egde sem. 
müissverst.? ?). 

Runeare yetin (8, 9). getten (64, 
Das.) geden (185). widen (125). wieden 
(108). reütten (64). runken (99). rauf jan 
(Gf.). 

*Runca-rius, -tor sychtemeker (141). 

Runeatio gettung (64, Das.). 





504 RUP 


*REunceenus v. Runcinus. 

Run-, ru- (74) -cina (Z7. znstr. & dea 
i animal Bv. sim., vélis equus 14, equa 
90, 75. cf. -nus) nu-gel (8, 20), -gil £ 
-wel  -nil sm. (Gf.), -il (121 sim.), -el 
(100), -ta (1315). noyhae; hou- Z£ bree- 
mes (108. cf. runeo). rebmesser (74). 
nagel, grabscheyt, schabe (9). grau- 
eysern; ein celdende pert (20). huob- 
(19), nut-, iet-, reut- (14) -eysen. tzelder 
(19). huef yseren 2 celdener (11) hole 
ysen (10) grop izen (12) stuosebloch 
(13). eyn duppen rinck (18). koppe (? 8). 
gurr (74, 75). gurt (sic 75*). merch, 
merhe, var. mehre, studen (75). snodes 
pferd (74). reüit- 7 stock -hawe; schrot- 
ság (Das.) ritipaneh (104). rita (141). 
gottin der samen (74). ags. locaer 7 
sceaba (94, 136); runtina (7) pidugio 
ags. uitubil (H. 5, 195). 

*Runcinum (cf. prc., roscinum) nua 
7 nuhil (Gf.). mul (141). 

Runc-inus, -ina (q. v.), -enus, ru- 
einus (74) eyn ross (17). pauren- Z acker- 
rof) (75). pfert 7 draber (9). gaul (74). 

Runeo (7g. sareulus 74, falx 4 fal- 
castrum cum quo rutices ago 0 rusticus 
76. cf. nd. runks?) eyn rupe ysen ader 
eyn messer (17). haw-m. (110). houmetz 
(182). let-, reut-er, -eysen £ hepp (74). 
weidys-en (110), -er (132). wiedyser; 
houwe; bremes; seysine (108). sichel 
(110, 132). sychte mit to meyen (147). 
grepe £ hake (23). 

*Ru-, ri- (71), 7 nu- (75) -neus, mu- 
eus (759) (Z. crusta panis; rubus Gl. m. 
cf. truneus) ranfft (1, 75). ranpht (71). 
rampf (9). der krampf (76). 

*Runex v. Rumex. 

*Rungus (7. squama; aus fungus 
swam? cf. runc-us, -a?) schupp (74). 

*Runtina v. Runcina. 

*Ruosus ein fall (6). 

*Rupa (aus eupa? anders Gl. m.) po- 
tega (Sum.). 

*Eupari (7. lambere 15, aeecumare 716. 
cf. atunare) naschen (15). 

*Rupceio v. Ruptio. 

*Rupeeto v. Ructare. 

2 TS (2. parua vupes) steinrutze 
(90). 

Rupes hochberg o. vels (20). bergflü 
(33). abheldiger felB) (88). ein schorf von 
einem felsen (7. lapés abscisus de monte 
saxoso 110). ein seherpff (123), scherff 
(645, 88), schroff (642) an dem f. hole f. 
(65). schro-f (128), -fen (126, Ki?.), -fe 
(Das. steyn (8, 9). eyn steyn-rutsche 
(19), -rutz (132), -rodse (11). roke (99). 
brockel (125). 

Rupex (auis) griel 7 mosgriel (114). 
grillvogel (Gesner). tumm Z plump; ein 
rülps (Ki*.) schrofer (Fr.). 

Rupieapra v. Caprea. 

*Rupido v. Cupuda. Biturus. 

*Rupina (anders Gl. m.) v. Rapina. 

*Rup-, seopul-ositas ruwicheit van 
Scharpen steden (147). 

*Ruposus v. Ruptuosus. 

*Ruppa (piscis) rupita (Sm. 3, 118). 

*Rupsum (7. pensum) wickel flachs, 
wolle o. hanfs (15). 

*Rupta(. cacumen montis 16) v. Ructa. 








RUS 


*Rupta-nus v. -tus. 

Ruptare (frequ. a rumpere Br., ?. 
ruetare Gl. m.) Zan-en, var. -nen (110). 
tanen (107, 109). zerren (Ad. 109). rup- 
pen; eluwen; eratzen (20). kloven (11). 

*Ruptatio zan-ung, var. -nung (110). 

Rupta-tus, -nus (68, 132) gezant 
(110 &e.). 

Rup-tio, -cio rijfunge £ steinrueze 
(20). 

*Ruptu-, rup-, seopul-, amfrag-, 
anfraetu-osus scharpwegich (147). 

Rup-, rut- (22b) -tura bruch (110). 
schor-inge (132), -rung (68). scherade 
(99). wake in dé yse (22b). 

Ruptus ge-brochen (110), -schort 
(68), -schoert (132). reten (11). zurijBen 
(20 seim.). 

*Rupho (aus bufo »« rubeta?) üche 
(104). 

*Rura riste (? 99. cf. rurae 2. rupes 
Gl. m. ?). 

*Rurabulum (cf. rutabulum) ofen- 
kruck (91). 

*Ruragium v. Terragium. 

Ruralis dorf- (8, 76), gew- (74) -man. 
gewischer (74). geischen (75). 

Ruricola lanthuba (141). 

Ruri-ocola, -eula, -eularius, -eolarius 
hd. nd. acker-, agger- (6), buo- (93), gew- 
(14), gey- 4 baw- (15), bu- (755) paw- 
(1) -man, £ -wyb (110), -wijff (132). dorff- 
narre (7. rus 2). meier (Das.). 

Rurigena einer 7 eine in dem gaw 
o. lant (110), vp dat l. (132) geboren. 

Rursu-s, -m anderwer- Ad. -be, -b 
(110), -f (11, 20, 132), -t (68). vort mer 
(23). 

*Eurus v. Nurus. 

Rus Ad. nd. felt, velt. welt (1). gey 
(15). gaw (110). geü (111). das gee (91). 
acker £ lant (20). dorff (8, 20). pau (7. 
terra arabilis 75, in 155€4 paurus f. a./ ). 

*Rusa v. Galerus. 

Rusea (mensura dc.) sumb-ri (141), 
-erin (104). 

*Rusea v. Rustupa. 

*Rus-cia, -sia (1, 71), -ea (22, 23), 
ruc-ia (b^, 229»), -tieia (22) russen (1). 
r- (b) rufen- (b^, 7, 23), rusen- (17, 
99»), rusent- (rueticia 22), reuDner- (75), 
roDen- (91), ruten- (22b), brusser- (6), 
prisen- (18) -lant. reissen (71). 

Ruseulus (cf. ruseus &oe.) holdorn 
(85). 

*Euseupa v. Rustupa. 

Rus-eus, -tus, 4 -eum (kKi.) (cf. rus- 
tum, bruseus) huliso (127). hulis (Gr.). 
h.-poum (104). huls Z rische (23). rusche 
(109). rusch (110, 132). ry- (74), rü- (Fr.) 
-sper. brüsch (93, 111, 144). beisch (Ki2.). 
beusch (Ki».). rebenband (64). meüfódorn 
(111). ags. enio-holaen (94), -len (136); 
cneowholen (949). 

*Rusmarus (piscis) rüstinger, ruf- 
wuhl (115). 

*Ru- v. Respon-sorium. 

Rus-pare, -pari, -tare (11) (ga/lina- 
rum) hd. md. sehrubben (147), sche-, 
scha- (68, 147), hinder sche- (19) -rren, 
der hoenre (147), als ein henne (110). 
prs. ich klieh (Das.). 

*REuspatio scherr-ung (110), -inge (132). 
scharrung (68). 


RUT 


Rus-, / ru- (74) -sata (cf. rufata) 
rot (130), roit- (7) rock. rotklayde, ru- 
syn (74). 

Rustare v. Ruspare. 

Rustiea eyn byrin (76). 

Rustieanus gebeurisch (9). 

Rustieatio acker werck (9). agker 
werg (8). pu- (1105), bu- (68, 1103) -wung. 
bouwinge (132). 

Rustiee buwerf-, varr. buwer-, bur- 
lieh (65). 

*Rust-icia, -ucia, -utia ^d. burschafft, 
ge-b., -bawerschafft (4). nd. burscap. ge- 
baverheit (3). 

Rusticitas achargane (Sm.). puwr-, 
varr."buwer-, paur- (110), pauer-, var. 
bawer- (64), gebur- (8,20), grob- (20) -heit. 
beürisch- (Das.), keerlich- (132) -eit. grob; 
vn-vleudig 7 -liedieh Z -sehickig (20). 
GE (8), -ckeit (9). ainueltigke 
15). 

Rustieula (7. perdix rustica) ried- 
schnepfe (Ki.) rietsneppe (Kil.). 

Rustieus bauer (9). pawr (1). pawer 
di paur (1102). bur (23). ge-bur (109), 
^d. -bure (D^), -buer. lant- uo dorft- 
(20) -man, £ -er (20). einer der da plugit 
o. zaghert (wett. zackert) vff dem felde; 
kerl (20) keirle (132). keerle £ rustier 
(107). 

*Rustipa v. Rustupa. 

*Rustosus (cf. rustum) dornig (110). 

Rustrum v. Rostrum. Dentilia. 

*Rustuba v. Rustupa. 

*Rustum (cf. ruseus) hulf (110, 132). 
bulf) (110 var.). hylB (68). hulsbu6 (19). 

*Rus-tupa, -tipa (5^), -tuba (176), 
-Ccupaà (V. Hamb. a/pk. -tupa 68, 110, 
125), -ea (147) (£. arenga passa 125. of. 
ruburnus) hd. nd. bu-, bo- (5, 18, 4), 
bü- (V. Hamb.), bi- (11, 68, 76) -ckinck, 
-cking, -ckung (110), nd. -ekint. vlig 
herimg 4 halb visch 7 vnser frawen 
visch (9). bued (98). 
| Ruth das puch der frawen (1). das 
buchlin ruth (65). 

Ru-ta, -tha, -tta (herba, cf. rutta) 
hd. xüta (Gf, rutha (17), rauth, rau- 
the sZm., rauten, rutten (1), ruthen (65, 
68), rute (85), ruth (110b), rut (87, 1103, 
146). ruyt (132). rutt (69). rudt (67). rüde 
(151). Ad. md. rude. win-r. (93), -rebe 
(11). weinkraut (499). myntz, var. muntz 
(65). 

Rutaber (cf. runcabor, pecten) 
piekel 7 grabscheit &ec. (xi. pi. eyden 
(125). 

Ruta- (rura-, rota- qq. v.) -bulum 
(cf. morungum) kruek (péstoris 91). 
ofen-kr. (114). fewer-kr. (111), -stórer 
(114). fuwerschufel, rurschyt (88). glüte 
(Fr.. schuurstange (Agr.). nl. ouengaffel, 
koolerabber, rakelstock (116). 

Rutare sweleken, geschwel-cken, 
varr. -len, welek werden (75). 

Rutell-ius v. -us. 

Rut-ellum, 7 -rum (:/. hostorium 
7 radium 125) strichbreth (125). korn- 
schauffel, n7. eorenschoppe (116). 

Rutellum kiste (Agr.). 

*Rutell-us, -ius (G1. m.) huyrenieger 
(141). ; 
*Ruten mansglid (75). 











———— REED RR 








SAB 


Ruth-, rut-enus, ruteus (6, 18, 22) 
ein ruseZ rue (£ baculus pastoralzs 11). 
rusche (55). rutz-e (222), -en (10, 12). 
rute (22b). ryse (13). reuse (9). rew-zse 
? .sse (4) reVsse (3). rese (18). 

*Ruteru-s, 4 -lus (147) (7. meles, cf. 
sq.) ruyter (Kil). ruter (147). 

*Ru-teus, -terus, 4 -trum (14), -tirus, 
-thenus (17) (7. pastoralis baculus sim.) 
hd. rude. hirten-stab (9, 76), -stape (11), 
-stanp (8). hue- (75), hin- (74) -terstab. 
knuttel (74). 

*Rutibus (herba, ausintibus) stur (14). 

*Rutices v. Runoo. 

*Ruti- (rubi-, rube-) -cilla (aus, 4. 
phoenieurus 140) rot-stertz (140, V. a. 
1618), -zágel, hauf-, sommer-rótelein(140). 

*Rutidus v. Rutilus. 

Rutilans gleysende (9). sehin (75), 
schein- (3) -bar. 


SAB 


*Rutilaret (/. rueulare, so-, se-eci- 
tare) turdorum (141). 

Rutilare (cf. mieare) hd. nd. schi- 
nen. Ad. scheynen; zwitzeren (65, 126). 
gilben wie gold (126). prehen (74). glin- 
steren £ bleneken (22). 

*Rutile v. Rubecula. 

*Rutilitas (7. fulgiditas 16) schin-ikeit 
(0), -berlieheit (75). sehein-, scheinper-, 
prehen-lieheit (74). 

Rut-ilus, -ilis, -ulus (132), -idus 
e (7. tremulus 147, BEr.; cf. rubellio) 
^d. sehin-bare, -bar (5b), -ber (110), 
-berlieh (75), -ende (20), -de £ luchende 
(8). seheynde 7 leuchtender (9). vrucht- 
ber (132). glantz (2). gantz (sic 1). ver- 
fert, -suft, -slagen &c. (147). 

Rutilus langpartisker (131). lampar- 
| tischer (141). 








SAB 505 


*REutius rottel (piscis 135. cf. ru- 
bellio). 

Rutrum (cf. rute-us, -llum) brech- 
yDen (125). sazon grübbel (114). kruck-e, 
s ; kratze, reut-kr. (Agr.). »/. sehuppe 

116). 

*Ru-tta, -ttha (11), -tha (5^), -ta 
(6), £ rotta (1) (instr. mus. cf. Dz. Wtb. 
720) rutte (5, 23). ein rutt (6). ruthe 
(b»). rutthe (11). rute (18). rott (1). 

*Ruttura v. Ruptura. 


*Rutuba (7.a2neuba, citariecus, assu- 
tus, noctipugus, tentigin-osus, -amus, 


| pelic-us, -atus) on-euysch, -reyn (141). 


*Rutulus v. Rotula. 

Rutus (7. depalidatus 75) ge-vallen 
(9, 76), -sehwelek, -swelk, -sehwelekt, 
-welekt (frigore 175). 

*Rutusmata (7. auriga) voirman (141). 








*Saartire v. Sarrire. 
Sab-a, -ba (eyn lant 8, 9) Ad. nd. 
arabien lant. 

*Saba sayff (14). 

*Sabaecium v. Sabatium. 

*Sabana scabe (af. 6, 406). sabo (141. 
cf. Gf. 6, 64). groDprot (herba 14). 

Sabanarius ein leinwadweber (Kki2.). 

Sabanum (/. faci-, sacri- 132 -ter- 
gium, mappa, balneum 16. cf. sabatium. 
saganum.) Ad. nd. eyn bat, bait (5), 
bach (922), hart (ainhart 6) 4 mappa. 
zwehel (68, 1105). hant-zw., windel (74). 
dwele (109, 132). snueffdoech (132). facil- 
eet, varr. -letlin, -eitlin (110), -leyt (132). 
badelachen (19). beddelaken (20). loden 
1 leinwad (Ki2.). 

*Sabanus v. Sabinus. 

Sa-, sab-baoth (7. exercitus 65) here-, 
var. hóre- schare; sammelung ecclesze dc. 
(65). der allerhogst got (67 Mrg.). 

*Sabasindo (aus sabanum »« sindo) 
i. strigis padlach (75). 
Sabat- wnd sabbat- wechseln. 
Sab- v. Sabr-ateria. 
Sabati-sare, -zare (/.feriare 76) Ad. 
nd. fiern, ruwen. Ad. vyren, feyren, rüo- 
wen (19). nd. rowen. ruwiger (74). 
*Sabatisatio fi- (8), fey- (9) -runge. 

Sabatismus Ld. ruwe, rwe. Ad. nd. 
ruw-unge, -inge; rast (110, 132). rastinge 
(23). rovng (21). son obendes syte (9). 

*Sabatista Juden prister (9). 

*Saba-tium, -eium (75) (aussabanum) 
badhemmet (64). pad-hembd 7 -pfaitzen 
75 


* 


*Sabatrina v. Sabrateria. 
Sabat-um, -on, sabitum (5^) heylig 
dage (5). h. tag apud judeos süntag 


DigerxEAcH GLOSSARIUM. 


apud christianos (21). hellich dagch a. 
j- samf-d. a. chr. (18). helghe dach a.j. 
sonabent a. chr. (23). hillich dach a. 7. 


sunnauent «a. chr. (22). sonneabenut Z 
samD dach (90). sams- (93, 110, 132), 
samf- (65), samps- (91, 147), sambs- (111), 
sater- (106, 147), sateri- (132) -tag, -dach. 
woeh (93). son obent £ ganeze woch (9). 
son-aevend (147), -abeu (5^). tag der ruw 
(65). sabb-a, var. -at (15). sabbat-i iter 
(9, 16, Br., Das.), -um est iter (8), sab- 
utium (66 &e., 74, 110 &c.), -ucium (76), 
-bucium (1:5) (cf. iter) tusent schryt 
(110). tawsent sehryt, var. scerite (9). 
t. schrit lang (74). dusent schreden (132), 
schrete o. sonne obant (8). zwei tausent 
passus (Das.). 





*Sabaudenus saphoyer (74). 

Sabaudia saphoy ein hertzogthum 
(14). 

*Sabba v. Saba. 

*Sab- v. Sa-baoth. 

*Sabbatim (7. tela) spynneweff (141). 

Sabburra é&oc. v. Saburra. 
*Sabel-us, -um (Gl. m.), -lum (Ki.) 

(cf. sebalus, tebellus &o.) zobel (93, Ki.). 

*Sabena sayff (74). 

Saber oneven, strubbieh (141). 
*Saberositas strubbieheit &e. (147). 
*Sabeth v. Saboch. 

*Sabilon v. Sabulon. 

Sabin-a, -us »« sapinus (cf. sap- 
ena, -ilus. sammnus.). sabina wechol- 
dern (23), -der (67, 134), Ad. -ter. Ad. 
weck-holter (6), -alder (68), wechaiter 
(69), wach-older, -ulder (17), -eldor (70) 
baum, bom, bam (17). weckolder (18). 
sabin baum (8). seuibóm (87). sevenbom 
(855). zeven (85). dambeysen bom (132. 





i. q. dam- £ dan-besieboom iuniperus 
Kil.. seabina wachandelboum (23). sa- 
bin-us sadim baym (5^). wachalt-rin- 
ding; -aà -erpawm, cranwidstaude (Z. 
iuniperus 74). sab-ma / -anus 2. genus 
lini (cf. sabanum) et ponitur pro iani- 
pero (76). sau-ina, -yna (19), -uina (4), 
-inus, -mus (3, 17, 18, 93, 68 &e.), -uas 
(225) se- (105), sa- (104) -uine. seuina 
(Gf.). seui- (6, 93, 127, Gf.), seuen- (Sum., 
Ki., seuin- (104), syeben- (19. 153, Ki.), 
zieuen- (11), seefen- (64), seffen- (123), 
sabe- (21), sabbe- 7 salbe- (100), sam- 
(4, 102, Sum.), sauen- (22^), saven- (41), 
sagen- (13, 22), sage- (125), seger- (18), 
saden- (3, 4), soden- (17) -baum, -bom 
sim. saphi-mus (109), -nus 7 -na seben 
baum (4). sevenbóm (109). sapinus (7. 
species abietis 66 &e.) seuen- (12, 68, 110, 
132), sagen- (10, 13), dennen- (19) -baum. 
dre miter boem (sze 11) das stambloch 
(126). sau-, sa w-, sav-ma, seuina (105) 
saden baum (9). s. b.-würczel (3), -wor- 
ezel (4). sefen- (74), segel- (3, 105) -pawm. 
sau-ma, var. -ina sanden-, 4 -inus, ear. 
-innus segen-, var. sefel-baum (75). 
saumeus sadenbewmen (9). 
Sabina v. Sabrateria. 

*Sabinus v. Scabinus. 

*Sabinus (7. lapis preciosus 16, l. fus- 
Cus 66 &e.) ein schwartz (110), prawner 
(74) stein. 

*Sabitum v. Sabatum. 

Sabl-o ags. strand; -onum ags. wasa, 
var. wara (94b). 
Sablu-m, -s v. Sabulum. 

*Sabma v. Sabina. 

*Sab-oeh (76), -eth (Pap.) est genus 
virgulti; -ath. interpr. virga. (Br.). 

*Sabona (-nus Gl. m.) v. Sapo. 

64 


506 SAC 

*Sabrateria (7. nauis piratica, cf. sab- 
ateria, Cina Gl. m.) galina 130). saba- 
trina see-, meer-raubung (74). 

*Sabucia ey botte 7 stuck (23), aus 
subuneula bote &e.? 

*Sabucium v. Sabatum. 

*Sabularius sander (74). 

*Sabuleus (sf. sub.) ags. suan (94). 

*Sabulinus (cf. sq.) tewfelisch (9). 

*Sabu-7 sabi-lon («ws diabolus, we 
zabulus sim.) tewfel (9). 

*Sabulose sandich (20). 

Sabulosus sand-ech (20), -echt (19), 
-ieh (11). griesig, var. grylig (64). 

Sabulu-m, 7 -s (714), 4 sablu-m 7 
-S (75, 16) (cf. zab-, sag-ulum 6o.) /id. 
»d. sant. trep-s. (9). grunt-s. (v1, 75). 
hd. sandt, sande (74), sand. zantt (132). 
kleyne sanck (20). kys (649). ky o. 
gryD (64b). grief) (74, 755, 91, Ki.). grles 
(64€, 752). grien (74). schlich (kia.). 

*Sabunea v. Sambuea. 

*Sabur-a v. -ra. 

*Saburn-a, 7 -us (34) (cf. sq.) hd. nd. 
erista-l, leen (22), Ad. -ll, -lle. 

Sabur-ra, -a (147, debet seribi per 
vnum Y 16) -na (132, 136), -num (68), 
Sab- (74, Br. Gf.), sar- (136) -burra, 
sabbura (147), zabur-na, (9), -ra (3) (2. 
arena, litoris Ex. &e., marist sordes quas 
aqua eicit 36, lapis, multitudo lapidum, 
inutilis sarcina nouis, n. magna 3, onus 
136) ba- (68), bal- (1105, 132), be- (1102) 
-last. be- (8, 9), ge- (3) -laden schiff. 
anekersteim (Gf.). stattesande, sandt des 
gestats (74). oeversant sabbura; onnutte 
scheepvracht als van steynen, sande of 
erden (147). 

*Saburrum (/£Zsp. millo saburro) v. 
Melica. 

*Sabutium v. Sabatum. 

*Saea (cf. sace) rutil (Sum. IV). 

*Saeana (cf. saecina) ein wotsaek (4). 

Saceare seeken (20). sacken (147). 

*Sac-, su- (130, Gf.) -eatum sack- (20, 
64, 74), salc- (130, Gf.) -win, -wein (74). 

Saecellus secke- (9), seek- 7 capel- 
(74. »« sacellum) -lein. saxken (90). 
sackel (75). aissaek, swedeler (14:). 

*Sacceifer sack treger (9). 

*Saceina (aus saecus »« sarcina, cf. 
saceana) em wat- (3, 8, 75), wot- (9, 
17) -sack, -sag (8). 

*Saecinarius (cf. prc. Ad. seumer. 
Qd. zomer. 

Sae-,/sar- (Gf.) -eiperium, -cipium 
(16, 147) (Z. saeecu-Ilum £ -s 16) kiulla ; 
hirdenteske (6t.). fellins, klein bulg (112). 
budel &e. (147). 

Saeeularius sack-treger 7 -macher 
(110), -lapper (132), -dreger 7 -lepper, 
hd. -ficker (109), -mamn (Das.). leutbe- 
scheisser (128). seckeldieb, kistenfeger 
(116). 

Saceulus pawtel (2). pewtl (1). 

Saccus hd. nd. sack. hd. saeke (75), 
sak (9), sach (21), sag (8) s. calicis 
kelehsack (75). 

Saceharum, 7 sachar (144) (cf. sue- 
carium) zueura (Gf. zuchar (144). 

*Sace isanscuuala (Gr). isinschuvele 
(Sum.). 

Saeellum ein klein kirch-lin (110), 
-Dgyn (132), o. capel (110). bedehuus (11). 





SAC 


*Sacellum erisum (aus sagellum wnd 


X 998v) elwaz (131), erauuas (141) lachan. 
*Saceltum cleyn tempel (147). 
*Saceo v. Satio. 

Sacer Ad. heyli-g, -ck. hi- 
22), he- (18, 93) -llich. 

S. ignis v. Ignis s. 

Saeerdos hd. nd. prie-, pri-, nd. pre- 
ster. 

Saeer-dotalis, -totalis (76) hd. nd. 
prie-, pri-sterlieh sZm. pristerschafft (sc 
20). 

*Saeerdotalitas pristerse (s/c 90). 

Sacerdotari briester werden (75). 

Sacerdotissa priestersse (20). 

Sacerdo-tium, gew. -ecium Ad. nd. 
priester-schafft, -schap sZm. 

Sacernus vbertreffenlichsteil der sele 
o. haligmutiger (74). eyn heylieh moit 
(141). 

*Saeert- v. Sacerd-otalis. 

*Saciones (guas sartor facit, st. sare. 
cf. sartimen) zotten (49). 

*Sacopenium v. Sagana. 

Saera scriptura dy helghe sc'pff 
(23). 

S. pina z/. stuyte (116). 

S. vncetio heilig olung 7 saerament 
der heiligen olung o. heiligkeit (75). 

*Sacralis (cf.verbena)isenina (SumVI). 

*Sacra-men, -mentum, -rium Ad. 
heil-tum, -gdum (8). 

Sacramentale hd. eyn geystlich secz 
(91), ge-s., -seczunge (5), -seczeung (18); 
seezung (4). nd. geystlick gesette (22); 
hillieh gesitte (23). p4. hailige gewichte 
ding &c. (65). 

Saeramentalis saeramentlich (65). 

Sacramentaliter virborgentlich (20). 

Sacramentum .|(cf.sacra-men, -rium ) 
sacrament (1, 75, 147). hd. heiligkeit. 
verborgenheit(147). vir-holen 7 -borgen 
dink (20). haimlichkait &e. (65). hillich- 
dom (22). 

Saerare Ad. hei-, hi- (12) -1gen, hei- 
ligen, wyhen, oppirn sm. ud. hillhigen, 
wyen. 

Saer-arium, -ium 7 -amentum (23. 
cf. h. v.) dreisch- (Das), ger- (132) -ka- 
mer. sigitari (Gf.). saer-isty (110), -astij 
o. segrer (s8). geheliget (100), hailige 
gewichte 7 haimlieh (65) stat. gewijte 
stad (20). sacrament hufin 7 hailiger 
schrin (65, sZm. Sm.) heyliger (l, 71), 
-gen (75), -tums (9) sehreyn. heil-igtum 
schin (sze 8), -temshuf) (17). alterhus 
(Sm. 9, 248. Gf.) hellege ezawe (5b). 
hellieh getau (23). 

*Saecrarius (27. saerista 75. cf. sag- 
rados) sagersre (Gf.) sacarer (75). 

Saeratus  ge-wicht, var. -weychter 
(65), -wyhet 2 -heilgit (20). 

*Sac-, sat- 8) -repia (herba aus 
satureya? cf. sarminea) kirbeln (11). 
kerbel (8). 

*Sacri-facere v. -ficere. 

Sacrifieare hd. opf-, opp-, op- (17), 
off- (20, 23) -eren. got (11023), gotteren 
(1105) opfferen. goden offeren (132). Ad. 
wy-, wey-, wye-hen; heilig-en, -werden 
(21). hailig ding machen (76). hellich 
dinek m. (18). wyen (11). opffer vol- 
bringen (65). 


(alil gr 





SAG 

*Sacri-ficere, -facere (68) hailig (76), 
heilig werck (1) heilige dig (66 &e.) 
wircken. heil (5), hellich (23) werken. 

Saerifi-cium, -tium (134) Ad. op- 
pher, -fer, -per, -er (17). gedot opffer 
(65). opfer gotz leichna-m, var. -ms (15). 
nd. offer. heilig gesaezt ding (1v). hel 
gen (18). 

Sacrifieus prister (17 &oc.). 

*Sacrifi-tium v. -eium, 

Saerilegium (7. ineestus 75) Ad. 
kirchin- (5), kirehen-, kirch- (8, 75) 
-aup, -breehung (5b), -bruceh (v4, 75). 
chirch diepper (1). ubel- (20), mis- (11) 
-daet. gaistlicher diebstal &e. (65). vm- 
kuscheit der elosterfrauwen o. der frun- 
din (75). 

Saerileg-us, -ius (1) ehireh prüchl 
(3). kirehen-bruehel (753), -prüchel (74), 
-brecher (64, 75), -dyp (5^). kirch-dyb 
(9), -dip (8). kirchen- 7 kilch-dieb, nl. 
kelekdief, kerckroouer (116). ein diep 
der heilige ding stielt (110). eyn dieff 
van geistliché goet (132). misse- 7 vbel- 
dedieh (20). 

*Sacrimargium heylig oley (5^). 

Saeriserini-us, 7 -arius (Ki.) ober- 
ster schriber o. kueniglicher kantzler 
(ss). 

Sacrista (cf. sacrarius) gerbe- (bb, 
11) kresem- (4) -kammer, -huf (17). Ad. 
nd. sae-, sig- (93) -rist, -risty (133). 
gloegener (13). kilchwarte (93). ein be- 
warer von geistlichem gut (68), van 
geistlichen goeden (132), heiliger ding 
als heiltum &oc. (110). huter des sagrers 
(14). ; 

Saerista-nus, -rius (Voce. ex quo, 
Gemmae) hd. saeriste, -er (55): opper- 
mam (wetter.) sim. 

Sacristi-a, 4 -ga (14) (7. seeretarium 
74) gerwe- (20), treD- 7 drefó- (74), vyehe- 
(sic 19) -kamer. gherhus (23). saerist-ye 
(67), -ey £ sagrer (14). 

*Saeritergium v. Sabanum. 

*Sacrium v. Sacrarium. 

*tSaerofagum v. Sarcophagus. 

Saecrosanetum heylig gesaezt ding 
(9). helig gesaez d. (8). 

Saerosanetus Íronheiliger (74). hel- 
lieh (23). bestat in der hailikeit (75). 

*Sacrosmus v. Sarcosmus. 

Sacrum (?) helghe w'kughe (23). 

S. concilium heylig sammung (1). 

S. velum weyl Z7 slayr (71). weib 
(sic) sloir (1). wimphel daz dy nonnen 
off dem heubte tragin (bh). 

*Sadix v. Sandix. 

*Sadon (grece 74), sadai (Br.) (7. omn?- 
potens) allmechtiger (74). p 

Saduce-i, -r (sic 1) folek (92, 23). 
mewck- (1) máuch- (3) -linger. ketzer 
die vrstende des leibs laugen (74). 

*Safatri-la, -sus (cf. cifraculum) 
eyn swinge (23). 

*Safatrilium (cf. prc.) eyn swinge 
bloch (25). MD 

*Saffirus v. Sapphyrus. 

*Safo (Z0. q. saphon Isid.) ags. steg 
(942). 

Saga zeuberyn (8, 9). hágs (Das). 
drud (Ki?.). 

*Saga sat (7. seges 1. cf. sata). 

*Sagacia (cf. sagana) harez (1X). 











SAG 


*Saga-eia, -tia (134), -citas Ad. nd. 
wis, hd. wyÓ-, weiB-, weys- (9), wis- 
sent- (20), ekug- (sec 7), clug- (75) -heit. 
klugkeit (6). 

Sagaciter hd. wiD-, klug- (6, Y, 75), 
kluc- (11), kloe- (5), kloch- (18) -lieh, 
-iehen (6). wib- 2 lust-ielich (65). nd. 
klocklicken, glaublicher (23. cf. Gotn. 
Wtb. 2, 411). 

Sagaeulus etwas (68,110), wat (132) 
wijb. 

Sagana (7. stilla gumi 7 venetiea 
&oec. sic 76. cf. sagacia, gummi) Ad. 
nd. hartz. hort (22). netz (68. st. sagena). 
sage (Sum.). weys- (9), wiD- (8) -sage. 
zawbrerin; edelfuterklaydt; pawmtratff 
(14). Cf. sagapenum, G«(Q71»0v, saga-, 
saco-penium, serapinum serapin-safft 
7 gummi (143). 

*Saganum (cf. sabanum. 
vestis Br. &e.) padelachan (at.). 

*Sag-anus,- us Ld. zeu-, hd. ad. (223) 
zau-berer. zouener (132). touerer (23). 
eyn zobrer 7 ber'n huser (6. cf. nepos, 
salax, sanna). 

Sagapen-ium, -um v. Sagana. 

*Sagapeta (: sagum) filzfuile (131^). 
filefulla (1315, 141, sm. Gf. 3, 484). 

*Sagare &e. v. Sagire. 

Sagarius filtzmecher (125). kleider- 
krámer (Ki.). 

Sagax hd. nd. wise sem., elug, clock 
(5, 99). elocklieh (18). gluck (21). wiss- 
ende (20). wey (1). sinrieh (110). s.-richer 
(18). ge-riechig £ -spürig (126). wisradich 
i v'nemich (23). 

Sagellum (cf. sacellum) lachan (127). 

Sagena (v. genus piscatorum 165; cf. 
sagana) segina sim. (Gt.). segi 4 groz 
netzi (93). visch segens (zwm Untersch. 
von falx); segentz der fischer, f.-wate, 
var. -wate; reuse (75). sege, fischnetz 

74). segde (?. rete 19). ruse (11, 22^). 


sagana 


d. rew-sehen (1, 71), -ze (4); netz, grof) | 


n. (i110). gr. fiDgarn (8), gros garn £ 
fisch darm (szc 9), garn, fisch-g., fischer- 
g. £ -waage (Ki*. nd. nette; kerve de 
lighen in dé water (225). 

*Sage-, sagi- (Br.) -narius (adj. G1. m.) 
"d. nefze-mecher, -macher, -strieker (110). 
hd. nd. vischer. 

*Sages (7. pannus quo teguntur 
naues) schiff-eDdeck (74), -decke (75). 
sagies 7. ramus quo reguntur n. (76). 

*Sagetum (cf. Dz. Wtb. 302) saiat (Gf. 
6, 64). 


*Sagia (7. sagum Gl. m., alabrum 3, |( 
g 


4, 76. Gf. gagia) weife (3, 4). waytff (14). 
haspel (76). 
*Sagies v. Sages. 


*Sa-, si- (75), sar- (q. v.) -gillum,| 


sagulum (23) (nstr. fabri ferreum; 
emuncetorium 75. aus fugillum?) eyn 
"scehur-ysern (23), -eysen (15). schiryssen 
(16). sipillus $up6v (Gl. m.). 

Sa-, si- (bb, 147), 7 se- (15) -gimen 


(cf. Dz. Wtb. 301 sq.), 4 sagi-mentum | 


(110, 132), -na, -namentum (11025) Ad. 
smaltz, sehmaltz (110 &e.), smer (-men 
3). nd. smalt, smout (81), vetticheit (147). 


*Sagina v. Melica. Sagma. 
Sagin-a, 7 -amentum (132) (7. sorcina 


76. 2« sagma q. v. — sarcina) fetheit , 





SAG 


(20). feiste- (8), feyfti- (110^), feyDtig- 
(65, 11023), veste- (9) -keit. mest-i (141), 
-ung (65). 

Saginare(7.impiguare 76) Ad.nd. me-, 
hd. mey-, mi- (18) -sten. mestein (5b). 
hd. feiDt, veist, vet, fet, schmaltzig (75) 
machen; spisen (65). 

*Saginaria (£ -ius 110. «us saginare 
»« sagmaria) eyn vette merie (132). feift 
merhe (68). 

Saginarium kobe (125). hienerhauf 
(91). maststall (Ki2.). 

Saginarius (cf. sag-inaria, -marius, 
-enarius) ein feyft hengst (68, 110), o. 
pferd (110). eyn vet henxt (132). ein smer-, 
schmer- (74, 76) -snyder (8), -sehneider 
(4, 74), -sneyder (3), -sehnider (76). 

*Saginarius (aus sanguin.) hartrugilin 

104). 
Saginatus (7. piguis 7 cibosus &oc. 
76) feyDt ge-mest (110), -macht (68). vet 
gemaicht (132). gemestet (7). wotsaek 
(11. cf. sagma). 

*Sag- 4 segim-inosus schmaltzig (75). 

*Sagire offenbarn (74). est f'estinare t- 
satagere ylen (0). 

Sag-ire, -are, prs. -io 4 -ario (76) 
(&. ingeniose agere sim.) hd. md. sin-, 
sint- (18), sinde- (91), synnig- (74), versyn- 
(1103), versyne-(110b), behende- (132), wyf- 


(90, 15, 16), elug- (9) -lieh, -lichen (9, 21, : 


75), -liken dun szm. 4& reden, vor. leben 
(15). wairsagen (132). 

Sagit-ta, -a (16) (é. nouissima pars 
surculi 16, Pr.) hd. strala (Gf), schotz, 
ge-sch. (16), sehoD, ge-sch. (8), -sch. do 
mit man schuft (75), -schos (1,9), -sechutz 
(68, 110, 132); schoib, schuf (17, 49), 
sehatz (21). md. sehot. pfil (65). phile £ 
boltz (7). 

Sagit-, sagi- (16) -tare schieben, 
sehissen szm. nd. schitten, scheten. 

*Sagitta-, sagitto- (19) -rium schuez- 
(20), sehoy- (19), sehot- (11) -vinster. 

Sagit-, sagi- (134) -tarius Àhd.schu-, 
scho-, schi- (18) -tze; schutz, sehitz (76), 
schiesser, schiBer sZm. nd. schutt-e, -er. 

*Sagitt-orium v. -arium. 

Sag-ma, -ina (/issw. g. -inatis), 
sugma (Gl. Aelfr), sauma (,corrupte* 
Br. 4. onus, mus sic 1, herba st. sauina), 


saumus (104), salma (74, 147, ,,corrupte* | 


Br.), seuma (64^) dreyhundert pfunt ge- 
wiehts; satel; palsterkul (74). hd. nd. 
saume. Ld. saum, soum, sam (T, 64b, 75), 
saim (5), som (6); wat-, waut- (68), wot- 


(9, 4). wad- (134), wadt- (1105), wand- | 


1103) -sack; watsag (8). sadel! op to 
rijden (147). ags. seam sadol (G1. Aelfr.). 

*Sagma, 4 sauma (Gtf.) (V. sella 100, 
fe- 0 vi-ltrum Gf. »« sagum?) vilz 
(100). soum Z stuol-s. (Gtf.). 


Sagm-, sagin-, sagman- (74), saum-, | 


saumin- (155), sugm- (Gl. Aelfr.), Soum- 
(104), suam- (121) -arius (7. eapsarius 
15, eaballus, burdo &e. Gf. soum-ari 
(121, Gf.), -are (121, Gf.) ,.-ere (100, Gf.), 
-er (104). sowm-er, -erpferde, -rof) (74). 
sau- (18, 23), sey- (21), som- (29), stü- 
(scu-? 17) -mer. seumerer (5). ein sau- 
mer- 4 trag-, var. samer- 7 tregel- (64), 
saum- (75b, 110), sam- (753), trofó- (110) 
-roD, das ein trof) tregt (110). ein pfert 
der burden (15). satelpfert (9). ags. seam 
hors (Gi. Aelfr.). 








SAL 507 


*Sa-, sau- (131, Gt.) -gmentum, sag- 
mum gisoum-i 7 -e (Gf.). ki-soume (131) 
-süme (Gf.). 

*Sa- (121), sta- (Gf. -gnea (aus sa- 
gitta?) strala (4. c.). 

*Sago (wnders Gl. m.) weyssag (74). 

*Sagrados (cf. sacrarius. cf. Gl. m. 6, 
35) sagarari (Gf.). 

*Sagui- v. Sangui-naria, -s. 

*Sagulum v. Sagillum. 

( *Sagulum (aus sabulum) gruntsant 
5b). 

Sagulum ein clein eleid (110), tot- 
tenkleid (68), doeteleit (132), mentel-gijn 
(132), -in (110b), -ein (1102). leibschópflin 
(126). ags. loda (94, 136). 

Sagum (/. mora, 4 morra 74. cf. 
diplois) Ad. nd. deck-, deeke-, har- (8), 
haren- (10), hor- (9), hun- (17) -duch, 
hd. -tuch, -doch, nd. -dock. deeksel £ 
kleit (20). tottenkleid ságum; ritters 
mantel ságum (68$). harlachen (12). 
haregewant (13). filz sem. (1V, v6, 120, 
Gf.). f-amantel 7 husseck (114). hoeketen - 
(116, 126). sayg o. nayg (74). 

Sagus (cf. saganus) ein vilez (3). 

Saisire hachten £ rasteren (108). 

Sal m. n. hd. saltz, wiD-, weiD-heit: 
váse 7 schárffe (Kix.) (m. Mss. mog.; 7. 
condimentum Pr.) hd. saltz. stroffunge 
(8). m. (é. sapientia Br.) str. ? weysheyt 
(9). Ad. nd. wis-, hd. wib-heyt. sal vasa 
(nach saltz vas) saltz (1). 

*Sal gemm-a (47, 74), -2e (cf. gemma 
salis. soligemma ?) lauter-saltz, s.-steyn 
(74). 

*Sala (cf. sal) wiDheit (132). 

*Sala rigum col (22), sf. s. regum 
sal? salarium tol? solt? 

*Salabiea v. Sillabica. 

*Salacia v. Salsucium. 

*Salaecium (anders C1. m.) v. Salix. 

Salamand-ra, 7 -ria, -er (93), sale- 
mand-er (74), -ra (74, 75), -ria, -rya, 
salmandria (75. cf. stellio) Ad. nd. sal- 
emander, -amander (17),.-mander (75), 
-mender (5). olm (126, V. a. 1618. Das.). 
moleh (126 &e.). n4. molek (116). malen 
(126). molle (Ki?*.). mold- (114), fur- (93), 
feur- (74), fuer- (75), lint- (95) -wurm sm. 
sternthier (91). 

*Salami-ea, -ta v. Salimita. 

*Sala-mus (dc. &àna — sf. annona 
i. Césus 9), -nus (74, 7. salarium 75), 
-rius (7. amnona 4) jerlieh (4), ierigs 
(74), geirick (3) getreide. gericht traid 
(15). 

*Sal-anum, 7 -samentum (110, 132), 
7? -mentum (68) salat (//. c.). 

*Salanus v. Salamus. 

Salap-etra, -itta (G1. m.) maulschelle 
(Ki.). 

Salar (piscis, 4. truta, aurata 135) 
selmling (116, 140). for-hen £ -ell (135). 

Salare saltzen (49). 

Salaria v. vnda que ad mare vedit 
(Br). ghelve des waters van wederko- 
mende ind an dat lant geslagen wurdt; 
des meers of see ghelven of unbesturi- 
cheit (147). 

*Salaricia selitant (127). Cf. s. terra 
ex qua sal eruitur (Gl. m.) »« t. saliea 
seli- 7 sel-lant (Gf. 2, 235. sim. &M. 936 — 7). 


64 * 


? 


508 SAL 


*Salaris buerdych ind ernstich (14:7). 
salares [udos, vbi verba iocose $ amare 
intermiscentur (Br.). 

Sa-, sal-larium /d. solt, s. der ar- 
beit (75), solte (10), sold, lon (68, 110). 
soldye 7 loen (132). lied-Z tag-lohn (Ki?.). 

Sa-, sal-larium /4d. salez (49), s.-vaf 
sim. 

*Salarius v. Salamus. 

*Salatia v. Salsucium. 

*Salatrum (?. labrusea; cf. sola-go, 
-trum) hundespere (Sum.). 

Salax (7. velox 141. cf. solacis) Ad. 
geil. vn-kus (229), -kunst (23), Ad. -kusch. 
bühuser (6. cf. saganus, sanna, nepos). 
waibler (74). 

*Saleedo (cf. salsedo) saltzhait (1). 

*Saleicium v. Salsucium. 

Salea v. F'oea. 

Sale-bra, -nbra (122) hd. hart, schavff 
(9), seharp (8), wachser herter, var. 
vasterhertet, vnd scharffer (75) weg, 
weeck (19). hart wegig (110). ags. thuerh- 
fyri (-bre 94, 136). 

Salebr-osus, / -us (75) spitzig (75). 
scharph (1). sliicklich (7. lutosus 132). 

Saleetum v. Salicetum. 
*Salemandra sim. v. Salamandra. 
*Salemon, salomon (19) (7. migal-us 

i -e 4 melon 7 paristullus 7 miapo 75. 
cf. salemo 7. salmo Gl. m.?? migra 
sum dc. pellis salomonis non salemo- 
nis, e» cantico 65) herm-el (4, $5, 109, 
110, 132), -elchin (19), -elein (3), -lin (68). 
kungel (75). 

*Salenbra v. Salebra. 

Sal-ere, -lere, -ire, -lire (qq. cf.) Ad. 
saltzen, springen, besprengen. 

Salere saltzen (8, 9). 

Sales (7. reprehensiones) straiffung (7). 

*Salfia v. Saluia. 

Salgama eingemacht obs (114), op 
(Das.). labnis (114). hd. nl. compost (116). 
gumpisch (V. a. 1618). 

*Salganium (cf. pre.) kuchenspeyse 
(74). « ganior eí saluo, prov. cotada 
(Gl. m.)5 cf. salgamum 7. cultrum eul- 
ter (147); ?. culcitra a salio 7 saluo e£ 
gamos (Br.), aber 4. cellarium dc. (G1. m.). 

*Sal gemma v. Sal. 

*Salgugo v. Salsugo. 

*Salia (anders Gl.m.) hd. salezwerck. 

*Saliarius salez keuffer (19). 

Salica v. Salaricia. 

Salicaria weyderieh (143). n4. wede- 
rick, partijeke (216). 

Sal-icetum, -ietum, -ectum, -iceum 
(16), -ieium 7 -ieta, (74), 7 -iees (Y) wid- 
ieht (17), -en (7). wyd-echt (8), -eicht 
(16). weyd-echt 7 -eyn (9). wijden garte 
(20). weiden-gewechstat (74), -wachs Z 
-platz (114). een ham van wilghen (108). 

*Sal-ieinum, -icium, -itium, -inum, 
-ina, -imen, 7 -umen (18), -sorium, 
-isorium («a/ph. -s. 134) (qq. cf.) Ad. 
saltz-faD, -vas, -feflin (64), -meste (3, 9, 
4), -mef) (8), -maiBe (18). nd. salt-, solt- 
(22) -fa5 (23), -fat, (-imen &o.) -meyster 
(23), -meten (92). 

Salieinus (Br.) widein (8). 
*Sali-ecium v. -einum, -men, -cetum. 
*Salieius (-ceus adj. Br.) eyn ding 

daz von wyden ist gemacht (20). 

*Salietum 7. alluuius, énsula grynt, 





SAL 


wardt (147). all. ager den der bach ver- 
fuert (64). 

*Salict-a, -um v. Salicetum. 

*Salifex wurstimacher (75). 

.*Sali-men 7 -cium (cf. salicinum) 
ein saltzung (110). 

"Saliemen, -num saltz-mest, -mer, 
-fab; haufrate (74). 

*Salimentum (/. tributum ex sale G1. 
m.) v. Salmentum. 

*Sal-imita, -amita (bb), -amiea (29, 
75), -mita (76), -matieca (1. cf. balsa- 
matica), -menta (8), -mentum (10), 
-iuneaà (q. cf. 20, 68, 110, 132) 7. eala- 
mentum Z terrealis (75), herba spinosa 
(Gemmae, Voce. ex quo), h. sp. nullius 
odoris, saliuneula /. medicinalis habens 
spicas mire odorés 4. rosas amplas (16). 
hd. distel (Gemmae, Voce. ex quo); SuWwe-, 
sewh- (3), saw- (1), sue-distel. su-d. (21, 
23). rofiintzen (75). felt rose (8, 16). wilde 
roese, volg. ealeaerepa (20). 

Salina (cf. sali-a, -cinum) Ad. sulza 
(Gf.), soltze (12), saltz-werck, -werg, 
-syde (49), -kule (20), -faD, -marckt (15). 
hal-le Z -stat (75). sul (74). 

Salina-tor, -rius (110, Br. &c.) selczer 
(8, 9). saltzmacher (110 &e.). 

Salinum (cf. sali-na, -einum) sulza 
(Gt.). 

Salire (cf. salere) Ad. springen, gum- 
pen (126). nd. spigen (: saliua), salten. 

*Sali-sorium, -tium v. -cinum. 

Salitura die sale (111). 

Saliua (cf. salseua) Ad. spey (19), 
speych, speich-illa szm. £ -altra 4 -oltra 
(Sm. 9, 554. Gf. 6, 365), -el, -older (18), 
-holder (12); speycolter (13), spech hul- 
der (5), spaiche-l1 (6), -1 Z holderpawm 
(sc 141). spye (20, 131). spijge (10). nd. 
Spy, spigen f. (85^), spekeltre (99). gayf- 
fer (14). salez vafà (1). 

Saliua siderum n. honichdauwe! 116). 

*Saliuale vloze (Sum.). 

Saliuare gipiz (104). gebiz (Gf.). 

Sal-iunea, / -iuneula (23), -liunca, 
-uintà (85), -phineta (1), -umbra (q. v.) 
(7. alga ( &e. ealeaerepa Br. &e. cf. sali- 
mita) reota-chil (127), -hha (1315, Sm. 3, 
166. sim. Gf. 4, 1153). Ad. riet-ach £ -achil 
(Sm.), -gras, -graDe (V &e.). reitgras (Gt. 
4, 334). berwinkel Z singruin (12). se- 
liungk (114). widenmynte (85). sal wyden 


(23). salewide (100, Sum. VII) lungen- |( 


(Ki. laugen- 7 maria magdalena- (126) 
-kraut. katzenleiterlim (126, Ki?.). Spica- 
narden (Ki^.). hertzgetzweig (74). 

Saliuneula (gr. aysp.ovi Gl. m. Gf. 
sali-unca, -mita) wilder wolgemuth (Ki.). 

Saliuosus vol speiche-l (68), -len 
(110), spijnghe (132). 

*Salius eyn loder (23. Z. q. lodder 
seurra Kil. szm.2). troseil (104. equas ?). 

Sal-ix, 7 -acium (74) Ad. nd. wid, 
wilge (107, 110, 132). Ad. wi-, wye- (19), 
wei-de; weden (153), weyden, w.-kop (2. 
siler 111), -felbinger (ki?.). willige (109). 
uel: a (95, Gt. sm.). felb (76, Das.). weid-f. 
(Das.). felb-er (Avent, Ki.), -inger (128), 
-imder (114). falw (6). feler (75). sal-aha 
(G£.), -ihe (104), -hen (pl. 87), -eh (94), 
-li (136). tene (107). 

*Sal- v. Sa-larium. Anders Gl. m. 





SAL 


alph. sall-) springen (1,93). huppen (23). 
solten (29). iod: cut Ee 

Sallire (cf. salere) springen (1). 
saltzen (75, 110). 

*Salli-sator, -tor saltzer (74). 

*Salliu- v. Sealui-stros. 

Salma v. Sagma. 

*Sal- v. Sala-mandra. 

Salmatiea v. Salimita. 

*Sal- v. Balsa-maticus. 

*Salmen (cf. salmentum. muria.) 
peckel (109). 

*Salmenta v. Salimita. 

Sal-, sali-mentum (cf. sal-anum, 
-men, -imita pi- (132), bi- (110) -ckel. 
Sause (109). 

Sal-mentum-, -samentum, 
saltzyng (141). 

*Salmentum (»- salmo) spijse van 
salm gecoeet, ssp. (147). 

*Salmia-e 7 -x salarmoniae (73). 

*Salmita v. Salimita. 

Salm-o, -on /d. nd. salm-e, 
-ester (en viseh 22b). 
(9). bresem (109). 

OMM UR (cf. salar) selmling 
(135). 

*Salmuria (7. muria &e.) wa-, wae- 
ueraeft (Kil.). 

*Salomon v. Salemon. 

Salpa salpe (/at.? 22). hd. (16. Jh.) 
bloch-,stock-fisech;rotscher; goldstriemer. 

*Salpetra Ad. »d. sal-peter, -uitter 
(5), 3tter (755), -ter (752). lutersaltz 
(93. cf. sal gemma). 

*Salpi-nga, -ga (7. ceeula 147, Br.) 
blint slonge (23). blynder slang (141). 
salp-yga? -uga eine art vergifter amel- 
sen (Ki.). 

Salpistee «gs. thruthhornes (94). 

*Salpium saltzwasser (76). 

*Salpix, sapix (7) eyn duge in dem 
faD (Y). eyn dug in vase (6). dube — 
duge aus tuba missv.? 

Salpuga v. Salpinga. 

*Salpugo v. Salsugo. 

*Salphineta v. Saliunea. 

Sals-a, 4 -um (74, 110) Ad. nd. salse, 
sause (99), sauDe (68), saeD (110), sayD 
(132); pi- (1102, 132), bi- (1105) -ckel. id. 
ein sal-eze (20, 74), -ez, -sen (75), -sn 
1); saD (21), seltze (74), selB (7), sulse 


-sum 


-en, 
salm. sal visch 


(bb), suls (19), ein scharpff gesalezne 
spise (65). 
*Salsa (herba) ags. sure (949), surae - 
(94, 136). 
Salsame-n, -ntum (cf. sal-mentum, 
-anum) saltzwasser (10). eyn sauD (68). 
*Salsamentarium salzhus (Gt.). 
Salsamentarius ein gremp 7 hok 
(135). sultzenvorkeuffer (125). 
Salsamentum(cf.sal-samen,-anum) 
waueraet (cf. salmuria) 7 sausse (108). 
Sals-, sars-, zalz-aparilla salsen- 
parillenwurtz (143). 
Sals-are, 4 -ire (1) Ad. saltzen. md. 
sa-, so-lten. 
Salsator saltzmesser (8, 9). 
Salsedo (cf. saleedo) Ad. saltz-, nd. 
salt-, solt-heit, -ieheit (18). 
*Sal-seua, -iua sole, heringsul, saltz- 


*Sallere (cf. salere. 5issw. psallere, | wasser (74). 























SAL 


Salsici-a, -es, -um v. Salsucium. 

Sals-ilago, -ugo fole (125). saltz- 
wasser (Das.), -bruhe, »/. peeckel (116). 

Salsire v. Salsare. 

*Salsirora v. Rorella. 

*Salsorium v. Salicinum. 

*Sals-uecium, -utium, -tucium, -to- 
eium, -tacium (147), -icium (117), -icia 
(121, 1315, 141, Br.) -itia (Gf.), -icies 
(120), sal-eicium (147), -ueium (1), -tu- 
eium (23), -atia (141), -aeia (131b, Gt.), 
sulsuxium (645), 7 balb- (5^), bald- (4) 
-udium (7. hilla 64, laueaniea 147, 
fareimen 76) hd. nd. worst. Ad. wurst 
(vurst 141); brat, braut- (76) -w. eyn 
rode worst (535). schu-, var. schi-bling 
(64). salcijsken (147). suleze (8). zulte 
(81). slaeht- (20), slaycht- (19), schlacht- 
(66, 67, 152), schlag- (70, 151), sehla- (69, 
134) -brade, -brate (70), -brat (67, 69, 134). 
boh. jelyto (4). 

*Salsufex wurstmacher (74). 

Salsugin-eus, -osus sal-ctzig (68), 
-sieh (132). versaltzen (110). 

Sal-sugo, -gugo (20), -pugo (29) (i. 
Hiquor salis $& amarus et. salsus humor 
erre Br. sóm., quia ?psam sterilem facit 
4, 75, 76; res humida que salsum f. 90. 
cf. salsilago) sulza (121, Gf.). soltz (10). 
saltz (74). sulte (109). Ad. md. sole. s. 
lache 7 süle süyl (19). sul; hering- 7 
visch-sul (74). lacke (9, 74). lake (29v, 
109). lag (7). Ad. saltz wasser, gesaltzen 
w. (8, 9, 16). nd. salt-watter, -soide (147); 
solt water; solper (wett.)? peckel (147). 
piekel (20, 132). heib 7 saur land; s. 
ertrich; vnfruchtbar erd (75). gemofe 
(4). vnberhafftigkeit (74). 

*Salsum v. Salsa. Salmentum. 

Salsura (cf. coinquinatio) sur (Sm.). 

*Salsurium saltz fab (21). 

Salsus Ad. gesalezen, salezig (2). 
nd. gesalten. 

*Salthaga v. Rubisea. 

Saltare Ad. nd. springen. hoppfeln 
(9). hup-ffen (75), -pen (92^). 
*Saltare maurum der 

tantz springen (125). 

Saltatio springunge (20). 

*S. mauri-a, -ea morntantz (125). 
*S. tripla der trippeltantz (125). 

Saltator hd. spri-, spre- (20) -nger. 
- denser (14). triber der geradigkait (65). 

Saltatrix springer- Ad. -in, -en (1), 
nd. -sen, -se, -sche. spriersD. (18). 

Salt-em, -im Ad. doch. y- (3, 65), 
ye- (10), yo- (12), wi- (49) -doch. d. 
meer o. zuminste (68). d. meir off min- 
Sten (132). czum m. (9, 65). zum aller 
m. (65). furbaf) joch (65). hd. nach dem. 
noch-dem (70), -den (18), -dam (5), -d& 
m» -d€me (22). villicht Z7 woluiliech 
15 


moritzken 


*Salterium (sí. psalt. Gl. m.) saltz 
faQ (17). 
Saltim springlich (1). 
Saltim v. Saltem. 
Saltri-a, -eula springersen (12). 
*Saltrum v. Sultrum. 
Saltuarius forstari (141). 
*Saltucium v. Salsucium. 
Saltus (7. mi- 5, me- 74 -rica, 
silua rara, locus siluestris; actus 1 pass- 
"s 76, -£0 salientis Br.) wald (Gf.). ho- 





SAL 


cher w. (93). ein nuwer, var. neyer (64), 
ein hoehwachsender (64, 88) walt. sehof 
(frondes) o. thierwalt (88). geschof (64). 
ein dir- (3), tir- (4), tier- (75) -garten. 
wo rar vnd langs gras wachbt (1). 
heyde (74). driesch (106). dreesch (99). 
drusch (100). een vlaesch (108, Kil.) in 
een bosch (108). hd. nd. sprun-ck, Ad. 
-ch (12), -g. spron-c (108, 132), -g (8). 
spring (55, 20). spiez sprung (9). 

*Saltzburga ( c/u. in bauaria) saltz- 
burg (76). 

*Saluacella v. Saluatella. 
Saluaguardia geleyde (447). 
Saluare Ad. nd. be-halden, Ad. -hal- 

ten, -haulden (22), -hoeden (132), -huten 
(110). Ad. gesun-t, -d, sel-ig, -yck, -ich, 
herlich (20), heilwertig (75), heyl, hel 
lick (21) machen. heul magen (13). 
machen gesunt (7). hel maken (23). 
helden 7 negen (22. »—« salutare, hel 
2« helden Znclnare) zu der salgkait 
bringen (65). 

Salua-tella, -cella (1, 74) (7. cepha- 
liea 75) hd. nd. hant-, houpt- (75), 
hevpt- (3), ruck- (11), milz- (Ki.) -ader, 
hd. -adere, -aider (7), -oder (17 4). 

Saluatio heil-unge (20), -samkeit (4), 
-wertigkeit (75). 

Saluator Ad. nd. heyl-, heill- (21, 
23) -ant, -er (8, 20, v6), -meker (12), 
-ant aller welt (75). -wurker 65); Ad. 
gesunt mecher; gesund-, selig- (110) 
-macher. 

Saluatorium hute-vas (i» piscatura) 
4 -haws (9), -huf) (8). eyn saluen fat (23). 

*Salubra v. Salumbra. 

Salu-bris, se/ten -ber (oft 4 -taris) 
hd. nd. heyl-sam, nd. -som, -ig (V). Ad. 
nd. selich (-cheit 132. cf. -taris). glick- 
sam (110b). 

Salubritas gesunt- (110), gesont- (132) 
-heit. selig- (110), heilsam- (65) -keit. 

Salubriter seli-glichen (110), -chlich 
132). 

Salucium v. Salsucium. 

Salue (/. aue 15) Ad. piB (75), byD 
(110), syest, seyest (134), sist, wi1D (21) 
ge-gruDet sim. -groDt (133); gegrut 
seistu (1), gegrüsset sistu (67), du siest 
gegriest (76), du sygest gegrieDet (68), 
god grub dych (19). sijt gegruest (132). 
wysgegrotet (23). wes gesunt (22). got- 
heldig £ grübhaft quz libenter salutat (20). 

*Salufex i£. salsuciem faciens 4. e. 

carnifex (16). 

Salu-ia, 4 -egia (74), -ea, En) 
(n kriechine lisifagus q. v. 4) hd. nd. 
salbey. Ad. salb-eia (Gf.) -eie 4 -ie (4), 
4 (6), -e, -ag (87, 146), -in (Das.); selbe. 
salu-ay (134), -ey (4, 74, 111), -ie (4), -eye 
(2 -eige (95), -an (1, 105), -en (91); 
sailuirre (104). selff (132). 

Saluia agrestis (7.nepeta montana 
&c.) wild salbey; wilde sálben; nept; 
alpen- 7 bulkiB-kraut (73). 

Saluiatica (vrós) saluiatiea (1). 

Saluiatum selbinwin (95). 

Saluifieare hd. nd. gesunt, nd. sunt 
machen, maken. 

*Saluinta v. Saliunca. 

Salum Ad. gesalezen mere. egs. seg 
(136), segg (94). 

*Salu-mbra, -bra, balubra (74) Ad. 

heyl. 














SAM 509 


*Salu-mbra, -bra / balubra (74) 
(herba, cf. peruinca, saliuneca) sin-grun 
(14), -grone (22, 23). auey (23). ber-wurtz 
? 3danieh (74), -wineke (22). 

Salus /,d. gesuntheit, heil, trost (110), 
selig-, genezlieh- 7 heilsam- (65) -keit. 
troyst (132). salde (99). 

*Salus (awis, ?. segithus q. v. 140) 
snetz (109). 

*Salusandria nardenkraut, 
&c. (143). 

Salutare hd. nd. heylen. Ad. heyln, 
gru-Din, -Den, -ssen, -zsen (4); -sen (9); 
grüDen, hail wunschen (65). nd. gruten 
(99), heil groten (22). heylant (9. adj. ?). 

Salutaris (cf. herba s.; salubris) 
hd. nd. heilsam. seli-glieh (110), -cheit 
(132). gruflich (19). hayler; musynniger; 
truf- 7 druf-wrtz, hagendorn (74). ags. 
haletend (dZgétus 949). 

*Salutarius groter (23). 

Salutatio grub) (19). gruefe (20). 

*Saluumguardium sichergeleyte (74). 

Saluus Ad. ge-sunt, -sont (18); heil- 
ich (20), -e (7); selig; ein ganezer durch 
das hail (65). nd. heil, ghesund. 

Samaritanus von samarien (110). 
samaritaner (b^). pl. -ni heyden (21). 

Samarra (i. rheno, ital. zamnarra &c.) 
samar-e, -is (Kil.). 

*Sambage(cf.sandalia? saraballa??) 
bischoffes hosen (19). biseobs hasen (11). 

*Sambieus v. Sambuocus. 

*Sa- v, Lu-mbrieus. 

Sambuoca, sabunea (15) (7. pistrum 
1, tympanum 22, 28, camena £ siba-, 
sibu-lum 75, Znstr. mus. 2 &c., genus 
sünphonie, cf. ambullum)  puchila; 
trumba; harepha ; hruozza (cf.ehrotta?); 
ags. saltere (Gf.). puckel (1). bukel (2). 
pawgk; putter z. butirum vngeleutert 
schmaltz (se 74!). bunge (22, 23). rothte 
(100). swegel (93). sw.- var. swigel-pfiffe 
7 swibel (15). saekphiff (10). eyn holder- 
pfyff 7 -baum (110). hollerpfieffen (75). 
vlieders pipe (11). vleyrpijff (132). fleute 
(8). floet (76). fleit (49). hol-ant (9), under 
(3), -ander (4), -der (76). tabur (12). 
ridelaken (106). hack-bret, /. -bert (116), 
-eberd (Kil). 

Sambucetum holerbusch (20). 

Sambuc-eus, -inus (16) hol-der bau- 
myn (8), -undereyn (9), -lern (16). 

Sambueum holler (16). h.-ber (75). 
holder fruceht. (18 Mrg.). 

Sambu-eus, -ceus (76), -leus (Sum), 
sembueus (5^) (7. saltator neben sam- 
bieus 7. saluator! 136. cf. ebulus) Ad. 
holdir 7 wahs-h. (Gf.) holder, uuas-h. 
(Gt.), h.-baum, hulder, h.baum, -bàm 
(17); hol-untar 7 -antar £ -enter (Gtf.), 
-under (9), -lunder (5), -ender (20), -in- 
der (Sum.), -nder (102), -are (121), -ar 
(105), -r (Gf) -ler (75), -er (1, 3). md. 
hol-entere (108), -endere (99), -lendern 
(85), -entolen (97), -dern bom (22), -lun- 
ker (23). velare (105). ags. ell-aer (94), 
-ae (136), -en (942). elhor-en (22b), -n 
(12, 147). alhor-ne (10), -n (22). md. 
ahorn (Sum.) vliede-lere (108), -r (11). 
vlyrboem (132). sage baum (23. cf. sam- 
hus). spelline (109). salzara (Gf. aus 
psalterium). 

*Sambustia (cf. sambuca) pawgke-r, 
-nschlaher (74). 


schabab 


510 SAN 


*Samentum (7. 
send s.; sawm (74). 

*Sames v. Sanies. 

Samia, s. terra (7. glutinosa dc. Ex.), 
sam-nia (1105, 132), -us (141, 7. archilla 
23), -is (141), -mus (7. argilla 7 limus 
76) leim (141). leyme (23). letten (110). 
poterde (132). 

*Samia-rius, -tor (Ki.) »/. harnasch- 
veeger (116). schleiffer, wetzer (Ki.). 

*Samina v. Samnia. 

*Samis (anders Gl. m.) v. Samia. 

*Samirare 2. reficere 0 implere (x6). 
Cf. semiare 7. acuere (Ki.)? 

*Samiti-ca, -um &oe. (Gl. m.) samet- 
dueh (74). 

*Sam-ius, -us (11039) (nach Samos) 
einer von der insel(110), van dan (132). 

*Sammus v. Samia. 

Samn- v. Sann-. 

*Sam-nia (cf. -ia), gew. -pnia, -ina 
(1l, 67, 16), -pluum (74), san-nea (14), 
-isma (17), -nio (b^) (aus samius lapis) 
hd. sliff-, schliff-, slieff- (4), slife- (11), 
schlieff- 7 schleiff- (74), nd. slyp-steyn. 
schipsten (sze 22). 

*Samnio v. Bardus. Sannio. 

*Samnus (cf. sabina, sambueus) sa- 
men pawm (1). 

*Samota v. Sampsuchus. 

*Samo-tracius, -thrates (Br. rynck 
dye gulden is mit eynre yseren hant- 
feste (147). 

*Sampetra (aus herba saneti petri) 
v. Crithmum. 

*Sam-pluum, -pnia v. -nia. 

Sam-, san- (74) -psuehus, -suhehon 
(9429) (Z. amaraeus 13, 116), -suceus, 
-ota (herba 16. hierher?) lauendel (Gt., 
Sum.). l-kraut; samsucus 7. maiorana, 
malumpunicum roter apffel (74). meyr- 
on, -an, nl. margeleie (116). tennemarg 
(87. cf. valeriana). ags. cynimgeswr (94). 

*Samptula v. Sanieula. 

*Sam-us v. -ia, -ius. 

*Sana saneta (7. nicotiana, tornab- 
ana, ital. -ona) indianisch beynwelle 
(143). 

*Sanabilitas gesuntheit (20). 

*Sanamunda v. Sanieula. Auantia. 

Sanare, -ri (22) (7. sanx-iare 23, -are, 
-inare 22; mereor 76 s&. medeor) /d. 
heylen. Ad. nd. wonden, wunden (74) 
h. Ad. gesunt machen; heil g. m. (11). 
nd. gesont maken; hylgen (23), gansen 
(109). 

*Sanare (»« sarrire) sechin (5^). 

*Sanaria v. Sanicula. 

Sanatio heilunge (20). 

."Sanatiuus genese- (20), gesunt- (19) 
ich. genezeliek (11). 

*Sanator heiler (20). 

. San-cire, -ccire, -ctire, -xire, saxire 
(2. firmare 16) hd. heilig-en (1), -machen; 
vest-m., -en; bestetegin (8, 9); heilgen 
? gebieden 7 seczen (20); m-s. 4 conse- 
erieren. (110 &e.). nd. setten. 

*Sanete- v. Sancti-monialis. 


San-etifieare, -xire Ad. heilig ma- 
chen sém. nd. hyllich maken. heilige 


semen) sawt, wach- 





SAN 


ding thun, machen o. wurceken (7. sacri- | 
fieare 75). 

Sancetificatio heilig-ung (65, 75), -kait 
7 -machung (65). 

Sanetifieatus geheiligt (4), -get 
(20). hyllieh gemaket (25). 

Sanetimonia geistlich ge- (se- 21) 
hd. -setze, nd. -sette, -sytte. Ad. heilig 
leben. gedancken kusheyt (lY). des g. 
der keuseheyt (9). des gedanekis ku- 
scheyt (8). vye offern (23). 

Saneti-, sanete-monialis /d. nd. 
eyn closter-frau, -iunefrowe, Ad. -frauwe 
sim., iunfrauwe sm. hd. nunne, gewiloti 
n. (93); nunn, nun (1). beckyne (7?) 
nonue (10). helieh iuncfrau (13). eyn 
cloister ionfer (132). geistlich geseez 
(18. cf. prc.). 

Sanectio bestet- (8, 9), saez- (9) 
-unge. 

*Sanetire v. Sancire. 

Sanetitas hd. heiligkeit, -ikeit (1), 
geit (5) -samkeit (65); he-, nd. hy-lh- 
cheit. 

*Sane- v. San-tolina. 

Sanctu-, saecr-arium heilige stat zu 
dem heiligthum (75). 

Sanetuarium heilige (132), geheilget 
(5D, geystlich (23) stede. heilig (68), 
helge (55), gehelget (18), geheil-yg (17), 
-igte (1) stat. heil duem 7 heilge stad 
(20). helgestet (20). stat der heiligkeit 
(15). hd. heil-tum, -thume (67), -thum, 
-tom (12), -igtum. heilt dum (10). he- 
liehdum (13). hillichdom (11). uuih- Z 
uuihid-háüs sZm. (Gt.). 

Sane-tus, 4 -us (76) (quasi sang: 
wine tinetus 5, 76) hd. stet vnd ves 
(64); heyli-g, -ch (13). nd. hillieh. 

*Sandald v. -um. 

Sandal-ia, -a (110 var.). scandalia, 
sambage (qq. v.) (?. subtal-ares, -es, 
sotulares episcoporum sim.) scuoha; 
romisce 4 rumisca sc., roimseóha. nd. 
rumseóa sim. ; giscuohi ; giriumi (Gt.). d. 
bischoff-schüch, -sehuche,. -is schuwe 
(bb), -s sehoe (5, 132), -s schueh (110), 
-D huthe (70), -gezierde (68, 69, 134); 
pischof schuche (9); pischol£ schuch (1). 
nd. bisehop-scho, -es scho. solen; zirlich 
schuhe die da oben offen sind vnd vn- 
den zuhe (65). zendel 7 sandalen (Ov.). 
sandal-ici 7. eireumpedes (76). -e, -ium, 
solea sail, sloytze (141). 

*Sandalides ein edelklaide (74). 

Sandal-ium, -um (v. pannus nobilium 
1v, p. quo equi m. solent operiri; 0 quo 
operiuntur vulnera. et corpora mortuorum 
75) eyn cleyt Ad. do men dye perde 
der edel lude mit cleyt sem., nd. dar 
man de p. der edeln l. mede eleydet 
sim. vestimentum da man der edeln I. p. 
mit decket (5). eyn pferd cleid (68, 110) 
0. deek-y (110^), -en (1102). eyn perden 
cleyt (132). pferdDklayde, rofdeck, leich- 
tuch, sperlach, hymhlitz (74). rossdecken 
(ium 147). schalune (17. cf. Fr. 1, 158€. 
Sm. 3, 342). coffeltoer (-ium 108. of. 
koffertorie eoopertorium kKkil.). 

*Sanda- 4 andal-lum rof- 7 satel- 
deck (975). sandal-um 7 -ium (7535), 
-Ium (753), seandal-lum (755, 76), -lium 
(9) satteldeck (75). ain decki iber ain 
hengst (76). pferdes decke (9). 








SAN 


Sandal-um, -i (herba) sandel (125). 
s.-holtz (74). 

Sanda-pila (cf manseolum):. scurra, 
a samna 2. derisio (Br., quia masum. 
fru-neat (110b), -eat (11023); 4£ feretrum. 
dc. (Br., Gl. m.); ein bar (1102). huyre, 
meyn wyff(147). -pula baar (68). -phila 
bar (110b); bair (132). -pilum ellende 
bare (8). seand-iphilia doden-b. (23); 
-iolum rofjpare (74); -apulum bare 
(21). eyn tüg quo teguntur mortui (6). 
eyn dueh da (do () man dye doten mit 
deeket (5), toten bit betecket (7). sul- 
gandarium 4. sepulerum pr. infancium 
(16. hierher 2). 

Sandara-ea, -cha, -x4 sandix (kil) 
reusch- o. rof)b-gel (114, 126). reuschel- 
gelb (Ki*.). rot operment (47). vernis 
(Kil.). 

*Sandicea saytenklayde (74). 

Sandicin-um, -cum (11) Ad. uueitiniz 
(Gt.); init weyde geferbet. sa-, sea- (121) 
-ndiceus uueit- (Gf.), uvid- (121) -iner. 
sandaracei witinero (141). 

*San-, xan- (Pr. &e), xau-dieus 
(aus £ayOvxóc ) april (8,9). a.-monat (110); 
-maent (132). der apprelle (11). aprel 
monet (68). 

*Sandinas v. Sarda. 

*Sandira (herba, cf. seandria) rirap 
(41). 

Sandi-x, -us (1), sa- (101), sean- 
(q. cf. 121.) -dix, seandex (74) (9f. 
fulla) wey-de (17, 132), -den (1), -d2 
(19, v7, 97, 110), Ad. -t. uuet (Gf.). vvehte: 
(sadix) 7 vveuth (104). wid (Y). waid 
(134). widas-e (76), -t (61). weidt 2. fulla; 
weid asehen (75). wyte (74). uueifboum 
(Gt.). nd. wet (22^), weet (99). ags. uueas- 
nd (94), -rd (136) parijs, sammet- £ 
berg-rot (128). scandia (Gf. 6, 525). 

*Sandoralbum v. Syrphia. 

Sane gesunt- 4 genez- (20), sicher- 
(65) -lieh. 

Sangu-, in den Hss. gew. sangw-. 

*Sanguieulum roetworst (125). 

Sangwieulus bluetworst (125). 

Sanguiminuere bloit laten (147). 

*Sangui-, seltener sangwino-,sangu- 
(Gl. m.) -lentus blutig (V, 15, 110). Ad. 
biu-, bloe- (20), blo- (18, 29, 132), blue- 
(11) -dich. Ad. blud-igk, -yck (19). 

Sanguinare (7. vulerare 76) hd. plu- 
(14), bluo-, blu-, bliet- (76) -ten; bloi- (147) 
blü- (10), 4d. nd. blo-Z won-den. blueden 
machen (20). bloedich m.Z werden (20). 
bluden w. (21). 

San-, sa- (47) -guinaria (Aerba, i. 
erispula; sanguinella q.v.; pilogonus 
q- ,U-) umbitreda (131, cf. serpinaeia). 
waügdritt (Das. wegtritt (Kib.). wege- 
trete (Sum.). spoli- 7 spor- 7 spure- (Gf. 
cf. BM. 566), spon- (105), weg- (91, Das.) 
-gras. gense-, ganse- (85) -eresse (Sum. V); 
eraf) (8), -kerse (47, 85). genD cref (13). 
erispe-l (73), -In (17). blüt-wurz (73, 87; 
Anz. 8, 406), -kraut (73, 74). eisenkrut 
(75). nagelkraut (Z. pilosella 140 sZm.). 
habetsame (74). pruystkruyt (147). 

Sangui-, sangu- (100) -narius, -na- 
rium (105) (7. ho-, hu- 76 -micida, 
-micidi 3, 7 arbor) hart-rugilboum (121, 
Gr.), -rugil (87), -riegelen (15), -rigel (6) 
-erugiliniz (121), -vvigilin (105), -tragglin 
(102), -drogeln (8), -drugil (87). haritugil 














SAN 


(Sum.). harecugelen (100). haynbuch (4). | 
hanpueh (3). hageboten baum (25). grun 
vnd ráwisch (126). sg. (15, 147) pl. blut- 
vergiesser (75, 110 &e.). bloit-stortzer 
(132), -gerieh, -suycktich (147). 

*Sanguinea (/^erba 110 &c.) plutkraut 

14). 

S. eomplexio ein zusamensaezung 
7 complex die da warm vnd ficht ist 7 
die da hat eigenschafft des luffts (65). 

S. iactatio das blut speyen (4 spát. 
Mrg.). 

S. terra blutiz 7 sundig ertrich e£ 
est homo (65). 

*Sanguin-ella, -aria manngraf, him- 
melsthaw (143). 

Sanguines bluter 7 lib (65). 

Sangui-neus, //ssw.-lentus, -nolen- 
tus(qq.v.) hd. blutig, plutiek (3). bloid- 
ych, -echtieh (147). blodich Z (complexio) 
fücht (28). warm vnd f. (11). w.-suchtig 
(5^). warem fewehtiger (1) blutfarbiger 
i emer der gutter complex ist (65). rot- 
pliekig (compl. 15). 

*Sanguinis «gs. ecneoriss-a (94), -ae 
(136). hartrugel (74. cf. sanguinaria). 

Sanguino- v. Sangui-lentus. 

Sanguinosus vol blutes (68), bluots 
(1102), blutz (1105), van bloede (132). 

Sanguis, b/ssw. sagwis Ad. blüt, blut, 
bluet (20), pluet (75), bloyt (13). blot 
(12, 23). wolgetempert bluot (93). fuch- 
tigkait 7 somen (65). vleyslieh beger- Z 
vstór- 7 manslecht-unge (9). sunde (bb, 
8, 9). geslechte 7 lebin (8, 9). gottis 
| lieham (8). gotes leichnam (9). 

Sanguis draconis draehenblut; wel- 
sche bibenell; hergottsbürtlein (ki3.). 
drakenbloet (85). bergzinober, w/. ver- 
milioen (116). 

Sanguisorba v. Sorbastrella. 

Sangui-,sangwis-suga, sang wisuea 
(v. hirudo) Ad. nd. e-, ee- (68), eu- (13), 
a- (4), sne- (133, 152), sehne- (67) -gel. 
echele:(22b). ele (8, 10). yle (12, 23). 
byte (109). 

*Sanguisugus adj. bloitsuygher (14:7). 

*Sangu- v. Sangui-narius, -lentus. 

*Sania (sf. in-s., anders Gl. m.) Ad. 
tob-, dob-, wüt- (6) -unge; wütungk (4), 
resery (V). nd. dovinghe (22), dauwing 
(23). 

*Saniare Ld. nd. sweren, also eyn 
wnne sweret (22), hd. als ein swere, als 
die geswer (75). hd. swern; schwer-n 
(6), -en szceut vlcus, als eyn swern, ge- 
sehwer, ey) (68, 69), ayD (134), wund 
(110). : 

San-ieula, 7 -aria (1T, 14, 143), -ieu- 
lum (74), amunda (11), sa- 4 se-nni- 
eula (143), sonicium (17), samptula 
(Anz. 8, 408) (cf. diapensia. senogela?) 
sani-ekel (17, 143), -kel (17, v4, 85). sen- 
' nickel (143). sayleDhail, santlorentzen- 
kraut (74). 

Sani-es, -e (85^), sames (2) (7. pus) 
Ld. ei-, ayt-, eu- (13), nd. eet- (11) -ter. 
ethere (855). eek (Chytr.). wlbloet (110). 
roue (12. »/. roof erustula v/ceris Kil. &c.). 
wundtsehweif (118). püz (2. cf. pfotz 
vomica dc. Das., Fr. 2, 57b). 

*Sanire (cf. sania) Ad. to-, tó- (1), 
do-ben. wo- (132), wot- (6), wiet- (75) 


- SAP 


*Sanisma v. Samnia. 

Sanitas /d. gesunt-, nd. sunt-, gesont- 
(11) -heit. gentzlichkait (65). 

Sann-a, 4 -ia (74), samna (Br. Xe.) 
(£ fruneatio naris £c. cf. sandapila 
Br., extremitas nasi quam de ridens tra- 
hit in rugas cum subsonat 16) Ad. runtz- 
el, -elunge (5, 18, 21, :4), rontzel (152), 
krangheit (23) Zn facie (18), dez antlitz 
(5), des a. (23), des antlutz (74). kro- 
kinge des antlates (22). eyn nase-drup 
(18, 23), -drop (5); nasen-krumme (74), 
-troph (Y), -tropf sieut bühuser (6. cf. 
nepos, saganus, salax,). eyn nezendro- 
pel (22). naf-troff (74), -drup (91). vor- 
(4), be- (68, 14, 110) -spottung, vpsehor- 
tiuge (132) mit der nasen (110, 132). spot- 
tinge (132). sehnupffung (110). 

San-, sam-nare bespotten (110 &oc.). 

*Sannea v. Samnia. 
San-, sam-nio (7. fatwus et ridiculus 
110. cf. samia) camuys (107, 108). 
*Sanodia (7. scieados) winterplum, 
wolgemut (74). 
*Sanor-um, -osum haylsam (74). 
*Sansar zan sláffer (77). Cf. frz. san- 
sonnet (Dz. Wtb. 722)? 

Sant-, sancet-, cresp-olina, san- 
tonicum minus, centonia gartencypref 
(143). 

Santonicum (7. seriphium 7 isaris 
73. cf. prc, eentoniea) wurmkraut 7 
well- (73), zittwer- (Ki.) -samen. 

*Sanua ( pl. i. vasa fictilia, aus samia) 
gegossenefaf) (74). 

Sanus sunt (77). hd. md. ge-sund, 
hd. -sunt, nd. -sont. 

*Sanx-are, iare, -inare v. Sanare. 
*Sanxire v. Sancire. 
*Saoserifos v. Persum. Sceoerisum. 

Sap-a, (Gl. m. &e.), -pà (3, Gl. m.), 
-o, g. -onis (74) ?. mustum coctum, (GI. 
m.). dulce acetum. 0 d. acidum vinum 
(Br.); Sorb-ellum 7 -ucium 7 mulsum 
i a- t o-xigalium (75); spectes lactis 
(3, 4, 16); -0 Z. piguedo l. in. superficie 
(16. cf. h. v.); -um d. vnum mixtum cum 
acceto € v. acidum (9*6); v. acetosum, 
sed versapum sec. Isidorum est v. coc- 
tum (15). sapa, renni (76). mileh- (75), 
milich- (74) -ram. rome (98). rame (£ex- 
loris 93. müssverst. aus dem vorigen? 
vgl. das müchste) web (com sil — co- 
lumne simile? 1 zwischen textile wnd tra- 
ma, cf. 8m. 3, 82. Gf. 2, 505). smand (19). 
sepe (85). sawr (110), suer (68), swair 
(122) wyn. sapum sayger (74), sur (76), 
kaniger 7 anzicker (75), suer honig- (17), 
suyr o. kounigis (sc 8), sawr 7 kamp 
(sic 9) win, weyn. weyn mut essig 
gemischt (74). sappa sau i rem 7 ram 
(3). rawm (4). sap-o (17), -e (8, 9, 17) 
gesoden wine (7) seyphe (17). gesot-in 
win (8), -en weyn (9) 7 grab-eysen (8, 
9), -scheit (9. 7. q. sap-a, -pa Gl. m. 6f. 
Dz. Wtb. 376). 

*Sapagus (ans oesophagus) gurgel 
(Z. gula. stomach? 15). 

*Sapena (cf. sabena, sapona) saph 
(6). 

Saperda rap 7 kar-as, -utsch (114). 

Sap-ere, -ire (bissw. untersch. $. sa- 
pientiam | habere) ehosten (1). Ad. md. 





-ten. rasen (110, 132). douen (22). dosen 
(dofen? 23). 


sme-, Ad. sma-, Schme-, sehma-, stre- 





BSAPH 511 


(sic 21) -cken. sma-ehen (920), -chken 
(8), -ken (11). sehmaekhafftlichen | ver- 
steen; enpfinnen &e. (65). clugin o. 
virsten (8, 9). kunnen (20). v?nemen (17). 

Sapide smecklieh (20). 

Sap-idus, 4 -osus (8, 9) sma- (5), 
sme- (23) -chafftig. smaekaehtieh (29). 
hd. smack-, smeck-hafftig, -ende. smak- 
(9), smag- (8) -haft. geschmackig (75). 
smeckgig (1). smaiek- (132), sehmack- 
(1103), schmaeke- (68), sehmeck- (110^) 
-lieh. Ad. nd. wise. hd. weiser (141); gu- 
(28), hd. ku-, ko-nstig. 

Sapiens hd. nd. wise. pl. werlt-w. 
(62). hd. wiB, wyDe, weise. 

Sapienter wyDlich (20, 65). 

Sapientia Ad. md. wis-, hd. wi-, 
wels-heit. -tie (sc. liber) das puch der 
weyshait (1). 

*Sapientiales libri buchen der wif- 
hait (65). 

*Sapilus (aus papilus populus 
»« sapinus ?) puppel-baume (papp. ? 19). 
peppelen boem (11). 

Sapinus v. Sabina. 

*Sapire v. Sapere. 

*Sapix v. Salpix. 

*Sapo v. Sapa. 

Sap-o, gew. -ona, 4 -ono (76), -ena 
(q. v.), -e, -à (qq. v.), -osanum (17), 
saphana (1), -a 4 -ena (qq. v.), sabona 
(121, 141, Gf.) Ad. seipha ie seiff-a 
(121, Gf.), -e, seif sim., saiffe (D), saiff 
(16), seuff, eyn senff (18 &e.). nd. sepe. 

Sapor /d. gesmack szm. hd. nd. sma- 
ck, -ch (1), -keh (2), -g (8). safft £ 
der ge-s.; pé. die geschmaek der spiDe 
(65). 

*Saporanda ding die eim wol schma- 
cken (65). 

Saporare d. nd. sme-, hd. sma-eken. 
sehmaek (68), sehmaeklich (1105), sma- 
kelieh (132), gesehmaekt (1102) machen. 
koren (20). 

*Saporare bleyech werden (11). 

*Sapor-ator, -isator, -ifer smaker, 
prover, corre (147). 

Saporifer (v. saporem ferens Br.) ein 
sehmacktrager (68, 110), smackdrager 
(132). 

*Saporose smeclich (20). 

Saporosus (7. sapore plenus) smeckig 
(V). sehmackig, v/g. ge-sehm. (15). wol- 
smeckende (18), -smecken (21), -smacken 
(5), -sehmeekiek (4), -smechig (23), 
-smeckaftich (22). wole smeckieht (17). 

*Sap-, saph- (20) -orus smak- (132), 
smack- (20), schmaek- (110), sehmeek 
(66 &c.) -ende. 

*Saposus ve. Sapidus. 

*Sapum v. Sapa. 

*Sapha gall. jate (122). 

*Saphana v. Sapo. 

*Saphinus &oc. v. Sabina. 

*Saphirum saffirfarb (75). 
(68. cf. sq.). 

Saphy-, sapphy-, saffi-rus ein edel- 
steyn o. glaf5 (8), -gestein genant saphyr 
(110). Ad. nd. saph-ir, -ere (133). saff-yr 
75), -ijr (132). saphijr ein kostlieh steyn 
132). edelsteim me. lo., glas me. corr. (9). 
eyn struch glas (23). 

Saphon v. Siphar. Safo. 


ein glaf 


512 BAR 


Saphorium /. atrium templi (141, Br.). 
der kercken buyek of middel (147). 

*Saphorus v. Saporus. 

*Sara (cf. sar-ta, -ateecta; anders 
Gl. m. &e.) dach (D &e.). 

Saraba-ita, -yca (b»), -ides (v. va- 
gatores 6 siuiventes 136), -tae (pl. Kia.), 
-ritae (Ki^.) chamarsidilum (chomarsi- 
dillun)? selidara (-itarum Gf.). eyn bose 
monich (5b). 

Sar-aballum (8. Br, Gl. m), -abel- 
]um (9, 11, 147), -rabara 7 -rabelum 
(122), -aballa, -abala, -abella (19, 68, 
Gf.), £ -barus (7. braea 15), -rabra (Sum.) 
-rabrae  -rabarree (pl. Gl. m.), -abarus 
(28, 109), -abara (136), -abarae (:. 
braeeae lingin persarum sic 94), zarab- 
ara (74), -olla 4 -ulla (Gl. m.), serabul-a 
(/b. -um (74) pein-garauui 7 -refta 
(Gt.). pruch (74). bróeh (Sum.). nydder- 
(8, 9), neder- (28) -kleyt; 7 bruch 
saraba-rus; bracze 4 broke ryme -lla 
(23). brük (109). dekene (11). deckel; 
lingwa, caldeorum dc. £ tybie £ hufft 
(19). sehenen ind beyne der luyde (14:7). 
gall. braie, sarrab-ellum, esclavine 
-ara (122). zarabara weyteDklayde (74). 

*Sarabum Joh. brod (Ki?. Mrg.). 

Sarae- v. Sarrace-, 

*Saracile v. Sarcilis. 

*Sa- v. Se-racium. 

*Sar-amantica (23), -emancia (15), 
-mancia, -mantiea (1) -eimatiea (22) 
(aus sarcina »« mantieca?) wat- (1, 23), 
was- (22), wot- (17) -saek. 

*Sara- v. Sar-mentum. 

*Saranula reychtum (74). 

Sarapia v. Panera. 

*Sarapons (cw. im westrania) sar- 
purck (74). 

*Sararium (locus vbi plante dic. sunt 
euulse; cf. savritorium Gl. m.) ried (75). 

*Saratecta, sara-,sarci-,sarta-teetor, 
-teetus, sarti- (7. q. arvchi-) -tector (Gf.) 
(aus sarta tecta) dechari (Gf.). hd. nd. 
decker. Ad. d. vff dem dach (75); dach-, 
nd. dac-decker. stop-ffer (110), -per (68, 
132). lapper (132. »« sartor). werck- 
meister (74). 

*Sara-, sar-, sarta-teecta (cf. prc.) 
Ad. nd. deck-unge, -inge. deg- (21), dóck- 
(67) -unge. kicehotaz thah (Gf. cf. sar- 
cire). tach vnd gemach (126, V. a. 1618. 
cf. nhd. dach und gefach). ags. gifoeg- 
nissae (94), gefegnessi (136). 

Sara-, sarta-tectum, sartheetum 
(9) Ad. besserunge (17), dach-b. (9), 
deckung Z pecum tecti (69, 134, wie 
-tecta 66. &e.); deck-unge £ -sel (20). 
em neu- (1103), ernu- (110b), vernu- (68) 
-werung von alten dachen (110), eines 
alten tacheB (68). ein ver-nyonge Z 
makinge 7 deckinge van alten dachen 
(132). dach flicken (8). 

*Sarburra v. Saburra. 

AS (cf. sarra; anders G1. m.) saghe 
(29). 

Sarcasmieus v. Ridieulosus. 

Sareia 7. superfluwm carnis incremen- 
tum, quo vltra modum corpora saginan- 
tur (Br., anders Gl. m. A. v. cf. sarc-oma, 
-osis; -os 7 -ian gr. i. caro lat. mr. 
ewicheit(11) ewickeyd(19). vetheit (20). 

Sar-cilis (Gl. m.), -eiles (104), -cile, 
-acile 7 -raciles (pl.Gt.), -racile (Sum.) 








SAR 


lodin de lana (104). lod-e (Sum.), p/. -un 
(Gf.. tunio- (120), tunih- (Gf.) -laehen 
(cf. pluri-ma, -na). phaiti (7. laneus 
panneus 121). pfaitel ; feitidi ; fetidiu (Gt.). 
*Sarcilium(herba,ausehaerephyllon? 
serpillum? cf. sarminea) kerbel (20). 
*Sarcimatiea v. Saramantica. 

Sarci-, sarticmen, -mentum (r7. 
peeies 7 £. q. dependet de fimbria 15, 
cetha 4. cf. seeda, seta, eeda Gl. m. 2, 
319. cf. sarci-lis, -num) lappe, fleck, 
zotten (75). zot an dem klayde (74). 
zot 4 lapp (6, 76). ezotte (3). zad- (5), 
za- (11), eze- (4) -del. lode (3, 17, 74). 
zuhawen tuch (74). sni- (12), schni- (18), 
snu- (17) -tzel. sniezelgin; schroet ; sni- 
derwerek (20). sehrod-e (18, 23), -unghe 
(19), -erie (11). seratele (22). suyd-unghe 
(19), -inge (11). nee- (68), ney- (110, 132) 
-ung. neynghe (132). newegezug (7). 

Sareina (Zn galíco dicitur pondus dc. 
76. ?£. saec- 4 sag-ina 75, sarciuneula 
& moles 1) Ad. purde, purd (1), purdin 
4 tragrefe 4 sawme (74), binde (5. of. 
sarroma), last, ledi (95), wat-, waet- 
(10), waut- (16), wot-sack. watzae (13). 
meise (Sum.). botschore (Das.) ein com- 
paet o. kalb (125). nd. borde. 

Sareinare besweren 7 laden (20). 
vff- (19), op- (11) -l. lasten (110 &e.). 

Sarecinator (7. sartor) neyer (110, 
152). bletzer (126). seroder (109). 

Sarcinatrix burdehut- (8 sim.), nát- 
(111), bütz- (126) -eriu. 

Sarecinatum «gs. gi-, ge-siuuid (94, 
136). 

Sarci-nula, -nilia (8), -nunela, gew. 
-uneula (Br. &e.) burdel-in (8), -eyn (9). 
klein burden (110). bürde-, ^ pütsche-, 
plünder-lin (126). hd. nd. wat-, was- 92) 
-sack. Ad. wait, wot-sack, -sag. 

*Sarcinum sny- (132), ^d. schny-tzel. 
*Sar- v. Saec-ciperium (»« sarcina ?). 

Sare-, sart-ire Ad. nd. sehro-, sro- 
(21), beschro- (19), md. scro-, sera-, 
den. sehróten (1, Sm. 3, 520). schro-dern 
(11), -ten £7 bessern 7 wider machen (9). 
nehin o. srotin (8). hd. ne-wen (1), -en, 
-hen. náen (134). neyen (110, 132). suen 
(10). siuuen (Gf). hd. sniden. sehniden 
als die schnider thun (75). klaider sney- 
den (1). bescheren (19). bützen (126). 
cehon (141. cf. Gf. b, 584) 

Sarciteet-or, -us v. Sarateetor. 

Sarciuncula v. Sarcinula. 

Sareocolla nd. boreuuort (Sun.). hartz 
von ettliehen bawmen (74). fleischbein 
&c. (gummi Ki.). 

*Sarcocopus, sarto-eopus, -ecupus 
(11) (cf. artocopus) Zd. nd. kreppel. 

*Sareoismos v. Sareosmus. 

*Sarcolamina (aus sareulus«seca- 
mina) ascrota (Sm. 3, 521. Gf. 6, 579). 

Sarco- 4 artho- (75). gew. sarto-, 
sartho-, sertho- (229), saero- (136), 
Soro- (q. v.) -phagus, -fagus, -phagum, 
-fagum (136) hd. sax-ieh (1), -ch (9, Gt.), 
-ck, -g. ein toten- (66, 75, 134), totten- 
(68, 70), todten- (69), toden- (67), doten- 
(110, 134), doden- (23, 132, 147) -sarch 
(68, 75), -sarck (59, 147), -sargk (66, 70), 


) -Ssarg (67), -sarchstein (1105), -sarckstein 


(132), -scharstein (1102), -stogk (23). 
saarck (Z4 tumba 225) ein leieh- (4, 
Stieler), sarck- (147) -steyn. 





SAR 


Sareo- (sí.sarca-), sarcoi- 4 sarehai- 
(141), saero- (a/ph. sarco- 76) -smus, 
-smos (141, Br.) (Z. hostilis derésio) ain 
falseher lach (76). 

*Saretor v. Sartor. 

Sarc-, sart-ulare Ld. nu-, nd. no- 
ppen. vf-graben (68), -getten (110). vyf- 
grauen (132). 

Sareulatis gigraponum (141). 

Sar-eulus, se/íner -culum, -tulus, 
-tulum (9), -talum (5), sureulu-s (63), 
-m (94) (cf. sar-tinus, -pa, erpica, 
faleastrum) i1et- (Sum. Gf, get- (49, 
93, 121, Gf.), geth- (-eulum '), gett- (15), 
geyt- (13), gede- (10), ged- (12, 20), 
ge- (Fr. 2, 429), grab- 4 nopp- (0) 
nop- (11), nup- (19), rut- (64), lat- (Gf. 
2, 166) -isarn sem. (Gf.), -yseren (11), 
-eysern (20), -isin (121), -ysen, -iBGen (13), 
-eysen (12, Fr.) krum (110), wine- (8, 
11), weyn- (3, 9, 4), schint- (76) -messer 
(2. fermentum [s/. ferraum.?] ad. purgans 
das segetes 16). grebel £ winhau (75). 
spat (6 &e.. spatt 7 haubt (-eulus 1). 
spo-te (9), -de (8, 17). Ad. nd. spade £ 
hepe. hep, earr. hap, hab (110). heppe (66 
&e, -eculum 8, 9). hepp (63). hawe 
(-tulum 9). owe (-talum 8). houwe £ 
rode (100). wiphel (sareulus Sum. VI) 
spaadt o. wischer (68). vegmetz (132). 
schufel (10, 17). eyde (17). ags. uuead- 
hoc (94, 136). 

*Sarchaismos v. Sareosmus. 

Sard-a (11023, Br.), -ia (1105), -inaà 
(942, 132, Br.)  -inas (94), -inus (4 gi- 
niseulas Hpt. 5 a«s genus piseieulo- 
rum Br.? cf. geniscula), sandinas (136) 
sard-ien (110, 132), -ijjn, sprot, plasken 
(nl. 116). ags. hzerimc (942); he- (94, 136); 
be- (sc Hpt. 5b) -ringas; sardas smeltas 
(136). 

*Sard- 4 ser-alia (cf. savdoa? aus 
bardana?) wilde lattike (141). 

Sardana (aus sardona bitere ?) ags. 
butere (Gl. Aelfr.). 

Sardinia (herba 141) ?2nsula € ciuitas, 
(110 &e.) also genoempt (132). 

*Sard-iola 7 -o (cf. -0a?) senkel (74. 
cf. secale, sanieula). 

*Sard-is (2. q. prec. Br.) -ius, -us 
edelsteyn (8, 9). sardin (lap?s 1, 23). 

*Sardo v. Sardiola. 

fira louwer (11. »« eerdo!). uettre 
(99). 

Sardo-aà (143, Br, Ki.), -à herba £ 
-nia h. (143), -na £ -nia (110 &e.) (herba 
amarissima) windiseher hanenfuf) (143). 
sardona ein allerpitterskraut von des 
plume wirt gall (74). 

Sardonix ein kostlich. steyn (110, 
(132). sardonix (1). 

*Sardus (cZbus 136. cf. sardis) leyste 
(8, 9). ain laist(76). sordius leest (11, 19). 

*Sarectum (cf. carectum. sarex.) 
sah-eraeh (104), -ar (121), -ir (127), -er. 
(Gt.). 

*Saremancia v. Saramantiea. 

*Sar-ex, -ix (104, 141, Gf.) (cf. earex) 
sah-ir (104), -er 4 -arahi (Gf.). 

Sarga en humpler in synre konst(147). 

Sarga (7 vestido cf. Dz. Wtb. 303) 
róc (Gf.). 

*Sargillum(cf. sagillum, »« sarcire?) 
schrot- (76), scrot- (9), srot- (8), snide- 
(17) -sehere. 




















SAR 


Sargus (piscis) sarg- 4 geif-brachf3- 
men (140). 

*Sarieus (cf. saritus ?. laxatus 4 de- 
structus Br.)?. murus destructus (122). muyr 
die vervallen of verdorven is (147). 

*Sario (sonst prs. von sarire) gintege 
(? Gf. 4, 220). salmling (piscis, a£, fario 
Ki.). 

Sar-ire (Br. &c.), -rire Ad. reyn machen. 
nd. reyne maken. Ad. ve-, fe-, se- (8), 
sa- (9) -gen (2« serra); geden, getten 
(49), besniden (8, 9), vmgraben (110), 
rodden Z haeken (100). spaden (132). 
wieden 7 noppen (108). 

Sarissa helm (11). h.-acks (20). glán 
135). 

à s Bariva v. Sarminea. 

*Sarix v. Sarex. 

*Sarmancia v. Saramantiea. 

*Sarmátiea (cf. sq.?) ghemenget mel 
salue arezdey (29). 

*Sarmataeula v. Pharmacopola. 

Sar-, 4 sara- (68, 74, 15) -mentum (7. 
squiline 75, ramus 49) reb (1). abschn- 
aydt (74), -itz von den reben (91). vn- 
nutze durre zweig 4 abschnit der baum 
(15 . snydeline (100, Gf£.). snoyels van den 





boumen (132). sehelet von den baumen 
(110). geásche (Ki*.). lese (8), leze (9) 
holez (wetter. les-h.). eyn lesthe hulez 
(17). brem (49). pl. scheita; asnita uuina- 
repono szm.; sneitaha 4 a-, ab-snu. (Gf.). 
gerásp (128). gráschp, rábgrásch (Hen.). 
aserota (Sm. 3, 521). 

*Sar-minea(11), -minia, -mina (Sum. 1), 
-vina (41), -iva (85), -cilium (q. v.) (cf. 
sacrepia, serpillum) keruela (131, Sum.). 
wilde k. (131). w. kurbeln (17). uuild-iu 
kervela 7 -u zerwla (Gt.). wildeheruella 
L^ VI. cheruille (104). wilt kerve-1l 
Sum, II), -le (47). w. kenele (85). veld 
quenela (87). 
|  *Sar-on, -tion (7. princeps nemorum) 
| waltfurste (74). 
| X *Sarosa comm. (i. seurrus &oc.) wijn- 
boeve, boevynne (147). 

Sa-, 4 si- (147, Gl. m.), su- (55) -rpa 
| (é&. erpica, sareulu-s, -m) Ad. eg-ede (5), 
| -de (68), -e; eyge (18), eyde (3, 17, 4), 
wine messer sm.; nup- (19), ait- (6), 
gett- (75) -ysen; ged eysern (20); grebel 
m nd. nopyseren, eghede, clutenegge 
132). ghede of wyede reitscap (14). 
|  *Sarp-are (19), -ere, -opio psi (20) 

nu- (19), no- (11, 20) -ppen. geden (20). 

*Sa- v. Se-rpillum. 

*Sarpopio v. Sarpare. 

Sarptus genoppet (li). 

*Sarpulum v. Serpillum. 

Sarr-a, 7 -ula (141) saghe holt mede 
to snijden of anders (147). sege (19). 
zage (ll). 

*Sarrab-ara, -ra, -arra &oc. v. Sara- 
ballum. 

Sarracenieus heydensche (19). 

Sarracenus heyd-an (93), -en (1l, 
19, 20). sarrac-yen (20), -ener (5^). dat- 
ten (20. aus tatar?). 

*Sarraciles v. Sarcilis. 
Sar-racum, -aecum, -ratum (:4), 

-tagus (76), serratum (93) (cf. carpen- 
tum, moniea) wagen (93). eim hangen- 
der w. (110). holtz-, steyn- wag (111), 





-wagen £ bare o. grof)schiffe (74). koorde-, 
korte-, kruy-wagen (Kil). block-w. (147). | 
DrereNBACH. GLOSSARIUM. 


SAT 


*Sarranus purpursceh (147). 

Sarrare saghen (141). 

*Sarrator seeger (19). 

*Sarrire (cf. serrare) segen (19). 

Sarrire v. Sarire. 

*Sarr- 4 saart-ire wutiglich schreyen 
(14). 

Sarritio gettung (91). 

*Sarro-chium |Gf.), -ecium &o. (Gl. m.) 
v, Paludamentum. 

*Sarroma (cf. sarcina) binde (117). 

*Sarrula v. Sarra. 

Sar- v. Sal-saparilla. 

*Sart-a, -e (75) (£. q. sartor abscindit 
de panno 9 sim.; veparatio tecti cf. sav- 
a, -atecta) hd. daeh. nd. dake, dack. 
ab-snit (74), -sehnit der scehnyder (75). 
gesnyten (9). sned (8) senichzel (19). 
schrode (10). ein schroten £ ein seilbant 
(3. wetter. selben f.; formell vgl. Fr. 2, 
144b, 260€). abschrot (4, 67, 74, 76) von 
tuch; daeh 7 dachdeckung (14). 

Sartago(cf assarium) phanna; rost- 
panna (141), 4 briu-phanne (Gt). Ad. panne. 
ein groz (b), gruf (lI'O, grof, SO 
(133), groisse (132), nd. grote Ad. md. 
panne, Ad. phanne, phann, pfaune. ein 
brav phan (3); brew- (9, 4), breu- £ rost- 
75), bruwe- (19), bru- (6, &), ro- (1), 
braet- (20), ags. bredi- (94), breiti- (136) 
-panne sZm., -pan (7), ags. -pannae (94), 
-bannae (136). eyn ysene rosch pfan (65). 
breukessel (75). brouketel (11). schoffen 
(125). 

*Sartagus v. Sarracum. 

*Sartalum v. Sareulus. 

*Sartate ags. smylt (942). 

Sar-, sarta- v. Sara-tecta. 

*Sartimen v. Sarcimen. 

*Sartina sehnyder- (64b), schneider- 
(64€, 74) -gaden, -laden (649). 

*Sartinus (cf. sareulus) hepe (18). 

*Sartion v. Saron. 

*Sartire v. Sarcire. 

*Sarto v. Carue. 

*Sarto-copus, -eupus v. Sareocopus. 

Sar-, sare- (109, 111) -tor, Ó/ssw. 
-torius Ad. snider, gewand-sn. (93); 
snei- (1), sehnei-, schmni-, nd. scro-der. 
karsthans (126). cleder-snidere 4 -nayere; 
hantsittere (108). 

Sartoria schneiderwerck (74). schroe- 
derscap (147). 

Sartorium Ad. snider- scm., sehrod- 
(B) nd. seroder-, sereder- (22) -stede, 
hd. -stad sim. schneiderstat (74). schni- 
der werekstat (75). 

Sartrix Ad. snider-in, -fbe (18), -schin 
(133), -scehe (132); scehni-, sehnei-derin; 
sehniderschen (66, 151, 152), neerin (68). 
nd. scroder-schy (23), -inne (109). 

*Sartul- v. Sareul-. 

Sartum (Gl. wu.) rot (100). roede (99). 

*Sartum (cf. sareculum s?m.) eyn 
cleyne spade (23). cambr. rascl (Zeuss). 

*Sarva lebra (1315. sf. sarna lepra). 

*Sarvina v. Sarminea. 

*Sarus (piscis, «aus seaurus?) isal 
(Gf.). sal (s7). 

Sat genuog (16). 


"Fata (v. seges, semen, nouale 15) hd.| 





SAT 513 


nd. sat. zat also man zát (93). Ad. sath, 
sadt, sayt, saut (67, 76), sote (4), saunge 
(9), samen veldt (75). 

Satag-ere, -are Ad. nd. arbeyden. 
hd. arbeiten, weyslich a. (9), synnelich 
erbeyten (8); erbe-ten (4), -den; besor- 
gen (68, 110), snellich tun (9). hd. genug, 
gnuek (5), genoich (17), genuch, genoch 
don, dun, Ad. thun. 

*Satagius (sí. -geus) v. Ardelio. 

*Satago v. Sperentilla. 

Sathanas vnser widersach der tufel 
(65). 

Sathanice festiuitates (var. sg. -ca 
-tas) tufelsch wirtsehaff et fiunt in car- 
nispriueo (65). 

*Sathanisare teufflischleben (74). 

*Satarium, herba stataria sewfen- 
chel, himmeldill, haar-strang, -starck 
(143). 

*Satas teuffel (74). 

Satelles (7. spieulator Gf.) lehen- 
(17), len- (23), der vnder- (125) -man. 
schilt-knet (49), -fessel (74), -faBer (10). 
schint-feBel (12), -vibel (13). swert-de- 
gen (V, Gf.), -kneeht (10, 12), -kneych 
(18). quaet (20), gwardi- (126) -knecht. 
füyDBgenger (19). ruter (147). vuet-r. (11). 
trab- (88), brig- (9), scehari- (88, 110), 
-ant. boeue (132). zeug der peinlieheit 
(74). ein karnuffel (ém Kartenspiele). seffo 
(Gr. 6, 169). f 

Satellitium schariant-schafft (132), 
-schop (109). schiltfesselgesellschafft (74). 
ruter-y, -werck, -loyn of tzolt (141). 

*Satere (sé. scatere) wallen (121). 

*Saterigeus v. Ignis sacer. 

Satiare Ad. say- (19), se- (5), see- 
(20), nd. sa-den. hd. sat, sayt machen. 
nd. sad maken. hd. set-en (9), -igen; 
sed-igen (18), -egin (8, 21); satten (75), 
fullen (69), er-£. (75, 110). 

*Satiator seder (20). 

Satie-tas, 4 -s (88) Ad. sate-, seti-, 
sede-, satt- (7), voll- (76) -keit; saydic- 
keyd (19), satheit, sattmachung (68), 
ersettigung (88, 110). sadi-cheit (23), 
-nge (132). mafleydigkeit (126)  genug- 
sam Z file (88). 

Sa-tio, -ecio, -ceo (76) sed- (8, 90), 
se- (2, 9), see- (64, 68), sey- (110) -unge. 
zeg- (11) se- (132) -inge. saet (20). 

Sationalis sayelick (147). 

*Sationator (2. magus; 
vorkundiger (bb). 

Sat-yra, -ira (v. seutella, diuinatio, 
carmen reprehensorium dc. cf. satura) 
hd. straff-ung, -red (91). bespottung o. 
geschrifft davon (110). berispinge (132). 
Schelt-, straff-gedicht; messerschussel 
(74). eyn schotel (23). 

Sati-, satu- (q. v.) -rieus straffer 
(12). schelten vnd strasdichter (sec 93). 
scheyder £ derZsor (23). bijser £ beris- 
per (132). 

Saty-, sati-, satu- (16, $5) -rion, 
-rium (16, 85), -ron (3, 4, 76) herba quam 
vulgus stincum vocant (141. a. d. D.; 
cf. stincus Gl. m.?); £. stapistus (175. 
cf. priapismus), spergula (q. v. 74), 
testiceulus vulpis (153), leporina £ 
aphrodisia (73). standel- (12, 47, &Gt.), 
hd. standil- (16), stendel-, sendel- (Ki2.), 
7 stend- (74), natar- (141) Ad. -wurtz, 

S 65 


: sagus ?) 


514 SAT 


-wortz, -kraut (73), nd. -wort. standt- £ 
rag- (73), geil- (Ki.) -wurtz. stant- (sa- 
tur-ion, -eya); scant- (satyrion) -wort 
(85). knabenkraut 7? margen drehern 
(73). stinka (Gt.). mene-st. (101). stinch-a 
(87), -el (satyrium 85). hasenkullen (109). 

Satirus weyssag (cf. sago), elaffer, 
verspotter; got der welde (74). 

Satyrum (acc.?) (cf. silenus) uualt- 
schrate (Gt.). 

*Satirus (4. vermis volams 16 &e. cf. 
saturiasses) golsen (7. q. ge-, gó-lse 
eulex cf. BM. 498), vig. wurner (s£. bur- 
ner? 75) eyn hus-berner (28), -barner 
(11). 

Satis hd. ge-nuog, -nug, -nung (7), 
-nuneke (19). ge-noich (18, 132), -noech 
(11). gnug (6, 8. 23). hd. gnu-gk, -ck (5), 
-ge (133), -ng (11); adv.? sat, sadt, sayt 
(5). nd. noeh (229). gnoch (22, 23). 

*Satis sbsi. seung (91). 

Satisdare pnug geben (6). 

Satisdatio Ad. gnuck-, genuch- (18), 
gnung- (17) -gebunge; genung gegebunge 
(Y), gnug gebin (21). nd. genoghinge, 
genoch gheuinge. sicher-heit (8), -keit (9). 

Satisfacere hd. gnug-, hd. gnuck., 
genuch-don szm. genunge dune (152). vol- 
tun (9), -doen (132). 

Satisfaetio gnug-dun (21), -thun (65, 
75). genug tat (1). bezalung (65). 

Satius ge-nuch (5), -nonck (21). ynock 
(18). sattlieh (1). 

Sator Ad. sew-, seh-, se- (74), seg- 
(983, v6), nd. sey-er. ein stern (74). 

*Satrael v. Luciper. 

Satrap-a, -as (74) (2« satelles) Ad. 
nd. lant-her, Ad. -herre, -here. stadt- 
helder 7 sceholtz (132), -halter o. anwalt 
(110). leen- (17), glenen- (55. 2« glen ), 
raet- (20) -man. schintfessel 7 scheffener 
(11). pl. mechtige leut (75). dischdiener, 
truehseD; teuffel (74). ruter (147). 

*Satrepia v. Sacrepia. 

*Satrix (anders Gl. m.) segersch (23). 

Satum saat (68). acker sÓt (25). (men- 
sura) sat- 2 stath-ala; scefil fol (edo halb 
mutti Gf.). aldir halpschefil (9). imi (93). 
statum ander halp schifil (8). tria sata 
dru viertal (65). 

Satur (cf. saturus) hd. nd. sat (b). 
hd. sath, satt, sait, sayd (19), vol, gnung 
(17). 

Sat-ura, -yra (q.v.) sat (bb). eyn 
schussel. von vffgehufter spyse (110b), 
vol spyfà (1102). eyn schottel vol vpge- 
houffte spijb (132). 

Saturare Ad. nd. sed-, sedd- (1), set- 
(8) gen. seten (9). satten (75). seeden 
(20). saeden (19). zaden (11). Ad. satt 
machen sZm. fulen (1, V). er-f. (15), 
-fillen (76). wigen (100). 

*Satur-assis v. -iasses. 

Saturatus ge-sediget (23), -zadet (11). 

Satur-eiaà (Br. &e.), -ica, -eia, -eya, 
-egia (3, 17, 47), -ea (111), -ia (23), -gia 
(3, 4), -iana (87, 146), 2 -itia 7 satutia 
(74), seaturegia (86) (7. eunila 7 thym- 
brus 73, mellifolium 75, dipta-mus 75^, 
-nnus 752, serpillum 86, Gf. cf. saere- 
pia) quenu- sm. (Gf.), quoni- (121), cone- 
(86, Gf.), chene- (117), ehone- (105) -la. 
quénil (Sum.). gart-come (85), -kime 











SAN 


(47), -chol, -kole, -kolle (5o. czybr 
4), -kumel, -kol, -enkol, -hag (74), -hà 
(8), -haim (75), -kerse (23), -lerseh (1. s£. 
-kersch? cf. góckerleskraut boh. gadray 
satureia hortensis Nmn.?). garten, Mrg. 


gerten (5b). garten- 7 wibel-hisop (126). | 


g.-kref (74, -egia 17), -kirse (-eia 1T), 
-kerse (5), -kurf) (6) -kresch (1), -kirbeln 
(21). keruele (105). pfaffer krawt (4). 
pheffer-kraut (3), -krut (87). ysopp 7 
regenwurtz (74). veldispen (775). vàris 
(93). satur-ey (91, 123, 126), -ian (87, 146), 
-an (111), n/. -eye, cuele, hoffkun, loch- 
tekool (116). stata (eut. 12). scinken 
(-eia 47. cf. satyrion). gekune (? 19). 

*Satur-iasses, -assis (Sm. 3, 280) (cf. 
satirus, siro) siuro (Sm., Gf. 6, 273). 

*Satur-iea v. -cia. 

*Saturieus (cf. satir.) quaet clappich 
(11). bose eleffesche (19). 

Saturitas hd. sede-, sate- (8), satig- 
(9) -keit; sat-, saed- (20), nd. zat- heit. 
sedinge (23). sadicheit (132). 

*Satur-itia v. -cia. 

Saturninus (7« satum) sadesaem (20). 

Saturnus, jupiter &ec. planeten (1). 
daz sint die namen der pl. (55). 

*Saturus (:sat-ur, -yrus) Ad. nd. sat 
(1, 18, 23), vol. saet (20). sayt (5). sete 
(21). vul (22). quaet clapper (11) eyn 
bose kleffer (19). 

*Satutia v. Saturcia. 

Sauciare hd. wu-, v?bu- (1), hd. nd. 
wo -nden. 

Sauciatus hd. gewun-det (68), -digt 
(9), -t; gewont (133, 152). 

Sau-eius, -xius, -tinus (9) wond-ich 
(5,22), Ad. -echt. Ad. wunt, vir-w. S ge-w. 
(70), wund, wont (67, 132, 152), ge-w. 
(132), -wundet. ge- (7), ver- (6) -wondet. 
wund-echter (74), -iger (9). 

*Sau- v. Sag-mentum. 

*Sauin-a, -us v. Sabina. 

Saum-a, -us v. Sabina. Sagma. 

Sau- v. Sag-marius. 

*Saumeus v. Sabina. 

Saur-a, -amole (74. hybrid) moll (14). 
mol (93). sehlang (15). 

*Saur-ia, -ea (aus stiria »« sanna?) 
eyn nasen drop (17). nase droppe (8). 
naze troffe (9). 

*Sausio (cf. suasia) rot (8). 

*Sausor (st. suasor, cf. prc.) reter (8). 

*Sautinus v. Saucius. 

*Sautus sowt, gewicht, purdin (74). 

*Sauu-as, -ina v. Sabina. 

*Sauxius v. Saucius. 

*Saxa (v. mons 16. cf. saxus) ein stein- 
berg (4). 

Sax-atilis, 7 -arius (93, 76), -ilis (11), 
7 -illis (V. Hamb.), -tilis (a/ph. -atilis 152) 
(ein visch 63, herba Gt. cf. papatilis, jul- 
ligo) hd.nd. steyn-, Ad. stain-peiz (2, Gt.), 
-peiD (74), beif$ (1, 70, 134), -beys (9, 4), 
hd. -biB, -bisBe (18), -bys (62), -beisken 
(8), -biter (23), -butte (22). brechsam 
(75). bresé (11). brosen (6). brof hay 
(0). grun-laiche 7 -zille (104), -til (Anz. 
8, 98), -dele (Gt.). tormtube (columba 
125. cf. saxaroli Gl. m.). sartanel; saxil- 
lis bresme (V. Hamb.). 

*Saxenum (cf. sq.) steyn-en (5, 151 
&c.), -ne (291), -ung (18), -werek (68). 
stenen (25). 





SCA 


Saxeum stein-werck (132), -huff o. 
felb (110). stainin (134 sZm.). 

Sax-eus, -ius(65), -ieus (16), -igenus 
(9 &c.), -igine (9), -igenosus (19) stain- 
eihter, -eger, -ein (74). stein-necht (19), 
-etht (20) -en (8, 9). ruezet (8). hart 
(110 &e.). 

Saxifer steyn-trager (9), -dreger(8). 

Saxifera steyn trag (9). 

Saxifr-aga , -ega (123), -iga (105), 
-ica (87) d. nd. steyn-bickel, -bick (22), 
hd. -brecha 7 -wurz (Gf), -wrze (105), 
-big (17), -bigk (21), -bock (18) -breche, 
-brech, -brecher (9, 7. latomus 75), 
-houwer (68, 132). steenbreke (85). bibe- 
nel (123), -rnel (64). beherkraut (125). 

*Saxifragium stein brech (9). 

Saxifragus d. steyn-bickel, -precher 
(14). 

*Saxifr-ega, -iga, -ica v. -aga. 

*Saxig-enosus, -enus, -ine v. Saxeus, 

*Saxil-is, -lis v. Saxactilis. 

*Saxire (»« saxum? anders 
v. Sancire. 

Sax-o, 4 -onus 7 -onieus (110) ein 
sasse (23, 132), saDe (5), sasDe (18), 
saefe (20), saD (17), sax (76), Ad. sach-se, 
-S8e, -S, -D, -e (9 &c.). einer vf) sachsen 
(110). 

Saxonia hd. nd. sassen-, sasse- (225), 
hd. saben-, sasen- (1T), sachsen-, saeh- 
ssen- (70, 75), sachDen- (69), saschsen- 
(6), sax- (16), saxonien- (55) -lant. saxen 
(1). 

Saxoni-cum, -us (19) (of. saxo) 
sassech (22b). sasyck (19). 

Saxosus Ad. steyn-ich, -ig, -icht, 
-echt, -achtich (68, 132). steni-g (6), 
-ch (22). schini (se 38). volle steyn (17). 

*Saxtilis v. Saxatilis. 


Saxum Ad. nd. steyn. st.-wag (8), 
-roeze (20), -fels (15).. hart st.-wacke (Z0). 
groz st. (93). felse (Y). felB (v6, 110). 
stien (11). sten (22). 

Sax-us, -a (Ki. voc. germ.; anders 
Gl. m.) ein kleiner dolch; sa, de- Z to- 
sack (Kia.). 

*Seab-a, -ra,4 -rum (75) (énstr. plan- 
andi, -endi 15; amders G1. m.) hd. schabe, 
schab, schaib (6). »d. scaue (22), schoue 
(23). -ba pawm schab (m cuna); -bra 
(carpentari) sch.-p. (1). poum-schab; 
perseheit (75). 

*Seaballum (untersch.von seabellum) 
schemel (69, 134). 

*Seab-ar 7 -iosus (cf. -er) gryut (10). 

*Seabare v. Seobare. 

*Scabel v. Seaber. 

*Scabellar-ia 7 -es res ding die da 
zu dem schemmel gehoren vnder die 
fuf) (65). 

Sca-, sta- (v. pila), scal- (94) -bel- 
lum (£4. sceammnellum 75, 76. cf. seal 
pellum) Ad. nd. schemel. banck C 
fuD-b. (110). eyn yseren schabe (18) 
scrotmezzer (Gf.). ags. bredisern (94, 136). 

Seab-er, -iosus adj. hd. grin-t (12), 
-dig, -deebt (8), -det (6), -nieht w 
-tig (67), -tieh, -tticht (66), -ticht (152), 
-techt (17)s rudihe (100); schebi-g (T4 
110, 126), -cht (4). schifferig 7 schrun- 
dechtig (126). rauch 7 vnglat (Das.). 
-josus vol grund (68), schorffs (132). 


Gl. m.) 























SCA 


sere also schorffachtich (225). -er schorff- 
aehtig (68). sehorpachtieh (132). 

Seabe-r, -1(92) sóst. (instr. quo pur- 
gatur pes equi Br. sim. cf. Seabies) 
hd. hueff- (1, 753), huff.sehab (1), -seharb 
(75), -messer; schnit-m. der schmid (15). 
veg-m. (110), -metz (132). hoff-schaue (22), 
-seuue (23). rawm-, einmal verdruckt ram- 
eysen (74). 

*Seabera raude, grindt (74). 

Seabere (i. fricare, gratare 152. cf. 
seabire) Ad. krau-, kra-, kro-, nd. clou-, 
elau-, clo-wen. grint elubin (8), klawben 
(9). hd. kra-, Pu (6) -tzen; iuechon 
(141), iueken, iücken (151), schaben (1, 
17), reiben (76), sehneiteln (75). schrob- 
ben (132). 

*Seab-ereus, -reus (7. vetustus dc. 
Br. -rius (74) vberalter (74). über ald 
(19). ouer-alt (20), -aelt (11). 

*Seab-eus, -ro roD-wurm, -wibel (74). 

*Seab-ia, -iola, -iecula, -us g. -ei, 
-ritudo (/z. seantus &oc.) grynt, ruyt, 
schorft (147). 

*Seabiatrix srindt-büesserin, varr. 
-busserin, -bursterin (75), -puDerin (74). 

Seabidus Ad. grin-dich, -nich (18), 
-dieht (4), -tieh (9); grundig (68), sche- 
bieh 7 kretzig (110), rydig (76). rud-ich 
(11) -eeh (20). schurfetht (20). schorff 
(132). scoruich (11). iuckiger (74). 

Seab-ies, 4 -er (15) (cf. glab-ra, -or 
&oc.) hd. nd. grint. hd. grind. gr. am 
lyb, vig. ruden 27. labes; schebigkeit 
(15). grund (68). rud-a (93), -e (11, 110), 
-keit (17, 65), -igkait 4 scho-, sche- 
bigkait (65 varr.). raude 4 schewikeit 
(88). swaeze (cf. swarte?), ruede, plag, 


schurff (20). scorff (12). schorf-f (93, 132), | 


-t (11). iuhh- 7 luch-ido (Gf.). 

Seabieeula v. Scabia. 

*Seabilarium (aws seutularius; cf. 
seabolarius Gl. m.?) schiltknecht (23). 

*Seabina v. Sabina. 

Sea-, sa- (alph. sea- 151) -binus 
sehep-fe (9, 4), -pen (23), -en (22). Ad. 
seheff-in, -en, -e (17), -ul (93); schiffe 
(18, 91), scefen (12), schoppf (£) ainer 
des rats (1), schepphamer (sc 71. st. sch. 
ainer...), scophe (3), schoffe 7 vrteiler 
(14), schópf (46), zunfft-, zuonft- (64), 
zinf)- (74) -meyster, -meynster; stulsazzo 
(141). nd. rad-man, -lude. 

*Seabio (cf. seabro &oc.) wefl-, wefbp- 
ennest (74). 

Seabiola v. Seabia. 

*Seabiones (cf. seabio) v. Crabro. 

Seabiosa (cf. serpentaria, colubrina) 
kneufworez (19). knauf- (12), scorf- (41, 
85) -wort. schorwurtz (74). grind- (73, 872, 
146), grint- (153), apostemen- (125 &e.), 
pestemen- (73) -kraut, -krut. scabiosen 
(73). 

*Seabiositas v. Seabrositas. 

Seabiosus (cf. scab-ar, -er, -idus, 
glaber sm.) rivdiger (Sum. III). 

*Seabire (f. seabere 9) grindeeht 
werdin (8, 9). erauwen (8). 

*Seabo (?. eabo, spado) gelubt pert, 
ruyn (147). 

*Seabo, g. -onis obent haws (9). obunt 
huf) (8). 

. *Seabo v. Crabro. 








SCA 


Seabolarius v. Seabilarium. 

*Seabor rost (20). 

*Seabra (cf. seaba) iohanti (? rost); 
lohhahti 7 holaz (Gf. l, 592 sq.). prem, 
schabeysen (74). 

Seabra terra ein rauch hertes, var. 
ruch hertz, erdtrich (64). 

Seab-, 7 seap- (15) -redo reud-ich, 
i -ung am leibe (75). 

*Seabr-ellum v. -um. 

Seabreus (cf. seabereus) ruefftich 
(132). rostig (68). 

Seabri-tia, -cia, -ties (/. rubigino- 
sitas) rost 7 scherpfe (s8). 

Seabritudo (Br.) rueffticheit (132). 
rufigheit (68). ruyt (141). 

*Seabrius v. Seabereus. 

Seabro v. Crabro. Seabeus. Cabo. 

Seabr-, seabi-ositas einer der da 
ist grint o. schuppet uff dem heubt o. 
sust an der hude (20). 

Seabrosus grinniger (65). scópochter 
(Sum. III). 

*Seabr-um, 7 -ellum (141) (cf. seaba; 
anders Ki. eyn schraff (11). loysern (23). 


ischabe, panek-seh., krumpmesser (74). 


schave (141). 
*Seabueia (aus sealmeia? sambuca? 
cf. sabucia?) eyn schale mey (nux ? mix ? 


) 

*Seabus v. Scabia. 

*Sea-cea, -cia £ -tia 7 -ssa 4 -eeus 
(Gl. m.), -tà, 4 -dea (175), -ba (69, 70, 
134), stata (2), staca (141) (7. gips-um 
74, -85 cf. nl. engl. Skàt frn. échasse Dz. 
Wtb. 612. Gl. m. v. esehassa) Ad. stel-eze 
3, 4), -tzen (1), -tz, -se (18); keltz (6). 
nd. sthelte (23), stelle (22), stelte £ schaitze 
(141). 

*Seacabulum v. Seaeus. 

*Seacare schaieken (147). 
Scaearium schaffzagelbret (20). 
Seaceus v. Seaca. 

*Seacia (sí. seotia) skaten land (7). 

*Seaeueelli v. Seara celli. 

*Sea-eus, -tus, 7 -tabulum (3, 9, 23, 
65, 15, 16), -cabulum (T, 71, 74), -tubu- 
lum (18), -eherium (74) (4. ludus sea- 
eorum 7:6, tessalorum 1. cf. spatabu- 
lum) Ad. nd. schach-, schoch- (753), sehaf- 
(8, 1), schaff- (18), zaff- (6) -stain (-eus 
cum quibus in seatabulo luditur 65), 
-zagel, -2agl (1), -tufele (23), -ezabel (9, 
74, 76). eyn weysD cz. £ werffe tafel 
(seaeus 18). sa- (93), scha- (74) -chzagel- 
spil. schattauel (22). eyn. worffel taffel 
(b), werff dafel (17), entwerfftauel (74), 
worpp dofeln (21). das bret dar jn man 
jm scehach zucht (seatabulum 65). 

*Seadea v. Seaea. 

Seafa v. Scapha. 

Scaffa v. Seapha. Calamintha. 

*Seafi- v. Staphy-sagria. 

*Scafum v. Modius. 

*Seaga (aus seafa) zull ein klein 
schifflein (74). 

*Seagurius v. Scaturigo. 

Seala Ad.leiter, letter (125). nd. ley-, 
le-, led-der, leddere. sprof) (110). trap 
(110, 132). schale ein trinckgeschirre; 
scal (74). seale (sunt calices de. ligno 
facti 16 sim.) steyg-laiter (im. bello 91), 
-zeug 4 stege (88). 





SCA 515 


Sealar-e, / -is 4 intersealare (74) 
leiter 4 sprofe (20). spale, sproD, layter- 
sprof, sprussel an einer laytern (74). 

Seal-aria, -caria (?. auis qd. 76. st. 
nauis) (v. subtraetiua 147) raub- (110), 
roeff- (132) -schiff. rawberscehiffe (74). 
roiffscheep (147). 

*Sealaritas stigunge (20). 

Sealb- (2« sealp-) v. Seab-ellum. 

*Sealbrum v. Sealprum. 

*Sealearia v. Sealaria. 

*Sealeo (cf. seal-inus, -um, -us) 
eyu wine drichter (11). 

*Sealeula laitterlin (16). 

*Sealidon v. Seandalum. 

*Sealinegia v. Sealmeia. 

*Sealinus (cf. scal-co, -um, -us) 
wine drechter (8). 

Sealinus (cf. sealmus) £. nauis £4 2. 
ad quod m. allzgatur (Br... in den scheep 
dair men die ryeme an vestet (141). 

*Sealliu- v. Salui-stros. 

*Seal-meia, -mia (74), -mea (23), 
-inegia (22), scalm-erus (74), -e'a (1) 
(genus. fistule) hd. nd. scha-, sca- (110b) 
-Imey; sch.-pfeiff (110), -pijff (132). Ad. 
schalm-eie (66), -eyen, -ye (67), -y (6, 
76), -y pfyff (68). pfyff (1105). schameye 
(151). eyn seal meyde (22). 

Sealmus (7. ganponum 23) derihengst 
o. nagel daran (126). ein ruder klaffen 
(128. cf. palmula). harke (23). ags. doll 
(942). 

*Sealon v. Seandalum. 

*Sealon-ia, -gia v. Aldonium. 

*Scealpara (cf. scalprum) bursa (Gt. 
9, 215). pursun £ tescila (-ris 131). 

Sealpell-um, 7 -ulum (110), -a (pi. 
Gf), seabellum (a/ph. sealp- 151) (7. 
cultellus scriptoris, cf. seab-, scap-ellum) 
hd. seab- (Gf.), sehabe-ysen. nd. schafft-, 
scaff-ysern. ein ysen (6, 68), ysern (67, 
133, 152) sehabe, schaib (6); yen (1102), 
yDni (1105) sehab; eysern seabe (i151). 
yseren schaue Z schrapmetz / schaeff- 
metzgin (132). schabe (Y). sehab- (110), 
schrib- (68) -messer. sceabe- (Gf.), serib- 
(121, Gf.) -mezzer. (pL) snitamezrehs; 
serotisarin (Gf). laDeysen (111). ags. 
byris (136. byrs Somner, cf. Scalprum, 
demnach nicht lat. cf. buris). 

Sealpellus eyn sehabe messer (17). 
spattel (91). lasseysen, lantzle, n4. vliem, 
lancette (116). 

Sea-, scha- (22^) -Ipere (7. gratare, 
fricare) hd. krauwen,scaben (100),kratzen 
(1, 76, 77), sich kr. (65). nd. clan-, clo- 
wen, cleyen, crassen. 

*Sealp-eus v. -ius. 

*Sealpitatio krauwunge (20). 

*Sealp-1us, -eus (instr. lágnamy 16. d. 
runeina q. v. 74) ein schabe (3). 

*Sealpix duzzil(at. 5, 237), cf. salpix? 
düssel tuber (Pici.) ? ditzli eulter vena- 
torius (25.) ? 

Sealp-rum, -ium, -us, sealbrum 
(94, 136) (7. zeltes sic 76) Ad. scrotisin 
(104, 121, Gf), sehrot- (Sum., Das.), schroit- 
(X), sehabe-, grubel-, var. gribel- (64), 
ryff- (10), grab-ysen, sZm. firbissen 
Cu coreum raditur sim. 16, von fürben). 
snyte- (9), schabe- 7 werg- (125), schab- 
(110, 116), scab- (49), schuster werck- 

65 * 


516 SCA 


(75), auDzug o. w.- (91) -messer. »/. schaet- 
mes, -ijser (116). schaue- (-um), holt- 
(-us) -mesZ bickel (11). schaeffmetz (132). 
bol- 7 grab-stickel; vÜbereiter (125). 
bursa (Gf.). ags. byris (cf. scalpellum) Z 
ut ali; dnaerà (136), utalithuear (sec 
94) st. thuearax ? 

Sealprum fartorum schaby en (125). 

*Se. librarium seriptrael (125). mi. 
schrijffmes, pennemesken (116). 

*Se. materiarorum spulyfern (125). 

Se. vitriariorum kressel (125). 

*Sealp-, seal- (20) -trum (equorum) 
strie- 7 stra-gel (20). schrage (11, 19. 
cf. schrape). 

Sealpurig o kretzigkeit, »/. ieuckte 
crauwagie (116). 

Sealpus (cf. sealus) ags. sceip £ 
ecplgl (Gl. Aelfr.). kese-korpp (19), -korf 
(11). 

*Sealui- (Gf.), salliu- (a/ph. se- 141), 
scalliu- (131^) -stros scelli- (141), scelti- 
(Gf.), scelle- (1315) -filz. Cf. Sm. 1, 530. 
Scalfarius (pamnus Gl. m.)? ,scheller 
für filz^ Fr. 2, 172» mag zufállig amn- 
klingen. 

*Sealula laiterlin (75). 

*Sealum (7. elepsedra 175. cf. secaleo 
&e.) ein weyn trichter (3, 4). wintrach- 
ter (75). 

*Sealus (v. sporta im qua casei por- 
tantur 16. alph. seap- 68. aus qualus 
cf. squalus; anders Gl.m.; cf. scalpus) 
kef-korb (68), -karb (4), -korbel (752), 
-kórblim (75b). 

Seamn- gew. Seampn-. 

Seamnellum v. Seabellum. 

*Scamnifex v. Spurius. 

Seamo-nia, -nea, stamonea (7. 
elleborum Gf.) vrm. ?. q. Squam-inea, 
-inia (110), -ina, -enia (76) (cf. diagryd- 
ium, tithymallus) scamponie (Gf.). 
sprine- (3, 13), spring- (10, 4), spyng- 
(8, 19), stripffen- (73) -wurtz, -wurzel s2m. 

*Seca-mpale v. -mpnale, -ndalis. 

Seam-pnale, -nale, -nales (104), 
-pale (9) (7. togal 75) panc-lachin (104), 
-polster, wg. stulkuf (75). banck- 
-laken (20, 23), -eleit (132), -eleid (68, 
110), -laehen (19), Ad. -tuch, -duch, 
-doieh (18), -pful (4). banchtueh (566). 
bangduch (17). stul-laeh (6), -ach (7). 
stege-drap (8), -reyf (9), cf. seandalis. 

Seam-pnum, -num (7. baneus 75, 
sedile, ecancellus 77) Ad. md. banck. 
bang (V). panck (75). 

*Seanaria v. Scandix. 

*Seandal-e, v. -is (of. sq.; 
Gl. m.). 

Seandalia, g. -iorum (19) (Z. epzsco- 
porum calciamenta, dc. 16. cf. sandalia) 
syddel (19). scho (23). bischof schue (8). 
romeschvhe (Sum.). ronscóha (121). rium- 
scvoha (127). 

*Seandal-is, -e (11) (cf. sca-mpnale, 
-ndile, -nsile) eyn stygereyff (19). stege 
reep (11). 

*Seandalium v. Sandalum. 

*Seandalizabilis scentlich (20). 

."Seandalizalia (cf. seandalia 19) 
zitten (11). 

Seandali-zare, -sare hd. sd. schen- 
den, vn-, an- (23) -eren. Ad. ergern, 
v-sputten, -spotten; bose bilde, boef 


anders 





SCA 


bild (76), bof bildung (T) geben; v'zorn , 
4 an reyn (17), vnreynen (9), irzurnen 
(8, 9), lestern (20). 
*Scandallum v. Sandalum. 
Seanda-, seandu- (20) -losus ein 
ergerlicher mensch (65). schen- 7 lester- 
lich. (20). 


Sea-ndalum,  -lidon 7 -lon (76) Ad.nd. |( 


schande. Ad. sehanndt (1), schand, schan 
i laster (771), laester 7 schemunge (20), 
erger- schadig- 7 boser- (63) -unge; 
schosch (1), eyn bosse willen (21), bofe- 
bilde. bose Ad. bilde, »d. belde. 

*Seandapulum v. Sandapila. 

*Seand-are v. -ere. 

*Seand-ea, -ia (2. nauis stricta m 
anteriori parte etin posteriori parte ampla 
76) schiff forn enge hinden wit (5 szm.). 
hochesschiffe (74). 

Seand-ere, -are (147) Ad. md. sti- 
gen, steygen (9, 21), climmen. Ad. uff-cl. 
(20), -stigen, -geen (110). reppen (147 . 

*Seandex v. Sandix. 

Seandia (cf. seandea) sehe- (125), 
schón- (114) -land. 

*Seandiceus v. Sandicinus. 

Seandile stegeraff (20). 

Seandilia (sunt gradus) stant (23). 
*Seandi-olum, -philia v. Sandapila. 
*Scandire (vers?ficatoris D &e. ?. q. 

Scand-ere Br. -isare 66 &ec.) vers-e, -en 
(9) scand-eren (8), -iren (9). scanden (99). 
stigen (8). schendern; vncherern; ergeren 
(20. 2 seandalizare). 

Sean-, 4 sear- (Fr. (cf. san-) -dix 
7. herba seanaria, ac-ucia, -ula, -icula 
(143). nadel- 2 schnabel-kórffel, -móhren 
(143). venus-strahl (Fr.), -strehl (143). 

*Seandria (herba, cf. sandira) rotich 
85). 

[NM seindala (Gt.). schindel (91, 
110). 

bris glockenblume (Ki.). 7. 
orobanche (q. cf.) nl. smeereruyt; 2. 
eampanula &ce. winde, wrange (116). 

*Seandulosus v. Seandalosus. 

*Seandulum sprofe 100). 

*Scanee (cf. scandea?) scheffin (1). 

*Seanon (7. stupor) anxt, gruwel &c. 
(147). 

Seansile (7. scabellum textoris dc. 16, 





strepa sm.) tret-a (93), -stul 7 -schem- 
mel (64) fextoris. dret- (7), tratt- (6), 
fuf3- (75) -schemel (der weber 75). sch. 
o. trettel £extor?s; staygrayff (74). steg-, 
steyg- (132) -reiff (110 &e.), -raff (6). 
sterrauff (10). stig- (93), steig- (74) -leder 
(equi 93). stigeleytter (12). stutze (per 
quod ascenditur 125) 

Scansio vffstigung (68, 116). opelymm- 
(132), scand- (99) -inge. 

*Seansor clymmer, styger (147). 

*Seansor (7. sírator Gl. m.; anarrhi- 
echas) klippfisch (140). 

*Seantinea harmseara (Gf. 4, 529). 

Seantus v. Seabia. 

*Seapa leed Z7 deckel (19). lit (11). 

*Seapa v. Seapha. 

*Seapellum schabe ysen (5^). 
rin, eys.-schab, radiermesser (14). 

*Seape-rda, -ndia v. Helcystinda. 

*Seapestan diu mina (Sum. VI); cf. 
eapisterium, mina? 


eyse- 





SCA 


*Seapil-lus, -us (Gl. m.) scephil (121). 
*Seapredo v. Seabredo. 
*Scaprosus scÓpohter (at. 6, 410). 
*Seaprum v. Ansarium. 

(b RENE (cf. seapulum) stege reffe 

3. 

Seapula schul- Ad. -ter, -der, -dern 
8), -tern (65, 75), nd. -dere (22). seuld- 
er(23) -ur (94), -ra (136). scholder (132). 
ahsala 7 uhsena (aGr.). 

*Sceapula (7. sfuppa. 109 ; »« stipula?) 
scheve (85, 109). 

*Seapulamen (cf. seapulare) schepe- 
ler (22). 

*Scapulare (v5.) ain schappler an tuon 
(16). scoapplen sieu£ monachz solent (6). 

Scapulare halsuueri (Gf.). hd. md. 
schep-, nd. sche-peler. schepp-elier (132), . 
-ler (110 sém.). zepler (64€). schap-ular 
(1), -elaris (11). strapeler (71). seappran 
(93. cf. Sm. 3, 316). 

Seapularis goller (91). 

*Seapularium (vest/s Gl. m., Ki) Ad. 
nd. schulder-, Ad. schulter- Ad. -bein, 
nd. -knoken. 

Seapulosus grof) von schulteren (68, 
110). grois van sehulderen (132). 

*Seapulum (/.strepa; langer prügel 
Ki.; cf. seaptum. stapia.) stege- (4), 
steg- (T4, 75, 76), stelge- (3) -reiff, -raiff 
(74), -raf (76). 

Seapus ein schulter (68, 110), schol- 
der (132) £ summitas eius. hilB o. schelff 
(91). 

Sea-pha, -fa, -ffa, -pa (76) hd. nd. 
kan. schiffgin (20). schypp (23). be-ezo- 
gen 2 -gossen schiff (9). eyn vngehenekt 
(-fa 64), klein (68) schifflin. boytgin (132). 
schute (55). schaff o. zuber (110), bad-z., 
var. -gelti (-ffa 64). des scheeps kabel 
(147). 

*Scaphalarius(cf.seapularium)schul- 
der knoken (23). 

*Scaphifragia v. Staphysagria. 

*Scaphinum (7. diota) scháff (v. a. 
1618). 

Seaph- v. Cap-isterium. 

Seaphium eyn harnesch kyst o. seich- 
krug (1105); harnasch k. o. bruntzkachel 
(1102) ; h.-kust (68): harnes kist o. pyf 
pot (132). harneffensterlein, saychfaD, 
zull (leuis nawis; 74). gemachstül (111 
schaf (zm balneo 91). 

*Secaphum v. Modius. 

Seaphus ohrnkrum (111). ein kopph 
(herbarum 125. 7« scapus). ags. uma (943). 

*Seara (cf. searificare. ventosa. am- 
ders Gl. m., Ki.) streyf (sereyf? cf. sehraff, 
schrepf scm.) 4 vliten lorh (9). plut- 4 
bad-kopf (75). 

*Seara celli, seacu-e. su-, so-nnen- 
distel (74). 

Sca-, in Hss. gew. scar-, scer- (125) 
-rabeus, searabius (75 var., 16), searra- 
bius (29), -pius (23), seorabus (5^) 
(searr-obeus 147, -ebeus, scrab-eus, 
-jus neben strab-eus, -us &o. v. crabro) 
hd. (b &e.) nd. we-, hd. wi-, wie-. wib- 
(b, UO), wo- (17), wob- (19) -bel, -bil (5), 
-byl (5^). wupl (1). weuel (20, 22 &e.). 
wiuel (106, 108). vefel (97). wiber 7 keffer 
(49). wiele; roD-wibel, -wurben, -wurm 
(15). rof)ókefer (91). wefer (125). scharne- 
wever (Chytr.), -wevel ader kelver (109). 




















SCA 


arbaswurm (53). nota versum ruysch 
searrabei sonat ?n fime diei (19). 

*Scarauuda v. Searindra. 

*Saraxotor v. Searificator. 

*Scearbo (/at.? cf. earbo) scarba sm. 
(Gf. 6, 541). 

Searcella v. Carsella. 

*Seardix v. Seandix. 

*Searex (7 seaturi-o, -re) worme (1). 

*Searia (anders Gl. m.) puttenbaum 
fructum ferens rubeum (14). buttel-, hye- 
pel-boem (147). 

Seari-fieare, 7 -ficari, var. -are (7 
ventosare 75) sehra-pffen (153), -ffen (42, 
75b, 1105). schropen (9). schrepffen (ss, 
1103). kopff im bad ansetzen (75). kopff- 
en, -len, fintusen. zu ader laussen (ss). 


Sear-ifieator, 7 -axotor (s?c 93), 
-raxator (64^) schra-, sre- (93) -pfer 
(152, 93), -ffer (755), sehrepffer (64€) vt 
balneator 2n baíneo cwm ventosis wlg. 
lofen mit den kepffen (75). 

*Sear-indra, -indria (Sm. 2, 609), 7 
-auuda (Gf. 2, 845) (4. ecariota, pasti- 
nacha) mauroch (Gf.). mor-oh (104), -ach 
(Gf.). mouroh (Sm.). 

Sea- (74 &c.), ? se- (114) -riola, scela- 
re-aà (143, Fr.), -gia (Gf. 6, 540), scarle-a 
(143), -gia (147), -ya (74), slareia (Sm. 
3, 385), scharlelya (225) (7. bombicina&c. 
74. cf. affodillus. borrago. endiuia si- 
luestris. eupatorium. gallitriehum.) 
sear-iol (116), -alega (Gf.), -aleia (Sm.), 
-y (12) scharLeye (20, 47), -ey (10, 
74, 147), -ein (S$m.), -en (17), -ynck (22b). 
schart (74). wintergrün (114). ml. witte 
endiuie (116). 

*Searletieus scharlaken (147. 

Sea-, scha- (2) -rletum, seltener 
searlatum (pannus) scharla-chen (19), 
hd. -ch, -ken (90, 93). schaerlaken (122). 

Sea- (76),.sear- (74), squar- (129) 
-rosus 2. hérsutus (ll. c.). rawher, gehar- 
ter (74). 

Searpa (7. sotular 76 &e.)) eyn bod- 
(17), nyder- (4) -sehuch. 

*Searpina (cf. prc.? seara?) blode 

). 


Searp-inare 7. fodere more gallina- 
rum; -sinare 2. inscribere (G1. m.); -inat 
ags. seripithaen (94, 136), -mat scribid 
(Hpt. 5). 

*Searra-beus, -bius, -pius &oe. v. 
Searabeus. 

*Searr- v. Scart-axare. 

*Searraxator v. Searificator. 

*Searrobeus v. Searabeus. 

*Sear- v. Sea-rosus. 

Sea- v. Ca-rsella. 

Searsus (7. parcus) schaers (kKil.). 

*Seart-, var. searr-axare (cf. scari- 
E -tor, -« charaxare) schrepffen 
64). 

*Searturisare v. Seatere. 

Searus meer-brechse (Ki.), -brásem 
(135). meueker (112, 115). mewer (115). 
letfuDer; schuch-abtreter, Dn 

*Seasa (7. nauis piscatorum, alph. scala 
36. Gf. Gl. m. h. v. Nr. 11) ags. eborthro- 
tae (94, 136. à squil or sea omZon Bsw.). 

*Seasmare v. Oscitare. 

Sea-ssa, -ta v. -ea. 

*Seastro noil (Gf. 4, 1126). 
Seatabra v. Seatebra. 
*Seatabulum v. Seaeus. 








SCE 


*Seatea v. Seaca. 

Seat-ebra (Br. &e), -abra (Gl. m.), Z 
-ere(20), 7 -urigo (14, 75) auff-quall o. -wall 
def wafers (74) ein wasser-qwel (3), 
-qwal (4), -rufunge Z (seatere) -sprung 
do daz w. von ernst sin vÜgang nympt 
o. ein borne da due oder ynne sin dar 
vz der b. qwillet (20). vffspringeud wasser 
7 ein spring-ender (1102), -en (110^) brun. 
sprinckborn; opsieninge Z vyfispronck 
(132). brunader (15). way Ber ruysschunghe 
(19). water ruzinge (11). Ad. bru-, brü- 
(151) -chieht (voee. ex quo). 

Seatebrosus (Br. vol von springen- 
den brunnen (110), van sprincborn (132), 
springende wasserbronnen (68). 

Seat-ere, 7 -escere / -uritare (147), 
ofí i -urire, -uriare, -urizare, scartu- 
risare (134) wallen (68, 108, Gf.). w. als das 
wasser(75). hd. uz- (Gf.), uD- (76) -wallen. 
queln, vz-qu. szm. hd. nd. quelleu (das 
wasser im vrsprunge 75); vD-, vt-, vff- 
qu. ; Vz-, Vyl3- (132), ut-, víf-, op-, 7 water- 
(11), ent- (8, 9, 110) -springen (als was- 
Ser 110), 7 -komen (132). aufgan das was- 
ser im prunnen (75). quallen (4). bellen 
(49). sieden (68). borbelen (108). heifen 
(20). uyt bersten als water off santqualm; 
beven Z daveren als eyn ollant (147). 

Seatia v. Seaca. 

*Seati- v. Eixscatu-rizare. 
*Seatubulum v. Seacus. 

Seatula (7. serinium) masch (22). 

*Seatuneellus, vmbilieus Veneris 

nl. naueleruyt (116). 

*Seaturegia v. Satureia. 

Seaturi-go, 7 -tio, var. -cio (75), 
-es (147), 4 seagurius (74) (cf. sca- 
tebra) bevyng Z daveryng als eyn ollant ; 
Sprynck, qwick (147). vrsprung (74), eyn 
wasser-v. (110), -berstinge (132). brunquel 
(15). quellung (9). auff-qu., -wallung (74). 
vfwellen (49). eruntlacha (pl. Gt.). 

Seaturio (75.?) forme (cf. scarex) 
wasser ruschen (20). 

Seaturire(cf. eminare; seatere,wonmit 
sich die Glossierungen kreuzen) ent- (1), 
vD- (68), van onder vy- (132) -springen, 
als wasser (132), als w.-bronnem (68). 

*Seaturitare v. Scaterve. 
Seaturi-tio v. -go. 

Seaturizare v. Seatere. Exseaturi- 
zare. 

*Seatus (anders G1. m.) v. Seacus. 
Seauillum nayme, roiff (147). 
Seaurus 2. calix 4 qui aliquantulum 

ba- (14), bu- (Br.) -Ibutit. adj. s. scharpff; 
stamler 7? péscés (110 sZm.). meerbrechse 
(Ki). latsch-er 7 -bein (Fr.). tschiegger 
(128). auBlenckere; keleh (74). die wey- 
nich staemelt; die grote encklen hevet 
(141). 

*Scea (7. vmbra cf. scena) schem (23). 

See-, schae- (Gf.), se- (q. v.), ce-da, 
scela (68) hd. plezzo (121, sm. Gf.), brieft, 
briff (18, 21), zedel (110). àgs. teac (94), 
teag (136). 

Sceed-a, -ula aschrote Z blezze (Sum.). 

Scedia, sedia (23) geyl sunde (23). 
s. 4 g. laster (8, 9). 

Sce-, ce-dula (4. eeda 9. cf. sarci- 
men) briefel (75). briuil (9). ein klein 
brief-lin (69), -elin (6), zedelin (110), ce- 








SCE 517 


delehen (132). puohpletir (p/. Gf.). lapp 
7 ezadel (19). nd. sero-de, -line (107); 
ced-ule, -le sZm.; stueke (108). 

*Sceela v. Sceda. 

Seelerare, seelare (8) (v6. veritare 
74, pecco i festino 16. »« celerare) Ad. 
misse-, mif-, nd. mis-doen (11, 20), -don 
sim. sundigen o. ylen (S^), eylen (9). 
Streiten, gutzihen (74). 

Scelerata (lef. herba se.) sunnen- 
wirbel (105). brandkraut (ki.). 

Scele-ratus, -rosus, -stus,cele ratus 
1 -stus (76) (cf. selestus) Ad. misse-, nd. 
mis-dedieh. hd. sundig, vol mifothat (es, 
110), lesterig (75). 

*Scel- v. Cen-olentus. 
*Sceeltire (7. seulpere, vo» celtes) 
formen graben (5^). 

Scelus Ad. misse-, vn- (20), nd. mis- 
daet. Ad. mibthat, sunde. 

See-, ee- (22), ste- (q. cf.) sceu- 
(76) -ma, 4 seematis (76) (cf. stema) 
hd. bilde. bielde (11). zierheit (20). tzi- 
ringe (22). forme 7 gestellede (100). 
ornirung der wort (75). 

*Sceena (7. strena) handtgifft, newef- 
iare (74). 

Seen-a, 7 -ia (74) (. vmbr-a, -acu- 
lum) Ad. nd. (147) schade. nd. scede. 
ags. Sceadu (94, 136). scheme (147). ein 
Stat des schattens Z hutten (65). halde, 
gewandtlaube (74). louba (121, Gf.). les- 
banck zem spile (93). nu (8), new (9) 
jar. 

*Seena- v. Sceno-bates. 

*Secena-, seene- v. Sene-sealeus. 

*Seen-, schem- (Br.) -atismenos, ste- 
ma-tismenus (23) -cismenius (4), -dis- 
meneos (76) (v. defectus modi loquendi 
sim., a schema 7. modus l. Br., stema 
i. figura 16 et mene 2. defectus; cf. G1. 
m. 6, 108 $q., 112) hin vallende rede (9). 
broke der r. (23). gebrechung der red 
(4). stemalexios stiringe des synnes 
(23). eseamatismus est vb: aliud dicitur 
i al. agitur (16). 

*Scenefaetor &oc. v. Scenofactor. 

*Scenescia v. Senecia. 

*Sceenia v. Scena. 

Sceeni-eus, -tus, scienicis (94, 136), 
Seinici (Hpt. 5), cenic-os (141), -us (93) 
hurenwin (141). antrer der luiten (9) 
leute (74). ananterer 7 der die ding 
ande-rt, var. -t (75). winckel-kricher (11), 
-sluffer (8), -slufer (9). lipheber (11), 
lib haber (8, 9. oder 8) finster-nisse (8, 
9), -niB. (17). scheemlick (14:7). spiel-haff- 
tig (110), -achtich (132). «gs. scin-neras 
(94), -eras (136), -nenas (Hpt. 5). 

Sceeni- v. Sceno-faetor. 

Scenobat-es, -is, seena-7 cena- (15^), 
ceno-bates (75), -bodes (a eenon ef 
baton 76) seil geher (75b). seel géher 
(152). eyner der off eym seyle leyft (17), 
vff dem seyl geet (110), vff den seyten 
(sic aus corden) spylet (68). eyn die op 
der corden spielt (132). ain gockler der 
vf dem sail gaut (76). 

Sce- v. Ce-nobita, -nobium. 

*Sceno-doxia, -duxa v. Cenodoxia. 

Scenofacere (:Oyx0lyog »« oxmyv) 
Ad. seyl, geezelt (8, 9) machen. lynen 
dreyen (132). 


518 SCE 


*Seenofacio (7. vmbracula € funes fa- 
cio) sailmachung (76). 

Seeno-, scene-, sceni- (Gl. m.) -fae- 
tor, sce-, ce- (q. cf. )-nofaetorius( oy 0tvoc 
p oxnv)) Ad. eyn strick- (110), seyl- 
(9, 110), seyler- o. geczelder- (8), ezelt- 
8), tenten- (132), leubin-, leuben-, loben- 
(6, 1) leben- (21), kamer-macher, -me- 
cher, -m. £ cleyber (9), oft mit dem Zu- 
saíze mit laube, laub, laup, lauppe (133), 
lob (V). nd. louen maker (22), leufen 
meker (23). eyn lynden- (68), lynen- Z 
zeyl- (132) -dreyer. 

*Scenofactoricartis (a4s secenofaetor 
i. artifex Br.!) eyn laup rosen maeher 
(17). 

*Scenofa- v. Cenoue-etorium. 

*See- v. Ce-nolentus. 

Scenomata lewte von lavbe (9). 

*Secenonia (aus -oma) sumerhaufe 
(14). 

*See- v. Ce-nopleetrnm. 

Seeno-phegia, -pegia (?, Gf), -fe- 
gia (12), -phagia (25, 49, 16), -phagio 
(Gf.), -pheia, -phea, seno- (10, 23, 1195), 
cene- (100) -pheia, -feia (1195), ceno- 
phegia, -pheia, -feia, -ueia zelt- (Gt.), 
gizelt- (1195, Gf.) -uuahta. zelt-slegida 
-gislegida (Gf.). laup-, laub- (7, 14) -rost 
(D), -roB (74, der goden 17), -risunge 
(10), -riesen (T), -rewzse (4), -hut (11). 
laubproist (18). lobreis 7 labfall (2). Ad. 
auper- (21), lauber-, hoch- (19) -ezijt. 
lóbertag der juden (25). lof- (29, 23), 
lauff- (23) -rotinge. layfratunge (13). 
wyprotunge (s/c 12). hochezeyt (9). 
hoecheit (11). wyhunge (17). cyrehwihe 
(100). kirch-wy (8), -wey £ -wie (9). kir- 
mef) (110). kijrmis (132). hith (49). 

Seeno-, 7 ceuo- (64b, 76, Br.), seno- 
(64€) -taphium, -phagium (76) ein leer 
grab (64, 110). eyn ydelgraff off dat 
bynnen gemailt is (132). 

*Soee- v. Ce-nouectorium. 

*Scenum v. Cenum. 

Scepelinum (7. mod?us) schepel mudde 
(141). 

*Seeplum v. Sepum. 


Seeptor notarius dat is eyn gemeyn 
schrijver van pawes of keyser gemech- 
tieht (147). 

Seeptoria ampt des notarius; cistern 
vur water (147). 

Seeptorius 
hoirt (147). 

See-, ce-ptrum (cf. sept-rum, -ium) 
hd. eyn komniges, konnig- s&2m., künig- 
(6) -stap; kining- (49), cepter- (8) -stab; 
konnig-staup (8), -ezepter (Y), -riche 7 
kunigiD rude 7 eyn frieden- 7 gnaden- 
rijó (20). nd. koninges staff. hant reys 
t gewalt (9). hd. ce-, sce-, ze-, eie- (20) 
-pter. eyn sceptrum (132). 


des tot notarius ge- 


*Sceptrum morionis (herba, ;. typha) | 2 


narrenkolben, liessknospen, m4. liesch- 
dodden, donsen, dullen, polsen (116). 
*Scephadium v. Stipadium. 
*Seer- v. Sea-rabeus. 
*Scerueh v. Ceruchus. 
*Sceuma v. Scema. 


Seeuus (7. sevus £ torvus 141, stra- 
g£us 4 torbus 136) ags. sceoleegi (136), 
-hegi (94). 
(141). 











stugge, stuyr, struyff &c. 


SCI 

*Scia (7. coxa 121. aus igyíoy) diech 
(121, Sum.). eyn. swyn luf) (28. cf. sia). 

Sciasis (tota) lenden sucht; die 
geswulst am diehe 7 an dem dein; seuche 
an dem dihen Z din; s., ez ist an dem 
ding also ein geswulst (4). 

Scybala v. Squibula. 

Seibile kunstig werk (9). konstig 
werg (8) kunstlich ding (65). 

Sei-, seie- (20) -bilis wisse-ntlich 
(75), -lieh (110 &e.). lerich (20). 

*Seibi- v. Stibi-nus, -um. 

*Seiead-es, -os, -us v. Stieados. 

*Seieinum, sineinnum (74), sici- 4 
sincin-nium (Gl. m.) sanck eyns myn- 
schen (147). eintzechtliehlide o. gedone 
(14). 

*Scieulus (st. sielus) eyn gewicht(23). 

*Seidropodes v. Chytropus. 

*Sci-, ci- (75 varr.) -dula (7. sche- 
dula Gl. m. cf. eidula.subsinea.) áscaffa 
(Gf. 6, 453). leyterbaum (64, 75). 

*Seie- v. Sci-bilis. 

*Seienicis v. Scenicus. 

Seiens (i. seius q. v.) ku- (20), ko- 
(14) -nstich. Ad. wissende, wisDinde (5^). 

Seienter wissentlich (75). 

Seientia hd. nd. wys-, hd. wyb-, 
wissent- (20), wissen- (75) -heit. Ad. kunst, 
konst; weyssynnikait (1). 

Seientialis sapientia kunstrich wi(3- 
hait (65). 

Seientifieus wis- (5, 23), weys- (1) 
-sam. wysDenhafftig (55). hd. kunst-wiser 
(6), ig. künstrich (46). 

*Seies (s&. seiens) weys 4 gelart (9). 

Scilicet Ad. mit namen. nemen (12). 
mit neme als (132). alf (110). das ist £ 
das magstu wissen (65). 

Sey-, sci- (74 &e.), ci- (23, 74) -lla 
Àd. sturm, ain se Z ain st. (76), see-st. 
hd. nd. see-, sehe- (18, 4) -storm, -sturm 
(4,14). bulghe eder storm des waters (23). 
merimenni sm. (Gf.). mere wonder (11). 
merwunder: raub; gepreche o. werffe 
im mere (74). seistern (11). seytor (22). 
ein wal (monstrum marinum 6). schyff- 
bruch (110). eyn clip in der zee (132). 

Scilla (herba. cf. squilla. gladiolus.) 
scellawrz£ schellaw (Gf.). ags. gla- (94), 
gle- (136) -dinae; gledene (942). 

*Seima (v. vitium) laster (74). 

*Seimo (mus sindo sim. ? cf.scindera, 
olosericum) sindaal (98). 

*Seina (cf. maseus) ags. grima (94, 
136); weiter w. 3. nitatio (136. 

*Seindera (cf. seimo) zindel (20). 

Scindere (cf. cin-, ci-dere) Ld. nd. 
sniden. Ad. sneyden (1), schnitzelen (15), 
ryDen, reyssen, spalden. 

Sci-, ei- (93), si- (3, 29, 4, 76) (sea- 
. v.) -ndula, -ndola (4), 7 -ndales (76) 
hd. schindel. hulzen sch. (75). (sch.) bret 
holtz (68, 110, 132). bret (23). spelez 
(20). ags. scidum (d. pé. 94, 136). 

*Seinedus v. Gluto. 

*Scingere (aus scindere »« cidere?) 
slahen (9). 

*Seinici v. Scenieus. 

Seinifes &c. v. Cimex. 

*Seinio (cf. aspriolus) aichorn (75). 

*Seino schina sZm. (Gf. 6, 499). 





SCI 


*Scino-men,-nem(Gt.)(aus sceenoma?) 
zul (104, Gf.). 

Sei-, ci-, &issw. si-ntilla Ad. nd. ein 
funck; Ad. f. fur), feurs (110, 134). eyn 
vonck vuyrs (132). hd. vun-, fon- (12), 
wun- (9), nd. wn- (23), vu- (22), von- 
(11) -ke. fa-, v/g. fu-ncken (759). fungke 
(8). fung (17, 49). ga- (76,91), gna- (104) 
-naist, -naister (91). geneist 2 gluns (126). 
gneist (93, sm. Gf.). gn.lin (Das, V. a. 
1618). genstre (99). gla- £ gle-nester (Gi. 
a. 1418 Sm.). glim (2). 

Scin-, cin- (6, 5, 9, 23) -tillare, -eil- 
lare (23), einetilio (prs. 76) (7. splen- 
dere, spondere sic 6, 23) d. md. vun- 
ckeln, glinstern. wu- (20), vo- (132) -neke- 
len. vuken (92). hd. funcken, f. stieben 
(76); glesten (110); glin-Bern (21), -thern 
(13); gliezern, glibern (18); ge- (128), 
£- (126), gna- (Sm. 2, 97) -neisten. genster 
(100). ghensteren (106). zwitzeren (128). 
schynen (8, 10). seheynen (9). globen o. 
treffen (6). louen (23). 

a Seintillosus (Br.) furich £ funghet 
(20). 
Seintillula Ad. funekelin sem. 
Seiolus wenig ge-lart (9), -lort (8). 
wisser eleiner dinge (75). à; 
*Seioter-us, -ieon (125), -ium (Ki.) 
van urewerck die wijser (147). ?. sola- 
rium sunnenseyger (125). 
*Seipadium (cf. stip.) schachtzagel- 
spil (74). : 

Sci-, scip- (943), ci-, sti- (74) -pio 
(cf. eippa) bengel ; traubenstirtzel; trapp 
(126). ags. lzfes (943). richterstab (74). 
stat roide (147). 

Sey-, gew. ci-phus, scif-us (94), -fus 
(126), sehiffus (ar.), eiuos (21) Ad. napff, 
naph, kopff, koph (7), kop (21), chelieh; 
sim. (Gf.). hd. nd. nap. naep 7 schyffer 
(19). becher (3). hofbeker £ stóp (Chytr.). 
ken (6. s£. kan?). ags. bollae uu. c.). 

*Seira (aus sciurus) v. Aspriolus. 

Seirbum v. Cirbus. 

Scire, cire (18) (cf. ciere) Ad. wien, 
wissin szm., konnen. nd. weten. 

*Seyri (st. siri) korn-gruben (125), 
-grub o. -sehutte (88). 

*Sciria v. Stiria. 

*Seirifes v. Cimex. 

*Seiropedes v. Chytropus. 

Sci-, £ seri-(94), si- (91, Das., Alberus), 
-rpea, 4 -rpieculum (Das.) de qua, maía 
conficitur 94, 136) pinuzzina (zeinnun 
fiseellam Gf). ein geflochter korb (91). 
bin-k. (7. alueus Das.). benne (Das., Alberus). 
ags. lebrae (136. lebere, lzfer Bsw. cf. 
scirpus), lenb (94), eorisc (Jl. c.). surpie- 
ula (2. viémen 129), -ulus (Ki?.), -olus 
(Kib.) zein- 7 kórb-lein von binfen. 

Scir-, cir-, / seu- (1471) -peus seme 
deyn (9). von simeden (17), semsen 0. 
binsen(Ki*.)gemacht. pinezin (Gt.). sebede; 
semden, schaffel, pintz; p.-, binz-, sebd-. 
isch (74). byesich (14:7). 

Sci-, ci-, si- (74, 109) -rpus, scirphus 
(1105), seupus (q. v.) (cf. cirrus. cippus. 
vlua. veredus. iuneus. alga.) Ad. sym- 
mete (19), simde (17), semden (5, 4), semb- 
den (114), semde, slechte s. (8). mere-s. 
sci; sereh 7 sendrich ei. (7). ein sim- 
mern (21). semsen (Ki.). sebede (74). sedme 
(75). daz rorz in der semden £ ein schilppe 




















SCI 


(10). schelp seem (23). scilpp (12;. schielp 
(13). sehelp (96). scelhp (85). schilf (3). 
hd. bi- £ pi-nuz sm. (Gt.), bintze, pintz 
(74, 75, 91), lange- 7 mer-p. (74); pinsen 
(4), bintz, mer-b. (6, 68, 93), hol-b. (95), 
punsch (1). pimiD; bim-, var. bin-Ben 
(45). nd. biese. beisse (20). bief) (132). 
boyse :22). besen (97). bysem (109). 
biendse (Kil). slechte (q. cf. o. sl. semde 
8. st. flechte ?). risch (10, 23). ryte 7 rysse 
(13). leber (Gt. cf. seirpea). schafftel (74). 
eirpus 7. prius eyus fort o. fure (152). 

Seis-eitari, -sitari hd. »d. erfaren. 
hd. forschen (8, 9), er-f. (1), -furschen 
(20). herfursen (17). Ad. v holn szm. 
vnder suchen 2 -vinden (20), -sagen (sc) 
Z -fragen (68). onder-soechen 7 -fraegen 
(123). 

Seiscitatio vorschunge (8, 9). 

Sei-, bissw. ci-, si- (23, Gl. m.) -Sma 

hd. werr- (9, 21), wirr- (0), wer- (5), 
warn- (6), irr- 7 abschid- (76), abescheid- 
sim., abschaid-, abeschnid- (18), abtilk-. 
varr. abteil, 7 abtrenn- (65), teil-, deil- 
(20, 132), zwey- (110), zweg- (6) -unge. 
nd. werr- (99), wer- (22), war- (23), afF- 
scheyd- (23), affsched- (22), deyl- (11), 
entwedrag-inge. zwei-, twey- (23) -dracht 
(8, 23), -ndratht (20). zwitracht des glau- 
bens (75). tzwyst (132). strit (100). kyff 
(19). 
. fSci-, ci- (11) -smatieus hd. abe-, ab- 
teyler, -deyler, -gedeylter (18). nd. aff- 
deyler, -scheyder. werrer (9). keezer (8). 
keetter (11). ein irriger der da erdenckt 
irrsal (65). 

Seissio snidunge (20). 

*Seissitari v. Sciscitari. 

Seissor, cis-sor, -tor (1103), -or (76) 
hd. gewant-, gewan- (1105), gwand- (134) 
-snyder (17), -schnider, -schneider. 

Scei- 7 cis- 4 ci- (Gl. m.), ein-sorium 
(7. q. nupagundium) teller- (646, BM.), 
deller- (645) -brot. 

*Sei- v. Si-starcia. 

Sei-, si- (22") ci- (3) -ssura (cf. 
fissura. rima.) Ad. snit (cultrz 1), schnit 
sim., snyd (19), snide (5235), snede, snyed 
7 sniderwerek (20); schni-, sehnei-, schi- 
(1) -dunge. 2d. snyt (23), sned-e (11, 225), 
-de (22); wate schepe (sf. scherpe?) also 
an eymen messe (225). snid- 7 schor-inge 
(132). Ad. sehnitz (126), zerrung, var. 
Zer-z. (vestium 65); riB, ryez (9), spalt 
t eyn spalde hauwe (21), schrotung 

110). 

Seissus ge-snyeden (19), -sneden (11), 
-spalten (65). toriten ($5). 

*Seista v. Cista. 

*Seistiuellis v. Cistifellis. 

*Scit-a (117), -alis (147, Br.) slang die 
des wynters oer huyt aftrect dat alle 
andere slangen des somers doin (147). 

Seitari vndersuchen (110). ondersoe- 
chen (132). 

*Scitis est gemma viridis coloris (16). 

*Seitolabra, situlabrum (23) (7. locus 
qui est circa, fornacem im quo est aqua 
3, 4, alueolum c. f. fabri in quo habet 
Eon 75) ein lescehe- (3), lesch-grube 
(3, 4), -grub (74), -trog (75). eyn droch 
5r dar euede(? der smede?) mit water 

) 

- *Seytropodes v. Chytropus. 

Seitum (7. decretum Pr. &e.) ban (121, 
Gf.). seita giban (Gt.). 








SCO 

Seitus gewissen (132). 
*Sciva v.,Stiua. 

Seiurus v. Aspriolus. 

Seius, sciens (q. cf.) Ad. wiB-, wiss- 
ende, -ender, -ener (5); eyn wis-er (18), 
-ser (75); weyssinnig (l). md. wittende, 
wetich (11), eyn weter. 

Sel- fast überall nach Sco-. 
*Selaph- v. Selau-onia, -us. 
*Selare-a, -yaà, -gia v. Seariola. 
*Sclauia v. Selauonia. 

Selauina (7. amphibalus Br., Gl. m.) 

v. Lectega. 

Sela-uonia, 7 -uia (75), -phonia (3) 
hd. wyndisch, windesch (67), wende) 
(133, 152), daf) wendische (3), winden-. 
wenden-, 2d. went-, sclauen- (6, 110, 132) 
-Jant. 

Sela-uus, -phus, slauus (5*), 7 
seolauus (74) Ad. nd. eyn went. Ad. 
winit (127), wi- (44, 75), wy- (13), we- 
(55, 4, 75) -nde; windisch-er, 7 -man 
(74); wiend (7). sehlaff (6). 

Selerotis v. Soleratica. 

Sclingere v. Singire. 

*Selitella (cf. clitella. fori?) rof (109). 
*Selopare (ví sues) smatzen (125). 

Selopetum v. Manuarium. 

Selopus,stlopus das klepffen,back en- 
schrantz; hacken. n/. hantbussen, einek- 
roer (116). 

Sco-ba, gew. 0 -pa, 4 -ps (2) Ad. pe- 
(1, 2, 1:5), be-, Ad. nd. bes-, bees- (11) 
-sem. nd. bes-seme, -me. bes-am (18), -en 
(6, 69, 70, 16) -eme £ byrck (arbor 19. 
Cf. Gl. m. 6, 126). beysum (21) kere 
bessem (8). seuppe (108). 

Seob-, seop-, scab- (1) -are, 7 sco- 
bere (75), -pere (65) Ad. chern (1), kern. 
hd. nd. keren (mit dem besem 75). kerren 
(99). besseinen (23). feggen (64). veghen 
(22). furben (6). 

*Scobatio .(/. seceomma, 
schobbe (Kkir.). 

Scobina ein grob fihel (110^), fyel 
(110) 7 seege. eyn groisse vijle (132). ein 
raspen (128). 

*Scobinare seegen (110, 132). fihe- 
(1105), fye- (110), vij- (132) -len. 

Seobs, seops (8, BM.) (7€ seopus. 
cf. rudea) ein schabe (20). sehab (6). 
gemil (75). mulle (vas 16. aus mulde 
2»« gemulle sm.) ge-m. o. meynunge 


eauillum) 


| 


(2« mengunge? »« scopus? 8, 9). be-| 


schawunge; sorg; schade (9). nz- 4 ur- 
bora (Gf.). staub (88, 110). feg-et, -mel 
(110). seg-mel, -gnist ($8). fulnus (68 ). 
vuylniB; dreeck; seegmeel (132). ker-ot 
i -at (75), -ocht Z -et (759), -acht kirach 
(1. cf. kerach O». 776). scherteisen (BM. 
157). der sehaven yser of beytel (7. bi- 
pennis 147). 

*Scob-, seop-ula pesmel (75). háf- o. 
gewand-bürst (115). 


Seodi-eia, -tia v. Seuditia. Gra- 
batum. 
*Seoerisum (color, cf. saoscrifos, 


eriseus Gf. 4, 279) grauuiz (104). 

*Seogilo (cf. Gl. m. 6, 1245) mahal 
(Gf. 2, 650. cf. 6, 420). 

*Seol (aus sealprum? seops? cf. 
fudir) schurpfisen (Sum.). 

Seola, sehola Ad. schu-, scho- (21), 


SCO 519 


schoe- (20).-le; sehuol (76), schoil (18). 
schoell (132) schoel (23). eyn scola (22). 
sehola publiea ein gemeine schule o. 
ein partieular (125). 

*Seolapus (st. seopulus) eyn grof 
steyn (18). 

Seolari-s, -um Ad. nd. schu-, scho- 
(18, 99), sehuo- (19), schul- (6), schü- 
(21) -ler, 7 schulersse (20). seoelre (11). 

Seolastieus schuolherre (933). schoel- 
(5, 23), schoil- (132), nd. scoel-, hd. schul-, 
schule- (133), schol- (18) -meister. schoels, 
scolaster (147). seholasticae exercita- 
tiones schülubunge (20). 

*Seolauus v. Sclauus. 

*Scolia haufgestutt (74). 

*Seoliasmus (Aherba, cf. sq.?) sceisola 
7 ceisalo (131b, Gf.). 

Seolym-os, -us, scolimbos (9423), £ 
strobil-ius (Ki?.) -us (Ki5.) strobeldorn 
(114, Ki. szm.). welsch- (128), gold- (Fr.) 
-distel. «gs. se umbrada thistel (942). 

*Seolipodium (aus polypodium »« 
seolopendria) steinpharn (100). 

*Scolonia v. Aldonium. 

Seolopendra (cf. sq.) assel £ atzel 
(Ki.. nassel (114, Ki,). meer-n. (Ki?.). os- 
sel 7 azel (114). oratzel (135). langer 
ohren-mützel (135), -mittel (116), orn- 
mückel (Z seps v. a. 1618). mittel (Fr.). 

Seolo-, scole-, stolo-, solo- (87, ch 
sealo- (75) -pendria, seolo-pendra (95), 
-pendrium, -pordria (10, 17), seoli- 
pendia (6), -podium (q.v.), solo-pendia 
(1), -raga (9), stolopend-ia, -a, 
stolapendia (17), eale- (7535€), ecalede- 
(759) -pendina (7. lingua ceruina, varr. 
teruia 175) (Gossterungen wunwesentlich 
gekreuzt) hirzes- (101, Gf), hirz- (81), 
herzes- (95) -zunga, 4 -wurz (Gf) hirs- 
(9), huz- (sZe 100) -worez. hirtzs- (7), 
hirez- (17, 75, 153), hercz- (12), herezen- 
(13), hertzin- (759), hirs- (Sum.), hir- (10), 
roD- (v, 17 &e.) -zunge, -rung (sZc 1), 
-ung (753€). hirschenzung (111). hirüung 
(6)  rustunck (18). ras- (5), ros- (23), 
rozen- (22) -tunge. schalring (9). stein- 
faren (114 sZm.). miltz-farren (Fr.), -kraut 
(Ki.). 

*Seol-, stio- (74, Br., Gl. m.), stillo- 
(14, 76), stilla- (74) -pus (aus selo-, 
stlo-pus »« eolaphus?) einplasung, ge- 
swulst, g. 7 pleung des mundes (74). 
wange (23). enflatio oris, vnde Nec stiopo 
tumzdas intendis rumpere buecas 4 brac- 
eas (Gl. m.), brachas (Br.) cf. mala. 

*Seolusa (aus selusa) disch; gewer 
des wassers (74). 

Scomma spátzle; schmitz- 7 spey- 
wort (126). 

*Seona, sehona (19) (aus scotoma? 
eseanea?) eyn schoyd (19). schade (20). 

*Seopa (seops Ki. cf. scoba. asion.) 
schuDuyt 7 ranDeule (125). 

Sceopa regia (erba) buckel (74). buch- 
kóhl, -spick, -lattich &e. (143). meusdorn, 
keerbesien, brusch (116). 

Seopare v. Secobare. 

Seoparius kerer (1). stuben-k.7 befen- 
binder (125). 

*Scopatio kerr- 7 reyn-unge (20). 

Seopere (Br.) v. Scobare. 

Seopetum eyn beDBem platz (68); 





bessem-plaets (132), -stede (147). 


520 SCO 


*Scopeus bessems (147). 

*Seopolus v. Seopulus. 

*Seoposus v. Scopulosus. 

Seops v. Seo- ba, -bs, -pa. Rudea. 
*Seopula v. Scobula. 


Seopulare (2. eapellare Gl. m. of. 

scopulus) cziren 7 verbergen (9 szm.). 
*Scopul- v. Rup-ositas. 

*Seop-ulosus, -osus vol bessemen (147). 

Seopulosus voll rutzen vnd houelen 
(132). 

Seop-ulus, -olus (Gf.) (7. serupulus 
18, eminens sazwm 1 purgamentum auri 
$ cujuslibet metalli 16. cf. scopulare, 
seolapus) /id.nd. eyn groz sim.,grot steyn 
(oft in aqua). eyn hoch spieziek steyn 
yn dem wasser (4). ain hoher spitziger 
fels (76). ein sp. sehroffe (Das.). eyn hoch 
spicz steyn o. berg (8), berk (9). eyn 
hulez sp. st. werg (szc 17). steyn-rucze 
(20, 132), -rutsche (19). ruheke (100). 
roche (99). hobbel (19). houel (20). 
sanezsteyn £ kyssel (13). fald (6). felsch 
(X). gellender felt) (91). schropffen, grof- 
stein; raynigung des goldes o. ander 
metall (74). ficuns fluatiscoronno (-olis 
Gf... kepffer (64, 123). 

Seopus der zweck am schiefrein (135). 
eyn parek dair men nae sehuyst (132). 
perek da man nae sehut (107). zil o. 
tescht (91. 7. q. tüst Fr.). 

*Seorcia v. Scortea. 


*Seordal-is, -us (Gl. m.), seordulus 
(Z. ferox 141) frech Z grulich (20). wreet 
&e. (147). 

*Scord-eum ». -ium. 

Seordiseum &oe. v. Sordiseus. 


Seord-ium, -eum (17), sehordium 
(41), stor-clium (74), -dion (9) knoblauch 
(14). knabelach (17). wild knobelauch (9). 
wilde clobelouch (Sum.). elufloch (47). 
lachen-knoblauch (126 &e.) wasser-kn. 
(Fr), -batenig (116 &e.), -bethonien (126). 
kolsame (85). 

*Seordo v. Lurco. 

*Scordonia (7. calamintha)bergmüntz 
(143). 

*Seord-ulus v. -alis. 

*Sceorea v. Seoria. 

*Seor-ea, -ia (Gl. m.) (7. q. seuria) 
stadel (6t.). 

*Seorel-lus (94?*, Gf.)  -us (aus) ags. 
amore (Gf); em-er (94, 136), -aer (Hpt. 
5); clodhamer and feldepare (942). 

*Scorepta v. Noli me tangere. 

Seor-ia, -ea, -it (47), asc-, ast-oria 
(qd. v.) (cf. litargirum ) der brant (88, 
110), o. abgang vom metall (110). kaut 
o. vnsubere des metal (88). Ad. md. 
sinder. s.steyn (7), -sten (12). sindel 
steyn (21). isen-s. (93, Gf.) eyn sender 
steyn (18). sintter (1). sindele (106). syn- 
telen uyt der smede aeven (147). Ad. 
slage; hamer-sl. sim., h.slayck (19), 
-slaceh (11). slag-ge (92), -en (93). eyn 
slag (21). hamelslach (20). fulnuf) (68). 
vuluyf) 7 dreck (132). cop-peroc (47), 
-eroth (85). 

"Seor-ia, -tia Gl. m.) oelyvat van 
]eder gemaeet (147). 

*Scorina v. Scorpina. 

Scorio narre 7 thore (9). nar 7 tore 
(14). 

*Seoriosus vnsawber (74). 














SCO 


*Seorith v. Storith. 

*Seorium (s/. -ria?) den róste (302). 

*Seornieus (cf. sceniefis? seorrilis 
sim.? ital: seorno?) schentlieh spil (9), 
spiel (8). 

Seorpena v. Serra. Noli me tan- 
gere. 

*Scor-pina, -ina (9) (cf. sq.) blyde £ 
boge-n (8), -r (9). bilde bagunge hemel 
czege dorn pife v'giftig dier (17). 


Seorpi-o, 7 -us (Gf. &e), sehorpio|( 


(22b) scorpi-o (21), -on (65, 110), -an (6), 
-e (53b). schorpi-oen (147), -on (125), -e 
(225). scor-po (Gf.), -p (46, 91), -pe (22). 
Schorpp (74). storpph (1). stork (scork ? 
1). werre ist ein vergifftiger wurme (75). 
eyn ader (23). schylpade (12). schilte- 
brot (77). serpent 7 geysel (132). ta- 
(12, 75, 93, 95), to- (74), ha- (aus tha- 
10), da- (7) -rant. taranth (6). eydef) 
(18 &e.). edische (5). eyn vergifltiger 
wurm (74). virgipfte dir Z dorn pusch 
(8. cf. prc). gyftig tyr (9). hymel- (9), 
hymmel- (8) -zeichen. stynchelinck Z 
bersek (péscis 20). bersche (19). ver- 
gyfftes 7 gelubtes geschof) (-us 74). 
fenijut geschot; roide myt knopen ind 
esten (147). eyn gelipt pyle (1T. cf. 
sieops). armbrost (91, 111). grymegays- 
sel (74). 

Seorpionarius (cf. balistarius) arm- 
brostschütz (91), -borstyrer (125). 

*Seorpt- v. Seort-ator, -um. 

*Scorrilis (7. ncastus £ inpudicus 3, 
«us seurrilis »« seortilis) hd. bu-, bo- 
(5b) -biseh; pubischen (1). büfi-ehs, verb. 
-sch (3). bubseh (7, v0). bóbiB (91). 
beoffs (18). bifufó (szc 17). boues (23). 
horuscheyt (22). 

*Scortare v. Procare. 

Seortari Ad. vn-kuschen (8), -kew- 
schen (9), -kuscheit dun szm., hurerey 
triben (75). nd. bosheit don. 

*Seortarium hurhus (8). huren haws 
(9). 

Seortatio hor-unge (5), -ing (23). 
hor- £ bob-erye (18). hur-erey (75), -lieh 
lebin (8), -enslich 1. (9). 

Seor-, seorp- (76) -tator (cf. scor- 
tor) hurer (8, 9, 75). ruffi-gan £ -an (75). 
Scirno (Gf.). 

Seortatorium ein huren hufj (68, 
110). bordeel (132). 

*Seortatrix hur (75). 


Seor-tea, -tia, var -cia (64) watsack | 


Z ems mantel (91). ol-, var. el-fafj 
64). 

*Seortearius (cf. corrigiarius) ry- 
mensnider (125). 

Seortes (7. seudicium 74, cruda pel- 
lis 9, p. arietis) weders-wel (20), -uel 
(11), -huyt (147). wiederfel (74). bückesch 
veel (19). schoff-el Z -haut (74), -hut 
(1525€). schobezen haut (454). 

*Scortesus (cf. seortea) budel, seck- 
lyn (147). 
Seor-tia, -zia (Gf.) (cf. Dz. Wtb. 311) 


— 


| gschrifft- (65 var.) 


SCR 


*Seortosus (cf. scoriosus »« seortari) 
vnrayner (74). 

Seortulum eyn cleyn hoerchen (132), 

Seor-tum, -ptum (76) bubbin (64). 
ein hursche frow (65). pecke (8, 9). 

*Seorzia v. Sceortia. 

*Seossa schof 4, grabatum o. stab 
daran sieh ein krancker helt (74). 
*Scotanum v. Cotinus. 

Sco-tia, gew. -cia, -sia (22), icocia 
1) Ad. nd. schoten-, schotten, schot- 
(68, 132), schotte- (10), schoter- (12), 
scoten- (17) -lant. sehotten (5^). 

Seotiea v. Seutica. 

Seotoma das schwimelen (125). 

Seotomatieus acc. pl. zoranouga; g. 
pl. gib-, gist-otfotoro (Gf.). 

Sco- (74, Ki., &.), seho- (130) -tomia, 
SCO- (Gl. m.), seu-tonia svind-sucht (75), 
-elod (130), -ung 7 augeufinstrin (74). be- 
swyndeling / amechtunge (19). svyme- 
lunge (z. vertigo 20). bezwuginge (11). 

*Seotosis daz ist dar abe der man 
mit schonen augen nicht gesieht (4). 

*Seotum symbolum lach (1). 

Seo-, scho- (68) -tus, -tos (5^) (cf. 
strotus) hd. nd. schotte. Ad. eyn schot, 
schutte (18). scaten land (1). 

*Serabera (cf. seab-) gryndt, rawde 
(74). 

*Serab-eus, -ius, -io, -o, -ro v. Cra: 
bro. Searabeus. 

*Sera-phia, -fia skelua (131b, 141). 
Skeula (Gt.). 

Serea nyes-e 4 -unge (20). rusteruns 
ghe (19). reynsinge (11). Ad. rotz, snodel 
(133, 152), schnode-l, -r (67, 134), schnew- 
tzet (74), speichel (110). 

Sereare rachison; rewchsen ($m. 3, 
10 $q.). rexenen (108). gragsen (128). reyn- 
sen (11). rusp- (12, 65, 110), ruwsp- (65 
var.) aufrüsp- (114), rust- (8, 19), rewst- 
(19), sieh munt- (114), kod- (126), seif- 
(75) -eren. reusplen (88). rey Dpeln, spur- 
tzen, nafesneutzen (74). Ad. snu-, schnu-, 
schni- (67), sehny- (70), sehnew- (1, 74 
134), snuy- (132), spi- (88) -tzen, off die . 
nasen; snodeln. snuben (12, 23), snuuen 
(22) dy nese (22, 93). nyesen (20). vf- 
werffen (20), -spyen (67, 88), -spuwen 
(68). auf--speyhen (66), -speyen (70, 134). 

*Sereatio rachizunga (127). ruster- 
(Db, 8. 9), nyes- (20) -unge. 

Sereator reuspler 7 koderer (196). 

Sereatu-s, -m (7. polipus, catarrus 
5b) Ad. snuder (1, 2), sehnuder (6), sno- 
del (17); eyn sn., snudel ander nasen; 
snuppe (55), reusplung (128). md. eyn 
snoppel kyl. p£c. gesnuezt (11). 

*Serena (st. strena) hant gifft (18). 
dat nige ior (23). 

Seriba Ad. schrifft-, ^ geschrifft-, 
-wyser, -wWeyser, 
-weiDer (151), -weise (75). schrifft-weif 
(15), -kluger (4), -luger 7 -weyser (74). 


| schafft. wise (sc 5). recht sehreyber (1). 


ein gelert schriber (68). meister (100). 


rint-a (Gf), -e (Sum.). aspunrinda (121). m. seriber (20). gelartir o. wirdekeit (8). 


Seor-tia v. -ia, -tea. 

*Seort-icium 7 -um huren lon (75). 

*Seortilis bubisch (70, 134). 

*Seorto horer (5^). 

*Seort-or, 7 -ator (:4) boue (23). 
gailer, gogler &c. (74). 





Seribatus Ad. schribe-rie sém., -— 
(90). sehriuerie (132). scriuer-ye (22), 
-inge (23). 

Seribere Ad. schri-, seri- (20), sehrei- 
ben. nd. sceriuen. fursagen £ bestellen 
(20). v/mebunghe (szc 19). 














SCR 


Serib-, scribi- (Kii.) -lita (cf. erispa. | 
artolaganus. pastile.) strubli (110»).' 
stryb- (1102), stráub- (115, Ki.), streub- 
(135, Hen., Das.) -lin, -lein (135). striblin 
gebachens (116, 128). ein g. streüblin, g. 
7 bachen küchlin, torte (Das.). tarte 
(Das. eath.). dard (Hen.). straub-entzen 
(112, 115), -en (V. a. 1618). ein wáhen 
(126, Ki*.). wahen (116). króppel (Fr. ). 
keDkuoch (91). 

*Serin-arius, -iarius (Br.), -iator (75) 
sehryn-er (75), -macher (110 sZm.). 

Seri-, schri- (93) -nium Ad. schrin; 
schrein, schin (6), kist 7 beheltnif (65); 
schanck, scehang (133, 152). md. scrin; 
seren, schrien. 

*Seriptim auDdringlieh (74). 

Seriptio scribunge (20). 

Seriptitare vil (110), dick vil (68) 
sehriben. diekwijl schryuen (132). 

Seriptor Ad. schriber, kantzelschrei- 
ber (111). nd. scriuer. 

*Seriptorale v. Seripturale. 

Seriptorium (of. forulus) Ad. schri- 
be-, sehreib-, schriff- (20), nd. scriuer-, 
serjf-bret. scrib brat 7 se pb zug (6). 
schrib-zug (75), -zeug (110). eanter (104. 
cf. eauter ?). j 

Seriptura hd. schrifft, ge-schr. (75). 
nd. scrifft. saera pagana / s. ser. heyle 
serifft (5^). 

Seripturale Ad. schribe-, schrib-, 
schreib-, sehriff- (18) -messer. nd. seriue- 
(23), seriuel- (225) -mes; scriftmest (22), 
schrijffmetz (132). 

Seriptus geschryeben (19). 

*Serirpea v. Scirpea. 

*Sero-, stro-ba (mwr im 14 und den 
Mainz. Hss.; aus d. schraube ? cf. serofa? 
Sstrobo Gl. m.? anders seroba 26.) Ad. 
leyr (74); arm-brust (9), -brost, -prost (74) 
winde. 

*Sero-, insero-bare (cf. sq.) der ver- 
cken wrueten (147) 

Sero-bs, -ps, -bis (20) kule (20). cuyl 
(110, 132). kyler (sc 68). scoll-e (7. nouea 
Sum.), -0 (Gf.) aus sculen latere? oder in 
gew. Bed. cf. serobs — seobs Gl. m.? 
diffhus (23). mort- (9), morder- (8, 9), 
sau- (: seropharum 75) grube. der ver- 
ckens kuyle die sy wrueten (147). eyn 
slangen-, nater- (75) -hole (8, 75) -hale 
(11), -loeh (75). eyn fore span (8, 1T. cf. 
seroba ?). 

*Serofarius v. Seropharius. 

*Seropatum v. Serophatum. 

*Seropula v. Serophina. 

*Sero- v. Seru-pulosus, -pulus. 

Sero-pha, -ffa (bb, 75), 7 -phus (76), 
7? -uuà (Gt.) hd. suwe, suw, su (Gf.); 
sauwe (151, 152), saw, sué (8), Doghe 
(125). soeghe (132). soog (99). ags. sugu 
(94), ruga (136). sweyn (9). swin; swius 
muter 7 scehwinsmutter; lose; zuchtel 
(15). loofà o. moor (126, Das.). loos, tausch 
(cf. Gr. Wtb. 2, 855), kosel, sückin, muck 
(112). mocke (5b). muke (5). eyn bose 
druse (4). 

*Sero-pharius, -farius (v. flabanus) 
vercken verwaerre (147). 

*Sero-phatum, -patum (71 &e.) (cf. 
serupus &o.) koren- (9), born- (3) -seil. 
prunnensayl (74). 

Sero-phina, 7 -pula (110 &c.) (schaeff 





DiggeNBACH GrossARIUM. 


SCR 


mássv.) ein schaff(110), schaf 110^), schaeff 
(132), sehauff (68). ploich der tymmer- 
luyde dair myt sy voeren rythen in dat 
holt (141). 

Seroph-, serof- (4, 74), sehrof- (93, 
Anz. 8, 406) -ula (cf. seropha, glandula) 
bose druse (4, Anz. £. c.). truse (V). druoss 
(93). trieD (76). drosekyne; hege-dr.; 
sehroffelen (pé. s5P). widdergende (1). 
wider-gend (93), -gent (6). mer-, ferch-, 
sutz-lem (74) 

Serophu-, seropho- (74) -laria 4. 
erassula minor, faba inuersa, teleph- 
jum,cicotrinum,vineatica semperuiua 
(144) (cf. marrubium) braun- (114), seu- 
(91, 195), bruch- (144) -wurz. knabenm-, 
zumpen-, wund-, s. iohanns-kraut, bonen- 
blatt, fotz-zwang, -wein (144). 

Ser. minor (cf. favelago) blatter- 4 
meien-kraut |114). 
*Serotina v. Serutina. 

Serotum der balg (91). 

Seru-, stru-pulare, serupulari (75) 
Ad. vnder vinden, 7 besweren (20). 
onder winden (11). argwon haben (75). 

Serupulositas zwifelung (118). nauw- 
4 swair-heit (132). 

Seru-, sero- (110?) -pulosus zweyuel- 
haftig (9). zweyfelhefftig (64). ein. vn- 
geruwiger (ser. in conscientia 65). arg- 
wonig (175). 

Seru-, sero- (110), stru-pulus ein 
sant- /d. -stein, -steinlin (755), nd. -stene- 
ken. schiuer- (92),sehmer-(szc? Op.)-stein. 
zweyuel; hindernisse; cleynescharfsteyn 
(9). ein klein steinlin o. zwyfel (110 sm.). 
zw.-haftig (8. »« -losus). grien (128). 
rüdelsail (ser. 80. cf. sq.). argwon (15). 

*Scrupus (7. lapis dc. Er. cf. pro., 
struppus) ruderseyl (64). 

Seruta grempelwerk (112). alter 
grümpel (Fris.). alt gerüm-el (Das), -mel 
(128), -pel (Ki.). steck (125). 

*Serutabilis erfar- 4 erforsch- (110), 
ondersoeke- (132) -lieh. 

*Serutabundus vnde- (sic 20), onder- 
(11) -vindich. 

Serutari hd. er-, her-farn; furschen 
(19), forschen (8, 9), er-f.; be- (9), er- 
(65, vnder-suchen. 2d. er-varen, -voren 
(23). 

Serutaria gremplerin (112). gümpel- 
fraw (Das.). 

'Serutarium v. F'orum. 

Serutarius gre- (112 sZm.), gü- (Das.) 
ainpler. 

Serutator  er-farer (110), -forscher 
(4, 68). ondersoecher (132). 

Serutatrix erforscherin (68). onder- 
soekersche (132). 

*Seruti-cinium v. -nium. 
*Serutieum  caicker (pharetra) die 
ruw 1s (147). 

Seru-, sero- (17), seru- (75 varr.) 
-tina, scrutinia (7. gua libre, lib- 
ripens 75) wagezungen (75). waug zunge 
(67). hd. ein z. an eyner wagen (17), in 
der wag. 

*Serutinis (7.purlupa ; cf.serut-inum, 
-um; -ulus &e. Gl. m.) kaldune (23). 

Serut-, 4 serutie- (74) -inium Ad. 
er-farung, -forsehung (58, 110), -fur- 
schunge (8), -vorsunge (55); fursschungbhe 


SCU 521 


(19), farseh- (6), besuch- (9), aiseh- (75), 
pruf- 7 vndersuch- 7 vndervind- (20) 
-unge. onder-fraginge Z -soechinge (132), 
-vindinge (11). ervoringe (23). 

*Serutinum (7. om-asum 9, -entum 
75. cf. serutinis &e., cirbus) krof) (75). 
geerose (3, 75) vom kalbe (kalte s?e v5") 
o. anders (75). su- 4 se-leze (3). 

Serutulus verckens buyck wael ge- 
stunght (147). 

Serutum, strutum (74) (pl. ?. exta 
Br. cf. prc. £c.) armer lude kleit (19), 
lut kl. (75), lute wat (8), lewte gewete 
(9). derem (97). hader o. armesklaide 
eins armen (74). 

*Serutus v. Struthium. 

*Seudatus (cf. -tiGl. m.? seutatus?) 
schylt (19). 

Seu-, seu- (Gf.) -ditia, -dieium (14, 
Gf., -reium? 23), seodiecia (64) (v. ligo 
23, fosso-, fossa-rium) hówa (Gt.) ein 
spat schauffel (64€), pfadt schuffel (64^). 
schoffel (74. v. seortes »— schof-fel!). 
haeke (23). ags. strath (Gl. Aeitr.). 

*Sculieus cf. sealus? seutellavium) 
schuosBel korpp (19). scotteleorf (11). 

*Seulpar schrag (74). 

Seulpere /d. graben, vD-, form- 
(15), furm- (1) -gr.,  -machen (75). nd. 
grauen. Ad. sniezen, reynigen (8, 9). 

*Seulp-io, -itor v. -tor. 

Seulponea (cf. eulpo. pero.) filtz- 
schuoech (61 sém.), -sechu £ socke (125). 
streifling (114, Ki.). 

*Seulp-rum. (93), -trum (16) (aus 
sealprum -« seulpere?) grubel isen 
(93). snyt mefer (16). 

*Seulpt-atus v. -ura. 

*Seulp-, seul- (100) -tile Ad. bild; 
gegrabin werg 4 aptgot (1V sém.); ge- 
snyezyt ding (l, 55); maylunghe (19). 
nd. bilde (132), malinge (11). 

*Seulpt-ilio v. -or. 
|, ,Beulptilis hd. gegrab-in, -en; greb- 
lieh (V). nd. ge-, be-grauen. 

*Seulptim vfgrab- (110), vyDOgraue- 
(132) -lich. 

*Seulpt-io v. -ura. 

Seulp-tor, -itor, -io (110, 132 , -tilio 
(66 &e.) (Z. formex 1) hd. greber, gra- 
ber (1), formen gr. (5b), byld schnuider 
(68, 110), stainmetz (76). byldensnyder 
(132). 

*Seulpto-, seultu-(Gt.) -rius (7. breue 
scutum 104) prort (104). port (Gf.). 2. e. 
scutum. sculptum? margo scuti ? 

*Sculp-trum v. -rum. 

Seulpt-ura, -atus, -io, stulptura 
(alph. sc- 16) hd. grabunge, vB-gr., gra- 
big (1), snytunge (5^), bildsehnydung 
(110 sZm.). grauung (25). 

Seultetus («us altsüchs. sculdhét?) 
schult- Ad. -heyD, -haif) (76) , -huD (6), 
-eyf) (5, 16, 69), -eis (1, v0), -iDe (D*), 
-eb (21, 4), -es (3), nd. -ete, -te. scholt- 
hey (V), -eyf) (18), -iss (14v). scoulte 
(81). riehter (1, 4, 71.). 

*Seultile v. Seulptile. 

*Seulturius v. Seulptorius. 

*Seumaria (cf. scarindra. bancia. 
amarillus. pastinaea.) mor-ach, -ich, 
-ling (Sm. 2, 609), -hel (20., Sum.). 

66 














29 


*Seu- 4 scir-petum 7. juncetum (141). | 
*Seupetum v. Seutulatum. 
*Seupeus v. Seirpeus. 
*Scupulata (aus seutulata »— scibi-| 
loth? cf. seupetum?) scibiloth weppi | 
(Gt. 1, 646 cf. 6, 408). | 

*Seupus (aus seirpus) byese (147). 
corn. brunnen (Z. Zuncus Zeuss). 

*Seurcium v. Seuditia. 

*Seureolus v. Aspriolus. 

*Seurgio (piscis, cf. seurio, aws stu- 
rio?) sürg (93). : 

Seuria (cf. seorea) stadel 7 scu-ra, 
ginna (Gf.). stug?nne (szc) 7 seupfe zm 
curte (104). scof scm. (Gt. 6, 458). seupha | 
(Sum.). 

*Seurilis v. Scurrilis. 

*Seurio (piscis? cf. scurgio. 
stuern (17). 

*Seurium (cf. seuria) v. Horreum. 

Seurra (7. par-asitus Gl. Fr. -eisi- 
eus 76. cf. seurrus a/s msc.) hd. lotter 
(88, Das. Fris.), l-bube (Ki.), loterbuob 
(91), lotteryn (4). ^d. nd. loderinne sem. 
bübin (6). bobin (21) nd. bouinne. Ad. 
pueb o. leker (1), leeker (68, 110), hoff-1., 
spotter (6), spott- Z spey-vogel (Ki. sZm.). | 
Scer-eno (131), -naro (Gf.), -nare 7 nas.| 
care (121). seirno (Gf.). fryhat(88). snur- 
rinch (Sum.) »/. een schamper (116). 

Scurrari fatzen, speyen, flattierem, 
faderlesen (126). | 

Seur-, scu- (76) -rilis (von scorrilis 
wuntersch.) hd. nd. loder-, hd. bieb- 7| 
lotter- (26), Yn lober- (21), lecker- (20),| 
lech- (8, 9), sehimpf- (10) -lich, -lig (23). | 
ludrechter(74). Ad. leeker, l.-ischen (75), 
-scher (65), -eehter (74), -hafftig, -achtig | 
(68), -achtieh (132), -1ch (1103), -1g (110b), 
-y (627,133); bub-ischen (75), -iseher (74), | 
-scher (65), seh (6), -seh (1); pubi-seh | 
(1) -schen (75); bobisch (b), bebiB (21), | 
boebseh (18), luder-ieht (18), -echter Z| 
luckerischer (74), schalkhatftig (110). nd. | 
bow-esch, -ich. | 

Seurrilitas 7. lec-cacitas (Br.), -atri-| 
citas 4 turpitudo (16); ioci hillaritas 
(65). skevnewort(141). scern Z scernunga 
(Gf). pub- (75), bub- 7 lud- (74) -erey. 
bob- Z lod-erij (21). bo- (22), bue- (11) 
-uerie. leeary (76). lecker-e (5), -eye 
(18), -ey (74). lechunge (9). schymplich- 
(8), sehentlich-, sechamlofb-, bubsch-, 
varr. schandlasig-, hübsch- (65) -keit. 
bubischeit (74). licht-fortiger, var. -fer- 
tiger sehimpf 7 wort; riffionwise (65). 
schamlicheit (25). deckigth (49. d st. 1?). 
schnedigkeit (64). 

Seurro hurrer (1), lecker, letter Z 
loder (20), bube, bobe, nasch-are (121), 
-ere (Gf.), neDer (8). nd. boue. 

Seurrus lecker 7 nascher (9). 

Seur- v. Seus-sorium. 

Secus, stus (9) Zn decl. rund 2 synwel 
(1102). ron-d (110b), -dt (68), -t (182). 
Scheibeleeht (9). 

*Seus-, seur- (Gl. m.) -sorium (mole) 
renn-ela (120, Gf.), -ila 7 quirn (121). ge- 
rummel in der mule (74). 

Seuta (cf. oseillum) ein runder (1102), 
rond (110^), ront (132) schilt. rondel (132). 
hd. bocke, bock- (132), boke- (3), buck- 
(69), bugk- (134), puek- (134) -ler. fuer- 
scherm (75). hytzelrayd o. schock (74). 


i 


Siro.)| 








SCU 
schuod 7 both (mawis 19. cf. Gi. m. mj. 
schuyte). runde form (147). 

*Seutab- v. Seut-ulatus. 

*Seutal (5/. seutarius ?) kochermecher 
(20). 

*Seutari sich mit sehilte o. puckler 
wappen (74). 

Seutarius v. Seutifer. 

*Seutatis (guis) ags. ragofine (949). 

Seutatus geschil-tet (68), -t (132). 

Seutella Ad. scuzila (Gt.), sehu- fel, 
-ssel; scüDel (151), schissel (134). scho- 
Del (19), -ttel (132), -tel (11), -tele (22). 
schutei (23). mus schuttel 7 kompken 
(109). 

*Seutella-farius v. -uarius. 

Seuteliari-s v. -us. 

Seutellarium (7. eartalium 74) Ad. 
schussel korb; sch.- Z mist- (74), schofjel- 
(19) -korpp, 4 -bred (19j. schottei- (132), 
scotel (11) -korf, Z -broet (11). 

Seutellari-us, -s (65, 74) ein schussel- 
spuler (74), -macher (75, 110); schottel 
mecher (132). 

*Seutel- v. Seutu-latus. 

*Seutella-uarius, -farius (11023) cin 
schussel- wascher (1105), -wescher (6s, 
1102). 

*Seutellifex schusselmacher, schubler 
(14). 

*Seutes (v. setur, st. fetor?) schyf 
(5b). 

Seu-, 7 sco- (Gt.) -tica (cf. anguilla) 
geis-11 (9), -ela sem. (Gt.). knopfig gaiscl 
(76). ein. kno-techt (5, 9), -dicht (11) 
geyssei. sweype (132). schweiffe (110). 
Sswoppe (125). wep (68). 

Seuti-fer, 7 -fex '75), -ger, -gerulus 
(V. a. 1618), seut-, seutul-arius (7. cliens 
74, Stabularius 29) hd. md. schilt-are 
(Gf.), -knecht, -kneych (15), -furer (8, 9), 
-vorer (22), -bube (75). schyleketht (12). 
schintfessel (77, Ob.). schildbueb (G1. a. 
1618). edelknecht, edling ($24). renner 
(Ob. cf. eaeula). 

*Seutila scuzzila (Gt.). 

*Seuti- v. Scutu-iatus. 

*Seuto (7. scolaris mendicans) schutz 
74). 
: *Seutonia v. Scotomia. 

Seutra (sg. pl. () scuzila 7 pahuueiga 
(Gf.). kachel (1, 16). erein fab, glut-hafen, 
-pfann, wermpfaun (74). 

*Seutrum (cf. scut-ra, -um) glich 
wit (8), weyt (9) geuesse. 

Seutul-a, 7 -um (568) (cf. serpentum) 
scuzila sim. (Gf). schüssel (Ki.). breibe 
7 vurspan (20). vorspan (9). schibelecht 
vorspan (8. cf. seutul-ata, -atus). eyn 
ront spenneken 7 henxel van golde off 
syluer (132). gespir von gold o. silber 
gemacht (/ monile 75). kostlich kleid 
(68). ein runde gestalt wie die spinwüp- 
pen (Das. 2« gotauueppi?). 

*Seutularius v. Seutifer. 

Seutulat-a, 4 -um (76), 7? -or (75) 
(cf. seupulata, seutul-a, -atus oe.) 
scibohtiu gotauueppi (Gf. 6, 408). sidin 
gewand; apfelgraw (equus 76). gemu-, 
var. gemo-sierte farb (75. cf. stragula 
sq.) 


^"deutulatum (£. seupetum 75. cf. 


prc.) seydin (9), dur, siden (8) gewant. 
sarrock (75). 





SEC 


Seutu-, seuti- (6), seutel-(7),seutabu- 
(15) -latus, secutulus DE Gf. 6, 408) 
sciboht sZm. (Gf.). apphel grahe (color 
1). appfel grau (6). opffel grawe als die 
pfert (75). pert dat gelynstrende appe- 
len hevet (147). 

Seutulum (cf. seutula) sciba (Gr.). 

*Seutulus (cf. seutulatus) mistkipun 
(141. ef. Gf. 4, 355. fureale, humerulus). 

Seut-um, Dssw. -vum d. sciba (Gtr.), 
Schilt; bocke-, pocke- (9, 16, 74), bug- 
(93), beeko- (183), Ad. md. bucke-, nd. 
boke-, buckel- (97) -ler. pauesen (75). 
tartseh (91). pockelhaub (74). 

*Sehalmerus &e. v. Scalmeia. 

*Sehalpere v. Sealpere. 

*Seharlelya v. Sceariola. 

*Scha- v. Sea-rletum. 

Sehedia (£. ratis) strusen; vlote; 
kalmeie (Chytr.). 

*Schel-a, -ia (: OX$A0C) vichsarnlider 
(93). 

*Seheledraeus (auzs) seheldrack (140). 

Schem- v. Scen-atismenos. 

*Seherium spange an den cleidern 
(15). 

*Schiffus v. Seyphus. 

*Sehi-, seboe-, squi-, sy-nanthum 
cameel-grab (153), shew, squenanth (143). 

Schiro-momon, -nomon v. Chiro- 
nomus. 

*Schlimbria v. Artauus. 

Schoenophilinda (ludus) das schlá- 
gelins, ring, krantz (112). n4. cop cop heeft 
geleyt (Z. gallina, exclusit oum. 116). 

Schola v. Seola. 

*Seho- v. Sto-machus. 

*Sehona v. Scona. 

*Sehordium v. Scordium. 

*Sehoromia /7. mania; «us scotomia 
»« seorio?) tobsuht (93). 

*Sehorpio v. Seorpio. 

*Scho- v. Sco-tomia. 

*Sehotus v. Scotus. 

*Schraga (seragae Gl. m.) schraeghe 
(Kil.). 

*Schrinium v. Serinium. 

*Sehrofula v. Serophula. 

*Sehueuus v. Sueuus. 

Se (prep. i. sine) von o. on (110). 
van (132). 

*Seb-alo, -ulo (11, 19, 20), sembola 
(14) hd. holz-, hulz- (19) -dube (19 &c.), 
-dub, -taube, -taub, -hutt (68). holtz- (132), 
holt- (11) -duue. holdynne (20). 

*Sebalus (anenal, cf. sabelus) zeba 
(11). 

*Sebasta v. Sebestena. 

Sebastus (7. augustus) augstmon (74). 

Seb-estena, -esten, -asta (herba) se- 
besten (143 &c.). s 

Sebibere (7. seorsum bibere 8r.) heim- 
lich drincken (110 szm.). 

*Secacium (cf. sed-, set-acium) meel 
budel (19). 

Seeale (Ki.) se- (136), si- (94) -calia, 
sig-ale, (17, 4, 74, Sum. &c.), Z -alo (Sum.), 
-alum (74, 104, 127, Gl. m., Br.). -alis 4 
-ala 7 -ilum (Gf., G1. m.), -ulum (14), 
siel-um (Gl. m.), -o (G£.) (7. siligo) roggo 
(127, Gt.). rogke (Sum.). rogk (74). roeke 
(104). rocken-korn (74), -spalte, Mrg. radel 
(Ki. ags. ryg (136), rygi (94), lyge (942) 











SEC 


emmer (125). senkel (4, 74, 76, Mss. mog. 
cf. sardiola; doch weist auch ein s. auf 
renda, liga). 

Sec-, var. secc-amen, -atio howung 
(15). 

*Secam-en (Voce. ex quo, Genmae), -ina 
(Mss. mog., Gf.), Siecam-en ( porc? Gl. m.), 
-ina (v. eremium), siea-mina (104), 
-nia (Hpt. 5) (-en 7. segme-n 7 -ntum 
125) gesneden (22). in-g. (21, 23), Ad. 
-gesneyde, -geschnit (6), -gesinde ( sc 
Gf. 6, 842). geschnaidt (134). eyn ge- 
snede (5, 132), -snethe (133), -schneyt 
(0), -sehnette (69), -schnethe (66, 151). 
ein sehnethe (152), peschnete (70), schny- 
dung (110), elouinge (132). gislaihte (104. 
cf. minutal). spuen (125). ags. gibreci 
(Hpt. 5). 

*Secatiare v. Setaciare. 

Se-, sec-ecana, -eania, sequana (1, 
71, Gf.) (ffvuius fluens per parisius, var. 
paradisum 65) seck (23), seck-e (5), 
-en (1), -eln (5b) in franck-reich (1) -rig 
(283), -en (55). sechken (71). sokke (22). 
hd. seyne, syne (151). zeyn (11). sigon, 
sigana; secona Z sigon-ia, -a sigena 
(Gf. 6, 147. cf. arar). 

Seeare Ad. nd. hau-, hou-, ho-, Ad. 
ha-wen. hougen (49). hacken (4). elouen 
(132). 

*Sec-atio, -eatio, -camen v. -amen. 

*Seccan-a, -ia v. Seeana. 

Secedere nd. wech-, achter- (11, 132), 
hd. weg- 4 aus- (9), eyn weck- (11), 
ewech- (18), enwech-, hinweg-, hinder- 
sich- (110), hinderwert- (20), v- (8, 76), 
affter- (19) -gan, -gaen (11, 132), -gain 
(18), -geen (9), -gene (1:1, 19). Ad. (vocc. 
ex quo) vnder-welgen, -wylgen (133) 7 
affter-, affther- (133) -gen, -gehen (135, 
152), -geben (67). verborg-enlich, var. 
-liceh kummen (65). ab- (65), affter- (19), 
achter- (11, 20), ent- (17, 21) -wichen, -wi- 
ken (11), -wegen (21). enweg scehaiden 
von der welt (16). 


*Se-, 7 sex-eenti sechfhundert 
110). seDhondert (122). 


Secernere /d. vf) nemen, sundern, 
ab-s. 7 -schaiden 7 himdan seezen (65); 
sunderlich sin (14), zuruek sten szm., 
iber ruek ansehen (76), deilen 7 scheiden 
(20). be- (14), enzwey- (19, 20), ontwie- 
(11) -scheyden, -brechen o. slaen (20). 
vndersceden (100). 

Secessu-s, -m (25) Ad. v3- sim., bosen 
vB- (21), bose 7 vz- (5) lose 7 ut- 
(23), hin- (65, 110), enweg- (68), wech- 
(132), heymelicehe- 7 achter- (20), stul- 
(25, 65) -gang, -ganek, -gangk (23). 
gemaehs gen zu der natur (75). seheif)- 
hauf, priuet (74). ags. helostr (94, 136. 
cf. recessus). 

*Seciacium (7. erebrum ; cf. sedacium 
&o.) ritra (141). 

Secludere (7. reicere 22^) vff slieDen 
(20). v sliBen (19). verslezen (100). ont- 
sluten (11). sehup-ffen (17), -pen (22). 

*Seclum (untersch. von seculum) 
ewig (8). 

*Seclusa (cf. ex-, s-elusaà Gl. m., 
clausura) were ((). Cf. wer mola ,,al. 
selusa* (130); uueri mole (turri Gf. 1, 
929). 

*Seclusio ví) slieunge (20). 

Seclusus vz geslossen (20). 


(68, 





SEC 


*Seementatus (cf. segm.) gigaroter | 
(Gf.). 

Secordia (cf. soe.) thor- (9), dor- (8) 
-heit. vrese; trae- 7 gecki-cheit (132). 

Seco-rs, -r (cf. socors) hd. nd. eyn 
dore, Ad. tore, tor, dour (67). furchtig 
(8). hertzloD 7 zaghafft (68, 110). vnbe- 
herzt (128). sonder gedachte (132). 

Secreta (in missa) das haimlieh gebet 
(65). verho- (68, 110), verhee- (132) -lenheit 
ut in m. (110), in der mefe (68), in die 
misse (132). 

*Seeretare absynderen &c. (65 var. 
i. q. secernere). 

Secretaria versigleri (65). 

Secretarium (7. saeristia 93) Ad. nd. 
hei-, he- (100) -melicheit sZm. heim- (99), 
kleyn- (8, 9) -ode, -ot (9). raet- (20), 
trist- (93 Mre.) -kamer. sigaturi Z -indri 
(Gf.), -eltor (93). 

Secretarius hd. sigersto (G1), heme-| 
lieh. (49), heymlich rait (18); h. rat- 
wisser, -wiser; haim-leich rat wisser (1), 
-lieh rat wizzer (71); heimlieher Z rat- 
weiser (74); ein h. rat (65). ein h. ratz- 
(110), rotz- (1105), ratD- (68), raits- (132) 
-man. heimlieher ratgebe Z innerste rat 
(75). nd. he-, te- (23) -melich rad wetere. 

*Secretor seigerer (Aer.). 

Secretum Ad. heyme-liceh, -licheit | 
sim.; absunderung (65), in sigel (1, 6); 
eyn inge siegel, -sigel (21), -segel; eyn 
heimlieh insigel (69, 134), heymelich 
inge-sigel, -segel (133). cleyn s.5; secreet 
(147). nd. in-gezogel (23), -ghesel (92). 

Seeretus Ad. nd. hey-, Ad. heyme-, 
heym-, heme- (12, 14) -lich. haimlieher | 
wyser raut (7 oeultus 76). | 

Seeretus locus hindan geseezt vf| 
der gemain wandelung der mensehen | 
65). | 
| Sect-a, 4 -asis (q. cf. 99, 29, 66 &c.)| 
hd. eyn zwey dracht in dem glauben;| 
zwitraeh in dem globen (46); zwitrach-t | 
des glaubens -a, -tikeit im glauben | 
-asis (75). vngemain glaub (1). eyn vn-| 
gemeinet glaube (sze 5b). sunderlich | 





ordin (8, 9). fulgniBe (20). nach folgung; | 


fur-nemung 7 -sacz (65). nd. zwey- (23), | 
twig- (22) -dracht in demme (den 23), 
louen. opsate van quader lere (147). | 

Seectari Ad. volgen (8, 9); maeh.,| 
noch-, ad. na-v., Ad. -fulgen, -hengen (65). | 

Sectarius Ld. sehtzere (Gf. »« sex- 
tarius?), eyn vn-gleubiger, -gleyber (21), | 
gemein glauber (1, 5^), -gloubig mensch; 
ketzer; eyn nach-, noch-folger, -fulger;| 
zweytrachter (1). nd. vnghemene, vnghe 
(sc 22) louer. 

*Seetasis (cf. secta; »« ectasis?) 
zweytracht- (0, zwitraeht- (75), entzwey- 
draceht- (D), witracht- (6) -ikeit in dem 
glauben, im gl. (73), e» fide (6). 

Sectator nachfolger (65). 

*Sectellum v. Assularium. 

*Seotica (mus le-, ve-ctica?) 4. genus 
vehiculi flode (20). sleed (19). slede (11). 

Seetio hauw- £ snid-unge (20). 7. 
diuisioabschneydung; ?frequenssecutio 
empsiguachsehung (74). 

Sector hd. nach-folger, -fulger. 

*Sectrum v. Assularium. 

Seetus gehauwen (20). 

Seeubare (cf. seeumbere) be-sloffin 
(8), -slofen 2 -legen (9). 





(133), eme, nd. sik. 


SEC 523 


*Secu-bare, -mbere d. be-, bi-legen. 
be- (23). by- (22), bi- (100), affter- (19), 
achter- (11, 20) -ligen, -liggen (11). 

*Seeubere (»« seeutere?) zuruck 
werffin (8, 9). 

*Secularia (unt. von securis) cambr. 
laubael (Zeuss). 

Seeularis werlt- (20), welt- (65) -lieh. 

Seeulum d. die welt; w. 7 alr (6), 
alter w. (15), die w. o. ein alter. der w. 
(1, dye werlt (5, 23) alder. werlt (20, 
132, 133). de we'rlt (12). de. werelt ader 
alder (18). dye wernt aller (21). clen 
wert (DP. -ulum demn.!). wert- (8, 9), 
mensch- (8) -lieh lebin. eyn zit (8), man 
ezeyt 4 ewigheyt (9). geschlecht nach 
der zeit zu rechnen (75). 

Secum mit Ad. sich, ym, yme (67, 
mit ym selber w£ 
ille est secum in domo sua der ist selber 
mit yme in sime huse (20). 

*Secumbere v. Secubare. 

Secunda gluck; ander werb (8). 
gelücke; andir mut (9). dy andere ge- 


| burt heyzet das vel da daz kint in der 


muter leip inne leit 7 das mit den kyn- 
den geborn wirt (4). 

S. perfectio nachgeende besserung 
(62). 

Secundare Ad. gluck-en, -lich syn 
o. machen; noeh fulgen, nach folgen; 
an dye ande-rn, -r (9) stad seczen. 

Seeund-ario, -o hd. zu dem, zum, 
tzo dem (132) wd. to d€ andern male, 
mole (1105), mayl (132). zu dem am- 
der mal (110 var.). andir weyd (-ario 9). 

Seeundarius Ad. ander, der a. (V, 
21). a.-mal besundern (22). der andirste 
(Db) secundus (seds 1). 


Seeunde res gluckliche  zufellige 
ding (65). 
Seeundina (cf. secunda) kinduel 


(93). kindüburdlin (64). 

Seeundo zwyrend (s8). 
*Seeundoeras vbermorgen (74). 
*Secundorum (st. -darii) panes grob 

(9), grop (8) brot. 
Seeundum /id. nd. nach, noeh (22), 
nae (132). Ad. naich (Mss. mog.). 
*Seecundum-que nach deme 
-quod jn etliche wise (65). 
Secundus /id. der nd. dy (25) ander, 


(G1) 


|anderde (132), zweyde (20). geluck-ig 


(110), -ieh (132), -lich (68). gluckselich 
(9). glieheeh (13). quanto neronior tanto 


| seeundior extat ye boeser schelck, var. 


ye boser sehalek, so besser gluck (110). 
ye bofer sch. ye besser gl. (68). so 
boDer seh. so boDer gl. (1102). wo arger 
sch. wo besser geluck (132). 
Seeurare Ad. sicher machen. ad. ze- 
ker maken. seeheren (14). sichern (75). 
Seeure sicherlich (20, 75). 
Securidaca peltschen (143). 
Seeur-is, -us (133), 4 -ella (75) Ad. 
axt, axxt (7), axst, axe, ax (18, 4, 132), 
aehfe (125), achs (1), ackis (5^), agst, 
by-, bey- (70, 134), pei- (3, 75) -hel; 
peyl (4), byel (133), byeln (10), hacken 
(1), haek (75), holtz-h. (111). bijl 4 aex 
(132). exe (23). exse (22). bile (11). 
Seeuris rustica wagenbyel (125). 
Securitas Ad. sicher-heit, -keit (5), 
66 * 


524 SED 


-ung (123). nd. zeker-, zecher- (23) -heit. | 
gewiDheit (20). 

Seeurus (cf. -ris) hd. si-, sye- (19), 
schi- (4) -cher. seger (13). nd. zeker. 

Seeus hd. nd. by £ anders. eya, vg. 
es ist wol a.; woluil-iech, var. -1icht (75). 
s. viam neben 4 bi dem weg; uDwen- 
di-gs , var. -g des wegs (65). 

*Seecussare qwettzen, mordelen (141). 

*Secutor (cf. suesius) jagahunt Z 
4 sius-o, -i (Gf. 6, 282). 

*Seeutorium v. Tristega. 

Sed sunder (19). zonder (11). 

*Seda (cf. sceda, seta, sata s/m.) 
sath (18). zedel als in dem bok (23). 

*Seda-ecium, -tium, -zius (Gl. m.) 
(cf. See-, seci-, set-, sid-acium, sesti- 
eium &e.) har- (74, 100), ha-, hai- (104), 
ha- (130) -sip (104, 127, Gf.), -sib (100, 
117, 130, 141). deyck drog (19). deech- 
troch (11). deych trock 7 mel budel (20). 

Sedare /,d. seczen (17), nider- (65), 
gleich- (4), glieh ge- (5) -s. ; ge-s., -siezen 
(21); gliehen, vgl. (10), -liehen (12), 
-sagen (19. cf. 11), -eynigen (13); stil- 
len, ge-st. (bb, 88), sweygin (8), ge-sw. 
(9), semften (9), frid machen (8s, 110); 
ent- (21), krige ver-(65) -richten ; milt- 
igeren (ss), -ern 2 ab-stellen 7 -legen 
(65). den zorn ab-st., hin-l, leschen; be- 
hamlen (88). 2d. vor-liken, -sitten, be- 
setten, veryagen (11), sachten 7 saeten 
(132). 

*Sedarium (cf. sed-, sec-acium) mel- 
(20), meel- (11, 19) -budel. 

*Seda-rius, -ris(1103),-tarius, -torius, 
7 sedifex (14,75) hd. stul-macher, -mecher, 
-er (74). sessel-m. (975). md. stolmeker. 
stule- (17), stoel- (23), schoel- (sie 18) 
-meyster. 

Sedatio still- 7 senft- (20), sweyg- 
(8), gesweyg- (9) -unge. 

Sedazius v. Sedacium. 

Sedecies Ad. sechze-hen (b, Y, 76), 
-en (18), zechzehen (17) werbe, mal 
(76), mail (Y). XVI (9), sechzen (4) mol. 
zu s. molen m seschs zen mal (6). 
seezehen werff (20). seczeber (21). md. 
-ne (75 


Sesten worue sm. 

Sedecim Ad. sechze-hen, ; 
-n (b, 4); sechs zehen (6); seezen (o1) 
nd. ses-teyne (22), -tyn (23), zeestien 
(11). 

*Sedeci-mus, 0ssw. -us hd. der sechze- 
ndeste, -henst (1), -hende (8), segezen- 
dest (21), sebhnde (20). »d. de ses-teende 
(23), -teyne (22); die zeestiende (11). 

*Sedella (cf. Dz. Wtb. 312. Gl. m. A. v. ?) 
ampri (Gl. Cass.). 

*Sedenarius Ad. der sechzende zal; 
sechzehen zail ((), zechzehen zale (11), 
dy? segczen ezap (sic? 21). md. sesten 
tale sm. 

Sedenim /d. aber. vnd a. (21). aiber 
(6). nd. auer. 

x stoil-meker, -ordinierre 
147). 

*Sedenus Ad. sechze-ndich, -hendich 
(11), -hen ding (se 7); der sechzeh- (19), 
Ssecz- (21) -endest. nd. sesteenich sem. 

Sedere Ad. siczen. nd. sitten. ge- 
setzen 7 -stillen (76. »« sedare). 

Sedes /d. stuol, stul, stull (65, 110), 
stüole (19), stole (21), stolle (18). nd. 
stol, stoel (132), stoyl (23), stuel (11). 





SEG 

*Sedia (anders Gl. m.) v. Scedia. 

*Sedicere (: seditio!) ezweygen (8, 9). 

*Sedieies v. Seditio. 

*Sedieula (7. setha) burste (5). 

*Sedifex v. Sedarius. 

Sedile /Zd. md. siddel Ad. sedel, 
hueren-s. (93), seedel (20), seddel 125), 
syd-il (9), -ele (55), -el. sedele(22). seDel 
(10). sessel (110, 132). stuol (93). stul 
(8, 9). gestul (1). sitzbanek (91). 

Sedimen (cf. subsistentia) ol-druf, 
-heff (74). 

*Sed- v. Set-istrum. 

Sedi-tio, -cies (7. tumultus 75) d. 
nd. (23) zwey-, hd. entzwey-, nd. twey- 
dracht. hd. zwi-tracht (in dem volck 
88, des vfflaufs im v. 75). zwilauff (75). 
zwey-uug (110), -gung 7 vneyndrachti- 
keit (20). zwedraeh (13). Ad. víf-loutf 
sim., -loff (6), -lauff vnder dem volck £ 
-ruor (110), rur (88). twist 7 werung 4 
vploeff onder dat volek (132). auf-brueh 
im v. Z -lauff 7 -ruer vuder den burgern 
o. frauwen (75). angeleiff 7 rumoor (88). 
aufstoDung (V. a. 1477..6f. Sm. 3, 664). 
krig (9). vnhelligkeit (64). gezeneke (8, 
9). virleydunghe (19. »« seductio ). 
v'leyndinge (11). 

Seditiosus hd. vol zwytracht, eyn 
zwey-drachtiger, -drechtiger (21); zwi- 
traehtig (6), zenkecht (8), gezenkusch 
(9), einer der zweiuug o. vfflauff vnder 
dem volcek macht (110). twistachtich be- 
rorende vnd werrende onder dat volck 
2) twedraehtig (23). twigdrachtich 
(22). 

*Se- v. Ze-duarium. 

Sedueere Ad. vfuren, gew. -forn, 
-eyden, -erren (18). Ad. nd. be-dregen, 
hd. -triegen scm., endan furen (65). von 
bosin dingen halden (8 sm.) md. vor- 
voren, terghen. 

Seduetio virleidunge (20). 

Seductor Ad. nd. vorvorer, bedreger. 
Ad. v-furer, leyder, ferfurrer (6), be- 
tryeger. 

*Seductorie betruglichen (65). 
*Seduetorium verfurung (65). 

Seductus Ad. nd. v-vort, hd. -furter, 
-furt, -füret (151), -forte (152). vorgefort 
(18). vileit (68, 132). betrogen (18, v6). 

*Seduculum (cf. seticulum &oc.) quest 
(125). 

Sedul-e, -o emfiig- (65, 110), ernst- 
(110), vleyssig- (9), statick- (65), stede- 
(132) -lich, -lichen (110). 

Sedulitas Ad. nd. stedicheit. stetti- 
7 empsi- (76), dienstbar- 7 anligendig- 
(65) -kait. 

Sedulius fliDiclicher (65). 

Sedulus Ad. nd. (eyn 23) sted-e, -ich 
(132), -eclieh (20). Ad. stet, stát (134), 
stete, stette, statig (1), stetig 7 ernst- 
lich (110 sZm.), flió-ig, -lich 7 sorgfeldich 
(20); flisich (13), vleissig (9), empsig 
(39, 76), emsiger (65), still emsich Z sef- 
hafftig (652 Mrg.). 

Sedum maius, sesuuium /. huys- 
loock, donderbaert (116). 

*Seduus (/igmum, aus caeduus) hau- 
wych (19). houwich (11). 

*Sefillus v. Sesillus. 

*Sefirus v. Sephirus. 

*Sege- v. Seg-mentum. 

*Segena tzeeghe, gheyte (147). 





SEL 


*Seger (cf. eeyx) zinflin; ew. w. m. 
pr. viri, ?nterpr. parua t velicta (16). 

*Segero gj. -onis (7. oculator) hd. nd. 
schellen sleger (Mss. mog.). 

Seges hd. sat, sath (18, 4), said (18), 
saut (64), gew. sait, saet. nd. zat, coern 
(11). hd. korn (19), k.-sat, -sait, -saut 
867), -sar (szc 710), -sam (110). wachsen 
sam (1). wassend som (6). samens frucht 
i gesete fr. (65). wachsend-er s. o. -e 
fr. des ertreichs (75). frutht (20). ein 
acker der geseet ist; der sam, var. 
saum (64). 

*Seget-a/ -arius eyn sewer (1). sager 
(6). 

*Segex v. Ceyx. 

*Se- v. Sa-gimen. 

*Segi- v. Seg-mentum. 

*Segim- v. Sag-inosus. 

*Segmata (7. fa- 76, ua- 3 -seie mu- 
lierum cf. segmentum &c.) ein windel 
snur (3). 

*Segmatum (cf. prc.) frauen pinde, 
langs fr.-klaide, furspang (74). 

*Segmenta eyn cleyt mit se (23). 

*Segmentatus sbst. hd. zie-, ze-runge 
nd. ziringe des kleydes sém., eyns kl 
(18), def kleytz (17), des lyues (23). 

Seg-, sege- (1102), segi- (134) -men- 
tum (cf. seeamen) Ad. nd. vorspan. Ad. 
vor-, fur-spang, vorspanck (4), eyn lang 
frauwen kleyt szm. nd. eyn lane vrowen 
klet szm. 

Segnis Ad. trege, drege, dragh (5), 
drag (21), droche (19), treg 1n vernunfft 
(110), laz Z. peger zu lernen (9), lasse, 
flis zu leren (sze 8), fule, ( ein) langsa- 
mer (65, 75), sitiger (75). nd. trag (23), 
trach, traech (132). 

Segniter treglich (20). 

Segnit-ies, -ia, -as (23) Ad. nd. trag-, 
track- (132), fuyl- (19), laO- (8), las- 
(9) -heit, 2d. -het. hd. dracheyt (18, 133) ; 
trag-, tra- (6), drage- (5), drege-, ful- 
(65) -keit. ab- 7 hin-lassigkait (65). 

*Segnitiosus gar treg vnd fule (65). 

*Segr-adulose 7 -iter (74), -eculose 
(cf. pre.) 4. pigre (14, 16). treglich (74). 

Segregare Ad. sunderen (20), ab-s. 
(65), scheiden; vD-, afft- (20) -sch.; tei- 
len (110). deylen (132). zerstrewen (64). 

Segregatim sunderlich (20). 

Segrex edel (110, 132). 

*Segriter v. Segradulose. 

*Seia tunihha (Gl. Cass. cf. Dz. Wtb. 
302). 

*Seides (7. sidus) stern (74). 

Se-, semet-ipsum Ad. sich selb-er, 
-ir (bb). nd. sick zulues, sik solues, sich 
seluen (23). 

Seiungere trennen Z wit en-, var. hin- 
dan verren (65). abschaiden (76). von 
gesellen haldin (8). von g.Z von halden 
(9). 

Selago (herba Ki., piscis cf. silago) 
bleke (20). bley (11). kampferkraut (Ki.). 

Selectus (cf. sol.) Ad. vBge- (110 szm.), 
sunderlichen vfher-korn szm. sunderlich 
t ainzelhg erwelt (75). 

*Selestus (Mss. mog. sf. seel., besonders 
glossiert) hd. nd. sundich. nd. lasterich, 


Selibra ein halb pfundt (110 szm.). 
Seligere allein o. sunderlich lesen 


(74). 





SEM 


Selina-pium, -sium ( Ki^.) sei-ering 
| (Ki2.). -lerie (Kiv.). 

J Sel-inum, -mum / -mo (74) (7. apium 
| cf. sylynon) merck 7 espe (110, 132). 
epff (74). petersilgenkraut (Ki.). 

Sella Ad. nd. sad-, hd. sadd-, saed- 
(20), sayd- (19), satt-, sat-, sath- (133), 
sess- (110, 132) -el. 

*Sella sag-maritia (141), -inaria 
soumsat-il (104), -tel (141). 

*Sella-cius 7 -rius sattelrof) (75). 

*Sella- v. Selli-pendium. 

Sellare Ad. nd. sad-, Ad. satt-, sadd- 
(20) -eln. satlen (6, 134). satteln machen 
| (1). stoil setten of ewech s. (147). 

Sellarius stoil-meker, -dregher umb 
dair op to sitten; tot den stoil hoerende 
(141). 

Sella-rius, 7 -tor 4 -cius (qq. v. 95) 
| hd. sattel-er, -ros (141), -roD, -macher 
| (110 szm.); sadel-er, -rofó; sattler (74), 
| satel pfert (16). setdeler 7 gesadelt pert 
| (17). sollarius hantros (104). 
| Sella-tor, 4 -rius Ad. sat- (75), satt- 

(2), sedde- (7, 20) -ler; satel macher, 
| sathel mecher (66). 
Sellatus gesadelt (20). 
| Sellio Ad. heng-est, -st, -ste (151, 
132). 

*Selli-, sella- (8, 9) -pendium (7. 
| pendens 4n sella vt lagena 16) satil legil 
| (9). sattil boge (S). sattel-tasch Z -fafi 
| (74). sadel-vaz (5), -faó (1 szm.), -vat 
| (22). eyn zader vat (szc 23). 
Sellularius setteler (T, 16). 
*Selm-o, -um v. Selinum. : 
*Selmonogrion (dus selinon agrion) 
| prunnenkraut, hannenfufh (74). 
|  *Selt-es, -is (sé. celtes) Ad. bickel. 
| nd. beytel (11). 
|  *Seltum (7. latus) eyn site (11). 
*Sem auditus (s?c) halphorter (141). 
*Sembola v. Sebalo. 
*Sembueus v. Sambueus. 


Semel Ad. nd. eyns. nd. ens. eyn 
mail (v). ain-ist (6), -est (v6). 

Semella, 7 se- 7 sy- (74), si- (1, 4) 
-mula (7. euneus 22^») /hd. nd. semele, 
| symmel (7, 23). semmel (3, 18, 74). s.- 
| mel Z -prot (74). sin mal (se 6). semel 
| (1, 4). hd. s.-brot, -rack (17). wegghe 

(225). 

*Semellarius v. Storcida. 

Semen (cf. sq.) sam (9). saem (132). 
| der saumen (64€). same (8, 64») der lude 
(8). sat, sait, saet 7 som, somen (110 varr.). 

Semen passularum v. Passula. 

Seme-n, -ntum (7. sata q. v.) hd. 
nd. sat, sayt. hd. saet, sath, sadt (134), 
Som (6), somen (110), samen (T, 132 &c.), 
| sóme (17), geslethte (20). 

*Semensus halbgemessen (20). 


Sement-, semin-are hd. se-wen, -uen 
(152), -ben, -hen, -en (9); sagen (6). segen 
(23, 76). seigen (110 var.). seyen (11, 1102, 
132). 








*Sementariu-m, -s eyn sewe vaz (5). 
|se uaD (6). see- (18), sebe- (21), sam- 
(0) -faD. segevat (23). 

*Sement-arius, -erius (134) (v. semi- 
nator 110 &c., olitor q. v. cf. prc.; anders 
Gl. m.) seer (69 &e.) sáer (134). seyer 











SEM 


(68, 1103). seiger, seuwer (110 varr.). 
Sewe- (133), sew- (67) -man. 
Sementina wurmsamenkraut (143). 
*Sementinum 4. semen 4 exordium 4 
lucrum (16). satung (4). 

Sementinus (7. sata 4 seges Voce. ex 
quo, de semento existens Gemmae) sate (134. 
«us Sata?). totten saem tzijt behorende 
(132). saitlick, tot sait gchoerende (147). 

Sementis (2. tempus 0 actus seminandt, 
semen frugum, dea sementis, semina- 
rium 23) sadich (5, 22). sadet (25). 
sátig (21). settig (1). Ad. sam, same, 
sat, satzijt sm. salt o. somzyt szm. 
(110). saut, saum, seyunug (88). alreley 
salt; sait tijt (147). tij van zeyene (11). 
ein anfang einD anderen dz jm glich 
wirt (65). 

*Sementum v. Semen. 
*Seme- v. Semi-stinum. 

Semestre sechs monden (92). sehs 
monde (8). 

Semestris halp-mane (8), -mont (11). 
halber monet (7. (una cum est semiplena 
75). syuweleinseite vnd anderseit flach 
als eim kar o. als eim halbekugel (74). 

Semesus halb gessen o. benage-n 


(1103), -t (1105). halp gegeDen (19). half 


gegeten (11). h. gegessen off gecknaecht 

(132). 

Semet ipsum v. Se ipsum. 

Semetrum ein halb mal) (110). eyn 
halue maesse (132). wynekel may (19). 
wiunkel maet (11). 

*Semia (cf. semius, simia) cíün (1). 
ape (23). 

Semianim-us, -is (cf. semiuiuens) 
halb-muetig (1105), -mietig (1102), -leben- 
dig 7 halmutig (38). von haibem mut 
(68). van haluen moet (132). 

*Semibibere halfufe (14). 

Semibos halb rynd (68). halff oe 
132). 

) v domieelidus halb warm (20). 
*Semicanus v. Semitanus. 
*Semiccium v. Seminarium. 

Semicecus halb bint (68). halff blint 
(132). 

*Semici-clus, -dus (132), -reulus (cf. 
hemicielus) halb- (68, 110), halff- (132) 
-cirkel. 

Semi-ceinctium, -cincium, cinctum, 
-cineta 4 cinetea pl. (16), -tinetium, 
-eintia 4 -zintia (4. Gf.) ein halb cleid 
o. sehnutz tuoch (110). eyn halff cleit 
7 snuytdoech (132). facil-eet, var. -etlin 
(110), -leyt (132). sweis tuch (9). sweiD 
duch o. hangende gewiecht (8). breyt 
(0), brait (6), schmal (6, 75, 76) gurtel, 
girtel (76). für-gürter 7 -tüch (Das.), 
-schurtz &c.(Ki?.). sch.-tuech (v. a. 1618). 
kurtelliu Z albgurtilla (54. Gt.). 

*Semicinetus Ad. halb, haltf- (20, 132) 
-gegurt, -gegort (132). 

Semicors halb-hertz (68), -hertzig 
(110). halff hertzich (132). 

Semicupium (7.plen? balneum ; anders 
Pap. Gl. m.) vollbade (74). 

*Semidalim v. Simila. 

*Semides (cf.semipecca)wisse man (9). 

Semideus halb- (20, 68), halff- (132) 
-got. 

Semidoetus halb gelart (9). 

*Semiens (s/. seuiens) v'synnig (1). 











SEM 525 


*Semigelat-o, -u (136) ags. clung-ni 
(136), -ri (94). 

*Se- v. Si-milago. 

*Sem- v. Semin-ilogus. 

*Semiluerari halff wynnen (20). 

*Semilueratus halp gewonnen (20). 

*Semiluerum halp gewin (20). 

*Semiluminosus halp luchtende (20). 

Semimortuus Ad. halb-, zd. halff- 
hd. -todt sim., -doet (11, 20, 132). 

Seminalis sem-, var. seme-lich (65). 
sayeliek (145). 

Sem-inare v. -entare, -iniscere. 

Seminare jurgia plenghen 7 kyff 
maken (22^). 

Semi-narium, 7 -ecium (8), -num (9), 
7 -nium (110 &e.) (cf. sementis) eynes 
igliehen dinges entspringung (9) eyu 
igl. oder orsprong (sc 8). saat £ vrsprung 
(68). saem 7 oerspronck (132). som, var. 
saum, o. ein anfang (110). sayt (22). 
saytvat (147). seminium es! inuidia 
(aus initium?) anzmalium (16). 

*Seminarius sbst. seber 4 seher (19). 
seyer (11). 

Seminatio sewunge (20). 

Seminator (cf. sementarius) sewer 
(20 sim.). 

Semine-cis, -xeis (132) halff doet 
(132). 

*Semini-, var. semi-, 4 spermo-logus 
saher der wort (75). 

*Semin-iscere, -are samen werffen; 
seen als den samen (74). 

Semini-, semin- (Br.), semi-, sermi- 
(74. »« sermo) -verbius (cf. spermo- 
logus) kleffs (20). prediger (74). wort 
seyer; half- (semi-) -woirdich (147). 

Semin-ium, -um v. -arium. 

Seminium dat men an saide wyunet 
141). 
| e (sicut pernox) wachter der 
die halben nacht wacht (ss). 

*Semiostium heck vor eyner dore 
(225). hecke, valder (141). 

Semi-, sim- (64) -plagium vischber 
(91). ein klein, var. kl. einfach, netzlin 
64). 
 etiisiands halb sletht (20). 

Semiplenus (7. dZemidéus Br. simu- 
latus Gl. m.) halb ful (20), foll (75). halp 
fol (bb). 

*Semiputare half cloten (141). 

Semis ndecl. hd. halb, halbe (134), 
halp. 2d. halff. decl. ein halb, halp (8) 
pfennig (110), scherf (8, 9). 

*Semisecuum halp gemenget (19). 
halff gemeenget (11). 
*Semisericum halb sidin (93). 

Semison-arius, -arii Gl. m.) -ory 
(16) 7. dimidium capientes sonitum (16), 
obsonium (Gl. m.). halpfal (12). 

*Semisonium (cf. prc.) halff avent- 
mail (147). 

*Semispacium halb spacy (68). halff 
spacij (132). 

Semispa-ta, -thium, -tium, -cium 
(104, 135, Sum.), -tum (23) Ad. eyn halp-, 
nd. halffswert. sahsa (120). sahs (Gt.). 
saf (104). plutzchen (125). sperisha-ft 
rr -t (Gt. 6, 355. cf. sperascaft hasta 
Gf.). 


526 SEM 


*Se-, e-misperium en halve runtheit 
(147). 

Semi-ssis, -Dis, -ssus (v. -vnoia) 

e . 
drey hàllerer; s. aurei halber floren 
(111). s. homo ein gerinferiger, nach- 
gültiger mensch (Das.). semissem scaf- 
trum (Gf. 2, 525). 

*Semi-, seme- (147) -stinum (7. melli- 
eorium 147) seemschleder (147). sa- (1), 
sche- (2) -misch. 

Semis- v. Sex-tertium. 

Semita d. fub-pfad, -phat (8, 151, 
152), -pat, -pait (7), -stap (21), -drap (9), 
-steig (75); stig, steyg, steyge (1), stich 
(12), sthych (13), selten steg. stieg o. 
pfael (195); fof) stape? pait (18); paet 
weg; ein pat o. ein weg da man ynne 
get (20). nd. fut stapp (93), vot stich 
(22), mampat (108). 

*Semitanus (»« semita) der dy erste 
bruch erdacehte (9). Cf. semicanus 7. 
deus terre (16)? 

*Semitigium v. Hemitogium. 

*Semit- v. Semic-inctium. 

Sem- v. Semin-iuerbius. 

Semiuir halb- (68), halff- (132) -man. 
goeze (9. cf. effeminatus, sinpubium). 

*Semiuiuens (7. semimortuus, inter- 
eutaneus) halb tod (75). 

Semiuiuus Ad. halb lebendig, halp 
lebendyck (19). halffleuendich (11, 122). 
h. wesen (20). 

*Semi-vneia, -vntia (151), 4 -ssis, 
var. -ssus (64) hd. ein halb vntze, vntz. 
halff vneie (132). 

Semiuoealis ^d. halp-, halb-ludig, 
-utig, -lautig, -ludelich, -hellig (1), 
-stimmig (6); halber thon o. h. laut (75). 
nd. haltf-ludig, -luydich (132), -lud. 

*Semius (cf. semia) aff (1). 

Semi-, sem-ustus (7. semel vstus 7 
maeceratus 20) Ad. halb-, nd. halff- 
vV:brant, -gebrant 7 -gekeezert (20). 

Semo, senio (132) halb mensch (110). 
symo, sem-, semi-unculus half mynsch 
(141). 

Semotim abwerfelieh (17). 

Se-, 4 a- (76) -motus hinder sich 
bewegt (76). abge-teilt (110), -seheyden 
7 -worfen (17). vbgeschlossen 7 endan 
geseezt (65). 

Semouere hd. abe-, ab-werffen, -le- 
gen 4 tbun (110). aff- (132), achterwert- 
(23) -werpen. 

*Sempec-ca, -ta (Gl. m. 6, 179 sq.), 
senepecta (76), senipectus (17), semi- 
des (q. v.) alt wise /8), weys (9) man. 
alt vnd wie (17). 

Semper alit (6), -tzijt (5), -tijt (23), 
-wege (18 &e.). alle-w. (5b, 19), -ezijt 
(21). jo vmmer Z jummer mer (22b). 

*Semper-uiua, -uiuum (94, 128), 
-uiuus £ -folium (74), -bina (18), -frva 
(146), -froa (sv) (cf. peruinea, barba 
iouis) hus- sim. Ad. -wurez, -worez, 
auch, md. lock, -lok, -loch (74, 85), 
-loech (85), -wor, Mrg. hulauch (13). 
blade-los (23), -lo. (18), -loiz (5). blude- 
lof) (21). blat-louff (74), lauf (64). in- 
grun (77). sin-grun (74), -gróne (105, sim. 
Gf.), -fulle (942). belg. donderbaert (128). 

*Sempiternalis ewig (65). 





SEN 


Sempiterne ewiclich (90). 


Sempiternitas ewicheit (20). ewig- | 


keit (9). 
Sempiternus Ad. nd. ewich. hd. ewig. 
nd. ewegh (23), ewiklike. 
.*Semptembrio v. Septentrio. 
*Semula v. Semella. 
*Semuneulus v. Semo. 
, Sem-us, 7 -is (76) Ad. vnvolkommen 
sem. 
Sem- v. Semi-ustus. 
*Senacion &oc. v, Senecion. 
Senaeulum raethuef) (20). 
*Senamurea flecke o. mose (74). 
Senarius (7. mumerus 0 vermiculus € 
pedieula que habet VI pedes 76) sef 
zail (5 sém.). sechs zal (6). see goldigk 
(21. 2« senaureus!). sehste (8). sechste 
(9). hasart 7 sestalich (93). sel tal 
(sce 22). 
*Senasc-aleus, -allus, -ulus v. Sene- 
sealeus. 
*Senates v. Sinatus. 


Senator der gewalt hat in dem rat 
ze rome (93). ein senat (22). eyn s. (20, 
923), senate (18), senayt (5) zu, to 
rome, ram (20). ein senatoer van roem 
(132), alt man von dem rat (110). radt- 
herre (111)  romscher richter (76). ge- 
waldiger (8, 9). sentseeppe (100). pl. die 
alten (65). 

Sen-atus, 4 -ectus (74) (cf. sinatus) 
der wisrat ze rome (93). weys rat £ 
alt zese 74 samenunge der weysen alden 
(9). sampnung der alten o. w. (74). alt 
wise geweldig (17). alt w. man o. sam- 
menunge der alden (8). ein gantzer rat 
(110) alter rat (65). senat ze rom (1). 
senet (100). sentschepen (99). 

*Senea v. Senta. 

*Seneci- v. Seneci-a, -osus. 

*Seneion v. Senecium. 

*Sene (herba) sen (93). cf. sen-a £ 
-ua senetblütter (Ki.)? 

"Seneca v. F'eneca. 

*Senecen 'v. Senecium. 

Sene-, sene- (17), seni- (8) -cia, 
senitia (7. pilatura labrorum 129 sim.) 
(Br. wie Gl. m., 2« senecium?) kyfel £ 
wang von dem fiseh (110)  cuwe off 
wange van dé visch (132). kyewe in den 
vische (147). fluch (9). fluchunge (17). 
flucht (8). after-kosunge (17), -kosen (8), 
-koze (9). treber ; uuinperhalga 7 trestir 


(pl. at.). weinper-palg, -hulBe (74). her- | 


ine (herba 101. Gt. cf. senecium). senes- 
tia 4. menditio 7 detractio sonum (76. 
sí. immunditia et d. senum). se- (74, 
75), see- (75 varr.) -nescia (v. male- 
dietio senum 75) lesterung (75), ver- 
fluchung (74) des alters. senecta affter- 
kose, allter, fluch (74). 
Seneci-o v. -um. 


Senecio ein alter alber o. narr, n4.| 


een versuften ouden grieck (116). 


*Sene-, sene- (17), seni- (8) -eiosus | 


(cf. senecia) aftir- (9), after- (17), hin- 
der (8) -koser. 

Sen-ecium, -ecion, -étion (95, Sum. 
VI), -ecio (942, 126, Gf.), -etio (73), -tion 
(95), -eion (85), -eion (105), -netion (105), 
-eneium (12), -icium (Y), -acium (74), 
-acion (17, 74), -ation (91), -otion (87), 





!-ecius (13), -ecen (94. 136), sinecie. 


SEN 


(Sum.) (7. fumus terre 3) pein- £ bein- 
(Gf.), ber- (95), erueze- (17), ereuez- (4, 
73, 74) -wurz, -worez (1T). eiz-bresta 
(Sum. VI), -preste (105). rietachel (Sum.), 
rotachele (87. cf. saliumea). rot- (131), 
selp- (105) -lacha (cf. rotachele; selb- 
heila, -stheil?). selbeza (131). rotescal 
ms$c., boh. trzeymuzyk, alias wodna 
pyerzyeh (? 4). grindtkraut (73 &e.). 
eyn herlingZ win trester (T. cf. senecia). 
himel slussel (3). brunnunkresse (-tion 
95). brunne- (6), prunnen- (74, 91) -kress. 
brunnen kref) 7 brüenkres (76) bruens 
kerse (sic 85). born erasse (v, 10). wafer. 
keyrs (13). walkertze (herba sic 19). 
pawmwolle (74). modelgeer (126). ags. 
gundaesuelg-ae (136), -iae (94); grunde- 
swylige (942). 
*Senec-ta v. -ia. 

Seneeta (7. zpse sorsd condictio sor- 
lis 0 senectutis 16, oft 4. sen-ectus, -ium, 
-itudo qq. v. cf. senecia) altheit o. gluck 
(8, 9). senectus / s. deerepita dz boghri-, 
varr. bogru-, bogrü-ckig alter (65). 

*Senecta-lus, -nius v. Senesealeus. 

Seneetus (7. congregatio seniorum [5€ 
senatus) 7 antiquitas 0 sexta [: sem-] 
etas) alder (8, 9). 

*Seneetus v. Senatus. 

Sen-eetus, -eeta, -ium, -itudo Ad. 
nd. a-, nd. ae- (11), o- (22) -Ider. Ad. daz 
alter, altheit. 

*Senegla v. Senogela. 
*Sene-ion, -neium v. -cium. 
*Senepeeta v. Sempecea. 

Senere hd. nd. alden. Ad. alten. 

Sene-, seene- (3), seena- (9), sena- 
(15, 16, 93) -Sealeus, Z-seulus (76), -seal: 


|lus (93), sene-scallus, 0/ssw. -stallus, 


-etalus (18), -etanius (23), senoscaldus 


|(v. gregarius) Ad. nd. mar-schalck;, 
|-schalg (21), -sehalt (6), sehall, (6), 


-&alk 7 hofemeyster. (11). Ad. mair- 
marg- (8) -schalck. 

Senescere /d. nd. a-, nd. ae-, o-lden. 
Ad. alten, alt werden, 7 sin (20). 

*Senescia v. Senecia. 
*Senesia v. Sensia. 
*Senestia v. Senecia. 
*Sene-tio, -tium v. -cium. 

Sen-ex, -us Ad. nd. alt. nd. aelt, olt. 
alter man (1) senex asenio 4 decre- 
pitus ein man inder aberwitz; s. asenec- 
tute ein man funfzigierig (93). 

*Seni- v. Sene-cia, -ciosus. 
*Senicium v. Senecium. 
*Senifes v. Cimex. 
*Seniliare v. Sentinare. 

Senilis Ad. altleich (1, 2, 4), -lieh 
(68), ig (110), -keit (Db); gew. eltlieh. 
alde-lich (20, 23), -lecht (5). o- (22), -e 
(91) -ldelich. ald-yeh (19), -rieh. (-ueh? 
18). althich (132). 

Senilitas (Br. aldunge (20). 

Seniliter elt- 4 ewic-lich (20). 

*Sen-ima, -tima (7. trísticia) erot 


| onmoyt &c. (147). 


Senio (7. VIpunctaintassere, texera 
152; a sex, a senex! cf. semo) em se 
vff (s8, 110), sechB ougen in (68), sechs 
vff (15) dem wurffel sem. sef) ougen Im 
d& dobbelsteyn (132). sese (Zn essere T). 
ses (93, Gr. ein seef) o. sechfó augen 


SEN 


| (64). ein taus (7. duo puncti im tassere 
| 3, 4, 4. q. binio 64). een chiis (v. sex 
puncti in tessera 108). 
, Seniores die alten priester; s. 2m 
| celo alie heiligen, allbailgen (65). s. po- 
puli die eltisten des volcks (1). dy el- 
| tistin (55). 
*Senipeetus v. Sempecea. 
*Senipes v. Sextupes. 
*Senis hohensynne, ein stat in tus- 
| cania (74). 
| *Senitia v. Senecia. 

Senitudo (Pr. cf. senectus) Ad. alt- 
heit. alderdom (132). 

Seniu-m, -um (134) v. Senectus. 

*Sennetion v. Senecium. 
| "*Sen-ogela, -egla (146) (herba) sene- 
| gel (87, 146. cf. sanieula? senegawortel 
polyanthis seneca Numn.??). 

*Senon dgs. cearricae (136). cean nuc- 
eae (94). 

*Seno-n, -nium v. Sison. 
| Senones (cf. senis) hohensynner o. 
| die von der hohensynne (74). 
*Senopheia v. Scenophegia. 
*Senosealdus v. Senescaleus. 
*Se- v. Sce-notaphium. 
*Senotion v. Senecium. 
*Sensate wol besunlich (175). 
| | Sensatio syun-e 7 -ikeit (7), -ung 
| (7, 62). vorsynnig (25). 
| Sensatus /d. synnig, ein s. mensche, 

eyn sindig man (21), vol synniek (55j; 
| wol be-sinnig (1), -sunner (975). nd. wol 
by sinne; vnsinnich (aus ein s.) men- 
| sche (22), sundieh mensch. Ad. gesin-net, 
|-t; be-sint (134), -synnig (2), -sunig (1); 
|sinrich (17, 110). eluger 7 vernunfftiger 
! (65). 
| *Sensere v. Sentinare. 
*Sen-sia, -esia (76) (74. virg-o, -a «16 
| pudica) geschemig iungfrauw (15). 
| Sensibile liplich sichlich ereatur (65). 
| Sensi-bilis, 7 -lis (110 &e.) gefulich 
| (20). fulend-er (9), -e (8) mensehe. geuoe- 
lieh (132). synnlich (68, 75). be-s. (110). 
| lip- 7 sicht- 7 entpfint-licher ; s. sapien- 
|tia wiDhait der funff sinne (65). 
Sensibilitas gevoe- (132), befin-, varr. 
befint-, hefint-lieheit (110). 
|  Sensibiliter ge-fulieh (20), -voelich 
|(132). befin- (1103), befint- (110b), sin- 
(75) -lich. 
Sensilis v. Sensibilis. 
Sensim fulochon (Gf. 3. 496. cf. sen- 
| sibiliter). sin- (20, 110), geme- 7 husch- 
(65), gemech-, var. gem- £ hubsch- (65, 
|88), sen-, entphint- (88) -lich. ein weni-g, 
|var. -glin (65). lang-sam (9), -sum (8). 
allenschen (132). 

*Sensitas (sí. -tus?) besynniek (55). 
| |Sensualis sin- (20), sinne- 7 versin- 
(110, 132) -lich. 

Sensualitas Ad. sin-, 7 fleisch- (65) 
-liehkeit szm., 7 fiesechkeit (65 var.); lip- 
lieh sm., leipliche (9, 74) meynunge, 
| bewegunge (9, 15, 63, 64,65, 14), neygunge 
| (9), negung 7 art (63). bew. 4 neygunge 
$ art (9 Anh.). art-n. (74). 

Sensualiter sin-lichen (1:10), -nelich 
(132), -rich (68). 

Sensuosus (Br.) vol syns (132), syn 
varr. synns, syn (110), synn (68). 






















) EK 











SEN 


Sensus hd. (der, dye) nd. synne. Ad. | 


der 4 ein syn. synlich bewegung (9); 
s.-keit (9; 65). beweg-, entpfint-, ver- 
stent-lichkait; sunderlieh furnemung Z 
s. sinne; gemut, var. gmut &c. (65). lib- 
liche erkentnyb) (75). lhiplich kraft zeer- 
kennende (93). ensebida (Gf.). s. ecom- 
munis gemeyn sinne (62). s. proprius 
mutwilligkait (7) agen furnemenf (65). 
S. sacre scripture auslegunge (9). de 
sensu et sensuato (? ber) von synn 
vnd syten (1). 

*Sen-ta, -ca (7. ta- 5, tu- 1 -rmus; 
piscis, aus tinea »« tinea) Ad. nd. sly. 
hd. slie, schlie (21), sehlin. (76), sligle 
(12), sehle (18), sleen baum £ slehe (szc 


1) sleieh (1), slyhe (133), schlyhe, | 


schleyhe, sehley (134), seleye(3), sehleye 
(4) made (5). 

Sententia Ad. md. ortel, ordel (13, 
132). Ad. vr-, or-teyl; vrdeil (20), ártail 
(6). sin-ne (17), -lichkait, rieh wort &c. 
-meinung, edrr. simne m., sinn (7) m. 
(65). das pueh von hohen synnen (74). 

Sententiare Ad. md. orteln, v-o., 
-ordeln (132). Ad. urteln (6), orteyln (17), 
vr-, v'vr-teylen. 

*Sententiosus v. Senticosus. 

Sent-es, -is, -ix, -rix, -ex (105), een- 
tis (q. v.) (cf. rubus) Ad. dorn. d.-spreit 
? thornahe -ix; huifaltar -is (Gf.). huf- 
halter (105). dorn, torn, t.-busch (4). 


d.paum (74). d., var. darn-baum (15).| 


dorren (6). durne -trix; splytter -es (19). 
dron (21). 2d. dorne (22, 85), doern £ 


splinter (-rix 11), drone (47). sant-uuerf | 


7 -uurfo (Gf. cf. syrtes). 





*Sentes (i sordes l, popisma 0 caries | 


23. cf. sent-us, -ina) stanck (1). polich 
(1) vnreyn (23). 

Sent-ieosus, -iscosus (110), -osus, 
-entiosus (74) dorn-ig (88, 110), Ager 
(74), 1eh (20), -aechtieh (6s, 132). doer- 
nich (11). í 

*Sentima v. Senima. 

Se-, 7 ce- (14) -ntina (»« sentis 9) 
hd. fui wafer (6); stinckende grube 
mit w.; 4 tieffe stat im sehiff (75). faul 
w., pfintgrub, o. einpfindgrube (ém maur 
74. cf. laeuna). ful, fuel, wul (40), faul 
(3) w. in dem schiffe, 1n schiffen (3). 
nd. vule water in de schiff (23), scheppe 
(22); dork, de boddem des schepes 


(Chytr.). pffutz, var. pfitz, laeh (65).| 


hulwe (Sum.) zucht (8). ayter sucht 
(aus aytzueht sim.) t dornig (9). dorn 
(14). soune (? Gf. 6,245). ags. (?) lectha 
(94); lechta vbi dc. (136). 


Sentinare ;/. sentinam exhaurire (64. | 


m.). d., satagere 4 pericutum euitare (Ki). 
animo aliquid sensim dijudicare (129, Br.). 


sensere (»« senescere »« censere) 7.| 


dij. t debiktare; seniliare, prodere, 
erumpere idem (6). 

*Sention v. Senecium. 

Sentire (7. intelligere 20) beseben (20 ; 


bei Ziem. unbelegt. cf. Gt. 6,168). ent-zebin | 
(8), -pfinden (65, 110); -pfintniB han sim. 


(65). fulen (12, 20). fielen (10). volen 
(14). voylen (13). gevoelen (132). fawln 
(9. 2« sentina?). volgen (1). 

Sentis v. Seniss. 

*Sentis- v. Senti-cosus. 

Sentix v. Sentes. 





SEP 

*Sentosus (Br.) v. Senticosus. 
*Sentritus (aus exentrare?) 7. qui 

propter aposteumata vuptwm interit (16). 

*Sentrix v. Sentes. 

Sentus (v. sordidus) scharff (68, 110). 
seharp van huyt (132). rauch; scheütz- 
lich; dornechtig (Das. stráubig (Kkia.). 
befleckter; vn-sawber, -reiner (74). 

Seorsum /.Segreg-(Vocc.ex quo), Separ- 
atim (Gemmae). hd. von eynander; zu 
rueke, -ruck, -rugk, -róck (91); zeruck 
(110). md. to rugghe. nebent- (Das.) 
obir- (8), hinder- (6) -sich. h., achter- 
(132)-ruck (17), -wartz (110b, 132), -wertz 
(1102). sunderlieh (Y). be-sunders (Das.), 
-seits (114). aensyde (132). 

*Sepa (cf. eep-aà, -um) Ad. zwy-, 
zwyb- (0, zwe- (5), ezwye- (18), zwo-, 
Zi- (9 -bel; ezwyppel (4). nd. sip-olle, 
-pel. 

,Bepa v. Sepum. Gepa. Sultrum. 

Separ vngelijeh (20). 

Separa-bilis, -biliter, -nter schei- 
delieh (20). 

Separabilitas scheidelicheit (20). 
*Separa-biliter, -nter v. -bilis. 
*Separa-ntia, -tio scheidunge (20). 

Separare hd. nd. scheyden. hd. abe-, 
ab-, nd. afe-, af-sch. vorseeden (22). 
absundern 7 erkennen in sunderhait (65). 

Separatim hd. nd. (23) abseheidelich. 
ab- (6), von einander (110) -gescheiden. 
schaidlieh (46). af-seheidlich (132), -sche- 
delick (22). 

Separa-tio v. -ntia. 

Separatus abgesundert (65). 

Separiter vngelijlieh (20). 

Sepe d. offt, diek, d.-vil (68, 110), 
-wyl (132). nd. digk (23), vakene (222b), 
betijden (85^). 

Sepedium &oe. v. Sepidium. 

Sepe-, gew. sepi-lire hd. begraben. 
nd. grauen (132), begr.; ter erden be- 
staden (132). 

Sep-es, -is,-s,-e (110 &e.) (7. muni-, 
moni- i110, munc- 76 -tio de spénis, 
cum virgis cathenatis 16) hd. zun, czune, 
zunne (5), ezawn (9), zunen (seps 20). 
tzuyn (132). nd. tun, duen (97). ad sepes 
(bibere) bil an dy rineken (125). 

*Sepeto (morbus, sí. serpedo) masen 
(1. 

*Sepeus (cf. sepum) rueten (108). 

Sepia tingta (93). meerspinn (135). 
*Sepi-cecula, -tecula 7 -ecula (74), 

-cedula (Gf. 6, 725), spicecula (v. fice- 
dula q. cf.) (auis, cf. merops) list-era 
(84, G£.), -eta (G£.), -ra (102, Gf.), -er (74). 
begist-arz (Gf. 6, 725), -erz (Gl. Trev.) 

*Sepi-, sepe- (74, 147, Pap.) -dium, 
-dum (147) czu-flucht (8, 9, 74), -Wlocht 
(17). tovlucht (147). 

*Sepillus 7. qui. nimio amoris ?mpa- 
cientia se suspendat (16). , 

*Sepinaga v. Sepiuaga. 

Sepire Ad. zu-, zi-, zew- (19, 110), 
verzew- (126), md. tu-, betu- (81) -nen. 
luken (108). verhagen (126). 

*Sepirus v. Sephirus. 

Sepissime aller- Ad. -dickest, -digks 
(23), -sedig (21). alder digkest (22). 

*Sepi-uaga, -naga (74) (awis) zun- 


52 


528 SEP 


sehlypffel, var. zaunschly pflin (64). zawn- 
slupffel, kuniglein (74). 

*tSepium v. Sepum. 

*Sepium vischbein (135). 

Sepius /d. dick, dicker. nd. digk, 
vaker (85b). 

*Sepius (piscis, cf. sepia) sepa (Gt.). 

Seplassarius (cf. pantapoles) salven- 
vereoper (141). 

*Seplas-sum, -ium (Gl. m.) salvehuyss 
dair men sy verkoipt (147). 

*Sepoli-a, g. -e ?. spolium roiff (141). 

Seponere md. wech-, hd. nd. eyn 
wech-, Ad. ewech- (18), eyn weck- (11), 
zurucke-,. hin- (65) -legen. Ad. entweyg 
leygen (21), scheyden, abwisen szm. hin- 
(110), hindan- (65) -thun. achterduen (11). 
athter liegen 7 hinder seczen (20). 

Sepositio hinderseczunge (20). 

Sepositu-m, -s gesundirt (8, 9). 
wech geleget (23). 

Seps (cf. scolopendra)swartwrn (93). 
swartzeslang (74). 

Seps v. Sepes. 

Septa (piscis) salm (74). 

*Septa minuta? numerata loca (76). 
Cf. s. cireundata 1. saneta (Pap.). 

*Septe- v. Septua-genarius. 

, Septem hd. sye-, si (75, 76), sib- (6), 
só- (21) -ben; sebin (5). md. seuen, 
Seuene, souen, zouen. 

September /d. nd. (23) herbst-, Ad. 
herbist-, herbest-, hirbist- (bb) -mont, 
hd. -mant (bes. Mss. mog.), monat, -monet. 
51d. heruest man; euenmaent (108). der 
erste herbste man (4). erst herbst mon 
(15). s&emon (Cal. a. 1477 Sm.). der VII 
mont (18). fül-m. (41). 

Septem-, septi-, septu-plex, septu- 
plus Ad. seben-, syben-feldich, -feltig, 
-faltig; sibentfaltiger (65), seben felhg 
(b^), siben vach (9). nd. seuen- veldich, 
-voldich. 

*Septem -prio, -trio &c. v. Septen- 
trio sq. 

*Septemuiria (nach septemuir) est 
mulier. VII virorum (16). 

Septen-a, -na (65) Ad. die sieben 
sim. psalm-en, -e (4), -1 ma?ores (V). siben 
(74), sebin (545), dye syeben (18), zd. 
seuen salme, s. der rewe (74). ein septen 
( penitentia, 65, 68). 

Septen-arius, 4 -nis (22, 99, 15) 
Ad. seben zal szm.; zal von syben (68); 
S-zalig (110). s. jar alt (9). s.-iarig (75). 
sieben ierig (8). von s. (18), soben (21) 
laren, £ s. czal (21), s. iare czale (18). 
getzael van seuen (132). d. s. tale 4 von 
s. iarn szm. 

*Septen-drio v. -trio. 

*Sept-enerbia, -inerbia, -ineruia 
(Sum.), -ineruià (87), -inaria (Sum. VI), 
-imerina (74), -inedia (6) (7. plantago, 
centinodia 6, proserpentina 7 poliga- 
nus 74. cf. eryngium) wege-breita (Sum. 
VI), -breite (Sum.), -bruta (87), rich (74). 
weg-braitig (6), -brayt (74). 

*Septenn- v. Septen-a, -arius. 

Septenn-is, 7 -arius (6. wntersch. 
von septenarius q. v.) Ad. von sieben 
jarn sém., s.jerich sZm., syben-jarig (65, 
68), aerig (76). s. iar (110), seuen iaer 
(132) alt. 





SEP 


Septennium ein zyt von syben iaren 
(110 sZm.). 

Septe-ntrio, -ntrion (64), -mtrio 7 
-ntor (76), -prio (5^), -ndrio(1), semptem- 
brio (74), eitiprion (q. v.) (off ?. septi- 
stellium; plias; medianorum / aquila 
sic l) Àd. sebin szm., sieben s?m., md. 
seuen stern, nd. sternte, gesterne (132). 
hd. daz s. gestir-ne, -n. das sybend ge- 
stire (68). siben- gestirn (74, 75), -stirn 
(74). mitternacht zeiehen an dem him- 
mel (75). mitter- (1, 21), mit- (91) -naeht, 
-nach werden (st. norden? 1). gen mit- 
ternachte (64). Ad. md. norden. syeben 
gestern von (aus vel) n. (18). nd. noer- 
den (11), dat n. (132). nort (13). westen 
(100). 

Septen-, septem- (65) -trionalis 
norden (5, 22). hd. n.-, nort- (T), nart- 
(6) -wint. noerden wijnt (11). narden 
(23). 

Septenus /d. der syebend.e, £ -st 
((); der seuende (20); siben (6); s.-der 
(9). -dig, -ige (67), -ig (D, -tzg (68). 
sampt sybent (110). sebe- (5, 123), soben- 
(91), nd. seu-enieh. sebendi-eck (55), -ch 
(18). mit seuen tzomayl 7 s. vnd s. tzo 
gaeder (132). 

Sep-ties, gew. -cies Ad. seben- szm. 
-mal, -mail, mol, -werbe; sobent werp 
(21). nd. seuen warb sm. 

Septiformis seben formich (20). siben- 
formiger 7 -faltiger 7 -nerlai (65). 

*Septim besloDen (12). 

Septiman-a, -ia (99) (7. heptomada, 
ebdomoda) hd. woch; wo- (133), wa- 
(21), wu- (20), we- (132) -che. nd. wek-e, 
-ene (225); eyn wecken (23). 

Septimanali-s, -ter wochlich (20). 

*Septimanarium (sf. -rum? -rius?) 
der wochen (18). 

Septim-anarius, -onarius(76), -onia- 
rius (124), -arius (7. hebdomadarius) 
hd. der dye wochen heldet szm., holt 
vnd helt ((); wo-, wu- (69, 110), we- 
(132) -chener. nd. dy de wecken helt 
(93), eyn de w. holdet (22). 

Septimanatim (7. hebdomatatim) 
hd. woch- szm., weche- (132), wech- (23) 
-lieh. weckelinek (22). 

*Septim-arius, -onarius, -oniarius 
v. -àanarius. 

Septimus der sibend (6), sebende 
(b), syeben (18), sobenden (21). nd. de, 
dy seuende. 

*Septin-endia, -eruia v. Septenerbia. 

Septingent-a, -i hd. sebin-, sieben- 
sim., nd. seuen-hundert. 

*Septingentesies seuentich warue (22). 

Septingentesimus sebenhundigeste 
(5). sibet hundertest (76). der siben-h. (6), 
seben hunderst (18). nd. seuen hunderste. 
. Septio zununge (20). 

*Septiplex v. Septemplex. 

*Septistelli-um, -o (v. hyades) (7. 
ursa minor 1, septentrio) Ad. seben 
sim. stern ; daz s.-, sybend- (68) -gestirn; 
siben steren (6!. nd. seuen sterne, dat 
seuent ghesternt (132). 
gs PUE (cf. sq.) eyn koniges gortel 
(23). 

*Septium (cf. seeptrum) koniges 
ruede (11). z. vrga regalis t syddel (19). 
*Septuagenaria sibz zal (76). 











SEPH 


Septua-, septe- (69, 134) -genarius 
hd. der sibenzig-ost (67), -ist (134), -ste ; 
sibentzig-zal szm., 2arig (75), -jarich 
(20). s. 1ar alt (68, 110). seuentich iaer 
alt (132). s. tage (23). der seben zit 
zale (18). 

Septuage-nus, -simus Ad. der sie- 
benzigiste (20 szm.), sybentzigste, seben- 
zichste (5), sibetzgost (6), sobenezig (21); 
seben vnd sebestzest (18). seuenti-chste 
(132), -ges -nus, -tegest -simus (23); die 
tzouentichste (11). 

*Septuag-esies (Mss. mog.), -ies (q. cf.) 
sebenzich werbe (5). siebenez w. (8). 
sobenez werb (21). siebenzenzich werff 
(20). seuen hundert worfe (23). seben 
vnd sebesezest male (18). zu sibenezig 
molen (9). 

Septuagesima v?bunden tijt (23). s. 
dominica der suntag der verbunnen zit 
? in der sibentzigsten sm. (65). 

Septuage-simus v. -nus. 

Septuagies (cf. -gesies) hd. sibentzig- - 
mal, -malen (110). sebenzieh (133). seuenz 
tieh werff (132), worb (23). 

Septuagies septies seben vud seben- 
ezig werbe (1T). sibentzig male siben 
sim. (65). 

*Septum v. Sepum. 

Septum (4. minutio 2 fallatia sic 
76 sí. munitio 7 vallatio!) ein pferrich 
(110, 126) in einem velde vmzunt (110). 
eyn omgetzyunde stall int velt (132). 
ein parek (v£ monasteria 110, 132). eins 
fang (113). ein fest-unge (8), -enunge (9, - 
11) bewerruug (21). die wite als w. es 
getzient ist vnd begriffen hat (65). loke;- 
biuane; bocht (108). wort, ein ingetünder 
plats; s. naturale knick; gróner dórne 
tün: hage (Chytr.). 

Septuplare (Br.) sieben feldigen (20). 

Septuplex v. Septemplex. : 

*Septupliciter sibenueltiglieh (15). 

Septuplum (7. plenarie 16) siben mol 
(9). sieben mole o. volkommenlich (8). 

Septuplus v. Septemplex. 

*Septura zun- (110), luek- (68) -ung. 
lukinge (132). 

Septus Ad. ge-, vir- (20) -zunet sm. 

*Septus sbst. (gen. septi) vmb-, kreutz- 
ganck (74). i 

Sepulehrum /d. (nd. 295) grab, grap- 
(5), grape (133), grayb (19). nd. eraf (1) 
graff (20, 132). 

Sepultura Ad. grabunge (20), be-gr., 
-grebnif (110), -grebte (67, 134, 152), -greb. 
(6), -grebde (133, 151). nd. begrauinge:. 

Sepultus /d. nd. begra-ben, -uen. 

Sep-um, -a (8^5), -ium (85), -tum (68); 
& sibum (75), sceplum (416), cep-a (85); 
-um (11) seuum (110 &e.) vn-selith (5b), 
-gilit (104), -stlit (134), .slit (82b, 66, 75, 93); 
-schlit (6, 46, 70, 75, 110), -slith (7), -slijt. 
(759), -sleit (10), -sehleyt (21), -sehliet 
(110b), -slet (D, 133), -schlet (67), -sleed. » 
(19), -sled (77), -slat (3, 13), -slot (114). 9 
-sehliek (69), -slicht (9), -sieh (85), -sehilt 
(110 var.), -selt (20), -tzel (12), nd. -gol (11); 
-gel; 7 ongtzell 7 keersvngell (132); m- 
(18), on- (17) -slet. tal-g (77), -lieh (109); 
eh (22, 93, 114). schwyne sehmeer (68). 
smeer van verkene Z ruet (108). 

*Seph-irus, -iros (76), -erus, se-, sef-: 
firus, seuirus (v. ventus) (cf. zephyrus) 





SER 


hd. nd. west & nort w.; w. n. w.; w. n. 
(23), w. 2 n.- (17), ort- (?), westen- (117), 
n. w.- (18), wester- (76) -wint. norden west 
(5^). 

Sephora a. pr. (Br.). 2. gallina (141, 
Pap.). henne (147). 

Sequana v. Secana. 

Sequ-ax, -ester (q. cf.) hd. fulge-nde 
(80), -r (5). hd. nd. folger. hd. nach-f. 
sim. volgenge (100). 

Sequela (7. sermo 4) hd. nd. folg-unge, 
-inge; nach-, na-f. Ad. naturlieh nach-f. 
| (8); fulgunge; nach-f., -uolgnufs (1), 
-folgende rede (4). 

Seque-ns, -s (133) ein volgender (133, 
134). 

Sequentia /d. nd. sequen-cie, Ad. 
-eien (91, 66), gew. -tz. lobgesang (65) 
naehfulgende (20). 

*Sequentianarius eyn sequencio (5^). 
*Seques v. Sequens. 
| Sequester (cf. sequax. palester.) Ad. 
| seheider. krieg-sch. o. teiler; sch. des 
kriegs o. zwischen den fechtern; mitler 
| im scheiden (75). scheid- (75,110), sehyd- 
(68, 134), scheydes-, mittel-man. mitler 
| (64). vredemecher (132). kyf-deiler (78), 
-deler (109). gribwart (8). groiswerter £ 
| riehter (20). uoclger (7). nach draber (752). 
| nacht traber (75^). 
|  *Sequestrabilis versoynlick (141). 
Sequestr-are, -iari (D^) Ad. scheyden, 
| ent-sch. NE krieg-, chrieg- (3) -sch. 
| (15), -teilen (75), -tailen (3, 76); krick 
| deiln (5), deylen den krieh (18). von kyfe 
d. (23). kif delen (22). sundern (8, 9;. 
| soynen &c. (147). 
| "*Sequestria soynresche (141). 
*Sequestr-iari v. -ari. 
Sequestrum besperet (100). 
Sequi Ad. nd. volgen, nach-, na-v., 
hd. -fulgen. suchen (65). 
*Sequies, g. -etis (cf. sq.) Ad. ein 
|fulgende kneeht, folgender kn. (Y, 16), 
nach-f. 7 eyn kn. (18); nachuolg-erknecht 
| & -ung (74); eyn ding daf da fulgt (17). 
: Sequipes eyn na volget knecht (23). 
ka- (9), kem- (8) -merer. cameder (szc 
76). laws (9. 2« sepedes cf. senarius. 
| septupes.). 

Sera (7. firmatura osti, sed cera per 
e wach) 68, 110, was 4 waDchen 132) 
| hd. sloz (5), sloez (13), slof, schlof, slos 
(9), selos (93), slosBe (18), sloyB, schlaf) 
(21), sloBchen (132). nd. slot. 

*S. appaeta gaedslof) (125). 

S. etas zu spat o. zu ser, varr. so 
gar, zu so gar alt 4 ein ze alt alter (65). 

S. pendula, p.-s. (74) hultzein- £ 
malch- (74), sprinek- (125) -slof. 

S. portatilis malslotel (22v). 

*Serabul-um, -aà v. Saraballum. 

Sera- (75 &c.), sero- (0, 74, 15, 16), 
|BAara- (74) -eium, -tium (75), ser-atum 
(14), -icum (16), geraeium (O».) (7. genus 
| casei 20, grossa substantia lactis 15. cf. 
butyrum) Ad. ziger, zieger (V, 74, Ob.), 
|zegerieh (20). 

Seraeula Ad. nd. spange. nd. sponge. 
| *Se-, ser- (Gl. m.), cf. so-raeulum tzap 
|i? sloBel (19). zappe (20). tap (11, 132). 
-|sloetel (11). 

| *Serage (i. equirria, cf. seragium 7. 
Wnclusio Gl.m.) eyn stock (23. st. stot ?). 


DivrgNEBACH GLOSSARIUM. 



































SER 


*Seralia (anders Gl. m.) v. Sardalia. 
*Seralus v. Sparulus. 
*Seramenta (Aerba) suozminza (Gt.). 

Sera- (75, 16, G1. m.), sero- (9), xero- 
(110 &c.) -pelline, -peline (75), -pellinas 
(23) (€. vestes 4 pestes detrite 76, aus 
EnpapméAtOG cf. Gl. m. 6, 942) hadern 
(9). blunderey (75). eyn alt hut (23). 
zerapellina (93), xerapelma (7. uestis 
uetustate consumpta 176), xeropell-ina 
(74, 110 &e.), -onia (110 &e.), verapellina 
(141) ein gerumpffen hut (110). ver-nossen 
(6), -niestes (93) eleid. vernosenclaider 
(76). altesuertzertes klayde (74). eyn 
huyd dye alt ind versleten is (147). -inus 
ver-schloDen (68), -slissen (132), -schlissen, 
gerumpffen, alt Z hu-, var. hy-tig (110). 
xera- ,8), xeno- (9), sero-(11 &e.-) -pellis 
eyn alt felle (17 &e.). alt v'sni- (9), v'sne- 
(8)-ten gewant. zerebellina getzwirnte 
klayde (74). xerapellinus alt, ver-aldet, 
-sleten, -droeght (14:7). 

*Serapen v. Serpillum. 

Seraphin engel 7 e.kor (8, 9). die 
brinnenden e. sZm. (65). 

Serare Ad. slieDen, be-sl. sim. slysen 
? zuo-sl. (13). sluyssen (132). nd. sluten. 

*Se-, ce-ratim indecl. (cf. cerat-es, 
-jum Gl m.) eyn half hellinek (147). 
*Seratium v. Seracium. 
Serator slo- (17), schlo- (64, 76) -sser. 
*Seratum v. Seracium. 
*Sereula v. Sertula. 
*Serculus (cf. sternulus, anders Gl. 

m.) staro (121). 

Sere (i. tarde € extreme Br.) lanxsam 
(13). 

*Sere- v. Seri-a, -atim. 

Serenare Ad. klar, klair, luter, schon 
(65) machen. klar-en (28, 4), -n (5, 9). 
cleren (20). lu- (7, 8), lew- (9) -tern. 

Serenit-as, -udo /id. nd. clar-, luter- 
(18), stille- (21), stil- (22) -heit. helli- Z 
lutter- 7 stilli- 7 l-st- Z gerugi-, var. 
gerüwi-kait (65). schonheit (55, 110) des 
wetters (110). luft sehóni (92). 

Serenus Ad. klar, elair (V, 152). nd. 
clare. Ad. lu-, lut- (6), law- (9) -ter. hell 
(65). schone (10, 12). schon (76). schene 
(13). 

Serere Ad. sewen, pn (18), seen 
(9). segen (12, 28, 76). planten (13). s. 
ser-ui, -tum pflan- (110), pla- (10, 12) 
-ntzen. s. seui satum seen (110b). seyen 
(110, 132). sewen (10). segen (12). potzen 
(132). 

Ser-es, g. -is, -eris (67 &e.), -etis 
(134) volek das die syden machet (110), 
das in der s. wereket (68), dat in die 
sijde w. (132). 

*Sereticu- v. Sericu-m, -s. 
*Sereus (sí. cereus) ein segel (23). 

Ser-ia, -ea (75), 7 -iola (93) Ad. eyn 
ge-meyn, -man (6) va) (5), faD, o. hafen 
(110). 1rdin-h. (93). irden haf (Das.). erden 
pott (11), poet (20). ein molken top (4. 
7 serum). eyn pott 7 doppen (132). eyn 
vat 4 tenen panne (22). eyn ghemene 
vat 4 eyn tynnen kanne (23). bescheyden 
speel (19), spul (11). tawb (9). laug- 7 
karg-faf) (Fr.). keBkar; schotten- 2 ziger- 
hafen (75). 

Seriare (i. 
ornen (75). 


ordinare) orden, car. 





SER 529 


Seri-, sere-atim Ad. md. orde-, Ad. 
orden-, ordig- (17), ordene- (18), ordent- 
(8) -lich. by ordinaney (132). 

Seriea syden kleiyd (19), eleet (11). 
sidin elaid (76). pi. rothe brustbeeren 
(Ki.). 

*Sericare mit syden cleiden o. zieren 
(68, 110), tzijren (133), to tzieren of van 
s. wercken (147). 

*Seriecea siden eleit (75). 

Seric-eus, -ius v. -us. 

*Sericineus sydenwant (98). 

*Sericium (st. servitium Gl. m.) sidlin 
et est mensura. (16). 

*Sericum v. Seracium. 

Ser-, seret- (18) -ieum Ad. side, 
seyd-e (4, 66), -in (134), -en (1, 70). syd 
(67). sedde (18). snyde (69, 110). s laken 
(110, 132). van s. gemacht (68). 

Ser-ieus, -iceus, gew. -icius, -eticus 
(18) Ad. md. sid-en, -e (22), -in (16). 
seyd-in (134), -eyn (9). seden (18). 

Series (»« serius) hd. ordenunge, 
ernst o. (17), e. 2 o. (9). ord-inunge (18), 
-unge (28), -ug (21), -en 4 seczunge (20). 
hd. nd. schick-unge, -inge. ryge (77), 
zeileten (126). 

*Serinum (7. 
nusche (Sum.). 

*Serinus (auis, frz. serin aus osipry 
Cf. Dz. Wtb. 724) ge- (112), gi- (135, 140, 
Chytr.) -rlitz. gyrlein (135) sehwáder-, 
fádem-lein; hirngrillen (140). serin (112). 

*Seriola v. Seariola. Seria. 

Seriose /d. ernst-, erns- (17), tapffer- 
(65) -lieh. 

Seriositas ernst-hafftickey d(19),-affti- 
cheit (11). 

Seriosus ernst- Ad. -hafftig, -aftig 
(12) -ig (1Y) -lieh (132), md. -afftieh, 
-achtieh. tapfferer (65). 

Seriph-ium, -um (cf. santonicum) 
welsonen (Kib.). meerwermuth (Fr.). 

Seris (oÉptc) weg-weiD,  -leucht, 
-wartz (114), -wart, -breit. endivien (ki.). 
wildweglug (126). 

Seritas spadeheit 7 tracheit (20). 
*Serites (cf.seris) endivienwein (143). 
*Serium /d. nd. ernst. erste (7) ernste 

(19). erst (3). arnst (6). ernsticheit (20). 

Ser-ius, -nus (76) (v. vàlis & necess- 
arius Br.,-itas 16) ernst- Ad. -hafftig, 
-hafftyek (19), -hefftig (20), nd. -achtich. 
hd. ernst (0), arnsthaft (6), nutze, noez, 
nitz (76). nd. nutte, nut. profite- (132). 
sew-, treg-, langksam- (74) -lich. lang- 
samer (comp. 65). 

*Sermentum (anders Gl. m.) v. Ser- 
pentum. 

*Serm- v. Semin-iuerbius. 

*Sermo /d. nd. rede, redde. nd. reden, 
tale (81). hd. red, rydde (21). eyn ver- 
nunftige rede (110). ermanung zu orden- 
ung (series!) des lebens (65). 

Sermo-cinari, -cinare, -cionari (65, 
151. 2« concionari?), -tionari(65 var.), 
-nisare, -nare Ad. nd. pre-, hd. bre-di- 
gen, nd. -diken, -deken. Ad. sprechen, 
sich erspraachen (-cinari 126), reden. 

*Ser-montanum v. Siler m. 

*Sermo-tionari v. -cinari. 

*Sernus v. Serius. 

Sero (&. occidens G1. m.) hd. ab-, ob- 

61 


nuseinula, monile) 


530 SER 


(21), nd. au-, af- (23) -ent. spat (76, 110). 
spavt (93). spade (20, 132). laete (132). 

*Serocium v. Seracium. 

*Serola v. Serula 

*Se- v. So-roliga. 

Seropelli-ne, -s v. Serapelline. 
*Seropha («us stropha) betrug (68). 
*Seroph-agia, -agion, -ia v. Xero- 

phagia. 

*Serotim spede (19). 

Sero-, ser-tinare (»« sertum) vir- 
spoten 4 ezieren (8). v'speten £ cziren 
(9). krenezeln (8, 9). spat werden (75). 

*Serotin-e, bissw.1 -us spa- (b, 22ab), 
spo- (8) spe- (18) -de. spaid (T). spat 
(16). spot (21). spete (9). spatliehen (110). 
abentsch-in (67), -en (133). afentsam (23). 
late (22^). 

Serotinus (cf. prc.) abint czydick 
(b^). abent zeitig (1). spater 7 langsa- 
mer (75, 110). spad-e (22ab), -ieh (25). 

*Serpagerina v. Parea. 

Serp-edo, -ede (22^), -e (?. cutis 
ruber eí prurigo 0. pediculus camis 76), 
sepeto (q. v.) dou- (11, Gf.) dau- (19, 
20), do- (Gf), tó- (93) -wurm, -worm 
(11), -worme (19), -wrn (93). Ad. grint. 
gr. vff, auff der heut (74), der hude (18), 
den hunden (5), dem haupt 2. glab-ra, 
-or, 4 hundts-gr. (75). eyn sehorff vp 
den huden (23). masel (18, 11). masse- 
le (225, 147), -len (12), -rn (10) die men 
bernet (147). rude 7 sewiwaldere (anzmal 
100. aus zwivalder?). eyn roff (v). wilt- 
vuer (132). sniffeleze (90). zitter-sch, 
-mal (74). 

Serpens (7. a- 4 ia-spis 1) Ad. nd. 
slauge. Ad. slang, schlang. nd. snake. 

Serpent-aria, -oria, -ina (74 &e.), 
-illa (1, 3) (zZ. eolubria 7 seabiosa 93. 
cf. serpillum) gundel- hd. -rebe, md. 
-aria -reue, -rose (23). gund-reb (3, 74), 
-rab (6), -erum (21). gum reb (1). Ad. 
nater-, notter- (3, 69, 70), noter- (8, 17, 
4, 153), wasser- (132. méssv. aus nater »« 
water!) -wurcz, -burczen (509), -enwurcz 
(16), -worez (8, 4), -worezel (17, 132), 
-krut (68, 69, 110), -kraut (134), -zung 
(74). nd. nader- (22b, 47), ade- (23), 
nacht- (sc 85) -wort. serpentin (-aria 
93). wurmkraut (74). 

Serpentigena von sehlangen gebo- 
ren (68). von schl.- (1103), serpenten- 
(1105, 132) -geschlecht kommen 0o. gebo- 
ren s?7n. 

*Serpent-illa, -ina v. -aria. 

Serpentinus von scehlangen (110), 
nateren (68). van serpenten (132). schlan- 
gigt (Kib.). 

Serp-, 4 serm- (109) -entum vorspan 
(109). furspang o. hefftel (7. seutula (74). 

Serpere Ad. nd. slingen. Ad. schlin-, 
schli- (6) -gen; sli-, sehli-, schlei-chen; 
slifen (17), slieffen (7); langsam schlip-, 
schlie-ffen, serpit schlupfft, schlipfft, 
schlyfft (65 varr.); sweifen (nach vagari 
schlingen sze 62), hutschen (3), rütschen 
(126), kriechen, kr. uff der brust (1); 
kri- (9), kre- (19) -chen; kru-, kry- (88), 
krei- (74) -sen. nd. krupen. 

*Serpiginositas struffheit (20). 

Serpigo struff (20). schorfftheit (132). 
rüde (19). sinwir (Y). swinde 7 flechte 
(Kiv.). 





SER 


Serp-illum, se/fen -illus, -illium (4), 
-illa (pl.? 49, 121, Gf. s. u.), -ellum (121), | 
-ulum (7. puleium  eampestrae 2 
Ssarpulum (942), sa- (87), ee- (q. v.) 
-rpillum, eerpailus (5b), serapen (Hpt. 
5) (cf. satyrion, satureia, sarcilium, 
sarminea) chenela (Hpt. 5. sim. Gf.). 
kénula -a; feldehenule -um (121). 
chonile (104). velt-chonela (121), -ko- 
nala sim. -um; -chenula -a (Gf.)  -que- 
nel (Sum.), -komele (12 szm.), -komel 
(41), -kumel (3, 74, 85), -kovele (85), 
-kommel (20, 4), -kymmel (13), -kumig 
(645), -kymieh (646, 123), -kel (95), -kol 
(55), -ehol£ -kole m. (4). herba vel (sic) 
coem (97). quendel (74, 110 &e.). kienlin 
(13). kin- (91), kvn- (87), ken- (95) -le. 
konuendel (74). kandelkraut Z kunel 
(75). kolle; 5óoh. materzye duska pols- 
ky kmyn (4) wilder kimel (49). wilt 
komel (17), kenele (120). wil kommel; 
kirwil (10). Ad. kirbel, kyrher (sic 151). 
caruel (11). keruelZ bieDlock (132). wild 
pol-an (105), -ey (73, :4). feldpoley (114). 
vnser frawen betstro (73). hüner-kól 7 
-klee 7 -serb (126 sem.) costentz (128). 
ags. fyile(Lye) ; brad-eleac (943), -aeleac 
(94), -elec sylenorum (136). 

*Serpilum maius (7. artemisia q. 
v.) mettram ; mutterkraut; kónigs kól ; 
sanct Ióhanns kraut 7 gürtel (73). 

*Serpinacia (cf. pro-s. sanguinaria) 
vmbitreta (Gt.). 

*Serpula (7. tynea; kleine scehlange 
(Ki.). schabe (74). 

*Serpulum v. Serpillum. 

*Serra (piscis) stechela (Gt.). steichila 
(87). 4. setta (aus cete) Mrg. walfis; 
Siren Mrg. mer min; seorpena (auis, 
i. ripiuaga 93) wasser-, 4 pach- (74) 
-stelez (74, 93). 

Serra (cf. sarra) sag-a (93), -e (12, 
14, 23, 4, 132). sag (1). hd. se-, see- (19), 
sey-ge. seg (74). seche (5,8). riffila (Gf. 
cf. dentula). 

*Serra arbor-aria 4 -etcia baumsage 
(125). 

Ser- v. Se-, so-raeulum. 

Serrans seg- (68, 110), sagh- (132) 
-ende. 

Se-, sa- (q. v.) -rrare hd. wd. sa-, 
sae- (132), hd. se-, sey-gen. sechin (9). 
riffilon (ct.). 

Serratio segunge (20), 

Se-, sa- (q. v.) -xrator hd. nd. se-, 
Sa-, hd. sey-ger. bretsnyder (9). 

Serratula (cf. chamasedrys) gummi- 
beerlein, sechartenkraut (Ki.). 

*Serratum (7. mons Gl. m.) v. Sarra- 
eum. 

*Serriata bathomenkraut (74). 

*Serta (una s., cf. Gl. m. h. v.) ags. 
an gerif fissca odhdhe an snss f. o. 
odhra thinga (942). 

*Serta (cf. fractina; anders Gl. m.) 
breche (8, 9). brochen (17). 

*Serticio (sí. stert.) ruzunge (Suu.). 

*Ser- v. Sero-tinare. 

*Sertis (sí. syrtis; anders Gl. m.) eyn 
wirde (D^). , 

*Serthofagus v. Sarcophagus. 

Ser-tula, -eula (125) eampanma (of. 





SES 


betoniea) binsauge (125). báren- £ wel- 
Schen stein-klee (Ki.). 

Sertum (7 erinale) hd. nd. cran-tz, 
-s (11, 13, 22), -zel (1); hd. krenez-el 
(8), -lin (65), -lein (74); scha-, sche- (13) 
-ppel; seape-l (74), -ll (93). peel (1l. 
ditmars. 2. q. wetterau. schappel — braut- 
kranz, -kopfputz cf. Br. wtb. 9, 304). 
harpant (74). 

Sertus ge-sehet (-sehz ? 17), -plantzet 
(20 &e.), -posset. (20), -potet (11). 

*Seru v. Serum. 

Serua maget (19). 


Seruare (7. vouere 77) hd. md. be-, 
ver- (110, 132) -warn. Ad. hal-den, -ten, 
be-h., -heben (6, 77); he- Z hei-gen 7 
Sparen (77). 

*Seruatus s. bewarunghe (19). 

*Seruia (7. elepsidra 76) tra- (76), 
dre- (11) -chter. 

Seruia (ferra) sirfy (114). r 

Seruilis diensthafft (20). dynst- (19), 
necne (65), knetht- (20) -lich. dinstlick 
(11). 

*Seruiliter dienstlieh (20). 

*Seruill-a, -um v. Cheruillum. 

Serui-men, -tium Ad. nd. di-, hd. 
die-, dei- (65), nd. de-nst. 

Seruire hd. nd. die-, de- (21), dy- 
(23), dey- (22) -nen. dien (1). 

*Se- v. Ce-ruisia. 

*Seruitiosus Ad. md. dienst- 
-hafftig, -hefftig (20), -hafft (75, 
-achtieh (132). 

*Serui-tium v. -men. 

Seruitor hd. die-, dey- (11, 21), nd. 
dy-ner. 

Seruitrix dynerynne (9^). dienerin (1). 

Seruitus Ad. dien-st, -ung OM 
-Sstbarkait (65), -stbarliehkeit (70 Mrg.), 
-schafft (20). knechtliehkait (65). slauerie 
(132). 

Ser-ula, -ola eyn kleyn Ad. sloz, 
sloB sém., nd. slot. sloschin (9). 

Se-, ce- (q. v.), ge- (05.) -rum, seru 
(94, 136) ( . sinum 1, b^. »« seria? 
mulsum 75; cf. butyrum) hd. mu-, mo- 
leken. ziger- (6, 74), chasi- (141), chefo- 
(1) kese- (74), kes- (93), kefo- (15), kaefy- 
(76) -wasser. schotten (75, 126). wadek-e 
(19, 923b, 109), -en (23). wodeke (98) 
wediek, wack, hoey (147). wacke (109). 
wey (132, 147). wej (99). vey (97). «gs. 
huaeg (-u JL. c.), hunaeg (-um 136). suffy 
(Seheuchzer) serum secundarium hotte 
L bottermileh (125). 

Serum adv. spade (11). 

*Seruneula (cf. serum sec.) hotte (11). 

Serus Ad. nd. spade. spat (6). spait 
(0). spot (68). spud (21). speter o. lang- 
sam (110). Ad. ab-, ob- (68), au- (132) 
-ent. 

*Serus s. alt ochs (9), osche (8) o. 
mensche. 

*Serutina v. Serutina. 

Seruus knecht (11, 19). eigen kn. 
(132), man Z wib (93). 

Servus fugitivus 7. mercurius (124, 
147). qwycksylver (147). 

Sese im sel-ber (110), -uen (132). 

Se-, si- (91) -selis, sis-ileris (146), 
-eleos (£. siler montan-a 146, -u8 4T 


sim. 
76), 











SET 


q. v.) Stein-kümmich 7 -klee; gemeiner 

sesel ; rofükümmel (ki). gaiffenchel (91). 
Ses- (Gl. m.), sess- (Br.), sef- 7 pus- 

(147) -illus cleyn van personen (147). 
*Sespes (7. sessor) sitter (11). 

Sesqui &e. — sexqui &o. (110, Br.). 

Sesquipedalis  anderhaluen —voef) 
groef) (132). 

Sesquipes füys may (19). voes male 
(20). wet (vuet) mate (11). 

Sesquiuncia solidi munt (109). 

Sessibilis (Br.) sitz-elich (20), -lich (1). 

*Sess- v. Sest-icium. 
*Sessile sessel (20). 

Ses- v. Se-sillus. 

Sessio Ad. si-, se- (21), besi- (17) 
-ezunge. nd. sittinge. 

Sessor (cf. sespes) syczer (19). 

Sessorium (cf. assidela) stul (74). 

*Sesternus 42. modius peccunie ain 
sehepfel (16). eyn sesppel (?) peunig (23). 

Sestertium v. Sextercium. 

*Sest-, 4 sess- (16) -icium, -itium (74) 
( bursa per quam farina emittitur 16, 
orsa p. q. imattitur f. à. cf. setacium, 
politriduum) bytel (76). mel-putel (14), 
eue (3), -beitel (75). eyn sicht budel 
(29). 

*Sestistrare v. Setare. 

*Sesuuium v. Sedum. 

*Seta cambr. morthol (Zeuss; aus mar- 
tulus). 

Seta, setha (65, 75^) (vg. seti-eula 7 
-strum 3, corona — cf. eassona — 4 
spina porci quo vtuntur calciatores 15; 
ZOgà 74 v. Soga; »« seeda? ceta) d. 
nd. bu-, bo- (10, 22) -rste. Ad. bu-, bo- 
(17, 68, 141), po- (15, 104), bó- (67), bi- 
rst; pursten (1, 3); brust (12). bu- (19), 
bo- (97, 132) -rstel. ags. byrst (94, 136). 
burstehen, sed per e wayl viysehe (19). 
waluisch (11). wasir kalp (95). zote (104. 
cf. cetha v. sartimen szm.). setas ( por- 
corum pilas) zatun (141). 

Setae-, setat- (Gl. m.), secat- (alph. 
set- 110b) -iare (7. cribrare) durchslahen 
(110). syblen (68). syffen 7 budelen (132). 

Setaceum (4. speczes canter& 4 f'onti- 
culi Gl. m. haarseil Freund) bürste (Das.). 
kratz-b. (Ki.). 

Setaciare v. Setariare. 

Seta-eium, -tium, -tius (Gl. m.), rium, 
-rius (Br.) (7. eribrum cf. cet-, sec-, sed-, 
er-acium, cedaria) hásip (-cium Gf.). 
sybe (1105). syb (68, 74, 1103). sijf budel 
7 theems (132). peutel, red-p. (74). seyef 
(-rium 97). 

Setare, 4 se- 4 ses-tistrare (75) hd. 
nd. bu-, bo- (17, 92, 68, 133), bü- (67, 
134), bi- (18), pu- (1, 75) -rsten. mit bu- 
(110, 132), bo- (68) -rsten neyen. 

*Seta-riare, -eciare budelen (14:). 

Setarium v. Setacium. 

*Setarius (cf.setacium anders G1. m.) 
burstenbinder (110). budeler (132). 


Setati-are, -um, -us v. Setaci - are, 


| -um. 


*Setes (cf. seta) ags. brysti (136). 
*Seticula v. Seta. 
*Setieulum bursteleyn (9). 


Setiger (Z. ioculator G1. m.) saw (64). 


| Tuher íSum.). 








SEU 


*Setistrare v. Setare. 

*Setistr-um, 2 -a (15), sedistrum (65) 
(instr. ad ornandum. crines 4) ein burste 
(23, 4, 65). pursten (3). perste (75). 

Setosus vol bursten (110), suw borst 
(68), borstelen van verken (132). porst- 
4 zot-oht (104). 

*Setta (anders Gl. m.) v. Ceta. 

*Setur v. Seutes. 

Seu oder (6, 68, 110). adder (21). ab 
der (15). affter (se 5). efte 4 eder (22). 
offte (132). per s ?. vel, sed ceu per e i. 
sicut glycher wy (110), als (68). 

*Seuaria eandela talht-, Mrg. vnslet- 
lieht. (125). 

Seucis v. Suesius. 

*Seudicium v. Seuditia. 

*Seud-oterium, -yrum, -uterum (aus 
pseudothyrum) v. Perseudoterium. 

*Seudo v. Suesius. 

*Seue grymmelich (23). 

*Seuere verris vox (141). 

Seuere (m Mss. mog. wntersch. von 
seueriter q. cf.) grimme-lich (5 sem.), 
-liken (22). grimik- (134), grimmick- (70), 
grimmig- (69), gru- (Y), strenck-, fraue-, 
hertenc-, haffti-, var. streng-, freue-, 
hertig-, hefftig- (65) -lich. gru- (66,133), 
gruf-(66), grus- (133), gris- 4 grim- (67) 
-lichen. 

Seuerior ein strenger den rechten 
nach zu kummen (65). 

Seueritas /d. grusse- (18), gruf- (69), 
greuD- 4 grym- (134), gruwe-, varr. grw-, 
gru- (110), greu- (75), frefe-, freue-, nd. 
grymme-, vreue-licheit sm. frecheit (20). 
freyd- (9), grymm- (9 sm.) -icheit sim. 
grim (25). grim-heit (67, 68), -keit (8, 
1102). streng-heit (1103), -kait (65), ikeit 
(1105). hert- 4 herb- (65), haft- (15) -ig- 
keit. 

Seuer-iter, 4 -e (110 &e. q. cf.) Ad. 
gruDe- (D szm.), grusse-, grus- (11), gru- 
(6, 110), gruwe-, var. grew- (110), grym- 
(68), grimmik- (1), streng- (68, 110), 
wreet- (132) -lich, -lichen (11). gris- (23), 
greze- (22) -liken. seer streng (110 sem.). 

Seuerus (/. seuus, rigidus, austerus) 
Ad. gruse-, gru- (21, 69), greuf- (70, 
134), greu- (75) -lich; grimmig sem., 
grim (25), frech (20), swinde (20), strenge 
(8, 9, 65), ein harter 7 ernsthafftiger (65). 
haftg; wuest, vig. wild als die thiran 
(15). ernst-, war-lieh (64). nd. gris- (23), 
grese- (22) -lick ; wreet (11). gral (22v, 
14). 

is cidus wietender (141). 

*Seuina v. Sabina. 

Seuire (7. énsanire & furere; tyrani- 
sare 4 contendere i chriare q. v. 1) Ad. 
nd. gry-, gru- (69, 70), bry- (4), bru- 
(134) -mmen. grim-mich (sc 13), -mecht 
sin (21), -lieh anlouffen (65). grim sin 
(6). gruwen (1). wieten (68, 110). toben 
(Voee. ex quo). douen £ rasen (20). couen 
(sc) & vredere (100). freydin o. zornen 
(8). ezurnen (9). graussen (77). v^woe- 
den £ wreit wesen (132). 

*Seuiro-circinus v. Ventus. 

*Seuirus v. Sephirus. 

Seuiter frechlieh (20). 

Seuit-ia, -ies, 7 -as (20) (v. tyrania 
1) hd. nd. gruwe-, Ad. gru-, gri- (16), 
grus- (21) -licheit. grimm-kait (1), -iekeyd 





SEX 531 


(19), -icheit (11), -igkeit (65). freyde- 
(8, strengi- (9), herti- 7 vnbarmherezi- 
(65) -keit. frecheit (20). wretheit (132). 

*Seuma v. Sagma. 

Seuocare /d. nd. besyden-, Ad. be- 
side-, besit- (8, 20), besiyt- (19), by syt-, 
beseyt-, besijt-, besiet- (151), beseyten- 
(9), bye sich- sim. hd. -vuotfen (19, 134), 
-ruffen sm., nd. -ropen (22, 132), -ruppen 
(23), -ruepen (11), ^d. -heischen, -eyschen 
( 132), -aischen (134). bescheiden Z hei- 
schen o. vff byt, varr. off bit, vff borg, 
nemen (sec 110). 

*Seuolare besiit vlyehen (19). besyden 
vliegen (11). 

Seuum (cf. sepum) grausam (110). 
seharpf (15). 

Seuus (7. seuerus) vnge-hur (6), 
-hurlieh (5), -horlieh (1), -horliek (23), 
-rulieh (18). vndgeherlieh (17). onhorlich 
7 inaudibilis (se 21). vnhurlick (922). 
grim-lieh (110), -mig (1, 65, 68), -mich 
(11, 132), -iger (76). grymm- £ dorecht- 
yck (19). dauendich (11). dobende (20). 
wreet (99, 132). fredich (12). freydig (8, 
9). seharpff; gail 4 wild &c. (65). grey- 
sich (13). greuD- (70, 134), gruef- (69), 
gruf- (66), grise- (67), grus- (133), gri- 
(76), pin- (65) -lich. 

Sex hd. sechs (135, 76), sechf) (1), 
seschs (6), sesche (5), see (18), seB. nd. 
Sesse, seesse (11). 

Sexagenarius seczig ezal (21). sech- 
zig larig (75). 

Sexage-nus, -simus /;d. der sechez- 
igost (6, 76), -ichste, -igste, -gste (20), 
-ygest werb (19). seezigeze (21), sechende 
(18). nd. sestigest, de sestige (92), die 
zeesticht (11). 

Sexagesies sechezyg  werbe (19). 
tseesstich warf (11). 5 

Sexagesima dominiea suntag im 
sechezigsten (65). 

Sexag-esimus v. -nus.- 

Sexaginta hd. sechzig, seDsich (20), 
seezigt (21). nd. sesti-ch, -g ; tzeesstich 
(11), schok (7 ?) scol (99v). 

Sexangulus sechs eckig (110). 

Sexceenti v. Sexingenta. 

*Sexcun-s, -x (Ki) anderhalb lot o. 
gewicht (88). 

*Sexeupes v. Sextupes. 

Sexennis seb iare alt 4 sef) jerich 
(90. 

Sexennium ein zyt von sechs iaren 
(110 sZm.). 

Sexies Ad. se», sees (19), seDieh (20) 
werbe. seswer (21). sechs mal (6), male 
(15). nd. sesworff sim. 

*Sex-ingenta, bíssw. -ecenti hd. sef-, 
sesch- sém., nd. ses-hundert. sees hondert 
(11). 

*Sexingentesimus d. sel. sesch-, 
nd. ses-hunderste sém., -hundergestt 
(99). der VI hundersceher (21). daz sese 
hundert (18). 

*Sexpedicosus v. Pedieulosus. 

Sexqui- v. Sesqui-. 

Sexta der fridag (17). sexe (5). 

*Sextale sehste deil (8). 

Sextar-ius,Z-ia (16), -sia 7 sext-ans 
(14), -inus Ad. mas in rom (1), eyn may 
ezu rome (55), ein sech6-, seehst- (134), 

67 * 


532 SID 


der sechfte (68) -teil. dat seste deyl 
(132). hd. se-, si- (17) -chter; sechfterin 
(74), sester. nd. sestere. seydle (111). 

Sextern-us, 7 -io (110 &e. sechf- 
(14), seD -(D), nd. ses-lieh. ssessyek (5b), 
sechczig in der zale (18). hd. eyn sex- 
terne, -tern, -stern (151) 4. (unctura, sem 
foliorum. 

Sex-, ses-, semis-tertium drithalb 
pfund (110). derdehalff pont (132). 

*Sextertius drittehalb (20). 

*Sex-tertuus 7 -tinus sechstig (1). 

*Sextimus der sechzigst (1). 

*Sextinus (cf. sex-tertuus, -arius 
sessig, -ch, seBigk, sechssig (74). md. 
ses-tiech, -lieh. 

*Sextula (pondus) vierscherffig (74). 

Sextu-, sexcu- seni- (147) -pes (7. 
pedieulus) lauf (74). lu. (68, 75, 110). 
luys (132). luyss (141). 

*Sextupl-are, -icare sef) veldigen (20). 

Sextupl-ex, -us, -um Ad. sesch- szm., 
sech-(4) -feldig; seD ueltig Z sechs male 
(15). nd. ses voldich. 

*Sextupl-ieare v. -are. 

*Sextuplicitas seb veldicheit (20). 

Sextus hd. der seh- (8, 20), se-ste, 
sechst (6), seest (19). nd. dy sest, die 
zeeste (11). 

Sexus hd. nd. kunne, menschlich k. 
(9), konne (8); kun (2i, 23); konne (109, 
133, 151, 152). nd. slecht, slechte. Ad. 
ge-sl, -slichte, -sehlecht der natur- 
lehen glidder (75). menschelich kon 
ader geslieht (1). 

Si abe (5). ab (b^, 21). aber (18, 74). 
ob; obiehts o. nit (74). effte (23). ist 
sach (88). 

*Sia (i. pediculus porcorum 6. cf. 
scia. vria. vsia. iuria.) swins- (8), 
swinD- (17), sau- (75) -luB. sweyns laus 
(16). 

*Siafragma v. Diaphragma. 

*Sibalum v. Sambuea. 

*Sibba ags. sigil (94, 136). 

*Sibeldingung (/at.? cf.goderdigum 
&o.) sibilling ist ein edel apffel (74). 

Sibi sek (22b). 

*Sib-ila, -ula (8) (serpentum sibilus 
homtnwum 66 &c.) wispelung jn oren (65). 
slangen-wispeln (8, 9), -ezuschin (9). 

Sibilans schwegelnt (Gi. a. 1418 Sm.). 

Sibi-, sibil-, sibu-lare (serpen- 
tum et hominum) hd. hi-, hu- (19), ezi 
(21), nd. di- (23), su- (22^) -ssen. hyschen 
2 bispeln (1) uuisbalon (af.) bh- (18), 
wi- (9, 11, 20, 75, 108) -spelen. wisp-ulen 
(6), -eln (74), -eln jn oren (65). vli- (5, 
12), pli- (13) -steren. flisteren myd der 
tunghen (22). blasen (19, 108, 132). ble- 
semmen (8) swibeln; schrien als die 
schlangen (75). swigeln ($m. 3, 583). phy- 
(69), pfy- (49, 67, 110), pfie- (126), pfey- 
(134) -sen. pfyDen (68). pfeyffen als die 
slangen (74). 

Sibilatio wispelunge (20). 

*Sibilis (s. scib.?) v^metlike (23). 

Sibilla wisi wissagerin (93). warsege- 
geryn (8). igclich worsegereyne (9). 

*Sibil-lare v. -are. 

Sib-ilus, -ilum, -ulus, -ulum (75) 
Ad. nd. wisp-el (15. nd.), -yln (5b), -ilod 
sim. (Gf.), -elich (18), -elunge, -elinge. 





SIC 


menschliche wispelunge (9). rusch- 7| 
sus- (65), pfys- (110), pfeys- (134), hisp- 
(b), hd. hiss-, £ sciss- (21), blas- (11, 19, 
132), blaf- (68) -unge, -inge. sissen 
(109). flister-en (22), -unge (5). blesem 
men (8i. m/. sijf-, schuy-felen (116). 

Sibul- v. Sibil-. 

*Sibulum (2nstr. quod ad modum si 
buli sonum veddit 76) v. Sibilus. Sam- 
buea. 

*Sibum v. Sepum. 

*Sibum gall. gastel (122). 

Sie Ad. nd. also. 

*Siea (si. sicca?) ags. tindre (942). 

Sic-a, -ca hd. stap-, stab-, stàf- (20), 
nd. staff-swert. staib schwert (6). morth- 
mes (Gl. Mar.). stechmesser (100). ru- (8), 
rey- 4 vorch- (9) -teling (cf. riuteline 
Sm. 3, 164. ad. n. pr.). brackfeller (114). 

*Siealia v. Secale. 

*Sieca-mina, -nia v. Secamen. 

*Sicar v. Isula. 

*Sicare v. Siceare. 

Si-, sic-carius (cf. dranees) hd. nd. 
morder, 7 mordtmesser (74). einmortlich- 
messertrager (93). suart dragher (81). 
kelsneyder (9). much-iler (6), -eler (7). 
bluethundt Z stroyder (125). 

*Sieatus (aus psittacus) papegoge 
(19). 

Sieea (cf. siea) erde (20). 

Sieca-men, -nia v. Secamen. 

Sie-, si- (76) -eare trucken (110), 
drucken (20) dorre (17), dirr (76) ma- 
chen. Ad. derren (8), dru-, dro-, tru- (9) 
-cken. dru- (20, 23), dro- (22), droe- 
(97, 132), dre- (13) -gen. 

*Sie- v. Si-carius. 

Sieeatio druckunge (20). 

Siecatorium (7. fornax) ags. cyln 2 
aft (Gl. Aelfr.). 

Siecine Ad. also, a. nit (68), ist iz 
als so, ist dz also (65), ist es nit a., 
ist a. niet (68), a. als der (17). alsust 
(9). nd. alsus. 

*Siecin-ium, -um (cf. aridarium, 
tostrinum) hd. nd. deyse (107, 132, 133, 
152. wetterau.); hd. teyse, teyD. test, 
wyme (132). Ad. nd. da-, hd. de-, dó- 
(67), ta- (134), du-, do- (21) -rre. durr 
vff dem land (-ium 75). eyn dore (23), 
droghe darne (22). dorn (-ium 76). eygel 
(1). eysehel (6). 

Siecit-as, -udo die durr-y (110b), -e 
(65). trucken- (68, 110), drucken- (19), 
druge- (20) -heit. droecheit (11, 132). 

*Sicela (cf. Dz. Wtb. 312. Gl. m. v. 
Siela) einpar (Gl. Cass.). 

*Sic- v. Si-comorus. 

*Sieco- 7 tri-pes dryfuf) (75. cf. ehy- 
trophus). | 

*Siec- v. Xer-ophagia. 

*Siccumbi v. Sicubi. 

Siceus Ad. tru-, dru- 
dro-, do- (12) -cken. tru- 
-ken. dru- (20, 23), droe- 
-ge. durre (9, 65). 

*Sieecula v. F'icedula. Sepicecula. 

*Si- v. Sin-cellita. 

*Sieena v. Sicera. 

*Sicena 4. intestina ingeweide (147). 


(5), tra- (55), 
(6)) dro- (17) 
(132), tre- (9) 





SIC 


Sice-ra, -na (5), sincera (122, GI. m.) 
alles das dz da mag truncken machen 
(65). tr. maehtig wein o. tranek (1). 
allerley drunekin dranck (8). trunckin 
trang (9). hd. nd. gemeyn stark dranck 
sim. da man mag druncken werden 
(28); appel drancek s2m. Ad. apfel-tranck, 
-trang, -getranck (69, 70). lütir tranc 
(104). gall. claré (122). 

Sicila stilet, radiermesser (116). 

Sicilia sicilen land (1). 

Sicilimentum der nachmáiet (135). 

Sicilire nachmáyen (135). 

Sicinium v. Scicinum. 

*Sieisagria wilt corbeschen of vle- 
schen of dat sait dair van (141). 

*Siclingere v. Singire. 

*Sicl-o, -um v. Secale. 

Sielus (cf. cie-, scieu-lus) gewichte 
(8580)» 

Sicofagus &e. v. Sycophanta. 

*Sicoma-chia, -pia v. Siehomacehia. 

Si-, sie- (1, 100) -comorus, sycome- 
rus (8) (é. morus Sum., celsa 100) wil- 
der Z vnperhafftiger feygenbawm (74). 
wildwic- (sc) £ mur- 7? mul- (G£.), wilde 


mul- (100, Gf.), mulbir- (18), mulber- (8, - 


23), maulber- (1) -baum sZm., -bletter 
(8). wirae (? 22). 

*Sicope-s, -des v. Chytropus. 

*Sicopolita v. Sicophanta. 

*Sieops (a/ph. soc-, se-; cf. scorpio) 
gelubt pfeil (9). glowit fel (szc 8). 

Syoo- (91, Br.), sico-phanta, -phonta 
(91), -phantus (76), -phans (74), -famus 
(8) -fagus (1v. »« qoc) (7. ficus co- 
medens 4$ falsus calummiator Br. sim., 9n 
sanus & cluminator s?c 76. cf. fico- 
fanca) ein figen-esser (110, 132), -freDer 
(8, 11). betrieger (110 szm.) schender Z 
lugner (91). girig vor wechter falser 
sach (17). for vecher falscher liebe (8). 
f. 4 vnrechter richter (74). sico-phanta, 
! -phagios ? -polita (7. al/quis de 
sieopaleas 76 aus sycopola) sunt que 
comedunt focas (aus fieus!) merkeluer 
(23). sieophary sunt homines lupos 
(aus lupinos 9?) commedentes (16). 

Syeos (Br), si-cos, -chos, -eros (76) 
figenboum (76). 

Sy-, so- (125) -cosis feigen-, 7 ger- 
sten (Ki.) -blater (91), -blatter (125), 
-korn 7 meerigel (Ki.) feigwartz (Das.). 

*Sieros v. Syoos. 

*Sietrum anhaw (9. cf. anehowe BM. 
722). eyn huwel bloch (23). 

Sic-ubi, -eumbi (22) -ui (Y. 23. »€ 
-uti?) so-sware (18), -war (19, 23), -wair 
(5), -wan (17), -wanne (21), -vor (22), 
-wo (17 &e.). also anders wo (5). wie (61). 

*Sicud v. Sieuti. 

Sic viuam! vff mein brinnige sel 
(88). : 

Siculus (7. al. de sicilia 21) eyn si 
cilier (23), ezeciliger (21). 

Sicu-ti, -t, -d (23) Ad. nd. also. 
*Sicheon (7. tanacetum) reynfan (14). 
*Sieho-, sieo- (74, 76, 147), sino- (16) 

(st. psycho-) -machia, -mapia (14) streit 
der (74), mit der (75) sele. der selen 
stryt (110 &e.). strijt der syelen (141). 
sin. 4. confluctus (sic) 4 pugna (15). 

*Sichos v. Syoos. 


| 
| 
| 








SIG 


*Sidacium (cf. sedacium &o.) hasip 
(121). 

*Sidealla v. Jdraula. 

Siderare (inus. Br. cf. sidere 7. 
splendere Voce. ex quo, Gl. m.) schinen 
(20). 

*Siderata gestyrnt (23). 

Sideratio mehlthau (125). der schlag 
Z tropff, nl. vlam (116). 

Sideratus (2. ietuatus Gl. Aelfr., 
sidere afflatus i10 &e.) gheroert (132). 
ags. faerunge astorfen (Gl. Aelfr.). 

Sidere (V. sedere, ?nclinare, sculpere, 
volare, sple-, spo- (16) -ndere) sitzen (68, 
74). sincken (110, 132). naygen, globen 
(74. cf. spondere 116). 

Sidereus schinde (20). 

Side-, sidi- (Sum.) -ritis pibinelle 
(Sum.). glied- Z zeif- (Ki. ziesig- (Fr.) 
-kraut. 

*Sidile (7. eptria et pertinet ad currum 
76.cf.ephippium; aussedile-«subtela, 
^oher solide 45, cf. postela) aftersil 
(76). eyn sale (23). 

*Sidi- v. Side-ritis. 

*Sidonus v. Cydonia. 

*Si- v. J-draula. 

Siduar v. Zeduarium. 

*Sidulum (cf. sabulum) grunt sanndt 
(1). KA 

Sidus /id. stern, ge-stirn, 7 -stirg (? 8), 
-Stirntz (4), -stirneze (20), -sterne (5), 
-stirre (21), nd. -styrnt £ -sternt (23), 
-sternte (22). steern (11). 

*Sielire pardorum vox (141). 

*Sifa (cf. sitirissa, safratila, cifra- 
eulum, stata, hispil) swinge (23). 

Sif-on, -onua v. Siphon. 

Sigalum &oe. v. Secale. 

*Sigarium v. Sulgarium. Situla. 

*Sigatula v. Sigitula. 

*Sigena (cf. secana) sigen ein wasser 
in franckreich Z pésczs (74). 

Sigillare Ad. siegelen (20), be-s. (1); 
sigeln (75), be-$&., -siglen, -segeln. bye 
segeln (55). besiggeln (21, 23). 

Sigillatim sunderlieh (20). hd. nd. 
be-s. sunderlichen (6). be-s. (5). sige- 
(110b), sig- (110), sege- (132), offenbar- 
(110 &e.) lich. offentlieh nit heimlich (7) 

ar in den dag gedan (68 Mrg.). ainzel- 
1ch, var. ich (75). 

Sigillatio siegelunge (20). 

*Sigillatius panis (cf. secale) ruggin- 
bród (127). 

Sigill-ator, 4 -ifer (64, 75, 93) siege- 
(20), sige-, var. sigi- (15), sig- (64), insig- 
(93) -ler. 

Sigillum (cf. sagillum) hd. sigel, in-s., 
-segel (18, 133), -gesegel, nd. -geseghel, 
-gesiggel. hd. siegel, sigille (10), czegel 
(14). seeghell (132). zaichen (65). 

*S. salomonis (herba, cf. sq.) magerat-e 
(Sum.), -o (Gf. 2, 470). weiss- (91, 116), 
wut- (wat? 87) -wurz. eynder (85). en- 
bo (47). ampffer (74). nl. salomons segel 
116). 

*S. sanete marie (herba) wib wortz 
(17). witwort (47,85). vnser frowen brüt 
-.« (87), brutt (,,krutt?* 146). 

Sigilum v. Secale. 

*Si- v. Sa-gimen. 





SIL 


*Siginus ?. cinis asch; rubigo rost,| 


ruester (147). 

Sigi-, siga- (94?) -tula (7. lardariolus; 
cf. sicedula s/m.?) ags. freemaze (Gl. 
Cott.), fraemase (942). 

*Signabilis zeichlich (20). 

Sign-aeulum, -um Ad. 
-chen, -gen. nd. tey-, te-ken. 

Signaeulum jnsiggel (65). 

Signanter hd. nd. merck-, hd. mire-, 
merg- (133), vffmerck- 2 sunder- (65), 
zeiche-lich szm. bececheligke (100). 

Signare hd. nd. me-, Ad. mi-, mey- 
(13) -reken. zeiche-nen (20), -n (8, 9). 

Sign-arius, -ifer, 4 -ator (68) Ad. 
nd. banner-, panner- (4) -furer. d. baner- 
fuerer (17), -forer; panirfurer im her 
(15); fanen-, van- (9), fan- (151, 152), 
faner- (134), zeichen-trager, -treger (9, 
151), -dreger. fendrieh (111). fenere (G1. 
Mar.). 

Signator (cf. prc.) zeichen-er (20), 
-macher (110, 132). 

Signetum (cf. eieatrix) signe-t (110, 
132), -et (68); O0. zeichen (110), eynre- 
hande lijektzeichen (132) s?cut habent 
notar. mal, gemerck (74). 

Signifer v. Signarius. 

Signifie-antia, -atio, -encia (11) 
bezeych-nisse (132), -nuf) (1102), -unge 
(-atio 20). bezych- (1105), bedeut- (110) 
-nif. bedu-tnuBe (68), -ttenisse (19), 
-denisse (11, 132), -dunge (-antia 20), 
-tunge (15). 

Significare Ad. zeichenen (20), be-z., 
-zeiehnen (68), gew. -zeichen, -zeigen. 
nd. beteyken. be-deuten (75), -ditten (65), 
-duden (20). kundigen (9). kunt (8, 9), 
koent (20) dun, tun (9). zu versten ge- 
ben (65). 

*Signifiearius beduder (11, 19, 20). 

Signifiea-tio v. -ntia. 

*Signifieatiue bedudlich (20). 

Signifieatiuus bedudende (20). 

Signifieatus gezeichent (20). 

*Signific-entia v. -antia. 

Signum (cf. signaeulum) vrkund; 
beditung; wunderwerck (45) s. non s. 
(ludus) mael e. vnmael (125). 

*Sygo (7. presul 4 diocesanus) bischoff 
(123 Anh.). 

*Sigsonte (herba) ags. stan merce (942). 

*Sigulum v. Seeale. 

Sil (cf. siler montanum) berggeel 
(135 s?m.). 

*Silab-ra, -a (8, 4, 75, 76) (é. alabr- 
um, -a, sagia 75) hd. weyte, weyf, 
haspel (76). 

*Si-, sil- (125, V. Hamb.) -lago ( pésces, 
i. polides Vv. Hamb.; cf. selago, subla- 
eus) bley (20, v. Hamb.) bleyer (23). 
blye (19). plege (76). ein bloffisch (125). 

*Si-, sti-lago, Aerba stella, st. maris 
(7. arenaria, eapriola, ceaciatrix, ce- 
ruicorn-u, -ia herba, C ALURMpun) 
kráhen-, rappen-fuD, hirtz-horn, -graf 
(143). 

*Silba v. Sillaba. 

Silenter stillich (20). 

Silentium Ad. nd. swig-unge, -inge; 
stil-le (15, 975), -heit (20), -lunge (8), 
-nisse. sehwy-gung (1102), -ung (110b), 
-gen (65) schweygung (134). gestumet 


(15). 


zey-chin, 














SYL 5833 


Silenus (cf. satyrus) vvalt scrate (104). 

*Sileos v. Siler montanum. 

Sile-r, -x (64€, 91) (cf. paliurus, sa- 
lix) wyde (110). wasserweid (126). weyd 
(91). wyd o. felber (88). velarin (Sm. 1, 
526). tzwijeh (132). weyde; weinreben- 
pandt (74). rebsteck (64). eyn wine pole 
(17), wingart stock (68). 

*Siler, 4 ser (143) montan-um, -a 
(87,146), -us (471), sirmendana (87, 146) 
(£. siseleos 47, sileos 7 synonum 9, 
sesel-i, -is, -ios, -ium, seli, sili, sil, 
Sis-ileris 87, 146, -elium, silis, cord yla, 
platyeyminum 143, plato cininium 872, 
146) romescomel (17). wilkommel (153). 
silermonta-na (76), -n (143). sirm - ontan 
(9), -ondan (93), -endan (87, 146). sesel 
7 zirmet (143). velthaber (s. montana 
87, 146). kundelkrut (75). welscher lieb- 
stóckel, ligurierkraut (143). 

*Si-, ei- (11), sti- (9) -lerea (piscis, 
cf. eyrophus &c.) ste- (20), sti- (9) 
-cheling. styehelynek (19). stekelijnck 
(11). 

Silere hd. swigen, sweygen (9). stil- 
len (15). ungeredt sin (62). 

Silesia dy slesie (125). 

Silex, cilex (110 &c.), eilix (Sum.) (7. 
vimen 22, 23) Ad. kibling, k.- (7), 
kiDlich- (135) -steyn; kis-, kyse- (9, 152), 
kisse- (91, 133), kuf- (68) -hng, Z -ling- 
stein (68); kyDlin (1105), kissel, k.-steyn 
(18), kesel (8, 12). kese- (20, 132), kiese- 
(11), keser- (223b) .Iimk. kiesel- (132), 
vur- (22, 23), vlint- (109), lich- (Sum., Gf.); 
scheuer- (108, 132), vlie- Z sere- (108) 
-stein, -sten. waeke (12). 

*Silex v. Siler. 

*Sil-ex, -ix (11) (herba, aus filix) varn 
(17). waern (11). 

*Sili v. Siler montanum. 

Silieernium (7. conucuium) wirschafft 
(74). 

Sili-ecernus, -cernius, -ternus alt in 
die erde siende gelijch eynen doeden 
(132). dot (8), tod (9) alt man. alt-riso 
(£-iso Gf.). betterese (100). sterb-perli- 
cher £ -ender (74), -ender mensch (75). 
veygh, sterflick; starck, styff &e. (141). 

Silie-eus, -inus kysel-stein (110), 
-achtig (68). keselaehtich (132). 

*Si- v. Ci-licium. 

*Silig-enus v. -ineus. 

Siliginarius roggen (11). rücken 7 
rouwen (19). 

Siligines (adj.?) rucken (4). 

Sil-igineus, -iginius, -iginus, -ige- 
nus, -ogenus (225), -iginarius (q. v.) 
hd. rocken (b, 152), r.-brot (21), von r. 
(68), ruck-en, -in (110), roken (67). rog- 
ken (134). rogghen (132). rugg-in (6), 
-en (225). ro- £ ra-ggen (11). kornyek 
(19). 

Siligo (cf. secale) Ad. korn, coren 
(1, 2, 83, 4); rocken- (74), ruckin- (110), 
rucky- (1105), rueken (17) -korn; ro-, ru- 
(bb) -cken; rock (20, 76), ruek (0), rog 
(6), roge (12), rogk (1, 74), rokch (2). 
rogghe (132). rogge (11, 22b, 97). roghe 
(22). rowe (23). 

*Sili- v. Sisy-mbrium. 

*Silindria v. Cylindrum. 

*Sylynon (cf. selinum) epfich (Sum.). 


534 SYL 


*Silinum (cf. silium? silugium) wi- 
heroch (9). wyrauch o. salez faf) (8. »« 
salinum). 

*Silion v. Sison. 

Siliqua (cf. Gl. m. h. v.) gewichte (9). 

Siliq-a, -e pl. (arbor 4 legumen quod 
porci in africa comedunt sim.) hd. tre-, 
dre-, tra- (75), tro- (10) -ber. treffer (D). 
nd. draf, draue. Ad. tre- (19), dre- (18), 
drey- (19) -ster. hulse (7, Gf.). hulss (109). 
hülschen 7 káfen (128). sehmálsát hül- 
sen sim. (Das.). hala (Gf.). hel (109). 
cheua 4 spriur sm. (Gf.). spruwe (1). 
kifel (126). eaff 4 clye (20). klyen (65, 
110, 132). ayf3 (19). sauaf (15). seye (13). 
sey (12, 22b, 17, 109, 125). seig (22). zeyg 
? bustel (109). bostel (107). bou- £ sloe- 
(107), bol- (132) -steren. seortse (108). 
sprachulla sZm.; sproihche; eihla; bu- 
hza (pl. Gf.). schefen (135). schiffen, 
sehotten (140). bochshernlen o. sant 
Johannes brot (-a 91). silihha (at. 6, 190). 
( *Siliquarium sey- o. treber-grube 
125). 

Siliqu-astrum, -estrum (91) (7. eap- 
Ssieum 143) indian- 7 kalechut-ischer 
pfeffer, presilien-pf. (143). pf.-kraut (91, 
111). 

*Siliquor glat wurez (9). 

*Silis v. Siler montanum. 

*Siliternus v. Silicernns. 

*Siliuillus v. Siriphillus. 

*Silium salue 4 vrowen warwe quo 
vngunt facies (23). Cf. silion v. sison 
— amomum q. v. vnguentum? schwer- 
lich stibium; silinum; sillus (Gl. m.): 
silo- 7 siro- 4 colo- (76), xilo- 7 ealo- 
(Br), syro- 4 earpo- (147) -balsamum 
?. ligmum, balsamà 1 vngentum dc. (16); 
balsams vrucht of sap (141). 

*Silix v. Silex. : 

*Silla (7. iurnale) zille 7^ dachmael 
(108). 

Sy-, si-llaba, silba (23) Ad. md. 
silbe. begriffung der buchstaben (65). 

Syllab-are, / -ifieare, 7 -ieare (68) 
sillaben (68), sylben (110) machen. ver- 
gaderen; litteren off sylben (132). 

*Syl-, sil-, sa- (5^) -labica, sillabaea 
(147) Ad. buch-, bu- (55, 21), bo- (18) 
-stab, -stabe. nd. bock-, bu- (23) -stap; 
buckstave (147); lytter (132, 141). 

Syllabieare (110 &c.)  sillab-icare, 
bissw. -are (q. cf.) hd. buoch- (1102), 
buch-, bu- (b^, 29D), bo- (18) -staben; 





busth- (20), büsst- (19), syll- (68, 110), 
-aben. nd. bock-, boeck- (132) -stauen.| 
sylben (132). 
*Silabieatim von buseh staben zu 
busthaben (20). | 
*Sillabieatio bosthabunge (20). 

*Syllab-ifieare v. -are. 

Syl- gew. si-ogismus lang (1^7), 
wanck (8) wort. sloBrede (74). beslii- | 
(8), beslis- (9), bestrit- (100) -unge, ver-| 
gader- ind voeg-ynghe (147) der rede| 
(9, 147). ler der beschlissung £ b. der| 
wort o. der zeit (75). besegelonge (1T7.| 


| 
| 
| 
| 


»« sigillum?). maisterlich satzung (65). | 

Syl. si-logistiecus besli&- (8), be-| 
slis- (9) -lich. be- Z aufS-slieDender; au- 
7 be-fliessiger; «adverb. silogistice be- 
slief-, aufWslieB-, auffliessig-, Eod 
lieh (74). | 


SYM 


Sillus v. Silium. 

*Silo weicehelbaum (sm. 4, 10). 

Sil-o, -us kumpffnaf (126). sy-, si- 
lus ?. nasus erectus et aduncus; -ones 
$. qué habent magna supercilia (110. »« 
eillo &oc. q. v.). 

*Sylo (in zhrÜm) gasse der prophe- 
ten (74). 

Siloa (/ebr.) hd. wasser (18), eyn w. 
*Si- v. Xi-lobalsamum. Cf. Silium. 
*Silogenus v. Siligineus. 

*Silog- v. Syllog-. 

*Silogista kunstsuchendermeister (74). 

Silua Ad. walt, wilder w. (93); waldt 
(110), wald (6, 75, 76, 110). wal (13, 23). 
waelt (11). wolt (22). holt (295). busch 
(68, 110). bosch (132). 

Silu-anus, -ester, -estris (7. qui ha- 
bitat in siluis frequenter) waldner, for- 
ster (75). farster (759). 

*Siluarias folliu (G1. Cass.), n&cA Holtz- 
mann (Kelten 8. 177) sé. aluarias 7. q. 
aluearia plena dc. 

*Siluatica stayngayD (74). 

Siluester Ad. nd. eyn walt-man, -mayn 
(19). ein forster (21, 75). 

Siluest-er, -ris wilde (-ris 20). wild 
(4) einer der in welden (110), gewyld 


das im wald (68) wonet. wyld off wo-| 
jnende in dem boseh (132). 


*Silue-us, 4 -8 (75) iaghunt (74, 75). 

*Silugium (cf. silinum) wirach (17). 

*Silumbus huf- 7 lend-loser (75). 

*Silureus (unt. von silurus) gall. me- 
nuise (pZscés 122). 

*Silurnus (piscis, cf. sq.) hd. barbe. 
nd. barue. 

Silurus, sirulus (64€) (p?scis, cf. 
sirolus. sturio. gramarus.) schli (6). 
schlien (74). barm (2. elnuus sec 74). 
barme (125). hu-, var. hi-rling (64). welfó, 
wil, wálline, wa- Z wá-ller, salut, scheid 
(140). scheid-en (140), -fisch (135, 140). 
petit poisson (122). s. paruus ein dick 
(114). 

*Siluus (st. aluus) v. Vterus. 

Sima (4. currum Pr. st. curuum. 16; 
concawitas hepatis Gl. m. cf. arces) leber- 
hüli (93), -holin 7 krump 4. pandus (14). 
der karnief) (Ki.). 

*Simarista (vus hymnarius 7« sym- 
phonista?) senger (11, 19, 20). 

Sy-, si-mbella goldwage (125, Ki.). 

Sim- / para-boliea (theologia) die 
da leret durch einliehkait o. glichni 
(65). 

*Simbolum v. Simplum. 

Sym-, sim-, sin- (76) -bolum, -bu- 

lum (94, 136), -bolus (8, 9,64) Ad. glaube, 


| glaub, gelaube (9), spruch des gloubens 


(65). nd. geloue. glychnisfe; schelle (2« 
eymbalum cf. Gl. m. 6, 2485); seyger; 
eyn geloech (-th? 2. pecuniarum. collectio 
in taberna; 19). een ghelaech 7 die erede 
(108). eyn gelaech off den eredo (132). 
gelijeknisse 7 zeyer (11). zeichen, anzei- 


|gung; zusamen tragung, eollatz; kreid 


(88). crei (Das.). tzechpfenning (114, 125). 
kostgrosch (114).irten (Ki?. cf. sm. 1, 114). 
eyn yrtin (135), gemeyne yrten (64b) 
O0. Zech. eyn gemeyn vrten 7 g.-same 
erkantnif) (64^). ags. herebecon (94, 136). 
pl. zupus (Agr.). eymbolum gelaich (147). 





SIM 


*Simbus v. Sinuosa. 
*Simea v. Simia. 
*Simen merfiseh (74). 
*Sim-eus v. -ius, -us. 
*Simex v. Cimex. 

Sim-ia, -ea (bes. in den Mss. mog. cf. 
semia) Ad. affe, aff, affinna (s4, Gf.), a- 
(6, 121, Gf.), a€- (46), e- (16, 93) -ffin; 
mere- (19), mer-katze szm. nd. ape. 

Simiare falten o. krumen (74). 

*Simicia v. Merica. 

*Simieus v. Simus. 

Sim-ila, -ula, -ulo (genus frugis 11), 
7 -ilago q. v. 110 &c. (-ula) £ -ilacio (9) 
(?. sem-idalim 136, -ella q. v. cf. pole-n, 
-nta) hd. sem-ula sm. (Gf.), -ele; sy-, 
si-, sym- (6), sim- (65, 68), sei- (13), sie- 
(20) -mel; semel- (65), simmel- (65, 68), 
symel- (110) -meel. donst (20, 132). dunst 
(99). dat vet van dé meel (132). polen 
(11. cf. polenta). 

Simila sem-el, var. -mel, o. wyfi- 
brot (64). 

Similagineus panis simmel brot (65). 

Simi-, simu-, semi- (Gf.) -lago, si- 
miligo (23), simila sZm.(Gt.) semel-melo 
(€f.), -mele (17), -mel (9), -u (23). semmel 
(18). symmel mel (8). dunst (9, 99). 
semilfochenza (sem. Gf.). siemel 2 voche- 
zen (88). 

Simi-, simu- (q. cf.) -lare Ad. geli- 
(20), gli-chen. smeychen; fiezeren; vind: 
zen; triegen (20). 

Similare Ad. gli-, glei-, lei- (77), ge- 
ley- (9), gely- (68, 132) -chen. gly-, var. 
glei-ehnen (64). einlieh 7 glieh machen 
(65). nd. gelij- (11), gli-ken. 

Similari ags. geromman (Gl. m.). 

Similatio (cf. simul-a, -atio) gelij- 
chunge (20). eyn ander bewisunge (8). 

*Similator (cf. simulator) smeycher 
? trogener (20). 

Similis Ad. glich, gelijch (20). ad. 
geljek (11), gliek. s. labor, modus 
glich arbeit, masse (75). 

Similiter gelijc- (20), glich- (75) -Jich. 
des glichen (65). 

Similitudinarie glichlich (75). 

Similitudo Ad. nd. glicheit. Ad. gli-, 
glei-chung. einliehkait (65). gelijch- (68, 
132), gelijeke- (11) -nisse, -nuf$ (68). glich- 
nyD (15). 

Simillima (énago) ganczlieh. aller 
einlichst, var. enlist (65). 

*Simina (9), 7. q. symma (Br.), gew. 
simma (aus G'(U&) kamer (9, 147). 

*Sim- (9, 74), symm- (Br.), simm- (147), 
simin- (8, 9, 20, 76), summ- (76) -ista, 
simistae(136) (?. camer-, secret-arius, aus 
Gua »« coupuootrc) kamer-buch (20), 
-er (9, 74), 4 prophete (? sim. 9). hey- 
melieher (8, 9). Cf. zyma. zy- (74), zi- 
matus 2. secretu-m (16), -s (110 &e.). 
haymlicher; symma kammer (74). ; 

Simitas goep- (gvep-9) 7 krump-heit 
20). 

Sim-ius, gew. -eus (cf. semius. si- 
mus.) Ad. affo (93, Gf.), affe, aff. 
*Simiuulpa fuchsaff (140). 

Simma v. Simina. 

Symist-a, -es v. Simista. Consecre- 
talis. 

*Symo v. Semo. 
Simonia Ad. ketzerie sm., katzer 














SYM 


SIN 


(6). nd. ket-, ka-teri. begeren geistlich | -phoniaea, -phonica (9, 17, 943), -phonia 


gut zu kauffen o. zu ver-k. (110). be- 
gertelg.goet tzo koeffen off ver-k. (132). 
g. kauf (4). g. wocker (12). geyslich: 
wocher (18). geistlieher wucher (75). 
simonye (5^). heiliger ding hebung (1). 

*Simoni-aeare, -zare, -sare, -are 
(46) Ad. heilig, himlif (18) ding v^-kauf- 
fen, -keuffen. heiltum verkauffen (1). 
nd. hyllich dinck vor-kopen, -kaupen 
(23). geistlichen wucheren (75). 

Simoniaeus der heilig ding ver- 
kaufft o. hin gibt (1). geistlicher wuche- 
rer (15). ein simoni-er (55), -scher (65). 

*Symonium wilder petterlein (14). 

*Sympfelida rampff darein man erper 
list (74). 

Sim- v. Semi-plagium. 

*Simplasma v. Sympsalma. 

Simplex d. ein-veldich, -faltig (6, 
68), -feltig (110), -tfaldich (12), -fáchig 
(112), -liezig (8, 9); ainfaldig (1). md. 
envo-ldieh, -chtig (23); alwer (225). alber 
(14, 77). sympel (68, 132). nit vff seczig, 
vnbetruglicher 7. non astutus; vnver- 
d varr. -mist, -must v£ oleum dc. 
65). 

Simplicitas Ad. ein-veldicheit s?m., 
-feltigkeit (65, 110); nit zwi-f. (65). 

Simpliciter Ad. eyn-veldeclich sZm., 
-feltiglichen, -faltiglich (68), -valdelich 
(132). sehlecht- (65, 15), schlechtig- (75), 
ledig- (65) -lich. one geding 7 verbint- 
nif &c. (65). 

Simplum eyn valt (8, 9). 

*Sim-plum var, -bolum tapetum, 
halbrauch teppieh (64). 

Simplus Ad. em-veldich szm., -feltig, 

-faltig (68); ainfeldig (1). eyn (b*). 
*Simp-orator, -ulator (Gl. m.) des 
brudegoms stedelieste vrunt (147). 

Sympo-, symphu- (147) -sium zech 
(88, 91). gesterye &e. (141). 

Sym-, sim-, siri- (147) -psalma, 
simplasma f. nír.der salmen eyndrech- 
ticheit (147). glicheit von stimmen (110 
sim.). 

Simpulator v. Simporator. 

*Simpus v. Simus. 

*Simpharius, syphanus (b^) (auis) 
star (bb, 9, 16). dieterich (8). 

*Symphicio v. Symphytum. 

*Simphi-dria, -ndria(85) (aus sisim- 
bria?) brachmintze (9). braemynte (85). 

Symph-ytum, -icio (74), sinfitum 
(943) (herba) goheyle (85. hd. gauchheil). 
gehelle (9). beinwellen Z walwurtz (114 
sim.). wulliu ? bawmwolle (74). ags. gal- 
lac (942). 

*Symphlegma (aus oüpmAe[Qua) vm- 
fah-, begreiff-ung (s8). 

*Sympho v. Syphon. 

. *BSimphomaci v. Symphoniaeus. 

Symphonia (7.2nstr. consonantie sono- 
rwm sim.; cf. siphon. Dz. Wtb. 303) suf 
seyten-spil (9, 75), -speil (8). sief) saiten 
Spil (76). guter ton o. hall Z Znstr. s2cut 
clauicordium (132). der stymmen hoflich 
temper-ament, var. erung (64). 

*Symphonia, gomphena »/. pape- 
gaeyen cruyt, gelosye, gall. geuesie, 
gelesie (116). 

Sym-, sim-, sin- (Sum.), syn- (47) 











(942), sinf- (94), sinfr- (136) -oniaca 
(7. palladia 143) bils-a (87), -en (143), -e 
(Sum.). pilse (9). bilza (87). bysse (85). 
bille (47). ags. belonae (94, 136), beolone 
942). seüphe (17). s&uwbon (143). 

Symphoni-acus (8, 9 &c.), -sta, -ssa 
(65), simphomaei (p/. 16). senger (8, 
9). einer der da vff saitenspile kan (65). 
denzere (aGf.). 

*Simphoniea v. Siphon. 

Symphonizare wol luten (110). gut 
gelut (68), goet geluyt (132) machen. 

*Simphonua v. Siphon. 

*Simphus (aus gumphus?) dubelna- 
gel (74. cf. Fr. 1, 2005. Sm. 1, 387). 

*Simphusium v. Symposium. 

Simul Ad. nd. mit-eyn, -eyn ander, 
-enander (18). zu-samen 2 -hauff (20). 
eins mal (65). toe gader (11). 

Simula v. Simila. 


Simula-erum, selten -chrum d. ab-, 
ap-, abt- (18, 75, 1105), apt-, nd. af-got. 
hd. bild, bylde. dienst vmb guttat (74). 

*Simulago v. Similago. 

Simulans alter fynt (75). 

Simulare (cf. similare) glyfnery 
triben (110). anders beweysen (9). prs. 
jch nim, mich an sehmeicheln; erschi- 
nen gut sin (65). gut erscheinen (109 
Ad.). glichen zu einem ding das nit ist 
(75). vynsen (132). uensen (99). vlenschen 
(109). v'sieren (109, 132). 

*Simul-ate v. -tas. 

Simulatio (cf. similatio) smeych- £ 
vintz- (20), smechel- (18) -unge. schmai- 
chindi red (46). smekelrede (23). eyn 
ander bewisunge (17). uensinge (99). gh- 
neri; falsch stifftung; annemung (7) f. ge 
stalt &e. (65). 

Simulator (cf. similator) hd. smei- 
cheler. nd. smecherer (23), vynser (132). 
seher durch die fnger das er sich nit 
annimpt (65). gleichfóner (64). 

*Simulatorie fa-, var. fe-Ischlich (65). 

*Simulatorium glif)neri (65). 

Simulatrix smechellern (18). 

*Simulta vor-alt haf) (8), -ald has (9). 

Simultare Ad. hassen. fynden (110). 
vind (68), veynd (74), vyande (132) ma- 
chen. nijí haen (132). zusamen-thun, 
-setzen (74). 

Simul-tas, -tus (9), -tate (15), -ate 
(159) alter (75), heimlich (110 &e.) hafj 
vnd nyd sem. veralter haf) o. intzieht 
(74). altzusam-keit (74), -enheit (9 Ann.). 

Simultum in des weeders hoernen 
die worm (147). 

*Simulus v. Stimulus. 

Simus (anders Gl. m.) flacher, murr- 
iger, -echter (74). aff o. flach (25). krum 
naD (64). slacht nesig (22, 28). kumpf- Z 
flach- £ teller-naf (126). munck (91). huot 
(131, 141. s&. ecimus?). ags. uuellyrgae 
(136. sf. sinus q. v.). symus krump nasiche 
(Db). mes mysch (225). sim-eus, -ius (7. 
ad simiam pertinens habensnasum curuum 
sim.),-ieus (23) erumpfnasi (121). erum- 
naser(Gf.).ein krum nesiger(110).schebsch 
nesig (D) eyn stamp nasich (18). slacht- 
nezech (229), -mesichin (23). sintis flach 
nasig (1l). 





SIN :'535 


daz (18). eyn ist a. daf3 (17). wan aber 
(88). oder das (6). nd. is ouer (22), aber 
(23) dat. 

Syn- (110, Br.), gew. sin-. 
*Sinabellum senffeflin (64). 
*Sinaetafolia v. Synanche. 
*Synachus v. Synocha. 

Sinagoga Ad. nd. juden- d. -schule, 
-sehul, -schole (18), nd. -schoel (23). der 
j. (110), joden (132) kyreh. yoden scol 
(22). schule; sammelung; s. der iuden; 
gaistlieh s. (65). 

*Sinalymph-3, -are(aus synal-oephe, 
-lepha Pr. »« lympha) twyerley nat toe 
hoip gemengt, mengen (147). 

Synan-che,-ge(A pherd.), squina-ncia, 
-ntia (75), 4 -x (9, 15), € sina-ncia (8, 
9), -etafolia (75) -mpsis 7 -nsis (20), 
-mptis (19); synanticus morbus (Gl. m. 
cf. sinotheus?) (OUv4TYT, cf. angina) 
haló- (88), mandel- (Das.) -geschwer, Z 
-we 4 daszepflin im half) (88). die bráune, 
brüne 7 das weleken (Ki.)  wülcken 
Apherd., wulcken (Piet). eyn geswere 
ynder kelen (19). verswlst der k. (93). 
kel-, kele- (8) -sucht (9, 75, Fr.), -swolst 
(8, 9), -drus (75). schule (sin. 7. vestis st. 
pestis 9). damp (19). da- 7 de-mpieh (90). 
squim-ancia gelsucht (sic); -ex 4. apo- 
stewuma, in. gutture (16). 

*Sy- v. Schi-nanthum. 

*Sinap-dones v. -io. 

Sinap-e, -i, -ijs, -ium, 7 -ale (b), 
synap-e (4) -i (97) sin-ap 7 -cipum 
(l1) sen-iph (87), -iff (1, szm. Gf, Ad. 
gew. -ff, & -pf (4), -ffe (75), nd. -nep (22), 
-pp (-ium 25). sanip (-e23). sennpff(-ium 
76). semph, 2o. horezieze (4). schenff 
(bo). mustard (110b). most-art (90, 99, 
132), -ert (1l, 97). sinap-ium senff; -e 
S.-korn; -is senffes krüyd (19). -e most- 
erts coern; -is m. crut (11). -is senff 
(110); -ium s.-saem (20), -krut (110); -i 
s.-korn (110), -saat (68). -is s.-krut (68), 
-kruyt Z7 mostart (132). -i m.-saem (132). 
-is herba, -i semen ?llius herbe (nr.). 

*Sinapi-eare, -zare (Gl. m., Ki.) most- 
arden (20). 

*Sinapieus (adj. Br.) ein senff- (140), 
mostart- (132) -esser. 

*Sinap-io 7 -iones, -dones (942) (of. 
sinesium?) ags. csrsan (949); cress-a, 
-ae (94, 136). 

*Sinapis 7. re- 4 con-uolutio 0 repetitio 
a Sin 4. con et alphon 4. conuolutio (16. 
»« synalcephe?). 

*Sinatus 4 Senat-es (75), -us (76) (?. 
species febris 15. cf. synanche?) fieberig 
gestalt (75). 

Sinautem obnicht (9 Ann.). aber das 
7 ob aber (75). 

Sinaxis (7. solemnztas 1 conuentus Br., 
psalmodia £ vespertina laus $ pars diez 
76) vesper-salmen o. lop (8), -salm 2 -lob 
(9). adv. stedelieh (7. assidue23). synaxim 
7. solemniter (65). 

*Sin- v. Sym-bolum. 

*Sinbubium v. Sinpubium. 

Syneate-, sincathe- (76 &c.) -gorema, 
-Soreuma, -grema (76) ein mitbedeut- 
ung (110), -igs (Das.). flickwórtlein (Ki.). 

*Sincedula (auis, cf. fieedula) zi-, 


Sin Ad. ist aber daz sim. ist ez a.|var. zei-Dlin (64). 


536 SIN 


Syn-, si- (Gf.) -eellita gisello (Gt.). 
mit sel (23). 

Sineera (»« sincerus) v. Sicera. 

*Sineerare lutern 7 reyngin (8 szm.). 

Sineere rain (76). luter- (20, 65, 75), 
genez- (65), suber- Z eler- (20) -lich. 

Sincer-is v. -us. 

*Sine- v. Sind-erisis. 

Sineeritas Ad. nd. luter-, clar- (20), 
claer- (11) -heit sZm. Ad. reynicheit szm. 

Sineer- us, -is Ad. nd. luter. Ad. 
luytter 4 klayre (19), clar (75), stede, 
fest, reyn, reyn- Z suber-lich (20), ganez 
7 vn-befleckt £ -vermist (65). 

*Sin-ces, var. -tes (v. serupuli; cf. 
sirtes) begreyflichst o. volheit des mers 
(74). 

*Sineinnum &oc. v. Scicinum. 

*Sincipu-d v. -t. 

*Sincipum v. Sinape. 

Sincipu-t, -d (b^) Ad. vor-, bissw. 
for-, vur-haupt, -haubt, -heubit (5^), 
-heupt, -heubt, -hept (6). nd. vor-, voer-(11) 
-houet, -hoeft (11, 132). dab forder-haubt 
(13), -deyl deb heyptef) (17). nel (104). 
nol (Gf.). wirbel (275, 76, 92). styrne (8, 
9). steyrne (13). gestirn am haupt, vig. 
am hirn (Z.frons 75). sew-kopff (91), -koff 
(111). 

*Sinelecius (cf. sq.) senatoir (141). 

Sineletus senatoirseap (147). 

*Sin-, 4 apo- (75) -ecopa (cf. synco- 
pis) abpruch 7 beschneidung der silla- 
ben (75). abschneydung eins puchstaben 
0. silben in mittel eins wortz (74). 

Sin-eopare, -eopari (147), -ecupare 
(22) hd. kurezeu, ab- (110), v-k.; vor- 
kürtzen (67). absehn-iden (76), -eyden 
als in worten (74). hd. md. be-sniden, 
-sehneiden (4), -zwiegen (11), -swogen 
(12), -swijgen (147), -zwifeln (5), -twiue- 
len (22). geswynnen (13). ab-sehniden 2 
-prechen die silben (75). 

Sineopatio ko- (8), v'ku- (9, 
-rezunge. 

Sineopatum gekurezt (65). 

Syneop-is, -e (Chytr.), -en (Gf.) (7. 
concisio vocalium 110, infirmitas capitis) 
magipizzida sem. (Gf.). herz rit (93). 
swindlung (1). geswindin (Sm. 3, 539). 
schwinde- (6), schwint- (74) -sucht. ab- 
sehneyd- o. kurtz-ung (74). besnid- Ad. 
-unge, -elinghe (23). be-sehnidung (67, 
68, 16), -swyment (Chytr.), -Zwifelung (5), 
-Swygynge (141), -swieginge (11). on- 
(91), am- (125) -macht. amechtunge (19). 
zwifelunt (76). twiuelinge (99). 

*Sincupare v. Sineopare. 

*Sind-a, -abulum 7 -abalum (G1. m.), 
-aualum (141), -ibalum (129) (7. fund- 
a, ibalum 129, Gl. m.) slen-ger (90), 
-cker (19). slinger (11, 147). schulle (141). 

*Sindales v. Seindula. 

*Sindaualum v. Sinda. 

*Sindere (s. seindere) to riten (93). 

Syn- (110, 147, Br.), sin-derisis, se/ien 
-deresis, -eerisis (18), -teresis (Ki.) (7. 
superior pars rationis, vis anime vna po- 
lentia in anima 65; aus QGUvtfjpsote »« 
cuyOtaípsotc?) himelschisel- (93), hime- 
lisch selen- (64) -kraft. hoehe kr. (74), 
ein funek (b szm.) der sele. ein f. in 


17) 








SIN 


dem hertzen uf) allen den krefften vnd! 
der vnunfft flyeBDende sint (15). eyn 
funekli der sel (6). eyn fiend der sele 
(sc 18). de winke (scc aus vunke) der 
zele (22). dz funcklin der vernunfft vnd 
der gerechtigkait 7 eyn vnverderblich 
begird zu got (65). vnvordeblich (sc 9), 
an bedirbe (17) adel. vn virderplich (8). 
naturlich erwer- 4 wirdi-keit (653 Mrg.). 
knaginge der (132), wroeghe der Z seru- 
pel in der (147) conscientien. 

*Sindibalum v. Sinda. 

Sindieus eyn hern vorde-gedinger 
(283), -dinger (5). eyn her vordediger 
(18), herre vordeydegung (21); herren- 
frieddinger (74), -ffreydinger (4), -von 
dien (sze 1), -vordinger (71). eyn sach 
fuerer (17 sZm.). fur-sprech (74), -munder 
(6). verriehter (76). kirchen pfleger o. 
schaffer einer gemeine (74). 

*Sind-o, 7 -or (23) (von sindon genau 
untersch., so im 110 syndon Nr. 1, 2; 4. 
pannus, p. linius 16, eamis-ea, -ia 93, 
75, 16. cf. cindatum) Ad. nd. eim edel 
gewant. lylaeh (110). das aller wiót 
schinbarfh l. t. Z |. wif clait Z schleiher 
(65). lynen tuoeh (110), doech (132). 
pfaiten, e/g. hemd (75). semid (93. »« 
hemid?). synd-on (1102), -al (1105), -ael 
(19, 132). sind- Ad. -ale, -al (19, 922v), 
-ail (5), -ol (1). -aen (23). sij- (11), zi- 
(20) -ndael. Ad. czi- (17), ze-ndel. schech- 
tel (17). badelachen (Sum.). 

*Sindola v. Scindula. 

Sindo-n, -um (283), syndon (110, Br.) 
(£4. lineum  amict-um, -orium mulierum, 
lineus pannus, lintheum £ mantellus 15) 
lynen tuch o 110), dueh (88), doech 
(132). eyn duch (5, 23) Zn quo corpora 
mortuorum voluuntur (23). vmbdann o. 
tueh dorimne man die todten begrebt; 
lannde; milter (74). doich (18). bocken- 
schyn von lynem tuch (75). swiez duch 
(17). ezitir (8). weyse leynwot 7 schetter 
(9). sammet o. wysser pfeller (64). edel- 
gewandt, linwat, zendel (ss). 

*Sindor v. Sindo. 

*Sindoum ». Sindon. 

*Sindula (cf. seindula) fenichil (74). 

Sine an (5). on (21). ane (23). 

Sine inter-uallo, -missione an vnder- 
lob; fur name (75). 

Sine preiudicio an v'werffunge eyns 
beDern wanes (15). ane vw. eyns b. (7?) 
ane v'ezeihung (9 Ann). vn worffung 
eyn b. wones (Z) eyn forsung (1). vnver- 
slagen (7, 9 Ann.) áne verwysung eins 
bósen wánz (63). 

*Sineare v. Sinuare. 

*Sinecie v. Senecium. | 

Sin-, / sinex- (93) -edra fursprechen 
(74, 93), sachenzuuerhorer- Z sachenzeu- 
genuerhorer- (74) -stul. 

Sin-ere, -ire (9) d. sta-, daraus sca-, 
scha- (18, 21, 23) -den. ver- (65, 110), 
vor- (23), ge- (68, 132) -hengen. d. lasen, 
lafen o. globi (8), v-I. (21), lossen £ 
geloben (9), lassen, zu-l. (110), l. zu- Z 
hin-geen (65), laeBen (20), layBen (19). 
nd. laten. 

*Sinesion (cf. sinapio ?) bomkerse (46). 

*Sinexedra v. Sinedra. 

*Sinfitum v. Symphytum. 

*Sinf-, sinfr- v. Symph-oniaca. 

*Sinfugus v. Siniugus. 





SIN 


*Singa v. Spinga. 

*Sing-ire, -ere (765), sicli- (753), scli- 
(Gl. m.) -ngere (anserum voz) pfeiffen 
als die genf) (75). pfisen (76). qui- (8), 
que- (9) -cken. 

*Singna v. Gingiua. 

Syngraph-a 7 -um (i. cautio t scrip- 
tura 66 &e, chirographum) vÜgeschnit- 
ten brieff 7 sehrifft (110). 

Singraph-ia, -ya (76) beschreybung 
t sicherheyt (9 sim.). schrifft, v/g. ge- 
Schr. (75). 

Syn-, 4 chiro--(Br.) -graphus (7. 
conscriptio Br.) hd. schriber zwischen 
den kauflleuten (75); be-schr. sm. eyn 
kauff- 4 góu- (7 Mrg.), koff- (6) -brieff. 

*Singula-ferus v. -ris. 

Singulare adj. eyn fellig (8). v5. sun- 
dern (66 &c.). 

S. certamen man gegen manne (9). 

Singularis adj. hd. nd. sunderlich. 
s. nàm (9 Ann.). eynes sunderlichen syn- 
nes (15). Ad. eynig. nd. enich. aigen- 
hirnig Z7 -sinniger £ -williger (65). ain- 
mutig 7 besunder (75). ainzel-liger (752), 
ger (15b). 

Singularis s., s. ferus (8, 9), sin- 
gula-f. (2. aper séiluestris 16) hauwende 
swyn (8). hawender sweyn (9). eyn 
heupt swin (17). ebber Z usdrib (100). 
vztrib (Gt. b, 484). eber (Yvmz. D, 464. 
sam. Gf. l, 99). 

Singularitas eynisam- (20), eni- (11), 
sunderli- (65, 110), sonderli- (132) -cheit. 
sunderheit (62, 75). einhirn- (65), ainmut- 
(15) -igkeit. 

Singulariter sunderlich (20). be-s. 
(4, 75). mit sunderhait (65). ainzel-lig 
(153), -ig (755). ainmutiglieh (75). 

Singulatim sunderlich ein iglichó Z 
i. in einer sunderhait (65). 

Singul-tare, -tire, -cio (prs. 104), 
eingultare (11) fnesgezen (Gf.). naschen 
(6). nesen (17). nocken (106, 107). hezche 
(1041). hetschen (Ki. &e.). hesch-en (74, 
proprie in flendo 15, $m. 2, 253), -iezen 
(3, $m.). hixen 7 kluxen (Das.). hicken £ 
gaxen (vt gallina 126). gichzen (42. «sett. 
gixen). /d. nd. (109) gischen. gisDen (18). 
gi- (11, 19, 23), gh- (22) -ssen. geschin 
? sthinnen (schucken? schniken? 5^"). 
nd. snu- £ sni-, nl. sna- (Er. Wtb.), schu- 
(22b, 125), scu- (stu-? 12) -cken. gyss- 
chen 7 gryschen (19). gritzen (10). schryen 
(68, 110). sehreyen (132). Ad. su-, sun- 
(110b), seu- (74, 1102), snup- (6) -ftzen. 
sehnup-pen (75), -ffen (126). schnipfezen 
(65. cf. Sm. 3, 493. wett. schnipDen. sc/wed. 
snyfta). sucten (97). suchten (10, 107, 
132). sluchkezen (1). sehluek - en. (753), 


|-sen (Pict. ?£eft.). schlicken (126). slagen 


t iben (21). pruusten (11). attmen (64). 

Singu-ltus, -stus (17), -tum (Hpt. 
5, Gr) (cf. eruetatio) fnaskazzen; 
fnesknezzan;  snescezan; ne- 47 he- 
skazan; hesket; gesgizunga (Gf.). die 
(645), der nesch (64, 112). der nosch, 
hixen, hassch, »/. den hick, nockinge 
(116 ). nessen 7 schnupph (7). der nafi- 
pfnisel (126). hesch-e (74), -itz (1l, 
3, 91), -atzer (15). heyB ader daz kriben 
inder keln (17). giss- (5, 9), gisch- (20), 
gicht- (8), syfftz- (1105), seufftz- (1109), 
ersuffez- (65), schnupf- (125 Mrg.), snophz- 
(93), geb- (49), buchslag- (125) -unge. 
sucht- (132), gliss- (22) -inge. gysschin 











- ling- (151, 152), nd. lincker- (132), luch- 


SIN 


(19). gegussen ( ptc. ? 18). snuflecinde (Hpt. 
5). huekup (Chytr.). das glugsen (112). der 
klugs (135), schliek (115). seuft-z, -zung 
(74). die phnufft, var. pfnuez (64). iesgen 
(99). ags. iesca (136), lesca (94). 
*Sinhubium v. Sinpubium. 
*Sinibilis stattlicher (74). 
*Sinifes v. Cimex. 
*Sinigma synnick (9). 
*Sinire (7. finire € terminare 0 cessare 
76) v. Sinere. 
*Sinist-a v. -ieca. 
Sinister Ad. linck, ling, linck-es (5), 
-iB (133, 151, 182), -eseh (4), -s, -et (19); 
lingket (21), lucte 7 linx (13), verkert 
o. gelincker (110), glinek (76). nd. sline 
(99), Iuch-ter (85^), -t (2225, 23), -ts (132); 
lochter (225). lureze (20. cf. Sm. 2, 490. 
BM.) tenck-e (75), -er 7 glincker (74). 
letz (Fris.). 
*Sinist-iea, -a (8) zu der lineken hant 
(8, 9 
Sinistimus luchste (109). 


Sinistra eyn, issw. die Ad. linck, 
linek-e, -et (19), -er (132), lingi (93), ling 
(0), lingket (21), glincke (74), teneke (74, 
75), luehter (28, 68) hant. die gelinck 
(91). wenstre (99). uuinistru sm. (Gf.). 

Sinistr-e, 4 -orse 4 -orsum (75) linek- 
? glinek- (74), tenck- (74, 75) lich, -ischen 
(15). 


Sinistrorsum (cf. prc.) hd. linck-, 


sidich, Ad. -sitig, -seitig. ling ader hin- 

derwert (17). lucht sin (23). 
*Sinistrorsus adj. s. lyncket (19). 

lucht minsche (11). tenckischer (:5). 

Sinistrum ein lincks 7 bo(5 ding (65). 

*Sinitare v. Sinuare. 

Sin-iugare, -iugere (11), -iungere 
(20), -zugere (147), -zugare, -zygare 
(aus eoniungere 7 ouCureiy ) fugen (19, 
(19, 20). vuegen (11). an eyn voigen (147). 

Sin-iugia, -zygia (Br.), -sugia (74, 15), 
-Sugera (76) vuegenisse (11). ayntracht-, 
aynmut-igung, verpindung; siniuga 
aynn-, ayntreeht-igkeit (74). 

*Sin-iugus, -Zzygus (Br.), -Zzyngus (134), 
-sugus 7 -fugus (76) fügelich (19). vue- 
gelick (11). eyn-modig (21), -mutiger o. 
»trechtiger (74). - 

*Sinix v, Lacuna. 

Synoch-a, -a febris (65), synachus 
(74) dz kalt des vierden tag (65). fie- 
ber von vbrigem plut (74). 

*Synoehus (»« synodus?) lantscaft 
(131). 

Synodalis sentliek, wroegber (14). 

Sinodus, 7 s. saera (15) Ad. nd. sent, 
der s. (21). send (18). sendt (70). zient 
(11). zeent (132). sant (66). sint (5). 
samnung der geistlichen 7 briester-s. 
(75). s. (69, 134). eyn ver-samlung von 
(110), -gaderinge van (132) priesteren. 
de samelinge der papen (22*). sampnung 
der pfaffen (74). pru- (1), brü- (71) 
-derschafft. capitel (46). wroeghe der 
gelstlicheit (147). 

*Sin- v. Sich-omachia. 

Sinon (£. nota et dicitur plemus am- 
gulis 76, fuit qd. proditor dc. Br. Virgil.) 
eyn farreder (23). 


SIN 


siler montanum, sison) wihunt uuiche 
(Gf. 1, 727). 

*Sinopes (equus, sec. quosdam) zelter 
(15). 
Sinop-is, -ide (ab..) 7 -ode (Gf.) (cf. 
Dz. Wtb. 725) Ad. rot blutig farb, r. 
pluttig f. (74), royt bludig farbe szm., 
r. f. blodich (18). nd. r. bl. warfe (sic 
22), rat bladich (sc) farwe (23). rot- £ 
hrotile-steine 7 ogre; -ode rotelstein (2) 
sinnoger (Gf.). 

*Sinosus v. Sinuosa. 

Synotheus (cf. synan-che, -ticus?) 
kinback-sehwer (68) -geschwer (110). 
kynnenbachsweer (132). 

*Synothus (cf. sinibilis, sinere) stat- 
(68), stade- (110, 132) -lieh. 

*Sinp-, sinb- (131), sinh-(141)-ubium 
(aus sine pube, cf. inpubis) gi- (131, 
Gf.), uber- (Gf.) -barti; giparti (141); daz 
partohta(— barbatum Gt.3, 211). coz (Gf. 
4, 154 — mhd. gótze? cf. simulacrum 
ib. 9,211, aber auch goeze seméuer de.). 

*Sinphonua v. Siphon. 

*Sinsi- v. Sisim-brium. 

*Sinsimius eyn thopaes (22). 

*Sinsug- v. Siniug-. 

Sinta-gma, -gmatis 4 -xis (76) hd. 
ler, lern- (8), lecrn- (110), vfleg- (8) 
-uuge. auslegunde (9). 

*Sintas-tica, -cita (76) bu- (8), zu- 
samenleg- (8, 9) -unge. 

*Sinterea v. Dysenteria. 

*Sinter-male, -miale (75), -imiale (76) 
(&. énstr. gladiatorum) eyn fege knobel 
(23). swertfeger zeug (75). 

*Sintes v. Sinces. 

*Sintice (aus OUYTUX(A cf. Gl. m. v. 
syntychia) 4 exomologi-a, -o sineruua 
(Gf. 6, 833. figürli ch ?). 

*Si- v. Sci-ntilla. 

*Sintis v. Simus. 

*Sintonia, syntoma (Br.), sintoria 
(147) zufal im fieber als wetag des haupts 
o. fluf der nasen efc. (74). hoiftpyn mit 
febris (147). 

*Sinton-ia, -omia snijdynge (147). 

*Sin-uare, -itare (8) (: insinuare) 
wiDbim lain (8). wissen lossen 7 tun (9). 
Sinu-, sine-are (4. ampliare t plicare) 
hd. va-, nd. vo-lden. widen (20). in die 
schof thuon (110), schoes duwen (132). 

Sinu-m, -s (76, 127) (7. serum 1, 55) 
melk-kubile sm. (127), -kybel (110), -fa 
(20). muleken (5b). eyn stoep tzo (132), 
stóp to (109) meleken. kese-faDe 4 -bare 
(st. -kare? 10), -vat (109), -naupf (8), 
-nepphlin (Y). Ad. kese-, keD-, sleg- 7 
tumppel 7 dumppel- (74) -faf; keyDeuas 
(13), chef wasser (1), keBenapf (9), keD- 
kar £ -presse (74), siha (127), sleichkübel 
(93), sleg-kubel 7 -fa (74), char (Sum.). 
Sinuos-a, -sa (136) ags. faed- (136). 
faet- (94) -mendi. sinosus 7. simbus (sf. 
sinibus Br.) plenus amplum. dilatus (16). 
Sinus (cf. sinum, simus, businus, 
gremium) /d. scho-D, -s3 (6), -De (18), 
-se (13), -s (9), -ef3, -es (132), -10 (1); 
schuf (b). schot (28, 68). wyk (OChyt.) 
bus-am (7), -em (9), -en (6, 65). bosem 
(8. pusem (75). geren (49). ogen-, om-, 
wijn-braid (z. palpebra 147). ags. uuell- 





*Sinonus (Aerba, cf. synonum ve. 


DiaerewBACB. GrossaRiUM, 





SIPH 531 
*Sinziare v. Sirindire. 
Syn-zyg-, -zug- v. Siniug-. 
Sion, sium (erba, i. amnagallis 


aquatiea 73) wasser-merk 2 -eppich (114 
Sin.), gauchheil 4 -pungen (73). bach-p. 
& -bonen (73), -bunn (72). brunnen-peter- 
lein (ki.). 

Syon Ad. ein berg prope jhrlm sim. 
hochheyt wesen gotis eyn muter der 
stat irhlm dauidis xus eyn hutterynne 
der stat irlm (9). ihrlmi o. ein perg bei 
i.; himel; trewes gemut (74). 

*Sipa (cf. sq.) hd. brocke, brock, prock 
(134), bruekel (68), schnit. snede (132). 

Si-, sip- (4) sr- ($1) -pare (7. 
pullis panem frangere 16 sim.) hd. md. 
brock-en (den honern 17), -elen (68). 
brucken (19). brechen das brot, v/g. ein- 
brocken o. schmoldern (75. cf. G. Wtb. 
2, 25, 763). croe- (147)  eru- (11), ero- 
(23) -men (den hoenren 14:7). krumelen 
(110, 132). grumm- Z rib-eln (5) bry 
maken (147). brien (z. pultem facere 19, 
20). borselen (108. hd. broselen). 


*Siparium (7. cibus & precium cantoris 
Br. cf. siph-, stip-arium. siphar. sup- 
parum.) singers lon (110). fürhang; serge; 
gedeck (Das.). scehiffsegel &c. (ki.). 
siparum (134 &c. voeke of een bonet 
(genus veli 101). 

*Sipatio bryunge (20). 

Sipillus v. Sagillum. 

*Sip-ius, 7 -pus (74) weyser &e. (14). 
wyse &c. (147). 

*Syplex (cf. ciplex? ci-, si-parium?) 
wacke (100). 

*Sippare v. Sipare. 

*Sippus v. Sipius. Cippus. 

*Siptacius v. Sistarcia. 

*Sipus (im mari, aus scopus ?) stein- 
clyppe (147). 

*Siphar, saphon (7. eamellis) scehif- 
sayl, -strang (74). 

*Sipha-r, -e (é. peritonaeum 129, G1. 
m.) Syphae (74, Gi. m.) darmnetzlein 
(74). inn-, var. ind-erste hut, i. h. am 
yngeweyd, varr. ingwaid (15). syphar 
(z. exwuiae 124) schlangenhaut sm. (Ki.). 

Siph-, sip- (q.v. 110), siu- (76) -arium 
(2. precium, pugilis 20, panis qué datur 
pugili 0 saccus vigellarum 11, madula 
76. 2« siphon) kemp lone (19). kempen- 
(20) cemp- (11) sengers- (132) -loen. 
singers- (68, 110), singer- (74) -lon. netz- 
7 pruntz-faó (74). eyn seyceh doppen 
(17. saieh-falh (74), -haff (75). geswill 
(74). eost, spijse, eten (14). 

Siphon (7.trulla :5) wasser-blasbalg 
(93), -palg (74 . rohrkanne (125). fist (75). 
eyn forcz (17). cf. sison, alph. sifon 7. 
bumbus (76). sifon spot £ seich haff 
(20. cf. sipharium). sypho netz-. pruntz-, 
seich-fafb (74). ein blabbalek in der ku- 
chen (64). sif- (121), sinph- (Sum.) -onua, 
simphon-ua (130). -ia 7 -icà (Gf.), sym- 
phonia (74) sprizza (//. c.). spizza (Sum.). 
sprutz (74). sipho spólteZwattersprütte 
(Chytr.). (£ sifo haud bene) zischen als 
die frawen seichen (75). sympho sawf 
gedon o. laut vom fr.-pruntzen (74). 

Siphu-, sipho-neulus sprützen (zm 
balneo 111). prunnen- (91), born- (125) ror. 





yngae (94). 


spelte 7 rórken (Chytr.). 
68 


538 SIR 


Siquidem Ad. aber. a. oder durch | 


die (74). nd. auer. furwar (110). vorwaer 
(132). 

Siquis hd. eyn yg-, yge- (132), ieg- 
(68), iet- (110) -licher. 

Syrach das puch der newen weis: 
hait (1). 

*Sirapheium v. Siropheum. 
*Siraphis v. Sirumpha. 

Syras-irim (Br. h)r.), -erim (grece) 

-trum sanek (74). 
*Sirbus v. Cirbus. 
*Sirecenus v. Sireneus. 

Sire-n, -na Ad. nd. mer-hunt, seltener 
-minne, mynn (110); Ad. -wunder, -won- 
der, -wypp (12), -kalp, -kalb, -swine 
(10). eyn syren (75, 110). syrien 2. canis 
marinus 1 monstrum marinum (14). siren 
i. ecüs (aus eanis?) dorsch (23). eir- 
en, bissw. -on, -um, -enius (18) hd. nd. 
mer-kalp. -kalf . mere-kalp (TY), -swine 
(10). syrena slang die vloegelen hevet 
(147). 

*Sirenes v. Siro. 

Sire-neus, -nus (74). -nieus,7 -cenus 
(68), -nus (110) (v. dulcis £ periculosus ; 
cf. sirtus) sieh (110). soes (132). vreseli- 
ch (132), -ck &e. Z blijdliek &ec. (147). 
klarer, leuchtender, frolicher (74. »« 


serenus). 

*Si-, sy-rex (aus syrinx? cf. sirum- 
pha? siro?) vÜgang an einem geswer 
(110^), gswer (1102). schwerung als eyn 
eyDe (68). v'schor- 7 vyDberst-inge van 
eyn sweir(122). des aposteems berstynge 
(141). 

*Siriearicis (cus soricarius?) ags. 
mushafoe (94). 

Syrieum (byssum, 7. tortu-m, -osum; 
st. serieum? cf. syrophorus 7. byssus 
er Syria Gl. m 6, 256?) mezih; ka-, 
ki-. co-drait (Gt.). 

*Sirigranum (herba) nachtschade (74). 

*Sirimpio &c. v. Sirumpha. 

*Sirimp-, san-iosus etterich (147). 

Sirina v. Syrma. 

*Sirinculire graculorum vox (141). 

*Sirindire 7 sinziare merularum vox 
(141). 

Siringa sprutz (74). 

*Syringium (herba) sirno (Gf.). 

*"Syrioehus (aus siriasis? cf. lethar- 
£ia) lanesuht (Gf.). 

*Siri- v. Sym-psalma. 

*Siriph-, siliu- (17) -illus (herba, aus 
serpillum ? 9(A9!0v, sirpe? chaerephyl- 
lum?, berewinken (17). berwinkel (9). 

*Sirlus (sf. sorbus?) spier (Sum.). 

Syr-, sir-ma, 7 -nia (74), -ina (g. 
-inatis Br. &e.) (7 cauda vestis, fimbria; cf. 
aspergo) sawm 7 sorkot(9). zaume (20). 
soum(Gf.). porte (104. cf. smirma). cha- 
narita (127. cf. kanareba liecium?). hemde, 
rodel;langertzetteln zusammenwicklung 
(74). sleyp (132, 147). een sloy van enen 
elede (108). swantz (147). der sehwantz 
an den weybs kleidern (Das., s2m. 74,88). 
langeD (74) lang (88) kleid. siromata 
i. longe vestes (76). Ssirina, g. -atis 7. 
eandida (aus cauda!) vestós feminarum 
(134 &e.). 

*Sirmendana v. Siler montanum. 

*Sirnia v. Syrma. 





SIR 


Sir-o p/. -ones, -enes (7. pustulae 
manum .et pedum (124), ? chirones (Ki.) 
(cf. eyrillus, ceantharis, surrones, 
teredo, saturiasses; Sm. 2, 279) süre 
(Chytr.). seuren (p. Pict.). seiren (p. Ki.). 
Suri-O0. (74 &e.) -go (74, 95, 100, Gf.) 
(verma-culus 74, -s 11, 19) siu- 7. sui-rra 
(Gf). sürro (95). siur (93). seyrin, var. 
sury (64). eyn süer (19). zuer (11). zure 
(100). sirw. (7. e. vulgariter) sure. surio. 
(159), daraus sierul. sure. (7535€)! sur, 
lyef (7. tirillus 74. cf. Fr. 9, 2812). reit- 
laus (Nmn.), pl. -liesen (rr., Ki), -lieDen 
(Ki.) seuriosiuro (Gf.). stuern (1T. v. h.v.) 

*Sirobalsamum v. Silium. 

Sirog-alus 7 -rillus v. Chirogryllus. 

Sir-olus, -oilus (75), -ulus (76, 139) 
(piscis, ?. earp-o, -us, -otineta, -edo 7 
tineta, / mollus 7 gorillus 75) ein 
kar-ppe (4), -pe £ -pfe (75), -phe (3), 
-pf (6). 

*Siroma-ees v. -tes. 

Siromaste (7. fortitudo Br. aus 
ostpouaoTrG cf. Gl. 6, 257) starekeit 
(110 sZm.). 

Siroma-tes (110, Br.) -ees ( 147) v. 
gladius. swert (141). 

*Siropeum v. Siropheum. 

Siro-, siru-, suru- (76) -pus, syrop- 
us 7 -s (74) hd. nd. sir-up, -oep (11, 20, 
132), Ad. -op, -ope (18), -opel. em tranck 
in artzney (*4). 

*Siro- (aus stro-!) -pheum, -phium, 
-peum (75, 76), sirapheium (7. pallium 
virginale 110 &e.) hd. eyn iuncfrauem-, 
nd. iunffren- (147) -mantel. 

Syrophonissa heydenyne (9). 

Sirpea v. Scirpea. 

*Sirpearius flechtemecher (125). 

*Sirpus v. Scirpus. 

*Sirpia (herba st. sirpe? cf. siriphil- 
lus? sirpix?) wintergrun (123). 

*Sirpiculum v. Seirpea. 

*Sirpus v. Seirpus. 

*Sirpix coilstruncks wortel (147). 

*Syrphia, Sa- 7 No-ndoralbum krie- 
ehisehweyssenpurg (74). 

Sirt-es, -is, sinces (qQ. v.) vol- (5), 
ful- (23), volie- (29), for- (21) -heit des 
meres, mers. verderblickait 2» «quis (65). 
sandig ort im mer da die schiff bestan- 
den (88). sant-guelle (Sum.) -uurfi (Gf.). 
dryffsandt (132). seanst (100. s£. seangst 
cf. Sis-aX, -tex). kleber see (guod om- 
mia ad se trahit 10: oUpst -« ahd. 
lebermeri). lodder kolbe (19). dader kuse 
(et nascitur in winctóis ll. cf. kuyse 
elaua Kil.). 

*Sirtis v. Vergo. Glomellus. 


Sirtum (7. attract-um 0 -amentum 6, 
spéinetum Br. &c. wie philantropos; cf. sq.) 
hd. dorn buseh, durne bossch (19). doer- 
nen buuseh (11). doeren stede (147). 

Sirtus (7. sirenieus 147, afíractzwwus 


? spinosus Br. &e. aus GUptÓc) antreck- 
liek (147). sthachelig (9). dornig (110). 
doernich (132, 147). 

*Sirulus v. Sirolus. Silurus. 

*Sirumpis (7. ludus cum quo puelle 
solent ludere subtractis pedibus) vickeler 
(24. cf. Fr. 1, 265). 

*Sir-umpha 7 -aphis / -upeio (»« 





SIS 


eruptio?) -bimpio (g. -onis 147), -im- 
pia (Gl. m.) eyter (19, 20). eetter (11). 
etter van sweringen (147). 

*Sirus (7. excelsus 16, stella, st. sirius) 
die hondesterne (132). 

Sis wiltu o. ist sach das du wilt (ss) 

Sisarum v. Siser. 

*Sis-ax, -tex (11,22, 16) (aus sirtes?) 
ang-est (23), -st (76). hd. eyn se-, see- 
(5, 21), sere- (17) nd. sey-angest (91, 
22), hd. -angst. 

*Sis-ca, -ta (136) (cf. kelt. seisg &o. 
Celt. l, 97 sq. Dz. Wtb. 725) ags. snid- 
stroe (94), -streu (136). 

*Sisel-is, -eos, -ium v. Seselis. Siler 
montanum. 

Sis-er, -arum (cf. cicer) girge- (126, 
144, Ki), geir- (144), geier- (114, 126, 
135), gier- (128), ger- (135) -lein, -lin. 
klingen- 7? gritzel-móren (114). kleine 
pestnaehen (135). 

Sisym-, silim- (9), sinsi- (93), zim- 
(Sum. V) -brium, sisimbr-um 4 -a (141), 
-ià (121, Gf.) -ium 943), 7 sysindrum 
(74) (z. tralis 4 mentauenenaria 74; 
-ium 27. nepeta Gf.; cf. simphidria?) 
sigiminza -ia; sisimbra -ium (Gf.) si- 
semera (121). si- (104), weis- (9) -minze. 
siminza (141). sisymber- (Ki.), rof-, wey-, 
sandt marie-, vnser frawen- (14) -müutze, 
(Ki.) -mintz, (74), -mnuntz (93). wit minte 
(41). ags. broc-m. (9413). bifmynte (Z7. ti- 
mentum) 7 balsamite (85). bimince 
(Sum. V). snedelok (23). erueiza (105. 2« 
eieer?). wasser-Z brunnen-kressig (126). 
grésaluay (14). 

Sisymbrium aquatieum  bach- £ 
fisch-müntz (Ki). 

S. hortense krause-balsam Z -müntz; 
deumente (Ki.). 

*Sysindrum v. Sisymbrium. 

*Sisireol stanta (Gt. 6, 697). 

Sisma v. Scisma. 

Si-son, -non,-nomum, -lion, seno-n, 
-nium, O00», Oy (/. amomum, am- 
mi paruum) basilgen-peterlein, -pfef- 
fer &c. (143). 

*Sissura v. Scissura. 

Sistar-cia (D &e. Br.), -eium (100, 
104, 121, Gf), -chium (90) -sia (69 &e.), 
-ea 4 -tia (110 &e.), (pl.) -ciae (Gf.), 
-tie (86), sistercia (23, 65, 68, 132, Gf.) 
sit-archia (Gl. Aelfr.), -argia (76), -areia 
(Br., Gf.), -areium £2 -areus (Gf.), -tacio 
(23), -ertia (65), -ercie (74), cistar-tium 
(Ki., -tus (19), -eus (11), -eha (76), -ca 
(Br.), -eia (15, 76), sti- ? sci-starcia (16), 
sip- (129), si- (147) -tacius (aus OUtOpxu 
sim.»« cista, sestertium ?) (p/.) dasga ? 
mala-ha (86), -eha (G£.). tasca (Gf.). muos-t. 
(Gf.), -tascha (127). mus- (100), mós- (121) 
-tasche (100). ein maf) vab (110b), m. Z v. 
(1102), maes (132). ags. mete fzetels (Gl. 
Aeltr.). chiulla (127, Gf.). coce (100). sack 
(£?) vas (20). hd. nd. eyn drage-, trage- 
(23) -sack, -sach (18). zack (11). bu el 
(sit. 11, 19). ein sack dar in man lipf 
narung treght (65). sis-, si- (Gt ) -tar- 
cium soum gi-eiugi (104), -zimgi (Gf.). 
kar-nier, var. -nyr 4 -lyr 7 pulgen (7. 
escarius 75 D Sm. 2, 330. Fr. 1, 501). 
schiffmanstasch (174). 

Sistere Ad. nd. stan sim. siczen (8, 9). 





, 
D 








SIT 


antworten (9). entwerten, var. anwurten; 
opffern; hailigen (65). mugen (7. quire 1). 
pri. steti 7. stare (110). ston o. bliben 
(68). staen Z blyuen (132). prt. statui 7. 
statuere stellen 7 setzen (110). in-s. (68). 
stoppen Z doen staen (132). 

*Sistex v. Sisax. 

*Sistra (7. meum, m. athamantiecum, 
daurus &oc.) beeren-dill, -fenchel, haus- 
marek &c.; (£. terdina, theriacaria, 
earpesium &o.) theriacks-, terinjs-kraut, 
gartenseliung &c. (143). 

Si-, ci- (q. v.) -strum salmharphe 
(Gf.) harpe 7 lyre (12). leyre (9). trom 
(132). trom-et (68, 1102), -pt (1105). bu- 
saun (110 varr.). basune (110, 132). fyddel 
snoher (19). vedel snoer (11). herhorn, 
slussel zu seytenspil; wisch-tueh, -hulle, 
var. -ulle (74). 

*Sitaeius v. Sistarcia. 

*Sitac-us, -es (125) (cf. siecatus &o.) 
pap-egeye (11), -agoy (125). 

*Sitapolium (7. epigna, allogium &oc.) 
gesel-, mas-, wers-scap; haev-, gest-erye 
(141). 

Sitarchia &e. v. Sistarcia. 

*Sitasorie (aus suas. »« scitas.?) ra- 
tenlich (74). 

Sitella (cf. Gl. m. . v.; situla) gate 
(11). 

*Siterium buchehamere (Sum.). 

*Siterologia («ws hyst.?) en rede 
dair men dat echterste voir sett (147). 

*Sitertia &o. v. Sistarcia. 

Siti-bundus, 7 -eulosus (110 &e.) /id. 
nd. E du-, Ad. dà- (151), do-rstig. dorst- 
lieh (5). 

Sitieen todtenpfeiffer (112). 

Sitienter (rogare) hiezig- vnd durst- 
lieh (65). 

*Sitio dorstung (8). 

Sitire hd. nd. do-, hd. du-, dü- (134), 
di- (76) -rsten. begern (23). 

*Sitirissa (nach sidere; cf. sifa) ain 
sehwin (76). 

Sitis hd. nd. du-, do-rst. dors (14). 

*Sitorium spijse vat van weyt of 
eoern (147). 

*Sitrop-es, -us, -odes &e. v. Chy- 
tropus. 

. *Sitrulus (aus eitrulus) gall. sorre 
(122). f 

CE eyn wonunge der geseezunge 
(17). 

*Sittacio v. Sistarcia. 

Situare Ld. se-, si- (1, 21) -tzen. so- 
sen (9). 

Situatio seezunge (17). 

M ge-setzt (110, 132), -satzt 
(68). 

Si-, ci- (3, 75), cit- (3, 4, 76) -tula, 
eitua (eimmal 15») (4. restis 0 vrna qua 
irahitur 0 genus serpentis cf. bypsas; 
Si- 4 sul-garium 2 eapsa 7 farri-, fari-, 
eari-capsa 75) mel- 4 peitel-kasten 7 
-uaf (75). faz (Gf.). raiehi-uaz (104). 
waDer- (20), sehrot- (3, 4, 16) -faD, -fas 
(3). ein brun-eimer (75), -sehwengel (si- 
tula 4) prunnsail, wassergelt, schapff, 
Schuff (74). buren- (9), born- (8) -seil. 
seyl (19, 110, 132). hd. ey-. ay-, eu- (117, 
29), nd. em- (132), eem- (11) -mer. ags. 


ambaer (94), ember (136). olen vay$f,' 





SMI 


goyD kannel, keele (19). oliuat, gate 
(11). slange (11, 19). 

*Situlabrum v. Scitolabra. 

Situs píc. s. ge-setzt (1, 68, 110), 
-saczt (20), -legt (110), -leget (283), -legen 
(1, 19, 122). Ad. se-. sa- (90, 65) -ezunge. 
seettinge (11). leitung (68). ordenung 
der glider gegen der stat (respectu loct 
65). gelegenheit, lage, hegemute (74. aus 
gegenote ? cf. sq.). lagen iegen node (225). 
satz (D^) saBe (9 Anh.). se (8). ge-sef 
(9, 15, 76), -sas (753). stul (8, 9). wesen, 
w. nach dem geseD (75). situm est da 
lit es (65). 

*Siu-, v. Siph-arium. 

Siue Ad. aber, ab (6), ader (91), oder 
(65, 14). entwe-ders, -rs, -rD 7 es sin ia, 
1. sy la (65 varr.). nd. effte (23), edder 
(22). 

*Sivesta v. Suesta. j 

Si vis wanner du wult (85^). 

*Siuiventes v. Sarabaita. 

*Sivert (nd.) n. pr. viri (22V). 

*Sivesta v. Suesta. 

*Sizania v. Zizania. 

*Sizanium, g. -ii à noue (annone? 19). 

Skerda v. Eskera. 

*Slaetaria v. Lathyris. 

*Slages (st. similages) v. Figura. 

*Slamnieo v. Eysipelas. 

*Slareia v. Seariola. 

*Slauus v. Selauus. 

*Slemb- (13), slembe- (74), slimbe- 
(13, 74), slimb- (75), slemsli- (9, 74), 
slimsli- (74) -rida, slimsledria (v. 
limas), slinipendria (v.rebrida) (7. reno 
4 suecintorium &o. 75. aus nembrida 
— nebrida »« limas &oc.? »« schlem 
Fr. 2, 196€ ? ?) fur- (74), schurez- (9, 14, 
75) -tueh. schircedoch £ sqwalor coquine 
(183. : lim-as »« -us?) schurtz; slym- 
brida vnreyn- o. vnsawbr-igkeit der 
kuchen (74). 

*Slens (s. splen) ags. milti (94). 

*Sluntza v. Ceruisia. 

Slusa (é.emissarium) sluyse 4 spuye 
(Kil.). 

*Smallum (7. eleetrum, cf. Gl. m. 6, 
262. Gf. 6, 832) gismelzi (131). 

*Smaragdin-eus, -us schmaraglich- 
ding (74). 


Smara-gdus, 4 -gdo (74), -etus (76), | 


smragidus (D^) gruen (9), grun (8) edel- 


steyn. smar-agide (5^), -ag (1), -k (23).| 


schmara-ekt (74), -gd £ -1 (114, 126). 
Smaris (piscis) weisser heuting (114. 
cf. houtinek boopis 140). w. scheisser-, 


| bitz-ling, meerbeisser (140). 


*Smerdula (awes, cf. sq.) merslin (34). 

*Smerillus v. Alietus. 

*Smescatus (7. pud?cus) euysch (147). 

Smi-gma, -ema (3), -sma (1) (cf. 
migma) Ad. seif-a (Gf.), -en (21, 15), -fe 


((3). seyff (68). seipha (121). sayff (1). 


saiffen (76). zeiff (132). Ad. seuff. seuffe 
(93, 125). zepe (11). gewurezde salbe (20). 
salpa (Gf.). 

*Smigma (»« nd. smycke?) etiam 
geysel-snat (1105), -sehnat (110) (aus g. 
significat ?). 

*Smirma porte (Sum. sé. syrma). mirren 
baum (st.smyrna) 7 pzscis ucley (ausgestr. 
cf. sq.) 4 later knecht (23). smyrma (»« 





SOC 539 


smyrna)schmyrmi ein stat £ pigmentum 
(74). 

*Smirua (péscis cf. prc., smyrus Ki.) 
phrase (Anz. 8, 98). 

*Sneppa, snippa (98) (aus) sneppe 
(Ki). langsnepel (98). 

*Sobinus v. Grubea. 

Soboles Ad. nd. stam, sleehte (13, 
23). hd. ge-sl. sém.; kint (8), edel-k. (20), 
fasel kinder, var. geschlecht k.,7 junge 
zwige (65). Mrg. 2n3: docta domi soboles 
aput vrbanos quasi bos est Do haym 
ein kint Czu hoff ein rinth. 

Sobrietas (cf. bria) Ad. nd. nuchtern- 
(b, 11), nochtern- (21, 23) -heit (11, 23), 
-keit(5,21).nochtericheit (22). Ad. nuchter-, 
nue&ehter- (46), niechter- (76), nutter-(20), 
nd. enugter- (99) -heit. massigkait (65). 

Sobrinus (7. eon-s. 74) suster- (18, 
19, 20, 23), Aid. swester-, eyner sw. (17), 
motter sw.- (20) -kint, -sun 7 geswister- 
giitkinde (74). 

*Sobriolus v. Bria. 

Sobrius d. nu-, nü- (134), nie- (10, 
68, 76)  ni- (13), no-chtern, -chter ber 
(76); nue- (110), nü- (2), nu- (65, 110b) 
-ehter ; nuehtarn (1), nitter (49). 1d. nuch-, 
noch-, enug- (99) -terne. 

*Sobulum (7. subuleus) sewhirt (74). 
*Soeale gal/l.souaille (122. vor sedile 
siége; s, s aus f, f?). 

Socca v. Colobium. 

Soceatus gesockt (110 &e.). 

Soeccilare (cf. sociare) turdorum vox 
(Gl. m.). 

Soceus, socus (23) (sueeus cf. pedile) 
hd. nd. sock. hd. socke, sück (19), sugk 
(21), seche (74), stifel (91), wanderbosen 
(114), füD-tüch, -duceh sem. nd. fut duch 
(23). 

*Soceus v. Socus. 

Socer (7. sororius 1) Ad. swe-, schwe-, 

sve- (D) -her; swere (17), swer (4), sweyr 


(21). suegher (81). hd. nd. swa-, schwa- 


(152), sehwi- (151. »« soerus), swe- (5, 
90) -ger, -ger (2?) herre (20). swaher (6). 
schwecher, Mrg. schwerer (67). 

*Soc'gium twerl (?23). Cf. soci- (16), 
saeri- (132), faeci-tergium 4. mappa £ 
mensale (dwele 132 svm.). 

Socia gesell-ynne (122), -in (68, ss, 
110). gespyl ($8). 

Socia-bilis, -lis ^d. gesellig. 

*Socia-biliter, -liter hd. geselli-chen 
(110b), -glichen (1109), -g, -ch. 

Socialitas gesellieheit (20). 

Sociare (e( est pr. turdorum 141, 
turturis 76. cf. soccilare) hd. nd. ge- 
sellen. Ad. geseln. zusamen-g. 7 -fugen 
(65). g. sich z. (75). 

Sociatus gesellet (20). 

Societas d. geselle-, gesel-sehafft 
(in der gemein 75). nd. gheselschop (22), 
gezeelheit (11). s. humana burgerlich 
gesellschafft (65). 

*Socitergium v. Soc'gium. 

Socius Ad. nd. geselle. mit-g. 7 -ge- 
span (126). gezeelle (11). eumpan (22v). 

Soeordia (cf. see.) draeg- 7 dor- 
(20), nar- (110), tump- (100) -heit. geck- 
ieheit (132). hinlássigkeit? sinnlose (126). 

Socorditer vnbesinnt-, faulk-, lieder- 
lieh (126). 

68 * 


540 SOL 


Soeors, soeros (Sum.) (cf. secors) 
vorehtig (9). unbarmherzer (Sum.). hin- 
lássig; vnfrütig; tüppel (126). 

*So- v. Sy-cosis. 

Soera (v. mater vxoris 68) hd. swi- 
(6), swe- (55, 11), schwy- (68) -ger. Ad. 
«d. sweger-inne, -sche (132), -sin (18). 
swa- (28), Ad. sehwe-gerin. 

*Soeros v.. Socors. 

Soerus (?. mater, pater 68, 132 vxoris 
4 mariti) hd. swi-, sehwi-, swo- (9) -ger. 
swagher (22). sweher (1), schweher (68). 
schwier (110b. «seff.). eyn sweger frauwe 
(20). eyn sw. myns wibes (5), sw. (7?) 
m. w. mutter (133), swager (22) m. w. 
moder (18), sweyr m. w.(21), sehwager 
mynes wybes (152). m. wifes moder (23). 
m. wijfs vader (132). 

*Soeular (»« soceus?) v. Sotular. 

*Soeus (soccus Gl. m.) sech (Gf.). 
see (Zligo 117). uuaginse (7. vomer 104. 
cf. h. v.; Gf. 1l, 667. Sm. 4,41. Fr. 2, 415, 
429). 

Sodalis Ad. geselle, mit-g., dische-g. 
(8), tische-g. 4 genos (9). Ad. nd. gesel. 
gesell der tat (75). ge-spill (65), -span 
(126). 

Sodalitas gesell-schaft (110), -heit 
(68), -icheit (132). fruntschafft (68, 132). 

Sodalitium d. nd. gesel-, Ad. ge- 
selle-, geschel- (4) -schaft, -schop. 

Sodes ach lieber (110). ei l. (Das.). 
och lieff (132). 

Sod-es, is (porcorum; cf. so-, su- 
des Gl. m.) solach (131. cf. ad. solaga 
&c. Gf. 6, 186. »« sulacha i&c. 25. 63. 2, 
101. Fr. 2, 1518). 

Sodomita piffelere (99 sm.). bugger 
(141). 

Sodomitieum peccatum stummend 
sund; vnkunschhait der gestalt halb Z 
wider die natur (65). 

*Sodulus (aus sodalis »« sedulus!) 
fliDig geselle (8). 

*Sofforium (aus fossorium oder suf-, 
Sof-, soli-f. cf. Gt. m. 6, 269) hóvve £ 
grabe (104) 

*Sofforus v. Fossorus. 

*Soga (Z. rests Gl. m.) b*rste (Sum.). 
Zoga i. seta pu-, po-rste, vischschup (74). 

Sol Ad. nd. so-, zo- (132), su- (19, 75) 
-nne. Ad. sonm. 

Sola v. Solea. 

*Solacis (7. tentiginosus aus salax? 
cf. ital. solleticare Dz. Wt. 436 ? solax, 
g. -acis 2. pecus multum depascens Br. ?) 
vnkeuschiger (74). 

*Solaerum v. Solatrum. 

Solago (cf. so-, sa-latrum. solidago? 
soleaginea spelzZ spreu Ki». ??) huntes- 
pere (£é. vua eanina Gt.). sonnenwirbel 
(Fr., KiP.). lied-, lyt-, sat-wurtz (74). 

*Solago major irws (131). 

Solamen (7. solatium q. v. 90) hd. 
nd. trost, drost, troest (ll, 132). Ad. 
droist (18), dorst (21), krost (6). 

*Solaneium (of. sq.) schle-he (75), -ch 
(76). 

*Solane-ius, -eus (76), -tus (23) (aus 
aeanthus?) schle- (75), schlehen- (76), 
slen- (93) -dorn, 7 -boum (76). 

Solanda solacia trostlich trostung 


(65). 


SOL 


*Solan-tus v. -cius: 
Solanum v. Solatrum. 
*Solar v. Sotular. 
*Solar-as, -ega (Sum.) (cf. soroliga) 

scherlinek (85, Sum.). 

Sola-ri, oft 2 -tiari (q. cf.) hd. tro-, 
dro- (8), droy-, troe- (11, 20, 132) -sten. 
sterken (11, 19). raytzen, manen (74). 
depon. trósten, pass. eynig seyn (9). 

Solaris sunne- (68, 110?), sunen- (9), 
sonne- (8, 132), sonnen- (1105) -liceh. schin 
(67). schin-e (133), -ende (23), -nende (5), 
-ede (18 &e.), -en (21). schetnit (sc 176). 

Sol-arium, -reum (11, 19), 7 sala- 
rium (74) (cf. ecenaculum, hectheeca, 
seioterieon) hd. hoch-, sumer-, somer-, 
vf- (Gt.), nd. hohe-, horn- (sic 22) -hus 
sim. sumer- 7 ef-]aub (74). eyn don £ 
lobe (12). bone (5). byn,varr. bunn, bunne 
(110). geboen (132). puny (74). pun (t. 
palacium 75). wonne (4.»« solacium ?). 
solare (121, Gf.), -er (8, 9), -der (132), 
-de (74). sul-re (20, 100), -ler (19, 125), 





-len (19). zolre (11). soler o. sal (74). 

*Solarium (aus sal. solt (bb, 18). 
solde, lon, gelt, fegliche prauchung (74). 

*Solastrum gliedkraut (143). 

*Solata wolbere (105). 

Sola-tiari, -tiare (99), 4 -ri (66 &c.) 
hd. nd. (23) er-, hd. her-, ver- (18, 22) 
hd. -getzen, -lusten, -lichten (76), nd. 
-geten (22), -gessen (23), Ad. nd. -lusti- 
gen, -listigen (6, 13). kurezweilen (75, 
76). lustigen (4). frolich sin (68, 110), 
wesen (132). 

*Solat-ieum v. -rum. 

Sola-tium,  -men (q.cf.20, Voec. ex quo, 
Gemmae, doch stets versch. glosstert) hd. nd. 
vlust-, v'lost- (22), erlust-, erlüst- (134), 
erlüst- (151), lustig- 7 erlicht- (76), ergeez- 
(18), Ad. drost- (152), trost-, troest- (132), 
tróst- (151) -unge, -inge. erlustig (6). er- 
geez-1 fro-lichkait der trostung? trost(65). 
trust (4). troest (11, 20). droyst (19). 
freude (20, 75, 110). wunne, lust, wollust 
(75). kurezweil (16, 75). 

Solatiose wunsamlich (75). 

Solatiosus kurtzweilig 7 wunsam (75). 

Solator troster (9). 

Sola-trum, -crum (93), of? -ticum, 
-num (49, 74, 85) hd. nd. nacht-schade, 
-sehate (3), hd. -schat, -schatt (91), -schadt, 
-schatten, -schad, -schoten (4), -scade (85), 
-sehede (18), nd. -scheide. naychtschade 
(19). nach-schatt, -shatt (110 varr.), 
-scheude (13). natscheide (49). mor-he 7 
-che (7. morella 74). sunnenwerbil (Sum. V). 

*Solatrum mo-, ma- (47) -rtale, mu- 
rale(74) stockwurtz (714). stoe- (47), stap- 
(85) -wort. 

Solatus gesunnet, verbrunnen an der 
sunnen (88). 

Solax 7. pecus multum depascens (Br.). 
beest die vele eten mach (147). ein ding 
(110), dinek dat sere veel ist (132), das 
ser vil istd (68), das ser vest ist (szc 
110. »« solidus). eynnych (19). 

Sol- v. Sor-bastrella. 

*Soldaeus v. Soldatus. 

Soldan-a, -ella (7. bryon &oc. 73) 
meer-kol (114 &e.), -winde (143), berlapp; 





gürtel- 7 seyl-kraut ; neun-heyl -gleych; 
| teuffelsklawen (73). 











SOL 


Sol-, sor- (a/ph. sol- 16) -datus, 
solda-cus, -nus (1, bb, às) (V. seruus 
&c. quasi preeo 1) Ad. nd. solde-, Ad. 
sold-, sol- (2), sulde-ner. soldan (1). 

Soldus v. Solidus. 

Sol-ea, -ia, -aà (v. cernuus), -eus 
(20.), sulea (5") (2« solium; cf. sanda- 
lia) hd. nd. sole. sola (141). sule (3). sul 
(16). ein sal (6). sale dez konges (18). 
ein sael Z slotz (132). eyn saln (91). foyle 
Cnr der fulmundt (125). pantoffel Z suckel 
91). 

Solea (solea? 85. piscis) scholle £ 
meerbotte (Ki.). bliee (85). 

Soleaginea v. Solago. 

*Soleare sailen; slotzen maken (147). 
Solearius pantoffelmacher (91). 
Soleatus beschl-echt 7 -agen vnden 

mit ysen (88). 

*Soleetus (?. singulariter electus 76, 
aus Sel) aus erkoren (9). sunderlich 
vzir- (S), sonderlich vBher- (17) -korn. 

*Solempniehochgezijd; fierdag; heilge 
tage (20). solennia die her- 2 lop-lichen 
empter (65). 

So-, sol-lempnis, -lennis Ad. nd. er-, 
her-lich, -lick. fyer- (1105), feur- (1103), 
vijr- (132), fyr- (68) -lieh. fiersam (21). 
er-bir (21), -leich (1). gros feyrtag (9). 
hochzytlicher tag (75). 

Solennis dies jar-licher Z -zitlieh 
tag; dominica her- 7 jarziticher tag; 
salutatio gruf) der da zu vil herlich 
ist; veneratio jarlich er erbietung (65). 

Solempnitas sim. hd. nd. her-, er- 
(1, 6, 23), fier- (21, 1105), feur- (1109), 
fyr- 4 hochzyt- (68), hei- (65) -lichert 
sim., leichait (1), -samkeit (21). hoech- 
eit (11), -tzijt 2 vijrdach (132). veyr (9). 
hoch-gezijt (20), -zit (65). pranck 7 branek 
(15). 

Solempnisare sm. viern herlichen 
(5b). fiern (23). her- (18), ir- (21) -lieh f. 
herliken viren (29). hd. herlich feyren. 
erlich farn (6), w'digen (Db). veyren (9). 
firn (8). hochzeytten herleich (1). pran- 
gen (75). 

*Soler- (76), solet-atica (7. dura pellis 
in qua wvoluitur occulus erody 16; aus 
sclerotis) hut dar in der aug apfel ist 
(15). 

*Solereium (sf. solatium) verlustung 
(1). 

Solere Ad. nd. ple-, hd. pley-, phle- 
(1, 16), pfle-, pfla- (6), spul-gen. gewon 
sin (20, 110). gewonen (8, 9). gewun-, 
var. gewon-lich an im haben (65). thun 
(65, 15). beginnen; quid solet operari 
was pflicht, var. pfligt, der zu thun (75). 

*Soleri (: solarium) bunen 7 solern 
(9). bónen £ solirn ((8). 

So-, bíssw. sol-lers Ad. nd. klock. 
hd. kluck (5)  klug (183, 75, 110). ganez 
in der kunst 7 g. k.-rich 7 behend rat 
zu geben (7 solus in arte 65). wy 
(110). bescheiden (23). sorg-feldich (20), 
-hafft 7 flistig (sc 8). fleisig (9). surge 
feldyck (19). 

Solerter wyfMich (110, 132). 

Solertia Àd. nd. klug-, klueg- (16), 
kloch- (18), klock- (5), wyf3- (110) -heit. 
cloecheit (132). sorg-feldieheit (20 sem.), 
-samkeit (8, 9) o. stede (8). 


Soles p/. son schine. (17). sonnen - 








| 





SOL 


Schin (8). sunn-en schein 7 -ig tage (9). 
hieze (8, 9). 

*Soleum v. Solium. 

*Soleus v. Solea. 

Solfi-, solfa- v. Solui-sare. 

Soli- v. Solo-canus. 

So-, bissw. sol-licitare, solicitari 
(5b) Ad. nd. sorg-en, -ffeldigen (5^), 
-feltigen (1, 75), -foligen (23), -feldich 
sin 7 machen (20). sorg-m. (76). zoergen 
(11). be-truben (19), -kummern (9), -kom- 
mern (8), wegen Z7 naigen 7 versuchen 
(65). raten (8). roten (9) rayden (19). 
anherden (13). ane herten (10). solicitat 
ags. tychtit (94). s. me bringt mirforcht 
(65). 

*Solicit-as, var.-us (untersch. von dem 
gemeinsamen Artikel -us) flissig zu sin 
4 sorg mit fli (65). 

Solicite mit genezer sorg (65). flissic- 
(65). sorgfeltig- (68), ernst- (110, 132 
-lieh, -lichen (110). sorchueldich (132). 

Solicitudo sorg- Ad. -feldekeit sim., 
-feltigkeit szm., -vellikeit (Db), nd. -vol- 
dicheyt, -felligheit (23). tzoergueldicheit 
(11). 

Solicitus Ad. nd. sorg-, tzoerg- (11), 
surg- (17), sarg- (4) -veldieh (5, 11), ^d. 
-feldig (17, 4 &c.), -ffellig (10), -vellig (5^), 
-feltig, -faltig (68), -valtikait (1), -sam 
(8, 9), nd. -voldich (22), -follieh (23). 
Ad. fliDig. 

Solidago (cf. eonsolida, artetica) 
wallwurtz (Ki.). 

Solidare Ad. nd. ve-, re- (sic 23), 
vey- (13) -sten. vest (68, 110), vast (110, 
132) machen, maken (100). Ad. festigen, 


— 


'"befestnen (64), stark magen (13), sti-, 


ste- (4) -rken. stken (93). vasticheit 
(sc 11). 

Solidarius der schillyng ontfenger 
off die dair umb dyent; tzoeldener (147). 

Solidatio vestenunge (20). 

Solide (cf. sidile. postela.) Ad. fest-, 
vaste- (132), starck-lich. 

Soliditas Ad. vestekeit, fast- (20), 
starck- (76) -heit. sterk 7 hplieh wese- 
lichkait &c. (65). 

*Soliditatus zusammen gefestet (65). 

Sol-idus, 7 -dus adj.s. hd. nd.starek. 
Ad. starg (D, 66,133), feste, wol fest(1), 
fast 4 hart (20). vast (22). werig, var. 
wyrick, 7 getigen nahe bei ein ander 
(65). gantz (110). stede, (17). durchdick 
i eytel (126). ha- (1), há- (2, 3) -ftig 
(7. ratus. cf. seuerus oc.). nicht holl 
(132). hd. md. ein schilln-g , -ek, schi- 
ling (67), schill (23). tenetur restituere 
in solidum den ganczen schaden zu be- 
keren (65). 

Solifossor v. F'ossarius. 

*Solifragus v. Soliuagus. 

Solifuga (7. auis 4 animal paruum 
perniciosum, 4. 
pc Br.) vlle (20). sunnenschewhung 
(74). 


*Solige-mma, -nceia (8) (v. lapis quz 


- endique splendorem $nducit 16. cf. sal- 


gemma -« soligena?) glifjende (8), gleys- 
sender (9) steyn. glisende schyne (szc 11). 
*Soligo (aus fuligo?) meltowe (16). 
rod (22b). 
*Soliloqui alleine sprechen (20). 
Soliloquium Ad. nd. hey-, heme- (17, 


q. mus-arium 76, -era- |(16 


SOL 


(18) -lieh, -lick (22) Ad. rede, reden (68), 
red, gekose (3), nd. kosing (23), tose- 
ginge (22). ainige rede (75). alleine sup- 
per (?) spreeh- Z red-inde (20). liensprake 
7 heymelie (11). 

*Solimeare allein gin (11). 

*Solipendia v. Seolopendria. 

*Soli- v. Sol-sequium. 

Dus oeulus »/.mater, mordercruyt 
116). 

*Solis seculum v. Cotula. 

*Solis sponsa, sp. s. (9, 17, Gl. m.); 
speciosa s. (85) (erba, ?. eicorea Z 
intiba Gl. m. cf. solsequium &o.) rin- 
gele f, boh. ezartnika (4). hintlauf (1T). 
vridels-auge (9), -ongen (szc 85). 

Solitarie alleine (20). 

Solitarius (oft 7. consuetus »« solitus) 
hd. nd. eyu-, ent- (23) -lich, -liek (22), 
hd.-ich, ig, -sam (9, 20). Ad. eyn (-), eyn 
eyn-sidel, -siddel, -siegel (1); all-ein (1, 
18, 68), -einig (2). eylene (8). 

Solitudinarius (Z.consuetus Br., solt- 
tarius 16, Br. cf. prc.) eynig (1). 

Solitudo Ad. nd. eyni-, eni- (132), 
ende- (22) -eheit. Ad. em-igkeit, -ikeit, 
-ekeit, unge (10), -noede 7 -sameheit 
(20), -same (126). ain-ichait (1), -hait (71), 
-liehkeit (74), -Schick f. (Sm. 3, 319), -igs 
wesen (75). wustunge (9, 75) 4 eygene 
gewonunge (prima longa 9). wonunge 
(pr. breuis 9). eygen w. 0o. wostenunge 
(8) wüstin (74). wustenung (4). wunst- 
n1D 7 -enung £ -e abgesundert stat (65). 
wostenie (132). oede (88). 

Solite pfleglichen (Fr. 2, 55). allein 
Kib.). " 

Solitus Ad. pfli- (6, 4, 76), pli-, ple- 
(18) -chtig; plechlich (13), gewon-et, -t, 
-heit (21). (»« solicitus) sorg-hafft £ 
-weldieh (20), -veldig (13). 

Soliu-a, -ia (19) plancke (20). blanck 
7 deel (19). 

*Soliuagare, -ri (75), soluagor (prs. 
176) hd. alleyne geen sem. 

Soli-uagus, -fragus (19) alleyne gene 
(19), irrender (9). alleen-dwalen (132), 
-loper (11) aimiger wanderer (75). 

Sol-ium, -eum (cf. solea) Ad. kunig-, 
kung-, küng- (67), kug- (s/c 6), konig-, 
kongs- (14), kunigf- (68), kynigs (64*), 
konnigis- (20), koniges-, eins k.stul. 
kunglieher stull (65). kuniglicher sal, 
geseb, stul o. palast (75). nd. konig-stol, 
-stuel (11). lawbn (1). palla- Ad. -st, -f 
(17), nd. -s. palaD (18). bal-ast (1), -eist 
(6). 


— 





Solium schoten £ wanne (125). zuber 
(111). bad-z. (91). 
Soll- ófters »« sol-. 
*So- v. Se-llarius. 
*Sollium (st. sellium szm.) satelbaum 


*Solo-, selíner soli-ecanus Ad. eyn 
eynig, ainiger (75) senger, singer (9, 75). 

*Solociosus (s. solatiosus) freiden- 
riche (759). 

*Solologium v. Sorolugium. 

*Solo-pendia, -raga v. Seolopendria. 

*Solphor v. Sulfur. 

*Solreum v. Solarium. 

Sol-, 7 soli- (19, 110, 121 &c.) -Ssequium, 
-sequia (11, 19, 87, 942, 121, Sum., Gf.) 


29), hd. heime-, heim-, hem- (3), hel-' 








SOM 541 


-Ssequa (Sum. VIL) (7. elitropium, 7 
vitulia 74) sunniuuirpila (Gf.). sunnen- 
(6, 22, 74, 76, 87, 110, 123), sonnen- (5, 
*, 98, 73), sonne- (Gt.), sunne- (121, 
Gf.), son- (17, 21), sun- (1), sund- (13) 
-wirbel (6, (, 17, 74, 76, 87, Gt.), -werbil 
(5b, 121), -werbel (19), -wurbel (110, 
123), -worbel (21), -weruel (22), -werbe 
(23), -wendel (1, 73). summerlowe (14). 
bumbel- (105), golt- (20) -wurze. ring-ila 
(Gf. -ele (47, Sum.), -elblum (17), -el Z 
-elplum (74). reginle (85). nighele (Sum. 
vil) mergen- (-ia 19), golt- (-ium 19, 
Gemmae), gult- (20), gold- (-ium 11) 
-bluome s?m., -bloeme (11, 20), -boem 
(sic 132). ags. golde (943). maytwijo (19). 
mede zuete (-ia 11). matelieff (132). wege- 
rich (76), -wurz (3). wegwart (74). cyde- 
losse (55). hynt-lauf (18, 74), -laup (14), 
-lefte (12), -lichte (85). 

*Solsequium maius ryngel 7 wege- 
warte (9). hintluch (47). 

*S. minus pippawe (9. 7. q. aphaea 
143). pympanne (85). 

*Solsirora v. Rorella. 


Solstitium sunnen- (9, 12, 22, 46, 14, 
15), sonnen- (5, 7, 8, 10, 28, Das.), sunn- 
1), sonn- (126), zonnen- (11), der sunden- 
(49) -wendel (1), -wandel (10, 12, 49), 
-wende (126, Das.), -wenden (15), -gichten 
(126, Fr.), -stat (8, 9), -stade (23), -stant 
(1), -standung (46, 74), -stehung 7 -steeung 
(74), -stauunge (-stanunge ? 5), -stauinghe 
(22), -steeck (11), -mal (8). wan der tag 
vnd nacht glieh syndt (110). die stat 
dar jn die sun still steet (65). 

*Soluagor v. Soliuagari. 

*Soluare v. Soluisare. 

Solubilis entbint- (110 szm.), loe- 
(20) -lich. geloest (20). 

Solvendo taelber (141). 

Soluere losen (8, 92b). Ad. of-l. szm., 
loesen (20), leysen (13), lossen 7 vreyen 
(9), fryen (8), gelden (8, 9), gelten (T, 
15), V-g. (65), -zihen (7); ent-binden £ 
-ledigen £ ablesen &c. (65), beczaln. prs. 
ich bin verdacht (23). 

Solui-, solfi-, solfa- (110) -sare, 
soluare (bb) (cf. notare) Ad. md. (oft 
die) noten singen, n. schreyben (D, 
sang-n. machen (bb). Ad. solui-, solue- 
(132) -sieren, -seren. nd. solfern (22). 

Solum, s.-modo Ad. alleyn-e, ig 
(110). nd. alleyn, -een (11); aLeyne £ 
-yke Z -heyt £ -heydis; solum ocke-rZ 
-rs (99^). s.- modo ockers, nichtwen, 
neurallein (74). 

Solum s. erde (3, 9). ein hert ertrich 
(64). veste (9). fuftile (126). 

S. sponda boden Z rosch (112), rasch 
(115). 

Solus Ad. nd. alleyn sém. ein lein 
(6). eyleyn (8). eynig £ -sam (126). 

Solutio Ad. bezalung; ent-, eyn- (134) 
-bindung,-ledigung (68); vergeltung (65); 
off-, vff-, vD- (76) -losunge; auf-lozung 
(4), lósung (134); loesung (20). nd. ob 
ds (23); vp-losinge (22), -loesinge 
(132). 

Solutor loeser (20). bezaler (110 &e.). 
taelsam (141). 

Solutus bezalt 7 entlediget (110 sém.). 
offgelost (23). 

*So- v. To-mentum. 


— 


542 SON 


Somn-, in den Hss. gew. sompn-. 

Sompniare Ad. nd. drau- (18, 23), 
droe- (132), nd. dro-, Ad. dreu-, drey- 
(91), dróu- (67), treu-, trey- (7) trau- 
(75), trou- (68), tro- (6, 46, 16) -men. 
somniauerunt erkent hand als in eim 
trauwm, traum, tram; sommiat es 
treüimpt, traumpt, trempt im (65 varr.). 

Sompniatio dreumunge (20). 

Sompniator traum vfMeger (15).traw- 
(9), treu-, var. tre- (65), dreu- (8, 20) 
-mer. 

*Sompni- v. Sompno-lentia. 

Sompn-ium, -um (5^) Ad. traum (im 
schlaff 75), trom (6, 46,76), trovn (93), 
trawn (4), traym (55), treume (7), droum 
(12), draum, drauem (20), dram (17), 
dreume (10). nd. draume (23), drom (22), 
droem (11, 122). 

Somnolens scehlafferig (110). schlauf- 
ferachtig (68). slap- 4 wak-erich (132). 

Sompno-, sompni-lentia slaff-erech- 
tekeit (5), -richeit (20). schlafferi- 7 fule- 
(65) schlaffri- (6), sloffer- (b^), sleffer- 
((), slosserieht- (21) -keit. schlauff- (68), 
schlaff- (75), slaep- (11), slapen- (23) 
-heit. slayfficheyd (19). slofericht (18). 
schlaf- (1102), schla- (1105) -ferung. 
slaperi- (132), slaper- (22), trae- (11, 20) 
-eheit. 

Sompnolentus slaff- (5), slap- (229), 
slab- (23) -erechtig. slap-erich (132), -ieh 
(11) Ad. schlafferig, -g (6); scehlau- 
(68), sle- (8, 133) -fferig; schleffe-, slaeff- 
(20) -rieht; slo- (18), slof- (5^) .feriek ; 
schlaffiger (65), slayfflych (19), sloffter- 
iehtkeyt (21. cf. pro.). 

*Sompnum v. Sompnium. 

Sompnus /d. slaff, sehlaff, slaeff (20, 
132), slayff (19), slaiff (10), schlaiff (7), 
schlauff (68), sloft (49). nd. slap, slapp, 
slaep (11). 

*Sona (sí. zona; anders Gl. m. cf. 
chorda) seene, snoir (147). 

Sona-bilis, -ns ludende (20). 

Sonare (7. tonare 15) hd. nd. luden. 
hd. lu-, lau-ten; ge-lut (68) -luyt (133) 
machen; hellen (Y, 75, 76, 110). helle 
luten o. thonen; ge- 7 sche-llen (75). do- 
(15), to- (6), tho-, varr. thó-, the- (65) 
-nen. 

*Sonarium 7. locus per quem transit 
Sonus (Gemmae, Voec. ex quo). eyn galm- 
hal (22), -hol (9), -holin (74), -lut (8). 

*Sonatio (non sonitio; anders Gl. m.) 
lutung (110). ludinge (132). 

*Soncia v. Sontia. 

*Sonciter v. Sontiter. 


Sonehus cóTX0G; 7. endiuia, cicer- 
bita, lactucella 73, 116) hasen kÓl (73). 
wilder h.-kol (114). sau- (Ki., Fr.), genf)- 
(114 &e.), nl. gansen- £ dau- (116) -distel, 
i -melte (Fr.). »/. conijneneruyt, melck- 
weye (116). 

*Sonicium v. Sanieula. 

*So- v. O-nichinus. 

*Sonipedius (cf. sq.; -des 2. custos 
equorum; -dire 2. equitare 16) perde 
garte (23). 

Sonipes Ad. pert (20), hengst. henxt 
(132). eyn reysig rof) mit schellen o. 
mit harnasch behengt (64). traber (88). 





SOP 
*Sonitio v. Sonatio. | 
Sonitus (7. strepitus 110 &c., son-osus 
75, -us) ge-lutet (110), -lut (68), -luyt 
(132). Ad. lut sm., lute (134). gal, var. 
galm; hellig, v/g. lut vast (15). gethon 
65). 


*Sonorare (animalium) lawtten (1). 
*Sonores (herba?) ags. (?) sinigruues 
(136). 

Sonoritas lutrestigi (141). 

Sonorosus (7. sono-sus 75, -rus q. 
v. l, 75) lut-lieh (5), -telieh (18), -bar 
(bb) lawtigk (4). ludigh (23). lud- £ 
scheld-ende (17). gellig (75), -er (74). 
hele 2 lieht (17). 

Sonor-us, 4 -osus (1, 75) Ad. lut (5); 
lut-halend (6), -hellig (75), ig (7); lude, 
hel, helle (8, 9). lud (22). ludende (11, 
19). wol- (20, 116), wal- (122) -l. -hellende 
(110). sehalbar (9). 

Son-osus v. -itus, -orosus. 

Sons Ad. nd. schuldig, Ad. -tig, 
schyldie (13). myf-tatig (68), -tetiger 
(110), -dedich (132). lasterper, sunder (74). 

Son-tia (Br.), -cia hd. nd. schuldicheit. 

Sontieus gerecht (9). seer (110), seir 
(132) schedlich. 

Son-titer, -citer (11), schulde-lych 
(19), -lick (11). 

Sonus (cf. sonitus) hd. nd. lut, ge- 
lut (68, 110), -luut (11), -Iuyt (122). laut 
(134). luet. (20). luyd (19). lud (21). hal 
(110). schall (75). don Z seal (22v). 

*Soospersos v. Persum. 

*Sopare Ad. stillen (Mss. mog.). 

*Sopia (st. sepia) dinten (74). 

Sopire Ad. sla-, schla-, slai-, schlau- 
(68), entslo- (8, 9), entschlá- (126) -ffen. 
slomen (12). sweygin Z edemen (9). ge-sw. ; 
enden (3). stillen (8, 23). ge-st. (9). slapen 
7 lessen (extinguere 23). slumeren vnd 
slapen doen (132). 

Sopitus (v. domitus 11, 19) ge-legirt 
(9), -stilter Z7 hingelegt &c.; eineres s. 
betroehen koln (65. cf. Goth. Wtb. 2, 173, 
637). virtreben (19). v?dreuen (11). 

*Soponphera (aus soporifera) tumm- 
ine (Sum. V). 

Sopor slaff (20). slayff (19). slaep (11). 
schlaff (75). ein siesser sehlaff (110). sie) 
schlauff (68). eyn soes slaeff (132). begir 
des scehlaffs (75). sclafbegirde (93). slaff- 
hayt (1),-erkeit (5),-erheit (b^). sehlaffer- 
keit, varr. -ker, igkait 7 enzuckung (65). 
slaperheit (25). sloffer- (17), schleffer- 
(76), slummer- (9), slumm- (8), slomm- 
(125), naffatz- (75), nafftz- (64, 14) -unge. 

Soporare, / -ri(ss) (v. dormitare 15) 
hd. wachen. nd. waken, vaken (99) (alts. 
fakon, s. fakinga Gl. Lips. nd. n4. vák). 
naffatzen £ schlaffen (75). nit lang schl. 
(65). suDelich slaffen (90). senfftlychen 
slayffen (19). zechtelie ontslapen (11). 
ent-schleffen (88), -sloffin (8,9). slummen 
(74). slaperen £ slomen (22^). swymelen 
4 doen slapen (122). slaffende (5), sleffe- 
rig (1), slafferecht (21) machen. slaperich 
maken (23). 

*Soporator (v. obdormitor)schlaffer 
75). 

Soporatus enschláfft (126). slaffretht 
? mude (20). 

SE Y slaperich (23). schlafferig 
75). 





| 20) 


SOR 
SoporusrastichZ sufe (»«saporus? 


*Sopulatum(. ceparium;aus cepulla) 
gall. cive (122). 

Sophia,thalietrum (q. cf.) welsomen, 
nl. fije-, melisoen-eruyt (116). 

Sophia wif- (8, 75, 110), weis- (9) 
heit. 

*Sophio- (sophro- Pr. &e.) -nieus 
wyser (76). 

*Sophirus (aus zephyrus) westuer 
west (verb. aus wint 1). 

Sophis-ma, -ina (1) hd. be-trugnub 
(68,1102, 134), -tr. mt. worten (75), -tryeg- 
nisse, -Ügnif) (18), -drignis (67), -drignif 
(133), -drukenif) (17), -dricknif) (1105), 
-driechnisse (132), -triegung (88), -trieg- 
lieh red (1), -slissunge (8), -slisunge (9). 
trieg- (60), trug- (Y) -nuB. drogniz (5). 
trognis (23). dorehnisse (22). ein sophisma 
(b^). gediceht-, fah-ung, position (88). 

Sophista Ad. betrieger; der erschinet 
wisei vnd kunstig vnd doch nut ist (93). 
weyser (9), listig (8) man. eyn sophis- 
ter (bb). 

Sophistiea kunst zu betriegen (68). 
laitherei (s?c 71). eyn sophistrie (5^). 

*Sophistare triegen (20). 

*Sophistieare (7. ridere 6) hd. md. 
ley-, hd. lai-, la-(Y) -chen. ley-cken (21), 
-gen (28). Ad. dregen (b), trigen (20), 
be-tr., -triegen, -driggen (21), liegen. 

Sophistice trugelicke (100). 

*Sophistitus be-, ver-trogner (74). 

*Sophist-rare, -ieare laichen (15). 

*Sophistrator laicher (75). 

Sophistria, s. ars (12) ein kunst ein 
andern (1100), vm ein ander (1109) zu 
betriegen. eyn konst om eyn a. tzo quel- 
len £ bedriegen (132). sneydige k. £ be- 
hende (12). layeherei (1, 1, 3). ^d. md. 
leieh-, ^d. lach- (7), lieg-, dreg-, bedrig- 
(11), betrieg-erie (22), Ad. -unge, ader 
legen (18). legin (23). 

Sophos wybe (110) wyeD, gelert 
(88). 

Sophronium eyn wyb wyb (6s, 110), 
wijff (132). 

*So-, sorr- (11), sotr- (20) (aus serr-, 
cf. ser-) -aeulum ezapp (19). zappe (20). 
tappe (11, 20). 

*Sorarius v. Sororius. 

*Soratin-a f.,-usm. (7. lupus)wolfynne, 
wolf, eyn dyer (141). . 

*Sorax (st. sorex. storax?) moez 
(moer? 11). veld maus (1). 

Sorba pi. wild- (68, 110), holtz- (16) 
-oepffel (76, 110b), -apfel(6s, 1102). wilde 
appelen (132). 

*Sorbaria v. Sorbastrella. 

*Sorb-arium, 2 -iciale (20), 4 -etum 
(loca vbi crescunt sorba 110, Br.) suffen 
fas (20). eyn suyffe vayDe (19). zupen 
nap (11). 

Sorbarius (? sorbus q. v. arbor 14, 
76; »« sorbere) suele- (101), suelh- (Gf.) 
-boum. spirbaum (23). sperber- 7 nespel- 
pawm (74). tre- (68), dre- (132) -neker. 
supffer (110). ; 

*Sor-, sol-bastrella, sorb-aria, -u8, 
sanguisorba (cf. prc.) sperben-, megel- 
kraut &e. (143). 

Sorbellum v. Sapa. Bombum. Sor- 
bicium. 














SOR 


*Sorbellus elaho (Gf. 1, 235). 

Sorbere Ad. su-, sau-, suy- (19), vf 
su- (18^) -ffen; su-fen (1T, 71, 123), -pfen 
(100), -phen (55), -ppen (19, 419). soppen 
(10). md. su-, zu-pen. sü- 7 sür-pfflen 
(12:). slor-pen (132), -kin (8, 9). scehlor- 
ken (4) hinein sürflen 7? schlupfen Z 
schlurfern (Ki*.). v'slinden (13). 

Sorbic-ellus v. -illus. 

*Sorbiciale v. Sorbarium. 
*Sorbiciarius suffenmecher (20). 
Sorbiei-es, -o sufunge (20). suyffung 
(19). supinge (11). suffry (1). 

*Sorbiec-illus, -ellus (147) (4. paruus 
ciphus 1:6) eleyn cop (147), cley (sic) 
nappt (23). 

Sorb-iecium (7. species lactis 4, sor- 
diecies sc 76), -itium (1102), -itio (Gt.), 
-ellum (75), -illus(23), 7 -illum, 7 -ueium 
(9, 15, z. species lactis 16), -itum (id. 
76; 134), ? -uneula (1) Ad. eyn su-, sau- 
(9) -ffen; suff, sauffe, sufe (1), soff (1), 
supf (134), supp (68), suppen (1, 3, 71), 
schuffe (13). nd. sup-pe (23), -e (132); 
zuup (11). muos (93). mub, prey (74). 
uuarmos (Gf. 2, $70). rawm (4). milch-r. 
(3), -ram (75). renni (76). 

Sorbici-, sorbiti-, sorbi- (76), sorb- 
(v. prc.) -uneula (7. omnis cibus qui de 
facile deglutitur) mwuas; sof-m. süm.; 


muosili; süf- 7 zü-m. (Gt.). poen (6. 


pulmentum 75). seuffeleyn (9). 

*Sorbieulum brue (5^). 

Sorbilis supffe- (1102), supffer- (1105), 
suppe- (132), supe- (132), suff- (18), dring- 
(1) -lieh. slorp-, suyp-liek (147). 

Sorbillare sawffe-czen (2), -n (8, 75). 
wenig drincken (8), trincken 7. supfen 
(9). lutzel 7 w. s. (1105), sauffen (1102), 
supen (132). 

Sorbi-llum, -llus v. -cium. 

*Sorbitari (cf. sorbieium) milehram 
samen (75). 

Sorbi-tio, -tium, -tum v. -cium. 

Sorbium (2. cereuisia e sorbo &o.) 
ein sup (1105), supp (1109), suyp (132). 

*Sorb- v. Sorbic-iuncula. 

*Sorbucium v. Sorbieium. Sapa. 

Sorbum (cf. sorb-us, -a) holtzapfel 
(110,. sprehn (125). surben (75). arlesbeer 
(126). ásch-róflein (126), -lóflin (Das.). 

*Sorb- v. Sorbici-uneula. 

'Sorbus (cf. sorbarius) swalck bom 
(6). spir- (Gf.), sper- (75), sperber- (1, Ki.), 
wild apffel- (110), w. appel- (132), holtz- 
apfel- (91), esehrósel- (135) -baum. speir- 
ling; spórbir (126). 

Sorbus syluestris aressel o. elstlein 
baum (135). 

*Sorcina (sí. sare. anders Gl. m.) v. 
Sagina. 

Sore-, sort- (9) -ocium schur kuez 
(9). sorkheyt (17). surc-otus (74, 93. cf. 
eolobium), -atus surco-t (93), -lt Z su- 
kaney, kirsat, surkot vestis mon-alis, 
-achalis (14). 

*Soreulus (: surgere?) flie, run, 
pach (74). 

Sorde-, sordi-eula cleyn stanck 2 
fulniD (110 sZm.). gestanekel (75). vnsaw- 
berkeit vnd sunderlieh von kupffer (74). 

Sordens stinekende, vnreyne, ubel- 
rieehen (20). 





SOR 


*Sord-eon, -ion (714) (aus seorodon 
(o M knoblach (75). wilder km. 
(74). 

Sorde-re, -seere Ad. nd. stincken, 
er-st. (-seere 75), steneken (74), fulen. 
Ad. fulu, faulen. vntreynen; vnhubisch 
machen; uberriechen (20. cf. sordens). 
vnrey-nnen (5), -n (29), Ad. -nigen. mis- 
hagen (11). 

Sordes stanek £ dreck (110 szm.). 
stang (bb). vulnis (182 szm.). vn-suberkeit 
(20, 65), -flat (8, 9), -Haet, -reynicheit, 
-hubischeit (20), -geschaffen Z nit hubsch 
ding &c. (65). vndreynikeit (17). gestubbe 
99). 


Sorde-seere v. -re. 
*Sordex v. Sorex. 
*Sordieies v. Sorbicium. 
*Sordieula v. Sordecula. 


Sordidare hd. vn-, an-, ent- (68), nd- 
ont- (132) -reynigen, Ad. -reyngen. Ad. 
nd. vnrey-nen, -n. beflecken (65). 

Sordide vnreinlich (20). 

*Sordidulus ein vnflát-, suppenwüst-, 
sudler-lin (126). 

So-, su- (5^) -rdidus Ad. vn-suber, 
-ratlich &e. (88), -reyne; stinkende; kot- 
ig (88), -tig (62); bekoselt (Hen.). nd. 
onreyn (11). 

*Sordion v. Sordeon. 

*Sord-, sort- (8) seord- (147) -iseus, 
scordiseum (Gl. m.) roch (9), roe (147) 
leder. ro ledder (8). 

*Sor-dissa, -disa (8, 9, 74), 4 -pes 
(8, 4, 14, 15) (cf. citta) 4. articuli (4), os 
a. cum (3), 0s cum (15) quo ludunt puelle. 
ain bikel (76). kotten 2 biekelkoten (75). 
piekil kote (8). k. p. (9). ein pickel-k. 
(3), -kutte (4), -kot 7 de-, da-chtel Z 
klewbelpain domit die kinde klewbelen 
(74). ein króniche (3). Cf. Fr. 1, 92, 181, 
540. BM. 116. piekel 7 kote talus (kil. 
— nd. kót hd. kóte dám. kode esthn. 
kood pon. bóhm. kot). 

*Sordius v. Sardus. 

*Sordus (anders Gl. m.) voller (74). 

Soreta (2nterpr. délecta, ?. genus 1 
locus vitis optime; vinea meliorum botro- 
rum 65) bog rebe (1). frensch trublin (65). 

Sor-ex, -ix (Db, Gf.) -dex (17), -id 
(4. mus 136), -ax (q. v. 1), 4 -ieulus Z 
-ijeillus (147), -es (Gt), surex (127, Gf.) 
Spi-zo (84, Gf.), -za sim. £ -cera (Gt.). 
hd. spitz-, spie- (100), spi- (bb), wasser-, 
fleder- (18), walt- (11), fald- (6), Ad. nd. 
velt-, scer- (97) -mus sZm. mus (Gf.). 
muys (132). spitz meüflin o. wasser 
müssln (74, sim. 64). way Dir mvisse (19). 
water muys (11). mü- (126), m- (93) 
-tzer. seher-muez (20), -mes (7. eareal- 
lum — »« Ot0paxoc cartallus? — quia 
radii sic 11), -mess (sic 147), -mefer 
(sc 19). vnke (125). rath (102). gen. su- 
rieis rat-in.(Gf.), -tun (121). 

Sori-ea, -ta (Gl. m.) (v. tumulus are- 
narum i congeries Br. sim. aus soros, 
OtpÓC -- ceruchus) ein huffen sand 
(1102), sands (110b), hufsandt (68), hoep- 
sants (132). kleyn sant hoip (147). wid- 
derhane uff dem dache (20). weddir 
hayn (19). weder haen (11). 


*Soriearius (cf. sq.; siriearicis) v. 


Bleria. 


SOR 543 


*Soriceps (v. larus; aws sorex »« 
jmurieeps) muser (104). 

Soricetum (Br.) ein mubnest (110 
sim.). j 

*Soric-illus, -ulus v. Sorex. 

Soriseula eyn vat waters (147). 

*Sorison (aus coryza) schnu-, var. 
| schno-pfen (75). 

*Sorlacieus (s£. scarl.) scharlaken (98). 

*So-, se- (71) -roliga (cf. solaras, 
subulis, sq.) scherlin-e (47), -g (14). 

*Sorolu- 7 sololo-gium (aus solse- 
quium? cf.solis sponsasilugium? prec. ?) 
ring-elo -il (105). 

'Soro-ps (147, Br. &c.), 4 -bs (110 &e.) 
(2. cespes, a soros 2. aceruus Br. »« scobs?) 
waDe (68). wrase, torsche (147). torff 
(132, 141). 

Soro-phagus, -fagus (aws soros »« 
sarcophagus) grab (68, 110). graff (132). 

Soror Ad. swe-, hd. (& swe- 20) md. 
su-ster. 

*S. maternalis 7 s. vte-, vti-rina, 7 
vterina(22b) swester muter halp (17). m. 
halb sw. (1). muder halp sw. (55). syster 
van der moder wegen (22b). 

S. patern- (11), patru-alis vater hals 
(séc) swester (1). eyn sw. vader halp 
(14). v. h. sw. (55). 

Sororeula swesterli (93). 

Sororicida morder seiner swester (75). 

Sororinus swestersun (100). 

Sor-orius, -ororius (19), -arorius 
(b^) (cf. socer) suster- (11, 19), ^d. sucster- 
(19 &e.) -man, -mayn (19). hd. swa-, swo- 
(16, 4) -ger. 

*Sorpes v. Sordissa. 

*Sor- v. So-raeulum. 

Sors hd. gluck, 4 luck (9:). ge-l., 
-ual, -schichte, -win (20). nd. lucke 
(99» ). Ad. ge-l. (9). heupt- (8, 17), haupt- 
(9, 65) -gut. das heubtgued (125). md. 
hoeftguet (11). abent-yr (1105), -eur 
(1102). euentuer Z lot (132). loes (100). 
lof (8, 65, 75) 7 draum (9). los 7 trom 
(9). louf) (68). lab (1). lose; dram; be- 
seheyd- 4 besag-unge (17). die losung; 
das loDspil; vngefel (65). ein erwellung 
(25). dinst (8, 9, 17). vor- (9), erb- (8) 
-seczunge. nach-vollgunge (9), -folgunge 
der zijt (8). ags. uyrd (136). 

Sortilegium /d. zauber-nisse s?m., 
-ye sim.; zeubernif) sim.; zober-nuf) (6, 
46), -y (76); tzeyberige 7 lof werfen 
(129). eruouer (100 5s.) zouberung (68). 
lof) (15). lossung (2, 75) v/g. des los-es 
(159), -sen (3752). geluck lassung (1). 
glucke lesunge (55). zouerie 7 lottung 
(132). lupnei (2). nd. touernis. 

Sorti-legus, -legius (1), -legos 7 
-logos (76) hd. zaub-, zeub-, zob- (76), 
schold- (64€. cf. Sm. 8, 354 sq.), nd. tou- 
erer. hd. zeuber 7 warsager (20), zuofe- 
rig (49); lof-, loss-, 10D- (21), lóss- (67), 
less- (649), loufóÓ- (68), los- (76) -er. geluck- 
lasser (1, 3), -leser (55b, 12). loBwerffer 
(64b). der lotet of zouert (132). 

Sortiri Ad. los-, loes- (100), lof-, loss-, 
lóss- (67), loe- (20), loizz- (5), loy0-, 
les- (49) -en. loten (132). loe werffen 
(95) sem.) losen loss (1). erfolgen (65). 
vberkummen (65, 110). winnen (99). ge- 
w. (20). uffge-w. 7 er-, ver- (132) -krie- 





gen (20 sim.) hd. er-, her-werben. ge- 


544 SPA 


lucken (7) abenturen (9). gluckin (2) 
obenturen (8). gluck (7) ebentuer (sic 
17). enden (20). teuschen (74). 

*Sort- v. Sord-iscus. 

Sortito tzu gluck 7 in dy schantz 
(125). 

*Sortor (cf. sortiri) teuscher (74). 

*Sosia (7. lucrator) eyn wynre (141). 

Sospes (4. in-ecolumis 7? -beallis 1) 
Ad. nd. gesunt. gesont (18). heil (20). 
schadlof) (126). 

*Sospex ein schiffhacke (3, 8, 75), 
-hug (17) -hoch hock (9), -hoeke (4), 
-hoek (74). 

*Sospidere (7. valedare cf. sq.) zon- 
den (81). 

Sospitare d. gesunt sin, machen 
(20). 
Sospitas hd. gesunt-, gluck- (65) 
-heit. 

Sostrum n/. meestergeld, medecijns 
loen (116). 

*Soticenam (sí. sotigenam cogn. Ju- 
nonis?) hifüogun (Gf. 3, 424). 

Sotila- v. Sotula-r, -re. 

*Sotor (z. caleeator; aus sutor, »« 
Hd 9) schuh-wart, -macher, schuster 
14). 

*Sot- v. So-raeulum. 

Sotu-, socu- (46, a/ph. sotu- 15, 71), 
soti- (22), subta- (9, 76), subtu- (100, 
104, 121), bssw. subto-, subte-, so- (75) 
-lar, -laris (74, 91, 93, 121), -1. calceus 
(88, 104), -lare (Ob.), -las (acc. pi.? 100), 
-ixis (76), subtilaris (v. ealiga) (7. 
Searpa 75, pero 91) Ad. md. bot- Ad. 
-sehuche, -schuscehe (sc 152), -schuch, 
-schoch (18), -sehoich (10), nd. -scho; 
but-sehueh (17), -sehug (921), -schuwe 
(20), -schoge (13), -schoe (11, 132). Ad. 
bontschoch (19); botz- 7 filtz-scho (12); 
bunt- (49, 64b, 75, 110), pundt- (91), bont- 
(77) -sehuoch (91, 1102), -sehueh, -schu 
(88), -schoe (5); preys- (1, 649), preif- 
(88), breiB- (75, $8), brifb- (75, Ob.), bris- 
(67), prüB- (64), prey- (1, 74), bri- (6, 46) 
nider- (9, 1, 4, 74, 75, Ob.), enckel- (75) 
-sehuch. seuoh (104). seuhe (100). seóha 
(pl. 121). sehuoeh (93). bosse (109). eyn 
bose sit (22). 

*Sotu-, soti-lare v5. hd. schoen, schu- 
chen (74). nd. schon (92). 

*Sotularifex buntscuoh-, varr. bunt- 
sehuoch-, buntschu- (110), botschuch- 
(68) -macher. sehoemecher (132). 

Sotula-ris v. -r. 

Sou- v. Sag-marius. 

*Spabex eyn sonne (11). 

*Spaeula v. Spatula. 

*Spa-eus (74 &e.), -tus (49, 74), -gus 
(64), -gum £ -da (104), -reus (G£.) Ad. 
trat (3, 6, Gr.) traut (68), drat, drát 
(104, Gf.), dratt (64), draat (13), draet (10, 
132), drait, draut (67), drothe (77), drot 
(4, 49), droit, schuster drait (75). vin- 
ster (spaeus 6. obscurus) o. eysen- 4 
schueh-, var. sehucher-drat (74. cf. Fr. 
l, 2689). speke (131. a. d. Lat. wie oberd. 
Spag-at, -et &e.? Fr. 2, 2886? Doch 
cf. speeus speych). 

Spa-eus, -tus, -gus ferreus drad 
(22). eyn yser (23), eysen (1) drat. 

Spa-da, -ta, 4 -dus (74) (Z. muero 
Q. v. 375. cf. prc.) hd. md. swert, 





SPA 


schwart (6). spata hd. eyn breyt swert; | 
helmax (19), spath Z tilitzer (arma 125), | 


schnidemesser (75), spatt-e (Das), -el 
(126). brechsen (75. cf. Sm. 1l, 249). 

*Spad-iea v. -o, -ix. 

Spadic-eus, -us (127) (v. baius) 
Cii M 111) rote (127). kestenbraun 
(111). 

Spadix, spaldix (754) (v. color equi, 
c. fuscus, pheniceus; badius 125) Ad. 
nd. appel-grawe sem., -graw, -graue (9), 
-gra (93) -grá (21). Ad. apfil grow (9), 
aphel grau (3); apfeLgrauwe, -graw, 
-grog (49); ópfel gro (4), schymel o. 
apffelgraw rof) (64), rodt farbe (110). 
roede varwe (132). 

Spadi-x, -ea palmboem (147). 

Spad-o, -us (76), 4 -ica (110 &c.) (cf. 
buggens, eunuchus) der gelubt ist (20). 
die g. is (132). ein muneh (z. equus ca 
stratus 110»), myneh (49, 1102). aus ge- 
snit-ten phard (1) -en pfárd (53), -en- 
pferde (74). (equus) dem vsgeworfen ist: 
vnberhaftschutzlig (93. cf. palmes). vn- 
fruchtbar geschof) (64). darrz weig (sc 
753b). durr zweig (15). hoden-los (9), -1o0fj 
(8) man. logener (23). lugner (74). ge- 
lubbet (99). 

Spado-nare, -niare(11, 19, 20),- mare 
(100), -nari (8) lubben (11, 20, 132). lu- 
(100), ly- (19, 67, 152), li- (133) -ppen. 
lichtin (8). Ad. die geyle vDbschnyden, 
gailen ausschneiden. mu- var., my-nchen 
(110). 

Spadula v. Spatula. 

*Spag-alus, -ulus (Gf.) thuiril (Gt. 5, 
280). tuirl (104). 

*Spagus v. Spaeus. 

*Spala-ngus fenijnde vlyeghe (147); 
-gium 7. musca, venosa, -gius 4. m. vene- 
n osa, similis fifeldae sac. (136). Cf. spa- 
lagus : Qo005 (Gl. m.); vll. phalan- 
gium. 

*Spaldix v. Spadix. 

*Spamacia v. Spinacium. 

*Spame-ta, -ea v. Spanieta. 

Spandere aus recken (1). 


*Spa-nieta, -meta (74), -meea (15). 


(cf. viride hispanieum) grunspa-nn (3), 
-n (3, 74), -ch (75). spangrun (14). 

*Spanilla schiff; granD, das vorder- 
teil eins sehiffs (74). 

*Spanum (cf. omphacium) oely uyt 
witter vrucht gedruckt (141). 

*Spanus (7. pullus) dunckel taneet, 
zwartz lacht (sic), nl. moreyt, hésp. mo- 
rado (116). 

*Sparalus v. Sparulus. 

Sparaverius sparwer (147). 

*Spar-ea (-ta? 11), -ga (19) (cf. sperca. 
spar-ta, -tus, -tatus? -tea? -gana? 
sprata? nl. spaerck engl. spark sein- 
tilla?) vonke 7 winttene (11). funck £ 
eyns wynd (19). 

*Sparerum (cf. sparus) spero (Gf.). 

*Spare-aeus, -ulus v. Spart-atus, 
-ulus. 

*Spareus v. Spartus. Spaeus. 

*Sparga (?v.panmus G1. m.; cf. sparea) 
heirbesuvrz (Sum.). 

Sparganium »/. waterlisch, cande- 
laers (116). 
Spargena 7. infancia kyntheit (147). 





SPA 


Spargere (cf. spergere) 4d. nd. spre-, 
vmb spre- (21), vm spra- (6), vmme spri- 
(22) -ngen; stro- (6,92), zerstro- £ strou- 
(65), strau- (21), stre- (9) -wen; sprey- 
ten (68, 110), -den (20, 132). vloderen 
(6). zettelen Z ver-, zer-zern, var. zer- 
tailn 7 verzeen (65). sprentzen (88). 

*Spar-gilus, -gulus v. -ulus. 

*Spargula (cf. kerue) springelblum 
4 ranritzen (gr. (&At0y 112). 

*Spargus (cf. aspargus) spargen (153). 

*Sparieus v. Sparsula. 

Sparsa gespraite (65). 

SERRA (cf. bardana) hoefledeke 
(85). 
Sparsim spreydelich (10). 


Sparsorium (cf. spersorium, a-sp., 


isopus &o.) quast (11, 132). quest (20). 
quispel (132). wyddel (19). sprengwedel 
(110). 

*Spar-sula, -ieus (herba) sparsen (15). 

Sparsus vf gesprait (65). 

*Spa-rta, -rea (74), -sta (104, Sum.) 
(canis, cf. spar-ga, -tus, -tatus; ?. spelta 
Gl. m. cf. sprata) wintzoh-a (95, Gf.), -e 
(Sum.). vvinzohe (104). hundtin, preckin 
(Z. eanieula 74). 

*Spar-tatus a um (90), g. -ti (19), 
-eaeus (-taeus? -tatus? 11), -tanus (122) 
cf. prc.) wintbracke (11, 20). wynd braek 
19). gall. mastin (122). 

*Sparteus s. sac (Gf.). suertelliu (Hpt. 
5. cf. sparganium schwerdtelkraut Ki.). 

Spartium v. Spartum. 

*Spar-(-eulus?) -tulus eyn snel hun- 
delin (23). 

Spart-um, -ium (cf. sq.) nl. spaensche 
brem (116). ginsteren 7 pfinstblum (126 
sim.). 

Spar-tus (-eus 23?) (v. cans 4 frutex 
74. cf. prc., quipparum : asparilla &o., 
spratus) eyn snel hunt (23). wint (121, 
Gf.). scaft-hó (Gr.), -inhou (121). hundt, 
hundtin, preckin; sprofiling an laub (74). 

*Sparu- (Gf. &c.), spara- (1, 84, 102, 
Sum., Gl. Trev., Gf.), spargu- (74), spargi- 
(23), speri- (34), spera- (55, 8), sera- 
(9) -Ius (7. fuliea 74. cf. aspriolus. spa- 
rulus 2. péscis 136 : sparus) hasil-hun 
(sparulus 8), -hün (Sum., Gf.), -hón (84, 
Gf.), -hon (23). hasel-hün (34, 87, 102, Gf£.). 
hagil- (G1. Tr., Gf.), hagel- (9, 74), hal- 
(5*, 8), wild- (1, 75), sehne- (74, 75), 
schnebe- (75) -gans, -gamns (sec 1). 

Sparum (cf. sq.) brigel (91). 

Sparu-s, 4 -m (126, Ki., Das.) (7. telum 
vusticum missile t piscis Br.) spar (8, 9). 
sparr (126, Ki^.). spare, bengel, tre- 
mel &e. (Das.). sper (121, 141, Gf.). eyn 
steykelyneh (péscis 97). wurffkreutz 7 
engelischer pfeil (135). geburn sehutz 
(74 ). 

*Spasm-atieus, 4 -osus (75) kre- 7 
kra-mpfig (75). eyner den der kramp 
ezuget (1T). 

Spasm-us, 7 -aà (109) hd. chram (1), 
chramp (2); der kram-p, -ff, -ph (3), -pfe. 
nd. krampe f., raem (11), ram 7 ramme 
7 gicht (109). kranch (49). kich- (8), keieh- 
(9) -sucht. darre (9). vw'runge (11). eins- 
lides barili (93). 1 

*Spassat kinisit (Gf. 2, 1098). Cf. ttal. 
spassare delectari ? 

*Spasta v. Sparta. 


EDENDI OANUENNEDE NEED EE EE 








SPA 


Spata v. Spada. 

*Spat-, spee- (46) -abulum (aus spata 
»« seatabulum schachtufel 2 speocta- 
eulum — larua sehodufel) schotufel eff 
eyn sper (23). sehachzabel (46). 


Spatarius hd. suuertdrago (Gf.), ein 
messer trager (110), schwert macher (68), 
morder. ein mefidreger (132). 

Spatiari (7. spati-um, -atum ire) 
hd. nd. wandern, spa-eieren (11, 20, 100), 
-tzieren (75, 76), -ceren (225). sperzipei- 
non (Gf.). waudlen (9). er-w. (76). lustigen 
(18, 4). er-l. (76). her-l. (11). hd. nd. v-l., 
-lostigen (23), -listichen (195). dE (20, 


100). gen (8). geen £ vweylen (9). spatia 
reti (136) sí. spatiaretur (94) ags. 
suieudae. 


Spatiatio (7. deambulatio) spatzier- 
gang o. huf) (75). 

Spatiositas rum- 7 wit- (68), ruym- 
7 breyt- (132) -heyt. 

*Spatiosum (cf. spatium) hd. evn wit 
flecke. nd. wit bligk (23). vleck £ vrist 
(92). weygerunge, bergung, weyterfleck 
(74). beger-unge (5), -runge (21), -inge 
(23). 

Spatiosus (cf. sq.) wit (1T, 75) vnd 
verre (75). seer wyt (68, 110, 132) von, 
van begriff (68, 132). gerumme (100). lu- 
(10), lo- (12) -stig. lislieh (49). 

Spati-um, 7 -osus à um (66 &e.) /id. 
weite (4), wit (6); spar-, var. sparr-weg 
7 witte des wegs (75); ein wyt, weyt 
felt, fleck, platz; eyn witer fleck o. felt 
(67), ein. wit flick (17); liblieh stat o. 
braite, 7 zit, die wite (65); flekeh (71), 
fleck, flecken 7 bleez (13), bleck (12), 
bliek (10), bleich (14), plan (3, 21), velt 
(bb, 20), rum (8), ruem (20), gerume vmb 
gang (11); frist, gebrist (5), begerunge 
(67, 133). nd. fligk 7 gewristh (23); blék 
(109), ruum (11). 

Spatium temporis verziehung der 
zit (65). 

Spathomela spattelin, m/. spaedel-, 
spaey-ken (116). 

Spa-tula, bissw.-eula, -dula (7.armus, 
parua spata, ramus i folium $ fructus 
palme sim.) hd. scultirra (127, Gf.),scholder 
(9), sehulter (65), schulder (8, 4), sch.-bein, 
-bin 7 rorysen (12); schul-bain (76), 
-terpain (1l, 74), 7. ascella 7 spannspann 
carpentariorum (1); span (2); achselbein 
(75), herte (corporis io4. cf. Gf. 4, 1026. 
BM. 671. Goth. Wtb. 2, 504); schina (Sum. 
VI); eyn sehene (8, 17), schone (9); eyn 
buge (1105 bug (1102) boeghe (132) 7. 
armus; eyn kleyn swert (8), sehwert 
(68), sehwertlin (110); suerticken (100); 
swert-lein (9), -eln (17), -el (herba 93); 
palm-, 7 alm- (7*4 var.), bappeln- (17) 
-proD (74), -ezwig (8, 17), -ezweyg (9), 
-ketzel (75), -rijss vrueht of blat (147). 
palmaplat (Gf.). tolde (Sum.). nd. sculter- 
beyn sem.; eyn swerdekint (sé. kin) £ 
eyn schyueder lig? (aus schyne..ligo? 
23). die su- (Kib.), schu- (Ki?) -ltze. ags. 
bed (94, 136). 

Spatula fetida, sp. vetula (74) 
'duttelkolbenkraut (74). wantluDrkrut 
(125). wandlaus (Ki). nl. wand-, weeg- 
luyseruyt &e. (116). Cf. sphatula ein 
stinkendes kraut (Ki.). 

Spatulari leekerlich leben (68, 110), 
leuen (132). weelde hebn (147). 


DereNBACH GLOSSARIUM, 








SPE 


*Spatus v. Spaeus. 

Spec- v. Spat-abulum. 

*Specia (c.speceria Gl.m. cf. spelta?) 
uese (104). 

Specialis Ad. nd. sunder-, sonder- 
(68, 132), zunder- (11), eynee- (23), enich- 
(22), lodder- (106), hd. eyn-hch, -lic (22, 
106), -lick (11), -linek (132). aigenschafft 
(sc 1). 

Specialitas sunderheit (75). 

Specialiter sunderlich (65). 

Speciarius specier (93). spetziger, 
apoteker (74). 

Speeies Ad. nd. schon-e, -heit (20), 
-eit (100). schon (12). seheyne (13). Ad. 
gestalt, wol-g. (9), schoen g. (49), wese- 
t vnderschid-lieh g. (65). g.-nusse £ na- 
turlichkunne (74). sta- (22), gestha- (29) 
-Itnisse. stel- 2 stelte-nis (13). gestelteniz 
(5 sim.). staltenes (21). geslechte (8, 9). 
form; bildung; sunderliehkait; zucker; 
confect (65). specer-ey (14), -ij (65). spitz- 
(D), spiss- (22) -erie. spiser (23). Ad. md. 
krude. ge-kr. (55), -kruder (21), -erute 
(23), -cruut (11), -wurtz (1). heilsam wurtz 
ald krut (93). worez (55, 12, 13). wort 
(23). 

Species aromatice wolrichinde ding 
(bb). 

*Specietenus nach vsserlicher gestalt 
(65). 

*Specifieabilis vuderscheydelich (20). 

*Specifieabilitas vnderscheydelicheit 
(20). 

Specifieare Ad. nd. ent-, vnder- (20, 
68, 110), onder- (132), sunderlich ent- 
(75) -scheyden. v?sten (8). zu v'stene 
geben; eyn schichgen; betuden (1i). 
bedewten £ ezu vsteen (s?c9).die spy 
spec-iren, varr. -erleren, -iriern (110), 
cruyden (132). 

Specifieatio vnder- (20), sunderlich 
ent- (75) -scheydunge. 

Specifice sunderlich (20). 

Specifieus vnderseheyden (20). 

Speecillum v. Specium. 

Specimen Ad. staltenis (13), ge-st., 
-staltniD, -steltinil sZm., -stailt (10). nd. 
stelt- (22), vstor- (23) -nisse. schawfall 
(126). 

Speciosa solis v. Solis sponsa. 

Speciosissimus der aller hubschte, 
var. hübste (65). 

Speciositas gestalt (20) 
(15). hubsch schinbarkeit (65). 

Speciosus /4d. nd. schone, schon, 
schóne (151), schón (134), zart. wol ge- 
stalt (4, 65). hubscher 7 zirlicher (65). 

Speci-um, 7 -lum (Ki) wunden 
yDen (125) wundeysen £ süchel (126). 
meissel (Fr.). 

*Speetabi-lieus 7. basiliseus (q. v. 
74); -fieus est aspés qui dum momorde- 
rii hominem statim  conswmtt eum vt l- 
quefiat more serpentum. (16). 

Speetabilis Ad. nd. edel, beyde-, Ad. 
beyter- (110^), beit-, weyde- (152), wende- 
(18) -lich. sehouwelick (147) Ad. eyns 
edeln ge-sliechtis, -slechtes sém.; bait- 
tieh (6), lustig (75, 16) ; hoch herre doch 
nit küniges sün (93). 

*Spectaculare 7. saturare &oc. saden, 
sat maken (14:7). ; 

Spectaeulum Ad. nd. beschauw-, nd. 


schonheit 





SPE 545 


beschow-enisse s/m., -ung, -ing (23). be- 
schaunefi (3). frewd o. weschawnufss (1). 
beschoub- (68), beschou- (6), bescho- 
(76) -nuf. sehung vff ein schowung; 
stat der be-sch.; schouwliehkait; wart; 
spiegel; bar- 7 wett-louffung &e. (65). 
ezu kaffung (55). caffunge £7 -stat; 
cassen (s2c); beide stad (20). schertz 
gesicht (64) g. der tat (65, 75). spil- 
warte (34b, 93). 

Spectare Ad. nd. beyden, an gehorn. 
hd. zu-, nd. be-horn, anbehern (22). Ad. 
bey-, beyt- (6), bait- (65), bi-ten; ezu 
horchin (9), be-sehauwen sZm., -trachten 
(65); sehen (8, 9), an-s. (65), wachen £ 
caffen (20). 

Speeula (cf. sq. spieula) Ad. nd. 
waeite. nd. wack, hode, warde, varde 
(sic 97), waecktorn? vinster (132), waert- 
? cuer-huus (11) koer 7 k.-torn (Kil). 
hd. schaw-turn (126, Das, Ki*.), -berg 
(Das.: wach-thurn (110b), -thum (sc 
11023); wacht huysse (19), die w. zuo- 
berst in eim thuren &c. (65); hoch-w. £ 
luginsland (Ki?*.); wart (ein w., var. ern- 
w. 64), warte, huthe (3), hute (4), hude, 
hüde (21), wyn huter (8, weyn hütter 
(9): erker' (9,16). 

Speeula hoffnunglin (126). 


*Specula (»« spatula) schulterbain 
(46). 

Speeul-ar, -are, -or (76) (g. pendix 
i ap-p. q. v. 15) hd. waehte, hude, wart, 
w. huot 4 erckel (76); spigel (6), spiegel 
(93), Schubefenstez (125). sehouwstede 
dair aff men vremde dyngen schouwet 
(141). 

Speeulari Ad. schau-, scho-wen. Ad. 
nd. be-sch. sZm., -spigeln (9). yn lieeht 
besehawen (1). wach-ten (11), Ad. -emn, 
warten (100). spiegeln (8). an-. var. en- 
sehen (65). 

Speeularia glaf) (91). die splegel- 
kunst (Ki.). 

Speeulatio schaw- (20, 65), wart- (9, 
15, 155), kaff- (9, 155) -unge, -lichkait (65). 

Speeulatiuus (cf. contemplatiuus) 
schau- (1102), seha- (1105), sehou- (68, 
132) -wig, -wieh (132). beschu- (21), be- 
schau- (23), in b.- (b) -welich. siethtich 
(20). kunstrich (62). 

*Speeulator (»« spice.) henger (5^). 
peiniger (1). 

Speeulator wether 4 schauwer (20). 
hd. nd. be-sch. sém., -schower (76). war- 
ter (9, 65). hütter (9). banwart (74). eyn 
wart- (1v, 74), wake- (107) -man, £ -er 
(74). koerwaehter (Kil.). spe-hari £ -kalari 
(Gf.). 

Speculum (cf. spieula) Ad. nd. spy-, 
spe-, ^d. spie-, spey- (12) -gel. eyn kurcze 
summe als in eim ougenplick (65). span- 
nili 4 spenula (Gt.). sp. eoneauum inge- 
bogen spiegel (93). 

Speeus hüli (46). hule (100, 110). hoell 
(132). eyn leben grube (5b). speych (7. 
radius 19. cf. spacus). spe-ecus, -cum, 
-leum,-lium, -Iunea d. grube; schacher- 
(14), mort-, mart- (4), morder-gr. moert 
kule (132). grobe (21). hüle (126). hol 
(9). hoel (20). heyle (13). spel-ea, -eta 
(76), £4 -unea (?. fossa latronum 0 rupes 
76, "r. concauata 4) eyn schyfersteyn (4). 
kule (11, 19). graue (23). spelunea iag- 

69 


546 SPE 


(1), lig- (75) -grub, wg. lick (75). luoch 
(Sm. 2, 457). loch Z hole (20). moderloch 
(46). gribe (13). spelun- cken (125), -ck 
(0). 

Spel-ta, -ea (cf. oriza) Ad. din-chil 
(Gf), -ekel; tinckel (646, 66, 75); spel- 
ze (20, G£.), hd. -ez, -t (1, 132), -te (11). 
spigil (Gf.). spaltekorn (Sum.). ves-e (46), 
-en (64, 91, 1102). vef) (v6). wesen (szc 
1105). korn (21) der k. daz dye perde 
essen (5). k. dat pert eten (23). korne 
dat de perde etet (22). korren das die 
pferde essen (4). ase kerich (?. semen 
vt ordeum 9). 

*Spelta (cf. prc.? aus d. spalt?) v. 
Frustum. 

Spelunea (cf. specus) le-, var. len- 
onum grub der leuwen, latronum (;. 
spe-lea 7 -eus) der schacher (75). 

*Spensa (cf. sponda; anders Gl. m.) 
sponbette (9). 

*Spensiua (7. cippus 4 truncus super 
quem ligna secantur; cf. suspensiua?) 
hack- 4 holtz-stock (75). 

*Spenula (cf. penula) chólmantil 
(mulierum in estate 104). 

Spera, sphera (91, 110) Ad. nd. rinck. 
hd. ring, rench (13), rege 7 cule (100) 
cliu (127). eluura 7 sciba (Gf.) schib-a 
(Gt), -e (8). seheyb (9). runde schyue 
(90). sinwellip (93). vmbganck o. hol 
ding als der hymel (1). eyn d. alfo der 
hemmel (bb). die sper (64, 91). sphsere 
clotzelim (155). 

*Speragus sperhagen (79). ags. wudu- 
esxerfille (942). 

*Speralus v. Sparulus. 

*Speran-tia, -cia (ital. -za), spes Ad. 
hoffe-nunge, -unge Z -ninge (? 5), 
-niehn (13), -n (12, 132). nd. hop-inge, 
-pinge, -ene (229). 

Sperare Ad. ho-, hu- (6) -ffen. zd. 
ho-, hop-pen. Ad. nd. wenen. 

Sperbarius sperber (74). 

*Sperea (cf. sparea) hasewinde (108). 

*Sper-entilla, -umocilla (85) (,,aL. 
satago'"; cf. ereancilla? sprintilla?) 
lidewrz (131). hitenwort (85). 

Spergere (cf. spargere) hd. strau- 
sim., spreu- (10), spre- (12) -wen; springen 
(13), vmb sprengen, besprentzen (49). 

*Spergula (7. satirion) stend-, stendel- 
wurtz, pfaffenhode (74). 

Speri-eus, -dus, 4 -odus (74. »« 
periodus?), -tus (v. orbieularis), spheri- 
eus (109, 110) Ad. schibel-echt, -ichtig 
sim.; schiblat (6), seheiblig (134), sinwel 
Z ringloeht (46), s.- 4 scheibel-echter Z 
Ager (74) senefel (8), snewelle (9). n4. 
schiu-, sliff- (23) -echtig (22, 23), -elich 
(109); trint (22, 109), runt (11, 22), ront 
(23). rondt (110b, 132). rund (1103). 

*Sperilus v. Sparulus. 

*Sperima (aus sperma? cf. agni-sp. ?) 
lere 7 huslauch (23). 

*Sperinula splzza (Sum.). 

*Speri-odus v. -ecus. 

*Spe- v. Asp-riolus. 

*Speritus v. Orbicularis. 

Sperma somen (110). saem Z saet 
(132). saat (68). man-nes (8), -licher (75) 
same. 

*Spermachia v. Spernacia. 


Spermo-, sperma-logus (7. doetilo- 





SPI 


quus 74, 110, -gus Z informatiuus 75, 
seminuerbius Br.) wort-, woert- (132) 
-Seyer (110, 132), -sager (sc 68). iaister- 
licher, gelerter reder (74). prediger (9). 
lersam die andern zu lernen (75). pas- 
ser spermologus («wis) gheel-gorse 7 
ghersse (Kil.). 

*Sper-nacia, -nachya (19), -machia 
(20), -naeitas (Br.. Gl. m.) vsma-heit 
(20), -hinge (11), -ynghe (19). 

Spernax virsmahende (19). 

Spernere Ad. »d. v?smahen szm. 

Speronus v. Calear. 

Sper-, gew. spers- (cf. spar-) -so- 
rium Ad. nd. sprengel. hd. wedel (17), 
wich-w. s2m.; spreng-w. (69, 95, 134), 
-wadel (46); wiekwel (6). quispel (109). 

Spe-, 7 sphae- (Gf.) -rula, spherida 
(Gf.) nd. rinck. Ad. eyn kleyn r., ring, 
schibe (8). seiba sm. (Gf.). ring- (100), 
schib- (Gf), scheyb- (9) -elin. rineh Z 
schiuekin (20). 

Sperum ein breit vaf) (110, 132). ront 
vat (141). 

*Sperumoilla v. Sperentilla. 

Spes v. Sperancia. 

Spie-a3, 7 -us (64) (cf. arista) Ad. a-, 
e-, ee- (65), á- (134, Das.) -her; echer 
(69), eger (13), ehar (141), are. aar (12, 
99). aer (D, 23, 132). aeer (97). ar (92, 
4). ere (8). ár (21). agna (93). Ad. halm. 
nd. halme. ere an dem h. (18). spir 
(74). spica (herba £. yris lat. 87). spick 
(Er.). 

Spiea, spina (9) cel-tiea, -sita 
(76), selt- (47), fel- (85), cel- (74) -iea, 
eltua (s7, 146), 7 romana (153) hertes 
svrich (47). hirschgewige (155). romifspica 
(153). ronspiek 7 reinspeck (125). sant 
mari-, magdalen-a kraut (91), -en blümen 
(87, 146). nd. steynuarn (Gf.). erucewort 
(85). krotenworez (9). krattfus (74). 

Spiea nard-i, -e (87, 146) (cf. nar- 
dus) spieh (74, 85). spick (111). spica- 
(91, 153), sple- (87, (146) -nard, -narden 
(153). nd. kattenstert (Sum.). 

*Spicames (7. psalmus dc.) psalm in 
den psalter (147). 

Spieare (7. spicas emitterc) schosBen 
(125). spitzen (Ki.) rebstecken sp. (64). 
buchen Z spillen (126). 

Spicarium chast-i (104), -e (Gf.). spi- 
chere (Gt.). 

Spiearius a- (6), ee- (68), e- (v4, 76) 
-herer. erer (V). stupfler (76). spigler 
(74). hd. nd. eyn halm-, helmer- (23), 
aher- (110), eher- (9), eer- (8), arre- (11), 
aern- (132) -leser. 

*Spieator eherer (75). 

Spieatus (cf. nardus) ge-ehert (9), 
-eert (8). 

*Spiceeula v. Sepicecula. F'icedula. 

Spicilegium die eherdt (112). sp. 
facere nacháhren (Hen.). . 

*Spieo wilt heppe (nach humulus 
happen 16). 

*Spieor v. Spiculator. 

*Spieosus eherig (75). 

*Spicristus v. Paristulus. 

*Spietum v. Sputum. 

Spieula (cf. spec-, spin-ula) spe- Z 
spi-nula sem. (Gf. gesehos (9). schof30 
(25). pfil (e8, v6). wart (1). 








SPI 


*Spieula (herba, 7.1auendula 7 cassia) 
uds) 7 -ander; spiek (73. cf. Sm. 3, 
556). 

Spieulari schie-Den (20), -ssen o. 
slahen (9). sehiDin o. dun (8. 2« cacare?). 
vor er schiBer (13). scihien (100). 

*Spieula-rium, -torium Ad. kocher. 
nd. koker. 

*Spieularius (cf. piearius) sehof- 
mecher (20). 

*Spieulatio schieDunge (20). 

Spie-ulator, 7 -or (28) (cf. specu- 
lator. satelles.) Ad. nd. pi-, Ad. pey- 
niger. pinger (18). schueze 7 stocker (20). 
seusce (100). wépener (8) scormaker 
(stor-? 11). drabant (Das.). 

*Spieula-torium v. -rium. 

Spiculum scho-sez (18), Ad. -z, -D, 
nd. -&. Scoz 4 schosZ spiez (100). hd. ge- 
schueze (20), phile (1), pfile, pfil, pfeil. 
pijle (122). seháf-lin (Das.), -linehen (114). 
glán (128). sunnenglanst (74) spiculis 
ags. lanum (94, 136). 

*Spieum e- (9), ye- (8) -risch. 

*Spieus v. Spica. 

Spieus (7. pieus 1, frondator, auis 
Gl. m.) spech-te (5b), -t (3, 4). speck (1. 
6f. Sm. h. v.). 

*Spieus (nautarum 23) eyn snitel (23). 
seimdel (109). 

Spid-, spondo- 7 ypod- (Gl. Aeltr.) 
-romum, -ormum (147), 4 y- Gl. m.), 
hy-(Br.) -podromus7./ocus posí domum 
(Br., Gl. m.), dromum (Gl. m.) secretus 
sicut. ad. requisita nature. heymlicheit, 


secreet &c. (147). ags. yp. gold hord . 


hus Z sp. digle gang evn (Gl. Aelfr.). 

*Spige ags. banwyrt (942). 

Spi-, spil- (283) -lingum, -lingium 
(3), Iungum (68) (cf. spinellum  &e.) 
hd. nd.. spi-, Spil-, spen- (1, 3) -ling. 
spilinge (132). spelling holtz (V). spel- 
lieh, ghel plume (22). 

*Spi-, spil- (23) -lingus Ad. nd. spi-, 
spil-ling baum. spenling pawm (1). soiu- 
ling boum (sie 76). spendel bawm (4). 

*Spillum (cf. spira?) krybbel (19). 

*Spilungum v. Spilingum. 

*Spimas lieblicher, vester, hochster, 
furste (74). 

*Spimon ags. brunwyrt (949). 

Spina Ad. nd. dor-en (4, 97), -n, -nt 
(14). Ad. dar-en (759), -n (21, 15 alph.); 
ruck bein, ruheke ben (100), grat (75; 
piscis 93), grad (64, 15 var.), zaphe (Sum.), 
hiltzin zapf (dolàz 91). nd. ruchknoke 
(91). 

Sp. aeuta nl. hagedoren (116). 

Sp. alba, 7 regia (116) (cf. rhamnus) 
hayndornen (9). hagedorn (41). frawen-, 
marien- (116), weiBe berg- (ki.) -distel. 
ags. heguthorn (94, 136). 

*Sp. appendix saurach, erbsel, ver- 
sich, paisselbeer, »/. sauseboom (116). 

*Sp. celtiea v. Spiea c. 

Sp. dorsi, 4 dorspina (75) (cf. Sp.) 
hd. ruek-bein, -gradt 7 hoch-r. (75), 


huch rug (17). ruck ; meissel; der gra-t, 


-d des rueke-n,-ns (65 varr). 

*Sp. dumi (Aerba) minezenbergen 
dorn (18). 

*Sp. (s£. spuma) maris merschewm 


(14). 














SPI 


Sp. merula kreutz- 4 wegdorn- (Ki9), 
wagdorn- (Kib.) -beere. - 

Sp. nigra ags. slach- (94, 136), slag- 
(94), salach- (136) -thorn. 

Sp. rosarum ros-in (55), -en (23) dorn. 

*Sp. solis (7. helitropium, solse- 
quium; cf. sponsa solis) hyndtlauff, 
sunnenwirbel, wegwart, ringel (74). 

*Spinaci-a v. -um, -us. 

Spina-eium, -cia (91, 114), -thia (47), 
-chia (64, 123, 125,153), -chium (7. teutlo- 
malache 116), -sium (Db), -eius (175), 
-sie 7 spinnasium (1), spamacia (9), 
spirana (16) heydenisch kol (9). heyndes 
kol (47). heiden keil (16). spina-cie (29), 
-sie (D, nl. 116), -se (55). pimiasie 7 bemtz 
(12). pi- (91), bi- (114, 116. Ki?.) -netsch. 
spine-t (116), -tz (64, 123, 125). spen-et 
(114), -nat (1), -ot krut (75), -atkraut (153). 

*Spinaeium hachele (Sum. cf. Gt. 4, 
162). 

*Spin-aecius 7? -acia (75), -ota (20) 
(piscis) stichel-ter (Gt.), -inc (20). stech- 
(75), sehech- (74) -ling. schick (74). 

*Spinaciu-s v. -m. 

*Spinadumi sandt mariedoren (74). 

Spinale rukki (104). 

Spinare (7.pwngere 0 claudere Br. cf. 
dumare) sluyten (147). 

*Spin-aria, -àcia pintz (74). 

*Spinax v. Pinax. 

*Spine-llum, -llus, -lla (74, «nders 
G1. m.), -olus (Das., Ki.) sleha (93). schlehe 
&Ki.). slehe o. hagenapffel (74). hecken- 
ópffel (Das). spind- (75), spil-ing (12, 
75), -lineh (13), -linge (10), -ingpaum (74). 

Spinetum /d. nd. dorn-busch, -buf 
(20), -heck (18, 64b, 75, 110), -gewechst 
(83), -echt (8, 9), -yeht (4), -et (649). durnin 
buseh (6). heck-e (20), -enwald (Das.). 

Spin-eus, -ius (11) dorn-en (5, 132, 
152), -yn (V, 151), -y (69, 134), -ig (110), 
-ieh (23). dorn (18). dernyck (19). sehar-ptf 
(66 &e.), -p (11, 19). 

Spi-, sphi- (Sum., Gf.), si- (a/pA. spi- 
4) -nga, 7 spin-gos 4 -x (74) (sonst 
untersch. von spinx, sphinx q. v. cf. 
simia) mer-kazza (84, Gf), -katze (4, 
102), Ad. -katz, nd. -katte. mór- (151), mere- 
eazza (Gf.)  -katze (66, 151), -ezaez (12). 
piscis ezerte (9) sert (? 23). 

*Spinga(»- sponda?) span-, rol-bedde 
(147). 

Spingarda (cf. eatapulta. Gl. m. 6, 
316) buchDe (125). 

Spinifer ein dorn-trager (68, 110), 
-dreger (132). 

*Spinigera dorn busch (19). 

*Spinita doernen-boem 4 -busch (11). 

*Spiniuineta v. Bugia. 

*Spinius v. Spineus. 


*Spino-, spinu- (Br.) -lentus vol dorn 


(68, 132), dorns (110). 

Spinosum thornohti (Gf.). dirni (28). 

Spinosus thornoht (Gf). dornig 4 
grad-tig, var. -rig (75). 

*Spinota v. Spinacius. 

Spint-er, 7 -rum (74), splynter (141) 
(cf monile &e.)nu-Z mu-skili szm. ; gispan ; 
spenula (Gf.).nüsch (93). Ad.fur-, hd.nd.vor- 
span, -spane (132, 152),-spain(5),Ad.-spang 5 
yurgespan (20), spenehin (10), spynnlle 





SPI 


(12) eyn stecknol spange (16), stecke- 
walde (sec 9), eyn stegnolde (8), stricke 
nalde (55), glufe o. gufe (74); gluf 64, 
91); hefft-el (1, 74, 753), -lin (1105), -nagel 
(110); hafft- (75^), helfft- (1102) -Iim ; haffte 
t rincke (Das.), hafft Z kleinatz gestickter 
ermel (88), gespir (75). md. sticke 4 
natele (22), stignatel (23), naelde (132, 
148), spelde (109, 132), en brasen (11.cf. 
braetea), schoudergespe (116), eyn tzonge 
van eyn ghespe off eyn henxsel (132). 

*Spint-rum, -erium (75) (z. reserua- 
eulum, armarium q. v., ealear 20, c. 
glaciei 11, 19); aws d. spint) spint (1, 
23, 103). spinth (17). Ad. schanck (wett.), 
schang (21, 133, 152), schranck (6), sehrin 
(67, 76), schacz (18). schaftel (cf. seripus), 
allmey, kopfhaufe (74. cf.nd. cabbuse). ein 
behalter (68). Ad. (»« linter) su-, seu- 
(69, 70, 1102, 134) -trog, -drog (152), 
-drayg (132); sidrock (67). spoer (22), 
eyn sehreed-spoyre £ -sehuoch (19). nd. 
schap (23, 109, 132); grinde-l (109), -ll 
(132) ; rayth 2 cabbuse (109); schritschoe 
(11). 

Spinula (cf. 7. parua spina Br. &c. 
cf. penula, rieinium) spenula (Gf.). 

Spinu- v. Spino-lentus. 

Spinus (7. arbor spinarum Gemmae, 
Voce. ex quo, prunorum Br. cf. prinus 
sim.) dornig(76). pruem- (20), pflomen- 
(91), schlehen- (135, Ki.), scele-(121)-baum, 
-bóm (121), £ -dorn (Ki.), -staud Z -hurst 
(135). 

Spinus (aus) zeiD-le (Fr.), -lein (Ki2.), 
-ig (Kib.). 

*Spinx (vé monstrum. 65,110, m. mari- 
"wm 66 &e.), Sphinx (46, 91, 94, Gf.) (cf. 
spin-ga, -ter) spenula (Gf.) Ad. eyn 
mer-wunder, -katz, -katze (95). schedlich 
w.-thier (s8). affengeschlecht (91). 

Spira (cf. toreula, voluella) slange 
(£) huffe (8). kelter-, trot- (64), drotten- 
(14) -spindel. bret-schel (116, Das.), -schen 
(116), -zen (Ki?.), -zel (126 &e.), -sel (125, 
Mrg.), -tstoll (126). pretzen (91). kringel 
7 krekelink (109). n4. crakelinek, ffandr. 
wielken; mí. een  wronghe 7 peerien 
hayrbant (116). hornaffe (125). hring (G£.). 
ring (125 Mrg., 154). leyne (27. funis nau 
tarum, 14). 

Spira (ciw.) die stat speyer (74, 76). 
spir (75). 

Spira-eculum, -men, -mentum /d. 
ath-, at-, att-, var. autt- (65), ay d- (133), ad- 
(17, 132), od- (8,9) -em; adam (21), dam 
(sc 18), outen 7 gaist (74); ein oten (6). 
adem-e (5), -inghe (23), -hol (9), -loeh 
doerghaet (sic 132). edy- (5^), ate- (68), 
ad- (1) -munge (5^). atmen (22). atem 
loch (v, 110). odem hol (8). luft (9). loft 
(17). winth (5,17). wint (8,9). (-eulum) 
outen- Z ponten- (74), pund- 7 spunt- (Gf.), 
sponte- (7), sponten- (6), lib- (6, 7) -loch. 

Spiramen luft-, rauch-loch (Ki.). sp. 
mysticum heymlich verborgenlich wur- 
ckung spérítus samcti (65). 

*Spiramen (a/ph. susp-, cf. prc.) i. 
gemitus seuftz (76). 

*Spiramentum rauchloch, kamiu, s. 
schauwe, schoorsteen, flandr. cafcoen 
(116). 

*Spirana v. Spinacium. 

Spirans (7. minas emittens, vt paulus) 
grimmiger 7 bewegter (65). 





SPL 541 


Spirare (7. flare, helare 1, olere) 
hd. blasen, Ad. nd. in-, Ad. ein-bl. Ad. 
pla- (13), blo-, inblau- (76) -sen. Ad. nd. 
at-, ade- (10, 11), aede- (132), Ad. athe-, 
ath-, att-, varr. ette- (65), ede-, et- (12), 
aut- (46), out- (74), otti- (49) -men. admi- 
ezen (1). edem- (9), ede- (8) -nen. geisten 
(920, 75, 110) mit dem adem (75). leben 
(8, 9). das l. geben; wegen; be-w.; suff- 
ezen; ziehen (65). ruchen (20). stinckin 
7 wol riechin (8). 

Spirator (Br.) atemer (110). der atem 
vahet (68). eyn adem tzogher (132). 

*Spir-ena 7 -ula (125. anders w.), 
-ingus (Kil, Fr.) -inehus (109, Ohytr.), 
-ingus (225, 147) (piscis, cf. gubea. 
milago.) spir- (22b, 109, 125), spier-inck 
(KiL) -lmek (195, 147, Kil), -ineh (109), 
-ing (125, rr.). stin-dt (Chytr.), -t (109). 
eyn cleyne al (22^). 

*Spirgen (7. alea, vo» pirgus untersch.) 
spilbret (75). 

*Spirgulus v. Aspriolus. 

*Spirgum v. Pirgum. 

Spi-, sti- (Br., Gl. m.), Ste- (Gl. m., 
Gf.) -rillum, stirellum (147), cyrillus 
(q. v.) (4. barba capre, b. de capra Gt., 
daraus b. deo apta! Gl. m.) bokes- £ 
boches-part (Gf.). bocks- (Ki.), ezegen- 
(17), ezigen- (9), gaiD- (76, 88), geif- 
(8, Ki.), gheyten- (147) -bart. Cf. barba 
sterili 4. duri- (Gl. m.), dura- (141) -bue- 
eius, duri bucius (Voc. Mai Cl. auct. VI). 
barbisterilis 7. buribuetius sonder rede 
(141). 

Spi- v. Asp-riolus. 

Spirit-ualis, 4 -alis (Gemmae, Vocc. 
ex quo) Ad. nd. geyst-, geys- (18, 92) 
-ieh, -liek (22). gaistliehait (sc v6). 

Spiritualitas Ad. geistlicheit. 

Spiritualiter geistlichen (110). 

Spiritus (gew. spus) Ad. nd. geyst. 
hd. heilge g. (8, 9); ath-, att- (64, 65), 
ad-em. blasunge £ sel (20). sele; wint; 
mensch (9). engel (8,9, 20). leben (8, 9). 
krafft der lebliehkait &c. (65). virnuft 
(8). geistliche virnunft (9). ezorn 7 vn- 
gunst (8, 9). hoehvertig- (9), hofferte- 
(8) -keit. wint dev hoffart (65). 

Spiritus malignus boDe geyst (5^). 

*Spirlingus v. Spirena. 

Spirula (cf. spirena) ringlin (91). 

*Spisarius splsar (Sm. 3, 578). 

*Spis- v. Fi-cedula. 

Spissare Ad. dicken, dicke machen. 
nd. digke maken. 

Spissatio dickunge (20). 

Spisse dieklieh (20). 

Spissit-udo, -as (11) Ad. nd. dick- 
heit, hd. -keit (10), -eit, -ekeit (Db). dig- 
ket (23). spidicheit (22). 

Spissus Ad. dick, dikeh (2), dichk 
(13). nd. digk. spissi sapientis den bü- 
cheten meistern (62). 

*Spitaeus (aus psitaeus) sitch (102). 

*Spitella v. Ficedula. 

*Splemon (7. r/sus 4 locus r. ?. splen 
129) leber worez (11). 

Sple-n, -na (943), -nis (136) Ad. (das 
110) miltz, daz myleze (4). die m. (132). 
nd. milt, dy mylt (97). ags. milt-i (136), 
-e (942). 

*Splend-ena v. -ona. 

69 * 


548 SPO 


Splendens schinende (20). 

Splendere Ad. nd. schinen. Ad. schin 
(10), scheynen, scheye (-yen? 21), glin- 
stern (77), luchten (65). -ebat schen (22^), 

Splendide schinberlieh (75). 

*Splendidion (7. alabastrum) alaba- 
ster, vnd ist weysser marmelsteyn (74). 
*Splendiditas schinberlicheit (75). 

*Splendidus (cf. rutilus) Ad. md. 
schin-ieh, -ende, lich, -icht (18), -bar 
(17, 16), -ber (20). hd. scheyn-lich, -par 
(1, ek (4). klare (19). elaer (11, 90). 

Splendifieus schynen-de (132), -d 
(68, 110). 

Splend-ona (75 &e.), -ena (74, 75, 
93) (cf. elunieulum) Ad. md. swert. 
scheinend, schemend, ge-feget, -furbet 
swert (74. cf. Fr. 1l, 3079). schinberlich 
sehwert (75). 

Splendor Ad. schin, schein. schim-e 
(104), -o0 (Gf.); schinbarkait 7 glancz 
(65). nd. schine, glans (225). wyder- (9), 
widir- (155) -glanst. liecht (68). luycht 
(132). eer, rum, glory (s8). 

*Splenetica miltz-ader, -essichtag (74). 

Splenetieus milez- (8, 9), miltzen- 

(116) -suchtig. 
i EDD -is (Ki.) dye milez adern 
(1). 
Splenium bausch (116). 
*Splenus miltzwurtz (74). 
*Spliea splin-ter (11, 20), -ck (19). 
*Splynter v. Spinter. 

Spodiu-m, 7 -s (125), opo- (74), spon- 
(155) -dium (7. onus (sf. cinis] osscwm 
155) hirtzenhorn (75). grawniehts (112). 
gebrenthelfenbein (93). geprantes helf- 
fenpain o. dz payn im hertzen einf 
hirsen (74). elebrant, elfenbein (155). 
hammerslag (125). nacehtseate (Sum. V). 

Spola v. Spula. 

Spoliare Ad. nd. (23) rauben. Ad. 
be-c., roben (76), be-r. (6). nd. rouen, 
be-r., schynnen (225). 

Spoliarum abziech- (111, 116), hut- 
(116) -stuben. 

Spoliatio raub-unge (20), -erey (15). 

Spoliator rau- (75, 110), rou- (68), 
reu- (20) -ber. roeuer (132). 

Spoliatorium raupp- (20), roub- (68), 
raub- (110) -huf. roeff huyf) (132). rapp- 
uf 7 -ehül (20). abziechstub (91. cf. 
apodyterium). 

Spolium Ad. raup (5, ?5), raub, rob 
(6). beraupnyD des guts; vber dan 7. 
textura pann?t super feretrum (15). md. 
rauff (23), rof (22), roef (11, 132). 

*Spoma (7. poma) appel (147). 

Spond-a, -ea (Sum.) (7. leetiea, pars 
lect-z, -uli, 0 scrinii) hd. nd. spanbet. 
das vsserteyl am eim sp., var. das aus- 
ser teyl an dem bett am sp. (64). stol- 
len am sp. (35). stoll (6). beth-stüle 
(19), -lade (Y, 91). bed-l. (132). bedtlad 
(69). hd. span-, spayn-, spann- (17) -bette. 
span-pett (1),-bedde (11, 22), -breyt (21). 
pettipret (104, Gf.) bette- (Sum.), bet- 
(8) -bret. botten brot (9. cf. leticopium). 
bette- (20), bede- (11) -stapel. borbet 
(76). eyn sponde van ey bedde £ b.- 
blaneke (132). ags. selma (94, 136). 

*Spond-ale &oc. v. -ile. 

Spondalia (cf. sponda) bedtklei- 
dung (68). beddelaken (132). 





SPO 


*Spond-alium «v. -ile. 

*Spond-ea v. -a. 

*Spond-ealis, -ialis sueg-ilari (141, 
Gf.) -elere (Sum.). svekler s?m. (Gt. 6, 
858). 

Spondere hd. loben (12), ge- g- 
be- (68) -l; geluben (1), burgwerden 
(20), heifin (8), heisen (9), verhei- 
Den (65. 110), darsehlagen (65). nd. louen, 
be-l. (132). 

*Spondila .(cf. sq.) «gs. hriegrib (942). 

*Spon-dile, -dale, -dalium, Z7 -sa- 
lium (3, 4) oft pl. -dilia, -dalia (7. 
ymum dorsi 3, 4, 76, spina d. 75) Ad. 
rucke-, ruek- (4, 75), rueken- (14, 75, 76), 
roeke- (12) -bein, -weichin (74), -knorr 
(16). rueke knote (8). rocken knoche 
(9). ruggeknake (11). rip (verb. aus rich) 
beune (sg. 13). beyne (sg. 10). koten 
(pl. 132). ein knor (3, 4). hochruck (35). 

Spo-, spho-ndylium (cf. meu) beer- 
(Ki*.), bár- o. meister- (Kib.) -wurz. 

Spond-ylus, -olus (132) Ad. wirtel 
(109), spinn-w. (Ki.), wertel (£extorzs 125). 
würtel; spindel würt: ein gleich am 
ruekgradt (Das); knockle 7 rückglenck 
(111). nd. werue (109), warue (132). 

*Spondium v. Spodium. 

*Spond-olus v. -ylus. 

Spondo- v. Spid-romum. 

Spong-ia, -e2, -ium (Gf.) spungia 
(Br.) (Z. genus spume 19, boletus, fungus, 
res ad tergendum apta) hd. nd. swam. 
hd. schwam, swamps; schwam-p (10, 4), 
-me (110b); sehwumm (rris); pad- (1), 
pat- (15) -swam; swam 4 kar Zn pass?one 
domini (49); trock 7 glesen vayf) (19). 
glazevar (-t?) 4 troch (11). eyn kel (23). 
boui-ste (106), -iste (108). spunga (Gt). 
spontze (132). bimsenstein; pl. spargen- 
(Ki23.), Spargel- (Ki5.) -wurtzeln. 

Spongia cynosbati schlaffapffel Z 
schlautz (Ki.). 

*Sp. deletilis das leschehorn (125). 

Spongiolus mor-hen (pé. 91), -ehel 
(&i?.). pfifferling (Xi.). 

*Spongi-um "7. -a. 

Sponsa Ad. nd. brut, brudt (7), brud 
(18), bruyd (19), braut (4, 134). ein. ver- 
trute, gemehelin, var. ein v'truwete 
gemahelin; liebhaberin (65). 

Sponsa solis v. Solis sp. Spina s. 
Ciehorium. Rorella. 

*Sponsal-e, p/. -ia gelub-te (1103), -d 
(1105) o. kunftig brutlauf; belofften van 
zokomenden brulofften (132) ; sed nuptie 
synt brutlauff. die ytz gegenwurtig syn 
(1102); synt brutleuff die ietz gegen- 
wurdig synt (1102); s. brutlofft die te- 
genwordich syn (132); gegenwirtig brut- 
loff (68). glubniO der brutschaflt (75). 
der handstreiceh (135). 

Sponsali-a, 7 -cia (1105), -tia (1109) 
(cf. pre. brut-, brüt- (5b) Ad. -gabe, 
-gaben (pl. es, 110), -sehaft (5, 40), nd. 
-gaue. dz heürat fást (Das.). globung (9), 
glubdZ verhaissung (65) zukunftiger ee. 
ehetáding (126). 

Sponsalis Ad. lob-, gelob-, Ad. (5) 
nd. loue-lich. gelober (9). glo-ber o. 
-unge zukunftiger dinge (8). 

*Sponsali-tia v. -a. 





Sponsare /id. ge-, g-loben; be-gaben, 
-trowen (12); truwen Z vir-tr. (20). nd. 
louen, be-loeuen (132), -gauen. | 


SPU 


*Spons-arius v. -or, -us. 

Sponsio burg-e werden 7 -scehafft 
halden; geloebde (20). wetti (141). 

*Sponsiue globender (9). 

Spons-or, 4 -arius (76, 110) Ad. glo- 
ber sim. der gued von eynem werth (125). 

Spons-us, 7 -arius (66 &e.) Ad. brut-, 
brewte- (4), breut- (134, Das.), bruti- (68) 
gam, -gan (16). brüt- (93), bruth- (77) 
gon. brude-gam (23, 132), -gaem (20), 
-iam (19), -gem (11), -gamer (66, 133, 151, 
152). brut-g. (67, 69, 70). brüitiam, var. 
brut-, britjamer, 7 gemahel &e. (65). 
brudgemer (7). 

Spont-anee v. -e. 

. Spontaneus Ad. nd. willieh, hd. 
ig, -ende (20). hd. fliBig. eyn fl. (5), 
flitieh (23) mensche. fli mensch (18). 

Spont-e, -anee Ad. willig (8). w.-, 
williek-lichen, -lich. nd. williehliken 
(22), iehlike (11), -entlieh- (132); alwile 
lens (106j. 

*Spontea eyn schande (9, 17). stande 
(155). Cf. spon- 7 spor-ticia 7. immun- 
dicia, t fetiditas a, Ssporeus (16)? 

*Sporonus (cf. Gl. m. 3, 326) v. Cal- 
ear. 
Sporta hd. chorb (1j korp, selten 
korb, karp (21), karb (6). Ad. (20) md. 
korff. krat (46). zeine (Frs.). záune (Kia.). 
kype (74). mande (108). 

*Sporta (cf. Sparta &o.) windspel (155). 

*Sportale grece 2. delicie  weelde, 
wunne, iolijt &e. (141). 

Sportarius (Br.) eyn korp o. wannen 
macher o. verkauffer (68, 110). eyn korff 
off mandemecher (132). 

Sport-ella v. -ula. 

*Sporticia v. Spontea. 

Sport-ula, 7 -ella (Ki., Gemmae, Voce. ex 
quo) kleyn korp (8). eleyne korff (22). korff- 
chin (93). kraetlin (46). gastgeb ; schmauf 
? schwángen (zugesandte oder heimge- 
tragene Speise von Hochzeiten Kia.). pre- 
bendt (125). 

*Sportularius korber (8, 9). 

*Sprata (cf. spar-ta, -eca &oc.) eyu 
wintrau (-zau? 23). 

*Spratus (cf. prc., spartus), eyn wint 
93). 

Spretus smaheit (10). 

*Sprintilla (7. celia Sum. cf. speren- 
tilla?) niese- (105, Sum.), nies- (Sum.), 
nise- szm. (Gf.), nessi- (131. cf. gelisia) 
-WurZz. 

*Sprinula (cf. prc.?) v. Lathyris. 

*Spriolus v. Aspriolus. 

*Spsitaeus (aws psit.) sitichust (104). 

Spuere //d. spu-, spi-, spui- SE spey- 
(94), spug- (13), spuw- (42, 68), speuw- 
(1103), speyb- (1) spig- (18, 23), spy- 
(11, 1105, 132) -en. spur- (75), sprü- (114) 
-tzelen. spirtzen, spuchen (74). 

*Spuitio spiunge (20). 

Spula (spola Gl. m.) spule (9). 

*Spuligo (7. £e/a aranee) eyn spinn- 
ewebe, varr. -ewep, -enwepp (110), -wepp 
(68), -enwebbe (132). 

Spu-ma, -na (b^) Ad. nd. schum. Ad. 
sehume, schaum, schuem (20, 125), schym 
(bb), sehaim (1, 1, 2), vaim (1), vaem 
(r1) gest (4, 75, 414), gescht Z jást (Ki*.). 
gold syndel (64). 

*Spuma v. Spumex. 








SPU 


Spumare Ad. nd. schu-, schau- (134), 
schi- (6), sehay- (1) -men. sehawm (9). 
gyschen (4) gesten (23, 75) gistin (3). 
beflecken (65). spyen (7. spuere 1). 

*Spumarium golt schume (23). 

Spumatieum ags. mete of melwe of 
ban geroden (Gl. Aelfr.) cambr. bloteit 
(Zeuss.). 

*Spumatio schumunge (20). 

*Spumator schumer (110 &c.). 

*Spumatorium  schumleffel 
scehuymspayn (132). 

*Spumax v. Spumex. 

Spumeus schumi-g (68, 110), -ch (132). 
chiuseht (Gf. 4, 525). 

*Spum-ex, g.-itis (76), -ax (15 var.), 
1 -aà g.-atis (4. lithargirum 75, albus 
liquor de viro 0 alo liquore casatus 16. 
-« pumex) pym-De (20), -s (68). peems 
(11). gest o. schaum (5). 

*Spumicosus vol pyms (68). 

*Spumitare pymfen (20). 

Spumosus Ad. nd. schum-ich, -ech 
(17), 3eht (18) -echtig (23) -yek (19) 
hd. schu-, schü- (Y), sehau- (74, 75b, 134) 
-mig. vol scehum (68), sehumes ( 110^), 
Schaumes (1102), schuyms (132). ie-, gy- 
stiger (74). 

Spungia v. Spongia. 

*Spurea (7. squalor) gespulach (75). 

Spureidus (Gl. m.) ein vn-, var. vu- 
suber vnd vnreyn werek thuner; carr. 
MESH: vnd vnreyn w. volbringend 

110). 

Spure-, spur-ifieus der onreynich- 
eiden wereker (14). 

Spure-, spur- (76) -itia, -ities (t, c) 
(cf. spontea) fulheit 7? huorery (1109), 
hury (110b). vuylicheit (132). Ad. vn- 
suberkait 7 -fletickait (65), -reyniekeyt 
sim. 

*Spur-culentus, 7 -tileatus (76) (v. 
ER Spur-cicia 75, -icia 76) gespurtzet 
15). 

Spu-, spo- (76) -reus /d. vnreyn, 
ful (68, 110). vuyl (132), gey- (9), ge-(8) 
-uerer (»« sputare?). eyn gewirre (sec 
17) grimm Z rauch &c. (Das.). 

*Spureus v. Spurius. 

Spuria (cf. sp. vitulamina nr.) vnedil 
pfla- (9), pla- (8) -nezunge. eyn bastart 
dochter Z7 huoren kind (110 szm.). 

*Spurici-a, -es v. Spurcitia. 

*Spur- v. Spurc-ifieus. 

Spur-ius, -eus (4) (7. seamnifex 74, 
75, scolares dicunt sed mom est verum 15) 
vnelieh (bb, 4), vnelieher lut (7), huren- 
(55) hurren- (6), hürnen- (46), horen- 7 

eiff- (20), (kebes- Bw.) -kint. kegel o. 
kotzensun (74). Ad. past- (74), bast-art, 
-ert (7, 55), -er (13), -hart (65, 68, 74, Das.). 
banek- (74 &e.) panck- (9, 74, 75) -hart 
(8, 9, 74), -ert (109, 110, 132), -ard (114). 

*Spurius (2« spureus) grimmich (7. 
dirus 23). 

*Spurtileatus v, Spurculentus. 

*Spurum (sé. sputum?) spru-te (11), 
-se (19). 

*Sputa speichel (75). 

Sput-amen, 7 -um (75, Gemmae, Vocc. 
ex quo, sonst untersch.) (cf.saliua) spei-en 
(1), -he (152), -che (66, 151), -eh (67), hd. 
-ehel, -ge (109), -eh hulder (18). gespei- 


(110). 





SQU 


chel (75). spi- (23). spteg (7), -gh (22), 
-he (133), Ad. -unge. spu- (110b), speu- 
(1105) -wung. spuysell (132). gey-uer (5), 
-ffer (0). gaif- (16), seyv- (20) -erunge. 
seyuer (23). seuer (17, 22, 109). 

Sputare geyf- (20), seyf- (20), seyu- 
(23), seu- (292) Das MU G3, ) 

Sputator spyh- 7 giffer- (20), speutz- 
7 krach- (126), koder- (126, Ki2.) -er. 

Spu-, spie- (a/ph. spu- 76) -tum 
sper-, spech- (8) -hhaltra (Gf.), -alder 
(23), -eholter (49), -cholder (8, 12), -cheln 
(11), Ad. -chel, -ehlieht 7 gefer (21). spy- 
ge (10), -g (222), -gen (22), -e (11). 
spek-e (222), -e1 (925). gey- (5), sey- 
(23), se- (22) -uer. gaiffer (76). fuchtig- 
kait (65). 

Sputus gespiten (17). besp-uwet (68, 
110), -egen (132). 

Sphatula v. Spatula fetida. 

Spher- v. Sper-. 

Spheristerium kegelplatz, ballenspil 
(135, Ki). trucktafel (Ki.). 

Sphin- v. Spin-ga, -x. 

Spho- v. Spo-ndylium. 

Squa-, in den Mss. mog. off swa-, 
sua-. 

*Squabula v. Squibula. 

*Squaeillum (7. squalus 8, 9. 
2« squaiidus) vnfletig (9). 

*Squadrus (cf. campester) schilt- 
wacht (15). 

*Squala (7. nola 3, 4, squama 6. cf 
Gl. m. v. Skella) glocklein (74). Ad. md. 
schelle. scelte (23). sehel (21). scnalle 
(17). scehupfel Z7 schol (6). schelff 7 fisch 
schuppe (1). 

Squalata v. Quisquiliata. 

Squal-ere, 4 -escere (110 &e.), 
-lere (88) Ad. stincken, blei, wlei- (11) 
-chen. bleyeh sin (18), wesen (20), wer- 
den (9, 68). nd. bleyken 7 schymelich 
(23); bleken (99), blecken (22), bleee 
wisen (11). vureyne sin Z wesen (20), 
werden (110 &c.). flecket sin (20). scheutz- 
lich, wunst &c. sein o. sehen (s8). spuelen 
(2). spulen (1). besulpirn o. vngestalt 
werdin (8, 9). 

Squaletum v. Quisquiliata. 

Squalidulus etwas bleych-es (110), 
-D (68). wat bleieh (132). 

Squal-idus, 7 -us(q. cf. 34) hd. nd. (23) 
bleich. 2d. bleek (22), bleec (99), rudich 
(81), bekladdet (109, 132). schipet (110b 
Mrg. »« squamidus). flechketht (20). 
katig (126). glitzig (Das.). vn-reyner &c. 
(74), -gestalt (8, 9, 17, 4, 76), -frochtig 
(17). welck (7. sordidus 65). squ. ager 
den man nit mer arbaytet (64). 

*Squall- v. Squal-. 

Squal-lus, -us (140, Ki.) (p?sczs) 
alat (7. eapito, cephalus 140). alet (137). 
alte 7 dóbel (Fr.). munnen, füren, máuf)- 
esser (112). 

*Squalo (cf. sq.) blachait (v6). 

Squal-or, -lor (88) (g. popisma q. v. 
1, 2, 76, émmundicies, feruor, asperitas 
dc.) gesp-uel (1, 2), -ulach (75), -olunge 
(b), -olug (23). spolige (22). spuelle (12). 
hd. nd. (23) bleycheit. bleck (22). boif) 
geroch (7). kotiger sehweif (75). wuste, 
vn-zier, -subere, schutzlicheit &e. (88). 
wüst (Das.). fleck-e (12, 13), -en (10). y- 


(i5 


(9), ey-slich. vngestalt (8). rude (81). p/. | 








SQU 549 


stinckendigkait (65). «gs. or-fermae (126), 
-fiermae (94). 

*Squalosus (cf. sq.) v. Gibbosus. 

Squal-us (-idus 110 var.) 2. émmundus 
(110), -idus (74, Ki.), -osus 7. gibbosus 7 
inequalis (16); ?. res per quam. cereuisia 
colitur humilo remanante (14). (cf. 
squa-cillum, -llus, qua-, sca-lus). kese- 
(8) keD- (9) -korp. stige (scige? 17. st. 
sige). 

Squal-us v. -lus. 

Squam-a, -ma (suama schon bei Gt, 
cf. squala) hd. scüpa (Gf.); schu-pe (9, 
66), -ppe. -ppen (1), -pp (69), -p (134), 
-be (20), -bbe (132); schop-e, -p (12); 
sehüpp (67), schie-ppen (65), -p (10, 49): 
schyben 7 sehippen (13), schoepel (76). 
eyn visch-schup (68), -sehuopp (19), 
-schuebe (11), -scüpel (93), -schuepel 
(46), -schupfel (6), -schiephel (1), -vlume 
(109), -vIome (22), -elome (23). eyn fische 
schupe (5), schuop, var. schiep, von fischen 
(110). vclomen (p/. Chytr.). scelpe (97). schelle 
(99). ysen flandach (64. n aus u? vgl. 
das Folg. u. flande-n, -rn Sm. 1, 588). 
flaw-, var. flau-dach (cf. chaleiton); 
fischschup (74). harnisch (74, Hen.). slang 
Oo. stuck an platten (74). har-pl. (Hen.). 
sine squamis on schüpen (1). 

Squama ferri isenfól (93). 

Squamare 4d. schup-, schu-, entsehüp- 
(64) -pen. nd. schueben (11), schubben 
(132). schieppen von den fisehen thun 
(15). 

Squam-aria, -atia v. -ena. 

Squamata pantzer (74). 

Saquamatus scuppethtig (20). 

*Squamena (piscis, 4. alota q. cf.) 
schulle (125). 

*Squamenia v. Seamonia. 

Eu ous schupecht (9). sehellegteg 
(99). 

*Squamidus (cf. squamosus) schop- 
icht (18), -echtig (5), -pung (21). sehieph- 
let (v). sceheuech (22). vlu- (109), clo- 
(23) -mich. 

Squamiger eyn yczlich viseh mit 
schuppen (9). schup-v. (68). ein v.-schu- 
per (1105), -sehuoper (1102). vischubbe 
(132). 

*Squamin-a, -ia v. Seamonia. 

*Squamineus schuppecht (8). 

Squam-osus, 7 -idus (14) schupp-lat 
(6), ger (74). schüp-ieht (114), -echt 
(Das.) hogrechter; schamhafftiger (74). 

Squatina meer-engel, e. 7? spate- 
fisch (140). moeerskate, -/. schoerhaye 
(116). 

Squatoraia engelroch (137). 

*Squatris plate (81). 

Squatus salme (Sum.). 

*Squib-ula, -ala (Gl. m.) (7. s£ercus 
eongelatum 4, 75, dura egest?o Gl. m.), 
seybala (pl. Ki. aus Ox0faA.X) ein ge- 
fror-en (9, 4), -ner (75), -er herter (*6), 
o. h. (9, 15), hort geforn (sc 17) dreck, 
drek (9). gefroner treck (752). squabula 
supp 2. offa, 7 stercus cogellatus (74). 

*Squiline (cf. quisquilie) v. Sarmen- 
tum. 
Squilla (herba cf. scilla; p?sczs, ?. 
lata 74, Br.) wilde klobeloich (Sum.). 
wildezuibel (153). merez wybel (Aerba, 


550 STA 


sic 9). meer- 4 meuf)k-zwiblen (126). mer: | 


zwiffel (piscis 74). gar-iner (Piet), -ner 
(116), -nat £ -nol, angl. a schrympe (126), 
hoger- o. meer-krebs (Ki.). 
*Squillata v. Quisquiliata. 
*Squi-mancia,nancia, -mex &o. v. 
Synanche. 

Squinantieus kelsuehtiger (75). 

Squi- v. Sehi-nanthum. 

*Squinax v. Synanche. 

*Squiri-ecius, -us v. Aspriolus. 
*Squirus (aus seiurus?) marder (at.). 

Sradus (7. surdaster, aus surdus) 
ags. deaf (Gl. Aeltr.). 

*Srangwirea v. Stranguria. 

*Sroffium (aus strophium) orrinc 
(104). 

Stabellum v. Seabellum. Pila. 

Stabile ewig ding (65). 

Stab-ilire, 7 -ulire (1:76), 7 -itare 
(q. cf-) hd. nd. sted- (11, 20 &ec.), bested-, 
besched- (se 22), Ad. bestet-, bestett- 
(6), bescheid- (21), vest- (110 &e.) -igen, 
-iehen (11). vesten 7 seczen (20). be-v. 
(16). 

Stabilire Ad. vest (65, 68, 110), vast 
(110) machen; befestigen (66 &c.). ste- 
(19), sta- (11) -rcken. vnderziehen (65). 

,Stabilis hd. nd. sted-e, -ig, -ich. Ad. 
stát (134), stet, staet (76), stait (6); ste-, 
stey- (21) -tig; beste-delich (18), -ndiger 
(65); starek (68), vest (110). vast (132). 

Stabilitare (cf. stabilire) bestetigen 
(66 sZm.). 

Stabilitas Ad. md. stedicheit. /d. 
stet-, vest- (110), bestend- (65) -igkeit. 

Stabiliter vest- (110), vestig- (68), 
vast- 4 gestant- (132), bestent- (65, 110 
var.), bestant- (1105), bestendie- (65)-lich. 

Stabilitus gefestiget (110). vest ge- 
macht (68). vast gemaieht (132). 

*Stablinita 2. lasciueens gheyl (147). 

Stabulare, -ri (64) Ad. stallen, vig. 
stellen (75). 

Stabularius (7. satelles 74, cf. caupo) 
hd. nd. mar-schaleke (152), -schalek, 
hd. -staller, -staler. Ad. stal-knecht, 
-knet (49), -herre Z wirte (74). gastgeb 
(91). schiltfessel; zeug der peinlicheit 
(74). 

*Stabulire v. Stabilire. 

Stabulum /d. nd. sta-l, Ad. -le, -ll, 
? len (75), -be (21); eyn gemeyn huf 
(11). 

St. porcorum coven (29b). 

*Staea v. Seaea. 

*Staet-en, selten -e edil harez (9). h., 
troff, safft (88). 

Stadium (7. octawa pars müliarit 1 
spacium XII, al. CXXV passuum) d. 
nd. gewende. ge- (9), g- (1) -wanten 
( wett. gewann f.). ge- 4 g-wendewegs 
(15). antwant (16). renn-platz (Das.), -weg 
(15, 126. cf. Fr. 2, 1112). roflouff (25, 49, 
64, 65, 74, 75, 91). stad (46). ain. gestad 
(16). ziel (20). grieD 7 kreió (lud? 112). 

Staf-fa, -fe, -e, 4 stoffa (104) stegi- 
raif (104, sem. Gf.) 

*Stafisagria v. Staphys. 

*Stag-imen (76), -mon (74) herba qd., 
cf. -onitis galbenkraut (143)? 





STA 


*Stagmen (formell w$e G1. m., st. stag- 
num) wag (100). 

Stagn-, i» Hss. oft stangn-. 

Stagnalis (7. stagnum 132) sehelen- 
der (4). wasser-echt (1102), -reebt (1105). 

Stagnare (7. émundare &c.) verfliessen 
(110). ouervloyen (132). schulpern (9). 
sculpin (8. nd. schulpen Br. wtb. 2, 710). 
stelpen (99). stawen (125). ringen (rins- 
sen?) 4 snidelich thun (17). seen (74). 
séua-n 4 -zan (Sm. 3, 180). see (74, 75), 
weyer (74) machen. 

Stagnare, 4 con-st. (147) mit tynne 
umbgaen (147). temen (sic?) Z loden 
(100). 

*Stagn-arius, -ensis die mit tynne 
umbgheit (147). 

*Stagnea v. Sagnea. 

*Stagnilepus (p?scis) mer haf) (9). 

Stagnum Ad. nd. see, se. Ad. sehe. 
sehelant (pro regione sita circa st. 4). 
seg (22). meer of see by lubeke, nor- 
wegen efc. (147). deich (74). ein staende 
(132), stand- (68, 1105), stant (20) wasser. 
wach (Sum.). wag (18, 76). waig (Y). waeegk 
(10). wiger (25). wier (99). 

Stagnum cin (141, Sum., Diut. Cf. Dz. 
Wtb. 331). tynne (147). 

*Stagonitis v. Stagimen. 

*Stairus v. Staurus. 

*Staler (st. stater) pennig (25). 

Stall-um, 7 -ium (75), -us (147) (7. 
locus vnius tn. choro, sedes sicut in eccle- 
siis) hd. ge-stule, -stulle (152) -stul, -stüle 
(3), -stiel (1), -stultz (als in der kirchin 
D, 14, sicut n eccia, 18), -stoleze (21), 
-stoeleze (132), -stiltz yn eim chore (14), 
-schulde (szc 5b); gstull (Z» ecclesea 15). 
nd. ge-stelte (22), -stult als in der kar- 
chen (293). choir stoil (147). 

Stamen (cf. telarium. substamen.) 
hd. nd. garn. gram (18). Ad. wa-, we- 
(12), wo- (19) -rff, -rffe (68). nd. wa-, wo- 


|rp, rpe. worpzel (133). zettel (64b, 65, 


76, 110). gewepff quia stat der z. (nach 
tela g. 64€). wepf (33, pl. 16). wep (49). 
wefel (13). lynen weben (10). kunekleten 
(126). di- £ ri-sten (125). 

*Stamn- s/. Stann- bissw. im 110 &c. 

*Stamonea v. Scamonia. 

*Staneius (p?scis) gall. tenque (122). 

*Staneus v. Stanneus. 

PEE (cf. stapistus) standel worez 
11). 

*Stanguinaria &e. v. Stranguria. 

Stannare ver-tzinnen (110, 132), -zy- 
nen (68). überzienen (Ki?.). 

Stannatus ver-zint (110, 132), -zynet 
(68). 

Stan-neus, -eus (151) hd. zy- (110?, 
134), Zi-, va». zin- (110) -nin; zin-, Cin-, 
ezy- (151), ze- (5), sce- (21), nd. tin-nen. 
Zienern (Ki*.). van tzin (132). 

Stannum Ad. zin, cin (18), zynne 
(10), zien (5, Ki*.), ziene (20), zeyn (8), 
czene (19), sezen (21). nd. tin. kupffer 
(65). 

*Stanter(st.stater| eyn gewicht (67). 

*Stantinus (aus extanus? cf. extalis) 
grozdarm (Sum. VI). 

*Stap-edes, -ia (116, Gf.) steg-ereif 
(G£.), -raiff (111). die stagrieff, n/. stegel- 
reep (116). 

*Stapistus (7. satirion; cf. stanita 





STA 
priapismus.) sta-, var. ste-ndel wurtz 
(75). 
*Staptum (aws stratum? cf. straba- 
tum) cambr. tiis (Zeuss.). 

Staphys-, staphis-, stafis-, scafis- 
(74) -agria, -agra (93, Megenb.), -egria 
(Sum. V), stas sagria (47), scapbifragia 
(17) berg- (642€), ber- (64b, 123, Meg.) 
-kicher. perklieher (17). bibernel 7 stein- 
preeh (125). huz- (Sum.), lauf- (74), lus- Z 
kop- (12) -wurtz, -wortz. lusewrt (47). 
nl. luyseruyt (116). leuf- 4 speichel- 
kraut, bifómüntz; máuD- £ ratten-pfeffer 
(Ki*.). nismórder (114). 

Stare stan (5, 1, 28, 15). staen (11, 
20). ston (6, 75). sten (1, 18, 75). steen 
(15, 110). steene (13). stenen (21). 

*Starnus v. Sturnus. 
*Starum v. Staurum. 

*Stas sagria v. Staphysagria. 
*Stata (cf. sifa?) swinge (8). 
*Stata v. Staca. 

Statarium v. Statuarium. 

Stater hd. nd. eyn gewicht. wagtzung 
(74). 

Statera Àd.nd. wage. hd. wag, waug 
(67), wog (9), sehnell- 7 boltz-wag (Das.), 
gewithte (20). 

Statieulus saltatorius ein spruuck 
(125). 

Statim d. zu-, nd. to-hant. bald (6). 
schere (29b). vff der stede (125. nhd. auf 
der stelle). 

*Stati-nus v. -onarius. 

Statio sta- (20), stand- (68, 110), ste- 
(8, 9), ruw- (8), ru- (9) -unge. stanynghe 
(132). stentnisse; stant; habe (20). schef- 
stat (64). ain ort daran die schiff o. 
kriegsknecht still ligen o. ain. scart (91, 
cf. Sm. 3, 404). der erutzgang (65). zue 
lende; mensehlichleben (74). 

Stati-onarius, 7 -nus (147) heyldoms 
bayde (147). stan-, varr. sta-tzellierer 
(15). statzawner, appotecker (74). 

Statiua station der krieger o. leger 
(88). 
jenes scherg, bittel (88). 

*Statorium (sé. strat. anders Gl. m.). 
v. Reclinatorium. 

Statua (i. ealumpnia 16 s&. colum- 
na!) Ad. nd. sule. hd. sul (67), saul (16j 
134), seule (9), seul, suyl (110b, 132), suel. 
? appgot (20), bilde, bild, ein ergraben 
b. (93), stock- Z bloeh-b. (126), pheyler 
(3). nd. belde. 

Statuare siczen (21). 

Statu-, stat- (17) -arium, -archium 
(16) (Z. lgmum in quo est genus pale 
depicti exthorace que est quita; item pos 
nitur in legenda, de exaltatione crucis 16) 
trisa- 4 tresi-hus sim. (Gf.). sehanck o. 
standt (1). schang (b^). pfei- (4), phey- 
(9), phi- (8), pi- (17) -ler. kirchenpfeiler 
o. ein kertz domit man ein pfeiler vmb- 
gibt o. ein gantzen tempel (74). leueh- 
ter (4). stat (93). een euenlanghe (:. 
candela dc. 108). 

Statu-arius, 4 -ifieus (66 &e.) sulen- 
(9), bild- (9, 91) -giesser (91), -gyser(9). 
snitztzer (125). pildschnitzer (111). boug- 
meister (3). eyn stanek (17. seanck ? cf. 
pre.). 

Statuere Ad. setzen, in- (68, 192), 
vff- (110), fur- (65) -s. sta- (5), stae- () 
-ten (Z. permittere). sehieken (110, 132). 








STE 


machen £ ordineren (20). gebot m. f | 


nd. setten, recht s. (29b); staden (93 
antw'de bestuden (22). 

*Statuifieus seulptor (cf. statuarius) 
schnytzer (62). 

*Statum v. Satum. 

Statun-eculus, -tula (23) cleyn suele 
(8), sule (23). 

Statura (7. status hominis) hd. eyn 
grosse, gróD (91), grossi (76) eyner per- 
Sonen szm.; grossicheyt der p. (18). eyn 
grot eynes p. (23). eyn grotheyt ens p. 
(sonen? 22). wesen nach der person (75). 
hd. groD-, groeB-heit; gro- (8), groi- 
(10), gró- (100) -Be; grob (19). gros (9), 
gresb (49); eyn groD cleyn lenge korcz 
(17); gestalt, stature (55), glidmaf) (126). 
gedaente (132). 

Statura (7 circu in aqua dc. Br.) 
int water wat geworpen die rynsken die 
dair af eomen (147). 

*Staturicio v. Exseaturire. 
*Staturio v. Eminare. 

Status (7. statura 4 dísposéicio vite 
4) stan-inge (11), -t (4), -nt (1). Ad. 
stat, staat (68), staet, stayt (D^). sten-, 
wys-, leg-unghe (19). hd. wes-en, -enunge 
(5), -t (18. aAd. wist), -elichkait (65). nd. 
wes-, wisinge. eyn weysen (21), wiDen 
(se 17). wesen nach dem stant (75). 
hymmelische leben (8). st. patrise hyme- 
lisch, heimlandish lebyn; st. vise uz- 
landish, wegevertik lebin (155). 

Statutum /d. eyn ge-setze, -setzde 
(20), -satzt (76), -bot. nd. sette, ge-s., ee 
22V). 


H 


Statutus Ld. gesetzt. sesasez (19). 

*Staup-es, -is (»« sq.2) staub (G*. 6, 
616). 

Staupus stouph (ar.). 

*Staura (alph. stura) 2. scutella im 
qua sacerdotes sacrificia sacrificabant (16). 


*Staurare (anders Gl. m. ; cf. staurum) 
| COMMORET an das fundelholtz hencken 
D (74). 

|  *Staurio (/. rumbos piscis, cf. sturio) 
SLOLS (OD) 

Staurum, starum (76, 110 var.) uffbiet- 
(8), vspit- (9) -unge. z. lignum ?n quo per- 
dita (16), res perdite (110 &e.) suspen- 
duntur. 

Staurus (cf. restaurum) ags. rod (7. 
Crux Gl. Ael»). stairus saluator taber- 
naculorum. erux. scanditur. (16). 

*Stazza (/. gabeta Gt.) krucka (se, 
Gf). Vil. mceht krücke cf. seaea, son- 
dern krug cf. gabata, gazza. L 

*Steffàus (7. sustentaculum in fligellis 
i figellator; sí. stephanus? cf. stifa- 
num?) eyn fedeler (17). 

*Stelaba (7. offa, cf. sq., Gt. 3, 94) 
ball-a (120), -e £ bizze (Sum.). 

*Stelabium hopho (105. »« offa? cf. 
| prc., stellacia). 

*Stelio v. Stellio. 
Stella (cf. silago) Ad. stern. md. 

Sterne. 
| St. maris meerstern (65). 

St. matutina morgenstern (65). 
St. volans v. Asub. 
*Stellacia (herba, cf. stelaba?) offa 
| (Gf.). 
Stellare sternen schynen (141). 
| Stellaria (cf. aeoncilla) sternkraut 
(125 &e.). 








STE 


*Stellatio sternunge 7 gestirneze (20). 

*Stellatoria (cf. Gl. m. 6, 351 sq.) purp- 
ur (68, 132), -er (110) cleit. 

Stellatura n/.legerprouande oft victa- 
lie (116). 

Stellatus ge-stirnet (20), -sternet (23). 

*Stelleo v. Stellio. 

*Stell-eus, -ius (7. clarus 66 &e., 110 
&c.) lautter (76). 

Stell-io, -eo (5^), 7 ste- 7 sti-lio (Gt.) 
(4. talpa 17, 100, papilio Gf.) Ad. molle, 
mole, mol (93, 100, 104, Gf.). moll (74, 75) 
ein gifftiger wurm (74), elg. adechD (15). 
ein fleckig m. (ss, 1105, 132), mal (1102), 
maal(68). veh- (102), ve- (108) -mol. molch 
(L, 2, 53). mulg (5^). molm 7 malm («&t.). 
olm (104, Sm. 1, 49. cf. salamandra). 
molt (Gt.) m.-wurm (93, 121, Gf.), -vverfe 
(104), -werf (74), -worf (1T). scere (104). 
satilwurm (Gf.) Ad. regen-moll, 7 
-wurm ist gespr-enckelt, -unckelt, gel- 
(giluí coloris) -sprunckelt (65 varr.). 
sprink- (9), -spreng- (8) -elecht worm. 
sprenklichte eidex (Ki.). augeckdif (nen.). 
em thier in Italia wie ein egdáf) 7 ein 
gespreneklete erdspinne (Das.). krillosi 
(Gf. 4, 320). 

*Stellio (7. radius) speech (93). spaich 
an eimem rad (74). 

St. maior lintwurm (6). 

Stellionatus (Z. fraus , fraudulentus 
Br. stellis ornatus 68) betrug (110). b.- 
licher (75). droeh (132). bofheit (4). 

*Stello schin (11). 

*Stelta (anders Gl. m.) stelte. 
mait (147). 

Stem-a, -ma (81, 88, 100, 110, 122) 
(cf. seema) hd. nd. mage-, moge- (74), 
mogk- (21) -schafft, -schoppt (29). 
mocscehap (100). maghafftig (18). edel 
stamme (81), geschlecht ($88). e.-heit 
(110, 132), -keit des geslechtes o. krone 
(8) krantz; bildnuf der elteren (88). 
zierung, gezierde (74). tzyer-yng, -heit 
(141). 

Stema-cismenius, -dismeneos, -tis- 
menos, -lexios v. Scenatismenos. 

Stematon z. twmor mollis carnis 
(74, Br.), mellis geswulst o. auffpleung 
des honigs (74). 

Stemma v. Stema. 

*Stena (herba) ags. hsecthole (942). 

Ster-a, 4 -ia (75) (v. secundina 15, 
cf. sterieus) heutel dar in das kint 
hngt in muter leibe (75, sim. 74). vasel- 
borse, een vellecken in dem liehame (108). 

*Stercarium v. Stercorium. 


*Stercoracium prueuinge (szc 11. aus 
privet sm. cf. Gl. m. 6, 354b). 

Stercor-are, bes. n Drucken $ -izare, 
-isare (cf. bombisare) Ad. schijfen. 
misten, be-m. 7 bawen (126). nd. schit- 
en, -ten. -isare schyfen (68), dryessen 
(132). -are be-sch. (68), -drijssen 7? mes- 
ten (132). tü- (126, Ki^.) dü- (126, Kib., 
Das.) -ngen. 

Stercorarium schiefhuef) (7) misten 
(20). schiBhuB (8). scheyshaws (9). 

*Stercorarius (awis; cf. caprotinus) 
wedehappe (20). 

Stercoratio  mist- 
dung-ung (64). 

Stercoratus gemistet (8, 9). 


eyn 


7 i1ung-, «var. 





STE 551 


Stercor-eum, -seus v. -ium, -osus. 

Stercor-isare, v. -are. 

*Stereorisatio (7. egestio) schissung ; 
vDwerffung des drecks (5). 

*Stercoris-, merd-, 7 egest-ator 
schiBer (75). 

*Ster-corium, 7 -ecoreum 7 -carium, 
var. -eareum, 4 -quilinum (q. cf. 75) 
(4. eloaca, priu-eta 76, -atum 110) ein 
mist- o. drecek-hufb (110). schif-hufb (6s, 
75), 4 -stat 7 dreckstat (75). scheiDhau, 
priuet (74). schishus (46). schitthuf) (23). 
dryeBhuyD (132). 

Sterco-rosus, 4 -reus 4 -sus (147) 
kat4igk (65), -teeht(Das.). qua-, kau-tig 
(65 carr. mistig (110). strontachtich 
(132). struntich (147). 

*Stereulum  cloacinum delangenz 
(Gf. 5, 140. cf. latrina lengene). 

Stereus Ad. dreek, treck (6, 134), 
eyn dreg (17), dier dreg (5), mist, strunt 
? vnflaet (20). nd. drek, ripp drek (23), 
mest, stront (11, 99, 13»). kat (65, Das.). 
kautt, var. quadt (65) baw (126). syn- 
del vnd vnfletikeit (62). 

*Stere- v. Ster-lingus. 

*Stergere (Mss. mog. 4. interficere 0 
dolere 16) hd. toten (9), dotin (8), doden, 
ab dun sZm. 

Steri-a (si. seria Gl. m.) v. Stera. 

Steri-eus, -tus (4. puer qui im ma- 
trice infirmatur (16) ddj. Br. &.. & stera 
dus UOTEpQ) kindt das in mutter-lyb 
kranek ist (75), -leibe kraneket (74). 

*Sterilio, g. -onis (awis, cf. sternu- 
lus? -la Gl. m.?) roer sterken (11). 

Sterilis (cf. stiritus) hd. nd. vn-, 
vnd- (17) -frucehtbar, Ad. -frochtbar, 
-drathtieh (20), -fruehtber £ -berhafftig 
(88), -bárhafft (126). nit fruchtbare (10). 
sStedich (20). gelt (12). mor (b^). ver- 
sechen (13). guste (995). 

Sterilitas vnfruehtbar- (11023), vn- 
fuchtbar- (sie 110^), vnfruthtber- (20) 
-keit. stedicheit (20) keisini (Gf. ags. 
gsesen). 

Steriliter vnfruchtbarlichen (110). on- 
fruchtber (132). 

Sterillum &e. v. Spirillum. 

*Ster-io, -ion (147), -non (mr. (4. 
miles) ein ritter (68, 110, 147). 

Ster-ingus, -lingeus, -elingus, 
ester- (11), estri- (19) -lingus (moneta, 
engl. sterling) Ad. nd. ein engels, Ad. 
-sch, -sche (19), -sse (151, 152), -B (291), 
-iseher (74), nd. -pennig. ein englische 
(134). 

*Sterna (cf. strena) spirer, schnirring, 
fries. stirn (7. larus minor 140). 

*Sterna (cf. sterio) ritterscap (147). 

*Sternatio schnarfflung (76). 

Sternax (7. cespitato-r,  -rius, 
succuss-or, -arius, -ator, suffossus) 
strucher (125). fellig (Gf.). frisch, gails, 
gusels rof) das einen bald vber ab wurfft 
(88). die dicke strouwet of gestrouwet 
wurdt (147). 

Sternere Ad. nd. sadeln szm., betten 
(5b, 23 &e.), strecken (292v). 5d. nider-str. 
(65), -werffen. vnder sich / die fuf) w. 
(65). stercken (1, 21). stretten (23). 
Strauwen (20, 75). streyen (110). spreiten 
(126). berei-ten (110), -den (132). bethen 


552 otl 


(18). beden (13). bietin (8). sehud-en 
(20), -den (132). hd. doden 7 slagen sem. 
fryden o. fryd machen (sed mom misi 
hoste strato 15). sternitur equzitoce mare 
1. fam leetus £. bette asellus 4. sadel et 
hostis £. nidder werfen (12, /a£. 110 &c.) 

*Sternipes huofisin 7 stegereif (ar.). 

*Sternitare 7. orare (76. oscitare?); 
i. ster-nutare, -tere (74) q. v. 

Sternium (Br) beddelaeken (20). 
bedestede (11). 

Sternon v. Sterio. 

*Sternu-lus, 7 -s (121) (aw?s, cf. stur- 
nus, estern-, serc-ulus) star-o (121), -e 
(Sum.), -à (Gf.). 

Sternutamentum nuisan (141). 


Ster-nutare, /| -nuere (110 &e.), 4 
-nitare (74), -tere Ad. snar-cken, -chen 
7 schnarechen Z7 rawDen (74). snawden 
(V. a. 1432 Sm. 3, 484). 


Sternutare Ad. sna-, nd. sno-rcken. 
hd. sehna- (6, 68, 1105), schno- (1102) 
-rchlen, -rehen (68); nie-, ny- (8, 9), nies- 
(6, v4), nüs- (Das.), nd. nee- (132), ney- 
(97), pru- Z7 spru- (15) -sen. pruu- (11, 
109), prue- (132), bru- (19), ru- (20) -sten. 
sthrechen mit den noDen (18^). pfutzen 
(74). 

Sternut-atio, 7 -us, g. -us (110 &e.), 
-i (134 &e.) Ad. md. snark-, snork- (22) 
-unge, -inge, -en (17V) Ad. sehnarck-, 
sehnarch-(110, 134),sehnarchl-(6), scharch- 
(69), seharck- (v0), nys- (8, 4), nies- (9, 
20, 75), niess- (76), rust- (20) -unge. nies- 
ser, var. -ter (15). prustunge (23). pruyst- 
inge (132). ags. fnora (94), huora (136). 

*Ster- v. Strep-siceros. 

Sterquili-nium, -num (1), -nus (74), 
-um (einmal 15^) (cf. stereorium) miste 
(100). mist (9). m.-stal £ -hauff (20), -huff 
(68, 110), -stat 7 korp (65), -grub (110), 
-muter (8). mest-hoeff (132), ml. -hoop, 
-put, flandr. messinck (116). meBhop Z 
madekiste (Chytr.). seheyf-hauD (74), 
-haus (1), -grub (64). sprachhuD; treck 
7 kat- var. quat-vas (65). dreck (1). drech 
(13). priuet (74). struntige stede (147). 

*Sterta schratele (22^). 

*Stertatio snarchunge (8, 9). 

Stertere (cf. sternutare, runcare) 
hd. nd. snar-, snor-, ron- (108, Anz. 6, 
cU run- (20, 99, 131, 147) -ken, -co (prs. 
131). hd. snar-chen, -gin (8), -chken (1); 
schnar-cken (66, 151), -chen, -ehlen (64, 
1102, -cklen (649); ruzzen sem. (Gf.), 
ruben (42), russen (6), rissen (76), niezen 
(100). snoreken in den slayp (147). snu- 
ben (155). 

*Stetra (aws cetra) lidrin buggeller 
(6). lydreiner puckler (74). 

*Steura (7. tallia) steur (15). 

*Steurare steurn, v/g. st. die herren 
vnd sterben die armen (75). 

*Stibadium (anders Gl. m. &e. cf. sq., 
stopa) stubichen (125). 

Stibadium (/n viridario, cf. sq.) nl 
prieel (116). 

*Stibes, stypas (132) (7. herba apta 
thoro t $pse thorus, — stib-, stip- 
adium) betstro (110). bedstroe (132). 

Sti-, sci- (74, 76) -binus rot (8, 9). 
leybfarbig (74). 7. lapis qd. (x6). 

Sti-bium, 7 -bum (100), -lium (a/pA. 
-bium 76), secibium (74, 76) (7. serusa 





STI 


74, cerusa 4 fucus 75, e. 6 vnguentum 
7 color meretricum, untersch. von stipium 
i. engu. de veruecibus 110, Br.) ouckimala 
(stibio Gf.) augensalbe (20). s. da mit 
sich weiber verben (75). leybfarb domit 
sich die frawen v. (73).lipfar varbe (8). 
leyp varb 7 rot (9). zichwiz (cf. eerula?). 
varwe. (100). blan-ket (81), -ckit (-ekic? 
11) anstrich (91). beiza; cerosa (Gt. 
massv. aus cerusa). 

*Stibola stelz-a (Gf.), -e (Sum.). 

*Stibul-um, -on (75 varr.) (2n mord- 
ario 3; ?. q. truditur à» martarium 76; 
i. transtrum 74; tri-bulum 7 -terius 
7 pilus 75) stosse-r (3), -l Z ste-, var. 
stre-mpffel zu dem morsel (5). stessel 
(16). ruderpanck, schiffstul, pruck in 
emem sehiffe (74). 

*Sti- (13 &c.), sci- (8, 19, 17, 74, 85) 
-eados (12, 13, 47, 74, 85, Sum.), -eadus 
(3, 9, 17, 75), -ecidus (10, 4) aus stoe- 
chas (Ki.), Qv0'X&G (cf. hermodaetylus) 
winde- (Sum.), winter- (3, 8, 9, 12, 13, 
17, 4, 47, 74, 15, 85), wintter- (10), wen- 
ter- (13) -blume, -plum (74), -blome (12, 
17, 47, 85), -blóm (13), -huch (10), -grune 

75). stechader- (Ki*.), stichas- (Kib.) 
-kraut &c. wolgemut (74). seieados 
citri, -inum  mottenkrut; arabicum 
von arabien (153). 

*Stieculus (auis) ags. gaevo (Hpt. 5). 

*Stifanum (cf. sti-panum, -pharium, 
-pendium) solt 7 lon (8). 

Stiga (Z.stimulus &e. cf. stigma) 
betrub-, belaid-, raytz-ung; garth (74). 
prickil (equorum 9). angel (110 &e.). sta- 
chel (75). 

*Stig-al lei, -o tunica (141. deutsch 
leim, tünche ?). 

Stigare (7. stimulare) sto-ren 7 -cken 
(17). sthochin (sth o. sch 8). zuscho-ren 
4 -chern (9). ang-elen (110, 132), -len (68). 
hussen £4 steken (108). stupffen (Das.). 

*Stigera v. Stiria. 

*Stiglossa («ws eynogl.) hundis zunge 
(9). | 

Stigma (7. cicatrix, ségnum cicatricis 
110 &e., 60-, c0a- 76 -etura, character &o.) 
gebrant mercke (75). snatta (95. cf. ciea- 
trix) wund- (75), lun- (20), lyek- (132), 
brand- 7 mal- (Das.) -zeichen. ezeygen 
(bb). bile (7) biezeugen (13). lieh- (121, 
Gf.), ane- (Gf. -mal, -male (121). lykteiken 
(109). littekyn (106). wunde (9). wonde (8). 
stich- (1), stichel- (2) -wunden, 7 stiga 
ist auch nicht verr da von (1). mase, 
renle (24). ein maf von einer wunden 
(110). Ad. narbe, arbe (18, 74). 

Stigmare lunzeichenen (20). ani- é 
gana-malit stigmarit (Gf.). 

*Stigm-atieosus, -aticus, -osus vol 
wunden-moler (1102), -moeler (106), 


| lycktzeyken (132). 


*Stignum (cf. strychnum) helle (75: 
styx of. sq.). 
*Stignus (sí. stygius) helli-eh Z -sch 
(20). 

*Stigo v. Stigal. 

*Stigula (segnum maleficis cf. stigma; 
i. ligula, G1. m.) eyn vare (22. v aus u 
s5- m2). 

*Stigulus (: stiga) bryckel (19). prie- 
kel (11). prele 7 prekelii (20). 7. stilus, 
gnarum, pugilla-r, -re, -ris gryffel, 





* 


STI 


steyler, steffte, schreibtzeuge (74). helle 
hasie (100. : styx). 

*Stila (7. cumpanula G1. m.; cf. stilus) 
bustafe (93). 

*Stila v. Stiua. 

*Stilago v. Silago. 

Stilare, con-, in-st. sehrijven nae 
gewoenten (141). 

*Stila-rium, -torium (11, 19, 20), 
-teea (20), still- (151), sti- (a/ph. stil-, 
i. stilus 11035) -arium 4d. griffel. gr.- 
hd. -futer, -furer (sc 151), -futter, -foder 
(17), -vuoter (19), -fub (20), nd. -voder 
(11, 22), -rodel (23). feder (18). 

*Sti- v. Si-lerca. 

*Stilio (7. vespertilio; stellio q. v. 
Gf.) ags. hreatha- (94), hreath- (136) -mus. 

*Stilium v. Stibium. 

*Stilium (7.fusa) ags. spinil (94, 136). 

Stilla Ad. trop-pfe (9, 4), -pf, -p (uss. 
mog.), -z (93). Ad. nd. drop-pe, -e (12), 
-pen (13). droep (11). Ad. drop, drouff 
(67), drauffe (133, 151), trauffe (66, 151), 
dachtroff, var. taehtropff (64). 

Stillans triffende (9). 

*Stillapus v. Seolpus. 

Stillare /;d. trie-, drie-, trei- (65 var.), 
try- (70, 76), dri- (8), di- (21), trop- (68, 
110) -ffen. trefen (65 var.). nd. dru-, drip- 
(23), si- (22b) -pen. seygen (77). diessen 
(Hen.). 

*Stil- v. Sti-larium. 

Stillatio driffunge (20). 

Stillie-, still-, stirie-idium d. 
trauff (1, 69, 110), traufe (9, 66), drauff, 
drauffe (133), troffe 7 goDe (72), troff (6), 
schartroff (75. cf. tectimen), dachtropf 
(33), tropf £ tach (76); trüpff (111); 
tropff-e (70), -al (64), -ung (110, Das.)5 
droptzen (10. cf. dropz stilla 93), drawffe 
(5^), driffen (12, 13), droppe (20). nd. 
dropp (23), druppe (11, 995»), drop £ 
goete 4 kall (132), huysedrop (116), gote 
(995). gut (68). osen-e, -drup, -lop 
(108). stillicidia troffeczunga (141). st. 
stillantia tropffen die da raber fallent, 
varr. rab fallen, herab f. (65). 

*Stillopus &e. v. Scolpus. 

*Stilotheca greffelvuoder (Gl. Jun.). 

Stilu-s, -m (76) (7. graphium, pu- 
gilla-re, -r, stigulus q.v., officium scri- 
bentis, modus seribendi, manus scr. t 
ealamus 76, ngenium, clausula) hd. nd. 
griffel. stil do mit man schreibt ( 73). 
steyler (74). stiler (scriptoris 64). pheyl 
(6): phil (8). pile 7 gewonheit (17). schafft 
(8, 18). sullengi (93). sewllengin; sehreib- 
ampt o. synne (74). 

*Stylus annularis ringyDen (125). 

*St. bullaris spangen stempel (125). 

*St. fartorius worstebogel (125). 

*St. fusorius gyDform (125). 

*Stima, g. -e (7. trusorium :5; illud. 
quo butirum laboratur 16; aus stiua; cf. 
eyma) segel (90). reute (9). rute (8). 
kerbe stock (19. kerbe aus nd. karue 
s. karne mZssv.) . karnestaf (11). rur- 7 
butter-schiben (75). b.-sehab (76). putter- 
faf) (v4). 

*Stimula (4. dea stimulorum Br. cf. 
stimulus) Ad. hechel, hehel (67). hekel-e 
(93), -1 (132). hol (6). stachel 7 flaehf 
schwinge (75). 

Stimulare (cf. stigare, in-st.) Ad. 


stechen, stupffen, stippeln (5^), stappen - 


(20), riBin (8), reyczen (9, 74), an-r. 

















STI 


-hutschen (Ki*.) pinigen sZm.; pfetzen 4 
gry- gru-mmen (74); rop-, var. ro-ffen 
(65); kyfeln (74). nd. steken, sticken £ 
preken (22b). prekel-en (11, 132), -n (52^). 
pree- (20, 74), pric- (74, 109), pri- 
(9) -keln. brieken (23) predeken (s?c 
(29). ekelen (99, 100). heckeln (20). hechel- 
len (3). vortstoissen (132). enipen (22^). 
Stimulatio stupffung (75). 
Stimulator stokere 7 hekelere (108). 
Stimulatus ge-stippelt 7 -stochelt(20). 
*Stimulla (cf. stimula) hachel (74). 


Stimulosus (Br.) vol anfeehtung (110), 
prekelen (132). 

Sti-, si- (1) -mulus Ad. gart (1, 65, 
100, 126, Sum.). g.- 7 stupff-eysen, garch 
(74). st.-rut (126), -gerte 7 stupffel-rüte 
(Das.) ruot (91). stupffung (75). gert 
(65 var.). haehel (vnstr. cum. quo purga- 
tur limum 4). heckhel (20). hekel (11). 
ekel (99). he- 7 sty-chel (18). stickel 2 
pfriem (6). stichil (9). stachel (17). stich 
(8, 49). stiche (10). schoe Z7 bigkel (21). 
hd. bri-, pri- (1, 74), nd. pre- (11, 22), 
bre- (23) -ekel. Ad. prekel, prele (20) 
prekele (225). menel (100, Sm. 2, 591). 

iekel (12. cf. stiria. tentigo gygel &c. 
Sm. 2, 25??). sporspross (93). Ad. an- 
fecht-, peynig- o. raytz- (74) -unge. 

*Stimum (cf. stima) segelbret (20). 

*Stina v. Stiua. Stiria. 

*Stin- v. Stiu-arius. 

*Stingehus v. Stratus. 

Stingwere leschen (20). 

Stipa, 4 stupa (74) (v. seopa Br., G1. 
m., CO0pà Gl. m., parua arbor; statua in 
qua fures ligantur quà abscondunt bursas 
76. cf. stipula) hd. md. sto-, hd. stn-, 
sta- (21) -ppel. Ad. ein spende (parva 
arbor 66 &e., elemosyna 4, 15), spend 
(p. a. 134, el. 76), spynde (132), spenne 
(110), spen, penne (13). branger (5:5). 
pranger, staupp, stepffel (74). 

Stipa-, seepha- 7 stipho- (74) 
-dium (cf. stibes) 2. seaearium 4 
genus mense quasi stipendium (Br.). loef 
(20). lose (19). en lodze (11). een loeds 
(107). Cf. loodse, loetse, logie logea, 
casa sim. (Kil.). tyle (v. tabula), tysche, 
tafel (74). schaickspel (147). 


Rupe (cf. stifanum o.) lone 
) 


Stipare (7. radieare, fi'"mare 1 stir- 
pes aufferre 16) hd. nd. vnder-seczen, 
-setten, -s. 4 vmb fangen mit stecken 
(110). onder-s. Z7 ombe-f. mit staken 
(132). stopffen (75). ver-st. (110, Ki.), 
-stoppen (132), -sehopfen (126, Ki?.). 
be-schirmen (110), -schermen (122). be- 
stecken 7 zieren (8 sim.). cyren 7 om- 
ryughen 4 -befangen (132). stechen (17). 
be-st. (Z. ornare 12), -sticken (7. fulcire 
10). sticken; graffen; vesten (20). schig- 
ken (23). bb oben (81). 

Stiparium (7. seaccarium Gl. m., 
qretium quod datur pugili &c. 16, Voce. ex 
quo, Gemmae; cf. stipad-, scipad-, sipar- 
m) kempfferslon (74). schaffzabelbret 
(20). 

Stiparius v. Stiptieus. 

*Stipas, g. -itis (arbor qd. 4 spissi- 
tudo arboris ; cf. sti-bes, -pes) stam (16). 

Stipat-or, -o (76)(7. satelles, assecla 

i25, custos 76) stopffer (75). ritter (110, 


DazekeNBACH ÜLOSSARIUM. 





STI 
132). fufj- (125), guardy- (135) -knecht. 
wingartman (20). : 

*Stipatura stickunge (pr. vinearum d 
arborum 90). 

*Stipendiare solden (175). 

Stipend-iarius, -arius (76, 93, 147) 
hd. nd. so-, tzoe- (147), hd. su-ldener. 
die tzoldye geeft (147). Ad. md. pro-, 
nd. bro-uender. prouener (5). prondener 
(21). pfrender (76). vt rider (229). 

Stipendium d. nd. solt, soldy 4 
proeuen (132), tzol-t 7 -dey (147). hd. 
sold, sult 7 soldeners loen (20); solt des 
fechteus, der reise vnd des kriegs (75); 
lone, lon, pfrunde, pfrund, prunde (8), 
phrune (133, 152), pfriend (68), pron (21). 
nd. pro-fende (23), -uene (22). reifgeld 
(Das.). heristiura szm. (Gf.). 

Stipes (7. hastile Gt., stips 75, trun- 
cus arboris, baculus, columna, victus qui 
datur pauperibus) hd. nd. stam (am holz 
75), stock. zwigel (43). sehit (93). scheit 
(75). schitt (7) stift (6). scunstecke (100. 
se — 2z). selp- 7 sel-poum (Gt.). metaph. 
ein düppel (Das.). 

*Stipi-cium, -eius (23, 74), -seium 
(11) (7. strumulus) Ad. nd. stock-, stog- 
(23) -visch. witling (23). 

*Stipieus v. Stipticus. 

*Stipifera prantreyt (74). 

*Stipio v. Scipio. 

*Stipis (7. patibulum) stultecko (Gt. 
6, 629). 

*Stipium (7.n quo stat ventilogium 
16) v. Stibium. 

*Stipius (gus stirpius »« stips, cf. 
stiptieus) wurtzel-echter, -iger (74). 

*Stiprates sunt vestes magne et or- 
nate (16). 

Stips (7. stipula 75. obulus, o. dimi- 
dius 16, mendicitas, elemosyna, pondus ; 
cf. aS) secci & ort (93). hd. nd. (23) 
scherff 7 stock. Ad. steche (Sum.), sehirff 
4 stack (91) seharb (6), he- (20), ha- 
(106) -lMinck. loet o. heller (76). bisanct- 
stoe (86). spende (8, 9). bawm 7 ge- 
wichte (9). soldt, reifgelt (ss). 

Stipter-ia, -ea (Gl. m.) (7. alumen 
scissum. Gl. m. cf. Stibium) beiza (121). 

Stipt-, stypt- (Ki., Das.), stirpt- (11), 
stip- (68, 132) -icus, -icium (3), sti- Z 
stu-parius (Gl. m.) (&. adstréngens, aus 
OvumUXOC) Ad. nd. worge-, wurtz- (74. 
»« stipius) -lich, -liek (5*), -lig (2), 
-lieht (133, 152), d. -lichtig. Ad. worch- 
(21) wurg-, würg- (3) -elicht; wor ge- 
ling (sc 1) wurgeli-g (134), -etig (10); 
wargelet £ gerumpfen ander stirne (6). 
wellieh 7 rupen (see (18). rumpeln (5, 
21) rympfeen (67, 134), -ent (110), rim- 
phen (66 &e.), rumpffen (68), rimpen (132), 
daz r. (10), spór (16) in dem munde, 
monde (17, 133), mon (Z1). rumpich (23). 
r. in demme halse (22). verschoppig 
(Das.). smaecke (— sapor? 132). vnzei- 
tigs obf) (74). slee (147). 

Stipula (i. stips 4 surus 75) Ad. 


ind. cleyn baum; stoppel. stupf- (65, 


v5, 110), stopf- (67), stuff- (49), stoph- 
(152), stopp- (1v, 132, 133) -eln, -elen. 
stuphellen (3). stup (16). Ad. stup-ffel 
(64, 74, 75), -pel, -pen (65). stópfel (4). 
sthoffül (8). stamme £ stumpff (75). 


| Stumph halem (2). st. am halm (1). ple-, 








SPI 553 


ter an den h. (91). pletir (4. Gf.). sten- 
gel der frucht (133 Mrg.). korn-st. (75 
Mrg.) sprvge (spvge, nicht spurge Sum. 
1V). pawmlein; weisch (74). 

Stipulare Ad. ce-, g-loben. fregin £ 
bezugin (8). frogen £ bezewgen (9). 
stoppeln (5^). 

Stipnlari stupffen by glauben (s8, 
110). vast machen Z belouen (122). vesteu ; 
virsichern; stvppen (920). Ad. wortz., 
wurtz-, nd. wort-elen. fragen (14). 

*Stipularius (pro quistulis) wachtel 
hunt (75). 

Stipulata manus gelobte hant (175). 

Stipulatio verheissung als da einer 
stupfft by glauben (110). bestet- 7 mit- 
gelob- (9), frag-. (20) -unge. vrag- 4 
verseker- 7 omuest-inge (132). mede globe 
(8). gelouede (20). glaubnub (91). ge- 
lubnyf, var. gelybnuf (64). 

Stipulator gelober (110). mit-g. (9). 
medeglober 2 schiff stopper (8). belouer 
(132). verheisser (64, 68). 

*Stipulus adj. starck, vast (147). 

Stipus betler (68, 74, 110). bedeler 
(132). spend-bieter o. -nemer (15). helb- 
ling o. gewicht (74. cf. stips). 

*Stiphana (cf. stiua) eyn rade an 
eym pluge (17). 

*Stipharium (cf. stifanum &o.) solt 
7 lon (9). 

*Stiphodium v. Stipadium. 

*Stiracius v. Populeus. 

*Stirax v. Storax. Populus. 

*Stirellum v. Spirillum. 

Sti-, sci- (100), sur- (76), (sau-, ti- 
qq. t.) -ria, sti-gera (10), -naà 7 -la 
(120) (7. gutta 120, g. gelata, sti- 4 sto- 
rax, terra; st. ( tiria i. glacies n tecto 
pendens i pr. n. virginis 16) iss-a (Gr.), 
-ila (120), -el (93). 1hs-illa 7 -ille (Gf.), 
-elle (121). izhacheln (100). eyn yf 
kachel (17). eyn yStapp k. (283). kechel 
(132). kekel (107). kikele (108). mL. ijs- 
kekele, -droppe, tuekele (116). kickel 
20. cf. stipa). hichela (Sum.). ichel von 
yse (Op.). yochele (12). jokel (109). dro- 
pel (107, 109, 132). eyn tropff (alph. 
stilla 134). ynszagpf (sic 76). yÜ-zapf 
(110), -chzapp (10). zapff o. gefrorner 
scholl (64). kengel (116). rotz-k. (126). 
steyr- (9), dy steyer- (3), steyher- (4), 
stier- (8) -marck. switzerlant (10, 12). 

Stir- v. Still-icidium. 

Stiri-cus, -lis v. -tus. 

Sti- v. Spi-rillum. 

*Stirio v. Sturio. 

*Stiriosus vol yDzapffen (110), keke- 
len (132), kegelen (68). kickeletht (20). 

*Stiri-tus, -eus 7 -lis (a stiria Br.) 7. 
sterilis, artesus onvruchtber (147). 

*Stirna v. Stiua. 

*Stirosis (cf. astirus) hertsynigkeit 
(74). 

Stirpare stocken (b^, 17). v-ziegen 
(10), -eigen (13). wu- (9), wo- (8) -rzeln. 

*Stirpe v. Stripa. 

Stirp-eus, -ius, -eticus (74) d. 
wurtze-, wortze-, nd. wurte-lich, Ad. 
-ieht. worcles (18). von der wurtzel vff 
7 gruntlich (110). van der wortzel (132). 

*Stirpex dhorn (6Gt.). 
10 


554 STO 


Stirpitus (cf. stripetus) gruntlichen 
mit den wurtzelen (110). tzo gronde mit 
den wortzelen (132). 

Stirps Ad. nd. stam (des geschlechts 
75). hd. wurczel, ge-sleeht szm., -slechgt 
(10), -slethte (20). stok (9, Gf.). strauch 
(9). stog o. strung (8). wurtz des gewechs 
(w.-g. 75?) o. des stams (75). msc. stamm 
?. truncus; fem. i. progenies (14). 

*Stir- v. Sti-ptieus. 
*Stirus 7. excelsus (16). 
*Sti- v. Si-starcia. 

Sti-ua, 7 -la (155), (gew., bes. in den 
Mss. mog. -nà, -ma (q. v.), -rna (6), 
Seiva (98) (z. stutula 147; cf. buris,, 
erpica) riostra; riest-er, -a; rist &c. 
(Sm. 3, 145). riest... 4 ainsez (104). rister'; 
putirvaz; stila eydecynke (155). reyttn 
(Sm. 3, 164). rewttel... (1). ruth (2). Ad. 
startz (74), stertz. ploch-st. (132). 
puge- (74), pflug-st. (110, 155), -swanz 
(2, 74). ploiehstarts eynde CHO. die 
geitze (128, Das. Ki*.), gaitz (64), handt- 
hab (68) an einem pflug. wanne (125). 
kern- (11), iern- (sic? 98) -staf. 

*Stiualis v. Crepida. 

Stiuaria pflughalterin (64). 

Stiu-, stin- (65 var.) -arius pflug- 
halter (64), -heber (65, 110). 

Stix Ad. dye nd. de helle. h.-haz 
(100. -saz? cf. stigulus. himelsatz Gf. 6, 
304). fuegel znfernus (20. cf. ?. palus ?nf. 
110 &e.). 

Stlopus v. Sclopus. 

Stoax (v. ruina Br.) wage (9). 
*Stoffa (anders Gl. m.) v. Staffa. 
*Stofus (st. tophus, anders G1. m.) eyn 

dreff steyn (23). 

Stoyci sunt magistri die ein himmel- 
trechtig leben furten vnd abgeschiden 
l. (65). 

B ein wipplieh (6), langs (93), 
lang wif lie schinbar (65) kleid. rucklin 
(6). stol-a (bb), -e (9). stol, iunekfraw- 
schafft 4 camisia mulierum (9*4). stoyl 
(19). stoel (11). sthuele (20). 
*Stolapendia v. Seolopendria. 
Stolia Ad. sendunge. «d. zeindinge 
(11). 
*Stolidare irren, rasen, duasten, doren 
(20). dwasen (11). 

Stolide dorlieh (20). 

Stoliditas Ad. dum-, tum- (9), dol- 
(o5 duel- (20), doer- (11) -heit. hoffart 
(2 





Stolidus Ad. torig (1), doretht (20), 
tump (100), tum (9), dum. dul (20, 99). 

Stol-o, -on (7. tubera 147, truneus 
20) boemstam (11). boems wortel of 
stump; sprute van en boem (147). bo- 
bistbauem (20). 

*Stolopend-a, -ia, -ria v. Seolopen- 
dria. 

Stolus der scheep veelheit off ver- 
gaderynghe (14:7). 

*Stoma (7. os 110, Br., locus duelli 8, 
4, 66 &c., 74, 76, 6 instructio, sed I. decl. 
mensura i fallacia [vallaeia] £ cu- 
piditas 16, cf. stopa; gen. tis, sed e 
significat aliud 15) kampfstat (74). schran- 
cken dar in zwene kempffen (75). ein 
ci- (3), ezy- (4) -ndel, aus zingel »« zi- 
2 si-nder stomoma (Ki.)? winschaff (g. 
-e 16). 

Stomaeula (7. ertum interius Br.) in- 
geweid (6s). 











STR 


Stomachari Ad. zu-, zi- (16), erzu- 
(88), sco- (100), nd. to-ruen. zorren (18). 
czorn (21). Zornig werden (110 szm.). ein 
vertrie) han o. vnwillen ab einem ding 
(88). druneken (20). brummen, gro-, 
varr. gru-, grü-llen, gr. im zorn vnd im 
vnmut (75). 

*Stom-achatio, -ocha (Z. 2nJflatio 
-sania, 16) vnsynnicheit (23). 

Stomachosus zornig (110). tzorni- 
cheit (132). vol zornheit (6s). 

Sto-, scho- (93) -macehus Ad. nd. 
mage, maege (132). Ad. maghe (19), 
maag (68), mag, magen (13, 4). kropf 
an den vogeln (75). vnwirDheit (74). 

Stomatieus (: stomachus Br.,stoma 
Ki) siech in dem magen (110 &e.). 

*Stomocha v. Stomachatio. 

Stopa, 7 stupa (Fr.) 7. mensura, vini 
i fallacia t cupiditas 66 &e. cf. stoma) 
be-triegung, -girligkeit (74). ein stauff 
o. gelt (110), stouff 7 geelt (68), stoep Z 
gelte (132). stu- (74), sto- (77), stü- (Fr.) 
-bichen, ein maf weins (74). stubichin 
(9). weyn-maD (74), -maz (9). wyn maf 
(8). stoveken, ys ein mate to bere (22b. 
Cf. Fr. 2, 350). 

*Stoppa (cf. stu-ba, -ppa) werg (8). 

*Stora (anders Gl. m.) v. Sturio. 

*Storax (7. rueta &ce.) der kelen 
nederste deyl (14:7). 

Sto-, 7 sti- (753), cid- (75bed) -rax, 
-rith (9), -raece (Sum. VI) Ad. kutten-, 
kuten- (75), wirauh- (Gf.) -baum. tropff 
von dem b. (75). mies (102). turbisce 
(Sum.). hartz (14, 74). flinf (20). storn 
(Gft.). ungesoten suebel (Sum. vi)  kupf- 
ferrauch (9, 74) ein pawm in arabia (74), 
herba (9). seorith 2. sulphur (124). stirax 
i. gutta, arboris t ipsa, arbor sc. populus 
(76); genus aromatiís (110 &e.). tropff 
eins pawms (14). 

*Storcida (cf. -dium Xu óc Gl. 
m.) semellarius man die wijfsch ind 
onmenlick is (147). 

*Stor-clium, -dion v. Seordium. 

Storea matzen 7 sergen (126, Das.). 

*Storea czunder (b5.—« seoria sinter 
sim.). 
Storio v. Sturio. 

*Storiographuskatatrahhascripo(Gr.). 

*Storith v. Storax. 

*Stornus v. Sturnus. 

*Stox, g. cis (p2sc?s) sty- (19), ste- 
(11) -chelinck. 

*Strab-anare, -are (11), -ulare (76) 
schelle sehen (20). scheelzien (11). 

*Strabatum (aus stratum »« graba- 
tum) v. Lectus. 

*Strabeus v. 
Crabro. 

Strab-o, -us, 4 -eus (75), serabo (8), 
stragus (136) (7. luseus, lineus Gf.) Ad. 
vber-sichtig, -siechtig (21). nd. ouer sich- 
tieh. schil-here (100), -her (91), -cher (9, 
Gf.), -ender (75), -ehender szm. (Gf.), -hend 
(68), -enbógg (126). schieler (133 Mrg.). 
sili (104). scelaher szm. (Gf.). kelaber 
(141). schel-eh (110), -er (8), -auge sem. 
(Gf.). schel (8, 20, 93). nd. scele (at.). 

*Strabo v. Crabro. 

*Strabositas schelheit (20). 

*Strab-ulare v. -anare. 

*Strabus v. Strabo. Scarabeus. Cra- 
bro. 


Strabo. Searabeus. 





STR 


*Straeulum v. Stragulum. 7 
*Stracia (sí, stratia) ritterscap (147). 
*Straetes ritter (147). 
*Strachos v. Stratus. 

Strag-es, 4 -ies (76) Ad. tod-, dot-, 
dox-slag szm., totd- (3), tot- (4) -slack. 
nd. dot slach. nider-slag (1), -sehlag (75), 
lage (10, 12), -lag (133 Mrg.). slacht-unge 
(9), -unghe (19), -inge (11). schlachtunge 
(55). slagtigen (5). slaste (100). tot (9). 
dot (8). plag (46). 

*Stragicendi-um, -a (74, Mss. mog.) 
hd. mort-brant, -prandt (74). 

Stragilis (7. mzles Br. &c.) ein ritter 
(110 &c., 147), lotir (2) der r. vorste (7. 
strat-ilates 4 ocles 9). 

Stragula eyn strif-e (20), -ille (104), 
-eehtyckleid (19). eyn trifeldikeyt ? 
scheppeler (17). gestreifttuoch, var. ge- 
streuff tuch (64). strippelie laken (11). 
ein schon eleid (110), sehoen eleyt (132). 
eyn saerts (107, 132). manicher varb c 
manchir fare (8) gewant. uehe mantil 
(104). gemu-, var. gemo-siert tuch (75). 

Stragulare vff manger (1105), m.-ley 
(1102) hand weben. onderweuen mennich- 
syns off ley (132). wandeln, streyffeln. 
(14). 

*Stragularis strifetht (20). 

Stragulatus ge-strifft (110), -stryflet 
(68), -strijpt (132), -musiert, var. -mo- 
siert (75). mit stryffen (110), strijpen 
(132) gecleit. 

Stra-, stran- (2) -gulum, -culum 
(67), -gulea (69, 70, 134), -gulia (66) (7. 
eielas) eyn dri- Ad. -feldich, -feltig (110&e.), 
-fellieh (18), -fachtdiek (8), md. -uolt 
cleit, tuch (110), duch (8). eyn ge-strickt 
(110), -strijpt (132) eleit. strifot tuoch 
(93). strifelieht duehe (133). kleit daz 
da striffetht ist (20). dryeueldich doech 
(132). dryueltigs kleit 7 pancklach (175). 
drifeltikeit (67). triualtikait (16). gepildet 
tueh (1, 2 szm. cf. v. cielas). eyn deck- 
in (110 sZm.), -peth (111). deck ob einem 
bett, deppich, mantel (88). eyn, gereyt 
zu einem pferd (68). eyn peer lenge 
reyde (132). ein perlin gereyde (110). 
fech (7. varium 6. 2. q. stragulonm 76). 
strosack (75). 

*Stragulum, ypodromus, equista- 
eium pert stall (141). 

*Stragus v. Strabus. 

*Strali-eates, -tates v. Stratilates. 

*Stram-a (g.-e), & -en 4 -entum (11) 
fuyD- (19), voet- (11) -sechemel. 

*Strama (cf. prc.) v. Struma. 

Stramen Ad. nd. stro. Ad. stro-e, -wey. 
-uw (68); straw (76, 1102). 

Strame-ntum, -tum (?. insellatura 
76. cf. stra-ma, -tum, -torium. sub- 
sellium. panellus.) Ad. nd. strosack, 
sadel kussen. Ad. satel-k., -küssen (1), 
-kusse (134), -pulst (16), -tasche (4), -deck 
(6). strewin(equz91). streuwe (15). strouw- 
sel (147). beth strohe (16). bet strouw; 
balster (76). 

*Stram-eus (75), -ineus stro-en (75), 
-hen (147), -yn (9) strówen (Das.). 

*Siram-onia, -monia, -onium spino- 
sum stech- 7 rauch-ápffel (143). 

*Straneus (7. pretor, anders Gl. m.) 
riehter (147). 


— 











STR 


*Strang-iria, -uirea, -winea &e. v. 
-uria. 

Strangula (sí. stragulum Gl. m.) 
striek o. strang (110). stroppe (132). 

*Strangula-men, -tio Ad. nd. wu-, wo-, 
erwo- (8), derwu- (9, 4) -rgunge, -rginge. 

Strangulare (Z. variare 66 &e. »« 
stragulare) hd. nd. wu-, wo-, wi- (16, 88), 
erwu- (9), erwo- (8) -rgen. hencken (64). 
er-h. (133 Mrg.), -stecken (88), -stercken 
(64). 

Strangulator worger (20). 

Strangulatus gewurgit (20). 

*Strangulum (7. patibulum, 7 pax- 
illus 74; stragulum 2, Gl. m.) Ad. nd. 
galge. Ad. galg. 

Strang-uria, -uiria, -uirea, -uirrea, 
-iria, -wirria, of? -winea,-uinea,-umea 
(152),srangwirea(93), stringu-,stringui- 

68), stringi-, stangui- (74), stanguina- 
i -ria, stringinia (Gl. m.) Ad. md. 
D dye kalde seych, dy k. seiche (4). 

az k. siechte (18). der k. py (132). k. 
pisse (20). der k. p. (12). de k. (22), 
eaelde (11) p. koldespise (sze 23). Ad. 
der, selten die kalt seich; kalter s. (67); 
gail- 7 gels. (v4), der kalte s. (133). 

inekel (114). harn-, harm- (74, 111), 

arem- 4 ram- (1)-strang (m. 114),-strenge 
(Das, Ki.), -winde ( f.4, 74, Das., Ki.),-winden 
(1l, 75), -wind (83, 91, 111), -windel (6). 
getwane (131). lidsucht (74). 

Strapa (i. porta tabulati G1. m.) pandt 
das zwu wende pindet (74). 

*Strape-des, -s (Gl. m.) stegraiff (91). 

*Strapedium (cf. sq.) v. Tapetum. 

Strapo- (3, 4, Gl. m.), strupo- (49), 
gew. stropo-, strope- (23, 46) -dium, 
stratipolita (74), strapolit-a (4, 14, 75, 76), 
-us (3, 4), -anus (8, 9) (cf. strapont-a, 
-imnus Gl. m.) Ad. md. stro-, stru- (4), 
strouw- (76), strow- (46), strohe- (17), 
strob- (2), strab- (1) -sack, Ad. -sacke, 
-Ssackh (1), -sakceh (2), -sag (8). 

Strata (cf. vicus, Ad. stra, strasse, 
straefe (20), straes (132), stray-De (133), 
-D; straus (80), stro) (1T). md. strate, 
straite (147). straat (68). gemeyne strof 
(9). gemeyn straD (8). menewech (81). 

Strata sedes be-deckter, -raiter stull 
mit duche-rn, ear. -r (65). 

*Strataria seescheep; die wech dair 
die scheepluyde nae varen in den meere 
of nae den hymmel (14:). 

*Stratarius satler (91, 111) zaum- 
macher (91). 

*Strategium steyn-phat (8), -vber (9). 

Strates (v. pretor Br. &e.)) ein vogt 
(110), vaygt (132). 

Stratil-ates, 4 -atores (75), -8tes (8), 
-ites (gew.?n den Mss. mog.), -à (16), -atex 
(14, untersch. von -ates 66 &c.), strali- 
eates, -tates (7. stra-tocles 7 -gilis q. 
v. 9, dux militum / militie Br. &e. f. 
rittersknechten 132; »« strata 4- latro) 
Ad. ein strassen-, straf-rauber, -reuber; 
Straub rauber (753, 76), strof-reuber 
(4), -rober (6); strayD reuber (133). ein 
Straissen- (132),straten-(23)-rouer. morder 
(23). struder (5^). haubtmann (133 Mrg.). 
der ritter vorste (9), furste (8), gelaiter 
o. hertzog (74). 

*Stratipolita v. Strapodium. 

Strator (v. sellator 20, pl. composito- 
reslaguneularum Pr. &c., lanueculorum) 





. STR 


langob. marpahis (Gf. 2, 844). sat- (9), 
sud- (20) -eler. seddelere (100). bette- 
(20), leger- (9), legil- (8) -mecher. stall- 
knecht (133 Mrg.) meerscheepsmeker 
(141). 

Stra-torium, 4 -mentum (8, 9) pett- 
(74), bette-gewant (8, 9, 74), -stro (8). 
satil (9). s.-boge (8). stuollachan szm. (at.). 
badelachen (20). ko- (Y), go- (6) -lter. 
stall (68). vieh- (147), viech- (1102), vich- 
(74, 1105), beesten- (132, 147) -stall. vye- 
stal (147). slaffkamer (74). 

*Stratos v. Stratus. 

Stratu-m, -s Ad. bette, bett, bótt 
(1834), strey (110b), strew (1102). 

Stratum (cf. prc.) strat (93). streuwe 
(15). stráuwe £ geliger (126). beedde(11). 

Stratus (g. -i 4 -us 65) bet; leger; 
das geliger (65). ptc. v'straut ((). 

*Stra-tus, -tos, -thos (110*), -ehos 
(110b, 132) (gr. 4. exercitus lat.) armee 
(133 Mrg, sec. i7?). 

*Stratus, stingehus (85) rival (47, 
85. herba ?). 

*Streg-a, -ua (Gl. m.) stegereif (ar.). 

*Stremmuto (sí. stemmato) edel 
machen (17). 

*Stren-a, -ula streene henneps of 
vlasses (147). 

Stren-a, 4( -na (76), stren-, varr. 
stern-a 4 -ales 4 -ia (15), 4 scena (q. 
v. 74) hant- Ad.-gifft, -kauffe, -kauff, nd. 
-giffte (81), -gichte (11). newe-jar (9), 
-Diare (74). 

Strenalis handgifftpfennig (74). 

Strenare hant- hd. -gifft geben, nd. 
-gichte geuen. 

*Strenieus (cf. sq. strena) strenen 
gherieh (147). 

Strenicus gaben-, gauen- (132) -gyrich 
(110, 132), -begyrig (68). 

*Strenn-a, -uitas v. Stren-a, -uitas, 
-uus. 

*Stre-, stro- (74) -nosus handtgifft- 
geber o.-nemer (74). milter (7. largus (14) 

Strenua (sé. strena Gl. m.) hant 
griff (1). 

*Strenuare hant griffen (1). edeln(8, 9). 

Strenue fromelich (20). 

Stre-, stren- (75, 147) -nuitas edel- 
(8), gestreng- (4) -heit. torstickeit (9). 
haftigkeit (75). strengicheit in doeghen 
(147). handueste (126, Das.). 

*Strenula handtgifftlein, newiare (74). 

*Strenula v. Strena. 

Stre-, stren- (l, 75, 147) -nuis (?. 
qui libenter facit strenam 2. largus Br. 
&e.) hd. nd. strenge. strengh mit maten 
(147). hd. gestrenge (17, 4), strennig (21); 
zuch-, ezeg- (17), zich- (6), sich- (4), 
haf- (75), dors- (8), twyngech- (5^) -tig. 
nd. tuchtich. torstick (9). weidlich (114). 
hand-fest? -lieh (Das. &e.). dapffer (126). 
dogent-lich (17), -sam (8). fromme £ bie- 
derbe (20). rustlich 7 'schaffbar (125). 
mylt (68). edel (8). 

Strep-a, -e (Gf.), -ia (152, Br., Gl. m.), 
-atum (/. seansile, cauda serpentis Br. 
&c. Cf. Stre-bà Gl. m., -ga, striparium, 
strapedes &o.) hd. nd. stege-, hd. steg-, 
styge- (18), steige- (3), steger- (49), nd. 
steyge- 4 strenghe- (132) Ad. -reiff, md. 
-rep. Stege reuff (16, 17). stegrafft (1). 
stagreff (6). steyreyp (97). ster-raf (8), 


STR 555 


-roff (12), -roffe (13), -off 7 -ff (18), -auff 
(21). 

*Strepare (i. exstirpare Gl. m.) bul- 
dern (b^, 225). stymen 7 rumpelen (22). 

*Strepatieus (cf. strepere, stripati- 
eus) streifllich (75). 
| *Strepeo is ui (untersch. von strepo 
roeffen 7 geschrey machen (20). 

Strepere (princ. cum pedibus) hd. nd. 
bu-, bo-ldern, ruschen. 2d. bolle-n (49), 
-crn (10), rauschen, snattern 7 kuckern 
(125), rasen; to-, do-ben; rüDenZ w?len 
(21), ruffen (20), ruweln Z vngestumen 
(74), streben (20, 7. insultare 14; 75) mit 
den fussen (74); strepalen 7 striplen (7. 
iubilare Gf.), streiffen (v. insultare & pe- 
dibus tundere15), rumpeln (14, £. obstre- 
pere 15), toben mit ge-r. (75), mit fies- 
sen r. 4 scherren (76), gumpen, donen £ 
mit den fusen scharren (9) dómin o. 
mit fuin seherren (8). kraehen (88). 
sechwadern; schlu- 2 schli-rppen (mit den 
füDen) ; tósen (126). braschlen (126). knast- 
len (88, 126). md. do-, da-uen; donnen 
i kloppen 7 stymen (22b. cf. Goth. Wtb. 2, 
320). strepunt aues altis. cra gent (sic 
Hpt. 5). 

Strep-ia v. -a, -ida. 

*Strepi-da (74), -a 4. cauda, serpentis 
Br., Gl. m.). slangen-swantz (74), -start 
EN 

*Strepidulae museae die vmbfaren- 
den mücken (62). 

*Strepi-dus v. -tus. 

*Strepitosus dobende (20). 

*Strepitudo rumplung (76). gerumpel 
(15). 

Strep-itus,-idus (65 var.), -or Ad. nd. 
lud, bulder- unge, -inge. nd. ruschinge. Ad. 
lut (11), (16), bolder-, voller- (21), dob-, 
tob- Z raif- (1), dou- (20), streb- (74), rum- 
pel- (1) -unge (mit den fuBen 1, 74). stripel- 
7 skrek-endi (Gt.). ge-rumpel (75), -strappl 
(135, Sm. 9, 688), -schwader (126), -tommil 
(8), -tümmel (Ki), -thon (65), -ruchte 
(20), -tóB Z prachtigkeit (Das.). sthurm- 
nisse (9). vnruwe (8). vngest-um, -üm, 
-im (65 varr.). 

Stre-, ster- (88) -psiceros (7. caprea, 
i placiteros 88, oryx) die straubgaif 
(V. a. 1618). gemf (ss). 

*Striarium (7. rastrum ; : striga) rast- 
ral (125). 

*Stribarium (of. strip-, striu-arium) 
stigereb (Gl. Mar.). 

*Stribulum (st. tr.?) morselin (175)- 

*Stribum v. Strigum. 

*Striea (anders Gl. m.) v. 
-ta. 

*Stricius (sí. strietus) schmal (76). 

*Stricola v. Strigula. 

*Strie-ta, -a (147) (é. tuniea 920, 110 
&e.; Qünders wu. v. vieus. Gl. m.) recke 
(20). roek (74, 147). 

*Strietarium (7. truncus domus) hufó- 
stock (75). 

*Stricte zwungen- (1102), zwung-(110b) 





Stri-cta, 





-iehen. eng- (68), enghe- (132), hert- 
(8, 9) -lich. 
Strictinnirevox hérundinis (123,G1.m.). 
Strictio engunge (8, 9). 





*Strie-, óssw. strit-titudo Ad. »d. 
smal-,eng- (4), strick- (22) -heit. engikeit 
(3). tene clappern (28. »« stridor). 

(0) 5o 


556 STR 


Strietura pidiuinginussida  ( 141 ). 
zwingung o. ein funck (68, 110). dwing- 
inge 4 vonck (132). vuncke de uyt en 
vuyr of uyt en heyten yseren spryn- 
ghet (147). 

Strictus Ad. smale 7 enge s?m., ge- 
zwungen (110). s. tene clappern (23. cf. 
strictitudo). strieti pedes schmalhe 
fuf) (65). 

Stryeh- (85), strig-, string- (87), 
stig- (9) -num, stri-gnos, -gnus, -ngnus 
(9, 23), -ngvus (8), -ngius (19), -gium 
(93) (7. herba salutaris g. v., vua lu- 
pina, solaerum 293) nahtseato (Gf.). 
nacht-schate (9), -schat (76), -sechade (8, 
19, 23, 74). nachsehatte (93). sehatwuvz 
(15). rámisa- (87), rames- (101, 130, Gf.) 
-dra. rameyse (stignum 9). 

Stridant ericohen (141, Gf. 4, 461. e 
st. e?). 

*Stridella (z fo-, so-nus) gedon o. 
wiederlaut (14). 

Stridens ruschend-e (8), -er (9). 

Stridere (7. frendere) Ad. zen-, czene- 
(13), zane- (10), tzan- (12) -clappern Z 
crisen (13). nd. cris-elen (108 &e.), -len 
(99), -selen £ knorssen (132) mit den 
tzeenden (132), metten tanden (108). 
grutschen (88) knorsen o. claffen (110), 
knurfilen (68) mit den zenen. zittern('). 
zend-z. (1), -ehlaperen (2). zende knar- 
ren 7 biben Z zusamen slahen (20). knarr- 
schen Z zus.-beyssen (9). gnis- (5, 23), sle- 
(22) -tern. knersen 7 gniskern mit den 
tenen (109). gris-gramen (75), -grammen, 
-eramon, -grimmon $m. (Gf.). grissgram 
der zend (1) kirren (128, Das.) geiren 
(128). strid-o schreien; -eo krachen, 
Sausen, rauschen, dosen (88). 

Stridor (7 singultus 7 hyatus 5^) 
eristerimm-od Z -une; chris- £ kris-erim- 
mon (Gf.) grisgram-ung der zeen (65), 
-en mit den zenden (1). gris-, var. grif- 
gram der zen (75). knyrschung mit den 
ezenen (4). knersschung mit den tzen- 
den (132). zan- (65, 68, 76, 110), zen- (65), 
ezende- (9) -claffung. Ad. clapper-, klap- 
par- (134), klaffer- (69) -ung der ezene 
sim. czend slaffund (2). zan-klappen 
(18), -klapperuug (65 var.), -elapphung 
(€ sim.). zen klepprung (46). zene klap- 
pern (8). gnister-unge (5), -inge (92), -n 
(23) der zene, tene. gewen 2 gyschen (5^). 
kirr- 7 rausch-ung (Das.). ruschen ac s? 
ventus frangeret arbores (65). 

Stridulus cerysel- 7 knersch- ende 
(110, 132). rauschig 7 kirrecht (Das.). 

*Striffa (cf. striga) v. Crinacula. 

Strig-a, -ia (94) (4. vibex 76, fibex 
2, 4, 74. cf. stri-ma, -o, -x) hechel (17 
&c.). ags. hegtis (94, 136). birck (76). 
pirck, striem (74). strymme (4). strime 
(3). striemel (74). 

*Strigalis (cf. strigilis) scherrer (16). 

Strigi-,strigil-, strigu-lare sehropfen 
(1). sehra-, scra- (23) -ffen (18), -ppen 
(74), -pen (22, 23, hd. Sm. 3, 518). Ad. 
scher-n, -en, -ren, oft 1 strigeln, stregeln 
(151) dy pfert, die pfárd (134). schern 
als dye perde (17). dye pherde sch. 7 
streygeln (133). den perden kemmen of 
scheren (132). pferde k. (74). rosskamen 
(141). scharren (6). striegeln (1). strige- 
len (110). riven (22b). 

Strigi-, strigu- (110) -larius strigler 








STR 


(110). holez-, holt- (11) -seger (i1, 19, 
68), -saeger (132). 

Strigil-is, -lis (2) (cf. assarium) Ad. 
eyn ribe-, rib-, reb- (18, 70, 133), reib- 
-ysen, -eysen (Znstr. coquine à quo mun- 

antur equi). nd. rep ysen (23), rip 
ysern 4 reyue (22). reyb-stein (Kia.), 
-holtz (ém balneo iii). Ad. sce- 4 se-rra 
(G&f.); eyn seher-e, -re (D^, 10), -n (21); 


scher (49, 77). nd. eyn pert schar (23).| 


sehra- (225, 125), schro- Z scrap- (9), 
schrop- (4), stre- (scre-? 12) -pe. schra- 
pp (74), -pffe (Ki.). Ad. strig-il (104, Gf.), 
-el. roB. phan (1), rosth, r.-, prat-, 
schmeltz-pfan (74) Z striegel. roD) streel 
o. Strigel (64). eyn perdes stregel (5). 
strel(77). een cam (108). ros- (19, G1. Mar), 
ross- (147), rofà- (74, 132), ruf)- (20), ors- 
(108) -kam, -kamp (74, 132, Gl. Mar.). eyn 
hulcern stege rauf (17). een hulten ste- 
ghereep; een roester 7 brade 4 panne 
(108). sterraf o. rost griebe (7) kocher 
decke o. rif ysen; fus- 4 wisch-tuch 
(9). vÓstpfanne (93). Ad. ein griebe, grieb 
(14), griffe (3, 4) 7. frixa, caro adusta. 
angebrant (8) spib (amd assandwum 12). 
bad-lach (64, 74), -lachen ald kost (93). 
holtzschuch, slichpurst, ledersack, schart 
(14). 

*Strigis (cf. strig-ilis —»« -es vestes 
sim.?) v. Sabasindo, 

*Strig-ium, -num, -nos &o. v. Strich- 
num. 

*Strig-, ra-mentum (cf. quintilie) 
schafsel (147). 

Strigoniensis graner (74). 

*Strigoni-um (Ki. -a (i, 74) (czuw.) 
chran (1l). gran ein stat in hungern (74). 

*Strigula cleyn seheep, boit (147). 

*Strigul-a, 4 -um (20) (7. easa; genus 
vesiis Gl. m. cf. stri-cta, -gulum. stri- 
eola 7. vas qd. 16. hierher?) hut-te (11, 
20), -lin (110), -ghen (132). hutth (19). 
huflin (68). 

*Strigula (7. terula 4 arpiea 147; cf. 
strig-ilis, -um) rive darm vp rivet (225). 
ryve dair men wat op ryft (141). 

*Strig-, ter-ulare, arpieare, conterere 
ryven (141). 

*Strigu- v. Strigi-lare, -larius. 

*Strigulum (cf. stri-gula, -ngis) ein 
enges cleid (110), enghe cleit (132). eyn 
mouye (68). 

*Stri-cgum, -bum (9) (cf. strigilis) 
rib ysen (8). ryb- (9), rieb- (17) -eysen. 

*Strima (7. vibex cf. striga ; ?. stapes 
Gl. m.) Ad. nd. strime. Ad. strym, streym 
(134); strie- (74), stri-, strey- (1), stre- 
(18) -mel. griffel (18). 

*Strimarium (cf. striparium) sterff 
(19). 

*Strim-, strimp- v. Strip-atieus. 

*Strinet-rum, -um (8), structrum 
(17) hou- (8, 9), heue- (17) -bloch. 

*Stringa (7. striga Gl. m., liga q. v. 
Cf. Dz. Wtb. 336) zimpffen ysen (a/ph. 


e 


Zwi-; énstr.' per quod cirurgicus wvirge. 


virili medicinas resolutiuas émmzttit dc. 
75. : zumpf penis ?). 

Stringere Ad. nd. (23) twi-, nd. dwi-, 
hd. zwi-, tri- (76, 134), dri-, dre- 7 we- 
(18) -ngen. ezwi- (13), byn- (10) -nen. 
enge machen (17). duwen Z drucken te 


STR 


gadere (108). bestricken (9). binden 7 
gurten (65). 

Stringi-na, -ria v. Stranguria. 

*Stringis engesclaide (74). Cf. strin- 
ges (Gl. m.), o. strigulum. 

*String-ius, -nus, -num v. Strych- 
num. 

*Stringu-iria, -ria v. Stranguria. 

*Stringvus v. Stryehnus. 

*Strinsa strowe (74). 

*Strinx (quis 65 var. — strix) schra- 
ge (8), -g (9). 

*Strio (cf. sq. striga Dz. Wtb. 335) 
haz-hus 4 -us (Gf. 9, 1091). 

*Strion-es, -um (g. pl.121) (aus histr.) 
spileman (Gf.). louffono (127). 

*Stripa, pl. stri-, var. stir-pe (75) (7. 
farcimen dc. cf. tripa) süleze ader 
flecce (3). wampenfleck (75). caldune 
(10). koldun (12). wurst (74). 

*Stripa-ecius v. -ticus. 

Strip-arium, 7 -edium (75) (cf. 
strim-, striu-, strib-arium, strepa &o.) 
stege- (4), steg- (75, Gl m.), ste- (b) 
-reyff, -riff (Gl. m.). ster-rauff (21), -ff Z 
stri-ff 7 -mel (17). streuff (20). streyff, 
straym (74). strebe (18). stegherep (22). 

*Strip-, strep- (753), seltner (Mss. mog.) 
strim-, strimp-atiecus, strip-acius (18), 
-oeitus (1) -edus (17) (cf. stripatieus 
4. pexus Gl. m.; Stri-ga, -ma) strimel- 
ich (3), -ieht (4), -echt (21), -eeheyt (18), 
-echtig (17), -iehtig (5b). strimileth (T). 
streimolechtig. (1). strienlochtig (6). 
straiph-ot (3), -et (1). streiflich (75). 
streffe-cht 7 -chtig (17), -thtig (Db). stri- 
(93),-stre- (92) -pechtich. streyffe- Z 
Straym-leehter (74). 

*Stripedium (cf. strepedes) v. Stri- 
parium. 

*Stripedus v. Stripaticus. 

*Stripetus («ws stirpitus) zu grunde 
(8), gruden (se 9). 





*Stripoeitus v. Stripatieus. 

*Strippa v. Stripa. 'T'ripa. 

*Striprium ein straf (6. aws stripa- 
rium. sítraff?). 

*Stri-ta, -ea (8, 9) (7. conuolucio ca- 
pillorum 3, eringum i füorum 4) ein 
streyen (3), strein (4), strene (8, 9). 
stren garns o. harf) (74). 

*Strit- v. Stric-titudo. 

*Striuarium (cf. striparium  &o.) 
stegereif (Gf.). 

Strix (pl. striges 7. fantasmata € 
aues 16. cf. aleion, cauan) nacht-vogel 
(88, 110, Das.), -fraw (Das.), -raue. (108), 
-rauen (132), -rap (75), -wigglen (128). 
wig-la (93), -gle (7. aluco q. v. ziem.). eyle 
(18). wff 4 huw m.; wutsch wutsch; 
stain-mul «. ist ainer üh gelich (r7). 
fleddermuef (20). wasser- 2 palch-stelez 
(49). zinslin (88). een voghel; seerbeme, 
vledermuys; haghetisse (108). hegecisse 
1(100). galster weib (Das.). 

*Strix diurna wirt m. (17) 

*Stroba v. Seroba. 

Strobilus v. Scolymos. 

Strom-a, -o (76) benckewerff 7 decke- 
laehen (20). banek werck (19, 110, i 
bontwarck (11). serg £ decke (Das. 
kera (131, 141. »« stropha). strime, var. 
| streime, vff einem cleide (75). 





STR 


Stroma-tium, -eium (147, Br) eyn 
costlich gurtel (68, 110), berlerch-g. (74), 
coestlich gordel (132) varze contextum. 
duysynek, eyn kostel gulden of sylve- 
ren gordel hoieh bespanght (147). 

*Stromo v. Stroma. 
*Stro- v. Stre-nosus. 

Stronus v. Sturnus. 

*Stropand. uste (93. sf. stropha liste ?). 

*Stropatum v. Serophatum. 

*Stropeda (7. latos habens pedes) dat- 
ler (74). 

*Strope-, stropo- v. Strapo-dium. 

*Stropula (cf. sg.) der nature v)ke- 
.runge (11). 

Stroph-a, -o (132), 7 -ula (147), sero- 
pha (q. v.) (7. fraus &o.) ílaus (s?c? 
Gf. 9, 774). betrug (110). der nature 
vkerunge (9). strup-itha 2 -eta; pl. 
chere Z skerna (Gf.) ranck (Ki.). en 
is of verstant die bedwongen steyt 
141). 

Stroph-arius, -us betrieger (110 sm.). 
dru- (20), dro- (11) -gener. urcusfol (Gt. 
9, 482). 

*Stro- v. Sero-phatum. 

Stroph-eum, -ium, -eus (cf. srof- 
fium, trophium) Ad. gurtel, gulden g. 
(8, 9). nd. gortel (23), go- (22), gu- (11) 
-rdel. or-al Z -iol; gipente; houpitpant; 
halsphano (Gf.). brust-bendel (Das.), -tuch 
(110). borstlap (116, 132). sehutz-, var. 
schyeze-lin (64). breiDriem (Das.). 

Strophiolum fatzoletle, n. neus oft 
snuytdoeck (116). 

*Stropho v. Stropha. 

*Stropholaria (cf. serophularia) pin- 
kraut, -saug (74). 

*Stroph-ula v. -a. 

*Strotus, seotus (pscis) zigena (Gf.). 

*Stru-a, -e, g. -ee (20) eyn plüeck 
(19). ploech (20). 

Strueio v. Struthio. 

*Struci-o, -on, -um, v. Struthium. 
*Struceius v. Struthi-o, -um. 
*Struetrum v. Strinctrum. 
Struetueamelon v. Assida. 
.  Structura Ad. bu-, buw-unge; buwen 
(18); ge-buwe (5), -pew (9), -bueze, 
-stiffte, -zymmert (20); zimmer; pau 
des gebues (75). nd. ghe-bue, -sichte 
(st. -stichte). 

*Struetus v. Struthium. 

*Struen v. Strues. 


Struere hd. nd. buwen. Ad. bu-hen 


| (133), -en, -ung (see 1100); bawen, stiff- 


ten, machon (141), dichten (46). md. 


| stichten. 





Stru-es, 4 -en (15), -geS (Sum.) Ad. 
eyn hauff (20); h., huff holtzes, holtze, 
| holtz; heffen holez (18); wel-h. (74); 
| h.-huff, -hauff, -huffen Z -hauffen (75); 
ein purd holtz (1, 3); eyn voder (132), 
| v. holtzes (5); fuder (68, 110), f. holtze 
(152), hoeph (100). hoep mit holtz (132). 


| borde. flof) (6, 75). tristen holtz (75. cf. 
| Fr. 2, 3885). gecimbere (Sum.). 
*Strula (7. fasula, larida; anders 
| 81. m.) gall. vesse (122). 
. *Stru- (1, 55), tru- (1, 2, G1. m.) -Ilare 
(&. pedere) veysten di fischten (5b). 
| .J Struma, strama (15^) (z. gibbus in 





nd. eyn huff (23), hop (22) holtes; eyn|( 


STU 

pectore, tumor in p. t dorso 1. collo 16) 
chroph Àominum £ chropph awum (1l). 
hd. nd. erop (de pullis 11). hd. kro-pf, 
-ph (V, 66, 151), -ft (9), -pf am half (15); 
krup (55), korp (18). korf (22). hobber 
yuder brost 7 heubt kropp (19). eyn 
buyl off hoeuel vp die borst (132). borst 
& houer opter burst (11). brusthoffer 
(20). eyn buel o. hofer (68, 1105), byl 
O. hoffer (110*) vff, an (68) der brust. 
bolte an de huppe (99). hagdrüssen am 
halse (ki2.). chel-h (141), -eh, keleh (155), 
cf. submentum; BM. 7953. 

*Strumaria (/£. bardana minor &oe.) 
bettlers-, buben-láuD, igels-, spitz-klet- 
ten (143). 

Strumea gleifblümlin (144). 

Strumositas (/. gibbositas Br.) ho- 
fer-keit (110), -achtigkeit (68). houelach- 
ticheit (132). 

Strumosus Ad. krepf- Z hocker-icht 
(4); hoffer- 7 bul- (1100), byl- (110b), 
kroppt- (9, 75), kropp-, houer- (20) -echt, 
-etht (20), -eeh (13), -ochter, varr. -ocher, 
-other (75). hoeue- 7 buy-lich (132). ho- 
ferachtig (68). 

*Strumulus (7. talox 9, fehlt à» Gem- 
mae, Voece. ex quo) Ad. nd. stock-visch, 
-fibeh (77), -iBe (10), -fiese (13), -fu 
(23). hd. stocke-, stok- (155) stuck- 
(19), stuch- (55) -visch. 

*Struncium v. Struthium. 

Strupiar (2. frenwm, cf. struppus) 
a;gs. mid-u (9493), -à (Gl. Aeltr. de nauibus). 
SEN (cf. struppus &oc.) ruder 
15). 

*Stru- v. Stra-podium. 

Strup-pus, / -us (74) (nauis; of. 
Seru-, stur-pus, strup-lus, -iar) band- 
seil (93). bant- 7 ryemenhandt-sayl in 
einem schiffe (74). ags. strop 4 arwith- 
the (Gi. Aelfr.). 

*Strupul- v. Serupul-. 

Stru-tio, gew. -cio, -sio (759), -ssio 
(75, 76), -eius (4, 75) (aw2s) hd. nd. (23) 
StruD, strus (11, 22, 34, 132). hd. struz 
(102, Gf.), struyD (19); strau-D, -s (2, 9, 
4), -Bs (1). 

Stru-thium (143, Ki.), -cium (16, 
4T, 74, 93, Gl. m.), -tion, -cion (64^), 
-eio (64€), -tum (74), -ecius (11), -ncium 
(9), -etus (7. radieala 4 herba lanaria 
142, blandonia 130. cf. ostrucium), seru- 
tus (872, 146. hierher?) wullina (130). 
wiln (17). kol- (9, 93), kol- (74) -same. 
kolsat (47, -tum 74). kapsamen (16). 
wilder kole (74). wilt... (872, 146). brunnen- 
kref (64, 123). bornkreD (125). seiffen- 
kraut (Ki.). 

*Strutueamelon v. Assida. 

*Strutum v. Serutum. : 

Stu-ba, -pa, -pha (110), -fa (68, 132), 
stoppa (Sum.) (cf. estuarium) Ad. nd. 
stobe. Ad. stu-pà (Gf.), -be (20, 4, 74), 
-ben (75), -b (6, 64, 110); stobhe (19), 
stoub (s?c 68), padestube (Sum.), badstuo 
(93), radstub (sie 74). nd. stoue, stoetf 
132). 

Stubella stub-el, var. -lin (75). 

*Stub-inator, -enator 7 -enarius 
(147) stubrer, bader (74). stoeve meyster 

147). 
; 2 ceu hd. ernstlich arbeyt- o. flis- 
ende (110), eyn fli, flei-Diger; eyn fli- 
schig lere (18). eyn stud-ierender (68), 
-ent (289, 75, 110). 


STU 551 


;, Studere /d. nd. stud-ern, -ieren (15). 
|hd. lernen, fli-, flei-Dig 1.; lern (5, 9). 
nd. leren. flibicklich l. (6). fliDig lerren 
(21), syn (65, 75, 76). Ad. fli-, vlyi- (19), 
fley- (9) -BDen, -ssen; fliigen (5), flif 
thun (65), gedihen (55). md. vlit - en, 
-ighen (11). 
*Studibilitas fliDicheit (20). 

Studi-olum v. -um. 

Studiose flyfelych (19). vlijtlicke 
(11). vlichlieken (22). 

Studiosus Ad. flbig, nd. flitig in 
der lere. Ad. fli-, flei-Dig szm., leri (es); 
ernstlich studierend (110 sZm.). "A vli- 
(11), vlieh- 7 andech- (22*) -tich. tugent- 
hafftiger &c. (65). 

Studi-um, Z -olum Ad. nd. lere. Ad. 
lerunge (pé. e2), flibe, flyD, flie (10), 
fleiB vnd ler (64). vliesse (132). nd. vlit. 
flysch £ hoe schole (5^). scole (147). 
ernst (20) vbung &c. (65). 

*Studorium Ad.nd. studier- (74),studer- 
kamer, Ad. -hus szm., -gemach (74). eyn 
studern kamern (21), kamer studer (5). 

*Stuellum (7. tenta, plagella) weis- 
sel (93. cf. Sm. 4, 173. Ziem. 624. 0. ?. C&- 
taplasma). 

Stufa v. Stuba. 

*Stufarium v. Prinum. 

*Stuffarius (cf. prc.) spiling boum (76). 

*Stulpa v. Stupa. 

*Stu- v. Scu-Iptura. 

*Stultifieare rosen Z thoren (71). 

Stultiloquium Ad. nd. ein dor-lich, 
-echt (21) wort. dorehefftige (20), narri- 
sche (75), ghecke (147) rede. 

Stultiloquus ein nerrisch red -er, 
var. -e (110). 

Stultitia hd. nd. dor-, ries- (99), 
geck- (132), hd. doyr-, tor-heit. 

Stultizare torin (9). dorin (8). 

Stultomalus ags. yfel-dyrig (c4. 
Aelfr.). 

Stultus Ad. nd. dore. hd. tor, doir 
(5). nar (110). nerrisch (132). geck (110, 
132). tiltap (95. wett. dildap). 

*Stunsa, tina tonne mit twen oren 
an en boem to dragen (141). 

*Stupa v. Stopa. Stuba. Stuppa. 
Stipa. Seapula. 

Stupare (cf. stuppare) 7. déuidere 
(76), stupa, obturare (Br.). 

*Stupari (7. sincopari &e.) beswijgen 
(141). 

Stuparius v. Stiptiecus. 


Stupefacere wonder (8), wunderleych 
(9), erschrecket (68), erschrocken (110), 
verueert (132) machen. erschrecken (9). 

Stupefaetus (cf. stup-idus, -oratus) 
vverit (20). erschrocken (65). 

Stupefieri Ad. beben, bib-ben, -len 
(134); er-biben (4), -bieben (55). bewegen 
17) von wonder b. (5), bewegt werden 
(6), fugen (18), wenen (23). Ad. von wun- 
der bewegen (7 bibben sm.) md. van 
w. weghene 2 beuen. beweygen (21). be- 
(11), vór- (21) -wondern. erschreekt o. 
verzagt werden (110). w. ver-schriekt £ 
-wonderen; ontsien (132). 

Stupendus erschr-ecklicher (64), 
-oeklich, var. -ockenlieh (65). 


SS 





Stupere (v. stupeseere 1, 110) Ad. 
nd. wundern (20, 22, 75) mit forch-ten 


558 STU 


o. -t (75); vwondern. Ad. v)wundern, 
-wonnern (13); von wonder leben (18. 
sí. beben!); erpiden vor forchten (1); 
er-sehrecken, -stutzen (88), -zittern £ 
-zittert werden (65); beben, bieben (17), 
fule o. drege werden sZzm., entlieden 
(Db). ver-, er- (20) -veren (20, 132), -feret 
(13), -sehrieken (132). nd. beuen. pes 
stupet der fuef) slifft (125). 

Stupero (cf. stuprare) eyner der da 
wird zu der stup gegeben (11). 

Stuperosus v. Stuporatus. 


Stupescere (7. stupefieri 17, 66 &c. 
cf. stupere) byebin von fochte (5). 
beben von fuchten (18), vor facht (21). 
beuen van vruchten (22), von sucht (sc 
23). erbidmen vor forcht (76). forchten 
(65). begynnen zu ersclirecken (68), tzo 
verschrieken off ontsyen (132). 

*Stup-eum, 7 -ium (Gf.) co-, col-(6) 
-lobium uz- (121), u- (Gf.) -spunne. u- 
spunnin roc (Gf.). àwurkin lock (6). 

*Stupide virverlich (20). 

Stupidus Ad. nd. v)veret. hd. er- (110), 
her- (17) -fert, Z -srocken (17) ; er-srogken 
(8), -schrocken (110), -schreckt, -schercket 
(7. stupefactus 3), -pidennt vor vorchten 
(1). diek erscehrecken (68). verschrickt 
(132). zaghafft (110). Ad. forcht-ig, -unge 
(133). vorfucht (18). stupid- i dentes ylige 
ezen (9. cf. acerbus); -a brachia de s. 
andrea zittern arm (65). 

Stupor Ad. nd. v'ver-, € vschrick- 
(132) -nisse, -inge (132). Ad. forchte, forcht, 
focht, angst 7 schreck (110), schreckung, 
er-schr. herschreckunge, sregenes (21), 
erstotzung &e. (88), vorfuehtenib (18), 
wondirnió (8); wund-er (75), -erunge 
UE der sloff (membrorum 125); wen ain 
uoD entschlaft (16). 

Stup-oratus, 2 -orosus (110' &e.), 
-erosus (Br.) (7. stup-efaetus Br. &e., 
-ratus ki.) erschreckt (68, 110). ver- 
schriekt 7 -ueirt (132). 

*Stuposus v. Stuppeus. 

Stuppa v. Stuba. 

*Stup-pa, selten -a, 0 stulpa (16) (cf. 
paga) Ad. nd. werck (am rocken 4, von 
flachf) 68), wark (11), heide, heid (49, 
71); hed-e (17, 125), -erick (22). Ad. wer- 
ih (G£.), -ch (1, ez, a£), -gk (21) -g, -ek 
(88) (vom flachs szm.); auuirchi szm. (Gf.); 
ab-werch (128), -werg (Ki3.), werck (76, 
114). a- (74), grob- (Das.), stop- (114) -werck. 
kuder (126, Das.). schop-k. (Das.). stupp 
(18. cf. placium). eyn stupe (22), ge-st. 
(21). stoue (stuppa 1l. 7. q. stuba. 22. 
q. v.. agen £ schiue (75). scheve (4. 
seapula 109). flaze (13). &gelen (110), 
egnen (88) von flachs, o. von hanff (110). 
máschelhauff (128). strow (65). ryst o. 
kunkel-, var. reift o. gunggel-flachs (64). 
lynt (132). hanpf (76). ab- £ a-swing (74). 
uspunna (Gt.). 

Stuppare (2. cireundare 11, cum 
stuppa, obdurare 20 st. obtur.) stu- (90), 
sto- (11) -ppen. 

*Stupp-ea, -ia uspannia (af. 6, 345 sq.). 


*Stup-peus, -pius, -posus, se//en -eus, | 7 


-osus (22, 75), -penus auuirihhin (Gt.). 
werek-en (17 &e., -echt (19), -ig (75), 
-elich (11). wirckein (9). heyden flabe 
(13). heden fla? 7 werken (19). hiedich 
(11). hederich (22). agnig, v/g. schiuere 
(15). 


| -bi (640); 











SUA 


SUB 


Stuprare, -ri hd. nd. vn-, ent- (es, | *Suas welchif) landif) selbi& (5b). 


110) ont- (132) -eren, -heren (22); ent- 
(19, 6s), ont-reynen (11, 19), -setzen (68, 
132. »« stupere?). Ad. zu nd. to der 
Stupen slan sm. iunck-frauwen verfellen 
(110), -frewleich eer nemen (1). 

Stuprata beezompert (9). 

Stuprum /d. nd. vnkuscheit sZm. 
vnkeuscheit mit frawen (110), iung-fr. 
(15), nunnen (1102), nonnen (1105). on- 
kuyDheit mit megden 7 nonnen (132). 
verfellung der junekfrowen £ beroubung 
virginitatis (65). berawbunge des ma- 
gettums (9). berabunge dez matums (8). 
not-zog, -zogung (74). magdehuor (155). 

Stupha v. Stuba. 

*Stura (anders G1. m.) schussel dor inne 
die priester die opffer handelten (74). 

*Sturbeta v. Blitus. 

Stur-io (cf. sq.), -gio (64), -nio (Sum.), 
Stor-io, -aà (125), stirio (125), styrio (Gt.) 
(péscis, 4. rumbus 1, Gf, silurus 4 
aecipenser V. a. 1618) stor (12, 93, 4, 
75). hd. stur-i (121), -e (Sum., Gf.), -iam 
(1); stur (75), stohr (125), store (10, v4), 
stoer (645, 110, 132), stÓer (3), sterr (13), 
ster 4 stür £ stÓór (V. a. 1618), stey-r o. 
stuby (64b), stüby (649). ags. 
sturid (Gf.). 

Stur-, star- (bb, 17) ster- (121), stor- 
(94), stro- (136, Gl. Aelfr) -nus, stur- 
mus, -io (awis, cf. ste-, este-rnulus. 
tur-nus, -dus. graeulus.) Ad. nd. star, 
steer (22b, 49). hd. star-a (141), -o (121), 
-e, -he (verb. im -e 11.), -en (25, 1108, 
Megenb.), -n (64, 69, 110b, 132); staher (17, 
71), stair (5), staur (16), stor (15); stor-n 
(L), -m (18); spra (12, Gf.), spree I» 
sprehe (68), sprew (110, 132), spryne (19. 
welt. sprin f. aus sprehen), dytrich (9). 
nd. en spraen (11). ags. staern (G1. Aelfr.), 
sterm Z drofaxg (136), dropfaag (94). 

*Sturpus (cf. struppus) in den scheep 
die lederen of lijnen bend dair menm die 
roegryemen myt byndet (14:1). 

*Stus v. Seus. 

*Stutos stegereif (Sum.). 

*Stutula (aus seutula?) v. Stiua. 

Sua-, im Hss. oft swa-; cf. squa-. 

*Suaete v. Suapte. 

Suadela d. rat, ra- (110), rau- (68) 
-tung. 

Suadere Ad. nd. ra-, rae- (20), ró- 
(21) -den. Ad. ra-, rat- (6), rau- (76), ro- 
(8, 9) -ten. 

*Suades v. Suates. 

Suadibile gloublich ding &e. (65). 

Suadibilis einer der jm laft raten 
in gehorsamkait &c. (65). 

*Sualdam ags. duer- (94), dur- (136) 


. -here. 


*Sua- v. Sag-marius. 

Sua-pte, -cte (36) (Z. sua matura 65, 
136) noch sin werken (17). williglich (110). 

Sua- (74), swa-randare (aws war.) 
swerin (8, 9). schlieren (74. »« sweren 
vicerare?! cf. schlier bubo, panus Zn- 
uinum h. vv., Fr. 2, 198. Sm. 3, 457; 
eher als schlieren Z6. 456). 

Suarium sue- (20), suwe-, soegh-, 
swijn- (147), schwin- (68, 110), verken- 
(132, 147) -stal, -schot (122). 

Suarius suwhirt (110). verkenhijrde 
(132). 








*Suasi-a, -men, -um (17) (cf. sausio) 
rot (9). eyn rathe (17). 

Suas- (Br. &e.), suad- (g. cf.) -ibilis 
raten- (110b), rat- (1102), raut- (68), 
raede- (132) -lich. dem zu raten ist 
(110). den tzo raden is (132). rait-, var. 
rat-schlegig (75). 

*Suasi-men v. -a. 

Suasio Ad. rat-, rad-unge. rat, varr. 
ratt, reed; pl. gloublich leitung £ hant- 
l. £ redung, var. rettung &c. (65). 

*Suasi-um v. -a. 

Suas-or, -sor (cf. sausor) hd. nd. 
ra-, re-, ró- (21) -der. Ad. ra-, rau- (16), 
ro- (9) -ter; rat-, raut- (68) -geber. Ad. 
nd. rat-, rad-, Ad. rait-man. vberreder 
(65). eingeber der einen etwas ratet (64). 

Suasum (Ki.), Swasum rus-tropffe £ 
-var (9). suasus (color) nl. taneet (116). 

Suasus s. ratung s?m. (Gemmae). 

*Suates (cf.suatim) ainer-Z siner-(16), 
seiner- (1, 3) -lay. eyn siner ley (5). in 
$. ley? (21). schinar laib (sc 6 

*Suates (»« suadere) radung (18). 

Sua-tes, -des (17) ( pisc? Diu smerl-e 
(11), -yn (133), -ein (74), -inck visch (132). 
eyn sehmerl-yn (66, 152), -eyn (151), 
-ing (66 scm), -inek viseh (110). skmer: 
ling v. (68). grundel (17, 74). 

Suatim noch siner reden (17. »« 
suadere?). sinerleyge(23). Cf. suotum 
i. suo more (136). suopte 7. suo etc. (110). 

*Svatus (7. raui-s, -dus, cf. suasum) 
grell, schwartz-gál, -lecht (Hen.). 

Suauiare, -ri kussen (110 &e.). ver- 
sunnen (110). sonen (132). 

*Suavi-ator, -tator, -o eyn cusser 
die cusset (147). 

*Suauictorium(aus seu amictorium!) 
v. Rebrachiatorium. 

*Suauiloqu-ium, -entia suf) wort(110). 

*Suavi-o v. -ator. 

Suauis Ad. suf)e sim., sanff (11), senft 
(6), wonsam (65). soes (132). md. sote, 
sachte. Lückenbüsser im 1T: O brede- 
heicher. 

Suauissimus suflichen suf Z aller- | 
sufbest (65). 

Suauitas Ad. sufe-, sussi-, ssi 
susig- (9), siessig- (1102), semffti- Z semfit- 
mudic- (20), grussbarlich- Z wonsam- Z | 
schmaekhafftig- (65) -keit. siefheit (68). 
soeDlicheit (132). | 

*Suavi-tator v. -ator. 

Suauiter Ad. sufje- szm., süs- (9) lich; | 
suf-, sie- (1102), soef- (132) -lichen. | 

Suauium (£. osculum cum saliua| 
mixtum 90 sim.) hd. ku, eyn kof) der| 
vnkufheyt (17), vnkeusch kus (9), vn-/ 
kusche lof (sc 8). sehmützlin (126). | 

*Suauum daz suf) von den blumen(9).! 

Sub Ad. nd. vnder. vff (68). 

*Subaecellare 7. abscondere (16). 


*Subactorium ligneum mangelholtz,: 
vitreum schurglafà (125). I 
Subaetus nunder, var. hinunder, ge- 
bracht (65). | 
*Subal-tare, -eare (9), -tero (17) (6| 
exultare 4 cantare 76. cf. subsultare) 
singen (8, 9, 17). fre- (9), frau- (8), her- 
frau- (17) -wen. 























SUB 


*Subambulus Ad. ein vnder-lauffer 
(9), -knecht. eyn knecht (110, 132), vn- 
der-kn. (68) der knechten. 

Subarare wenig plógen (14). vnter- 
ackern 7 -áhren (Ki2.), -eren, eren, eckern, 
fa-, fe-lgen (14). 

*Subareare (cf. subarrare) v. Per- 
taxare. 

Subare (cf. eatulire) rüh- (kKki?.), 
rüch- (Frs.), rich- Z wins- (126) -len. ver- 
cken wynnen in der nàáturen (147). ram- 
meln (Kib.). 

*Subarraetam (s?c, cf. sq.) ags. be- 
weddad (94^). 

Sub-arrare, -errare (alph. -arr. 110b) 
i. despon-dere, -sare) Ad. nd. truwen 
(50): v-tr., Ad. -druwen, -trewen, 
-trauten (134). ondertrouwen (132). globin 
o. mol sehaezen (8). gelobin 7 mel sch. 
(9). befingern (55). vervingerln (3. cf. 
desponsare). etwas daran Z dor-an, -ay 
(158) £ hin £ vor-an 7 -hin 7 zu geben 
(15). 

Subater schwartz (68). wenig schw. 
(110). wat swarez (132). 

Subaudire (cf. reaudire) hd. horn 
o. virnemen (8,9). Ad. nd. vnder-, vber- 
(6, 110), v- (17) -horen. wenich h. (14). 
dat eyn h. e£ dat ander verstaen (132). 
anders versteen 7 nit mercken (110). iber 
hoeren (76). 

Subau- v. Subfer-ratus. 

Subauseultator (ludi equestris) lüf- 
ner (112). 

*Subauus kinds kind (1). 

Subbibere Ad. wenig drineken sm. 

*Subealeare (cf. suppeditare) wider- 
(76), vnder- (173) -tretten. 

*Subealeator vndertretter (75). 

*Subeantare hd. nd. vnder singen. 

*Sub- v. Suc-canus. 

*Subeedere (cf. suec.) na ein ander 
gan (14). 

*Sub-cella, -col (cf. -tel) fubhole (74). 

*Subc-, suec-, seltener subs- (88,91 &c.) 
-ellium, subeellum (22) (7. stramen- 
tum 4, 75, Subr-, var. surb-estus 75) 
hd. md. sadel-, saldel- (sec 97), satil- 
(9), satel- (3, 4), sattel- (6, 74, 75) -kus- 
sen, Ad. -koDen, -kuef) i -kussi (6), 
- -kussin 7 -deek (74), -tuch £ -panir, Z 
. am sattel, 4 bamsten vnder dem s. 
75. cf. bams Fr. l, 54). de reypel ane 


dem sadel (108). vnder-satil i -schemel |( 


(9). fuB-sch. (74). vot-sch. (subellum 
untersch.von subceellium 23). langer stuol 
(91). gestiel o. benck dar vff man sitzt 
in einem spiel (88). subsellia sidella, 
gesideli, serannolon d. p/. (Gt.). gestulte 
(125). winsterstadel (v. a. 1428 Sm.). sub- 
stellia fi- (8), ve- (9) -nsterstudel. sub- 
stela fenster stude (16). 
Subceerniculum beütel (91). 
Subeibare Ad. nd. heym-lieh, -elichen 
(66), -lichen (75), -licken (93), hemlich 
(9) spisen, speisen (8, 75 varr., 134), 
speizsen (4). 
*Subeinare erhohen (74). 
*Subceinere (wntersch. von suec.) hd. 


| singen (68); klein (110), klein-, klen-(132), 


kint- (18), heim- (6, 76) -lich, 2d. cleyn- 

lick, clelklicken (29) singen. 
Subein-ericius, -iricius, -erieus (16), 

-erius (75), succinerieeus (64b), 7 cine- 











SUB 


[rieius (74) selten s. panis vnder der 


(110), onder die (132) eschen kocht (110b), 
ge-k. (11023), -koecht (132). aschen kuch- 
lin &c. (65). aseher-brot (6), -kuch (4, 
74), -kuche (9). esehen-kueh (8), -brot 
(645). escher kuoch (645, 76). ascheri- 
cht (5), -eh (23), -g (74), -n (75), ef- 
serecht (21) brot. escherich borit (szc 
18). pogatz (74). einericius, einerius, 
sub-e. ascherin; panis subeinericius 
aschenbrot (75). 

*Subeinerizare 
kaieken (147). 

*Sub- v. Sue-cingere. 

*Suboeini- v. Subeine-ricius. 

*Subceino (2. abscissione) seindatte 
(? at. 6, 525. cf. subseivum ; succinea ?). 

Subeisiuus v. Subscivum. 

*Sub- v. Suc-ecumbere. 

Subeus v. Subtereus. 

Subdeeanus vnder dechen (20). 

Subdelegatus dem daz vnderenpfol- 
hen ist(93). vnder richter (64). gebetten 
r. (9). gebider r. (11). gebetin ritter (8). 

Subdere vnder-don (22), -tun (23), 
-teynigen (4), Ad. -dun sem., -tenig 
machen, -geben (1), -werffen (65), -se- 
ezen (18), Ad. nd. -legen, -leygen (20), 
-ligen (5), -liegen (13). onderduen (11). 
zu legen (8, 9). bie- 7 nai-gen (65). 

*Subdestinare (7. pro alio mitterei6) 
eyné anderen senden Z vnder-s. (8, 9). fur 
ein a. S. (75). 

*Subdi gehorsam sin (65). 

*Subdiac-anus v. -onus. 

Subdiacon-ale, -ile (7. suptile £ 
colobium 130) suptil (130). amicte (11. 
7. q. amict tutulus, suffibulum Kil.). 

*Subdiaconare dyaken wihen 7 epi- 
steler w. (b^). 

Subdiac-onus, -onis (1), -anus (11) 
(cf. subleuita) hd. nd. epist-eler, Ad. -ler. 
sub-dyaken (-onus 1; 19), -diaect (11). 
diener 4 vnder-d. (65). 

Subd- 7 suppos-itieius ein wechf)- 
ling (125). 

Subditus vnder-thon 2 -geworffen 
(65), -denich Z -worfen (13), -daen (90). 

*Subdolare vnder- (19), vnde- (90) 
-graben. ondergrauen (11). 

Subdolus gewarig (l. sé. gevarig? 
cf. cautus). falsch (20 5 f. verde (22), 
ge-v. (18, 22), zungeler (8, 9, 75), reder 
9). eme1 der f. geferte (5), fals rid (21) 
hat. fals (13). betruglich (110 szm.). loef 
listich, schalketht (20). arcklistieht (3). 
bósfátig (Piet. cf. Gr. Wtb. 270). 

Subdücere vnder- Ad. -furen, -furren 
(6), -fuern (17), -fieren (68, 1102), -forn, 
-fudern, -futtern (21), -fieteren (76), -lei- 
ten (68), leiden (20, 132), nd. -voren. 
heimlich furen (65), nemen (110, 132). 
auf) füren (3). be-ezihen £ -haben (17). 

Subduetio vnderfurung (375). 

*Subduetor vnder- Ad. -furer, -voerer 
(132), -vorer (23). 

Subduetura (/. suffutrum 1) vnder- 
Ad. -furunge, -forung (18, 133), -vorung 
(23), -voeringe (132), -fueter (1), -futer an 
einem kleid (110), -fuder (17), -foderunge 
(D), -fotterung (21), -zug (1, 6). hd. ei 
futer. 

Subduetus vnderzogen (175). 

*Subellum v. Subcellium. 


under der asehen 





SUB 559 


*Subemptor (cf. penestieus  &o.) 
vnder- hd. -keuffer, -kouffer, -kauffer, 
-keyffer, -keuffeler (75), -kauper (93). 

Suber (cf. traeum) hd. nd. bast. Ad. 
past (1, 75), baist (6), lint, lynd (69, 134), 
lat (132). inri rinde (7. liber 93). rynd 
O0. baast (68). saph (141). floz-un 7 -en 
(pl. £. pe- 4 pi-nnulas, parua ligna in 
summuilate retis Gf. 3, 753. cf. sqq.) . nl. ' 
vlothout (116. cf. suberium; vlot cortex 
subereus 2. q. korck kil.). 

*Suberare (v. ere conducere mr. cf. 
sufferrare) mit yser beslaen (132). 

Suberatus beslagen (132). 

Suberies bastbaum (110 szm.). 

Suberi-nus, -us, -um Ad. best-in, 
-yen (110 var.), -en, big (76); ba- (6), pa- 
(74) -stin; lind- in, -en; etwas von bast 
gemacht, fleDen (21). 

*Suberium (cf.prc.) haist (2?) flaischs 
(6). eyn flof (18. cf. suber). eyn vlote 
(22, 93). vlate (f. 109). 

Subesse /d. nd. vnder-wesen, Ad. 
-sin, -worffen sin (65). 

*Subeth (arab.) nl. de slapende sieckte 
116). 

; *Sube- v. Subi-taneus. 

Subex pedaneus nl. stegelreep (116). 

*Subexpolita fioleten (Hpt. 5. of. 
expolita geuigilota Gf.). 

*Subfacinula (cf. sq.; sarcinula »« 
manticae suffarcinatae Gl. m. 6, 409). 

Sub- (Ki), suf- (108, 110, Ki.) -farci- 
nare, -fracinare (1109) vffschurtzen, 
var. die schoD fuilen vt mulier bene 
suffarcinata (110). opschorten (147). 
onder-torsen Z -binden (108). 

*Subfarcire (cf. prc. vnder- (19), 
onder- (11) -worsten. uff- 4 in-fullen 
(20). op seurten (11). 

*Subfeccio v. Subuectio. 

*Sub-, suf-fectus an eynus andern 
stat gesa-ezt (8, 9), -ez (8), -st (17). vn- 
derpfleger (75). 

Sub- v. Suf-ferrare. 

Sub-ferratus, -auratus beschlahen, 
vlg. vbergult (75). 

*Sub-, suf- (Br.) -fibulare (7. subligare 
Br.) sehmiBen (20). 

Sub-, suf- (Br. &c.) -fibulum (?. sub- 
ligaculum Br., GI. Aelfr. cf. subdiaconale) 
eynstelle(scelle?) von der spangen (23). 
ags. vnderh vrsedel (Gi. Aeifr.). 

*Subfossio vndergrabung (75). 

*Sub- v. Suf-fragium, -frago. 

Subfrigide kvleich (4). 

*Subfulgere Ld. ein kleyn (110b), 
wenig (17, 1103) gew. vnder-schinen, 
-sehin (17), -scheinen (134). 

*Sub- (suf- Br. -fumigare, -fumiare 
hd. vnder- £ be-rauchen ; vnder-reuchen 
(110), -reychen (17), -rochen (6); berei- 
chen (91). onder roechen (132). reyken 
(22). beroken (23). 

*Sub- v. Suf-fundere. 

*Sub-, suf- (1) -futrum, subfut-erum, 
-orium (74), -urum 47 -ura (5^) (7. sub- 
duetura, futrum) Ad. fu- (11), fo- (b), 
nd. vo-der. hd. futer (74), vnder-f. £ 
-furung £ -tzog (74), -futter, -fuder (bb), 
-foder (18), -zug (75); furrier (74). 

*Subga- v. Subgu-rginale. 

*Subgremiare schoit of slyp hoger 
op to boeren (147). vnderschurezen 7 
gurten (19). gurden (11). 


560 SUB 


Sub-, sug- (108) -grunda vndergozse 
(20). de osene (108). n/. hoosdrop (116). 

*Subgur- (3, 17, 75), subgar- (76), 
subiur- (17, 28, 75), subu'- (6, subur-?), 
subur- (74), subrin- (? 21) -ginale (7. 
rota molendini 9, 16, abrota 75) hd. nd. 
ein wasser-, water-rat (3), rot (6), -rad 
(17, 21, 28, 76), -rade (74), -rad in der 
mulen 7 mulrad im wasser (75). 

Subhireus v. Subireus. 

Subiacere Ad. nd. vnder-legen, -ligen. 

Subiactare Ad. vnder werffen. 

*Subicere v. Subjicere. 

*Subiciare v. Accumbere. 

Subieetari grunt han £ sich grun- 
den (65). 

Subieetio vnderten-igkeit (9, 75), 
-ekeit (8). vnderwurfflieh- 7 gehorsam- 
keit (65). vnderwerffung (75). 

*Subiectiue nach dem vnder wurff 
(65). 
EU M vnder-seezung (3, 4), 
-saez (15, 65), -saezt (9 Anh.), Ad. -li- 
gunge, -egunge, -leygunge (21), lege 
(62), -wurff (46, 62, 65), -worff (b^, 15, 
21) nd. -leginge, -legich (23). gegen 
wurff (6, 75, 76). 

*Subiectiuum vndersetzung (75). 

Subiectus Ad. vnder-worffen, -ge- 
worffen, -thon (65, 68, 1109), -gethon 
(1102), -tan (8), -dane (17), -tenig (75), 
-laeht (133). onderdaen (132). 

*Subiectus v. Subuectus. 

*Subigare (cf. sublegare) beuelhen (9). 

Subigere twingen (20). be-tw. (8, 9). 
vnder-tun (9), -thun (19), -dun (8), -doen 
(20), -don £ -doin (14), -sich bringen £ 
-sich brechen (65). onder-duen (11). 

Sub-jicere, ?n den Hss. gew. -icere 
vnder- Ad. -werffen, -sich w. 4 -thuon 
(1103), -thon (1105), -leigen (21), nd. 
-werpen. onder doen 7 o. die voes wer- 
pen (132). 

Subjiei vnderworffen £ 
sin (65). 

*Subile v. Subtile. 

*Sub- v. Su-illus. 

Subintrare jngeen (65). vndergen(75). 

*Subio (st. subigo) vnder dun (1'). 

Subire vndergen (15). 

*Sub-ireus, -hireus (74, Br.) under- 
uochs (93. cf.isella). vnteruchfen (74). 

Subire Ad. nd. vnder gan sm. irge- 
bin (8, 9). vnderwerffen; jn- 7 haimli- 
chen hin-geen (65). 

*Subitanee glijchhaestig (20). 

Sub-itaneus, -etanius (bb) Ad. snel- 
lich, glieh sn. (bb. cf. prc.) ; schnelli-ch, 
-eklich (76). nd. snel, snellick. sme- (sc 
18), ge- (20, 65), 1e- (23) -lieh, -lichen 
(20). haeste-ch (20), -lieh (132). vnvir- 
sehen (20). 

Subito vrberin- (Ob.), vrbri- (63) -gen 
(cf. exobruto, repente). zu hant 7 schier 
(20). drade (b, 23). Ad. snel sem. hd. nd. 
snelli-ch, -eck. schnelliglichen (110). zau- 
lich (5^). vrbli-tzlich, var. -pfling, als 
geelich (65). saen (99, 106). s 

Subitus gee- 7 vrbliez- (65), snel- 
(19) -lich. gech (65). haestich (11). 

Subiugalis vnder-tanig (1), -tenig 
(6), -denick (18), -denich (22), -denelich 
5), -dencklichen (21), -tan (8, 9), -ton 
i vndenlich (sic 23). vnder dem ioch 
0. ge-zeumet, -horsam (110 s?m.). getzem- 
met (132). lestig (75). lastbar (Ki.). 


gehorsam 


| betrubet (9, 75). drouich (132). 





SUB 


Sub-iugare, -uirgare (74) hd. nd. vn- | 
der-denich, Ad. -tenig, -thenig, -tánig 
(134), -tanig (68), -teynig (4), -tun (9) 
machen, maken. vnttertenigen (1). vn- 
der-doen (20), -werffen (20, 65), -legen 
mit gehorsam (75), -bringen vnder sin 
joch sim. £ zemen (65). ge-, be- (9), 
eyn- (szc 8!) -waltigen (76), -weldigen 
(b, 18), -welligen (21), -veldigen (sc 8, 
9). beroeken (23. r st. i). 

*Subiugarius eneke (125). 

Subiugatus vnder dem joch beladen 
7 ein vnderworffener (65). 

*Subiuges schuler (9). 

*Subiugus iochig ochse (9). 

Subiu-nx, -ng (sic 74), -x, -s (8, 92, 
23) vnder tan (9). v. dem joch (110). 
onder dat j. (132)  eyn rint in dem j. 
(D), in ey (sic) goch (11). nd. eyn rind, 
rinek (sze 28) in dem iocke (22), iock 
(23). rinde, iochtzucht, ziechperling (74). 
yotik knecht (8. nach subambulus, 
entspricht subiugus 9). 

*Subi- v. Subg-urginale. 

*Subiu-s, -x v. -nx. 

Sublabi »d. vnder vallen. 
*Sublaeus (pscis, cf. silago) bley (9). 
*Subleetor hd.nd.vnder leser (55,23). 
*Subleg-a, 7 -atus (175) (v. seruus 

müssus 3) eyn sende- (3, 8,9), send- (15, 
16) -knecht. eyn vnder bode (11). hof3- 
futer (68. aus nd. -feter cf. subligar). 

Sublegare (cf. subigare) Ad. eym 
andern gewalt geben, eyn a. an sin 
stad seczen o. senden (17); beuellen (8). 

Subleg-atus v. -a. 

Sublesti-a, -s (75) betrubsal (9). tru- 
(15), trau- (74) -rigkeit. syeck-, swaeck- 
heit (147). 

Subles-tus, -us (75) (vé. submestus 
16, irístis, infirmus, molestus; untersch. 
von subletus 7.parum letus 110 &e.) tru- 
(68, 75, 110), trau- (74), tau- (9) -rig. 


KO PNE auf-hebung £ -haltung 
(15). 

Subleuare /d. nd. er-, vor- (22), Ad. 
her-, uff-, vnder- (75) -heben. verheuen 
(132). Ad. er-luften, -hohen, hohen (9), 
-Jutern, var. -liehtern,Z hantraich thun 
(65); aufhalten (75). opboren (11). 

Subleuatio vff- (20), vffer- (65) -he- 
bunge. 

Subleuatus (i. sustentatus) aufge- 
halten (75). 

Sub-leuita, -dyaconus lechzger (93). 

Sublieius eyn treck brugghe (132). 

Sublidit drustit (141, Gf. 5, 266). 

*Subliga (ecaligula) buic .. . (98). | 

Subligaeulum (7. tenaculum 3, 4, 76. 
cf. sub-ligar, -fibulum. succinetorium.) 
ein klammer (3, 4). vnter-pundt, -pandt 
(74). 

*Subligamen eynnestel o.ryem (110, 
132). 

Subliga-r, -re (11, 19), 7 -eulum (110, 
111 &e) Ad. eyn vnder-gurte (equi 8,| 
9), -gurt (3, 75), -gegurte (4), -gegort 
10); gegurte (9). »d. gurdel; hosueter | 
(11). nl. opperbroeck (116). hosen nestel 
(19). bruoch (110 sZm.). brofómen (126). 
nyder-gewand (126), -wat (88, 111), -kleid 
(88, Das.). 





SUB 


Subligare Ad. vnder binden, vnter- 
pinden (74). 

*Subligaris 
-pandt (74). 

*Subli-gnium, -gumen v. -nguium. 

Sublimare, -ri (1) Ad. nd. er-, ver- 
(68, 132), hd. her- hd. -hohen, -hoehen (68, 
16), -hóhen (63 var., 134), -hoen, -hochin 
(b), -hoeghen (132), -hogen (18,23). vnder 
solen (23). 


vnter-pinder , -pundt, 


Sublimatio erhoehung (110). vers 


heuinge (132). 

Sublimatus erhoeht (65). 

Sublim-e, -iter hd. nd. hoch (23); 
h.lieh, -lichen, -lick. hóch- (134), hoge- 
(18), hoege- (132), hól- (21) -lieh. hoe: 
liche (133). 

*Subliminare beystell o. vberture (74)- 

Sublimior hochwirdiger, grosser, 
volkumlicher (65). 

Sublim-is, -us À4d.hoch. nd. ho (22), 
hoeghe (132). 


*Sublimitare (cf. superl., sublimi- 


nare) drisgufli (Gf.). 

Sublimitas Ad. nd. hoch-eit, -unge 
(9). hockeit (18). die hoch 7 hocher ge- 
walt? oberst, var. ober- £ hoch-stat (65). 
hóch £ obenkeit (63). 

Subli-nguium, -ngwium (8), -nqui- 
um (74). nwium (17), -nguum (104), 
-gnium (Sum.), -gumen (9), -ngua (942) 
(à. volum — st. folium — sub lingva, vt 


aues decipiat dc. 1€ sim.) blat (91. cf. 


BM. h. v.). vogelplat 7 plat der vogler 
(15). struchel (v. guttur Gt.). raeh-o (Gf.), 
-e (74, 104, Sum.) mit worten 2 -sal (ste 
741). rotz (7. humor dc. 64). vnder-zunge 
(8, 9), -seezunge (11). ags. uf (942). 

*Sublustrare wenig luchten Z vnder-l. 
(110). 

Sublustr-is, -us (136) (7. parum u- 
cens eí quasi obscurus Br. Sim.) dunckel 
(110). lützel doncker (132). heiterlieht 
(Ki*.) ags. scur (136. a. d. Lt.? cf. seu- 
riora 7. sordida ib., equus seurus Gl. m.; 
ital. Scuro.). 

*Sub- v. Su-mella. 


Submelos, g. dis (cf. submeies Gl. 
m.) seyekebed (147). 

*Submentile (equi) chinne- (Sum.), 
chini- (104) -raif. kinnereif (155). 

Sub-, 4 sum- (Gl. m.), sv- (13) -men- 
tum vnder kynne (8, 9, 121, s/m. Gf.). 
koder (19, 13. cf. Sm. 5. v.). kusg (13. 
»« dens molaris?). kalke (10. cf. struma 
keleh; zufdllig am altn. kiàlki mazilla 
erinnern). 

Submerg-ere, -are (15, 16) Ad. vnder- 
thauffen (75), -duncken (8), -seneken. nd. 
onder sinken (11). er-, ver- (68, 132) 
-treneken (68, 75, 110), -dreneken (20, 
132). dertrineken (9). 

Submergi vndergeen 7 ertrineken 
(65). 

Submersio ertrenckung (75). 

Submersus ertruncken (65, 75). ver- 
druneken (132), -suneken (110). 

Submestus v. Sublestus. ) 

*Submíetum (: memini) vnder den- 
ckinge (23). 
*Subminister eim vnderknecht (110). 

Subministrare Ad. dyenen, vnder-d., 
nd. -deynen (92). tie- (6), di- (17), de- 


| 

















SUB 


(23) -nen. rad geben (17). heymlieh ro- 
ten (9 szm.). 

Subministratio vnderdienst (68, 110). 

Submiseere vnder-mengen 7 -mischen 
(15). 

Submissio vnder-thonung (110), 
-thyung 7 vbergebung (68). onderdoen- 
i ouergeu-inge (132). 

*Submit-igare, -tigare (7. parum m. 
76) wenig semften (9), senftigen (8). 

Submittere vnder-thon 4 -geben 
(110 sZm.), -tun (8, 9), -tretten (9), -sich 
bringen (65), -laGen (17). nidder-l. (8), 
-legen Z -lossen (9). verzagt machen (65). 

*Submit- v. Submi-tigare. 

Submouere heimlich hinwegthon (es, 
110). heymelieh wechdoen (132). hinder- 
sieh schlagen (65). 

*Subnauigare (v. frequ- 4 lat-enter n. 
76) stetis schiffin (8, 9). heimlichen sch. 
o. h. vff dem wasser faren (75). . 

Subnectere vnder-knipffen (110), 
-Sich knupffen (110b). onderknopen (132). 

Subneruare /Ad. lemen; a-, o-dern 
v?'hawen sZm. die adren (11023), rossen 
die a. (75), sennen (110^) abschnyden. 
die zenen afísnijden (132). ih hahsen 
(prs. Sum.). 

Subniger bruen (20). ein wintzig 
sehwartz (65). 

Subniti (7. subtus n., apodiare 76) 
hd. pingen szm. pynen (68, 132). ainfel- 
tigen (76. cf. sq.). 

*Subnixe eynfeldicklichen (17). efel- 
lich (8). 

Subnixus eynfeldig (8, 9). demutig 
(8). genaigter; vnder-buwet, var. -buwen, 
t -zogen (65). aufgehalten mit rue 7 geruet 
mit vífhaltung (15). 

*Suboecular (-re Gl. m.) eyn ogh kolck 
(23. morbus? cf. coliea. kalke v. sub- 
mentum ?). 

Subolere Ad. nd. wassen£, vnd (23), 
vnder- (22) -stincken. hd. wachsen, wa- 
Den, waschin (5), weschen (sc 1). riechen 
(110). ruychen (132). smecken (18). 

*Subordinare ordenlich seezen einf) 
vnder dz ander (65). 

Subornare (7. accusationem instituere 
76) eyn horcher Z eyn ezeger (9), sey- 
ger (8) seczen. heimlichen zu wegen 
bringen (75). 

Subornatio heimlich zuwegenbrin- 
gung, varr. -ung, -gen (15). 

Subornatum vnuderzogen mit zier- 
liehkait (65). 

Subp- v, Supp-. 

*Subpar- v. Supar-a, -um. 

*Subpecia v. Suppetitio. 

*Subpe- v. Suppo-diare. 

*Subpe-ditio, -ticia &c. v. Suppetitio. 

Subped-aneum, -itamentum &oc. v. 
Suppedaneum. . 

*Sub- v. Sup-plenus. 

Subprior vnderpriel (5^). 
*Subpriorissa vnderpriorin (5^). 
*Subraetiua v. Scalaria. 

Subregulus koniglin (8). vnder-kung- 
leyn (9), -konnie (23). 

*Subremen (r sí. t) weuel (20). 

*Subrepare, surrepere (65, Br.) 4. 

sub- (76), post- (Br.) -intrare vndcrgon 
(76). haimlich zu-krichen 2 -fallen (65). 


DigrEesEACcH GrossARIUM. 


SUB 


*Subreptare be- 4 vnder-griffen (un 


ter das folg. subremen gesetzt 20). 
Subreptus benomen 2 abezogen (20). 


*Subr-, 4 surb- (755) -estus (cf. sub- 


eellium) sadel kussen (23). 


Subridere Ld. wenig, eyn w., klein 
(14), kleynlieh (21) lachen. eyn cleyn 
(b, 23), eleyne (22) be-l, laken (23). 
lecheln (8, 9). bespotten, smotzen (74). 
schmollen (88). smonezeln (8). smuceln 











(25). 


(9). 
*Subrigare Ad. netzen (19, 100), vnder-, 
wieder- (V) -n.; eyn wenig n. (11), be- 
giDen (8 szm.). nafmachen (21). vnder- 
n. (110 &e.), -nuezen (18). md. netten, 
vndir-n. (23). 

Subrigere hart (17), hert (8), wenig 
h. (9) werden. struben (100). 

*Subrin- (?) v. Subgur-ginale. 

Subripere (wntersch. von surripere 
q. v.) hd. nd. vuder-, be- (11, 20), v- 
(1) -nemen, -neymen (2), -ziehen (16). 

Subrogare vuder- hd. -seczen, -sie- 
ezen (21), nd. -zetten, -duen (11). eyn 
andern seezen (8, 9). vnder-s. einen an- 
dern an sein statt vnder ine (75). 

Subrogatio vnder seezunge (20). 

Subrogatus (7. sortitus 16) vnder- 
saezt (90). 

*Subru-beus, -bius, -fus, -ffus Ad. 
nd. duneke-l, -r (22) rot, hd. roit, rout 
(68). tunekel-rot (4, 151), -rott (1). dunk- 
chel rat (2). doneker roet (132). gálrot 
(Fris.). brunle-t, var. -eht (65). 

*Subruere Ad. vnder-fallen, -prechen 
2 vmb-f. (75). v'derben (8, 9). niderwerf- 
fen (110). nederwerpen (132). 

Sub- v. Sur-rumus. 

*Subsa- v. Subso-lanus. 

Subsa-mnare, -nnare, -nare /d. 
spot-en (13), -ten (12). hd. nd. be-, Ad. 
v-spotten. v-sputten (17), -sehimpfen 
(9), lachen 7 die nasen vber ein ru-, varr. 


iry-mpffen (65). snerken ; dennase ob scort- 


sen; grisen alse een hont; be-gr. (108). 
*Subsannatieus hove- 4 spot-lich (77). 
Subsannatio /d. nd. spo-, bespo-, 
hd. v'spo-, v'spu- (17) -ttunge, -ttinge. 


gespot (15). verniehtigung mit nasen 
rumpfung 7 finger zeigung ? zungen 
vff ein vD recken (65). 


*Subsannatiuus spee (7?) hon (22^). 
*Subsannator /d. spotter. Ad. md. 
be-, Ad. v-sp., hd. -sputter. schimpper 


(20). 


*Subsciuum ags. faecni; non s. un-f. 


(94, 136). Cf. subcisiuus 2. malus Znter- 
pres (Gl. m.); ?. q. subsec-, suecis-iuus 
(Ki.); t 
non urbanum (136). substi-tium 7. a65- 
scissio (16) -eium abschnid (75). Cf. 
subeino; 142 vv. Subcici-va, -bus. 


subsieivum überschar (Agr.); 7. 


Subseript-um, -io vndergeschrifft 





Subsceus müleisen, meissel (Agr.). 
Subseciua (cf. subsciuum, succinea) 


abschnipffelten (112). 


*Subsed-ere (7. supers. Gl. m.), -ium 


v. Subsid-ere, -ium. 


Subsellium v. Subcellium. 
*Subsequalter getal van tween (147). 
Subsequi Ad. nach-folgen, -fulgen. 
Subsequium dienst (68, 110, 132). 


SUB 561 


Subsericum nit gar seydin (91). bur- 
schet (Ki.), -sat (Fr.). 

Subsieiuus v. Subsciuus. 

Sub-sidere, -sedere be- Ad. -sitzen, 
-setzen, nd. -sitten. 

Subsid-ere, -eo, -o (76) (7. énterius 
sido 76. cf. subsidus) Ad. klein, klain 
(16), eyn kleyn (5, 21) schinen, schin 
(5, 17, 21). 

Subsidere (cf. sq.) helffen 7 vnder- 
seezen (20). zu hulf komen (17). behul£- 
felieh sin (18). 

Subsid-iari, -uari (23) Ad. zu-hulff, 
-hilff, ;d. to hulpe komen. entsetzen 
(110, 132). 

*Subsidiosus hulfflieh (20). 

Sub-sidium, é//ssw. -sedium 4d. 
hulffe, huffe (sc 152), hulf, hilff, rettung 
(65), sture (8, 20), fulleist (20, at.). Ad. 
nd. vo-, nd. ve-rdernisse. Ad. furdernu( 
sim. vordenib (132). 

*Subsid-uari v. -iari. 

*Subsidus, g. -eris ein clein stern 
(110 &e.). 

*Subsinea (cf. suecinea) aschafa 
(Sum. cf. Gf. 6, 453). 

Subsistentia wes-en (11, 20), -unghe 
(19). van der seycken dat gloem of 
grontsop (7. erinodis, pitasis, sedimen, 
ypostasis 1417). 

Subsistere Ld. nd. stil Ad. stille, 
steyl (13) stan sim. Ad. stil- 4 be-stin 
(17); besten; enthal-ten, -den. onthael- 
den (11). staen £ vnder-st., -wesen (20). 
bliben jm rechten wesen (65). 

Subso-, subsa- (75 var.) -lanus Ad. 
"d. oster-, ostroni- (Gf.), Oostrono- 
(0b.), oste- (13, 17), osten- (b^, 1), sud 
0.- (19), oyster- (18), oysten- (5), obent- 
(9), morgen- (8, 9), nd. ostern-, zuut 
westen- (11) -wint, -wen (13), -wijnt (11). 
hd. sudosten. suytoest (132). 

*Subsolea sole (9). vnder-s. (8). 
*Subs- 4 susten-taeculum vnderhal- 
dyng (141). 

Substamen (7. licium 1, subtegmen 
75) hd. wefel (1, 12, 4); webel-, webe-, 
web-, wep- (1105), spul- (75), zettel- (46), 
nd. weuel-, weff- (132) -garn, -garwe 
(sic 22). wepp To worff (13); weuel; 
warffe, v/g. zeddel do man in schubt £ 
intrag des garn; eintrag (75). 

Substantia Ad. wes-en (18, 65), -unge 
(20); (ein) selp-, selb-, selbs- (v, 19, 49, 
65), sin S.- (15), salb- (6), selber- (12), 
selbstende (9 Anh.), gruntlich (65), eygen- 
(10), selff- (132) -wesen, -weysen (13). 
selbsinde (155). nd. selues weseng ( ? 23), 
sulf wesent (22). wesenlich ding (46). w.- 
kait; grunt; gr.-feste; fulmunt &c. (65). 
ein vnderwese lichkeit (15). gut (8, 9, 
65). eyn substancia (5^). 

*Substanti-abiliter,-aliter, -onaliter 
Ad. wesentlich (6, 1102), selb-w. (46, 68), 
-wesenliehen (1109) -weselich. selbs-w. 
(V). seluen-w. (132). selbenwesentlichen 
(1105). nd. selff wesic (23), solf weselken 
(22). gruntlich (65). 

*Substantiare vber-, ober- (12) -na- 
turlich, -natirieh (13) wandeln. 

*Substantiosus fruchtrieh (8). korn- 
reich (9). 

Substare Ad. nd. vnder stan sm. 
düren 7 wern (100). boduren (23). 


11 








562 SUB 


*Substel-a, -lia v. Subcellium. 

Substernere d. nd. vnder-legen, 
-eygen (23), -ligen (4), -legne (s2c) £ 
-streyen (1102), -streuwen (110b), -breyten 
(8, 9), -werffen (75), -sich w. (65). onder 
liggen (11). 

*Substi-cium, -tium v. Subscivum. 
Substituere Ad.vnder-,in-(65)-seczen. 
Substitutus vnder-gesetzt (1105), 

-gesetz (11023), -gesatzt (132), -saezt (10), 
-saez 7 -dan (12). 

Substratus vnder-gestreywet, varr. 
-gestreuwet, -gestreut, -streut (110), 
Tt (68). ondergelacht (132). 

Substrietum usgecohrt (100). 

*Subsuere vnder-flicken, var. -flucken 
(65). 
Subtal v. Subtel. 

Subtalar v. Sotular. 

*Subtal-aris, -is (76), 7 -es pl. (110 
&e.) 4. vestis proten-sa 66 &c., ia 76 ad 
talos; cf. sotular) eiu cleid bif) vff die 
ferDen (110^), das einem vff die fieD gat 
(1105). eyn eleyt byf vp die enckelen 
(132). 

*Subt-alis v. -alaris, -el. 

*Subtalixis 7. calceus quia subtalo 
lantum. est (x6). 

*Subtanus v. Succanus. 

Subtegere vnderdecken (110 &c.). 

Subte-gmen, -gimen, -emen (3), 
-men, subtimen (943) (7. trama 93. cf. 
substamen) Ad. webel (19), w.-, wóbel- 
(21), wefel- (17 Mrg.) web-, spul- (75), 
"d. weffel-, wef- (192) -garn. hd. we-fel 
(8, 9, 93, Ki*., G£.), -ffel (1), -uel (20, ar.), 
-uil (121, Gf.); wey- (3), wa- (6), wáà- (Das.) 
-fel. der in- (64b, 65), ein- (649) -trag. 
deck (Y). vnder doch (18). ags. awebb 
(942). 


Subt-el, bissw. -al, -alis, -ellus (64) | 


(j. ima pars pedis; solea, sulea 5b; cf. 
subtela) hd. sole, -en (calcei 4 pedis 3), 


-e (21). subtel fub-hole (7, 74), -staff 


(14). fuof-hylin, var. -hulim (-lus 64). 
enckel (3, 9). vnderankel (93). dz vnderste 
von dem fuofb (110 szm.). thole van dem 
voete (108). fuf-stapf, -hol, -hole; leger- 
ing, var. -ung, o. vnterschubel (74). subil 
T UREPTIRE (130, Gf.), var. scubel 7 ligirine 
(Gf.). 

Subtel-a, -la (75. v. retheum) (?. 
deceptio 0 fraus, — »« subtilis — et 
corrigia sub cauda equi Br $. q. sutela 
Gl. Is. cf. postela, sedile, solide, subtel) 
betriegung (74). trügnisse (9). trog (sc 
68. droch (132). spul (75). spüle sprof 
(X). spul-sprosse (93), -sproD (74), -brofb 
7 sel (6), -seyl (645); spuol sel (649); 
gerayt, var. gereyde vnden an dem satel 
(64). ryem (68, 132) onder dat peert (132). 
ein affter-seyle, varr. -seyl, -gurtel (110). 
sole (29). 

*Subtellus (pscis) barbo (121, Gt.). 

*Subtellus v. Subtel. 

Subtemen v. Subtegmen. 

Subtener vnter kleinen o. deniungen 
jaren (74). 

Subter Ad. nd. vuder. 

Subtercus, subeus tuschen velle 
ind vleyseh (147). 

Subterfugere entfliehen (110). ont- 
vlyen (132). ein s (sc?) wag steilen (6). 

Subter-fugium, -gium (81) Ad. zu- 





SUB 


verlaf, -v'layD, -virlaef) (20). nd. touer- 
laet (11, 81). vloet (100). 


(19), -huus (11). 

*Subteruad-are, -iare (81) widder 
penden (20). vnderpanden (81). 
*Subteruadium vnderpan-t (20), -d 
81 ). 

Subticere stille swygin (8 szm.). 

*Subtieula v. Subuneula. 

Subtilaris v. Caliga. 

Subt-, supt- (130. v. subdiaconale), 
sub- (23. so überall alph.) -ile, 4 -ilis 
(2. tunicella. subdiaconi Gl. m.) kostlich 
(21), kuslich sub. 7 kunstie subt. (23), 
kunstlieh (18), konstich (b) werk. subtil 
(Gf. 6, 73). suptil (130). amit (19. cf. sub- 
diaconale). lerznerscleit (93). epistler 
rock (75). 

Subtile behende (15). 

Subtiliare hd. behende machen. 

Subtilis (cf. gracilis) hd. nd. be- 
hende, -hennd (1 szm.), -heynde (11), 
-henne (10), -hen (21), -hinne (13). zimpf- 
fer 4 geschwind (126). cluog (76). subtil 
(65, 75). clain 7 gaistlich ; comp. adv. clar- 
i subtidicher &c. (65). abele (855). zart 
adelich (64). 

Subtilitas Àd.nd. behen-dekeit szm., 
-nikeit (1), -keit (21). subtilichkeit (65, 
75) zu versten hohe ding (65). spiezig 
fint, fund ; spitzfund-, spiczfind- 7 durch- 
sieht-igkait; die dune, dunn, dünne (65 
varr.) cluoghait (76). 

Subtiliter behentlieh (20). 
*Subtimen v. Subtegmen. 
*Subtinnire tintelen (108). 

Subtolar v. Sotular. 
*Subtractiuus abezogelieh (20). 
*Subtraetorium (7. pamwmus pedibus 

perstrictus?) eyn ruck doch (11). 

Subtrahere vnder- Ad. -ziehen, -zihen, 
-zehin, -zyegen (18), -ziechen (6, 66 ^ 
nd. -tieghen (23), -teyn (22). ^d. in- (20), 
en- 4 hindan- 7 ab- Z7 hindersich- 7 dar- 
von- (65) -ziehen; nemen (65); enweg 
(20), heimlich n. minderen (110, 132). Ad. 
stelen. 

Sub- v. Su-trinum. 

Subtristis Ad. betru-big, -bet, -plich 
(5); bedrobet (21), drurig (8), traurig 
(9), wenig tr. (110), herschrecket (11). 
nd. bedrou-et, ich; wat droeuich (132). 

*Subtular v. Sotular. 

*Subtular eyn senbe 6alste (19). en 
zeue (szc 11). 

Subtularis adj. onder enckels (147). 

Subtula-ris, -s v. Sotular. 
*Subtuniea v. Palla. 

Subtus Ad. vnder. onder (11, 132). 
*Subtussilla v. Vria. 

*Subuciula v. Subuneula. 

*Subuetus v. Subuneus. 

Subueula v. Subuncula. 

Subudum v. Sudum. 

Sub-ueetio, gew. -uexio, -feccio fu- 
runge (8, 9). vnder- Ad. -f., -forunge, 
-fuerunge (17), nd. -voringhe. 

Sub-ueetus, -ieetus (a/ph. subu- 22, 
923) uber gefuret (8, 9). ober gefuert 
(17). uff geuort (19). vmme fort (21). hop 
steyn (23). 

Subue-here, -yere (3) Ad. vmb-forn, 





SUB 


-fafen (18); dorthin bringen £ furen 


1(65); vber-f. (8), vnder-f., -forn, -fuern 
*Subterran-eus, -ius (11) s. ert-hues | 


(17), -füren (3), -faren (1). vnder o. neben 


|sieh fieren (1102). furen Z tragen (9). 


ufweren (100). 

*Subuendere vnder-kauff driben (5b), 
-kauffen (3). 

Subuenire Ad. helffen; hilff thun 
(65); zu hulffe, holffe, hilff, nd. to hulpe 
komen. nd. helppen. 

Subuentio Ad. hu-, ho-, hi-Iffe; helf- 
funge (20), zu hulf komunge (1*1). nd. 
hulp. 

*Subuer-cio v. -sio. 

*Subue- (?) v. Subgu-rginale. 

Subuer-sio, -cio (46) hd. vmb-, vnder- 
(V), ver- (65) -kerunge. vmberung (46. : 
eren arare). V'bierunge (20). v?- (11), zu- 
(8, 9) -storunge. gancz vndersich stur- 
ezung (65). nd. vmme keringhe. 

Subuersor verkerer (65). 

Subuertere v^ (9, 22b, 46, 176), Ad. 
vmb-, vm-, nd. vmme-keren. vurkv?men 
(20). stulpen £ storten (22b). 

*Subuexio v. Subuectio. 

*Subuirgare v. Subiugare. 

Subula, 4 suella (147) (7. perfora- 
torium 7 armilla 147, pinca 74, 147) Ad. 
alansa £ ala sim. (Gf.), ale (1105), al, all 
(645, 11023), aal Zalse (Das.). a- (126), e- (132), 
ee- (11) -Isen. els-sen (147), -ene (105), -ne 
(99). ol (7). ole (4). sehuster ale (75). 
ael (152). nael (132. auch bar. nal). Ad. 
siu- 7 sui- 7 su-la (Gf.), sule, suel (17), 
suele (12), sul (93), sül (46), syel (13), 
seuwl (645), scuel (152), seul, syl (649, . 
68), sele (18), subel (77). suwel (20, 23, 
132, 147). swele (22). sül (109). pfrieme 
(Ki.) pfrin (46). prieme (18). priem (7, 
141). prym (109). prin (12). prene (225). 
pren (22, 28). pinne (5). pintz (74). 

Subulare (Br. mit der alen (110^), 
al (1102), syl (68), suel (132) neyen, 
varr. neen, newen (110). 

*Subulea (7. albue-um 7 -inum 75; 
»« babulea? cf. oxygala) buttermilch 
(15, 16). 

*Subul-eus, -us (23) (cf. flabanus) 
hd. nd. swin-, hd. sehwyn-, suwe- (1, 
133), su- (6, 18), saw- (1, 9, 66), sau- S 
sew- (9), seu- Ad. -hirte, -hirt (9, 66, 133); 
-hert (18), -herter (1) 2d. -herde. ver- 
kenshijrde (132). svinar (Sum.). swen (22b). 
ags. suam (136). 

*Subulis (cf. soroliga &e.) scharlinge 
(Gf. 6, 545). 

*Subulum hauffen swin o. saw (75). 
i. multitudo porcorum 1 ouium (16). 

*Subulus v. Subuleus. 

Subun-, subu- (Br., $n., Gf.), Subti- 
(121, Sum.) -eula, subuciula (Sm. 1, 325) 
(4. sartimen 4? pecies 75, camisia 7 
ephot 7 superhumerale &c. Br.) hd. 
scur- (121, $m.), schur-(Sum.)-litz ; schurtz- 
schortz- (17) -duch. schortel- (23), schoe- 


(18) -doch. phait (Gl. a. 1418 um kor- 
hemde (8, 9). Ad. nd. eyn lap, lappen 
(93). hd. eyn lapp an eym kleyde o. 


schuhe szm. (schue, sehueh, schug 133). 
fleck (1, 75). flack (5). bletz (75). schüch- 
bl. (46). ly- (49), le- (10) -mmel. eyn 
vnder-, widder- (21) -rock (110, 132), 
-eleyt (5, 21, 23), -eleid (75). lihhemidi (at.). 

Subuneulare lap-pen (17 &e.), -en 
4 toboten (225). bufen (17). sehuch o. 











SUC 


ander ding lappen o. bletzen (110).; 
sehuch (68 sZm.) o. kleider (68) l. schoen 
l.  hemden ver-l. (132). fliecken (74). 
*Subuneulator alt lepper (20). 
*Subu-neus (7. valde curwus 66 &e.), 
7 -etus (7) eyner der do gar krump ist 
1). 


Surburbana purckstadel (Gi. a. 1418 
Sm.). untarpurigi(Gf.). purghute, gepewe 
vnter den vesten (74). 

Surburbanus burg- (20), borch- (11) 
-man. vnderburgere (Sum.). forsteter (75). 
hoflich (46). 

Suburbia furstede (1). furiburgi (at.). 

Suburbium /Zd. nd. vor-stat, Ad. 
-stad, -burg (66), nd. -borch, -borcehte 
(11), -boreht (132), -geburgeeze (19). Ad. 
eyn fore borg, for- (Sum.), fur- (20), 
vnder- (8, 9) -burge. furstait (Y). een 
ghehuchte (108). 

*Sub-vreio, -urtio (46) (aus subuen- 
tio) hulp (23). hüf (sc 46) 

*Sub- v. Subg-urginale. 

*Subu-rsa, -sa (8), -rsum (22) wyder- 
(9), wydder-(8) -bein. eyn wedeken (23). 

*Suburtio v. Subvreio. 

*Subus (pzscis) arDling (75). 

Subustus vnderm fuer geroest, feür 
gerüst; vnder fuwer, feüwer gerost (75 
varr.). 

*Su- v. Sue-carium. 

*Su- v. Sac-catum. 

*Sucealeare (7. coneuleare) vnder 
die fuef) tretten (175). 

*Sue-, sub- (71, 75) -eanus, -tanus 
(74), £ -einus (q. v. 68, 107) (v. gemma, 
electrum t lacrima arboris 6, 66 &e.) 
kunt-reve (3), -erfein (15), -erfei o. ge- 
smeltz von gold (74). schurlitz (6. 2« 
suecina, subuneula szm. ?). 

Sucearda v. Suecerda. 

*Sueeare (7. sugere Gl. m.) sappich 
maken (147). 

*Suecar-ium, -um, ezuce- (1), sue- 
(4), zuk-, zucc- (11, 74) -arium, zuc- 
eara (19), -tura (11), -ura (93. cf. sac- 
charum )Ad. zu-, zo-, su- (28, 132) -cker. 
zuk-kar (1), -er (11), -ur (93). zogker 
(19). 

*Suecatum safftgetranek (74). 

Suecedere d. nach-komen  szm., 
-volgen (5); her nach geen 7 folgen &c. 
(65). na-kummen (23), -gan (12), -fulgen 
i zufullen (20). Ad. nach nd. na eyn 
ander gan sem. ergan (28). gelucken 
(9. sim.). 

*Succella (aus sub-tella, -tal) holung 
des fuf) (75). 

*Sue- v. Sub-cellium. | 

Suecendere hd. bu-, bo-, zu- (1), 
1d. be-crnen. burren (18). Ad. born 7 vn- 
dersingen (17. 2« suec-indere, -entor, 
-inere); brennen, an-br. (6), anstossen 
Zu br. (1105). an-zynden £ -stossen (1102.), 
-Stecken (11), -stechen (132). ayn-st. (19). 
hd. en-brinnen (76), -ezundin (8 szm.). 
intfengen (20). in zorn entzunden (75). 

*Suecensio intfengunge 7 zorn (20). 


Suecentor Ad. Ad. vnder-singer (Y 
&c.), hd. -senger. senger (20). vor-s. 
(1). naeh singer (93). vnt-, varr. vnd-erist 
S. (75). bassist (88, Ki.). 

Suecentuariatus der gesetzt ist zu 
einer hinderhut &e. (88). 





SUC 

*Suecentus vndersanek (14:7). 

*Sue-, su- (8, Gl. m.) -eerda, sue- 
earda (Gl. m.) saw- (9), sau- (1102), sáu- 
(Ki. sue- (8), su- (1105) -dreck (9), -dreg 
(8, 9), -mist (110, Ki.). verkens stront 
(116, 132). 

Suecessio Ad. nach-volg, -volgunge. 
nafulg; na- 4^ zu-kommunge (90). kum- 
mung in die stat eins andern (65). 

Sueeessiue (cf. sq.) alleinzel-yng 
(19), -en £ eins nach dem andern zelen 
(20). elleynzil- (8), zeinz- (75) -ing. allen- 
eziln (9). allanxsame (13). langsamlich 
(46). lantsem (23). eyntlicke 7 navolge- 
lick (11). naeh em ander (110). 

Suecessiu-us, -e Ad. langsam sem. 

Suecessiuus Ld. lang-, lane- (11), 
langk-, lanx- (18), longe- (12), Ad. nd. 
lanck-sam. lantsem (23). nog eyn andir 
(D^). nach ein- (1), na en- (18), na eyn- 
123) -ander. nach ainandrig (2). 

Suecessor Ad. nach-, noch- (21), Ad. 
(20) nd. na-komer. -kommender (Y, 90), 
-kumling (65), -komelinck (22), -fuerer 
(17), -forer (21), -varer (28), Ad. -folger 
sim., folge 4 eyn langsamer (1). 

Sueeessus zufal 7 geluck (20). glucke 
(8, 9, 100). guot gluck (110). furgang £ 
glucklich f. (65). gl. ding (75). langsam 
mer (s?e 16). 

Succidalana vngewaschen woll (110 
sim.). 

Sueci-daneus, -sivus ondersnijd- 
liek (147). 

Succidere (i corr. 20) vnder-, neder- 
(17), onder beneden- (132) Ad. -sniden, 
-sehniden (17 &e.), schneiden (134), -fal- 
len (9, 20, 76), -snijden (132), -sigighe 
(sic 99. cf. suecindere). Ad. nieder-, 
vnder- (110) -hauwen szm. 

Suee-idia, -rida, (108) gesaltzen 
fleisch £ speck (110, 132). sewruck (91). 
schwein-bach (Das), -pach (111), -s hamme 
7 schuneke (Ki*.). pekel (108). ml. de 
bake (116). 

*Sueeidium (cf. prc., anders Gl. m.) 
suleze (17 &e.). auffgehencket fleisch (64). 
gruamat (16). 

Succidus safftig (110). vol saps (147). 
vuchtich van saep (132). 

*Sueci-dus 7 -num (cf. -num, -na?) 

pyxis busch (23). 

Sueciduus bereit zu fallen (110 &e.). 
*Suecifluus v. Suceulentus. 
*Suecin-a, 4 -etorium schurez (75). 
Sch.-tuch (3, 4). 

*Succin-a, -abatus (75) (v. alueolum 
2n molendino 15; cf. suecid-ium, -us?) 
sulez 4 meel kyst (19). zulte 7 meeleast 
(11). meltrog £ bu-, var. by-tteluaf (73). 
multrog em quo farina cadit (v4). 

*Suecin-, sum- (23) -acium, succi 
natrium (74) gelfar (64) gal var (23) 
wyn. goltuarb wein (74). 

*Suecinare (cf. -na Nr. 1) schurtzen 
(75). vnder singen (T. »« -nere). 

Sucein-ote, -te, -etim, -etorie kurtz- 
begriflich (1105). kurtz- 7 begrif-lichen 
(1102). be-hagelich (20, 68, 132), -hege- 
lie (11). 

*Suecinatrium (cf. sq. pruchgurtel 

14). 

*Sueci natrium v. Sucecinacium. 


0 


SUC 563 


Suecin-etorium, -torium, 4 -gulum 
(Sum.) (Z. subligaeculum 291. cf. succin-a, 
-atrium, lumbale, perizoma  &o.) 
schorez (17). schurez-, 7 fur- (75) -tuch 
(9, 15), -tuech (V. a. 1618), -duch (8), 
-leck (kKi*.). sehortsnoir (147). gurte 
(66 &e.) ge-g. & gurtel (20). vnder-g. 
(Sum. Gf.), -gurt (11023), -ryem (1105, 
132). gurten (70). vmbleger (20). nider- 
wat (91). halfter (6). 

Suecinetus gegurtet (20). vffge- 
schurtzt (68, 110). vpgeschorezt (132). 

*Sucecindere (s£. sueci-dere, -nere, 
-ngere) vnder-, vir- (20) Ad. -sniden, nd. 
-singen. ab-, vnder-sehneyden (74). schur- 
tzen (100). 

*Succi-nea, 7 -sma, pL, -sina (108), 
-siua p4. (147) (cf. subseeiua &oc.) des 
schoemekers afgesneden lappen (141). 1. 
(68, 132), pletzer (110) von solen, van 
soelen (132). quer- 7 sne-delinghe van 
ledere (108). 

Suecinere Ad. nd. vnder-, wenich 
(14), nach- (8), noch- (9) -singen. 

*Sucecinericeus v. Subcinericius. 

*Sueein-eus (3), -ium (3, 74) (z. soe- 
eus 2, cf. succ-inea, -ulentus) ein 
schafft (3). safft (74). 

Sue-, sub- (14) -eingere Ld. schu-, 
schü- (67), schi- (76), scho-rtzen; vnder- 
(68, 110), auff- (4), vff- (65) -sehurezen; 
go-, gl- (67) -rten. Ad. nd. (23) gurten. 
hd. vnder-, vndenruft- (65), auff- (14) -g. 
nd. scorten; gu-, go-rden. 

Suecingulu-m, -s (74) vnder- (93, 
Sum.), vnter- 4 schurtz- (74) -gurtel. 

*Suecin-ium v. -eus. 

*Succin-na, -nus v. -us. 

*Suecint- v. Sucecinet-. 

Suecinum (a/ph. -anum, i. elec- 
trum &oc. 7. q. sueeanus 66 &e., cf. sue- 
eidus) geele (110), gheel pater noster- 
(132), ayd- 7 bren- (114), aug- (91, Das.); 
ag- (Das., agt- 7 bern- (Ki.) -stein. kent- 
ner (Nmn.), genta-r (Ki?.), -rn (Matthes.), 
in. den lituslav. wu. finn. Sprachen heimisch. 
furhin- (649), furen- (123) -holtz. fyrhin- 
(64€), kin- (75) -hartz. 

Sue-, su- (121) -cinus, £ -eanus (9. 
cf. 107) kine- (17), kin- (8, 9) -hartz. 
suei- (121), sual- (Gf.) -zige (cf. schweif3 
im Pechbrennen vr. 2, 24662). la- (101), 
le- (108) -mmertijnsteen. succin-na 4 
nus est qd. gemma, (134). 

*Suecio (7. persiceum) pers-e, -ick 
(Kil.). 

Suecipere entfangen (14). 
*Suecis-ina, -ma, -iua v. Succinea. 
*Sueec- v. Pros-icinum. 

Succi-sivus v. -daneus. 
*Suecollare (/wdus) hanekamtragen 

(125). 

Suecor-atus, -osus ge-zuckert (6s 
110), -suekert (132). 

Suecosus v. Succulentus. 
*Sucerida v. Succidia. 

Sueerotilla kleyn-lauter (9), -lute (8) 
stym. 

Sueeuba eyn kebswipe (17), kebis- 
wip (8), -weyp (9). sehlepsack (126). 

*Suecubitus vnderlig- 7 intwich-unge 





— 
n2 


Suceub-us, -i (pl.? 8, 9) eyn alpe 
|). der mann-en (8), -e (9) alp. mare 
(loss 


564 SUC 


(12). ein vnder-, inecubus ob-liger 2» 
coeundo (65). 

*Suecudarius v. Suceursarius. 

*Suoe-, su- (112,155, Agr., Br., Gf.) -eula, 
1 sucuba (9) ga- 4 ge- 4 gei-lza (Gt.). 
calee (104). galze (95). gelce (100). gelez 
(19). geelte (11). nunne. (8). nonne (9, 155). 
müme (sueuba 9. Azerher ?). swinlin (93). 
ferche-, swein-lein (74). ronbaum (Agr.). 
zugwale (fabrorum Das.). grándel damit 
man spannet (sagittor?i 112. cf. eamali- 
culus. crena. buceula.). gründel (cemen- 
larii, Sp[0XY); 112. à. q. regula Hen.). 
gru- (115), gre- (Hen.) -ndel (&py-) (»« 
gran grus ?nsír. 112). 

*Sueeulare (cf. sueculeare?) vnder- 
treten (134), -schlahen 2 -schrencken die 
fuef) (75). 

*Sueeul-, suec"- (11), ezuear- (1) 
-eandi, eandi (D^) hd. zu-, zo- (21), nd. 
su-cker von, van kand-ea (6), -it (21), 
-en (5), -el (17), -i (5^), -unium (23). 
ezoeker (18). 

Sueeul-eare, -pare (76), sueultare 
(1) (cf. suppeditare) Ad. nd. vnder-, Ad. 
nider-, neder-treden, Ad. -tretten, -dre- 
den. vnderprechen (75). vnet brechen (76). 

*Sueecule, sueule (Ki.) (7. hyades) 
andere sevensternen (147). 

*Succulentia saffyckeyd (19). 

Succe-ulentus, -osus, 7 -ineus-ifluus 
(15) Ad. saff-tig, -ech (20), -echtig (5). 
fol saffe (17). vol saffts (110). nd. sapich, 
vol s. (132). 

*Suceul-pare v. -care. 

*Suceulus (cf. sueceus. suculus 7. 
paruus sus t p. sueeus Br.) ein furch 
jm acker (65). 

Suec-, sub- (11) -eumbere Ad. nd. 
vnder-, onder- (11, 132) -vallen, Ad. -faln, 
-wóllen (21), -ligen, -legen, nd. -leggen 
(132), -leygen. Ad. ent-wychen, -weichen; 
intwigen (20), gesigen (9). nd. ontwiken 
(11), ouer wynnen. 

*Suceur-rarius v. -sarius. 

Sueeurrere Ad. zu hulff sm., nd. to 
hulp komen. helffen (20). helpen (11). 

*Succeu-rsare, -ssare (7. trotare Br.), 
-sare (75) (aus suecu-rrere -« -tere, 
-dere 75) traben (68, 75, 110). nach 
lauffen (68, 110). drauen Z naelopen (132). 

Sueeurs-, suceuss- (74), suceurr-, 
suceud- (75) -arius, sueeurs- (68, 110, 
132), suceuss- (91, Br.) -ator, -or (91) 
(i. trotator Br., sternax q. v.) traber 
(14, 75). ein pfert das wol trabt (68s, 
1102), woll trapt (110b). ein peert dat 
wal drafft (132). geil phert (8). scherczen- 
der pfert (9). eyn sende pherd (19). eyn, 
een zeynde- (11), liekende (17) pert. 
schittend rof) (91). schlahendspferde (74). 

*Sueeu-rsatio, -ssatura (7. trotatio 
Br.) trabung (110). drauinge (132). 

Suceursus hulffe (20). hulpe (11). 

Suecu-s, -lus, sucus (1, Br.) (cf. 
soeeus) Ad. saf-e (17), -£, -ft; saf 4 sapf 
n. (4). nd. sappe, sape, saap (225), saep 
(132), dat sap (855). socke (bb. 2— soc- 
eus). 

*Sueeus-are, -sare, -sarius, -sator, 
-Sgor, -satura v. Suceursa-re, -rius, -tio. 

*Suecussus erhotzlung (cf. sq. 126). 

Suceutere hotzlen (126. cf. Fr. 2, 411. 











SUE 


Sm. 2, 260). trofteren (Agr.). schut-ten, 
-len, hart traben (88). 

*Sucinus v. Succinus. 

*Sueortus (mulierum; cf. surcotus, 
suchorna Gl. m. szm.) kurDen, var. kyr- 
sen (64). 

Suetus soch o. tzoch (125). 

*Suceu- v. Suceu-. 

*Sudale v. Sudarium. 

*Sudamina hitzbletterle, zittermal, 
nl. root-vonck, -hont (116). 


Sud-are, -orare, -erare Ad. swi-, 
swie- (21), swe- (55), scehwi-tzen; (2) 
Swei-, sehwel-, schwe- (151), Schwai- 
(134) -Den, -ssen; sweyyben (19). md. 
Swe-, swey- (11) -ten. 

Sudaria (equi) wysch- (64, 93), ros- 
wuch- (93) -tüch. 

Sudariolum facilet (91). 

Suda-rium, -le, -re (110^) (7. faciter- 
ium 75, -gium 75 &e.). hd. sweif)- tuch, 
-duch, -doch, -doieh (132). sweiztüch £ 
uberdon (Sum.). nd. swet-doch, -dock, 
-hol. augen duech (20). wuschf) tüch (6). 

Sudarium 7. nebria (75), camisea 
equi (16), orarium (Gf.). Ad. sweib-, 
Sweys- 4 toten- (9), lich- var. leich- 
(75), wisch- (9, 75) -tuch; dotiu- (8), 
doden- (bb), dothen- (49) -dueh. toten- 
gwantt (1), -kleid (93). doyden kieyt 
(12, 13). henenklét (109). 

Sudatio sweiDuuge (20). 

Sud-es, -is (81, 93), -on (v. agger), 
7 sutis (Gf.) (z. partiea) Ad. stekella 
(93), staceh- 4 stak-ulle (sutis Gt.), 
steccho (21, Gf.), rade-st. (Gf.); zun- 
steeco (Gf.), -stecke, -schit (8); steck 
(100, 110); zune- (19), zun-, zaun- (649, 
io -steck, -sterck (649); zawn steckh 
(1619), zaune stecken (66); czavn-phol 
(3), -scheit (9); pfale (66), pfal, pfel (4), 
pale, palle (10), payl (5b), phoel (77). 
nd. stake (85), tun-st., tuen stack (97), 
tuyn staeck off pael (132); pal, steele 
(81), alsne (99. 2« subula?). 

*Sudi-bulum, -polium znstr. óbrazandi 
schirkorb (76). eyn draghe corff (23). 

Sudis (cf. sudes) meerhecht £ spief)- 
fisch (Ki). 

*Sudon v. Sudes. 

Sudor Ad. swei-z (5), -D, -yl5 (19), 
-s (9); schweib, schwaiD (6 &e.), swetz 
(12), sweD (8). nd. swet. 

*Sudoriola sehwaiDtuchlin (65). 

*Sudositas sweybheit (20). 

Sudum, subudum (;. ver, vertulum) 
meytijt (147). 

Sudus (7. serenus &c., a sub et vdus 
Br.) naf o. fucht (8). nas fewehte (9). 
schwaissig (6). swetich (23). sauuahti 
(? Gf. 6, 283). 

Sue-ecia (l, 74 &e), -tia, swe-cia, 
-tia (75) (vé. regio merzdonalis 19) sue- 
(20), swe- (1), zwe- (11) -den. Ad. nd. 
sweden-, Ld. sueden-, schweden- (66, 
110, 151), Schwden- (70), suder- (19), 
sueuen- (5). swicen- (18), swiezern- (11), 
swiezer- (20, 67, 133), sehwytzer- (67), 
swaizer- (3), sehweyczer- (152) -lant. 
Swi- (753), swei- (759) -tzen. sweycia 
sweytzern lannd (1). 

Sue-eus, -tus (14 &e.), sweeus (55), 
switus (75) Ad. nd. eyn swed-e (5^ &c.), 


SUF 


-er, -ner (74). hd. sehwe-ed (68), -d (110); 
sueue (5), swiz (17); swit-zer (67, 752, 
133), -en (752); sehwyezer (152); swei- 
as  -ten (755). swicensis eyn swycer 
*Sueycia v. Suecia. 
*Suella v. Subula. 


Suere, selten swere hd. nd. negen 
(6, 23, 49, 65), neyen (11, 110 &e.). Ad. 
ne-wen, -ben, -hen, -en (6, 9); naegen 
(46), fegen (? 18), náen (134). 

Suere, in Hss. oft swere hd. nd. 
plegen; wonen (6), ge-, go- (1105) -w. 
(23), -won sin (110), -won (17). Ad. wenen, 
win (11). 

*Suerula (herba) swertel (19, 90) 
zwerdel (11). 

*Suesi-us 7 -is suso; suises suis-i 
(141) -e (104). suses (74, 7. magn-i, -e 16 
canes) sus-en(Sum.), -in (117, 121, Gf. 6, 
282. cf. secutor). groDerhundt (74). su- 
gosus (v. paruus canis 16, c. siluestris t 
lupus 74) klayner-, walt-hundt; wolff 
(74). ain welpff (76). canem seucem leiti- 
hunt (L. Baj. cf. Dz. Wtb. 313). seudo 
rudo (Sum. AZerher?). cane rudo 7? sius 
(Hpt. 10, 369). 

*Su-, siv- (136) -esta ags. suina svadu 
(94, 136). 

*Suetia v. Suecia. 

Suetus (cf. sueeus) ge-wont (10), 
-won (110), -lieh (68, 132). 

Sueuia, sweuea (5^) hd. swaben-, 
sehwaben-, swabin-, swobe- (77), sehwo- 
ben- (69), swefen- (11), nd. swauen-lant. 

Sueu-us, -s (75), -igena (88), sehue- 
uus (151) hd. eyn swab, 7 swob (75), 
Swa- (133), sua- (12), swo- (17), schwa- 
be; schwo-b (1100), -pp (69); swaypp 
(19), swapp (20), swap (10), spap (5). 
nd. swaue, swede (22). 

Suf- v. Sub-farcinare. 

*Suffarius (aus fusarius) spillings- 
baum (23). 

Suf- v. Sub-fectus. 

*Suffer-are v. -rare. 


Sufferentia Ad. gedult, gedultig- 
(76), lidelich- (65) -keit. 

Suffer-rare, -are (8), subferrare (15) 
hd. nd. be-slan, -slaen, -sloen (4), -sehla- 
chen (76), -slahen (49). beyslon (3). mit 
ysen beslaen(1*). perden b. (132). Ad. rol 
(64€), pferde beschlahen szm. 

*Sufferrator huof-smit (93), -schmid 
(64). huff schmit (6). 

Sufferre (/£. eompati 75) Ad. nd. li-, 
Ad. lei-, dul- (9) -den; vff-helffen (68), 
-hebin (8), -haben (110). vpheuen (132). 
auff halden (1). raubin (8). dragen (20). 
vff jm selbs tragen &c. (65). be-tr. mit 
einander im frid vnd gemach (75). do- 
gen (19. cf. atn. Wtb. 2, 642). getogen 
(100). | 

Sufferuere südlen (126). 

Suf- v. Sub-fibulare. 

Suffibulum v. Sub-fibulum, -dia- 
conale. 

Sufficere hd. genug, gnug, gnungk, 
hd. nd. genoch sin. ge-nugen (9), -nue- 
gen (11). gnungen (8). mp. hat genug 
(58). es ist genuog (c10). ydt ys genoich 
(132). 

Sufficiens gnugsam (65). 

Sufficienter genuglichen (20). gnug- 



























SUF 


samlieh (65). noch-liken -tinghe; noch, 


| vuste, vele (22b). 


Sufficientia gnugsam- (65), genuge- 
lich- (9), gnungelich- (8) -keit. ge-nugde 
(20), -nuechde (11). 

Suffire be-rauchen (110), -rochen 2 


| dyenen (mznistrare 132). stencho (prs. 141). 


*Suffisticare (st. sophist.) leychin (5^). 
Suffitor fewrauffplaser (91). 


*Suffla-bulum, 2 -bium (74), -bolum, 
-torium Ad. blaf-, blaysse- (19), blaess- 


| (46), bloB- (4) -balk, -balg: plaBpalck 


(74). nd. blas-, blaes- (132) -balch; pus- 
ter. -torium Ad. e- 4 ei-ssa sem. (Gf.); 
eDe, esse, eB (74), eyDe (13), esche (8, 
10), esch (12), hertze (10). 

Sufflamen (4. pontellus 7 apodia- 
men 147, reliquum dc. 22^) radsperre 


| (135, Das., Ki. spann-strick o. -ketten 
| (135). loen-sel, -yng dair men op restet 
| (147). over-floyt Z-bulgen (225). 


Sufflare (7. subtus flare 1 appodéare) 


| hd. nd. blasen, vnder-bl. (13), pusten (5, 
| 23), blozen (4), v'houerdigen (132). 


Sufflatio blasunge (20). 
Suffla-torium v. -bulum. 









*Suffleta (7. suppeta BM.) ein bla- 


| (75), blo- (3), ble- (4) -ser. plaBknecht, 
| sehmaicher (74). vlezkneht (BM.). fleez- 
knecht (8, 9). 
































MI 


Suffoeare d. nd. er-, vor- (22b, 125), 


| ver- (77) -sticken, Z7 -dempfen (77, 125), 
| 2 -dumpen (225); dempen (920, 92), er- 


| (18), v- (23) -d. Ad. temphen (1, sem. 
|Gt.); ar- £ bi- Z for-t. sim. (Gt.); v-dem- 
| men (5), -thumen (66 &c.); er-stecken, 
-Stricken (5b. wett.); her-stigken (21). 
| hd. nd. wu-, wo-, wó- (21), erwu- (65) 
rgen; doden. Ad. to-ten, -tten, -den; 
|todten (134), lessen (8), lesehen (20), 
po (19). wtleeschen (11). 

|  Suffoeatio Ad. nd. worg-unge, -inge. 
hd. wurg-, erwurg-, erworg-, demp- (21), 


—ersteck- (9) -unge. fardampfit sm. (Gt.). 


*Suffocator wurger (65). 

Suffoeatus ge-toet (110), -wirget (68), 
|-worcht (132). 

Suffodere Ld. nd. vnder-, vnden hin 
|haimlich durch- (65), nd. vmme- graben, 
|-grauen. 

|. *Sufforrare (cf. suffutrum sm.) 
/fuederen 7 neren (sc 20). 

Suffossio hd. vnder grabuuge. 
*Suffos- v. Suffu-sorium. 

Suffossus (cf. sternax) hd. vnder 


*Suffosus v. Suffusus. 
*Suffra- v. Subfar-cinare. 
Suffrag-aneus, -anius, -enius (3) 
hd. weych-, weyh- £ tittel- (74), weyb- 
(3), wich-, wihe-, wy- (69, 152), wey- (4) 
-bischoff; wy? bissuff (21) wyg byscop 
(12); hu- (9) he-lfer. nd. wy-, wie- 
(41) -bissop; wygel bisehop (22); hu- 
(11), he-Iper. 
| BSuffragari Ad. helffe n, -In (5). mit 
ebet helffen (110). mit gebede helpen 
132). hilff thun (65). nd. helppen. 
Suffrag-atio v. -ium. 
Suffragator helffer (20). ags. mund- 
Ora (94, 136). 
|- *Suffragena diech (9:7). 
 *Suffrag-enius v. -aneus. 
Suffragilatio gemeyner gelawbe (9). 














SUG 


Suffraginare knye (110) knu (68) 
biegen. kuyen boegen (132). 

Suffragi-nes, -ens (649) (7. poplices 
Br.) knye (11, 19). knye-schibe (19), 
-schiue (11), -bige o. -breche, var. -biege 
o. -weych (64). sehnützling (126). deoh-, 
theo-pratun (Gf. 3, 285. cf. deurus. 
diehbrà Sm. 1, 769). 

*Suffrag-io v. -o. 

Suf-, sub- (136) -fragium, 7 -fragatio 
(76, Mss. mog.) Ad. hu-, hi-lffe szm. md. 
hulppe. ein far- (6), fir- (76) -bittende, 
geistlich (110) hilff. geystliche hulpe (132). 
vorgebetten hylffe (15). vorbetene (9, 
Anh.), gebeten (8), gebete (9), gegeben 
(17) hulffe. ags. mundbyrd (94, 136). 

Suffrag-o, -io, subfrago (v. fragus) 
(cf. eampa) knuwenki (93). biegy, kny- 
biege,dieche (88). pugin, knye,steltz,ham, 
knyeham (74). kneübüg (Das.). wider-bug 
(126), -bengel (Ki.). hamme (8,9, 20). hame 4 
eyn wan (17. cf. abdoma). wamme (8, 
9). waede (20). 

*Suffrannum (nomen  amasie; 
sophronium) meinweiDheit (74). 

Suffuleire (v. ornare 4 illuminare 4) 
hd. nd. er-, hd. her-luchten, -leuchten 
(4, 134). hd. zie-, nd. sie-ren. helfen (9, 
11). arstifulen (Gf.). vnder-stifeln (9, 170), 
-setzen (6), stellen (8). 

Suffultus Ad. ge-zieret, -hulfin (8), 
-holffen (9). vnder-zogen, -stirt, -ge- 
mischt; vmgeben (65). md. erluchtet 4 
schinende. 

Suf- v. Sub-fumigare. 

Suf-, sub- (75) -fundere (7. ebriare 
5^) Ad. drucken machen. »d. druncken 
maken. Ad. vnder-gieDen, -gyssen, -gra- 
ben (17. »« suffodere). 

Suffusio (»« suffossio) trunkenheit 
(9). vndergrau-ung (23), inge (22). 

Suffu-, suffus- (74) suffos- (110^) 
(cf. infu-) -sorium gysse vas (9). gif- 
(8), ol- (74), olig- (18) -faB (2?) sprewen 
(18). oeBvaf) (132). oosvat (7. vas ole 101). 

Suff-usus, -osus (76) (2« -ossus) Ad. 
be-, vnder- (17, 65) -goDen, 7 -graben 
(1€). begoesen (13). tru- (9), tro- (17) 
-neken. druncken (8). er- (10 &e.), v 
(18, 14) -dr. nd. dr. maket, dr. mensche. 

*Suffutrum v. Sub-futrum, -ductura. 

Sugere /id.nd. su-, d. sau-, (110?, 134), 
sue- (13) -gen Ad. nd. lallen; lustieh ad 
lallen (18); vnverstentli-ch, -ken 1. (29), 
hd. veden, kosen (5, 74). leillen (6). vn- 
vernonftig reden (17). in blafen (15 Mrg. 
-« suggerere). 

*Sugge- v. Suggi-llatio. 

*Su- v. Sug-gestus. 

Sug-, su- (3, 4) -gerere Ad. zu- nd. 
to-rumen Z -raden ; -runen Z -dragen(11), 
-rógen (21). Ad. in blasen, ein-blosen (3), 
-blozen (4); raten, raden, heuniclich r. 
(13), heimelich r. sm., h. rat geben, h. 
furheben 7 jntragen 7 zubringen &c. 
(65). riehtin (8). anfechten (110). tzo- 
stoechen (132). 

Suggestio hd. nd. bose rad 4 rad- 
unge, inge; b. geroch (8); bofe (21), 
bufe (5) radunge. bo*s raetung (46). Ad. 
boB, bóB (134), bofler (65) rat, ratunge 
(110). beyse rat £ in blasung (13). bóser 
rot £ in blosung (9). quade radinge (132). 


qus 











SUL 565 


trugnuf) (38). jnfell; haimlieher in-fal £ 
-trag &c. (65). 

Suggestu-m, -s (91), sugestus (76) 
predigstuol (91, 110). preckstoel (132). 

Suggestus fursten stoil (147). f.-, 
riehter-stul; boserrate (74). 

Sug-, selten su-gillare, suggulare 
(18. »« gula) Ad. vber, vberge- (74), 
oberge- (bj, nd. ouer-weldigen, -walti- 
gen (74), -welligen (21), -woldigen (23). 
hd. er-, her-worgen, -wargen £ -stecken 
(74), -sticken; v!domen sem. raden £ 
wurgen (20). er- w. 4 -schrecken 7 v'tü- 
men (9). irstrigkin (8). vtragen; sehmü- 
tzen; schán-den 27 -tzlen (126). den leib 
mofechtig 7 blütmasig machen (Das.). 
ar-, er, her-demphan (Gf.). den fraf 
zwingen (v. gulam. restringere 14). 

Suggi-, selfen sugi-, sugge- (121 
-Hatio uardamf- (Gf.), erthemp- (86 
-unga. vortummung (9). saet Z wurgunge 
(20). Ad. er-w., herworg-, vsputt-, v'spott- 
unge. houh Z spot (121, szm. Gf.). hose 
(Gt.). schmützred ; schwartz machen, kól- 
lisch von streichen (126). blabaug, mi. 
blaew ooghe (116). 

Sug- v. Sub-grunda. 

Sugm- v. Sagm-. 

*Sugosus v. Suesius. 

*Swicensis v. Suecus. 
*Suilla (pZscis) phafendumo (Gt.). 

Suillus, 7 subillus 7 suinus (147) 
Ad. swinen, swin (8). sweyn (9), suen 
(17). nd. virken, soeghsch (14:7). 

*Suises v. Suesius. 

Suitas eigenschafft dz ein ding sin 
aigen ist (65). 

Suleare Ad. furch , furcht (67), 
forchten (133), forge (17), fuir (18), voe- 
ren (132) machen. nd. vore maken. furen 
(9). zagkergen (8). ackern (75). 

*Suleatorium noil (Gf.) mioil (141). 
nueil (1315). nv- (8), mu- (9) -gil. nugel, 
stoD-, nut-eisen (74). hake (23). 

*Suleo voren meker (147). 

Suleosus (Br.) furreth £ schiffman (20). 

Sul-, sur- (649, 76) -eulus firchlin 
(16). ein kleines f. (64). 

Suleus (cf.lira) hd. furch, furcht (67), 
forchte (4. «wett.), furg (49), furhen (Fris.), 
forche, forg (13), fore (10), forch also 
mit dem pluge (21), fuir als der plock 
macht (18), dy mittelfohr (125). nd. voer 
(11, 132). eyn vore als man mit dé plug 
maket (23), alz myd dé ploge doyt (22); 
wagen spaer (11). 

*Suleus (7. sabulu-m, -s) sande, grief), 
gryen (74). 

*Sulea v. Solea. 

Sul-fur, -phur, -for, solphor (5^) 
hd. swe-, sehwe-, schue- (53), schie- (76) 
-bel; sechwefel (66 &c.); swe-ber (5^), -fel, 
-ffel (21), -vil (9), -uel (18, 23, 45, 132). 

Sulfur viuum queesilber (11). 

Sulfurat-a, 7 -um (109) schweffelzoch 
(111). swevel-stecken £ -sticken (109). 

Sulfur-eus, -ius //d. swebel-icht, -echt 
(b); schwebel-echt (1102), -echtig (110b), 
-aehtig (68); sehwebl-ig (134), -ieh (16), 
-in (Das.), -ait (6); sweffelicht (21), von 
swebel (17). sweuel-in (8), -eyn (9), -echt 
(93), -ich (22), -achtieh (132). 


566 SUM 


*Sulgandarium v. Sandapila. 

*Sulga-, sulgo-rium (cf. farrieaptio, 
situla) hd. eyn mele faf) (1 szm.). 

*Sullus ags. otor (94), otr (136). anc- 
mal in flumine canzné capitis et. est. énd- 
micus crocodilo (16). 

*Sulsuxium v. Salsucium. 

*Su- (75), sa- (74, 15, 76) -ltrum (7. 
cultellus sutoris, sepa & gepa 75) gneyp 
(14, 15). genyp, var. gnyp (175). gnipp 
(16). 

*Sultrum (7. pes mense £ lecti, s st. £) 
tisch studel (75). 

Sulzieca saltvat (141). 

Sum wesen (11) ich w. £ ieh bin 
(20). pin (75). 

*Sumacium v. Suecinacium. 

Sumach n/. smack, ren, rin (116). 

*Su-, sub- (110^) -mella (cf. stimula? 
anders Gl. m.) swy- (19, 132), sehwi- (110), 
zwi- (11) -nge, -ngel (110, 132). schwing 
(68). 

*Su-, sub- (110^) -mellare swy- (132), 
schwi- (68, 110) -ngelen, -ngen (68). 

Sumen spunrunst (121, sZm. Gf. 2, 
521). schlackspeiss vom euterlin ; »/. euder- 
bret (116). sehmer o. veyfti (110). smeer 
7 vet (132). schwyngeweild (64). sweinfó- 
pauch, prufestigkeit 7. pinguedo prodij, 
podeinlein (74). 

*Sumensius (cf. prc.) dat lytt van 
der vrouwen schemelheit (147). 

Sumere Ad. nd. nemen. hd. zeren, 
ver-z. (15), eben. nd. teren. 

*Sumetum (cf.sumella) swyngel-(132), 
schwingel- (110), sechwing- (68) -stock. 
swynge- (132), schwingel- (110) -block. 
zwingebluck (11). 

Summa Ld. nd. summe. eyn sum 
(18), kurez begriff (65), k. vberlegunge 
(8. 9). vrteil (Zudicis b^). gestimpt an 
zale (15). 

Summanus got der helle, teufel (74). 

Summare /;d. summ- en, -ieren. su- 
(68, 110), s0- (132) -mmen macheu. vbir- 
legen (8, 9), -slahen (9). vol- (13), vullen- 
(22), vellen- (23) -bringen. fol- (21), foln- 
(55) -bringen. zesamen rechen ein teil 
(64). 

Summarium ein sum Z kurezer nuez- 
licher begriff (65). 

Summat-es (75, 16) -e, -is -e (17) 
(£. potentes 15, viri p. 16) ge-weldig (17), 
-waltig (75), -waldiger (8, 9). p4. die ge- 
waltigen (16). 

Summatim Ad. nd. ent-, ende- (21), 
sum- (18), summen- (110) -lich, -lichen, 
-liken. kortelich (132). corelike (szc 100). 

*Summator summemecher (90). 

, Summe aller meinst (65). s. harmo- 
nieum suDtonigs; s. odoriferum ge- 
smackhaftigst (62). 

Summere (Z, énplere € bibere G1. m. 
cf. sumere) nuccen (100). 

Summista v. Simista. 

Summitas d. ho-, nd. hoe- (11) 
-cheit. 

Summopere mit gantzem fleif (10, 
75). mit allem flif) 7 gantz flissiclich (65). 
fliBeclich (8). vleisigeleieh (9). seer flifó- 
(68), ernst- (110, 132) -lich, -lichen (110). 
mit gantzer mue und arbeit (15). 





SUP 


*Summotenus zobirost (127, sim. Gt.). 

Summus (2. supremus 1) Ad. (der), 
Ob-, nd. ou-erste. hd. e- (18), he- (13) 
-berst; hoch (17), hoe (20), hochgster 
(1), der hochst (65, 1105), hoechst (1102). 
aller-hóchst (67, 134), -hochste (66, 68, 
69), -hoheste (70), -hogest (11), -hoeste 
(20, 133), -hoest (19), -oberst (68). ho- 
gheste (11). 

Summus pontifex, s. sacerdos der 
bapst, var. paupst (64). 

*Sumpoeio (sumtio) intfahen (7 ?) ne- 
munge (20). 

*Sumpt-iearius, -uarius (Gl. m.) ze- 
rungpitter (74). 

Sumptuositas kostlicheyt von spy 
(68). kostelheit van kost (132). 

Sumptuosus Ad. zer-, cor- (59) , nd. 
ter, war- (sic 23) -hafftig. zer-hüfftig 
(46), -hafft (1), -afft (20), -achtich (132). 
vol kost (110, 132). Ad. kost-, koste- 
(132), kuste- (13), zer- (75) -lich. 

Sumptus píc. s. genom-en (132), -men 
(110). hd. vzert. nd. v?tert. hd. ze-, nd. 
te- (23) -runge. zeren 7 libs narung (65). 
cost (100). kosten (110). bruch (46). 

*Sumultus (sé. tum.) uflouf (71). 

*Sumulus (piscis, cf. sq.?) smerle (9). 

*Sumurus (piscis, ?. escorus) sture 
(Sum. cf. Gf. 6, 712). 

Sunam-itis, -ites (74), -atis (n. pr.; 
interpr. captiua 4 despecta Br., dissona 
7 peccatrix 4 aliena 110 &e., mortifi- 
eata &oc. 65) einer von der stat suna 
(14). hd. dieren (1) unselige (100), irre 
wustunge (5), herwost (21), uerhundeta 
(Gf. 4, 965), gefangner o. vester (74), 
gefangen, g. sele (9). nd. ghe wangen 
(s£€) erre woste sundich zele 7 eyn derne 
(22). wangen rot (s2c/) eren vast (sec/) 
kinder heit jungeling herten lipp synnen 
diff besunder hff (23). 

*Sundallo (aus subtal?) sola (Gt.). 
*Suo-pte, -tum v. Suatim.  . 

Su-, sup-, sub- (104) -para pé. (cf. 
supera) lesa (6, 104, 121, Gf.), 4 winda 
(Gf.), 4 wid 4 oster hemede (6). ivppel 
(Sum.). dopseil (110). topzeyl (132). arm 
golt (23). eren berge (99). 

M DOPATi -S schof), fuer-litz Z -schitz 
88). 

Su-, sup-, sub- (121) -parum (eami- 
sia 4) lesa (Sum.). furhendi (121). vnder- 
(91), vber- (Ki2.) -hembd. müder £ brüst- 
gen (Ki*.). scehurtz 7 vmbgurt (Das.). 

Su-, sup-parus, -perus, eupparus 
(122) Ad. hemid4 (Gf.), -e (141). schorlitz 
(125). saum (18). arm lang (8). hd. ein 
L, langer (67) ermel, oermel (68). hang-e. 
àn einem korrock o. an einer slucken; 
slaier, var. slayr (74). eyn lange mouwe 
off cyrheit (132). eyn mauwe in dem 
reichelene (23). vormane (sc? 109). Ad. 
nd. (109) prise, Ad. vor-pr. (9); brise, 
pryB (76); prersen (4), -De (74), -5 (77)5 
bries-e (10), -en (183); brisse (21, 67), 
brysse (152) breise (134), kedel, vber- 
jüntlin (128), stof) (scof? 12), stuche, 
schuche (sthuche? 10), stuch, stuoch 
(93), stug (20), staweh (1, 64, 74). stuke 
(9, 79, 109). stuck (23). gall. roquet &c. 
(141). ! 

*Supeio! (s£. super-o? -cilio??) run- 
ezeln (1). 
*Supecia v. Suppetia. 





SUP 


*Su- v, Sup-pedaneum. 

*Supedire (cf. suppe-dire Gl. m., 
-ditare, -tere) nuez sein (1). 

Su- v. Sup-pellex. 


Super Ad. víf, off, ob (65), von. md. 
opp 4 von (23), vp 7? van (92), bauen 
(11). bouen (20). enboben (13). s. ill-um, 
-am, -ud vber den £ disse; s. naturam 
vber natur (75). 

Supera (7. fimbria man?ce q. v. "5. 
cf. supara. Gl. m. 6, 421) strubrige (79). 

Superabilis vberwinlich (20). 

Superabundare v.Superfluere. Eixu- 
berare. 

*Superaddi hinzu thun (55). 
*Superaduentus zukunfft von oben 
rabe (65). 

Superadultus vber-wachsen (9), 
-waDen (8), ig man-bar 7 -zeitig (75). 

Superare wynnen (29b). ver- (132) 
ower- (12, 20), ouer- (22) -w. hd. vber-, 
nd. ouer-winden, Ad. -bliben, -bliuen (20), 
-treffen 7 obligen (65). ober mogen (55). 
leben. £ teiln (9). deiln (8). 7. superos 
i. manicas longas rugare (16. cf. supera 
rugatura panni Pap.) runczeln (8, 9). 
fronen £ eroeken (7. rugare, plicare 81). 
dy moworvsen (23. sé. dy mowen runsen). 

*Superattendere vífmerckung haben 
(65). 

Superatus vberwunden (68, 110). 
verwonnen (132). 

Superbe hofferteclich (20). 

Superbia Ad. hof, hoch- (68, 110) 
-fart, -fert (6), -fertigkeit (68). vbermut- 
tig furnemung £ stoltz (65). stóltze (126). 
nd. hou-art, -ert, -erdinge (132). 

Superbire Ld. hoffart, horffort (8) 
triben sm. vber sich geen &e. (65). 
hochfertig (110), hoffertyck (19) sym. 
hoffertigen (20). nd. hou-art, -ert, -erdy 
(132) driuen; houerdieh wesen (11). 

Superbus Ad. hoch- (1, 5^, 68, 76, 
110), hof-fertig, -uertig (1), -fertich, 
-fartig (D^, 18), -erdieh (12), -fórtig (67). 
nd. hochua- (23), houe-rdich; doel (22b). 
ein zer blasener (65). 

Supercedere (cf. supersedere) bouen 
gaen (20). E 

Supercilia die hohe, var. hohe (65). 

Super-cilicium v. -pellicium. 

Superciliosus (cf. nubilosus) grof) 
von augbrawen (110). houerdich Z grois 
van wymbrauwen (132). hochfertig 0. 
grofimutig (68). der wybbrren hot (hor? 


23) 

Super-cilium, -lieium (225) (7. ei 
lium 3, ris-ieulus 74, -eulus 7 super 
pellieium 75) augen- Z7 ober-bra (20) 














(76) -w 4 wynbrouwe (68). aug- (12) 
oge- (855), wint- (55), win- (5) -bra 
aupren (19). dy aug-praen (125), -bràm 
(Xi3.). oghbrawe (132). wint-proe (9) 
-pra (1), -bra (3). win-brade (109), -bro 
(77). wyn-, £ oghen- (22b) -braen (11 
-bram (29b). wymbrain (9225). de ha 
bouen de oghen (23). perg hóch (9j 
berg hoe (8). nol (Gf.). 


SUP 


gabel (74). garb, gerbel, sehabab, md. 
kelick &e. (143). n. gerwe (116). 

Superereseens vber sieh wachsen- 
der, varr. -er, -ner (65). 

Supereffluens vberflussig (65). 

*Supereffluentia vberflussigkait die 
da vbergeet (65). 

Supereminens vberschweng- 7 vber- | 
treffen-licher (65). | 

Supereminere vber- (110), bouen- 
(132) -schynen. 

Supererogare vber-iek £ -flussig sin 
im werek &c. (65). 

Supererogationis opus werck der | 
zu- 2 vber-gabe £ des zugebens (65). | 

Superesse Ld. uber-, ober-sin, £| 
-bliuen 7 wesen (20). nd. auer-w. (11). | 

*Superexcessiuus vbertreffenlich(65). 
*Super-faeuus v. -uaeuus. | 

Superficialis Ad. vber-, ober-hebig 
(1, 18), -hebelich (5 &e.), -heblich, -hel- | 
lieh (6), -hemg (szc2). nd. ouer-heuelick, 
-genlich 7 niet dyeplieh (132). dieflich 
A: 1105). nit d. (1102). aufwendiglichen 
15). 

Superfi-ecies, -ties (134) s. adj. Ad. 
vber-, ober-hebich (5 &e.); ober-, vber-, 
über- (63), yber- (67) -hebig, -hebung 
(18, 69, 134), -strich (126). erhebung (12, 
49). das usser teil eines yet., ieg-lichen | 
dinges, an einem yet-, ieg-lichen ding 
(110 varr.. eyn vsir deyl (55). ausser- 
(L) ober- (65) -tail. das ewser teil (4). 
hd. vwen-dikeit s/m., -ikeit (13), -dig 
(15, 76). vDer keit (17). nd. ouer-heuinge, 
-hinckunge (sic 23). dat breyde offt 
vterste plaen van ey yeglich dink (132). 


*Supercili-um, -o (14) veneris (herba) | 


SUP 


Superlatiuus gradus der hochst 
vbertrefflichst grad (65). 


*Superlaudare vber loben (65). 

*Super-licium v». -cilium, -pellicium. 

Super-liminare, -luminare (127), 
-limen (49) Ad. vbirduri (127, szm. Gt. 
5, 446), uber-thur (75), -tur (6, 9), -tor 
(8), -dier (49), -Swelle (b^); ouerste suelle 
(20), ein oberschwel an der thuer (110), 
der obirste train (4), die vberste post 
ander dorn (13) der obrost pfost am 
tor (46); der, die (10) oberste poste in, 
an (10) der dore; der vberst p. (18); 
daz obcerst finster ober der dore 7 eyn 
d..bam (17); first (49). nd. ouer- (132), 
bouen- (126) -dorpel; dy ouer post der 


| dore (23), de ouerste p. in d& huse (22). 


*Supermurale mawrsehirm (74). 

Supernatare ouen swymmen (90). 
, Supernaturalis certitudo gotlich 
sicherhait (63). 

*Supernaturaliter vbernaturlieh (75. 
cf. super). 

Supernus (i£. superus 1) Ad. óbrist 
(1) der oberste, uberst (19), ho- (110), 
hó- (67) -chste, hóchst (134), hoechst (68), 


| hochst, hogest (19), hoeste (20, 133), 


ordest (21). nd. der, die ouer-, hoech-ste. 
Superpel-, suppel-, super-, sup- 
(55) -lieium, supercili-eium (649), -um 
(15) hd. ein kor-, kór- (3), ehoir- (147), 
koren- (67), uber- (2, 110) -rock, -rog (8), 
-ruchke (55), -eleyt (132, 147), -hemmet 
(64), -kempt (21). ehor hemat (649). kore- 
rokelin (28). eyn koir ruckeln (5). ruck- 
elyn (19). roichlin (104). riekeln (20). 
roch-olen (22^), -elen (22, 109), -len (141). 
Superponere ouer legen (20). 





*Superficiosus vbir heschelich (bb). 

*Superfi-ties v. -cies. 

Superflue ober ffuflich (5), | 

Superfluens vber-flussig 7 -schweng- | 
lich (9). ! 

Superfluere (7. exuberare 75, super- 
abundare 75, -habundare 5^) d. vber- 


ouer-vleten (22), -vlieten (11), -vlitten | 
(23), -lopen 7 -blyven (99^). | 

Superfluitas  vber-fluDicheit (90), 
boo (65), -luf. 7 -guD (126), -flüyd 


Superfluum oberlauff (77). ouer vlode 





.  Superfluus Ad. vber-fluDig sZm., -flofo- 
lek (59), -osig (18), -flieBende sim., -ig 
(9). iber flissig (16). ubrig (8). nd. ouer- 
vlodich (28, 132), -eeh (22^. 
*Superfluxus ober fluf) (90). 
Super-gradi, -gredi ober gaen (20). 
- vber-geen £ -treffen &e. (65), -treten (8, 
- gebot vb. 9). 
*Super-habundare v. -fluere. 


t Superhumerale uparahsla (Gf.). hu- 
- meral (64, 74). vmler (6, 93). vmbler (74). 
A Superintendens ein víff-, druff-, 
! —druber-seher (65). 
*Superintendere vber- o. druff-, var. 
^ truff-sehen (65). 
— - Superius Ad. oben (1102), obnen (6s), 
|| dar-, da- (6, 1105) -oben, -ober (18). nd. 





| — (venire 125). 
» 





fliessen, -flissen, -flussen (6), -HoeBen (18), | (132); ? 
-flussig sin 7 machen 7 werden (75). nd. | mit der mue vnd arbeit (15). nd. ouer- 


— do bouen, dair boeuen (132) vffbaf; 


Superpositio vberseez-ung 4 -liceh- 
kait (65). 

Superpositus uber gelacht (20). 

Super-sedere, -cedere (22, 23) (7. 
supportare e hd. nd. vnderwegen-, v- 
nach- (110) -laBen, -laten. virlaeDen(20) 
achter laissen (132). Ad. ober-, bouen- 
ver- (76) -siezen. vbertragen 


|sytten (11, 22), -zetten (23). v)-seczen £ 
-sunen (9). 

Superseminare 4. super aliud sem. 
'& sprenen (20). 
| *Supersperare sin hoffenung gar dar 
| vff seczen sem. (65). 
| *Supersplendide 
! (65). 
| *Superstantialis panis vberweselich 
! brot (65). 
|  Superstare Ad. vber-bliben, -ig seyn 
((9). ober bliuen (20). 

Superstes der, das (68) vber-blibt 
(1105), -bleibt (1102), -blypt (68). eyn 
loberg ding daz ober bleben ist (19). 
| eyn óberger (21). Ad. vber- (1, 6, 10 &c.), 
| ober- (5, 12 &e.), nd. ouer-ig (1), -bliber 
(10), -bliuer (12, 22), Ad. -blibender, 
| -bliuender (5), -belibnet (6), nd. -flodunghe 
| (23). hinder stellig (8, 9). 

| *Supersticio uber blibunge (20). 
*Supersticium (7. postica) thur ge- 
stelle (16). 

Superstiti-o, -um (gew. -cio) d. vn- 
gelaube, -gelawb (4), -glaube, -glaub £ 
-nutzer gl. (110). abergloub ; vberflussig- 
| kait des gloubens 7 der falschait; segen; 


vberschinbarlich 








SUP 567 


zoubernif; wissagung (65). nd. vn-, on- 
(132) -gheloue, -glaue (23). apostitzlerey 
(126). geystlich leben (8). 

Superstitiosus ein vnnutz o. falsch 
glaubender (110). eyn falsch religioes; 
onge-louieh 7 -horsam (132). hochuert-, 
vngelaub-, vberhersch-iger(74). on-gleu- 
big (21), -glouiceh 7 ouerhers (23). vn- 
geleubisch 7 oberhirste (5). vber hubsh 
(1). vn-geleuuch Z -behende (20). vnghe- 
louieh (22). abergloubiger (65). apostitz- 
lerisch (126). 

*Superstratorium (cf.hulcitum &o.) 
hulft (104). 

Supertunicale ga/l. sereort (122). 

Superuacue ydeli-eh (17), -cker (100). 
eytellieh (9). 

Super-uaeuus, -faeuus (76) vnnutze 
(20). gar ezu eytil (9). alzuo- (13), alzu- 
(12) -idel. vmbsoste (10). vberezelych 
(19). auer talich (11). 

Superualere ober dogen (20). 

Superuenire uber kommen (20). von 
vben herab k.; doben- (wett. 2 oben 
rab-kummen; vbertreffen (65). 

Superuidere uber sehen (20). 

*Superuisor uber sieher (20). 

Superuolare in die hoe fliegin (8). 
in dy hoch fligen (9). 

Superus (cf. sup-urus, -ernus. pe- 
risolidis.) vberpleibender (74). de hoeste 
(100). 

*Su- v. Sup-petere. 

Supinare Ad. vft-richten, -rechten; 
hofferdig sin (cf. sq., resupinus) 7 zu 
rock lenen (1Y sZm.); zurück ligen (3), 
zurucke legen sZm., vff den ruckemn l. 
(110), rueklinge l. (75), nedder l. (20), 
offreygten 2 zuoryeligen (13), vber ruck- 
lingen (75). vp den rugghe leggen (132). 
vfchafen (Gf. 5, 210). 

Su-, sup- (Hpt. 5b) -pinus Ad. offt., 
vf- (62), nd. op- (99) -gericht. opp ge- 
richtet (23). vff geriecht (21). off gerecht 
(5). aufgereckt (4). ruckling ; vber-ruek 
t -rucklingen (75) ouer ruchke (100). 
vff dem rucken ligend 7 mit d6 buch 
nieder wartz (110^). vp dé rugghe leg- 
gendeZ mit den b. nederwert (132). Ad. 
zu-roeke, -rucke (8) gelenet; zu rucke 
7 gelonet (sc 9). einer mit dem antz- 
lit hindersich vff die erden gebogen 
(65). vmbge- (1, 10), ymme- (13) -kart. 
caffender (Hpt. 5). hoeh (. supremus 
1; 4). hochuertig (9). hoffartig (8). vfartis 
(Sum. HI zw. priuigna wnd cognatus). 

*Suple- v. Supple-mentum, -nus. 

*Suppletudo (cf. supplenitudo) lere- 
kait (16). 

*Sup-lex v.-plex, -pellex. 

*Supl- v. Suppl-, superpell-icium. 

*Suppa suppe (93). 

Suppara v. Supara. 

Supparitas (Br.) vnder denickeit (20). 

Supparum v. Suparum. Siparium. 
Artemo. 

*Supparus ( deus thetis) got des 
wassers; vberbeleibender (74). 

Supparus v. Siparus. 

*Suppe-cia, -cie v. -tia. 

Sup-, su- (649), sub-pedaneum, -pe- 
danium, -pedaneus, -pedanus, -pedi- 
um, suppetaneus (75), subpeditamen- 
tum (76) (V. seabellum) Ad. schemel, 


568 SUP 


fuf-sch. (64, 75). banek (110). fuf)- (68), 
voef- (132) -b. 

Suppedere heymliche scheyf) lassen 
(68). eim furtz l. (110). dreef) laessen 
(132). heymlieh schy6en (110, 132). 


Suppeditare (7. supplant-, suceule-, 
subeale-, pessund-are 75) Ad. vnder- 
dreden (20), -sich. tretten (65), -dun sZm., 
-doen (20), -drucken (10, 12). vnder Ad. 
die fuf, fusche (5b) nd. de fote treten 
sim. vnder den fuessen ligen £ v. die 
fuef) legen (75). onder duen (11). Ad. 
nd. die-, di-nen ; hel-ffen (110), -pen (132). 

Suppeditatio vnder dounge (90). 


Suppedium (cf. suppedaneum) hilff 
(68, 110). hulp (132). 

Sup-, su-pellex, suplex (55) hd. nd. 
hus-, huus- (11), Ad. huf-, haws- (9 &e.), 
huif- (18), huys- (19) -rot (9, 4, 79), -raet 
(11), Ad. -rat, -rait (18 &e.), -rayd (19), 
nd. -gerede, -gerad, hd. -geschirre (69) 
-geschirr (46, 1105). geschirr (1102). hoffe 
staet (20). ingedo-ne (5, 95), -me (12), 
-mte (109). dekene (11). Ad. deck (197 
d., dóck- (67) lache (152), -lach; deck- 
in Z -lachen (68), -en 7 -laken (132). 

*Suppeta (cf. suffleta) ein diener in 
der tabern (110 sZm.). sehumer (132). 
forbo-te (9), -de (8). leczknecht (155). 

*Suppe-taneus v. -daneum. 

Sup-, sub-, su- (76) -petere /d. 
helffen; zu hulffe, hilff komen; hulffe 
dun (8), hylffe tun (9); gnug, genüg (1), 
gnung (1T) sin; gnungen o. virmogimn o. 
frauwen (8); genugen 7 v'mugen (9) 
from-en (9, 19), -men £ gefallen 7 vber- 
legen (20). nd. to hulpp kummen £2 ge- 
noch sin (23); helpen, auer vliegen 7 
vromen (11); gevallen (79). émpers. es 
hilfft £ ist nutz (110). yd is n. 7 yt helpt 
(132). hat hylff (6s). 

Sup-, sub-petia, -petie p/., -pecia, 
-peticio, -peticia (4), -peditio (76) Ad. 
hu-, hi-, he- (18) -I1ffe szm. nd. hulp. 

*Sup- v. Su-pinus. 

Sup-, sub-plantare (cf. suppeditare) 
hd. nd. vnder-, v'-drucken, Ad. -trucken. 
v/drieken (18). hd. nd. be-driegen, Ad. 
-triegen. Ad. vnder fuf tretin (8 sm); 
vnder-tretten (65), -getruekt (szc 3), -doen 
? heymelich vmb-geben, -zunen, -ligen, 
-fallen (90). 

. *Sup-,sub-plantatio vnder-druckunge 
(8), -truckung (65), -dounge 7 bedriegunge 
(20). vtretung (9). virre- (19), vra- (11) 
-denisse. 

Sup-, sub-plantator hd. nd. v'-, Ad. 
vnder-drucker. Ad. v.-trucker, -tretter 
sim., -deder Z trugener (20). onder treder 
(132, 133). v'dringer (9). verderber (65). 

*Suppleme-n, -ntum, suplementum , 
um ue vol-, Ad. us (93) voln-bringung, 

.-brengunge. wl- (46), 1- (76) -bringung. 
erfulnif (20). uo habue 

*Supplenitudo waneheit (20). 

*Sup-, su- (1) -plenus (7. »on pl. 4) 
wan (5^, 28, 3, 4). wane (17, 75) vnd 
lere nit gar vol (15). wann (1). wain (5). 

Supplere /d. nd. voln-, Ad. vol-, ver- 
(16) -bringen. Ad. foln brengen, er-ful- 
len (5^), -fillen (13), -statten (75). 

Suppletio erfullunge (20). 

Sup-, su- (1, 76) -plex Ad. nd. innich. 


m" 





Ad. innig, ynnyek (19). oetmudich (20). 


SUP 


otmüdiek (79). ghenoch (29), gebogener 
i demuttiger bitter (65). flechunder (25). 
diegender (Gi. Jun.). 

Supplieare Ad. nd. bidden. Ad. bit- 
ten, flehen. b. mit gebogen knuwen; 
hicziglieh hart anligen (65). pinigen (20). 
sincken (11). mit andacht, demut- Z an- 
deeht-iglichen be- Z' bi-tten (15). 


Supplieatio Ad. nd. (23) bidd-, Ad. 


bitt-, fleh- unge. beden, pr. pynigen 
(20). andechtigs gebet 7 g. v demutig- 
keit vnd andacht (75). 

*Supplieatiua laus lob mit bitt- Z 
fleh-ung (65). 

*Supplieiare pini-gen (19), -chen (11). 

Supplieiter víff den knuwen fleelieh 
(65). oet- 4 de-muteclich (20). andechtig- 
lich. (15). 

Sup-, su- (1) -plicium Ad. pin, peyn, 
pinliehkait 7 quale (65). nd. pine. 

Sup-, sub- (17) -plodere (7. suppo- 
nere ( sustentare 4, percutere i trudere 
110) Ad. nd. vnder-vallen, -slaen, -ro- 
den, Ad. -falten, -falden, -faln (17), -slan 
sim., reden (4, 66 &e.), -ráden £ -rodin 
(6), -reyden (21), nd. -raden (22), -vol- 
den. sto- (110), stoe- (132) -ssen. 

Suppo-, subpo- 7 subpe- (17) -diare 
hd. vnder seczen. leymen (sc 9). 

Supponere in setzen (5). vnder- Ad. 
-$., legen, -lygen (19, 13$), -werffen (65), 
nd. -setten, -leggen. Ad. schuldigen, 
ent-, nd. v^-sch. 

Sup-, sub- (11) -portare (cf. super- 
sedere) Ad. vnder-, ent- (20), ir- (8), 
víf- (19), vf jm (65), vber- (65, 68, 110), 
v^, nd. op- (l1) -dragen, Ad. -tragen. 
Ad. nd. li-, ley- (22, 4 &e.), lye- (13) -den. 
Ad. vber-, ober-, v-, er-heben; uif hó- 
ben (6). nd. v)-, ouer-heuen. 

*Supportatio vberhebung (75). 

Supportatus/ (2. superficies 75) 
vberge- (68), ver- (110, 132) -tragen, 
-dragen (132). vherhebig (75). 

Supposit-io, -orium Ad. vnder le- 
gunge. 

Supposititius v. Subditicius. 

Suppositorium (7. lixinium 74. cf. 
-tio) suppositoribi (medzcz 1l), -e 4 pille 
(nl. 116). zepíflein (74). 

Suppositus vnder geleget (19). 

Suppressio vir-(20),vnder-druckunge 
(8, 20), -truckunge (9). 

Supprimere vnder- Ad. -drucken, 
-trucken, -drocken, md. -drücken (23). 
v/drocken (17). swygin (8). sweygen (9). 

Suppromus biertzeppher (125). 

*Sup-, sem- (Ki.) -pronium odenburg 
ein stat in vngermn (74). 
Suppurare v'schweren 0o. eyteren 


(110 sm.). 


Supputare d. nd. a-, ai- (6) -chten. 


| hd. schetzen (110), zeln, ezelen, v^- (13), 


vnder- (9) -ez. eziln (17). heymlich steln 
(8, 9). dragin (8). ausschneiteln. (Ki?.). 
kortzen (132). telen (23). teken (s?c 22). 

Sup-, su- (76) -putatio Ad. md. (23) 
achtunge. zal (3, 8, 4). Ad. ze-, nd. (23) 
te-lung. sehatzung (16). 

Suppus (?. trio) tria f. (Gf. 5, 240). 

Supra d. vff, off (b), auff (75), oben 
(110), obnen (68), enboben (19). nd. vp, 
opp (23), bouen (132), bauen (11). 








SUR 


*Suprace-rdum (104), -dri (Sum.) (cf. 
epirhedium) gaginledir (104). gagen-JT. 
leder (Sum.). | 

*Suprasella (cf. prc.? hulcitum, su- 
perstratorium) hulft (Gf. 4, 880). 

Supremus (cf. summus, supinus)| 
hd. der oberste, aller-o. ovriste (19). 

*Suptile v. Subtile. 

*Su- v. Sup-putatio. 

Sura Ad. nd. wade. hd. wad, waedel| 
(20), wadl (1), waden (m. 126). dat euyt 
van den beynen (132). dat kute an 
bein (109). brát, britt, brütte (Hen.). 

*Surbestus v. Sub-restus, -cellium. 

*Sureale (cf. fureale) runge (155). 

*Surce-atus, -otus v. Soreotium. 

*Sureculu-m, -s v. Sareulus. 

Sureulus ein pfrópfer (4). proff rif 
(8). pfroprijs (9). sprofe £ poterifel 
(18). potte- (10), pot- (135), imp- (10, 12)| 
-riD, -risch (10). sproB, rib, zwick (49).; 
sprot (79). est- o. zwig-, var. schwig 
lin (110) ein zamer zwige (65). her- 
schofs(e45e. h sz. b). schusling, v/g. iunge 
zwigel (75). tack 7 vyfbruyt (132). vz- 
spruz (155). abschmi-t (64), -d (123). 

*Sureulus v. Suleulus. 

Surcu-lus, -s (7. iris 1) stam (5, 23). 
nd. ris, sprute. Ad. rif, sprof) sprosse| 
(1€), spruf (5), spruDe Z zvelge 7 zwieh 
(20), broyD (19), eyn yngeplantet rifV 
(bb) inphlanez reiz (2). in peltz iris 
(sc 1). barhaft scho 7 rip (6. cf. sq.). 

Sur-eus, 7 -us (2) (Z. ramus 66 &e. ! 
v. abscisus 110 &c., im den wWss. 4 
sureulus v. prc.) berhaft schützling| 
(93). perhafft zweyg; pawmestamm, 
pawmesast (74). hd. stam, ryD, reif, 
phroph-r. (3), sprosse, au-spr., -sprof; 
absehnytz (64). 

Surd-aster, -ester, -us Ad. daup; 
daub, doub £ dobe (67), dauyp (19); 
taup, taub, toub (68), tob (6), *dumm 
(126); vnge-horig (1), -hórig (Das.), -herig 
(91), -horend (110), -horender (74), -hó- 
render (93), -horn (4); ibelgeherender 
(76), gehorloser (75), verspotter o. zwi- 
zungliger (-aster 74). nd. douff (29), 
dof (79), doeff (132); de nich horet (79). 

*Surdastrum v. Surdidus. 

Surdescere Ad. daup, tob (6) wer-| 
den; d. sin (21), deuben, v'tawben (9)! 
virdauwin (se 8). nd. douen. 

*Surdester v. Surdaster. ' 

*Surdidus v. Sordidus. Cf. surdas-| 
trum 2. maculatum (16). j 

(91 





















Surditas Ad. daup-, tawb- 
doef- (11) -heit. vngeherung (91). 
Surdulus wat doeff (132). 

Surdus v. Surdaster. ] 
*Surex (i. porcellus Gl. m.) v. Sorex. | 
Surge ste vff hin weg zu geen £7 
mach dich von dannen (65). 
Sur-gere, 7 -rigere (110 4c.) hd. vf£, | 
Ad. nd. (23) off-, nd. vp-stan sém., -ston | 
(983 &e), hd. -hebeu, nd. -heuen. | 
Surgire ceruorum vox (Gl. m.). Y 
*Surgum (2. secundum fenum. quasi) 
surgens; anders Gl. m.) gra- (alph. gru-) 
? o-mat, vig. omut (15). e M 
*Surgus v. Surrones. 
*Surgusta (si. gurg.) rewse (9). 





.SUS 


*Surieus ags. bróoe (Hpt. 5). 

*Suri-go, -o v. Siro. 

Suriseula (se? st? 2. vasis species 
Gl. m.) krug (20). 

*Surpa v. Sarpa. 

Surpieulus &e. v. Scirpea. 

Surreetus aufgericht (75). 

Surrepere v. Subrepare. 

*Surrare (sé. sus.) runen (Gt.). 

Surreptio (Br.) mensehlieh blodig- 
kait; zuekung vf) forcht; haimlich z. Z 
h. inkriechung; sehnell z. sme prode- 
liberatione dum sc. quis schnau-t, var. 
-wt, sin vatter an (65). betrigunge (17 
sim.). 

Surreptus begriffen heimlich o. ver- 
borgen (75). 

*Surria v. Stiria. 

Surrigere v. Surgere. 

Surrimus v. Surrumus. 

Surripere nemen 7 stelen (110 &c.). Ad. 
zu nd. to vnrecht n- to my rechte n. 
(22). be-n. (19). vnder-n. £ -ziehen (75), 
-n. 4 sticken (seicken? 13). haimlich 
Ziehen 4 zucken; begriffen (65). b. heim- 
liehen o. verborgen (75). tzucken (12). 
ent- (20), vnder- (75) -ziehen. valsch 
rot (9), rat (B) geben. trugelich (9), dro- 
lichin (8) yn gen. dieken (49.7Ad. ducken ?). 

*Surrium (sí.sus.) afftir gekose (5^). 

*Surrones (herba) snebiliz (? Gt. 6, 
838. cf. cieonides &oc., surio? surgus 
herba, 16? ). 

*Sur-, sub- (108, 132) -rumus, surri- 
mus (Br. &c.) kitzlin (110). hueesken 
(108). lemchen (132). 

*Surrura (7. vindemia) arn (f) wyn- 
bouwt (147). 

Sursum d. off, auf- (9), nd. op- 
wert, -wart (11, 133). auff- (66, 70, 124, 
151), vff- (67, 68, 69, 152), ob- (110b), vp- 
(132) -wertz (68, 134), -warts (66, 151), 
-wartz, -warte (67,152). vber (75, 76,110), 
( (Das.) sieh. ufher o. uber (6). auff 

15 ). 

*Surum ags. sparu-a (136), -ua (94). 

*Surupus v. Siropus. 

Surus v. Sureus. Stipula. 

Sus Ad. suwe (5, 133), suw, sauwe 
(66), sawe (70), saw (1102, 134), saw (1), 
sue. su (6, 22). nd. suge (23), soog (99), 
soeghe 4 verken (132). sehwyn (110). 
schwein (16). 

Susatum (c/w.) zoest (125). 

*Suscania v. Colobium. 

*Suscepere entphaen (5^). 

Suseepta-eulum (74 &e.), -bulum 
das in sich etwas nympt (110). dat in 
ym pu nempt (132). nyder-lag, -leghauf)e 
(74 ). 

*Suseeptare (7. suspicere Gl. m.) dick 
vil entpfahen 7 nemen (110), zu im n. 
(68). d. wyl tzo im n. (132). 

*Susceptibilitas vffnemung (65). 

Suseeptio intphaunge (20). 

Susceptor vfinemen 2 enpfaher (65). 

Suseeptus vffgenommen (20). 

Suscipere Ad. nemen (20, 110). vff- 
(19, 64), auff- (134), op- (11) -n. Ad. zu 
sich n. tzo ym n. (132). Ad. ent-fahen, 
-pfahen, -phaen (5), -phangen (10), -fan- 
gen (12); emphahen (76); en-phahen (1), 
-fahen (13). nd. an van (23). 


DiereNBACH. GrossaniUM, 








SUS 


Suscitare Ad. wecken, off- (10), vff 


|,er- (65), er-, von dem tod er- szm. (Vocc. 


ex quo, Gemmae), 7d. op-, van der doet 
ver- (132) -wecken, -quicken (110). wey- 
ken (13). off-halden; -herquicquen von 
dem dode (17). vom d. off stan (5 sem.). 


van doden laten vp stan (22). lebendig | 
| truw (65). Ad. nd. vordecht-, vordech- 


machen (65). 

*Suscitatorium wecker, en reytscap 
dat weckt (147). 

*Suses v. Suesius. 

s Suspeetio virdenck-unge (9), -ende 
(9). 

Suspeetus ptc. s. hd. nd. v'dacht (off 
in malo). v'-dayeht (133), -dueht 2 -dieht- 
nu (17). arckwenig (110). arg-woniger 
(den manu in argwon helt o. hat 65), 
-listiger menseh (76). archwan (12). ver- 
schmaechet (46). missetruwende (20). 
berucht; niet wal vernoempt off gesyen 
(132). 

Suspendere /d. nd. hencken (als 
eyn diff 23). hd. vft-h., -hengen, -hangen 
(19). vp han alse enen deyf (22). heyen 
(13). auf hahen £ aus slahen (1). slagen 
(21). vff sehlagen (65). off slan als eyn 
dip (5). ver-, vir- (20) -ziehen (20, 65), 
-halden (20). aufschieben ein sach o. 
ein handel (75). 

Suspendére vft-, vpge- (132) -hencken 
(110), -hangen (68, 132). 

Suspendére hangen (110). V-h. wer- 
den (132). 

Suspendium /Ad.-henckunge, auf-h. 
(15)5 vif-h. (110), -hengunge (21), -hang- 
unge. nd. heng-, heck- (23), ophang- (11) 
inge. heng- (20), hange- (132) -nuisse. 
hangnuf (68) auf- 4 er-hebuug des ge- 
muts zu 4 in got (175). 

*Suspensare off zehen (5). 

Suspensio hang-ung (68, 110), inge 
(132). vff ziehung (65). 

*Suspens-iua, 4 -ura (é cratis super 
ignem 14) ase (8, 9, 14. cf. Sm. l, 115 
Sq. Goth. Wtb. A. 64). deyse (12, IT). 
harst, Mrg. wimen (13). wyme (10, 12, 22^). 

*Suspensor Ad. nd. he-, ha- (132) 
-nger. Ad. hencker, vff-h. (110;. 

*Suspens-ura (das wólben Ki.) v. -iua. 

Suspensus gehangen (20). vff-g. (8), 
-gezogen (20, 65). hinuff in die ewige 
gutter gehefft von den irdeschen &oc. (65). 

Suspieari, -re (76) Ad. nd. v-muden 
(1, 79), -moden (12), -moeden (132). vir- 
muten 4 boslich gedeneken (9), b. be- 
dunekin (8). vor- (22, 4), v^ (10, 12), 
ver- (25), mis- (22), mit- (77), vbel be- (19) 
-deneken. v/dinken (13). miss- (74), mys- 
(995) -duncken. ouel deencken (11). 
hd. misse-, miD-trauwen, -truen, -truwen 
sim. messetven (-truen 100). ^d. argen wan, 
arg-w. (6), -won (15, 16), -wonigkait (65), 
orgen gedanck (21) han, haben (6, 17, 
65, 75). fur vbel h. (75). verarekwenen 
(110). argwanunge (s?e 20). nd. arghen 
waan (22), errghen wan (23) hebben; 
tigen (22). 

*Suspieatio vordechtnyb (4). 

Suspieere Ad. dencken (5); hd. nd. 
vor-, v-, be- (67) -d. Ad. an-, vft-, oft-, 
vffwert- sim., vbersich- (65) -sehen. amn- 
sahen (67). nd. op sen (23), up seyn (22), 
opwart sin(79). hd. nd. mis truwen sm. 
nit tr. (110). 

Suspi-cio, -tio Ad. nd. bose, Ad. bof), 








SUS 569 


bóBe (21), buDe wan. bóse (151), bose 
wane (10, 66, 133, 151, 152), wone (70). 
bof (69), bófs (134) won. bozer wan (9). 
sur win (séc8). arekwon (65, 67). boeser 
a.(110). arg-wan (6), -won (15), -wanunge 
(20), -wonigkait (65). wantrouwe (81). 
missetruweunghe (19). mistru (11). mifó- 


(23), verdecht- (66), quade v.- (132) -nisse, 
vff v'moedinge (132). hd. v^-dechtinibe, 
-dechtenes (21), -dethnif (49), -dachtnub 
(1, 75), -deneknuf (szm.), -dencknyffe 
(sc 10), -denekung (65). bef gedecht- 
nuD (76). bedechtenis (5). bose gedang 
(11). suspitiones verbruf-, rug-, straff- 
ung, frist (74). 

Suspiciose arckwonigliehen ( 110). 
verdachtlich (75). miftru- (68), wantrou- 
(132) -welich. 

Suspiciosus ark-weniger (110), -wo- 
nig (627), -wiliig (8), -gedenklicher (9). 
arg-, bose- (11), buse- (79) -wonig (67, 
75), wenig (17, 20), -wanieh (19, 79). 
bóswanig (1). bosswenicht (0v.). Ad. ein 
ein boD-, ark- (46) -wenich, boDweni-g 
(68), -cht, bose wenichtig (66, 152), bóse 
w. (151), bós wonig (134), nd. bose- 
wanich, -wynich (23) mensche, myn (sc 
23), hd. mensch. quaet denkende Z wan- 
irowich (132). v-dach (13), -dachtig (75). 

*Suspicium bose wane (7) v'diehti- 
nib (17). verdaehtnu (15). 

Suspirare Ad. su-, si- (13), seu-, 
ersu-fftzen; er-suDen (21), -seunftzigen 
(76); entseuwf-czen (2), -ten (1); syfftz- 
gen (67), uff sufftzgen (6). nd. suchten. 
anchzen (74). geist off geben (5^). 

Suspirium d. suffzunge, er-, v- 
(D)-s.; er-seufftzung (134), -sunfftzeung 
(6), -seunftzigung (76); l/'suDung (21), 
irsuffezende (8), seunfftz, var. vorseuftze 
(64). nd. suchtinge, vor-s., -sufftinge (25). 

*Suspi-tio v. -cio. 

Sus-, de-que ferre klein achten, 
niner fur haben, nichts dvum geben (&8). 
*Sustamentum &oc. v. Sustentacu- 

lum. 

Sustentabilis vnthellich (20). 

*Sustentabilitas inthellicheit (20). 


Sustenta-culum, -mentum, 7 -men 
(141), sustamentum (5^) (cf. pretenta- 
eulum) piler (19). stender (12). Ad. 
nd. em st., st. hulf (17), standt o. auff: 
enthalt (74) als ein piler, pfeyler (74). 
stendel (5b). stutze (4, 174). seul (74). 
sule (10). ^d. ein haltung (70), ent-h. szm., 
vffent-h. (6), auff-h. (75), vft-h. als ein 
pfler (76). inthelteni& (20). schairpost, 
stutte (7. pila, flustrum, destines, ti- 
biceen 147). -culum reme (74). ráma (Gt. 
2, 505). anthepida (141). eyn hals koppel 
(23, 74). line, »/g. langs seil; deichsel-s. 
(15). 

Sustentare (7. apodiare 7 paoni- 
sare 75) hd. vft-, off-, vnder-, vffent- (65), 
ent-, nd. vp-, en-, unfter- (79), onder- 
(132) -halden, Ad. -halten. auf-h. mit wo- 
nung (75). entholden (22). onthaelden 
(11). vnder-sturen, varr. -stüren, -stiren 
(65). schairen, stijpren (141). 

Sustentatio Ld.ent-haltung (68, 110), 
-haltnufe (68), -heltinif) sm. inthaldunge 
(20). vffenthald (62). onthaldinge £4 on- 
derheldenisse (132). 

Sustentatus v. Subleuatus. 


12 


510 TAB 


*Sustinaeulum (7. //gamen n temone; 
cf. sustenta-, sustini-culum) ein deis- 
(4), dich- (75) -selseil. 

Sustinens lidende (8). leydender(9). 

Sustinentia Ad. nd. (28) hd-, Ad. 
leid-, abschnid- (76) -unge. ge-dult (9, 
17), -dolt (8). pin (17). 

Sustinere hd. nd.liden. mogen er-l. 
&c. (65). athalden (7) heden (13). Ad. 
dulden. 

*Sustinieulum (cf. sustina-, sus- 
tenta-eculum) 4d. hals-, half-koppel, 
-kopel; hal-fter, -ter (132). ein teiehsel 
bant (/n temone, doch temo teysel 3). 
deyehselsayl (14). 

*Sustinula v. Fuscinula. Creagra. 

Sus-tollere, -tulere /d. oft, vff., 
auf, in dy hoch (9), vber sich er- (65) 
-heben. »d. op heuen. hin nemen (85). 

*Susur-are v. -rare, 

*Susurra rumunghe (19). runiuge (11). 

Susur-rare, -are (55, 76, Gf.) (cf. 
strepere) hd. nd. runen. hd. gew. rumen. 
zu-r. (6), -runen (76), -run Z -blosen (11), 
-blasen. oren-bl. (8, 65). zeu sammen 
blosen (4). raw- £ ro-men (Sm. 3, s3). 
raunen (1, 74, 1103). runchen 7 flistern 
(74). in ronchen 7 smeyceheln (21). lusteren 


(12). lisnen (Fr.). flittren (4, Fr. 1, 2785. 


cf. Gf. 9, 713, 17. Wgnd Syn. 704). fliestern 
? flieBmen (Piet.). pispern (10). zussern 


vnd heimliehen reden kraneklich (75).| 


heimlieh sehwetzen (64). snippen (77). 
summen (? 23). sunden (22. aus snuden?). 
snawden (74). suwen (22^). susen (91, 
293b, 109). russen (Fr.). rauschen (ki.). 

Susurratio runezunga (Gf.). rue-, earr. 
ruen-, raun-ung (110). ore-rumung Z blo- 
sung, var. reumung 2 -blasung (65). pl. 
runen (25). 

Susurr-ator, -o, -us ein in-blaser 


TAB 


| (1105), -bloser (1102) zu verwerren gute 
|freund (110b), guot frund (11023). ver- 
werrer guter fr., einbleser, vbelreder &c. 
(88). nl. insteecker, oorblaser, preutelaar 
(116). -atores bóD klaffer (25). 

| | Susurrium (7. murmur 1) murlung 
| (1). flisteringe (12). rawmunge (9, 74). 

| rumer (8). sewDung (74). 

| Susurro (cf. -ator) run- 7 runazz-ari 
| 59m. (Gf.) run-zare (121, Gf.), -ere (100, 
| Sum.). ru- (8) raw- (9) -mer. kuner (74). 
|tzoschuuer 2 clepperer (132). ein zu- 
| klapperer (68), -tuttler 7 -plaser (74), 

-bloser 7 ezungeler (9). blesemmer (8). 

|, ein oren blaser (65). 

|  Susurrus (4 detraetor 9. cf. su- 
| surrator) abzieher (8). ein leiB gckürmel 
| vnd gedón (114). gevlitter (Jeroseh. Fr.). 
|gemummel, timber ghetoss, n/. suys-, 
| suysel-, tuyt-, ruyscl-, gons-, rijtel-inghe 
| (116). 

vU eyn yser-in (110), -en (132) vorck 
7 naet (132), nayt (1105), nadt (110). ein 
| naat (68). 

Sutel-a, -la (8, 9, 74) (cf. subtela) 
behend-e (8), -er (9) hist. arglistigkeit 
| (74). ein furdt (gr. Tap&Upso!6 125. st. 
| fundt). 

Sutiiis neye- (132), ney- (110), naat- 
| (68) -lieh. 

*Sutis v. Sudes. 

| Sutor (cf. sotor) Ad. schuch-, schuo- 
| (19), schu-macher, -mecher; schuwurche 
es schuch- -wext (17), -wirt der da 
|schuwe machit 7 lappet (20); schues- 
|(1), schus- (65, 75), schuch- (65 var.) 
|-ter. nd. schomeker sem. newer (13). 
neyer (110, 132). schnider, sidensticker 
| (65). rub (1T. cf. sq., pictaciarius &o.). 
|rewBe der altenschumacher (sc 74. cf. 
| 8q-). 








TAB 


Sutor ealeceorum antiquorum rute 
7 eyn oltschomeker (22b). 

S. veteramentarius (cf. vet.) olt- 
| lepper (Chytr.). 

Sutorium Ad. schuch huf) sZm., schu 
haws (9). 

Sutriballus alt-reif) Z -macher ; schuh- 
flieker (Ki2.). 

Sutrina suter-hus 7 -gaden (93). 
schusterlad (91). schuehgadem; nadt 
(74). 

*Sutrinator ags. scoehere (Hpt. 5). 

Sut-rinum, ? -urina (110 &e.) ney-, 
neey- (68) -huf) (68, 110), -huys (132). 

Sutrix (7. sartrix Gl. m.) neterse (20). 

Sutura Ad. nat, nait, not (17), nahet 
7 genebet (20) ney-ung (110), -inghe 
(132). neeung (68). sehuster werck (75). 
nd. nate; schoemekers neyhynge (147). 

*Suturina v. Sutrinum. 

OS ge-nehet (20), -nebet £ -suelt 

*Swa- v. Sua-, Squa-. 

*Swamurea (alph. squa-) maesel Zn 
curribus (20). 

*Swe v. Sue-. 

*Switancia sweytz, sweytzerlandt(74). 

*Switaneius sweytzer (74). 

*Switus (cf. prc.) v. Suecus. 





*Swouerum iunckfrawmantel (74). 
Suus Ld. nd. sin. eigen (65). 
*Szu- v. Sue-carium. 

Marg. ?n 69 am. Schlusse des Buch- 

stabens : 
Wer sich alzeit vff die bulschafft 
wil gebenn 
Der muf) darnach in seinem alter 





ver derbenn. 








*'Tabamis. v. Tabanus. 


*"Tabanum (gr. BpiCa ai. w. z. asylus 
i vefugium 148, azylum 152, asilum, 
aus t. 4. asilus acc. missverst. in Mss. 
mog., Vocc. ex quo, 75, 76, 141, 148! cf. taba- 
rium) /,d. d. vredehus. ^d. frid-, fridde-, 
fri- (68), rad- (21) -huf) s/m.; freiung 
(74); eyn czu-flucht, -flocht. 

Ta-, 7 ea- (Pr.), a- (142), al- (131, 
141) -banus, 7 tau-an (Gf.), -enus (127), 
-anius (121), tab-amis (136), -urus (94) 
(4. asilus, azylus i152, oestrus; cf. ba- 
staban, eauan?) prem-o (Gf), i (121). 
brem-o (127, 131, 141), -e (151, Gf.). brem 
(141 sim.) prem (134). wespe (9). ein 


Gc TEE 


| thier (110), beest (132) mit einem angel. 
| nl. coevlighe (116). ags. briosa (94, 136). 
'Tab-, tapp- (55, 22) -ardium, -ardum 
(132), -bardus (147) (cf. linistema; Dz. 
Wtb. 338) Ad. tap-, dap-, da- (69) -part; 
dap-, da- (70) -parte. tap-hart (68), -art 
7 -port (23), -ert hemde (110), -pert rock, 
var. -per.tropp, 7 dirdendey (75). tab- 
(3), tabb- (22, 132), dapp- (1*) -ert. tab- 
bart 4 kerle (147). tapphart (74). ein 
dappart rock (76). topfert (4). taffat (6). 
dap E (cf. tabanum ) fridhuib 
"TTabati sunt kistorkenen (Gt. 6, 121). 
"'IPabbardus v. Tabardium. 





| "'"Tabedes (4. pigwis, avus tabidus 7. 
|piger 66 &e.!) fethe (bb). 
| "'"Tabedum, tebe (136) ags. bred (94, 
136). Gf. tapetum brzsedels »« bred, brzed 
tabula? : 

""Pabe-, tabi-faeere (7. putrescere 
76) flecki-cht (b), -g (76), fleket (6), 
flickechtig (17), Ad. vnfle-tig, -dich, 
onreynig (21 szm.), vnrein (110), fueln 
(18) machen, sin (76). ent- (19), ont- (11) 
-reynen. vleekech (22), vletich (23) ma- 
ken. doen verrotten (132). 

"abe-, putre-faetum ver-fulet (68), 

-rottet (132). vormadert (4. nhd. ver: 
| modert). 





mr PP c m 





TAB 


Tabella Ad. tabel (20), taffel (5), ta- 
fel, t. zu sehriben Z schrib-t. (75); schreib- 
9), srip- (8) -t.; tauel (1), ein. daffeln 
21) nd. dafel. missiue (126). puchpret 
(111). leiste (Agr.). 

Tabell-arius, 4 -io (q. cf.) Ad. tafel-, 
taffel- (18), tabel- (6), dofeln- (21) -mecher, 
-macher. ad. dauelmeker. briff-trager (9, 
64, 1102), -treger (110b), -dreger (8), 
-sehreiber (110). leuffe-r, var. -l (64). 

*ITabellatum (cf. tabulatum) Ad. ein 
grof brett szm. 

*"Tabell-inus, -io, -arius Zd. schrei- 
ber(1102), sehriber (93, 110b); u-, o-ffenbar 
Schr.; offner schr. (75), sehreiber (1); 
gememer schriber £ schr. der merck- 
lnehen sach (75); ein schr. der ge-meyn 
(21), -meynd (76), -meynheit. nd. ein 
schriuer (132); scriuer der menheit (23), 
menseheit (sc 92!); tabelzoen (108). 

Tabellula tafel, brett, brieff (110, 
132). 

*Tabellus (aus eaballus?) pawernrof 
(74). 

Tabentum steyn die vol ind gaterich 
is als duyfsteyn, peemse efc. (141). 

Tabere Ad. nd. fulen, rotten (11), 
ver-f, -faulen, -r. (132). stincken (110). 

TTAbe-re, -seere Ad. fulen 4 siechen 
sim.; fueln Z tragelich sin (18), fule Z 
drege sin (17), drege werdin (8), trege 
w. (9), vlecken (13), v'swinden (10, 12), 
sehweinen (126, 128), vnfludig sin (bb). 

"Taberna (cf. pila) Ad. nd. tabe-rne, 
-erne (11), Ad. -rn. tav-erna £ -irna (Gt.). 
tafern (75). schenck-huf) (15), -stat  koch- 
hut (65). win- (8, 93), wirtf- (649), wirtz- 
(645, 110b), wurtz-, var. wuertz- (110), 
leit- (75) -hus (93), -huf, -hauf) (64). lad 
7 kramen (91). kauffgaden (Das.). kreczym 
(155). 

Tabernaculum Ad. zelt (76), ge-z., 
die z. des ewigen lebens (65), daz ge- 
hüsit (reg. Ben.), hás (Gf.), haws (9), wo- 
nunge (20, 65), leube. loub hut; summer 
hub; kunglich h.; balast principum ; hut- 
tin (65). phallinze (Auz. 8, 506). hitte (13). 
tente (cente? 20). tempel 7 loue (23 ). 
loige (99). hd. nd. taberna-kel, -ckel (65, 
75), -keil (bb), -cel (18), -ew (-eur ? 91). 
salethu (pl. G1. Lipsii). 

: Tabernaria (v. vxor tabernarii & me- 
retriz Br. winfrow (93). 

Tab-, tap- (Sum.), tob- (71) -erna- 
rips (cf. sq.) tau-ernare (121, Gf.), -ernere 
(Sum.), -ernierer (93), -ernirer (132), -erner 
(92), -uerer (23). tabern-ari (Gf.), -ier 
(110). taferner (74, 75). leit-, lewt- (71) 
-hauser (1, 71), -háwser (3, Sm.). lit- 
gebe (Sum.). landtbot (111). feil-halter 
(Das.), -haber o. kremer (114). kramer 
( 94 ). 

Tabern-ator, -io, 7 -arius (75) hd. 
nd. (929) taberner. tauerer (23). win- (8), 
weyn-Zbir-(9) -sehenck. krecimer (155). 

*ITAabernus (é.galerus) pilgrein-, hir- 
ten-, wander-hut (74). 

Tabes Ld. fleek (8, 9), vlecke 4 croz 
(? 100), fleckekeit 7 ays (5); vnfletikeit 
7 ayD, eyf (69); vnreynig-keit (68, 110) 
eines eyDen (110). onreynicheit (20, 132) 
eyns aes (132). vletlichicheit 7 aas (23). 
bleckieheyt (92). eyn oBe (21). fulung 
(65). hd. eyter. ettig (128. aus hectica). 





TAC 


Schwein- (126, Das.), sehwind- (114 &o.), 
schwit- (111) -sucht. die dórre, (114). 

"ITabescentia verderb- 7 abnem-ung; 
krafftloDigkait (65). 

Tabescere anheben fulen (110 sm.). 
hinfallen 7 in sich selbs geen &c. (65). 
ver-sehweinen 7 -welcken (Das.). socken 
(100). ilich (21), seen ylyek (23) sin (cf. 
tabidus, acerbus). 

Tabetum (cf. tapetum) ags. aeem 
(Gl. Cott.), 2eein. (Somn.). 

'Tabiditas v. Tabitudo. 

Tab-i,-o, 4 -es (1T. cf. ethro) Ad. 
nd. (23) eyter. nd. eter. fulnuf) (98). vuyl- 
niS (132). 

Tabidus Ad. flecke-t (6), -cehtig; 
eytri-chtig (11), -eh o. siech (8); eyter- 
ig, -echtig 7 versehwinig (Das.); vnfle- 
dich (18), onreynigk (21), faul (110), ful 
(68). sleck (1). slech (3. cf. $m. 3, 446). 
nd. vleckech (22), vletich 7 ylich (23. cf. 
tabescere). 

"'abi- v. 'abe-facere. 

"Tabifluens vnfletiger (9). 

"Tabin byese sonder knope (147). 

"habita eigen man (25). tabita br. 
i. caprea t puella lat. (Br. &c.), ein iunek- 
fraw die sant peter erkucket (74). 

Tabi-tudo, 7 -ditas (147) walchwer- 
dung vmb die sunde; aiterung, faulung 
(14). walgyng 2. nausea (141). 

'lTablinum schreibstüb (111). trist- 
kammer (126). m4. caneelrije, contoir, 
schrijfcamer (116). 

"Tabo v. 'T'abi. 

'UTabor ber-g (8), -k (9). 

'Tabul-a, -o (136) ags. fala (94, 136). 

Tabula Ad. nd. disch £ tafel. Ad. t. 
zum essen (75), dische, dibe (21), tisch 
(9), tabele (5), tauel (1), tasille (szc 5^), 
dafel, dauel (18), dofel (8), rodel (126), 
Sschran (Aegr.). 

"IT, alearis spilbret (93). 

T. rasa gedyelgete blosse tafel (62). 

'l'abulare (v. mamfestare ( exire 16) 
tafeln (75). 

"l'abularia bretter dar vff man spilt 
vnd wiD vnd sehwarez dar vif wirfft 
(65). 

TTabularius (?. g. tabellarius 110) eyn 
brieff sehryuer off dreger (132). 

Tabulata boelwerek (125). puny in 
einem sehiff (74). 

Tabulatu-m, 4 -ra (75) Ad. eyn groz, 
groD, nd. grot bret. ge-tafelt (15, 1102), 
-tefelt (73, 110b) mit bretteren (110). 
besehot van brederen (132). tili (93), 
-en (126), -pawm 4 himlitz (74). gemelge 
(13). bune (Agr.). bun, var. byn (64). 

TTabulatus, g.-us tafel an der wend 
4 getafelt an den wenden (75). 

"ITaburus v. l'abanus. 

*Thabuteea (aws catapulta?) mawr 
bleyd (9). 

"ÜlUTaeantes (cf. tantes, artemisia) 
bueca (Sum. VI). 

?Ulaeax v. ''agax. 

*"Paeeula (7. monedula) ca, dail eyn 
vogel (147). 

Tacere Ad. nd. swi-, hd. schwy-, 
swey- (9) -gen. antwurt versagen zu 
verhore (65). 

Tacite heim- 7 sehwig- (65, 1102), 
stil- (1105, 132), stillig- (68), verholen-, var. 





THAL 51i 


verhollen- (110), verholent- (68), ver- 
hoelent- (132) -lich. 

Taciturnitas Ad. nd. stil-, sehwigen- 
(65) -heit. sweygung (9). virswigunge 
(8). 

'laeitu-rnus, -s Ad. nd. stille £ swi- 
gende. styl swygynde (19). vswigen (9). 
virswegen (8). 

*""Taetilus (sé. daetylus) v. Nicolai. 

""Paetitare trucken (75). 

Taetus ptc. s. (7. apoplexia 64) berier-t 
4 -ung (110). der sin des anrurenD (65). 
tastuug (68). dasten (62). ge-tast 7 -uolinge 
(132). vuel- (11), grip- (23) -inge. Ad. 
griffunge. schlag o. guot (aws gutta), 
var. gerurt (64). 

*Ta-, to- (94) -eulus (cf. Dz. Wtb. 346) 
ags. broce (94), proa (136). 

Taffeta nl. taf-feta, -taf (116). 

"TTa-, da- (137) -fidus (?. fidelis (110 
&e.) thruendi (137). truw (68, 1105). trew 
(1102). trouwe (132). gleybyek (19). ge- 
louich (11). geloevich guet kersten (14). 

"Taga, 4 tega (st.toga) garauua (131b, 
141, Gf.). 

Tagax, taeax (108) dieb-iseh (1102), 
-aehtig (1105). dief (108). dief-egeghe (108), 
-faehtieh (132). 

Tages (fuit vir qui primus inuenit 
auruspicinam. 110). fnndlimg (se 681). 

"Tages nl. tuenisbloeme (116). tunis- 
blum (Ki. 4. q. taget-es 4 -us indiea 
(143). 

"Uagetes (c/. tangeta, prc.) v. Ma- 
tricaria. 

"ITagurium (aus tug.) v. Magale. 

"Thaya v. Cathegia. 

TTha-is, -ys 7 -yda (74) bos welb (75). 
pobweyp, hur (74). 

"Tala (sí. talus, anders Gl. m.) enchil 
(131). 

"Tala (aus tela?) ags. webgerethru 
(943). 

"Pala (cf. talamasea v. masceus?) 
dicitur sagena (cf. sagana) mare (155). 

Talaffus v. 'l'alassus. 

*"Thalamaris bettegenos (9). 

Talamasea v. Maseus. 

"IPhalamista kam- (20) kem- (19), 
ke- (11) -merlinc. 

TTha-, selten ta-lamus hd. slaff- szm., 
7 rug- (65), brutgamD- (64), nd. slap-, 
slappe-, beede-kamer. brut-gaden (93), 
-bet (8). brawt bette (9). trut-, var. truwt- 
bet 4 drut kemmerlin (65). 

""TAlanus v. 'l'alus. 

*"ITalapsum v. ""'halassum. 

Talare schreyd schuoche (19). knie- 
hosen (15). 

Talaria (»« ealearia?) suftelara 
(Gf. 6, 174). spor-in (127), -un (Gt.). 

Talaris waderkleid (74). eyn lang 
eleit (8). eyn el. bis auf den enckel (9). 
die. versen (110). tzo den v. zo (132). 
anchallieh 7 enchillit sm. (Gf). enckels 
(147). 

*fa- v. Te-larium. 

"Talas (cf. tallus) opper scehufel (17). 

'Tha- (Br. &e.), ta-lassum, talapsum 
(147) (V. mare; profunditas maris 16) 
die, der (1105) see o. meer (110, 147), zee 
(132). tyeffin des meres (74). 

1215 


512 TAL 


*Talassus adj. meersch, seesch (141). 

"Tala-ssus, -ffus (147) (cf. prcc., bi- 
thalassus, talosus 7. marémus 76) meris 
teufe (9), grunt (8). eyn fuoDtritt im kat 
(1102), kot (110b). eyn voefstap (132), 
voitspair (147) in dé dreck. woner bey 
dem mere (74). 

Tala-strus, -strum (139), -trus (142), 
7 -trum (147) (7. collaphus 19, colaphus 
in ial-0, -08 Gl. m.cf. talit-ius 2b., -rum; 
vll. »« talassio ?. calathus Janzficum 
129, sim. Ki.) in der huyd eyn reete of 
spleete; halsslach (147). kemmerlynck 
(19. »« thalamista). 

"ITalauun v. Talus. 

"albus v. Talpa. 

Tale sodan (22V). 

Talea (cf. eclabula) pflantz (1i0). 
plant (132). lent (1105, 132). lentz (1108). 
kerb-, 7 kerff- (113) -holtz 2 bei-le (113, 
Das.), -el (113). sniteline (Sum.). 

Talentum /Ad. phunt, pfunt, pfund. 
punt (18, 25). pund (22). pont (132). lot, 
var. lott (64). 

"ITaleo v. TTalio. 

Talia v. Tallia. ; 

'Thali-etrum, 7 -etrum (143) (9aAux- 
Tp0v; i. accipitrina, sophia, eruca 
geratina 143) króten-till 7 dystel (114 
sim.) krófe-d. (Kia.). krettendill (126, Kia.). 
heil-blatt (Ki.), -bad (114). wellsamen £ 
sophienkraut (143). 

'lTalierium v. Tella. 

*Thalietrum v. 'Thalietrum. 

Tal-io, -eo (18) hd. widergelt. Ad. 
nd. ein bose w. (8, 28), weder vorghel- 
dinge (22) al su- (23), so- (22) -Ikes. Cf. 
7. eiusdem rei recompensatio (Br.), daher 
2« talis ?» solichs (1), eyn suleh1f (5b). 
Ad. eim bose, bof, bóse (151), bós (67, 
134) wider vergel-t, -ten (67). bo?s w.- 
gült (46). ein. w.-geltung (75, 110), -gültig 
(15 var.) der gliehnus (75), n malo £ 
ver-g. in boesem (110). ein ent-g. (68). 
eyn weder ontgeldinge (7) loenin quaden 
(132). weDBe (szc) weder vergelde (18). 
weyder gelden (13). wydder lone (19 
sim.). boe. vmb b. (21). hart geyn h. 
(12). gelijchniB (7) racha (20). rechunge 


(10). ark liegen (8). talionis lex gese-tz, | 


-ctzt einer seli-, soli-, sol-chen pien, pin 
(65 vamrr.). 

"Talis ein solli- (4), soli- (18), suli- 
(21), sul- (3) -cher. sólich (126). Ad.also. 
a.lich 7 -gedan (20), -gedaen (11), -getan 
(1), -dan (18), -danne (5, 92), -dauer (s?c 
23). 

Talismodi in sulcherley weyse (3, 
4) € masse (3). in solcher wyse o. massen 
(1105). in sollicher mauf) (76), maf) (6, 
11023) 4. weil (1105). solieher wy (68), 
maie (133), massen (66, 152), masse(151), 
mab (69). sulli- (17), sol- (134) -eher maf. 
suleher mosse (70). manyren (132). seli- 
cher massen (67). von soler mafe (18). 
in sulieher (sze 21). in soli- (23), sul- 
(22) -ker mate. 

Taliter 4d. »d. also. alzo (18). 

Talitrum knupe (110. wefft. stirns- 
knaupe f.). n4. knip (116). knyp-chen (125), 
-ken (132, Chytr.). ein klippichen an die 
stirn (114). stirn- (114, Fr.), ster- (125) 
-nickel, -nippel (Fr.). schirling Z klick 





TAL 


(Fr.). schnelling (126 &e.). schnaltzer (116, 
125). sehnall (135). 

ITall-fh (sg. 7 pl. 16), -ea, talia (cf. 
Gl. m. l, 472. 2. collecta 12, v6. est gre- 
cum. 65) hd. vnrecht gelt. vn-g. (13, 65). 
male- 7 raiB-g.; 4 tributum datum, varr. 
datz (£) zoll; scha- 7 víffsa-ezung (65). 


styere (schürwynt ausgestr. 13). sthur | 


4 sthop (12). ge-schoD (17), -schos (9), 
-schuez (8), -wertff, stewr, loDung, pet, 
Zoll (74). seulte man ree. (/at.? 81). 
talie p. gesamelt gelt (75). 

Talliare bescatten (81). 

"Tallina (7. attaeus) hum-bil (104), 
-el (74). 

"Tallus (cf. talas), pé. tali (Gf.) -i 
(16) (Z. vasa, offertorza dc. 16) opferuaz 
(Sum.). opphir-faz (Gf.), -sehüssel (8 sém.). 

*'Uallus (aus callus, »« talus?) balle 
als vntter den fussen (74). 

Tha-, ta-llus lovch- (93), lauch- (74) 
-kolb. kángel (126). dritte, dritt, tritt, 
plendel, teler (74). 

"ITalmus (?. oculus, inde monotalmus 
76. cf. optalmus) aug (64). 

'TThalmut iuden buch (75). 

'Talonus v. T'alus. 

"Talosus v. Talassus. 

*'Palox v. Strumulus. 

Tal-pa, 7 -bus (Gf.) (7. balphalaeca 
grece [aus &ORQAOS| Br. cf. affa, bilis) 
scher-o sem. (Gf.) -re (74) -r (1). 
scher (64, 175, 93). schár (Das.). schar 
(6). scehermauD (126). mult-uurf ( Gt.), 
-worff (5 &e.), -werff (19). molt-w. 
(16), -werffe (74), -worff (12, 21, 4), 
-worm (19). mul-werff (64, 75, 7, 88, 
110), -wef (102), -wirff (113), -welf (49, 
Ob.) mulewoltle ( i0). maul-werff (113, 
126, Das., Fris.), -Würff (74, 114 sZm.). 
molde- (99), moude- (106), wende- (23) 
-werp. moi- (22), moyt- (855), wint- (22b, 
71, 18, Chytr.), want- (109) -worp, -wort- 
fer (71). windwópe; wurf; moldwurm 
(Fr.) mu-werfo 4 -urf 74 -werít (Gr.), 
-werfe (Sum.), -erff (68). müwelp (13). 
maukurrff (1. cf. ett. molkworf). moll 
(132). mol (107). górt (109). ags. uuand 
7 uuandae uui?pae (94), uuond 7 uuon- 
dae uucrpe (136). 

"IPalparium eyn mulwertf loch (110); 
mols l. 7 holl (132), muerffhol (68). 

*"IPAalpedium (cf. ealopodium  szm.) 
leyst (23). 

*"Talpiriola sclerwrz (Sum.) 

*"IPaJlumbus ags. giscad- (94), gescan- 
(136) -uuyrt. 

Tal-us, 4 -anus (76), 7 -onus (147, Gl. 
m.) -auum (Gl. Cass. Cf. Dz. Wtb. 340), te- 
clauum (q. v.) anchlao (G1. Cass.). ankeli 
(93). ancl-ow (225), -e (81). enchila (141). 
enkel-e (85), -lin (25), -1 (1). Ad. nd. enkel 
in pede, hd. àn dem fuf, nd. an den voyt 
(10) in dé vote (22), o. versen an dem 


uof) (110), voes (132). ynekel (13). eengkel | 
7 toppelstien (11). bal, swel zm pede (talus | 


lis 71). knod ( 12, 64, 76, 91, 134, Das.) 
am fuf) (134, Das.). kno-che (20), -rren 
(pedis 111), -rr (Ki*.). cnoesele bouen 
die versene (108). bickelein (112). kun- 
chel 7 piekelkothe (125). pl. ml. koten 
in bubus, bi- 4 pi-ckelen oft hilteken zn 
ouibus (116). terlinck. (132). dobbelsteen 





TAN 


(108). dobel- (132), doppel- (20) -steyn. 
hd. wu-, wo-, woy- (19), wi-rffel. nd. 
worppel. 

TTalus leporis haasensprung (Ki. 
Mrg.). 

Tam d. nd. also. a.-grof) 7 -dan 7 
-gelieh (1105), 7 -geleieh (1103), -danich 
(132), -fest (65). als beide (b). 

"Tama (7. mater) moeder (147). 

"IThamantia v. 'Thaumantias. 

"Tamara (cu. Britannzae) taner-stock 
(114), -storck (126). 

"ITamari-ea v. -seus. 

'Tamarindi (cf. oxifenicia) indiani- 
Sche datteln (114). 

Tamari-seus, -ea (Das.), -x (116, 
Das., thamaristus (74) bartz (v4, 93). 
portz, birtzenbertz (116). batzwurtz (74). 
tamari-sc(91), -sehken (114). dammarisch- 
kenstaude (Das.). 

"amarum v. 'T'amus. 

Tamdiu also-lange 7 -zijl (20). 

Tamen d. doch. e-d. (5b). io-d. (23). 
sunder d. 7 alleyne ye-d. (20). ye duch 
i doche (152). dach (21). aber 7 nichts 

esterminder (88). nach- (1105), noch-dan 
(68, 110b), -tan (85b, 132). 

Thamesis (//.) die terms bey lun- 
den (135). 

'lTametsi wie-doch (68); -wol (1102). 
al ist (110b). 

Tamgrande hote fere grot (22b). 

'lTaminare (7. at-t. 147, aduersa 4 
farinam purgare 1 lanam trahere 68, 110. 
Cf. Gl. m., Br.) beflecken Z intreynen (20). 
widerwertig sein (64). tegen sijn; wol 
schraden off teysen (132). ie-, ke-, te- 
gen 7 weder wesen (147). 

"ITaminatio raytzung zu zorn (74). 

*Taminator raytzer zu zorn (74). 

''aminia v. Tamus. 

"ITamir est vermis cuvus sanguine mar- 
mora, per fusa t spersa facile sectamtur 
(76). tamir ist ein wurm von des plut 
hertstain zuprechen (74). 

Tamlongus Ad. also lange, lanck. 

*mmhamos (7. adria &oe.) mere (74). 

TlTamquam v. Tanquam. 

"Iamque (Mss. mog.) Ad. nd. also. 

""Phamus (7. truale; s&. ehamus?) 
eyn seyle (55). 

Tam-us, 7 -arum (143. ?íal. -aro), 
-inia (116, Ki.) 7. bryonia £elg. bryonie, 
brab. alffpape, quartelsbeyen, 2rZs. sehae- 
pentel (116). sehwartze zaunrábe o. stick- 
wurtz (143). 

Tana-cetum,7 -zetum (85), -neetum 
(Sum. VI), -eeta (104, Sum.), -ceum (47), 
tenace-tum (90), tam (s87)j, -um (146, 
Sum. V), tenateum (87?), pan-aceta, 
-deeca, -alota, anatheca (&e. q. v.), da- 
neta (v. athanasia, ?/al. daneto) (cf. 
potentilla, sieheon) reinifano ; churbiz 
reba; chirbizwurz (Gt.). reyne-fane (20), 
-vane (47, Sum. V), -vaer (11), -var (tanae. 
85). reyn-fano (Sum. VI), -fan (1V &e.), 
-van (95), -fayn (19), -varn (i10b, 132), 
-farn (1103), -faren (114 sZm.), -fahr (125), 
-var (9, 91). rene- (tanaz. 85), raine- 
(104), rey- (90) -uane. rain van (8723, 146). 
waldfahren (Fr.) tenhy (90). bau-reif 
(Ki.), -repff (114). wurmkraut (114 &e.). 
mánn-lein (Ki?.), -chen (Ki). 


TAP 


Tanais (f.) die Dohu (112), Don o. 
Altan (114). 

*Tanan- v. Tana-eetum. 

"ITanare v. Tannare. 

"TTanat-a, -or (110 &e.) (7. cerdo) loe- 
ber (19), -rre (11). 

) 'TTha-, ta-natos, tenadus (74), tan- 
"tos (z. mor-s 4 -talis 16) dot Z dotlich 
zen sim.). tode, todtlicher (74). 

— "ITana-zetum v. -cetum. 

- ""Tanea (cf. tinea) &ley (9). 
Tandem Ad. zu (110^), zu dem , nd. 
to, ton lesten. zu dem letsten (68, 1102). 
tzu leste (19). ten leesten (11), laetsten 
-(132). entlieh (65). 

"lPangere v. "'ingere. 

Tangere hd. nd. ta-, ra- (sic 110), 
da- (19) -sten; ro-, rue- (11), Ad. ru-, 
le-, anru- (4, 65) -ren. Ad. ruern (17), 
ry-, grit, greifen; be-gr.; tre-, dre- 
fen. rei- (110), rae- (132) -chen. raken 
(925). gripen 7 drepen (23). liden (t. 
penosa 65). 

"lTangeta (aus tanacetum) v. Atha- 
masia. ''agetes. 

Tangibilis tast- (110*, 132), rast- 
(1105), rier- (110) -lich. 

"ITangibilitas tastunge (20). 
"TTangistrum (sé. ang.) v. Ventosa. 
"ITangris (nach dem D.?) tannen reys 












































Tan-, ta- (108, 110) -nare beyssen 

(pelles 110,132). weschen (68). letten (108). 

- Tanquam Ad. also. als 7 in der ge- 

stalt; glicherwilh (65). 

- "IPantalida nater (74). 

Tantal-lus, -us, -is v. Tantulus. 

"ITAantanus v. Cureuma. 

"ITa- v. Tarata-ntarisare. 

*Tantea v. Taurea. 

*Tantes (cf. taeantes) biboz (Sum. VI). 

"IPantigo v. 'T'entigo. 

Tantillu-m, -s Ad. ein wenig (20) 

also w., alsust winezig (9). nd. alsus 

luttig (23), a. luctick (22). 

Tantisper hieren binnen (11). en-b- 

(19). also lang (110 szm.). 

*"ITantos v. Thanatos. 

"ITantrum v. Pantrum. 

"Tant-, 7 tart- (147) -ulus (14, 100), 

"Alus (74, 144, Br.), -allus (Gl. m.), -alis 

Pap.) (7. ardea) reiger (74, 100, 147). 

ayge-r, -] -ulus; tyer im wasser das 

es wassers nymmer sat wirdet -alus 

(4). 

ÜTantu-m, -idem, -mmodo A4. also 

nl, a. vele, alleyn, eyn leyne (5). 

Tantum (cf. prc. so vil (9). nvrt 

(4). ockern (20). nu ock- (23), and-(22) 

-ers. also viel 7 alleyn (23): also- 7 so- 

lest 7 so groblich (65). 

. Tantundem Ad. nd. alleyne; also 

nl a. vele, alzo fil (b^), als vil (1). 

Tantus hd. also, alzo (3), als, so 

Vll, groz, grosse, grob, gruD (17), gruyse 
13). nd. als viele 7 grot. 

"Tantus, g. -us 4 -i (aus cantus) 

spaiche an einem rade (74). 

ÜTanum, tannum (Gi. m.) lÓ (Sum.). 

- Tape-tum, -tium, -eium, -ta (94 &c.), 
4, -zia, -te, -tis, -ticium, -s, 4 tape 








TAR 


(141), tra- (a/ph. ta- 16), te- (16) -petum, 
teupeta (136) (7. strapedium 76, petas- 
ma 1) tepp-ech (9, Gt.), -ich (16, Gr.), -et 
(229, 28), -it sim. (Gt.). tept (8). gedebt 
(93). tap-ijt (11), -iscerie (132), -ijte 2 
-ecerie. (147). ta-Z te- (75), the- (111)-bich. 
dep-pieh (10, 12, 54, 88), -che (17). te- 
wich (1). debg 7 banglagen (13). decke- 
lachen (20) ein gemalt decklaeh (64). 
Ad. banck- 7 stüle-duoch (19 szm.); stul- 
ach (88) -tuch. eyn stoe doech I 
stuellaken (11). mathe (5b). gezi-erd (16), 
-de(5). zunft(49. cf. zumpften faler-, ? 
orn-are Gf.) «gs. hryhae (136), ryae 
(94), reowu (Bosw.). 

*Taplaminaris v. Magnes. Cadmia. 

"'Tapp- v. Tab-ardium. 

"Tappula v. Capula. 

Tapsus (8, Ki.), t. barba-tus (9, Sum. 
V), -ssus (17), -rieus (9), t. bar (47), 
dapsus barbatus (74), taxus b.(74, 153) 
kongis erone (8). konigs cr. (47). koni- 
gis corone Z kerez (9). kunigskerz (116). 
comen her kerse (52085). konigef worez 
4 wil..de (17). wolede (Sum.). wulli-na 
(Anz. 8, 410), -n, welwutz, kunigeDhertz 
(74). nl. wolblat, wolle-, tortsen-cruyt 
(116). himelprant (3, 153). 

""ITapula v. Capula. 

*""Thaphos v. T'ophus. 

*ITar-aea, -ata 7 -eta (Gl. m), -ea (q. 
v. koenyngs cleyt (141). 

*Taraceus v. Tararicenus. 

"Taracus (7. barbalus, piscis, ous 
taricus, «a puoc ? tarmus?) barb (64). 

*ITaradros (cf. Dz. Wtb. 341. terebrum 
&oc.) napugaera (Gf. 4, 225). 

*ITaraneula v. Tarantula. 

"Parantantar-, tarantar- v. 'l'ara- 
tantar-. 

Tara-ntula,-neula(76), tantala (91) 
(i. vermis venenosa 16. cf. scorpio) Ad. 
nd. tara-nt, -n (76). stellion (91). 

*"TTara-rieenus (Sum., Gf.), -eceus (104), 
trac-enus 4 -tus (Gf), -mus (Sm.) (aus 
x puros ? cf. copadium) cente rine (104). 
c.rich, centrinch, zentring (Sum., Sm. 4, 
274. Gf. D, 686). 

TTarata v. Taraea. 

Tara-tantara (Sum. &e.), tantura (5), 
-tantera (155, Gft.), -ntantara, -ntantula 
71 -ntareum (176), -tantula (74), -ntara 
(1, 46, 16), -taranta, -tarantarus, -ntarus 
(9), -tantrum (9. 74), -rimen, -risamen, 
tanrantarum. (a/ph. tar- 16) (7. polli- 
tridium 7 tritonisatorium 74) Ad. by- 
tel (76). rede-, ryd- (21), meel- (5b, 19), 
nd. mele-, sicht-budel. wege sich (sc 
9). red-bittell (6), -stab (64, 75) 1n. der 
mü-, var. mo-len (75). peutel, p.-faf (4). 
mel-pewttel (1), -peutel (74), -bewtel (71), 
-bütel (46), -beitel (75). ein beytel (64c), 
beutel den die myle trybt (645). muli- 
schivtele 2 rennele (Sum.cf. Gf. 6, 427). meel- 
budel, seve, tempse (147). syb (68, v6). 
zyff (132). schrot des mels (75). mul 
klachel (83. cf. $m. 2, 352. BM. 832). tromp 
(68, 132). tateringhe der trompetten (ta- 
ratantara Kil.). 

"IParatantari-sabilis, -talis (28) gut 
ezu reden (17). red- (6, 74), bude- (18), 
sicht- (5, 21), zicht- (23) -lieh, -eklichen 
(21), -perlieh (74). t 

"ITaratantarisa-men, -tio mel-redung 








TAR 513 


o. -peutlung (74). red- (17), reyd- (91) 
bydel- (18), bevtel- (3, 4), ichi- (5, 25] 
-unge, -inge. 

'lTara - tantarizare, -tantarisare, 
-tantarisari, -tantisare (1), -ntari- 
Sare, -ntantarisare (147), tantari-zare 
(155), -sare (74) (cf. tractulare, polli- 
triduare) budeln (12). b. daz mele 
(21). büdeln (13). butiln (155). pewt- eln 
(1, 2, 74), -tlen (1). bevtelen (3). bitteln 
(49). mel-pudelen (74), -beitlen (75). sich- 
ten (23). s. daz meyl (5). red-en (11 &.), 
-den (6). trompen (132). trumpen, ba- 
suynen (147). 

"Tara -tantarisator, / -tantator, 
-ntantarisator (147), -ntarisator (4), 
-ntarisor (76) hd. reder, mel-r. (4), -byt- 
ler (76), -beitler (75); budeler (5), sehro- 
ter (75).sicht-er (22), mmger (23). basuynre, 
trumper, claretter (147). 

"Taratantari-talis v. -sabilis. 

"lTaratant-rum v. -ara. 


"ITaratarrum (cf. prc. dc.) stablein 
an der ka auff dem mulstein das da 
lautet tarr tare (74). 

'Taraxac-on, -um,troxsimia(-suuia ? 
17) rólkraut (91). pfaffenblat; munchs- 
kopf; saudistel (Ki. szm.). sue disteln 
(17). apostemróslein (Fr.). 

"Tarbale v. 'Trabale. 

Tarda trapp (74, Ki.). stockaer (74). 

'lTardare Àd. nd. sumen. v^s. (110b), 
-Saumen (1103), -spaten (65, 68, o 
-dragen (132), -zihen (65). dregen (19, 
20). tragen (11). sum- (6), sew- (9), sye- 
(13) -men. spoeden (20). fulen (19). 
toeuen (132). 

Tardatio langsamkait (65). 

Tarde Ad.lang-, lanx- (18), nd. lanck-, 
lant- (28) -sam, -seme (855). spat (110). 
spate, laD, nicht fru (74). spaede (20). 
d cuehsn (1T). trag- (68), traech- (132) 
-lich. 

TTarditas Ad. trag-, spode- (20) -heit. 
traecheit (11). toeuinge (132). langsam- 
kait (65). 

Tardiuseulus etwaf) treg (110 szm.). 
wat traich (132). 

*Tardo (aus teredo 7 tarmus ?) holez 
mut (16). 

"ITardula (aus eardula) wollekamme 
(14. 
TTardus Ad. nd. trage (18 wrg., 23). 
nd. trach. hd. drag (5), drege, treg, cyn 
dreyger (21), fule, langsamer (74), lene- 
sam (14), lanBem 2 spaed (18 Mrg.). spoede 
(20). ein karr (74 56s). 

"Tarea (cf. taraca) purperen cleyt 
(141). 

""Tareafra puch von den zwelff pro-' 
pheten (74). 

'l'areta v. Taraca. 

"ITareuma v. Toreuma. 

*"Uargedus («ws trag.) kronickschrei- 
ber (74). 

Trar-inea, 4 -ingà (Gl. m.), -menta 
(£. ferreus clawus 15, 16), 0 potius tor- 
menta (75) eiserin nagel (75). sarnagil 
(117. cf. Gf. 6, 267. Dz. Wtb. 140). 

*ITarma v. Tarmus. 

*'UArmenta v. ''arinca. 

"lTarmositas madecheit (20). 

Tarmosus (cf. cearniosus) vol made 


574 TAU 


o. madig (110 scm.) madetht (20). mae- 
daehtich (132). 

Tarm-us, 4 -a (110 &c.), 7 -es £ tar- 
nus (Gf.) (4. vermis lardi £ piscis; cf. 
taraeus, tur-icus, -mius, -mus, ter-ma, 
-ina, -mus, -mes; senta) Ad. nd. mad-e, 
-0 (Gf), -en (1) Ad. maede (20), 
mayde (19), mad, módo (Gt.) ; fleisch-mad 
(111), -wrn (93); speckwurm (64); slie, 
sleye (3), sehleye (4), sehly (6), slege (18). 

"larriditas («us tarrida dromo?) 
snelheit (147). 

Tha-, ta-rsis Ad. eyn lant, l.-schafft, 
o. mer. 

"ITarpina 7. somus (16). 

Tarsus (pedis) ryf) (111). ober-rist 
(Ki2.). 

"Tartalus v. Tantulus. : 

Tartar-eus, -inus schücz- (9), sehüf5- 
(8) -lieh. hel-heh (110^), -liseh (68, t102), 
-sehelich (132). 

Tartaria (vitra poloniam) tartarland 
(75). tadterey (74). 

Tartaris (cf. sq.) win hefin (5b). 

Tartarum ein steyn (6). 4d. nd. wyn- 
steyn, -heff (64, 88), -heef (11). heffen (6s, 
1102, 132) 7 truosen (1102), 2 trufen von 
win (68), £ drosen van wyne (132). hefen 
(8, 1100). drusen (110^). 

Tartarus Ad. nd. winstein sm. wijn- 
steen (85). wyne-stene (123), -heue (19). 
hd. helle, hell, hel. nd. heelle (11). d. 
nd. ein tart-ar, -er. tarthern (75). tzar- 
ter (12). tadter (74). 

"ITarticare (7. frequenter tangere, aus 
taetitare) zwicken (75). 

"Tartitimi 7. hereticz, verbieten fleisch 
zu essen (110 s2m.). 

"Tartu-ea, -ga (Gl. m. cf. tortuea. 
turtus. Dz. Wtb. 343) schorp 7 mer-sch. 


(93). tortuca schorpe (95). schilt- (23), | 


schilde- (109) -padde. 

"ITasi- v. Tipsa-narium. 

"Tasp-a, -ia stertzelkrut (17). 

Tassea (cf. Gl. m. h. v.) schuole (19. 
sí. schale ?). 

""Tasser (cf. tessera &oc.) hd. wu-, 
wO-, wü- (151), wi-, we- (13) -rffel. nd. 
worppel, weruell (132). 

"ITatiliosus (?. £ulolus, vabulo &o.; 
«us catillo s?m.) fressiger (74). 

?Tas-sis, -tis (-cis? 9) garn bret (8,9). 

"ITataria tatern lant (4). 

"Tatula igelkolb, stachelnuD (ki.). 

UTPatus (cf. prc.) schaligel (140). 

*ITau-an, -anius, -enus v. ''abanus. 

"Tau- v. 'ab-ernarius. 

Thauma, tauma wunderung (68). 
ver-w. (110), -wonderinge (132). 

Thauman-tias, -cias (69), thaman- 
tia (1105), teumancias g. -tie, -cie (Br.), 
-eie (147) ein regen-bogen (110 szm.), 
-baieh (147). 

Taura ein gelde-ku (4), -kuh (Ki?.). 
em vnfruchtbar kw (9), vnfrochber küw 
(8), vndfrochtewer kue (17), vnbárhaffte 
kuh (128), melekende kuw (76), rit o. 
zwitor (126). 

Taurea, tantea (755e) pytsche (8). 
pische (9). ochsen-zaihm (Ki8.), -ziemer 
(Ki*.). geisel von o.-zen (75bed). geischel 
von o.-leder (753). 

'lTaurinum (c/w.) rab in vngern (14). 


TAX 


Tau- 7 'Tuxin in Pehmund, im hertzog- 
thumb Sophoy (114). 

"Taurip-aea, -0oea (Mss. mog.,?. claua 
cum qua, tauri verberantur 20) hd. kolbe. 
kule (20). 

*Thaurium (aus thesaurium) schatz-, 
preyB-, treB-kamer (74). 

Tauru-s, -m (76), thaurus (65, 147) 
hd. stier, oehse (9), ochs (76), junger 
stir £ ochf) (65); osche, osDe, osch (10), 
oschB (6). Ad. nd. osse. pha- (93), vo- 
(99), ve- (108) -rre. vare (100). far (6, 65, 
75). mummelstier (128). zeichen (8). ertz- 
wevel gelick en eghel (147). 

'TTautones ags. bruwa (942). 

Tax geisselklapff (126, Ki?.). eyn buff- 
streich (128). puff, poff (114). 

Tax-a, -ata (4), -ta, -atio hd. scha-, 
sche-, bescha- (68), sa- (21) -ezunge. 
schatt- (23), ding- (20) -ung. tax (132). 
ein achtung wie gut ein ding sye, var. 
sey (110). 

"ITaxale v. Texale. 


Taxare£ tazare (74) hd. nd. wegen, 
dingen, nemen, nennen (74), achten, 
kiuen (11). kynen (sec? 19). nomen, 
tellen, scatten (23). hd. zelen, scha-, 
schai- (19), sehe-ezen; wie-, wi- (11), 
| wey- 4 di- (13) -gen. ezeycen (13). wi- 
|(114), we- (132) -rderen. uteren £ ploy- 
| seren (22^). turn, varr. teurn (75). prufen, 
| fisirn, var. fiiern, pawsen, baygeln (74). 

"IlTaxat-a, -io v. 'Taxa. 

"IUAxati-, taxi-, tax- (76) -uneula ein 
clein tax o. schatzunge (110 sm.). kurtze 
sch. (75). 
|  Taxator Ad. sche-, se- (21), scha- 
| (D, 132) -ezer. werderer (1105, 132). ach- 
ter (1102). nd. schatter. 
Taxea (147), toxea (20) speek (UJ. c.). 
Taxeus (»« toxiecum) buchDbemy 
| (68). ybein (9). ybin bamen (8). gifftig 
| (110). venynich (132).t. areus eyn eibener 
| bogen, var. ybner boge (64. cf. areuba- 
| lista). 

Taxillator ein dobb-, dob-, dop-ler 
7 spiler (110 varr.), dobpler sp. (1102). 
toppler (74). 

TTaxillus Ad. wu-, wo-, wi-rffel; wor- 
felehim (10). dobbel- (11, 110, 132), 
dobel-, dopel-, dobpel- (110 varr.), dupel- 
(20) -stein, -stien (11)  dobbeler 7 ter- 
linek (132). 

"IPAxis v. ''axus. 

*"TTax- v. Taxat-iuncula. 

?Taxta (anders Gl. m.) v. Taxa. 

""Pax- v. Taxati-uneula. 

'TAx-us, -tus (18), -is (155) (cf. daxus, 
melota) huls (225, rr.). h.-bom (22, 23), 
-baum (12), -baym, wan de wol ge- 
smecken zo sterbin sin (5^). hulsen-bam 
(17), -boem (t. fem. 132). hulze (statt 
des ausgestr. pulbez baum 13). Ad. 
holez- (18), haws- (1, 2), hams- (53), han- 
potten- (155), buehs-, buch6-, buf-, 
busch- (132, 152), bosch- (10), ful- (12), 
iwin- (Sum.), yben- (19, 64^, Ki.), eiben- 
(649), himper- (17), tax- (Ki. -baum sem. 
ibovn (93). weyden-, eyben-, hulfen-, 
var. ebin-, hulbein-pawm, scharpff von 
plettern vnd ist smmer (sc) vnd winter 
grune (74). iwin (102). iuua Z iigo (Gf.). 
iwenboem (11). iben (49). ybin (S). ybe 
? yb (9). ige (87). esche (20). ruve 





| 
| 
| 
| 





TEC 


(arbor 105. vgl. die ags. Variante). ags. 
riu (94). iuu (136). eyn veninieh beest 
(t. msc. 132. aus t. m. tachs »« f. i. ar- 
bor venenata 110). fliegenschwam (7. bo- 
letus $5). taxus est «rbor & animal in 
in petris habitans hundachs (155). 

e E (2« taxa) summe 7 achtuuge 

) 

"ITaxus barbatus v. 'Tapsus. 

"Tazare v. Taxare. 

*Tea- v. Crea-, te-gra. 

'Theatralis nd. spellik. 

'he-, te-, de- (einmal Gt.) -atrum 
(z. eapitolium 1) Ad. spiel-, spil-, tantz-, 
danez-, rat- (1), speel- (19, 132), kaerf- 
(132), spole- (11), danezel- (22, 23) -hus 
szm., -huys (132). eyn tantz hust (6). 
spilhof (93). plon (49). blon (47). loub 
(110). kapfeloube (BM. 1048). kaufleup 
(8). koslawb (9). cleybe (16). anger (10). 
ein offen stat der weltlichkait da man 
zusicht vbi fiunt... osterspill (65). 
gel (74 : boltze Kater ?). 

*Tebe v. Tabedum. 

"Tebel-lus (11, 20, Gt, Gr.), -us, 
tepellus (20, 23) (cf. tebal-, Yeuil-, 
Sabe-, seba-, ecebel-, gebel-lus &o.) 
Zob-il (84, Anz. 8, 94. Gf.), -el (Sum., Gf.). 
zabel (20, 23). zadel (11). beltzeszagel 
(Gr. Wtb. 2, 236 dits Twinger, cf. teballus). 

'lTheea, teca, toca (q. v.), teta (en- 
mal 759) (Z. follieul-à 75, -us, sagitía, 
catapulta, capsella sim.; vicinus q. v. 
Kil) Ad. nd. stra-le, -ke (22), Ad. -, 
strol (4), strolle (21). sehoten (3, 4). 
erbesschroten (3). schote hulfe (szc 8). 
schute hufe (sce 9). balk (8, 9). pelg-el, 
var. -lin, am getreid; hel an dem getraid; 
am (cf. paleare) darin das kornlin lit; ar- 
beif schel, v/g. hilse; pollen der linsat 
des flachs (75). kaste (11, 20, 93). kast, 
| lade, tasch, snude, deck, gesetz, korn- 
pelglein das korn ligt, schafftel dorauff 
man etwas legt, cyfer (74). kyst (19, 
110). kystcken 7 spynt (132). spinde (11); 
teke 7 hondsluys (Kit). tike (99). tieke; 
scaprede; kesecorf 7 casse daer men 
iet iu legghet (108). gestelle (93). Ad. 
sehanck. scheyde (11). swert-seh. (20). 
vinger-huet (20), -hoet (11), -huyd (i9). 

*Theea aecuaria nadelteschle (91). 

*ITeea (st. tela) aranee spynnenweb 
(74). 

*ITeeadis (cf. teerisis) schatz (74) 

"IPeeanus v. 'Tetanus. 

"IUecera (cf. tex-ea, -ale) vveppisin: 
| (104). 

*ITeclauum  anehlao (Gf. 1, 344 sq. 
aus telauum cf. o. v. talus, obgleich 
erinnernd an lah, glach Gf. 2, 100. ?. q. 
teclatu-s, -ra Gl. 6, 541). 

"ITeeri-, teere-sis (v. thesaurus, gaza, 
repositio auri »« XpUO0c cf. tecadis) 
hd. schatz. nd. sehat. saczhe (21). 

"ÜUecti-men, -tamen (7. imbrex 4 
tegula, cf.stillicidium) scher am tach, 
var. schar am dach (75. cf. Sm. 3, 383). 

Teetor hd. nd. decker. 

Teectorius deckerlieh 7 deelich sin 
(20). 

Tectum 4d. nd. (93) dach. daaeh 
(19). tach (76, Das.). dack (11, 22, 132). 

Tectura Ad. deck, decky (6), deke 
(9). Ad. nd. (23) deckunge. be-d. (18). 





"Teballus (cf. tebellus) poltzestza- | 











TEG 

"Tect- v. Coth-urnus. 

Tectus hd. ge-decket, -dakt (4). 

Tecum Ad. nd. (23) mit dir, dijr (122). 
myd dy (22). 

Techna v. Tegna. 

Teda, in den Mss. mog. oft 4 ted-ale, 
-arium, -ifera qq. v. Ad. nd. brant. prannt 
(1). branek (3). ehien (taedae Gf.). kien 
(93). k-o. táll.baum (Das.). aggele (99). 

"meda (2 teca) cleke (st. tieke ?) Z 
weer (100). 

"IlTeda-le, 7 -riuxa (74, Mss. mog.) £ 
-lium 7 tedifera (75), tetale (Druckf. 
1105) (cf. teda; 7. ferrum super quo pon- 
untur ligna im foco 15) hd. nd. brant- 
ysern (5, 23), -yser (132), Ad. -ysen, 
-eysen, -reyde, -reyd, -reyte (9, 66), -rete 
(2); brandreid. herdeisen, v/g. fuer-hut, 
varr. -hunt (75). prantreyt (74). 

Tedere Ad. v)-drieDen, -triessen (110^), 
-driDen, -drissen, -driseu (17), -drotzsen 
(12); verdrif, var. widertrieD, han (65); 
drissen (18). nd. v^-drittecn, -noien (99). 

'U'edet d. (oftes) v?-drust, -druf3t (110), 
-drufet (133), -drussct (66, 152), -drüsset 
(67, 151), -dreuf)t (1102, 134), -dreust (70), 
-truf (1115). 10 vir-drufet (20), -druy Det 
(19). mich verdrief) (18). ydt verdriest 
(132). et v'drut (11). 

'lTediari (Br. Ad. v-drieDen  szm., 
-tryssen 7 -trossen sein (110b), -messen 
7 -drossen sein (sie 1102). 

"IPedifer v. Cauan. 

"Tedifera, thetiber (76) (cf. ted-a, 
-ale) eyn brandt-reid (110b), -reig (1102), 
-trager (68). prantreyt (74). eyn brant- 
reyft (49), -eysen (64, 11), -roede dregher 
(132). prannt eysen (1). 

*"Thedios v. '"T'hetys. 

""Pediositas virdriflicheit (20). 

'Tediosus Ad. vdroDen, -drossen, 
-drieblich (5), -driülich (20), -dryBlich 
(bv), -dryBigkt (21), -driessiger (6), 
-drüssig (Das.). vr-dr. (113). vizdryDelich 
(19). nd. v-drietig, -dritig -dret (22), 
repre (99). vol ver-druB (68), -driets 
(132). 

'Tedium Ad. v-drieDung szm., -triess- 
ung (69), -droDung (133), -drossungc 
(151, 152), -drofbenheit (8, 9), -drosse (11), 
-drufe (18), -druf) (1102), -tru (1105), 
-dries (114, 132), -dryf (bb). vr-trurtz 7 
-trief) (74), -druf (113). md. v-driet, 
-dretnisse, -dritnisse (23), -noi (99). 

"ITega (7. benedicto 76, theea Gl. m.) 
hd. nd. alter-, hd. altar-, hd. -tuch, -duch, 
nd. -doch, -dock. elter doich (18). 

'Tegella ein elein deckel (110), latt 
(68), latken (132). 

'Tegel-, tegu- (1105, 147) -laria zau-, 
var. zeu-berin (110). zoubererin (68). touen- 
(132), vergev- 7 vergift- (147) -ersche. 

*Tegena (cf. teges?) hurnhauf (74). 

"IlTegera v. eges. 

.  ÜHegere 7d. decken, czu-d. (b^). Ad. 
nd. be-d., hd. -schirmen, nd. -schermen; 
deecken (11). 

"leges, g. -etis, -itis (16) (pastorum 
7 custodum 14, 2. parua domus, p. 
pauperum dc. i. &ugurium 7 causula 
76 st. tug. 4 cas.! cf. tegurium; 7. 
lupanar Ki. — tegera 76) decke (8, 9). 
clein huf- o. deck-lin (110), huy - off dex- 
ken (132). peüriseh deck; kotz (Das.). 
schawb (9). matz (88, Das.) hutte (11, 








! 


TEL 


19). h.-ehin (17). saltner- 7 gartenpawr- 
hutt (74). 

'TTegillum v. Tegulum. 

"TTegimen (cf. sq., teg-men; -ulum) 
Ad. nd. deck-unge, -inge, -sel (132). £ 
dack (11). 

'lTeg-imen, -imentum, -umentum 
(cf. men) deckunge dez. haubtes (18). 
en degung des heupes (21). 

'Tegi-, tegu-mentum (cf. prc.) deck- 
unge (23). be-d. (19), -deeckinge (11). 
heimelicheit (11, 19). 

"UTegla (/. tigillum Gl. m.; Aer »« 
tegula) steyndack, die decksteyn dair 
af; teg-la, -ula latt (147). 

ÜlTegme-n, -ntum Ad. deek-e, -ung 
(18), gedecke (13), daeh, daach (19), 
vberhanck (125). 

Teg-men, 7 -imen (16) deckunge des 
houedes (23). be-d. des houps (76). 

'llleg-, tech- (110, Br. -na, 4 -nulaà 
(147) (&. dolus latens, aus tÉyvY] »- te- 
gere) vntruwe (20) verdeckte v. (110b), 
vntrew (1102). be-trug (68), -droch Z loefó- 
heit (132). drochloysheit de. (147). tru- 
gung (74). tragin:he (11). ezergynge 
(19)- 

"ITegra (aus teagra) knebel (Z. furca 
ad nee-, varr. neet-andum 75). 

TTegula (7. atramentarium 75, tigil- 
lum 4. cf. tectimen) latta (Gf.) Ad. nd. 
latte. latt (3, 645, 74, 75). laat (19). laitte 
(10). laet (97). paune 7 leye (132). ua 
(6). bone (55). zie- (110), tey- (22^) -gel. 
muffel (Agr.) Ad. schi-, sci- (6) -ndel. 
rafen (649). scaelgie of decsel van enen 
huise (107). dachkenner (74). hd. swertz-, 
schwertz-, swirtz- (11), werck- (76) -vaz, 
-vaD, -vas, -kubel (75) sutoris. swartz 
fuiDe (18). nd. swart-, swert-vat. tegule 
de- 4 col-liciares spanlatten (125). 

'l'egulare latten o. decken (110 &e.). 
d. die daeken mit steynen; deckstein 
maken (147). 

'T'egu- v. 'Tegel-laria. 

Tegularium ein bafen deckel (110). 
pannendack (132). lattenhuf (68). ziegel- 
hütte (Ki.). 

TTegula-rius, -tor decker (110). lat- 
ten-, panuen- (122) -d. (68, 132), -meeher 
(20). 

"lTegu-, tegil-lum , tegimen deck-el 
(68, 110), -sel (132). 

Tegumen schütz?taeh (Ki.). warff (8, 
9, »« subtegmen sm.). 

Tegu- v. ''egi-mentum. 

'Peguri-um, -a (cf. Gl. m. 6, 495) Ad. 
nd. hutte. 4 keue (19). 

Tela n. pl. pfylZ scho (110). pijlen 
(132). 

Tela f. sg. hd. nd. webbe.Ad. weppe; 
wepp, weeb (19), weff (125), wep? webel 
(10), weffel. nd. wefel (91). wopp (6). wubb 
n. (Ki). gewüpp (126 szm.). lin-wat (64b), 
-wot (17). leyn-wot (9), -wat o. gewepff 
(64€). leymbat (4). dueh (65). spül (67). 
hd. nd. pil. ^d. ein pile, phil, pfil, pfyle, 


"| pfeil. 


Tela aran-ee (22v), -ia spynne- (10), 
spin- (17) -wep. spennevel (22b). 

*Telalineamentum linen gewant (5^). 

T'elamones nl. portanten in mans 
gedaente (116). 








TEL 


"Thelaneum v. "l'elonium. 

'T'elare (7. longare, pro-1. 90) ieneken 
(20). ver-lengen (110, 122), -lengern (64) 
-Ziehen (110), -trecken (132). 

. Tela-, tala- (147) -rium, -tium (64) 
(é. stamen fextoris 15, instr. texendi (110 
&e.) ein spuol da man mit webet (110 
sim.) weber-spul (68), -stuol (64). ge- 
studel der w. £ wirpff (75). woberhuf 
(20). wevens gereyseop (147). 

"Telarius (anders Gl.m. Br.) eiu pfyl- 
macbher (110 szm.). 

"Telatium v. 'T'elarium. 

yrequN (raro inuenitur) poltzmacher 
(15). 

"IPell-à (74, 93), -us (93), tella- (23), 
telle-, tele- (4), delle- (5^5), telli- (1), 
talie- &oc. (Gl. m.) -rium (Z. diseus, 
lista, teolonarius 76. cf. Sm. 1, 439. Dz. 
Wtb. 339) Ad. nd. te-, hd. de-, ta- (159) 
ler. tálir (1, 3). teiler (4). teler, plen- 
del (74). taliure, telner (147). 

?'Tellenon (st. toll. ?) baumsluder (125). 

"Il'ellerium v. "T'ella. 

Tellina tellmuschel (140). 

"Tellirium v. Tella. 

YTell-o z. depositio ad inferos (14, 16), | 
helliseherstul (74); -ones opera 4 sedes 
infernales (46); -orem 2$. terrorem, $n- 
ferna sedes (Pap.). 

"TTellu-s, -m (aws mantellus &o.?!) 
regenmantel (74). 

Tellus, g. -uris (auch mom. 3159) ?. 
terra, frugifera; -udis 4. locus in toma 
(Br. &e.) erde (8, 9). fruchtbar (110), 
vruchtber (132) erde, red (sie 110). 
pifang (75). t. erde dye vruchtber is, ind 
oere vruchtheyt tollinius, g. -nii (147) 
aus tellus &e. a tollendo quia fructum 
eius tollimus (Br.)! tellud-es 7 -e znd. 
i. locus vbi consueuerunt viguli (sic) ter- 
ram accipere (16). 

"lTelo (Z. tolleno q. cf. Ki. ein brun- 
o. pfutz-haek (110), pan- 7 putz-haeck 
(132). sod- (126), prunnen- (74) -stang. 
brunensail (76). brunhengst (75). swe- 
(8, 49), schwe- (4) -ngel. 

Telon (gr. . lat. vectigal 16, longum 
T tributum. Br. cf. Gl. m. h. v) langwage 
(125). sehemel (fextricis 19. aus yeA«vtc 
»« tela?). 

'lelon-, telone-, teloni-arium zol- 
huf 7 -kamer (110 sZm.). 

"Telon-, telone-, gew. theolona-, 
teclona-rius, 7 thelonius (64), 7 tel- 
lerium (16) Ad. zol-ner, -ler, -dner (4); 
ezellner 7 geleiezman (3); ezulner (bh, 
17), mawt-er (1, 9, 71), -ner (7523); mau- 
ner (755). nd. tol-ner, -lener. 

'lTe-, the- gew. theo-, teo-lonium, 
-Joneum,theolomum,thelaneum, theo- 
lus (123), telon 7? tenomum (7. peda- 
gium q. cf. 16) hd. mawtt (1). mau-te 
(9, 75), -tten (752), -ssen (755); zolle, 
zol, ezul (b^), ezale (11). nd. tol, toll-e, 
-ent (299). theolonium dare tollen (229b) 

*""Pelonium (7. monocordium, Znsír. ' 
mus., aus Y8v(c). scheit des seiten spils 
(15). Cf. teolonium 47. festudo (16. cf. 
sq.). 

"IPelonum (aus XsAOvv »« telum) 
werffzeüg. darmit man in die stett wirfft 


(91). 


515 


, 


516 TEM 


*TTelopopia (aus zelotypia) lieb zwi- 
schen eeleuten (74). 

Telum geschutz (110 sZm.). schoz 
(20). sehoyfó (19). schos (93). sehot (11). 
schegt (99. — Ad. schafft). hd. bu-, bo-, 
po- (1, 74, 75, 76) -]tz. nd. bolte. Ad. 
pile, phil (8), pfil (65), pheyl (9), pfeyle 
7 lere (à. doctrina 74). ags. uueb (94), 
uuel (136). 

*Telum amentatum feurphyel (125). 

*TTelus (aus eeltis?) maybl (1). 

Thema, tema vor- (b^, 8, 12). voir- 
(13) -rede. vor red (1). mat-erie (9), -te 
(sic 22). 

*Tema pl. g. -orum (st. ten-a, -ia?) 
huben stryck (19). huwen strijeh (20). 
huuen strick (11). 

*mmemacium (cf. terracium »« tami- 
sium) semyf) (19). 

*mmemeare v. Temerare. 

*'Temelent-ia, -us, -um v. Temulent- 
ia, -us. T'emetum. j 

Te- v. Thy-melieus. 

Teme-rare, -are (14) hd. v-dommen, 
-tummen (5), -dampnen (74), -derben Z 
-malgen (88). md. vor-domen, -dumen. 
dom sin (21). freuel-en (20 &c.), -ichin 
(8). mut- (9), mütt- (8) -willin. virtwosin 
(19). ergeren (100). zerbrechen (68). vio- 
leren (132). 

*Temerarie freuclieh (20). 

Temerarius tum kun (4). dum-kune 
(5b, 125), -kone (12), -keyne (13). ein dom 
koner (21). dul kone 7 fristhich (23). 
vrislik (22). freuel (125, 126). freu- (10, 
65, 110), freb- (5) -elieh. vreueler (8, 9). 
vermess-ender (1105), -ner (1102), -ende 
4 geck sonder reden (132). rumorf) (125). 
gáhestützig 7 vnbesinnet (126). dorlicher 
zu vil geherezer (65). ries (99). stoltz 
(110). 

Temeratus zer-rissen (68), -stoert 
(110). ge-freuelt (75), -corrumpeert (132). 

Temere d. vreue- (9, 65, 110), vreuen- 
(126), frefe- (68), freffe- (8), dor-, tor-, 
dul- 7 dump- 7 druncker- (20), vnbesin- 
(126), vnuernunfftig- (65), dwase- £ be- 
roeme- (132) -lich. nd. doerlieke (11). 

*"'Temerieus v. 'Thymelicus. 

Temeritas dum- (5, 23), thum- (74), 
doer- (20), kun- (18, 74), vber chun- (1), 
vermessen- (110, 132), freuen- (126), 
freuelich dor- (65), ris- (99), geck- 2 
dwaef- (152) -heit. dump- (20), fra- 
(74) -licheit. freue-1 (20 &e.), -Ikeit (74). 
vnbesinte (126). vor vbel (10). 

"'Temer-us, 7 -arius (1, 74) vber chun 
(1). dum- (5, 17, 22), dol- (18), dul- (23) 
-kone, -kune (17). kuner, tummer, frei-, 
fre-Dlicher (74). 

"Te-, the-mesatus (?. 
druneken (20). 

Teme-tum, se/fen -ntum, 7 -lentum 
(74), them-etum (1), -itum (Db) wyn 
(5o). wein (1, 74). starek w. (9). starcker 
Ww. (75). starg wyn (8). doln- (8), luter- 
(19) -dranck. reinual (potus 
3, 95). got des weins (74). 

*Temicla v. 'Tenucla. 

"Temigator (s/. rem.) roeyer (141). 

"Themitum v. Temetum. 

"Themo (scis) v. Curonilla. 

T'em-o, -on, -us (Hpt. 5), bissw. them- 
o, -on (94?, 147), tymo (8) (v. lignum 


temulentus) 


[ef Sm 





TEM 


dc. in carro Br., curru, aratro 0 guber- 
naculum nauis; cf. emo; Gr. Wtb. 2, 908) 
hd. thihsila (Hpt. 5. Gf.); dich- (752, 93), 
dieh- (93), dyeh- (1105), deeh- (1103), 
dihs- (5), deyh- (9, 126), deich- (1, 2, 74, 
75b, 134, Ki.), deüich- (Das.), diech- (46, 
Fris, Das.) di- (1€ &e.), dis- (12, 43, 132 
&e.), diis- (19), deis- (4, Ki2.), teich- (91), 
tey- (3), tus- (18) -sel (m. 126, f. 43, an 
einem wagen 1102); tischel (6), deysil 
(9), dych6óel (69), deychffel (70), deiesell 
(111), dyfel (68 &e.), duDel (10, 13), 
deistel (Kià.), dy (se 8), gysel (bb. wett. 
gaisiln f.); seyl (9); grin-tel (127), -del 
(Gf.); girintal (127), stewrrudel (74). des 
scheeps roeder; gestelle van en waghen 
of ploich (147). nd. dysse (93), disle (22b), 
stoelle (gub. 11). ags. thysle (9423). 
*""ITemogracia v. Demooeratia. 
*Pemo- 7. Thyme-lieus. 
Temon &oc. v. Temo. 
"Themonale deyhsel seyl (9). 
*"ITempa (cf. tempe?) kem-enade (11, 
8m.), -menayde (19), -nate 7 kammern (20). 
"TTempa- v. Tempe-ramentum. 
Temp-e, -is (Gt.) (Z vmbraeulum 
104, Gf. locus temperatus :4) loub-a 
(Gt.) -e (104, Gf.). lieb o. mefhige stat 
(74). platz (110). genoichliehe pl. (132). 
won- (8), wonnie- (9) -lich stat. lustige 
stat o. end bei dem wasser (75). lip- Z 
lust-liehe ort o. stet der platz, feld, 


werd (ss) anger (10). awe (125). ags.| 


scea- (136), scae- (94) -dugeardas. 
*"ITempera (Mss. mog.) 4d. meD-, mess-, 

miss- (17) -unge. mesiching (18). 
"lTemperabilis meflich (20). 
*"ITempera-men v. -tio. 

ÜTempe-, tempa- (Gf. -ramentum 
mittelkait Z menge der maf der miltig- 
kait (65). salba (Gf.). 

Temperans messig 7 maf) haltende 
(110 sZm.). maeDigen (68). 

"Ilmemperaneus abintroto (Gt.) 

T'emperanter mefliceh (20). 

Temperantia /,d. messig-, messe-, 
mefi-, mássig- (134), maDig- (65), meifii- 
(10, 133), mis- (17), muDe- (21), getemper- 
(132) -heit. maf) (19). misch- 7 temperier- 
ung (68). kuschhait (65). nd. mate, meti- 
cheit. 

Temperare hd. me(-, mess-, mes-, 
meiB- (10), máss- (6, 134), maef- (68), 
mefe- (55), nd. met-igen. mischin (11). 
den win mu-, my-, mi-schen (65 varr.). 
mengen 2 mitteln (20). besaessen (132 . 
temper-ern (20), -iren; hermiltern; mil- 
tickait 7 temperament 7 mittelmessig 


tlide- 7 treg- 4 messie-lich machen &c. | 


( 65). 

"lTemperare v. 'l'emporare. 

Temperate mef-- (20), messig- 7 zyt- 
(110), maeDig- 7 temperier- (68), meese- 
7 getemperijr- (132) -lich. 

Temper-atio, -amen, -ies ein tem- 
perierung (110 &o.). 

Temperatura meticheit (23). 

Temperatus Ad. mefig, messich, 
missig (17). »d. metich. lidelich gemacht 
(65). ge-messiget 7 -temperieret ( 110b), 
-sat (132). 

Tem-, tep- (5^) -peries (cf. -ratio) 
hd. meflig-, messig-, mittel-m.- (65), mássi- 
(134), missi- (17) -keit; mefig, messig, 





TEM 


missig (17), mesich (13), meifig (10), 
massig (6), maessig (132), mesichig (18), 
mittel (1, 55, 71), milt (aZph. mittel 75), 
nd. metich, mechtig (23) weder, Ad. 
weter, wetter, wátter (6), weyder (13), 
wedder (10). messig werden (sc 67). 
giuuetiri (Sm. 4, 197). senffmutig gewitter 
(4). hd. bequem zeit. bequeemheit (132). 
temp- (8, 9), milt- (65) -erunge. stilheit, 
gestumheit in wasser (74). 

Temperius gizitor (86, Gt.). citlihhor 
Gf.). 

Tem-, te- (b^) -pestas weder (5^). 
nd. vn-, on-, hd. vnge-, waesge- (90) -w. 
hd. wasse-wetter (93), wages w. (74); 
vn-w., -uuitari (Gf.), -wider (13), -gewitir 
(155), -gewitter, -gewider (18); gewi-tter 
(9), -dder (21); giuuiteri (Gf.). Ad. nd. 
storm. /d. storme, sturme, sturm (im 
aqua). sturmweter (155). stormwint £ 
plage (20). zerstor- 4 vnvernunftig beweg- 
liehkait. (65). 

*Tempestat es wettert (125). 

"ITPempestinus czytliche (133). ghae 
(100). 

Tempestiue zyt- (68, 110), bequem- 
(68) -lichen, -lich (68). kazito (G£.). 

Tempestiuum cytlieh (100). 

'lTemp-estiuus, -estus, -oralis, -ora- 
neus, -orinus, -oreus /;d. zit-, zeit-lich, 
ig, ezydyck sem. nd. tijtlick, tidieh (11), 
7 vroe (147). 

Tempestiuus (cf. prc.) ezierlich (9). 

*"Tempestuositas vngewitter (65). 

Tempestuosus unuuitari (Gf.). vol 
vnwetters o. sturmes (110 sZm.). 

"ITempestus vnwedder (23). bequem 
zyt (68). 

"ITempest-us adj. v. -iuus. 

"ITempis v. ''empe. 

Templarius temp-elherr (15), -leerers 
(pl. 132). tot den tempel hoerende, des 
tempels verwaerre (147). 

*TTemp-lor (75, 76), -or (7. argilla cf. 
timolea) laim (76). mirg-il (8), -el (23). 
merg-il (9), -el (75, 76). vig. geschmaek 
im tranck (75). molt (. ferra, 131). 

Templum Ad. nd. bede-, hd. beyde- 
hus sim. ein wite (65), gottis (8) huf. 
tempel (75). 

*"ITempnere v'smaen (13). vor-smahen 
(10) -smehen (8, 9). 

*I'empor v. 'Templor. 

Tempora v. 'impus. 

Tempora anni quatuor oh. ezau- 
kauka (qus ezast roku??), £. der lenez 
der hebt sieh an seint peters tag; der 
sumer; der herbste; der wynter (4). 

Temporalia  uuerltzitelichiu — guot 
(Gt.). 

Temporalis (cf. tempestiuus) tzydi 
(19, 132). tijtlick (147). vnbleiblich; will: 
wenekig; leichtferig (126). 

TTemporalitas czite- (13), czeitlich- 
(4) zytlich- (65) -keit. zitlieh (65 var.). 

Temporaliter zitlich-o (Gt.), -en (110 


| szm.). 


*"mempora-lizaré v. -re. 
Temporaneus v. Tempestiuus. 
Tempo-, tempe- (132) -rare, 2 -rali- 

zare (147) die zyt leyten £ in der zyt 
leben (110 sém.). tijt verdrijven (147). 
Temporeus (Br.) v. Tempestiuus. 








TEN 


Temporinus (6£. mollis Gl. m. cf. 
tempestiuus) zitig (Gf.). 

*Temptamentum chorunge (Sum.). 

TTemptare, melius tentare (q. cf. 110) 
hd. v'-suchen, -sichen (13, 18), -süggen 
(21). bedregen (12). prufen (19). erfaren 
(13). nd. v'soken, besueken 7 prueuen 
(1D, waren, bekoren. 

"ITemptatio versuchnif); aufechtung; 
. pinlieh vbel (65). 

Tempus (cf. timpus) 7d. zit, zijt (8), 
tzijt (19), eziet (13), zeit, werigkait 7 gele- 
genhait der zit (65), vrist (9), lust (8, 9). 
nd. tijt, tije (99). wile vnd zyt; non 
habeo t. ich han nit w. (75). slaff (9, 
255). sehlaff (6). slaiff (10). tunne (21^). 
tinn (93). 

Temul-, temel- (74) -entia, 4 -antia 
(76) truneken- (9, 68, 74, 1103), druncken- 
(1105, 132), wyn dr.- (8) -heit, -schafft 
(68, 132). v 'drunhenheis (23). begiessung, 
nassung (74). 

'lTemu-, teme- (74) -lentus truncken 
(1, 68, 75, 1103). weyn-tr. (9). druncken 
(110b, 132). drenker (23). begosner, nasser 
(74). 

"IPemulus wyn drunckin (8). 

*ITemus v. 'Temo. 

*'Ten-a, -ea (cf. sqq.,tenarus) einganck 
zu der helle; geheng an einer infel; 
hawennestel; harsnur (74). 

Tena hube (19). huue (11). haspe (9). 

Ten-a, 7 -igna (pl. 75), -ea, -ia (. 
extrema pars vite &c.; sunt cada [aus 
eauda, frz. queue? cf. Gl. m. A. v] 
pendentia ad, mitra &c. i. q. naseula 16) 
nestel (6). huben-bende (4. 125), -snur 
(20). hare snore (10). har snor (12 szm.). 
korsehnuer (9m Znmfulis 75). 

Te-, 4 ve-nabulum eyn schwynspy 
(110), swyn-spijf) (132), -speet (147), swyen 
spyet (97). 

"Tenacetum &oc. v. Tanacetum. 

Tenacitas hertig- (4), hábig. (128 
Das. karg- (Das., kündig- (126) -keit. 
behebe (Das. karig- (10), karg- (110), 
kark- (8, 9), eze- (19), ta- (11) -heit. záhe 
(126). vracheit Z vasthaldende (132). 

"ITenaci- v. Cenocita-torium. 

*ITenaeulare spanghen (147). 

Te-, ce- (q. v.) -naeulum (cf. tetenda. 
Bublicaculum) heb-ysen (64, 76, 93. cf. 
BM. 756), £ -holtzlin (serzptorzs 65). eim 
ciam (8, 76). clamm (75^). clamm-e (16), 
-eh (752). ela- (8, 6, 9, 4, 74, 75), ka- 
(17) -mmer. vorspan 7 ezange (19). tzang, 
tenackel, stul-, var. stub-sewl (74). voer- 
spange (11). heftel als an einem schuch 
(14). hettelen in den steucken (29»). halt- 
hafft (Ki.), -nufs (1j, -er (132, Kib). 
behelnif) (77). ein ding da mit man etwas 
helt (110). tena-kel (6), -ekel (ki). Ad. 
CZu-, ezo- (132, 133), ezó- (21) -gel. zyehel 
(5. stil als an eznem apffel (7. recia- 
eulum 74). Ad. nd. stel (92, 93) plante 
(55) also an ej appel (225). stehel (77). 
stell (2). stoll (1). steyl (19, 18). stiele 
(10). stile (12). 

*Ienadus (»« tenarus?) v. 'hanatos. 

*Tenara helle stro-De (8), -sse (9). 

Te-, tre- (9, 147) -narus, trenera 
pl. (141). tenerus (16) (cf. tena) dye 
berch of dat dal dayr men ter hellen 
neder stijht (147). helle (8, 9, 74). ab- 
ganck zu der h. (74). 


DierFENBACH GLOSSARIUM. 





TEN 


Tena-smus, -f)mus (111) (Z. tetanus 
93) krampz (93). zwangk (111). 

*'Tenateum v. 'anacetum. 

"Tenatio v. 'T'entio. 

Tenax Ad. ezah (4), zaeh (1, 2, 754, 
Ki*. welt) zách (6, 134), za?eh (46), 
zeche (67), zech (76), zehe, zeehe (68), 
zee(5), zeyh (60), hábig (88, Das.), hebnig 
(25), hart (19), hert (65, 76), czu herte 
? schark (9). kar-k (8, 9), ig (10), -g 
(110 &ec.), -ch (132); hart- 7 be-heltig (65) ; 
vest- (110), vast- (122) -haltende; gytig 
(88) geyttig 4 kündig (64). vrack (132). 
ta (23). morwe (106). 

Ten-ea, -cha (111, 13:7), -ta (11, 19, 
64, 74, 16) (piscis, cf. tinc-a, -ta) slye 
(19). sley (5). schley (74). sehlei-e (4), 
-en (111). sehly (76). sehlyen (64). zielt 
(11). lu (108). 

"Teneulum hanthabe an einer thur 
(14). 
Tenda (cf. tendieula) trapun (141. 
cf. Gf. D, 480). 

Tendere 54. dencken, ge-, ange-, Ad. 
nd. an-d. hd. czu dem ende d. (8, 9); 
willen han, wiln haben, begern £ geen 
? daruff g. (65), irre gan (20), recken, 
v5-r., duun r. (1), rechen (6), ande richen 
4 recken (verb. aus reiezen 18), strecken 
(65, 110), span (17). Ad. nd. spannen. nd. 
gan, gaen (132) reecken (11), rucken 
(28), keken (sec? 22). 

*Tendére geczelt machen (9, 11). 

""Pen-deta, -eta (76) (cf. tenda G1. m., 
cadureum) Ad. tental- (18), tendel- (4, 
Stiele), dentel- (21, 76), dendel- (74), 
grempel-, trimpel- (76) -marekt (6, v6), 
-marck (4, 74), -mart, -marte (152), -mert 
(21). nd. tentel- (23), trendel- (109) -mar- 
ket; eyn tendel morbus (aus market! 
22). 

Tendi-eula, 7 -eulum (Mss. mog.) Ad. 
rime, reme (17), raim (6), lage (12, 13), 
an-l (5), stricke, str. an eyn lage o. 
spanne (18), eyn klingk (vn Zanua 91). 

Tendi-, 7 tenti- (945, 110, 132, 141, 
Br.) -eula, 7 -culum (7. tentorium 74) 


! hd. ryeme, reme (67), ryem o. reym (74), 


rliem, garn (110, 132), haDen-, varr. 
hasen-, hafen-, o. zug-garn (74); stricke, 
strick, netz (76), vogels str. o. n. (110, 
132); lage Z lag (74), vff laeg (125), auf- 
schlag (Ki?*.), getzelt (74). druw, spryn- 
ckel, stappe (147). ein krieg vt habetur 
in balistis à ausworff (4). ags. welman, 
snearan, wocie (acc. 94^). 
*"Tendieulum (cf. prc.) ram (panna 


1j rame (5b, 23). reme (22). anlage (22, | 


23). vogel-garn (8, 9, 66 &e.), -necz (8, 
9) o. strig (8). strit (23). stecke (29). 

Tendinosus haarwachsicht (Ki.). 

Tendo haarwachs-fleehse &c. (ki.). 

*ITenea v. 'Tena. 

'lTenebr-are, -escere Ad. vin-, du-, 
duy- (132) -stern, -ster machen; dinster 
m. (21), dunekel m. (110), finstrin (6). 
nd. dustern. 

Tenebre pl. hd. fin-, din- (91, v4), 
di- (13), nd. du-, duy- (132) -sternisse 
sim. vinstrin (93). finsterheyd (19). 
duusterheit (11) die dunckle (126). blin- 
dighait 4 vorhell (65). 

"Tenebrere duestern; duester sin Z 
wesen (20). 





TEN 511 


"Tenebrescere (cf. tenebrare) vinster 
werden (68). 

Tenebrio, nebulo, vatinio &c. n/. 
ghuyt, rabaut, scharluyn, sehudde, co- 
ckijn, fielt, netboeue Ho (116). 

Tenebrositas duster-unge (20), -nisse 
(11). finsternif (19). 

Tenebrosus /d. fin-, seer fin-, fun- 
(65), din- (50), due- (20), nd. du, duy- 
(132) -ster. dusterich (93). 

"'Tenedissa (herba) ags. helde (942). 

Tenella Ad. ezange, zang, sezwag 
(13), kloft (17). nd. tange, cluft. 

Tenellus adj. etwas zartes (110). wat 
tzaert (132). clenli-ch (132), -k (23). kleyn 
(8, 9). iunck 7 weyeh (11). murwe (20). 
morwe (11). donne (20). 

*Tenellus s. (7. cardo) doirhaeck, tore, 
hespe (14). 

"Tenellus s. (piscis) smerle (3, 9). 
sechmerling (75). sehmyrrel (4). 

'lTener Ad. zart, cezaar (183), weich 
(68, 110), cleyn-, ezern- (11) -lich, klain 
(76), smal o. eleyn (8, 9), iung 7(65). 
dunne (11, 19). murwe (20). morwe (100). 
merre (99). rogel (74. cf. rarus). 

Tener-e, -iter certliche (100). czert- 
(8, 9), tzart- £ clen- (132), zart- (110), 
klein- (68), murwe- (20) -lieh, -lichen 
(110). 

Tenere Ad.nd. ha-, nd. hae-, ho-lden. 
Ad. halt-en, -i o. tragi (38). beheben &e. 
D hant- 4 vffent-halten; t. seruwm vt 
estiam. ab- € v-mergeln (65). 

Teneri werden gehalten (110 sZm.). 
hd. schuldig sim., schyldieh (13), ver- 
bunden (65) sin, sein. nd. sculdig sin, 
Schuldigen. 

Do conertens dünheyd (19). murwekeit 
(20). 
"IPener-iter v. -e. 

Teneritudo Ad. iung-, klein-, zart- 
(110, 132), rogel- (74), nd. dun-, yoghet- 
heit. ion- (18), man- (93. aus iun-?) 
-cheit. jinckeit (5). jung- (21, 65), zarti- 
(1, 65), weylich- (11) -keit. cleyn-, clen- 
(132) -licheit (5, 22, 93, 132), -ikeit (13). 

Tenerum corpus zertlich lip (8). ein 
zertlicher leyp (9). 

*ITenerus v. Tenarus. 
*'Teneta (cf. tendeta) haldunge (8, 9). 
ofenstab (74). 

Tenia (cf. tena) bendel o. sichelfisch 
(137, Ki.). 

*"Tenignum c, 'T'ena. 

Teniola nestilun (141). 

*Tenis bedckin (23. s£. tenia bende- 
kin?). 
*"ITenocitarium v. Cenocitatorium. 

Tenor Ad. haldunge, v^-h. (18), hal- 
tung, h. im gesang (74), beheltni& (20), 
weyse (3, 4), gliehnisse o. synne der 
schrifft s/m., gleiehstátigkeit (126). nd. 
holunge (23), hae-, ho-ldinge. bord-e 
(22), -un (12, 23). pardun (b, 74). bard- 
une (18), -u 7 bühart (ausgestr. 19. vgl. 
*". a. parda. pumhart Hoffm. Fundgr. 1l, 
332. nhd. pommer &c.). eyn vordon (21). 
done (10). don; gestalt (74). eyn ten-ore 
(110), -oer (132). grof) weise des gesangs 
(15). 

*ITenorare/d.nd. vnder-singen, -halden 
(cantu 1). tenor s. (110). 
18 


578 TEN 


*Tenorista vnder- (68, 132), tenor- (110) 
-singer. 

Tensa ein bedeckter wagen (110 sZm.). 

Tensare dick vil spannen o. beschir- 
men (110 szm.). 

"ITensarius 7. quz frena d. accomo- 
dat, nl. die t'peert inslaet (116). 

"ITensile v. Retheum. 

*ITensum (sí. pensum?) dysene (109). 

'TTensura hd. v reckunge. nd. wt 
reeckinge (11). spannynge (14:). 

Tensus v. Tentus. 

Tentaà (cf. teneca, plagella, stuel- 
lum) wieche (110), wyche (68), wieke 
(108, 132) Zn vulnere. maissel (74). tente 
is gestalt als meelre verniss (147). 

Tentare (cf. temptare) virspe-hen 
(9), -en (8). versuchen (110). temtyren; 
bekoren; prouen (132). 

T. bellum scharmutzelen (64). 
*ITentaticon (cf. folu) stinca (Sum. VI). 
"mentia (sé. tentio, in-t.) will (76). 

'lTent- v. 'T'end-icula. 

"Tentieum ags. sprindil (94, 136). 

Tentigin-osus, 7 -amus (141) ragende 
(20). vnkeuschiger (74). oneuysch (141). 

Te-, ta- (122) -ntigo ragunge (90). 
reckung des zerb (75). geilsucht (ki.). 
eyn ezwickel ((9). gygel (7. q. in vulua 
apparet 14). gall. landie (122). 

Ten-tio (74 &e.), gew. -cio, -atio (74), 
hd. haltung, be-, hant- (65) -h.; haldunge, 
be-h., 2d. -haldinge (132). fah- 7 begrift- 
(65), bedenek- (5) -unge. willig (8. cf. 
tentia). sicherheit (8). be-sessen (17, 18), 
-sitten (23) sicher-heit, -lich (18). besetten 
seckerheit (22). besyezughe syecherheyd 
(19). synn, synnung (74). 

Tentorium d. zelt (76), ge-z., zel 
o eyn telt (22). en-t. (sic 23). tente 
99, 132). paulu-en (97), -n (12). hut (65). 

Tentum gestelle (9). 

Ten-tus, 7 -sus (126) ge-halten (110 
sim.), spannen 2 zerthan (126). 

"Tenuare Ad. nd. dunnen. Ad. dun, 
dynn machen sm. 

Tenu-, themi- (104) -cla, -seula 
? -culaà (Sum.), -ela (131, 141, Gl. m.) (7. 
serum) chazi- (141), chasi- (131), casi- 
(127), chese- (104), chas- Z ches- (Sum.) 
-Wazzer sum. 

"Tenue v. 'Tenuiter. 

Tenuela v. TTenuela. 

'Tenuis Ad. nd. dunne. hd. tun (6), 
dunn, dun, dünne (67), dinne (13), din 
(18), dynn (134), donen (21), loher (dampf 
vapor 62), kleynfug (126), subteil (Das.). 
Cu. ? ran; clain in der habe &c.| 
65). 

Tenuissimum das aller-dunst, -minst, 
-clainst (65). 

Tenuitas hd. nd. dun-, hd. dunne-, 
donne- (20), dynn- (68) -heit. dun- (5b), 
geringi- (9) -keit. armut (8, 9). 

Tenu-iter, -e dun- (110, 132), dynn- 
(78), donne- (20), nachgiltig- (126) -lich, 
-liehen (110). 

*Tenum ». Tena. 


Tenus prp. hd.nd. by. by-nahe (110), | d 


-nach (68). nae (132). bestere (100). 





"ITenus (a um aQqdj. Mss. mog.; 8. ?. 
summa pars sagiiie Br. &c., laqueus 110; 


TEP 


anders Gl. m.) hd. dunne. weych, kleyn, 
smale, iunck (17). gering (9). zwing an 
einem poltz (74). 

Theo-, se/fen 'T'eo-. 

Theobaldus diepolt (74). 

*Theocia v. ''heotocos. 
OR dyetrich, tyle, tylman 

74). 

"Theofebia (si. -phobia) v. Latria. 

Theolo-gia, -yga (93) gotlich-i (93), 
-e schrift (8, 9), kunst (64,93). gschrifft 
die da von got sagt (65). gotslere (62). 
gotlick handel of spraick (147). 

'Theologiee gotlich (20). 

Theologieus ein meister in der got- 
heit (110 &e.). 

Theologus ein gotlieh lerer (64). 
gelerter in der (65), doetor der (74) hei- 
ligen gesehrifft. eyn gelarter in (5^), 
meyster (8, 9, 4) der heyligen scrifft, 
schrift (4). helger scr. kunner (18). eyn 
hileh ser. (22), heilig seriff (5), hellich 
scpfft (23) k. 

'TTheol-onium, -us &oc. v. 'T'elon-. 

Theo-phania, -fania, -phonia (11) 
Ad. nd. bewis-unge, -inge, Ad. bewey- 
sung eines vnbekentli-chen, -ken, vn- 
bekanten (23, 74), d. -kuntliehen dinges. 
bewisunge rei non note(6). der helligen 
dry (68), der dreyer (110) kunig tag. 
der dertziendach (132). 

Theophilus gotes lieb (9). 

*''heophonia v. 'Theophania. 

Theorare gotlike dynge bemercken 
(147). beschoulich leben (75). 

'T'heor-ema, -isma metens konst (147). 

*"ITheorema (cf. sq.) v. Theutonia. 

'Theor-emata (Br.), -eumatha (65), 
gew. sg. -euma, teorena (76) schau- Z 
scheu-liehkait gaistlich gesicht zu got&c. 
( 65). 

Theoria schauwlichkait (65). beschou- 
lich leben (75). beschaw-, contemplier- 
ung; vermerckung gotlicher ding (74). 

'lTheoriea planetarum  (£. astrolo- 
bium &e.) daz sinth bucher von dez 
hymmels laufft (5^). 

"Theor-isare, -are (Br.) (aus Ue p 
»« Ueóc) hd. gotlich ding beschauwen 
sim. 

'lTheor-isma v. -ema. 

'Theosebi-a, -um Ad. 
hillieh dinst sZm. 

*"Theosiea gewelb (74). 

'Theo-tocos, -tiea, -teca, -cia (16) 
hd. ein muder nd. moder godes. gotes 
muter (1, 9). gotz m. (16). muttir gottis 
maria (8). 

""'heoton- v. Theuton-. 

Tep-efacere, 7 -idare (110 &e.) Ad. 
warm, wilch (8), lau (68), lab (9) machen. 
wermen (9). wlak maken (109). 

Tepefactus hd.nd.ge-wermet, -lauet, 
hd. -lauwet, -wormpt (17); law gemacht 
(6, 67), lo- (4), willich- (21), mileh-warm. 
lau (15). 

""ep- v. Teb-ellus. 
"ITe- v. 'Tor-penta. : 

Tepere lau (68, 1102), lae (1105) wer- 
en. wermen (66 &e.). flak sein (74). 
wlac (23), walk (22) sin. 

Tepe-re, -scere lawen (20). blauwen 
(5). law sin (6). lau werden sein o. trege 


heylig md. 














TER 


(15). warme (17), wileh (21) werden. 
melchwarm (18), verdrossen (17) sin. 

'TTepeseere anfahen lae zu werden 
(110 LE lae, warm, kalt, ablessig 
werden; abnemmen (65). swinden (15). 

*Te- v. 'Tem-pestas. 
"Te- v. Ta2-petum. 

Tepidare v. Tepefacere. 

Tepide lawe- (20) lae- Z nit hitz- 
(65), ablessig-, lassig-, lessig- (75) -lich. 
lewe (75). laelichen (110). 

Tepiditas v. Tepor. 

Tepidulus wat law (132) láwlecht 
(Das.). 

Tepidus lawe (20). lae (65, 110). law 
(11). lau (68, 75). láw (Das) lab (3). lo 
(49). lovlicht (3). hohe (9. st. pr 
warm (68, 110). halp- (49 szm.), mitte 
(1) myleh- (19 &e.) -warm. w.-lieht (5), 
-elecht (18), bielichtig (17), -elichtig (21), 
-elechtieh (22). werm-elieht (66 &c.), -lich 
(67, 134). lassig £ ablessig (75). wlacheit 
(sc 23). welieh (12). weleh (77). wileh 
(8). kalt werden /ptc. 10). 

*ITepitudo lafhheit (75). 

'lTep-or, -iditas Ad. nd. warm.lieh- 
keit (5b), -lechkeit (9, 17), -elicht (21), 
-heit, -hait 7 lauw (76). hd. werme-keit, 
-eht (20). milehwarm- (5^5), lau- (68), 
lae- (110), lab- (1), lawe- (20), la- 100), 
láwig- (Das.), laB- (8), las- (9, 17), drag- 
& flack- (74) -heit. lawe (88). láwe (Das.). 
labung (75). low-, swiligkeit, tragkeit 
(14). 

Tepor tenuis dunner loher dampf (62). 
*"ITeporosus trage 7 lawe (20). 
*Tep- v. ''em-peries. 

"IlTepres (s. vepres) dorn (20). 

TTer try male (110). dru mal (6). dry 
maal (68). dri ber (21), werbe (5 o5. 
drie werff (132), warf (11). drige (22 
dri (23). drei-maln, -werb, -weyd, -stund 
(74). 

"Tera (anders Gl. m.) gruyt (108). 
schapp (7. eapella 23). 
"IPerabr- v. Terebr-arium, -um. 

'TTe-, the- (8, 9) -raphin, -raphim 
(23, Br.) (z. vestis sacerdotalis 4 dolum) 
hd. ap- (8), apt-, abt- (110), nd. aff-got. 
messe ge-want (8), -bette (9). 

*ITerata (st. cer.) gewechst (74). 

*ITereiona v. "T'ertiana. 

*"IPereulentum ags. gsotig (94). 

*mUereus (anders Gl. m.) v. 'l'erricus. 

*"ITerdina v. Sistra. 

*TTerebare durchborn (64t). 

*TTereb-arium v. -rarium. 

*ITere-bella Z -do (7. pidona 7 cor- 
nuftes) holtzwurm (76). 

*mTereb-ella v. -intina. 

Tereb-ellum, -ellus (Gf.), -rum Ad. 
borer, nabager s?m. (Gf.), neb-iger, -eger 
(66), -ber (69). neffiger (132). náper (134). 
nagewer (Gf. nawiger 7 neiger (759). 
baer (132). 

Te-, ce- (225) -rebellum (of. prc., 
terebrarium) ne- (18), ney- (21) -beger. 
negwer (77). naegber (46). negbor- (64, 
93), nápper- o. bórer- (Das.), neber- 0. 
borer- (75) -lin. en veniger (23). borchin 
(20). bore (18). wyndel-b. (13). bor (23). 
swyk eyn yseren hor (sic 22v). 

"mTe-, ter- (94) -rebellus us pre-) 
ags. nab-eger (136), -fogan (94). 








TER 


'Tereb-intina, 7 -ella (74) harz (Sum. 
VI). pull-pech, -hartz, loriet (74. cf. 1ó-, 
le-rget Sm. 2, 489). 

Terebintus, cerebineus (q. v.) (cf. 
iuniperus) ephaw- 2 pullehartz- (74), 
ierpentin- (110, 132), wirauch- D Ssim.), 
wirauehs- (133 sem.), wyrochf- (67), 
wirach- (17, 23, 69), weirach- (53, 74, 
134), wyrock- (12, 22), ler- (102), lir- 
(155), lerch- (Gf.), loriet- (74), gloriet- 
(12) -baum, -bom sZm. sporchun (tere- 
bynthum Gf.) aspa (nach tremulus 
id. 93). 

Terebra ne-pper (126), -ber (91, Ki?.), 
-per (Ki&.) pórer (111). eyn groes baer 
(132). 

"TTerebrare Ad. nd. boren (mit dem 
nebiger 110 szm.). hd. bor-n, -ren (21). 
nd. baren (11, 132) mit den neffiger (132). 

*""Perebr-, terabr-, teribr-, tereb- 
(4) -arium (7. terebrum, terebellum, 
magnum. t.) hd. na- (4), ne-, ney- (3) 
-biger; nebe- 7 nep-cher Z borer (11). 
bor (20). borrer (21). neueger (22, 109). 
ein grof neybeger (21), nápper (6), 
borer (110). groif) nebeger o. bore (133). 
hd. ein grosser borer, bore (152), neb- 
eger, -iger (68), -ber (69), -er (67), náper 
(134). grot veniger (23). 

Terebratio borunge (20, 77). 

'Ter-ebrum, 7 -abrium (76) (cf.tereb- 
ellum, -rarium) Ad. borer, ne- (75), 
neb- (21), na- (104) -biger ; nág- (2), neg- 
(64, 93), ne- (67) -bor, -ber (64^, 61). eby- 
cher, Mrg. ey ber (18). neper (76). nap- 
per (6). neuiger (23). necger (99). neg- 
gher (108). spickelbaere (11). eyn spicher 
bore (19). 

"TTere-do, -mitas holtzwurm (14). 

TTeredo g. -inis 7. vermis [gnum terens 
(Gemmae, Voec. ex quo), putredo (5); wurm- 
melb, var. -mel (64); g. -onis (74, 7. vermis 
dc. 64, Mss. mog.), € ter-ido, -odo (i5.), 
-edona (28), tredonas (acc. pl. 118) (cf. ce- 
redo, terebella) Ad. holtz- (Gt. &c.), hultz-, 
kupffer- (114) -wurm. nd. holt we-  wo- 
rmekin (23). wurm mele (terédo 75). 
alis. matho (118). ayter (74). sauwer Z 
sáuwerlein (112). seurle 7 beissende blet- 
terle (V. a. 1618). nl. sier-e, -ken (116). 
tiredo g. -inis (7. pwiredo) slym (11, 
19, 20). 

*ITer-efimium 7 -efomium (3), -efu- 
mum (4, 74), -phinium / -sinium (75. 
-phirium v. eatile), -iurium (176) (7. 
fructus fagi 3, 4, 76, cicer 75) puch - el 
(74), -aeker (75). ein buchhaekerlein (4). 
buch erekern (3). biechel (76). 

"Terefolium v. Chaerephyllon. 

*Teref-omium, -umum v. -imium. 

*ITerellum (cf. terebellum) neper (76). 

"ITeremitas v. Teredo. 

"ITerenta-rium, -le (16) (cf. taratan- 
tara) rede stamp (9). redde stap (8). 
rore stab (16). 

*ITerenus (cf. teres) langkscheibelech- 
ter (74). 

TTerere (prs. terio 65) Ad. ri-, rei- 
ben, zu-, selfen zer-r. nd. wriuen, to-wr.; 
voryven (85b); zo furen (? 23). zuo 
risen (13). zu-riDen (10, 12), -riten (aus- 
dern 12). maln (17). zu-m. (8, 9). zur- 

nissen (49). knisten, varr. knü-, knit- 








TER 


schen (65). zer-kn. (65), -knütschen Z 
verschleissen (Das.). 


"I erereus zerribener (74). 


Teres (27. longus et rotundus) hd. 
Schib-, scheb- (152) -elecht, -ilicht (66), 
Alieh (151), -elieht (67, 69, 152), -let (6), 
-eleehtig (17); scheib-elicht (134), -licht 
(4), -eheh (70), -lig (1); sehweblich Z 
simbel (3); sin-well (74, 126), -wellechtig 
(126), -wel (75, 88, Das), -walez (12); 
syn-newel (9), -ebel (8), -bel (1); sen- 
ewol (13), -wel, -ebal (5^). nd. ze-, 
se-newolt. rotund (110). runt (10, 23). 
rondt (68, 132). rund als ein stock 
(74. cf. rotundus). trint (19). trendel 
(99). een trindel (108). Ad. nd. lanck, Ad. 
lang, gew. durch vnd, selten durch oder 
mit schibelecht, runt, sinwel sem. ver- 
bunden. eüle (100). welczelech (13). saw- 
ber (2. 2« tergere?). ags. sinuu-lfur (136), 
-rfbul (94). 

"Teretra (i. portatrix, st. fev. ?) tregil 
(141. cf. Gf. b, 500). 

*"Teretrum v. "Teristrum. 

Tereus wedewale (108). 

*ITUerga v. Palla. 

*ITergena v. 'U'errigena. 

Tergere Ad. drucken, dr. machen 
(20), drocken, truken (6), trucknen, 
triehnu (trichot tergeret 38), drugen 
(20), dreygen (13), wüschen (20, Das.), 
wischen (1, 9, 17), weisthin (8), busen 
(£) brodeln (55). nd. dro-, droe- (132) 
-ghen. 

*Tergermanorum (7. £res fratres; 2« 
germani «c gemini) trizvinilingo (127). 

""Tergetenus v. ÜT'ergotenus. 

Terginum ochsen-zimbel, -záhm, kar- 
batsche (Ki3.). 

"ergirisatio (aus tergiuersatio?) 
vbung der lerer; entschuldigung der 
miftat (74). 

Tlerg-iuersari, -iuertere, -umuer- 
tere hd. den ruk kern; den rucken zu 
keren o. betriegen (110 sm.) ymme-k. 
(13). 

Tergi-, tergum-, àissw. t. e (est) 
-uersatio, 7 tergurisatio (74) hd. vmb-, 
zuruckvmb- (74), vmme- (253) -kerunge. 
vnwerlicheit (74). 

Tergiuers-ator, -or (76) wanckel- 
(65), mankil- (sc 9) -mutig. betriger 
(9 süim.). 

""Dergiuer-tere v. -sari. 

Tergoreus (Br.) ruckig (110 szm.). 
ruggich (147). 

*IPergosus groyt ruggich (147). 

"Pergo-tenus, -tinus, tergetenus (4) 
hd. hinder-, hynter- (66, 70), hunder- (17) 
-rueke (5, 66, 70), -ucke (67), -uck (4), 
-ruek (3, 67, 69, 134), -rogk (21), -ruck- 
ung (16), in ruggen (6), -wartz (110). 
achter-ruck (18, 28), rugge (22). rugg- 
lingen (46). tergo tenus (dwe dictiones) 
by dem ruek (110), rugghe (132). 

Tergum (Aomznis Br.) hd. rucke; 
mensch-en (9, 68), -is (8), -rucke, -ruck(68); 
vichshut anhar (93); ruck (110), rugk 
(1), rieh (13). nd. rugh, rugge. 

*""Tergumuersa-ri, -tio, tergurisatio 
v. Tergiuersa-ri, -tio. 

"Terguri-zare, -sare (cf. tergiuersari) 
uber keren (8, 9). 

Tergus (g. -eris 147, pl. -ora, qua- 


| drupedum. Br. ruck (19). 





TER 519 
rucke (20). 
vih- (9), fehes- (8) -r. rugge der vier- 
voetiger beesten (147). rugleder (90). 
hut (110). huyt (132). abge-schunden £ 
-Zogni (93), -zogen ( 75) hut. 

Theriaca v. T'yriaca. 

Theriacaria v. Sistra. 

"Teri- v. 'Tere-brarium. 

""Tericia v. 'l'eripalma. 

"ITerido v. ''eredo. 

Ter-idrium, -ridirium (9), -iduum 
(V. mantile 148) (aus tersorium, manu- 
ter-Cium, -gium -»« teristrum?) hant- 
tuch (8, 9). handdock (v. Hamb.). 

*Terifolium v. Chaerephyllon. 

*"Terilis Ad. zu ryblich, selten zer-r., 
-reiblich ; ribelecht 7 murbe (5), rebe- 
lieht (69). wriuelieh 7 weych (132). gut 
zu ryben (110). morbe, morb, mürb, 
merwe (75). morwe (19). m'wer (18). 
mowir (13). in orbe (szc 67). murg (6) 
mar (1) már (2, 3). als (23), mor alse 
(22) dat nieht ta en is. 

"ITerina (s. terma) mad (53). 

*'Terio v. "T'erere. 

Therioma eine schlier (114). 

"Therio- v. Nemo-phylax. 

*ITeri-palma, -cia (76) 2. victoria (16, 
dE &c.); 7. palma € e. (16). vberwindung 
74). 

Theristotides («us theristrum?) 
ags. wade wan gie sela (Gl. m.). 

Teristr-um, 7 -à 4 terristrum (174) 
(V. vestis estiualis dc.; comisia decolo- 
rata mulierum 15, plandellum 74) uuim- 
pal (Sm. 4, 78). sleyer (75). wisser man- 
tel (65). ein frawen m. (110). eyn vrou- 
wen off m. (szc 132). summer m. (8). 
donne sumer m. (9). fano, sumar-f. (Gt.). 
ki- (93), kyt- (64, 74), küt- (642, 74), ket- 
(125) -tel. kedel (20). schurtz (76). schut- 
(94^), schlüt- (642), sehlyt- (649) -lin (cf. 
Fr. 2, 203); var. schlytlen (Sm. 3, 460). 
schlueken (75). sluck 7 hulle (74. cf. 
multiplieum). heide 7  haspel (23). 
eghede, linen rise(V. Hamb.). risa (Sum.). 
teretrum ?. mafortia (136) ; aber 2. lig- 
num putredine pollutum £4 i. traratrum 
quod. perforat lignum (16). 

"Teritas runtheyt eyns langworpels 
dynghs (147). 
( "ITeritudo (7. feritas) wredicheit &c. 
147). 

"ITeriurium v. Terefinium. 

Therma, terma, pl. -me bat (9). 
warm bat (8). w.pad; wild- Z wil-bad 
o bad £ agepinige (86). natürlich bad 
93). naturlich-, wil-pade ; salbunghaufe 

(74). der salvyngen stede (147). stove 
(81). 

"TTerm-a, 4 -us (108, 110 &c.) (cf. ter- 
mes, -ina, turm-ius, -us, tarmus Sei 
hd. nd. made. hd. maden(1), mad, maa 
(68), mód (2), mayde (19), matte (18), 
mar (49. »« terilis?), fleischwurm (110 
sim.). pent (108). 

Thermarium ags.baeth-hus (G1.Aeltr.). 

"Termes (7. teredo 68) holtzwurm 
(68). olen- 2 vImen-stock (20). n. vleesch- 
made; eenen tack metten vruchten af- 
gebroken (116). 

"lTermina-bilis, -lis Ad. ent-, selten 
end-lich. 2d. eyndeliec (11). 

Terminalis lapis marck- (65), merch- 
(116) -stein. 


e. 


73* 


580 TER 


*TTerminalium alantwurtz (116). 

Terminare d. nd. enden. vnder-| 
marchen (126). 

'lTerminarius terminierer (74). 

Terminatio ende vnderscheidunge 
(90). 

Terminus Ad. nd. ende. eynde (11). 
zill (65). termpt (99). march Z2 vnder-m. 
(126). 

"Termitum na-, fu-rung (74). 

Termo-pilas, -filas (94) (cf. G1. m. 6, 
552) ags. festin 7 anstig-an (94), -a (136). 

*Termosus madyck (19). 

*"ITermus v. 'T'erma. 

*mermus lupi wolfwrz (Sum.). 

Tern-arius, 4 -us (110) hd. dri zal, 
dru zale (18). zal von tryen (110b), | 
dreyen (110? sZm.). calwondren (s?c 100). | 
nd. dri, dre-tale. driling. (nummus 125). 

Ternus (cf. prc., trinus) der drytte 
(19). die darde (11). dryecht (55). dri- 
gich (23). 

"IlTero, g. -onis steck (7) osse rent. 
(19). stake £ en as (11). 
"Terodo v. 'Teredo. 
*TTerofolium v. Cheerephyllum. | 
*'Terphi-nium, -rium v. Terefimium. 

Terra hd. nd. erde. erd (1l, 18, 75,| 
110). ertrich (75). der boden (65). 

T. ampel-, pharmace-itis, vulgo, 
saxei earbones nl. steen-, smits-colen, 
eburon. pehoulle (116). 

T. eimolia full., stiff-erd, waskelet 
&c. (116). 

T. figularia than, leim, o». 
kleye (116). 

"IT. figuli (herba) kres (873, 146). 
. merita (7. eureuma) gilbwurtzel 





leem, | 


. pnigitis schwartze creiden (116). | 
. pharmacitis v. T. ampelitis. 
. saliea seil- (104), seli- 7 sel- (Gf.) 


. saneta hillich lant (5). 
Terra sigillata 7 staraconita kreyd, 
gipD (74). 

*'Terr-acium, -ieanerum (20)(cf.tema- | 
cium; anders Gl. 2 zumef) (19). temse 
(11). zeue (11, 90). theems of seeff (132). 

Terra- / rura- (81), terru -gium 
hoeve lands (81). houe landes £ lant- 
schaff (20). 

"ITerranea (t. domus Gl. m.) erdhus | 
(Hpt. 5). | 

"TTerrealis v. Calamintha. Salimita. 

"Ter- v. Te-rebellus. 

Terrefaeere erschrecken (20)- 

"Terregena v. '"'errigena. 

Terremot-us, 7 -io (15) (auch getrennt) 
hd. erd-, ert-, erdt-bidem, -bidmen (69), | 
-pydem (70), -pidm (1), -piedem (66, 151), | 
-bidunge, -bidmung 7 entwegung (16), | 
-biebunge, -bibunge (4), -bebunge (?1, 
133, 152). ert beuinge (92, 132). erde-| 
befung (18), -bebenunge (23). 

Terrena irdesche gutter £ zitlich 
richtum (65). 

, PTerre-neus, -nus, -stris erd- Ad. 
-isch, -isehs (-nus 6), -esch (99), -if) 





(21), -ieh (18, 132), -ie (23), -in (8). Ad. | 


TER 


i-, ir- (134) -rdisch. von der erden (110). 
ertliche (67). 

Teerrere Ad. nd. erscrecken, er-, ver- 
veren, Ad. -fern. hd. er-, her-schrecken, 
-srecken, -sereken. herschrickin (5^). 
ersericken (22). gruwen £ eysen (20). 
erkoimmeren (75). 

Terr-estris, s -osus (8, 9) (of. 
terreneus) erd-iseh (23, 75), ig (8), 
-enif (18). irdi-g (9), -sehs (6). 

*ITerre- v. 'lTerri-torium. 

Terreus erden (22). 

Terribil-is, 7 -osus (147) d. schreck- 
lich, er-sehr., -sehreckelieh, -schreeken- 
lich (64), -serocklich (8), -sehrockenlich 


(65, Das.). nd. ereric- (23), verschrecke- 


(132), verver- (137, 147), hd. grusse- (6), 
greusse-, grus- greüD- (151), greuf- 
(134), grysse- (19), eysse- £ erfer- (20), 
nd. grese- (22), grijst- (11), gest- (23) 
-lieh, ad. -lick. grusame (10). more (22b. 
»« teribilis). 

*mTerribilitas erschrecklichkeit (4). 

*ITerribil-osus c. -is. 

*Terrib-olum, -ulum (Gl. m.) alreleye 
pijn (147). 

"IPerricanerum (cf. taratantara) v. 
T'erracium. 

*Terrieus, tereus (8) drog- (9), draü- 
(8) -unge. 

*Terridirium v. Teridrium. 

Terrifieare erschreck-en (110), -t 
machen (68). verueert m. (132). 

*""Terrifieium (cf. circinus, cucius, 


| territabulum) ga//. cambre (122). 


*TTerrifolium v. Chserephyllon. 

Terri-, terre- 4 ter- (76) -gena (?. 
terrenus 9. pl. . gigantes 16) eyn lant 
man (8, 9, 17). geboren von der erden 
(110 sZm.). erd-ischer (75), -puuo (Gt.). 

*mTerripudium (cf. terracium?) ein 
wasse budel (23). 

*"Ter- v. Te-ristrum. 

"ITerritabulum (2» hortis ad terren- 
das aues 110 &e.) ein hanpgeck (132). 

T'erritare dick erschrecken (110), 
verueren (132). 

"Territigo, g. -inis die etens begert 
ind nyt en kan (14:1). 


Terri-, terre- (225) -torium /d. RAT 
) 


lant o. gebiete s2m. eyn lant-gebide (1 
-gebite (3), -recht 7 -gericht (75), -schafft 
7 eygenode (20. cf. nAd. einod n.?). -her- 
schafft (75). ein. elein landtschafft (68). 
ein clain land (1). land-ichen (4), -eken 
(22). lend- Ad. -lin, -eleyn, -iehe (3), 
-iehin (5), -eken (23). ledighen (22v). 
laendli o. ertrich (46). zwing vnd bann 
(126). die esche (cf. Sm. 1, 123), marek 
1 ban (Das.). mar-cke (12), -te (10). vich- 
bilde (sc 9). wipilde (155). pauwelun (99). 
krawel (18). 

TTerritus Ad. er-schreckt, -serocken 
(8), -ferit (20). nd. erscricket, verueert 
(132). 

Terror Ad. er-, her-schreckunge. nd. 
erscreckung (23), scherk- (22), verschrick- 
7 veruer- (132) -inge. erfer- 4 eyss-unge 
i focht (20). vorchte (8, 9). forchtung 
(1102). er-f. (110b). 

Terrosus v. 'Terrestris. 


*ITer-, te- (8) -rudrium vih trift (9). 


wy diff (sc 8). 








THES 


*ITerrugium v. 'T'erragium. 
Terrulentia eerdicheit (132). 
Terrulentus erdig (110). eerdich (132). 

"Tersinium v. Terefimium. 
EAS (7. mappula, Gl. m.) wuscher 

). 

Tersorium druckeduech; wüschduch; 
hantwel (20). eyn ouenwoysse Z fuer- 
doche (19). auenwisch 7 vordueke (11). 

"IPersta (aws stater!) gewicht, wag- 
tzung, eyn yglich ding das man wigt (74). 

Tersus Ad. ge-trucknet, -drockent, 
-druget, -reynigt, -seubert (9), -feget 
(15), -wiseht, -wuscht (20). nd. ge-droecht, 
-reyneghet. 

"ITer-tiana, gew. -ciana, -ciona (76) 
dri- Ad. -dagelich, nd. -deglik (23) vresen, 
fresin (5), friben (21). dredachelick 
vresent (22). dry taegich ritt (46). wan 
eyn frust ober den dritten tag (1). ags. 
lene- (136), lec- (szc 94) -tinadl. 

*ITertianaria (6f. prc.) feberkraut (143). 
Tert-, tere- (74) -ianus der dryttest 

(15). tercian Z. famulus bursalzum (14). 

*Tertiola (cf. prc.) feld-andorn (143). 

Tertius Ad. der dritte, drit. nd. dridde 
(22»), dy dret (23), die darde (11), der 
derde (132). 

"IP. deeimus der dryezehendest (19), 
druezehende (20). drutiende (11). 

Ter- v. Strig-ula, -ulare. 

Terun-tium, -eius (135) (nummus) 
eyn iBleber (125), órtle (135), knácklein 
(112). 

*mTe- v. Tes-sarius. 

Thesaur-, tesaur-arium (1, 5, 110), 
-izarium (74), -isarium (1*1, 22, 23), -ium, 
-um (9) schaez- (3, 17, 19), dref5- (5, 8), 
dres- (9), drese- (23), trese- (22), gerwe- 
(20, garw- Z schat- (11), gerbe- (19), 
treB- 4 preyD- (74) -kamer, Ad. -kammer. 
schatzhauf (116). 

"TThesaurizare sim. hd. schatz, sacz 
(21) sam-eln, -len, -enen (5), -en (20), 
mach (sic 18), vergaderen (132). nd. schat 
sammen, scatgadren (99). 

*""Thesaur-izarium, -um v. -arium. 
The-,te-(1) -saurus Ad. schacz, sacze 

(21), sehaez-kammer (4), -ekamer (20). 
nd. schat. 

T'esea v. Tesqua. 

"ITes-cua, -tua (130, 147), g. -orum 
(£. loca vbi pecora, castrantur Br. &e. Cf. 
sq. tesqua) ein platz da man dz fich 
verschnydt (110b), viech verschneidt(110). 

latzen dair beesten werden gelubt (132). 
dos b. lubstede (147). seoph (Gt.). scopf 
(130). 

Tesc-, test- (11, 20), tess- (11) -uare 
(Z. eastrare Br. &e.) thi-, di-eren ver- 
schn-yden, -eyden o. mu-, mi-nchen 
110 varr.). luppen (68). lubben (11, 20;) 
132). 

*Teseuator lupper (68). lubber (132). 
Tes-qua, -ea (64, 68, 74, Br.), 4 tusca 

(alph. te- 110235, cf. tuseha &oc. Gi. i 
(£. loca, aspera, amena 16, in-a. Br. &c. 
vnwonsam stet o. ende (110). scharpe 
platz (132). ein verlegner acker (64). vn- 
gepawt vnliepliche scharffe stete (74). 
ruwe scharpe stede (147). wildinen jg. 
(128). 
*Thessala zoupar (Gf.) 





TES 


*TTessalas v. Tessera. 

' Thessalus carminari (Gtf.). 
"ITessalus v. Seaeus. 

"ITessara (2. praestatio agraria Gl.m.) 
Tessera. 

*TTessare v. Tesserare. 

*mes-, 7 te- (2, 16) -sarius, -serarius 
(Br.) (7. prepositus eurie qui bellum nunciat 
Br. eu- 4, eo- 3 -rruum (s/c/) 4 aduo- 
catus 3; pr. qui in bello mattitur 16) ein 
wagen (18), w.-, wogen- (17) -voget (23), 
-foyt (4, -woyt (3), -fot (17), -fent (6), 
-knecht (21), -vorer (5). 

*Tesse-larius, -rarius vatmeker (141). 

*"Tessell-, tesser-arius wortaiffelbret- 
meker (147). 

*ITesser wur- (20), worl- (19) -ffel. 
dubelsteyn (20). 

Tess-era, -ara (22), -eras 7 -alas 
(127), tasser (q. v.) (4. szgnum bellicum, 
quadrangulum 94, 136) wu- (8, 9, 110), 
wi- (46) -rffel. nd. worpel? w.-tafel. ags. 
taf-ul (136), -ol (94). uurfzabal (127, Gf.). 
dopp- (68), dobb- (132) -elstein. dubbel- 
sten (99). kóten (pl. 114). tenne von 
ezigel (9). gemerek eins koren haufes, 
var. kornhauffen (t. frumentorum); 
kreyer (militum 64). kvaid (135). ereyden 
(Avent.). |kreid (mz. 75, 91). krei (646, 
Das.). kry (Piet.). chrinna (141). 

Tessera rotaria ein drewurffel (125). 

*ITessera-, tessere- (110) -deeas, tese 
seriditas (7. quatuordecem 74) ein zal 
von virzehen (110). eyn getzael van vier- 
tzyen (132). dry wirff (2c tessera!) ver- 
ziehen (sc 68). viertzig (74). 

. Tess-erare, -are (76) wurffelen (110). 
mit w. (75), wirffeln (76) spilen. dopp- 
(68), dobb- (109, 132) -elen. 

"Tesse-rarius v. -larius, -llarius. 

"ITesserarius (cf. tessarius) der die 
kreiden (112), loss o. die gey (116) gibt. 
nl. wacht-meester, -steller, die de loose 
gheeft (116). 


*ITesserator dopp- (68), dobb- (132) 

-eler. spieler mit wurffelen (75). 
"ITesseriditas v. Tesseradecas. 
Tesserinus v. Agripennus. 
*ITessuare v. ''eseuare. 

Testa test (225, 74, 4. puluis Agr.). t.- 
Schirbel (Agr.). testa (74). taha ( Sum. ). 
ti- (43), te- 4 tie- (74) -gel. eyn yrde-n, 
-cr hafen, tigel o. h. (110 varr.). irdin- 
tegel dorauff man silber prennet (74). 
eyn erdeyn degel (225), erden d. of cop; 
eyn kestehen off veeBchen (132). toph 
(10). tase (Gt. 9, 459). schirbe (10, Gf. &c.). 
scherbel (125). sehirue 7 die scelle von 
ey appel (23). eyn dop schelle (222^). 
hd. nd. eyn schale de pomo, ouo (11). 
ein schal (1 &e.) von dem ey o. von eym 
anderen ding (110 szm.). ein schalle (77), 
: aphel- (3), apfel- (4) -sehal. ein schelf 
(1 &e.) de pomo o. ein duppen (66, 70, 
134, 151). ein schelide de poma (67, 152). 
eberschele (13). sche- (12), schi- (133) 
-ltze. schilez 2). schin-t (3), -ten ( pomo- 
rum1). sneckenhuf) (8). gebil (104). kibilla 
(Gf. 4, 188). hernepanne (t. capitis 109). 
bie noua nuw haffen 7 geschirr 

65 ). 

Testabilis v. Testimonialis. 

TPestaceus dahiner (Sum.). 

*Test-adulus garn- (8, 76), garen- (9, 


E: 








TES 


23) -bret. garn wynden- (20), gar w.- 
(19). garwinder- (11) -stock. -abulus (75), 
-allus (9, 75), -alus (8, 76), -ulus (19 &c.) 
hd. winde (-allus 2. trochlea 75). garen- 
w. m» garn-w., -wind Z -stoll (76), -rocken 
(15). 

'lr'esta-, testi- (1) -mentare Ad. be- 
Setzen (5); lest willen (46), den letz-, 
lets-, Ad. nd. les-, leuts- (6) ,-ten w. b. 
besitzen (6, 21, 46, 67) 7 beezugen (21), 
nd. besetten. dat testament b. (22). t. 
machen ( 1). 

ÜTestamentarius testament-yer (110), 
-oer (132). sel werter; geschafft sel war- 
ter herr (175). 

Testamentator be-seger 2 -zuger 
(20). l 

Testamentum (;. negociamen 75) 
hd. bezug-unge, -nisse (55), -niz (5); be- 
Siezung (18 &e.), -setzunge. saczung; die 
lest s.; sele-s. 4 -geret (65). nd. tug-, 
besittinge. gesch-afft (752), -efft (155) 
der toten. testament (110 &c.). erbgemácht 
(126). Ad. selgere-de, -te (9), -tht (17), 
-ite (3). wartzeich 7 orkunde (18 wrz.). 
gezueh (7 ?) o. (20). gelo-bde (9), -bste 
(n -fte (22), -fft (23). gelubd (6). globe 
(8). 


Test-ari, -ificare hd. zugen, be-, ge- 
(10) -z. er- (110), ver- (132), vir- (20) 
-kunden. 

Testari hd. zu-, nd. tu-gen. swer-en 
(9), -n (17). 

*TTe-, de-stata (anders Gl. m.; of. 
testadulus?) swengel (8, 9, 14, 16). 

Testatio zuigunge (20). 

Testator ein macher von synem testa- 
ment (110 sZm.). 

Testatus der syn testament gemacht 
hat (110 sim.). gezuget (20). 

*ITesticula-rium, 7 -men (75) hd. ho- 
den-, nd. hant- 4 clot-sack. 

Testieulus (27. testis 93, 147) hodo 
(93) Ad. nd. hode. hedlin (649). eyn geyle 
(D^). gail (1). kloz (5). elot (23). musen- 
clote pi. (85). kulen p£. (109). kulleken 
(132). heck- 7 hey-druf ru mannsglid 
i ruten (75). tuych, konde (141). 

*""Destieulus vulpis v. Satyrion. 

Testificare v. Testari. 

Testifieari hd. zugen (20), be-z., 
-zuigen (76), -stedigen (18). tzuygen (132). 
betugen (23). worheit bezeugen (9). war- 
besthauen (sze 8). 

Testifieatio be-zugnisse (8), -ezeu- 
gung (9). tuychnisse (147). 

*ITestificator hd. bezuger. ad. betuger 

"Testi- v. Testa-mentare. 

*ITestimentum (untersch. von testam.) 
gezuchenif (18). 

Testimonialis, 4 testabilis (147) be- 
zuglich (110 szm.). tuychliek (147). 

Testimonium (7. testis 9) Ad. be-, 
ge-zugnisse s2m. ge-zug (8), -tzuych 
(132), -zuch £ vrkunde (20). nd. tughinge, 
betugnisse. 

Testin-ium, -um (74) (v. oppor- Gi. 
m., op-tunum) notdurftig (74). 

Testis (cf. testi-culus, -monium) 
Ad. ge-zuge, -zug, -zuch, -zyck (19), 
-stzue (13), -ezewg (9), -tzuych Z oer- 
konde (132). md. tuuch (11), tuck (23). 
gromen o. hoden (pé. 113). testes de- 





TET 581 


ponere zeugnuf) geben o. einlegen, var. 
ge-z. geben o. zeugen ynlegen ; t. negare 
zeugnuD, var. gezeugen, verwerffen (64). 

"TTestitudo v. ''estudo. 

*TTestua v. Tescua. 

Testu-aceum, 7 -m (Ki. ein tzwerg 
(esca 125. cf. quark). stürtze 7 dorten- 
pfanne &c. (Kib.). 

"Testuare v. Tescuare. 

"Testudinare welben (20). ge-w. (75). 

Test-udo, -itudo (649) (cf. ostrea) 
hd. sne-ggo (93, Gf.), -eke (10, 20, 102), 
-gel, -ckenhus; schneck (64, 110), Ssehnag- 
gen huf) (6), mersneek (93). slecke (20, 
106,132). Sslec 7 weltf (szc 97). snigenhus 
? kamer (28). welue (23. 78). wolfte (22b). 
wulffsel (132). Ad. ge-welbe, -welb, -welle 
(21), -welme (wetterau. &£c.), -wolb (6), 
-wythte (20); kemnat (6), kommet (91), 
kennode (17), kamer Z harpff 7 ordenung 
(14), schilt. sch.-padde (132). ritter-sch.; 
auffganck in einer kirchen als ein sneck 
(14). katze (machina 74, 93) domit man 
slo gewynnet (74). spin-wep (17), -webe 
(9), -newoppe (8). ags. sceld-hreda (136), 
-reda (94); brodt- (136), boro- (94) -haca; 
faen- (136), faer- (94) -ucae. 

Testula skirbi (141). 

"ITestulus v. Testadulus. 

T'estum v. 'T'estuaceum. 

"ITestus schneckenhaus (141). 

Tesus, thesus (68) [uenis ( 110). 
vertrief)b- (1102), verdrisse- (110b), ver- 
droB- 4 hef)- (68), hasse- (132) -lich. 

*ITeta v. TTheca. 

*Thetha eyn cleyn kese (23). 

""Tetale v. 'edale. 

TT'et- (a/ph. tec-3), tec-, thec- (74) -anus 
est morbus der dem mensscehen dy adern 
tzu sammen tzewt daz er nieht mag 
vmb sehen (3 Mrg.). seuche daz dy sena- 
deren so sere sich stremgin daz man 
den hals nieht mak gekeren (4). half- 
starre (126). starrige des hals (Das.). 
krampft (74). 

*ITetenda spann do man ein puch mit 
zuspannet (74). z. tenaculum spang eyn 
boick of anders wat mede to sluyten 
(141). 

Tet-er, -rus (8, 9), theter (9) Ad. 
swartz, fi-, wi- (9) -nster, tunckel (1), 
grusam (75), gr.liher (76). nd. swart 
brune. 

Teteranus (4. ypodromus) duyster 
Stede (141). 

*TThetiber v. 'Tedifera. 

Thetys (Br.), thetis 7 thedios (147), 
tetis 7. mare $& vxor ocean? (Br.). wasser 
(8, 17). meer Z see (147). 

*Tetradina kropel (22b). 

"Tetragamus (cf. sq.) einer der vier 
wiber hat o. gehebt hat (110, sm. 68). 
eyn die mr wijff hefft gehat (132). 

TTetrag-onus, -anus, 4 -anismus (74), 
-amus (76) Ad. vier-ortig, -artig (6), 
-eckig (110), -eckechter (74), -winckelig 
(9), -hornig, -hokieh (132). ver- (22), mer- 
(18) -ordich. eyn vier-o. bereh (? 23). 
das vier ort haut (76). 

*Tetrahit (cf. exupera) idecle (Sum. v). 

""De- y. Ce-tramentum. 

Tretramet-er, 7 -rieus, -ieus (132) 
das vier verb hat (110). dat v. versen 
hefft (132). 


582 TEX 


"IPetrangulus vier-hornig 7 -eckich 


(80), -eckig (110), -hoekich (132). ver-; 


hornich Z -ecket (12). 

"ITetranomium ein wort das vier 
ding bedeut (110). eyn naem dat v. na- 
men beduyt (132, sem. 68). 

Tetra-, tetro- (68) -polis ein stat 
habens domZn-ium, -um (1109) super 1V 
opp?da, (110 szm.). 

""Petrapolitanus einer von der stat 
(110 sm.). 

Tetrareha (a tetra quatuor 66 &c., 
cf. sq.) fierdiline (Sum.). der ein vierden 
teil, deil (132) be-setzt (110), -sitzet (68, 
132) im land. vorste (100). eyn herre 
vbir funff rytter (b^). f. r. herr (1). 

Tetrarch-ia, -a (68) die herlicheit 
(110 &oc.). 

e (austerebrare?) dorch holen 

"Tetraremis ein schiff mit vier rie- 
men (110 &o.). 

"ITetra-, tetri- (Gl. m.), tetris- (141), 
retris- (147) -sitare, resticitare (147), 
recrissare (Gl.m.) anatum vox. der enden 

eluyt (147). gwaekatzen als die enten 
15). 

Tetri-cus, -tus (76) trawrig (9, 64). 

TTetri-, tetris- v. T'etra-sitare. 

*"ITetritus v. Üetricus. 

*'Tetro- v. 'Tetra-polis. 

*Tetrus v. Teter. 

Teuecri-um, -on (cf. enamaedrys) 
grosser bathengel (Ki.). 

"Teumanceias v. Thaumantias. 

*ITeupeta v. 'T'apetum. 

"TTeure (sí. treuge) vrede tage (23). 

"Teutlomalaehe v. Spinacium. 

Teut-ona, -anus (G1. 5, 384) anes 
cynnes gesceot (7. claua 7 eateia Gl. 
Aelfr.). 

"The- te-utonia, the- (71), te- (1) 
-wtunia, theorema (sic 6) hd. dutsch-, 
duseh-, dutsche-, dusche- (18), deusch- 
(1102), ducze- (20), dusez- (21), tutsch- 
(6, 15), tewtsch- (1), dewtsch- (71), hoch- 
teutsch- (75), teusch- (1102), nd. dudesch-, 
dude- (25), duus- (11) duytsch- (132) 
-lant. 

Teutonicum ditsch (99). tutsche red 
0. Sprach (75). deusch sprach (1102). 

Theu-, teu-, theo- (76) -tonieus, 4 
-tunus (753), -tonus (75^) Ad. dutsch. 
duutsch (11). tu- (6), ti- (76), teu-£ hochteu- 
(15) -tscher. eyn du- (21), teu- (752) -scher. 
hd. eyn dutsche, teusche (1102) mensche, 
man (11). duytsehman (132). eyn dudesch 
(23), d. man (99). 

Theu-, theo- (76) -tonisare, -toniz- 
iare (1102) Ad. dutschen (20); dutsche, 
dutsch, tutsch (6, 752), tytsch (76), teutsch 
(155), teusch (1102) sprechen, reden. nd. 
dudesch, duut (11) spreken. 

*'Teut-onus, -unus v. Theutonieus. 

"Tex spere (5b). 

"TTe-, ta- (75) -xale (7. verti-bulum 
? -eulum 75. cf. tex-ale, -ile) Ad. ein 
spul- (3, 75), weber- (4) -eisen; richt- 
kampe, -kamp.rid- (74), ride- (23), rede- 
(23) -kam. kam eztoris (21). dunck (6). 

*'Texea wepisin (Gf.). 


( 








TIA 


Texere Ad. weben, weyben (13), wibin 
(D), wi-, we-rcken; sticken (17), buch 
machen (9). nd. weuen, veuen (91). 

"Texile (cf. textile &c.) hd. webe 
ysen sZm. weuber- (19), weuer- (11), weeb- 
(68) -kam. 

*Tex-ilis, -tilis, -tile, -tilia Ad. webe-, 
web-gezauwe, -gezaue szm. -gezeug, 
-gezug (69), -gezieg (49); web-zug (6), 
-gezeug (134); weybegeczueg (13); weber- 
gezauwe (10), -gezau (18), -gezauet (12); 
geezau fecxtoris (21). nd. ge-touwe (99), 
-towe (79); towe, 7 weue -t. (23). 

*Textale weuer camp (20). ride-kam 
(D), -kampt (18) textoris. 

"Texternus (cf. textrinus) weuelick 
(11) 

"IPexti-bilis, -lis (cf. texilis) webe- 
(110b), web- (11023), weue- (132) -lich. 

*TTex-til-e, -ia, -is v. -ilis. 

?"Texti-, panni-mola walekmoellen 
(141). 

*"Te-, 7 de- (76) -xtor Ad. weber, 
wober (8, 20). nd. weuer, wefer. wureker 
(65). 

"IDext-orium,  -orinum,  -rinum, 
-rinium (110b), -rina, -rium, -ria d. 
webe-, web- weber-, weyber- (13), nd. 
weue-hus szm. hd. webe-, web-, honer- 
(20) -stat. nd. weue stede. wober stul 
(20). webe kammer (17). 

*"TTextorium  web-gezug (68, 
-gezeug (1102). weffgetzauwe (132). 

Textrin-a, 7 -um (155, Gf.), dextrin- 
a & -um (752, Gf), 4& textorium (74) 
web-stat (68, 110), -gaden &c. (Das.). tunk 
(64, 91, Gf.) dunck (75). weber-d. (74). 
dung (Gf.). tong (93). 

Textrina gewurchte (75) ags. uueb 
(94, 136), web (942). 

*Textri-num, -um (23) (cf. textorium) 
towe (23). ge-t. (19). 

Textrinus webelych (19). 

Textrix hd. weber-inne (bb, 9), -in, 
-sche (5); wober-in (8), -sin (21); wer- 
bersin (18). nd. weuersche (22, 132), 
wefersen (23). 

*Textu-ra, -s deck-ynge, -sel (147). 

Textura Ad. web-, dech- (1), tek- (6), 
hd. nd. deck-unge, -inge. gedecke (10). 
wupp £ gewüpp (126). ge-wurchteZ -wicht 
vom weber (75). gewepft (141). 

Textus píc. s. ge-waben (11), -weben 
i -sticket 7 -zunet (20). guldeyn borte 
(9). syden gurtel (8). text (22^). ordelich 

weib der gschrifft, var. ordenlich gewebe 
du schryfft, da da ein sentenez fin ge- 
flochten ist in den andern (65). kocher, 
kopert, puchdeck (74). 

'Thia (Z. amita) basa (141). 

"IThiadaris v. 'Tiara. 

*Thiagmus bachuus (11). dorn (141). 

*""Phiaphes v. 'Tiasses. 

TTi-, thi-, gew. chi-, ci-, cy-ara, £ 
thiadaris (74), 4 citiera (76), cyera 
(21) Ad. eyn bischoff-, bischoffis- (5^), 
bióoffz- (21), o. apt-, var. abt- (64), nd. 
en biscopes-crone. eyn bischoffs- 
(9, 17), bischouis- (8), bisoff- (7) -hut, 
-hute (17). pischoff-hut 7 -infel (75). in 


1105), 


"Texera (cf. prc.) wepp-isarn (1315), | fel (sc 1), iniffel (1) des piseholfs. eyn 


-esarn (141). 


ysel (22). ponit (Sum.). 





TYB 


*Thiaspis (herba, aus thlaspi?) ags. 
lambes cerse (942). 

"Tiass-es 4 -is (7:6), thyasi (Pap.), 
tiaces (142 q. cf.), thia-sis (139), -phes 
(66 &c.) 2. laudes virginum. tyas-es pl. 
lobe der iuneckfrawen (74); -us spere 
mit krantzen vertzijrt (141). 

"lPibadium (? sí. tiburnium?) v, 
Grabatum. 

*Tibarii (cf. tibialis) peinrefta (ar.). 

Tyberis (fl) teyfer (74). 

"Tibes, g. -is dack van byesen ind 
roiden (147). 

Tib-ia, -ea, tybia, thybia (151) Ad, 
nd. schinke, schenk, schene; knyschibe 
(23 &e.), sehulder (11, 19). Ad. sehin-ck 
(133) -bein; schenze (18), senckel (21). 
nd. schenne (109), scene (79), eyn scheen 
van dé been off bype (132), kne schiue 
(22). hd.knie-, kny-schibe, -schib, -scheibe; 
kne schibe, kny schevbe (3); sehalm- 
eye, -ey, -eyde (12); sealmei (13), eyn 
cleyn bosune (5^); swe- (74), swa- (6), 
schwe- (91) -gel; sehwág-ele (Das.), -len 
(126); pfeyffe (9), phiff (8), floet, var. 
flet (64), fleyt (19); bu-, pu- (18), nd. 
bo-, bi-nge. (2« armus?) buge (69); bug 
(134). biese (?. uncus 11). 

"Tibia miluina acuta tzinke (125). 

"IP. suecentoria bomart (125. 4. q. 
bumhart parda, bombarde 7 pommer 
Fr. l, 1193. cf. tenor). 

T. vtrieularis sack-pheiffe (125), 
-pfeiff, n4. lulle-, ruys- pijpe (116). 

Tibiale (cf. tibrieus) beyn-lych (adj. 
20), -Iynek von eyner bruoche (19). be- 
nelie (11). decksel van den beenen (132). 
streiffling (114, Ki?.). hosen (pé. 91). nl. 
neder-h., onderkoussen (116). 

""jbialis (cf. tibarii) «gs. baan-ryft 
(136), -rift (94). 

Tibicen bu- (5, 23), pu- (18) -ngen. 
bugker (21). pfey- (9), pfi- (65), pi- (8) 
-ffer, vff der schalmien (65). schalmeyer, 
paucker, swegel (sc 74). schwegler (s8, 
126, Das.). lirer (25). stender (2. fulera 
bifurca dc. 91). stutte (7. destines 147). 

"IPibieilium vadem die verrot ind 
vuyl is (147). 

Tibicina (7.tibicen 110) pfeyfferynne 
(9). ein schwegel o. fleuten pfeyffer (110). 
eyn wijff die vp der fl. spelen kan (132). 

"Tibieus (sf. typicus?) reetlie (11). 

T'ibin 7. scirpus (74, Br., Gl. m.), spin- 
aria 7 -àcia (74), genus vascule (Br., G1. 
m.). pintz (74). tibyin, tibxina (? 146) 
(Aerba) sunnenwirbel (872, 146. X ausge- 
strichener Buchstabe? cf. tybsynna?). 

Tib-, 7 tu- (74) -isare du heyssen 
(19. eyn du heyBen (21). eynen du 
heysehen (5) hetten (23). Ad. du-, tu- 
(6), tuy- 7 tau- (74), dau- (1, 134) -ezen. 
tuwen (6). 

"ITibise v. 'Tipice. 

'T'ibraca v. Deurus. 

*TTib-rieus, -iale (cf. prc.) sehortel- 
doiek (147). ) 

Tibris Ad. die tiber, t. zu rom, rhom 
(68), rom (1). 

Tybrueus v. Deurus. 

"IPj- v. Li-brugna. 

Tybrugus v. Deurus. 





TUE, 


*"Tybsynna (herba, i. turbulus; cf. 
sq.? tibin?) turbit (74). 

*"I'ybsma v. Cardopia. 

""Tjbur-a, -ea v. ''ubera. 

"Tyburnium, ciburneum (aus cibo- 
rium q. v. »« thurnum 4. toral Gl. m.? 
cf. tyburium 2».) v. Conopeum. Epi- 
cielus, -stylium. Grabatus. 

"IPj- ». Ci-butum. 

*Tibxina v. Tibin. 

Tica 7. panieula trag- o. weberschiff- 
lein (74). tela, f?li densioris (G1. m.). 

"ITieia &oc. v. "Titio. 

"ITPieionarius v. Flammarius. 

"TTietieo esé pr. passerum (11). 

*Tieus grece (t8Uy0C) muyr (141). 

*"Tiffa v. Crinaeula. 

*Tiga (7. tornus, roffanus, transtrum, 
vasambus, cireus, ?nstr. cum quo vasa 
tornantur ; cf. ziga transtra?) raiffe (75). 

*Tigillare schlegeln (75). 

Tigillum (cf. tegula) Ad. md. latte. 
Ad. latt, laitt (6), látlin (Das.), sparre 
(132), ein klein sparr o. latt (68), raf 
(93, 141), rauen (Anz. 8, 98), slegel (8), 
spangi (/m longum 104. cf. tignum. Gt. 
6, 349). ziegel (110). pi. tremlein; don, 
(yetzo) dumb-holtzer (Agr.). 

*ITigillus (muratoris 1, Znstr. diuidendi 
ligna 3, 4, parua partica 11) Ad. sle-, 
schle-, fle-(18), ingese- (12. »— sigillum !), 
nd. sla-, sne- (23) -gel. slage (22). tyn- 
boen (11). 

"TTigis (sé. cf. tig-a, -nus?) ain ram 
(16). ram zu den fenstern (175). 

*"TTiela v. Trigla. 

*Tignare latten (68,110). l. (2?) rech- 
ten (132). keperen (108). 

ÜTign-, trigi- (136) -arius tubilare 
(Gf.). bawmeister (4). decker (8). latten- 
(110), rafen- (74), sparren- (74, 110) -ma- 
cher (110).lat-Z sparre-mechers ( 4. 132). 
ags. hrof-uuyreta (94), -huyritha (136). 

"Tignatus ge-lattet (68, 110), -rechtet 
(132). 

"Tignella latta, wrg. lat (20?). 

"Tign-itas (75), -ositas, tiguitas (szc 
7549) (z. to-, tube-rositas 74, superbia 
66, 76 &c. 6f. sq.) hoch-fart (75), -fertig- 
keit (74). houerdicheit (132). hofferkeit 
(sic 110). 

*Tignosus (4. superbus 5, 66, 16 &c., 
yperfanus, supereil-, superstit-iosus 
74, als sparrenhaft, einen sparren habend? 
2n 110 mzssverst. »« tiliosus? dignosus?) 
hochfertig (68, 74, 75). houerdich (132). 
hoferecht 7 krum (110). 

Tignu-m, -s Ad. nd. spa-re (5, 12, 
79), -r, hd. -rre, -rr (64), -rren (75), 
-crne (10), -nga (Gf). spár (1619). Ad. 
baleke. hd. né. (116) latte. ml. carbiel 
(116). capor (11). keper (107, 108). kesper 
eni raff 7 latt (88). raue (95). raf-an 
750), -en (1, 752), -e (v4) tach- (126), 
dach-raffe (Das.), -raf (126, Ki*.). gibret 
(141). bloch (126). ags. tin (94, 136. 
"TTigo (Z. colorare, st. tingo) veruen 
91). 

A cuqeeate i. dis-ponere $£ -cordare 
16). 
Tigris dier (20). tigirtir (102). tyger- 
thier (64). hur (74). 

*"Tiguitas v. Tignitas. 





TYM 


Tigurium (cf. Gl. m. 6, 495. te-, tu- , 


gurium) hutte (11). 

"Tila canta?, cinte (Gf.). zint (Sum.). 
Cf. zinn am rechen (Alber.) 2. q. r.-zahn 
(Fr.), nd. tinne. 

"TTi-, titi- (136) -laris (a voce?) ags. 
lauuer-cae (94), -ae (156); laurice (Hpt.5). 

*Ty- ! il-las (7. turdus minor) win- 
sel 7 -tze f., gix-, bóm-erlein, cólx. 
bitter (140). 

Tilia, 7 cillia (76) Ad. li-, nd. ly-, 
ley- (97) -nde. Ad. lin-da' (141), -den (1), 
-d, -th (66). ags. lind (94, 136), lutra (? 
Hpt. 5). 

"Tili-acus (147), -atus (Br., Gl. m),.Z 
-osus 2. flex- 7 ras-ibilis (Br., Gl. m. »« 
irascibilis 147!) tornlick (147). 

"Tylibetes Znfirmétas (14), »« diabe- 
tes? 

( SPAN (aus ehyl, eyl) plewl 
74). 

"Tilineus lind-ein (9), -in (8). 

"Tilio (cf. tilia) ags. lind Z best (94, 
136). 

Tiliosus (7. ad tiliam perünens 4 
ras-, flex-ibilis Br., cf. tiliaeus) vol von, 
van linden-boumen (68), -boemen (132), 
-holtz (110). 

"Tillo (cf. cillo) gepaur (74). 

*"millus (Aerba, cf. thallus) kolbe (64^). 
kolb (646, 123). 

*Tilodosa v. Hermodactilus. 

"milus (sé. talus) enekel (16). 

*"mylus v. Oniseus. 

"Thy-, ti-ma (7. trifolium, t flos 16. 
cf. thymus) von dryen bletteren (68, 
110). van drey bladeren (132). kle (9, 
16). klee (Voce. ex quo). kleber (9). clavere 
(85). 

*mTimallus (cf. thyma-, time-1lus; 
tithymalus) braewort (41). 

Thy-, thi-mallus, -malus, -malis, 
ti- (141), tri- (104) -mallus, tinallus 
(13) (piscis 4. vmbra 4 trongrus 74; 
cf. span. timalo &c. Dz. Wtb. 344 ?) asco 
(G£.). ase (121). asch (6, 7A, 26, 141, Anz. 
3, 98). askh (104). esch (64, 95). asche 
(75, 137). esche £ iser (137). esez (87). 
umbra (95. Jat.). 

*'Timbanum v. 'l'impanum. 

Thymbr-aà, eum (125), timbr-a, -e 
(131), -ia (15), tumbra (9), tinba (Sum.) 
(Z. eunila, sature-ia, -gia 131) conela 
(131). künel (114). kümmel (sc Ki.). eyn 
queden (sic 17). quendel; hünerfüll; 
sergenkraut (Das.). saturey (114, 126, Ki.). 
sadoney (126, Das.). chresso (141). cress-o 
(Gf.), - (Sum.). bornkerDe (125). pe- (11), 
phe- (87 sim.) -fferkrut. gardcoel (s5). 
gartuel (9). zwibel- 7 garten-ysopp (Ki.). 
hispen (75). 

*"ITimbra v. Thymbra. Tubera. 

*ITime (cf. thymus) binsug (6). 

*ITimeama, thymeania v. 'T'hymiama. 

Thymel-, temel- (66 &c.), temol- (110 
&c.), temer- (76), emel- (g. v.) -ieus (7. 
musicus) spilman s?m. (Gf.) $i- (68), se- 
(110, 132) -nger. 

*Timellus 4 tumal-lum, -um (11), 
tumellium (147) (2€ humulus?) hoppe 
(11, 20). hopp (19). hoppenkruyt (147). 

*IT'ymen (2. preciosum, aus MOV. sim.) 
sele, geyst (74). 











TIM 583 


"Timentum (cf. sisymbrium) weys 
mincez (9). bifmynte (85). 

Timere Ad. for-, fur- (6, 65, 68), fu-, 
fo- (b), foy- (19), nd. fru-, fro-chten. fur- 
then (20). ontsien (132). schuwen £ er-, 
var. en-zittern (65). 

Thy-, ty-, ti-miama, gew. timea- 
ma, -nia (1), thimioma (76) ein wol- 
riechend ding (110), specery (68). eynre- 
hande salue off species seir walrukende 
(132). tym-eam (5), -gen (21), -ian (23, 
110). thionean (1). thimeam (55). deiment 
(Hátzl.). reüchung (Das.). hd. wi-rauch, 
-rach, -roch (Mss. mog.), nd. -rock. 

*Timiamateri-a, -um (Gl. m.) rouch-, 
weyrauch-faf (74). thim-aterium, -iama- 
torium wyroieksvat (147). 

"IPimiatarus (aus thymiaterium) 
raukhelle (Gf.). 

Timiaterium (cf. prcc.) rachfab (14). 

"T'imieator v. Chironomus. Dimica- 
tor. 
Timide fortlich (20). 

Timiditas fort (49). forthtsamkeit 
(20). ezagehafticheit (19). 

*Timidulus forchtig (110). wat ent- 
siende (132). 

Timidus Ad. fur-, for-, fu-, nd. fru-, 
fro-chtig. Ad. forcht-, futht- (920), md. 
vroch-sam. furcht- (68), vrueht- (11), fort- 
(19), ontsi- (132) -ende. blode; vn kene 
4 driste (225). verza-gter, -ckter clin-, 
clein-mutiger 2 erschrock-ner, -enner (65 
varr.). 

Ty- (Br), tiz-minum honich (147). 

TTy- (Br), ti-minus suete (141). 

*""Thimioma v. 'T'hymiama. 

""Uimius v. Tinnius. 

*""ymo (timo Gl. m.) v. 'Temo. 

"mimo (7. flos Br. &e. cf. thymus &o.) 
pinuuirz 2 feltquenela (Gr.). 

*Il'ymograeia v. Democratia. 

"TPimolea (aus íerra cimolia; cf. 
templor) mergel (9). 

Timor Ad. fo-, fy- (19) -rchte; for-, 
fu- (18), fo- (19), nd. fro-cht. furthe (20). 
noyd (19). anxt (122). t. nocturnus 
nacht forcht; t. seruilis knechtlich f. 
(65). 

'Timor-atus, -osus (cf. conscientio: 
sus) vol forcht (110). furchtig (68). got-f. 
(-atus Db). vresich (132). 

*Timpana bubel (16). 

"IPimpanare bu- (11, 19), ru- (20) 
-ngen. paueken (9). taburen (20). sloffern 
(sc 8. timp-anus, -us!). 

"IPimpan-ator, -isator (75), -ista 
(nicht in Mss. mog. ausser 14, 16) hd. nd. 
bu-, pu- (19) -nger. Ad. ein paucken 
slager (1); bucken mecher o. slaher 
(133); bau-, bou- (134), bó- (67) -cken 
macher 0. scehla-her, -ger, -cher (67) 
-ista; pau- (19), pu- (55), pei- (75), bau-, 
beu-eker; buckeler (67, 152) -ator (so 
untersch. (n 1l, Voce. ex quo). bogger £ 
schellen schlaher (6). bucker (21) bu- 
(11), bo- (132) -ngener. bumbel (18). bu- 
beler (16). bommenaer (107). glockener 
(8). tamboerre (108). trumpper (23). 

*"ITympanella becklin (64e). 

Timpan-istria, 4 -otria (110) eyn 
bungen- (5), trumppen- (23) -sleger; 
buken sleyger (21). beuckerin (110). 
tympinara (Gf.). 


TIN 


584 


*IPimpanistrum lanz- (20), lanc- (11) | 


-wagen. lenekwyt (19) rong (11). Ad. 
runge. 
"Pym-., tin-panites (cg. ascli) wind- 
sucht (Ki. 
pon DEIN v. -istria. 
"T'imp-. tim -anum (cf. sam- 
Pret "y nd. bunz-e, -en (11). bumse 
. punge (10). bonge (183). puk (22). 
Pauci 9, 72). pasck-e (2), 
. hd. baucke, beuck (65.62. 132): buck-e 
(^. 615, 153), -el (12). buck £ dz gethon 
mit schellen (65). boueken (Fris.. becke, 
var. beuüzgke (64 . bóck (65, 67). bók (Hedion). 
bouch (49 . boughe 82). buch ? drom- 
pel (21). tapure, drumme, runge (90). 


i39 


trum 6). trum-pe (35. 33). -be (33). íru- 
? bu-mpel (18). bumbe (19). sumpper 
(v. S6C. 15. Sm.) fambuse e tmpana 
. schelle (103, 133). glocke (3). bauck; 
tiefe schissel o. napíf (s1). ein kranch 
rade &c. (Das.). 
key uy us (g.s9g. timpanare) don- 
nig Psef (21). 
"Timp-us, -or (9:3) -ora (10£. i3. 
i39, G£. l, 895. 5. 148, Sum.). tympus 


-ora s5b. 109, 135, 
(g- prc. tempus) 
tuniwenge (104). üne- (130), duna- (Gz.) 
-wenga. dunwenzi (155, G£). tu- £& to- 
-muinga (Gf). tuwenge (Sum.). dun-unge 
3). -unze (125) -ning (23) -nig (99*), 
-nige (ss5, des hovets 109), -egge (109), 
-eggen (ssh ig an dem haubte 12), 
-: (18). dynne 7:4) tunewende (Gil 
. thinnengun de dün- 
ningen (Chyt). tonung (6) dum-unge 
133, 153), -munge (66, 69, 10, 134, 151). 
ags. La 942). slap h (6G) eyn) 
slaff (1, 5, 16). slaffe 13. E: . hd. schla- 
ffe (zo. T. 4e 66). -£. -£ (es) by den 
oren (75), am haupt (75, SS. 110), an dem 
Le (68). sloff (S). der sehloff (4. slos 
den slaeff van d& hoeffde (133). die 
aes 109). schlau-f -He (6x). 
*Pimula (cj. thym-a, -us) kleblete- 
leyn (9) . nibwrz sic? 51). £ynula írypp- 
wuriz (14. cg. tnb korn $1 ohne lai. 
Giosse 
Thy-, thi-, ti-mum  pinesuga 
heyd-e | 33h. -blumen ( (110 sim.). 
Thy-, thi-, ti-mus (cg. tinus &e.) 
suga £ bine. (12:). pines. (Hpi 5), 
-bluome (127). binis, € -bluoma, 
-krut. timiam (6G£). bey- (5), beyn- (2:) 
us binsóge E RE fuse (sic 
 RGds 12;, G£.), 79. 100). -elber 
. -krni (16). heid | (siu): ags. haedth 
(136). haeth . klee (1i). thym-us, 
-os, -um klee, pynen-, wyB-plum., py- 


72), temp-us (14), 
Chytr. Gf. Gl. Lips.) 


| Gl. Lips. ). 


36). 


(105). 


- 
Sum. 


EE 


sau (4). 
Tin-a, bissw. -um (Mss moe.) (cf. 
tornarius,. stunsa) Ad. sehaf (3um.): zu-, 


zuo- (13). zo-, zob- (19) -ber. butie o. 
grosser zuber (110). kubel (65). kybel 
- touer (23). teuer (109). eyn tzynne 

. üne ?oningel (11. 90). Ls SE (68). 


(i8 


"TThi- (16), ty- (Pap-) ti- (:6, Br, Gi. 
-na ligna erant qd. que im multa 
parie similia sichin valde mobilia et 
julgenta; (tina) L in puirebilia spinosa 
im similitudine albe spine (16). 


*"Pi- ze. IPintin-nabulum. 


m 


-en (1). peicke | 


THYN 


Tinale (ji tina Gl. m.; dolium in quo 
| colliguntur coquinalia 6s, 132, s 
| quo portaíur tina 65. cf. vectis tinae | 
zoberstock Fr. 2, 431) eyn vas da man | soy 
spuelet in samelt (110). ein rab.ub Bede] 
in quo c. e. (s. 0.) olinge vor die 
vercken Beer ani afa gs pci coc di 
zober-stecken, -stange, -stang, -baum | 
sim., -b. stanze (18). and. touer bom. 


"Tinallus v. Thymallus. 


TIN 
*Tinna (i.flos? glos. cf.tima)pluem (1. 
*Tinnia c. inea. 
"UPinmni-cus (li) -tus (i. herba circa 

tes 6€ &e.) fotel (11). 

Tinniens hd. nd. kling-, klinck- (133), 
| elieng- (22), sews- (9) -ende, -ung (18). 
*"Tinni-zo t. -re. 
*f inmn-ilis (110), 


-ilus (133), -ulus 
|kling-lich (110 &e.). 


-en (pic. es3). elar 


*Tinba v. 'hymbra. [un  sim.). 

Tinea (cg. te- ta-nea &e. tin | Tinni-re, prs. -o, -go; thin- (2). ti- 
-ctus, -eus, -eta, -ea, -ta, ta. t nire, tin- (cui-?) -nere (1) Ad. nd. klin- 
thuma.) slio Z sliza (Gr. sley (9, 6£.).| 8€» -ten 3). -eken Q3), gelen 3» 
karfr (e). tincken (atramentum 1.). tinkeh | | 110) slingen (22). DUE bre wey 


71). plawe dint (72). mele ? nope c thonen (65). thyan- 


7« tinea). 
*minct-a, -i (24, 136) (c7. prc. 


Ss] *Tinnitio klang ? lut (30). 
e-tinta. anders Gl. m.) Àd. nd. kar-p. hd. 


T3-. thy- (9) -nnitus kling- ? ton- 


ph (2,5). -pfe, -pff. -fe (152), -ppe| (110), 2 dón- (Das), klingl- (cs) 
3). chapph (1). lad | 18. st. blae?). ag*- | cl ynckinge (133). ein klang (9). eos 
sh (H. c (iR aure 49). 


Poneti- r. 'Pintin-nabulum. 


Y ""Pinni-tus r. -eus. 
T'in-ctio, -etura, -tura Àd. nd. varwe. 


*TTinnius cleyn rynck (141). 


hd. farbe; far. fer. wer- (133), we-| pn 
isic 1) -bunge. nd. verwing (23). weyt| "Tinnius piscis ::5 — timus i32. 
fintura 9. SAVA | cf. sq.) klngenden | (21). 


Tynnulus (c. tinnilis) senfiteB ge- 
done |:4). 
Tinnunculus (auis) wannen-, wand- 
weher. wannt-, wieg-wehen (140). stein- 
| gall, -schmatz (140 iac) -sehmalz (Ki). 
nl. &Eeensmetzer (116). 
* innus rauo (7. tig-num, -illum G:.). 
*innus (aus thynnus) milieha ( piscis 


*"mineto verber (:6). 

"Pine-, tin-tor hd. nd. ve-, va- | 
12) -rwer. wer-ber (133), -uer (22). en 
l. ef. prc). Ad. fe-, f (134). fa- a 
-rber. 

*m-cetra, -tra (12. 23) stonfeder (12). | 
eyn seone vedere als indé slutte (33). 
schyzzenedder (13 Mre. cf. schieBedder 


lacerta im oberhess. Hinierland f). |S?, E 
Tunetrix verwersche (133). TTin- p. Tym-panites. 
*Tin- v. ''y-phonicus. 
"Pinetum farb (110). : LE 
: rura -u io sse f: Tinso ). 
*Tinctus o el *Tinta (cf. tinea) dinten (21). tinete 
shu (53). — (29). blae ? tine ERE blacktinte (6). 


T'ini- (Gl. m.), zinz- (147) (c. eine-) 
-iare merularum vor. der merlen geluyt 
| (14x) 
, STiniinallus v. "Ti us. 
Tintinare klinglen (63). dick- -vil (110), 
-wyl (133) po 
"Tfàntin-, tyntin- (55). gew. iinti-, 
bissw. cb ti- (2). Qui (g. v») -nabu- 
Ium, tintin-abilum (:92), -nabutilum 
(i. baeillus :5) Ad. nd. schelle, -ekin 
(30). -egzyn (55). seheelle (11). Ad. schell, 
senec ein klein schel (21); schelglocke 
| (ras), glock £ scbal (6), zluek (11), glock- 
, ein, -elehin (5). -en kloppel (8), 
ys. klengzel. var. glogen-kl. (e£). o- 
(132) elü- (z35). (alpA. cla-) -pfel im der 
glocken. kláchl ? elams gloeklem (1). 


*IPimetus ge-ferbet (30, 63, -netzet (20). 
P piscis c. un-gus, -ea, siio 
. ünk-a |G:£.). -e (Sum.). 

C s -ia, -nia (131) (cj. lumbriceus) 
hd. nd. mo-, Àd. mu-, ma- (s) -iie. Ad. 
mut (16, 19) mothe (55, 14). mot (S), 
maden i schaben (65). maid £ sehaib 
(6). schabe, ge. schab. mil-wa sim. (G£.), 
-win (pl. 93), -we (13), -ia (61. Tr. -he 
(103) -b (9) -de (59) molwe (8). -be 
(21. 15, 1:). mekhe (7:) -e (233). pyer 
(109). snebelizin (pi. 33. cj. cieonides). 
seurf (131). gryndt (:2). 

"UMinearia |j. aureola, chrysocome; 
cf. areola) motten- Z rhein-blumen (123). 

"Pineosus mottetht (20). sehabechtig 

(Das). 


* kloeklike (33). glochen-swengel (42). 

"rineta (sí. tincta, anders G1. m.) ein kleeppel ( 313: galle (33). sing-oz (141, 

karpe (4). Sm., G£.), -os (15). £ -osel (23b). -oBel (s), 
"Pj-, gew. £ ta- hd. nd. meren:| 


-óssel Q. 11), -azzel (1). (im boh. Wald 
zingklaiBel). irincklen. mi rinckele, 
belle &e. (116). 
*mintinulus v. 'Titrullus. 
*Tintitio (2« tundere?) visel (101). 
*Tintor v. 'linctor. 


va- (10, 11, 22). ve- (12, 13, 132) -rwen. | 
Ad. mer-n, -ren (21); ferben; tunc-ken 
(8. 15, 110), -gzen (6). werken (7?) duch 
(11), geducken (8. £?) weschen. yn menzen 
pannum in aqua (19). wer- (22), we- (23) | 


-uen (cf. tinct-io, -or). neczen (20). eun6u w WunPEra 
doepen (132). *Tintura c. Tinctio. 

?Tingus (piscis. cf. tineus) slie(Azz. — *Tynula rv. 'Timula. 
8, 91) "inum r. 'linz. 


| Tinus, thynus (Gi) (cf. rubeta, Ci- 
nus, thymus) mes "(ud SES Karo pim- 

*Thynna, tinna (S1) (piscis, st. tinea) | boum (i. pinus G:£.). 
,selio (131). slio (81). 1g 








1b 


*Tinxio die eyns anderen eygen ma- | 


ghet tot eynre echter 
neempt (147). 
*Typabrum lebenderswefel (74). 

Typarium insigel der kunig- o. key- 
seriehen maiestat (74). 

*"Tipias (cf. typus 9) valseh von der 
angesiecht (szc 5). 

Tipice, tibise (23) Ad. bezeich-, be- 
zaichi- (6), beezeichen- (9), bezeigen- 
(20), bezuge-, nd. beteken- (79) -lich. 
bete-kelie (23), -lech (22). gelijehni (90. 
2« typus). 

Tipieus be-zeichlieh (5), -deutlichen 
(110), -dudelieh (132). 

*miplea 7. strata pastoris (16). 

*"Tippula v. Capula. 

*Tiprum brenten (Ob. cf. dolium, 1la- 
bium). 

Tipsan-a, 7 -e(Gtr.) (cf. pti-, ti-, 
dip-sana &o., smigma)spriu ; hirsi-spriu; 
fesa; genschorn (Gft.). Ad. ge-stofen, 
-stampfte (9), -schelte (8, 75), trucken 
(4) truekene (74), truken (6), drucken 
(18), drocken 7 dor (17), nd. dro-ghe, 
-che gerste, gárst (6). hd. gersten waber. 

"Tipsanare v. Pistare. 

*Tipsan-arium, -erium v. Ptisana- 
rium. 

*'T'y- (74), ti-psare (cf. prec.) stampfen 
(74, 75). sehlahen, auDslahen (74). 

Tipula v. Capula. 

*Typus (7. rector nauis) verg (14). 

Ty-, gew. ti-pus hd. gelich-, glich-, 
gleich-, gelie- (100), d. gelige- (79), liie- 
(23), liek- (22) -nisse sem., hd. -nusse 
sim. eyn geliechen (18). figur; betid-, 
varr. betut-, bedüt-ung; gestalt (65). 
figure 7 bezeigenunge (20), vorzeich-en 
? -unge Z vorspil (15). worezeichunge £ 
beyspel (9). wortzeichnunge (8). vor- 
scheyn (9 szm.). valsch wan £ ange- 
ezichte (9. cf. tipias). schade, scheme 
(147). behe- 7 heerken-lie (79). 

Typha (cf. sceptrum  morionis) 
dodde, donse (Hen.). 

*"Tipho 7. princeps coriptis 7 traco 
(76). tifiearibdes princeps (139). 

*Typhonia 7. gens tartarea tattarisch 
volek, v. auf der tartarey (14). 

Ty-, tin- (122) -phonieus (7. ventus 
76) phonno (Gt.). Cf. dà fónne, bi der 

hónnun (Anz. 8, 504. sc/ueiz. fón von 
auonius?). triphonieus, trisponitus 
nortwinde (74). 

*Tyra v. Tiro. 

Tirannia, tyrania (cf. seuitia) Ad. 
nd. wider-, weder-sinnicheit sZm., -schi- 
nicheit (12), -sindegkcheit (21). frecheit 
$ boefheit (20). wutri-cheit, -gkeit, 
durchechtigkeit (74). 

"TTPiranniee wutterlich als ein wut- 
tender thut, var. hund (65). 

Tiranni-cidium v». -dis. 

3 Tirannieus wreyd bose (19). wreet 
(11). 

*'Tiranni-dis, e£ hoc e (-de) 4 -eidium 
(€. occísio tiranni 75) wueterunge (75). 

 wuttendigkait (65 var.). 

Tirannis, g. -idis (7. tirannus, dia- 
bolus, crudelitas de. Gemmae, Voce. ex 
quo) bosewicht (17). tufel (8). tewfel (9). 
tyrannenschaft (68). wuttendekait (65). 
wietery (88). 


DiarrENRACH ÜLOSSARIUM. 


huysfrouwen 





'TIR 


Tiranni-zare, -sare (7. grossare 76. 
q. cf. st. grassari? cf. seuire) hd. nd. 
grimmen. durcheehten (110). tyranschafft 
treiben (110), tzonen (132). wietten (v6). 
wueterichen (75). 

Tirannus s. adj. (7. tyrannis 7 eruci- 
lentus 2 infaustus 1) hd. wót- (93), wute-, 
var. wutte- (65), wiette- (110), wuete- (753) 
rich; vngehorsam wotriceh (6); wutreich 
(1); eyner der wyeder gehorsam, die 
gehorsame (67) thut, doit szm.; eyn bose 
herre (8, 9); tyran, twinger, grymmich 
sim., frech (90), vreydig (9), vreslich 
(100), vnd vson (17). nd. eyn dy weder 
horsam dut, doyt. 

Tirare v. Liminare. 

*'Dyrea v. "iria. 

"Tiredo v. 'Teredo. 

"Tireus v. Üirius. 

"ITirgus (7. laqueus quo capiuntur catt) 
ein strick (110 &e.). 

"TTiria, tyria (66, 70, 108, 110), tyr- 
ea (D^) -ium (20, 106) (Z. stiria q. cf. 
90, stilla  congelata ; glacies de tecto 
pendens 0 purpura preciosissima 16, 
ianua $i ostium 110. »« ostrum : ty- 
rius!) Ad. ys-, iz- (5), yB- (8, 133), eyD- 
(152) -kachel; (glaeies »«) gles-ein (66, 
151), in (134), -en (66, 70) -k.; izkackel 
(b^), eiB-kageln 7 -czap (21), -zapf (75), 
-zappen (4); iD-ezap, -zapff (6, 67, 76); 
eys-zappf (9), -zápfin (16); ein ezapphe 
(8), iDe ezapen (13), eyn insel an dem 
dach (46), kegel (20). nd. kekele (106, 
108), jokel (225), ys-yokele (22), -tapp 
(£) kachel (23). ga/l. roupie (122). 

Ti-, ty-, te- (4, 132), (the- Ki.) -riaea, 
tiria-co 4 -ta (76), triaea (755) der ty- 
riaek (4). tyryakers (1). tiri- (11), tri- 
(23), dri- (12, 22, 132) -ackel Ad. dri-, 
triackers; dri-, dry-akels, -ockels (19), 
-acker (9, 110), -ockel (18), -acors (752). 
dry aekerD (68) aekir (8). aeclas (21). 
drey ockers (4), alter (9).tàgar (triag. 6). 

"TTMirieus von den scehlangen (110). 
van den slangen wesende (132). 

*"IDj- v. Cy-rillus. 

*Tirisus v. Thyrsus. 

Tirium (cf. tiria) blane-keit (genus 
tinctoris 90), -heit (11), -kkeyd (19). 

T'ir-ius, -eus hd. einer von der stat 
(sc. T'yrus), schar (18. »« tiro ?). 

Tiro, tyr-o (Br), -a (74) (v. müles, 
angustia) hd. nd. ritter. hd. niuwe (93), 
nuwe s5m., new (9), junek (20) r. nueri- 
rtere (s/c 100). ridder (20). angst o. 
not (74). 

?Uyrocinari neyer riter werden (64). 

'l'iro-cinium, -manium (11) Ad. rit- 
terschafft sim. ridderschap (11). 

Tyro-enestis, -euestis (sic 125) rib- 
eysen (91, 111) z/. rijuer, raspe (116). 
pfeffermole (125). 

*mj- v. Chi-rogrillus. 

*"Tyrolaganu-m, -s (Ki) kefeflade 
(125). 

*ITiromanium v. 'Tirocinium. 

*"yrones v. '"riones. 

"Tironilla («wntersch. von tur.) grun- 
del (11, 19). 

""Pjirosus v. "Thyrsus. 

*Tirsa 7. sci- (4, 74), ci- (3) -ssura 








TIT 58b 


ani. (cf. cunis. BM. $82) eyn ars- (3, 
9), ar3- (4, 74, 76) -crinne, -krin (76), 
-kerb (174). 

*Tirsula astleim (74). 

Thy- (125, Gf), ty- (108), ti-rsus, 
tiri- (8), tiro- (18) -sus (cf. alga) cholbo ; 
tutil-ch.; stingil 7 stengila; torso; repa-, 
ruopi-t. (Gf.). stengel Z tutelcholbe (Sum.). 
tueel eolbe (100). tuto eholbo (101). tu- 
ten- (6), tudten- 4 tutten- (74) -kolb. 
stange (Hpt. b). ein. krut, dorsch (110). 
die dorse (Ki.). torsen (Fr.). strunck (8). 
Strank (9). kole- (10), kol- (3), kel- (49) 
-stock. coelstronck 7 eyn tae mit den 
loneren (132). klotz 7 stude (125). eyn 
dingk daz uf) sleget £. somer lade (18). 
hd. eyn sproz, spro (omnzwm herbarum, 
sprub) aller 7 allerley kreuter (74), ast. 
nd. sprut, telge. qui- (132), que- (108) 
-spel. ober ezopp (19). 

"Uirticare v. Cinciare. 

Tiruneulus ein klein ritterlein (110 
sim..). 

Tirus, tyrus (74) hd.nd. eyn slange 
7 ein lant scm. slang o. ackerwurm o. 
lande also genant(74). driakel wrn (92). 

Ti-, ty-sana, tis-cina (3), -ena (16), 
-ona (11) (Z. tipsana 76, sonst untersch.) 
hd. nd. gersten-, gerthyn- (sic bb) -was- 
ser, -water. schar- (11), scher- (109) 
-bier (cf. ptisana). tyseyn (10:7). 

*Ti- v. Pti-sanarium. 

"Thysanum v. Museus. 

"ITysanus (cf. tisana) cliuua kirstino 
(Gf. 4, 265). 

"Tisieare (von phthisis, cf. sq.) kei- 
chen (755), -schen (752) et pueri flentes. 

Tisiecus ( potus ptis. Br.) é. qui pa- 
titur infirmitatem dc. ein krankheit do 
einer gantz vDBdorret (110). da- (8), de- 
(17) -mpig. dampfeger (9). lungensuch- 
tiger (75). terende mynseh (14). 

"Tisipolis (a tisis poena, ciu.) quide- 
7 quel-lenburg (125). 

Tisis, thisis (6) (cf. tisicus) brust 
kistr-in (93), -n (6), ie (74). das abnemen 
(Gemmae, Voec. ex quo). dam-ph (17), -f (8, 
9), -p (1L, 19). terende suyek (147). tzer- 
7 droeg-inge (132). lungen-sucht, -such- 
tung (75), -siechtag (74). 

*Tysula (aus thyrsus?) astlem (74). 
Titan sunne (75). nl. de sonne (116). 
'Tytania mayn (147). 

"Titanus cale (Sum. VI). 

"mTitellare (cf. sq.) titelen (22). 

"mi-, tit- (110) -tellus, ti-, ty -tillus 
(hdufig in Mss. mog.) hd. md. ti-, hd. tit-, 
dit-, tu- (5^5, 75), dut- (5), dot- (21), tut- 
(23) -tel. tutel in der geschrifft (75). 

""itemallos v. T'ithymallus. 

""Titeranus v. Kappadenarius. 

"Titiare passerum vox (141). 
Titillare, -ri, titti- (23), tutil- (42) 

-lare (7. titubare, accendere) hd. chi- 4 
chu-zilon (Gt.); ki-, ku-, kü- (21, Das., 
Ki.) ko- (9) kru- (42), kru- (3) -tzeln, 
selten -tzlen. kitzellen (19). eóec- (100), 
kitt- (23, 132), ket- (11, 22) -elen, -eln 
(23). stameln (74). vaeken, waghen (7. 
vacillare 141). 

*Titilla-mentum (Gf.), -tio Ad. chizi- 
lod, 4 chizel-, 7 chuzel- 7 quizil- (Gt.), 
kitzel-, kytzl-, kitzyl- (19), kutzl- (6), 

74 


586 TEE, 


kurezil- (9) -unge. küczeln (91). kitte- 
linge (132). 

*mTit-illator, 7 -uus (74) kiczeler (20). 
kutzler; staml-er, -iger (74. »« titubare). 

Tl'itilli-cus, -tus (93), titrullieus (11) 
(adj. s. cf. neapol. tetelleca Dz. Wtb. 
399) hd. kitzel-ig, -hafftig (68), kytz-lich, 
-elych, kutzliger o. beweglicher (74). 
nd. ketelich (11), kettelachtich (132). 
kuzel- (64, 93, G£.), kutzlig- (74), kiezlig- 
(649) -Heisch, -fleieh (93). sulez (7. gelu 
4 exta (Sm. 3, 241. — kuttelfleisch). 

"Titim (aus ci-, sci-tim?) lernlich, 
an-, vnder-weilich (74). 

*Titimalla gallante (Sum. II). 

Tithymel-lus 7 -us (Ki., Das.), titi- 
mallus, -mallum 7 -mellus (74), -mulus 
(132), -nallus, -nalus, -nallum / tinti- 
nallus (74), titemallos (943), bituma- 
lium (alph. tit- 8:7?, 146) (7. esula maior 
74, herba lactaria i110 &e. »« lathyris) 
wise- (131), brach- (9, Sum. 11), rag- £ 
praeh- (74), braken- (873, 146), brant- 
(85), sprinck- (74, 85, 125), spring- (20, 
68 Mrg., 75), sprang- (12) -wurez, -worcz, 
nd. -wort, ald brach (-wurtz 87?, 146). 
hundestille (9). milehkrut (93). krut da 
milch' vf) gat (68, sZm. 132). wolffs- (74, 
91, Ki.), teuffels- (75, 110) -mileh. wolff- 
milieh (74 var.). timila (105). holff (titi- 
nalus 19). «gs. singrene (942). 

"IDytymalosea «gs. lib corn (943. cf. 
laecyride). 

'iti-o, -us, -um (943), tici-o, 7 -a 7 
-us (74), bissw. titon, dicio (1) Ad. nd. 
brant, br.-holtz (110, 132). gloschner br. 
(111). brennholtz (68). hd. «gs. brand. 
bant (8) prant (74). zautro (141). 

"Titionare, -ri (147, Gl. m.) die brend 
schyren (110), furter schuren (6s). die 
brenden vort stechen (132). vuyrstaicken 
of maken van brenden (147). 

Tl'it-, fie- (q. v.) -ionarium hertstat 
(20). brantyDen (110). staeckyser (132). 

*mitirillus v. T'itrullus. 

""'ytirus, tityrus (Pap. am»vmal ex 
hirco el oue natum (14, Pap.). laconum 
lingua aries maior (Pap.) wider; hirte 
(74). 

Titiuilitium schleyf) vom tüeh (135). 

"IPjt-ius, -ium, -on v. -io. 

'Titru- v. Titi-llieus. 

*Tit-rullus, -irillus (74), tintinulus 
(75) (7. dyabolus 20. aus titillus?) duuel 
(11). teuffel (74, 75). 

xx tellus -illus, -ilare v. 'T'itellus 
eC. 

Titu-bare, -are, -lare (293) (v. tremere, 
dubitare, tit-, vac-, fac-illare) Ad. 
wanck-, ezwif-, hd. nd. stamm -eln, 
Ad. -ien. stam-mellen (3, 19), -meren 
(20), -eren (132). staezgen (46). lispen 
(13). lurcken 7 mit der zungen anstofen 
(Das.). ga- (Ki.), gika- (75) -tzen. svend- 
(100), struch- (18), zitt- (110), dorck- 
(111), scrank- (22, 23) -elen. schotteren 
(74). stotern (22). beuen (132). 

"TTitubatim lurckechtig 7 anstossig 
mit der zungen (Das.). 

'Titu-batio, gew. (Mss. mog.) -us Ad. 
stame-, stack- (126) -lunge. gikatzote red 
(15). das gatzen o. stoddern (Ki?.). 

"Titubator stame-rer (21), -ler Z gi- 
katzer (15). 





TOG 

*Titubus stammerich (22, 23). stültern 
(23). 

*Titula schaffunge (8, 9). z. protectio 
7 defendiculum (16). 

"Titul-ae, -e «gs. gata- (94), gatan- 
(136) -loc. 

"ITitulare v. Titubare. 

Titulare zeychin (8). beczeygen; 
nennen; mirken (11). tytel schrijven (147). 

5'Pitula-rius, -tor tytel schrijver (141). 

Titulatio czeychunge (8). 

"Titula-tor v. -rius. 

Titulus tytel (20). eyn tittel von 
einem (110), vber eyn (68) buch. t.'da 
bij sich einer nennet (75). vber- (9, 65), 
ober- (8) -schrifft. lob (9). erlueht- £ 
vffseez- (65), benenn- (55) -ung. mercklieh 
ampt &c. (65). kurez ver- (9), korez 
war- (8) -merckunge. zeichen (8, 9). pe- 
tapur (- p/. Gr. 3, 18). leuuo (Gt. 4, 
1093). 

"Iituus v. Titubatio. TTitillator. 

'Tius oyme (147). 

Thlaspi besemkraut (114). 

Toalia (cf. togilla; Gl. m. 6, 512) 
dwehel (Sum.). 

""Tober (7. cito) altohant, rysch, tou- 
welick &oc. (141). 

"ITo- v. Ta-bernarius. 

* Toca (cf. teca) hulDe, schale, schelf, 
truhen, var. schal, thruhen (74). 

"T'oculus v. Taeulus. 

To-da, -Gus (129), -ga (68) ein fogel 
der altzyt fleugt (110 szm.). 

*"Poda-nus, -rius v. Todonus. 

Todere wag-en, len (147). 

Todi-nus, -uus, -fus (18), -us (20) 
adj. s. (. velux 20. cf. tod-a, -ere ;. 
mouere 1 tremere 20 sim.) hd. ein leu-, 
lau- (14, 74) -ffer. nd. lo-, loup- (23) -per. 
die haist of snel vellet todinus 2. ca- 
ducus (141). 

'CTod-onus, -omus (76), 7 -arius (110 
&c.), -anus (147) (7. gallus, « toda Br.) 
ein han (74, 110 s2m.). hane (147). 

""Uo-dus, -fus v. -phus. 

Toga (7. vestis pauperis 66 &e., pac 
19. cf. toda) kulter (17). cleit (8). zwiuach 
cl. 4 jopp Z fride (9). frid-eBklaide (74), 
-eleid (93). ain rómer klaid (91). jupp 
(110). IOD DE 7 badhemmet (64)! gip (21). 
kedel (b). kitel (74). kittel (75). mantel 
(2; &c.). heucke (20). heuck (19). hoyke 
(11, v8, 109). suckeney (74). m4. langen 


| tabbaert (116). 


"mTosgal (7. eussinus qu; sodi 2mponz- 
(ur sic 16. cf. lectega. scampnale.) 
panckub (74). stuolkissin(76). kussen (23). 

"'ogare (7. togam facere & induere 16) 
cleyden (8, 9). kittel anlegen (75). 

*Togarina kurtzesleben o. inwonung 
(14). 
Togatus gehoyket (132). 

T'ogi-ferum, -ferium (147, Gl. m.), 
-forium (Gl. m.) stat do man schuleri- 
sche ding disputirt (74). disputierstede 
der geleerden (147). 


'o-, co- (3, 67, 76) -gilla (7. manu- 


ter-gium 3, -ium 76; tog. ?. mappa 4 
mensale qq. v. :6; mantile, parua toga 
— tog-ella, -ula) tyschlach (74). twele 
(109). sweel (23). 














TOL 


To-, co-, si-gillatim  besunder-, 
eintzeeht-lieh (74). 

'ogipurium payr heuck (147). 

*Tola (aratri, aus loraq. cf.) giechal-m 
(Gr.), -n (131). 

"Tola (amders prc, Gi. m.) wurm der 
in prunnen laufft o. wonet (74). 
""ITolare (s£. tonare) dundern (49). 

'Toleno v. Tolleno. 

T'oler- v. Toller-. 

. 'Toles pi. mandelgeschwer (111). 
triesen (110). clyren (132). : 

Tole-, tolle- (76), tolen- (1) -tum 
(czu.) tol-ent (1), ig (23). 

Tolle nim hin; halt; thun abe £ dun 
ab (65). 

Tol-leno, -eno, -linum (108, 110, GI. 
m.) -inum (132, Br., Gl. m.), -ium (110, 
132), -lo, -lonis (cf. tel-o, -lenon) 
eyn gnepff-en (126), -baum (128). wasser- 
knepffel (Ki?.). brunnen-schwengel (Ki.), 
-schwenckel en -galgen £ hengst (Fr.), 
-hack 7 abbrech (110). putz-haeck £ 
-windel (132). put-w.  -hout Z een tsinxene 
(108). nl. wippe (116). 

Toller-, selten toler-. 

Tollerabilis (quod faciliter ferri, 
fieri 110 potest) hd. lide-, lede- (17), leid-, 
vertrage- 7 gnad- (65), lijd- 4 verdrech- 
(132), virdech- (20. »« v'dog-?) -lich; 
lidesam. duldich (11, 22). geduldyck (19). 

TTollerabilitergedultig(65).leid-lichen 
(Das.), -entlich (kià.), -iglich (Kib.). 

"TTollerans Ad. nd.lide-, Ad. leid-sam. 

T'olleranter lycesamelieh (23). 

Toller-2ntia, -encia (1) lidesam- (5, 
23), ledesam- (11), Iydsam- (68), leidsam- 
(1, 110), sam- (szc 6), leidlich- (4) -keit, 
-heit (110), -echeit (23). lidelichait (76). 
gedultig lid- 7 bit, ear. beyt-, 7 trag- 
ung; vífent- haltung (65). Ad. nd. ge- 
dult, -doit (8). verdrechnisse (132). 

Tollerare Ad. nd. geduldig sin 
liden; dogen (20); ge-d. (109). Ad. lei-, 
le- (13), dul- (20) -den. tragen (65). ge- 
(68), ver- (110) -tr. vir- (20), ver- (132) 
-dragen. dolen Z ver-d. (3). du- (12), di- 
(13) -ldigen. gedoliigk sin (21). dultig- 
lich leiden (110). ge-d. (65), -dulelichen 
(17) liden. zulassen 7 nit zu weren (65). 

Tolleratus v. Pertinctus. 

*"Toller-encia v. -antia. 

Tollere Ad. lidin 7 dragin (8 szm.), 
wegthun 7 tragen 7 hin nemen (110); er- 
(9), auff-, vff-heben; ab-wysen, -weysen; 
lupffen (126), vuten (9). vpheuen (132). 

""Tollinius v. ''ellus. 

'TT'ollinum v. 'T'olleno. 

*rPolor, g -oris (2.hasta 139, aus dolon ?) 
ein speer (110, 132). 

*mTholosa (130), tolos-o 7 -e (Gf), 4 
tulium (130, Gf.) (cu) tül. 

""mTolus (sé. talus) wurfel (1). 

To-, tho- (86, Gf), eol- (q. v.), tu- 
(9, 75), tul (8) -1us (z. summitas templo, 
scutum breue, eminencia 20) rouhhus (86, 
Gf). wintfane (130). uirst (104). vierst 
(Gf.). first-baum (8, 9, 75), -e, -paum 
? pinackel (74). pyniàspel (20). gibbel 
(64, 110). geuel (132). gewelbe (68). die 
tocken 2 schloDsteine (114). mL. sluyt- 
steen, -balek (116). vbergeheuse (74). 
verste van tymmer (147). knorre (8, 9). 
pokil (8). puckel, kewlecht, hoger (9). 


TON 


Tolutarius zelt-ner (110, 126), -rofj 
(Das.). nd. tel-ner (162), -le Z hakeneye 
(128). 

Tolutim weltzig 7 schelligklich (Das.). 
t. ire zeltnen Z im zelt gehn (126). 

To-, selten tho-maeulum, 7 -mae- 
lum (88) (2. éntestinum boum 20) hd. hirn-, 
brat-, leber-wurst. «/. leuer- (116), met- 
7 brayt- (132) -worst, £-linck (116). inge- 
weyd (46,68), -wede(23). manig-Z manch- 
falt (20). 

*'Thomar (cf. Gl. m. 6, 5773. Dz. Wtb. 
442. Gth. Wtb. 1,207) uberscuhi; piz spiz 
scoph sóc (Gf. 6, 134, 367, 418). 

'Tomentum ein flock von tuoch 
(110). eyn vlock-e (132) -en eft noppen 
(109) van laken. flocken (91). stop-fl. (ki.), 
-fleeke (Ki3.). plocken (125 Mrg.). schopp- 
(128), seher- (75 Mrg. sim.) -wollen. 
hd. bu- (Ki&.), Ad. (126) nd. (128) bo-lster. 

ambst (125). kuder; plack ; hülsel (Fr.). 
B ochsn (126, Das.). to- (Gf.), fo- (cf. lec- 
tega), zo- (1, 2, 6 Ann., 8, 9, 11, 19, er, 
75, 716, 110, 127, Gf.), SO- (74), gew; ze-, 
zi- (2), zedo- (6) -mentum, -metum 
(110) zie- (127, Gf.), zeie- (141), zei- (Gf.). 
-eha. zieche (8, Gf.). pettes ziechen (1, 
2). zieeh (6). pet-z. (74, 75); z. & zich 
vber ein beth (75). zeich (6, 75). eyn 
bij zieh (18). ezieh (9). eziche (1*1). 
czyehge (21). deckin (19). bet-d. (67). 
deeckene (11). bedtdeck (134). Ad. bet-, 
beth-, bette-, nd. bedde-decke, -berre 
(92). deckbett (2, 75, 110). teck- (67), 
teg- (76) -lach. bottug (6). fedderridt (2, 
74. Cf. Sm. 1, 512). ingus (74). tume-ntum, 
-tum (642, 93) (ua tumere Br.; 4. cerui- 
eal 76, affamentum V. a. 1477, sí. du- 
mentum) usspon Z7 awurk (7. stuppa 
93). werck, var. a-w. (64). noppe (107, 
108). nop (68). in den vadem die dicke 
knorren (147). veltpereth (Gi. Mar.). 

Tom-ex, pl. -iees dy Belen (/. 125). 
halssbulsterlin 0o. kussle, s. goreelen 
(116). 

*Thomis, g. -is cleyt dat lichtferdich 
is (141). 

*Iromu-? tomun-eulum stendel(72scA- 
geráth Gf.). 

Tomus scheyd- (8, 9), sced- (100), 
teyll- (9) -unge. 

*'T, aselli (cf. t. 2. 2ntestinum Gl. m.; 
Fr. 2, 128€) rótschár 7 spunden (Chytr.). 

To-, 7 tyntyn- (147) -nabulum ge- 
leut o. schall (110). gelut o. schell (68). 
schellen klepel (147). 

TTonare (cf. sq., tonitruare, sonare) 
hd. nd. luden. Ad. luten, lawten (1, 9). 
sere(9), laut (Das.) schreien. thonen (65). 
vast dónen (Das. dunren (20). turren 
(6). don- (Das. thun- (65), ton- (126) 
-dern. dorn (23). tonern(21). hellen (1). 
inschellen (2). 

Ton-are, -itruare (q. cf.) don-ren| 
(18, 99, 6s), Ad. -ern, -nern, -deren (88). 
dunnern (5). durnen (88). 

"ITonatus v. Bombizare. 

""Pond-, toóp- (1102) -aces menschen 
mit groissen hoefden (132), grossen 
hoeptern (68) gr. hy-, var. hu-fften (sic 
110). 

Tondens einer der da schirt als 
schauff (65). 


TTondere (per o totondi &oc., sed per | 





TON 


u tutudi &e. 110 &e.; 4. metere 1 &e.| 


TOR 581 


*ITonsterna scherhause dorinne man 


cf. tundere) Ad. scheren, abe-, ab-, aff-, | schaffe beschirt (74). 


be- (65) schof- (9) -sch. kirezen (17). 
vV'kurezen (9). ab-schroten, -mürpffen 7 
"fressen (126). màen (1). meyen (74). 

"Tonditare v. Tonsare. 

Tonellus olfaf (74). 

"ITongrus (piscis, st. congrus) gros 
ol (9). 

Tooniea (si. tun.) polimita (q. cf.) 
ags. hrinfaga (rotunditate circulorum 136). 

Tonitr-u, -uus, -ium /d. nd. (132) 
don-, do-, dun- (5) -ner. tunre (93). donre 
(11,22). to- (126), do- (Das.) -nder. dor (6). 

Tonitruare (cf. tonare) to- (6), do- 
(11, 20, 22) -nren. donnern (21). tundern 
(15). 

"Tonitruifuga holwurtz (143). 

T'onitr-uum, -uus (64, 75, 91), -usZ 
-u (88) donder- (88), donner-slag (16). 
-schlack (10, 88), -klaptff (88, 91). donner 
klopf (64). donr- (12), donne- (13) -slach. 
tunder (65). t.-schlag (75). don-rung (68), 
-der (132), -ner (110). 

To-, tu- (22b, 125, 127, Sum., Gf.) 
-nna, -na (225, af.), -nsa (92v) Ad. faf), 
offer- (Gf.), leit- (Sum.) -vaz; chuofa (Gt. 
sim.) hd. nd. tu- (222b, 125), to- (68, 132), 
do- (5) -nne; ton (6, 23). hd. don, dunn 
(110). struse ys also eyn tover (tun-a 
-sa, 99b). 

*ITOpaees v. ''ondaces. 

Tonsa (v. remis 110. cf. pila, ton- 
silla) riem (110). reym (132). ags. rothor 
(94), rohr (136). 

*Tonsa v. ''onna. 

Ton-sare, -sitare, -ditare (68) dick 
(110), d.-wil (432) scheren. 

*Tonseo v. 'l'unsio. 

Tonsilla?. forpicula (141, Br.). schere 
hair mit to snijden (147). 

'onsi-lla, 7 -1 (Gf.), -lia (649), £ -ta 
7 tonsa (147), tosilla (130), tunsillae 
(pl. i£. malae Gl. m.) (£é. sinanche 91, 
glandela 130. cf. tusillus) phall Z hack 
daran man das scehiff henckt (2). pfal 
qua ligatur nauis (64). marste-cho (130), 
-kko £ -e (Gf.). swirn (naues 93). schwir 
das ist ein pfal dar an man die schiff 
pindet (74) schwirren (126). roeyryem 
in en sehyp (147). zapflin. (gutturis 91). 
mandel (126). druoselin (130). 

*ITonsio sehaff- (9), schap- (8) -schere. 
bescher-, mee-, einmal meyn-, hack-ung 
(14). 

"ITonsi-o, -taecio scherunge (20). 

"ITonsio (»« tundere) stot-, huff., 
prekel-yng (147). 

"ITOns-io, gew. -ur& (cf. prosa) Ad. 
nd. plat. hd. pla- (18), bla-tte; platen 
der priester (75). blat (13). pletken (132). 
Ad. scherunge, kron. crune (106). ton- 
sura clericalis 7. corona sacerdotis 
platten; prima t die erst weych (1). 

*Tonsita v. ''onsilla. 

'l'onsitare v. ''onsare. 

Tonsor Ad. nd. scherer. duch-sch. 
(21). scherrer (18). seheerre (11). balbi- 
rer (111). 

Tons-orium, -trina (74 &e.) Ad. 
schere-hus sém., scher-huB, -gaden (74, 
Ki?., Das.) -stub (74). 





'lr'onstrina v. ''onsorium. 

"Tonstrinum (si. -bicum?) forcipes 
zanga (141). 

Ton-strix, -trix, tunstrix (88) Ad. 
Scera (141), sehererynne sm. barbirer- 
sche (132). 


Tonsum (si. tunsum?) khnitan (at. 
4, 580). 

T'onsura v. ''onsio. 

Tonsus ptc. hd. geschoren. 

'lTOnsus s. (é. palmula 147. trudis 
74, 93) Schalt-e (93), -ruder (74). sehalt 
(2). des roeyryems bledse (147). kolbe £ 
geschorne platte (Ki.). 

""Io- v. 'Tu-ntorium. 

*""UOntrix v. 'l'onstrix. 

"Tonus Ad. ton. Ad. (18) nd. done. don 
(17, 16). lut £ schalle (17). eyn ezu sehal 
(bb). hal (76, 110). luit (5). luet (20). lutte 
(18). luyd (19). lud (21, 22). lawt (9). 
luut (11). lute (23). lautung (Das.). wie 
(én. cantu, 11). 

TTopa-sius, -sion, -zius, -zion, -smus 
(64€), thopasius (b^) Ad. edel-stein, -ge- 
stein (110). ein kostlieh stein (68, 132). 

oltstein, euphr (Sum.). topa-s (1), -D 
Db, 64). 

'lTopi-arium, 4 -um (141) opus ain 
hitten werck (91). hüttle, geháüld &c. 
(144). 

Topic-a, -us, -orum (1. sc. Uber 
Aristotelis) von der pesten red (1). buch 
der rechten erkantnib 4 ansehung (55). 

Topieus (7. totals) alynck, heele, 
claekloise, gar &e. (147). 

*Topigraphia beschreybung einer ge- 
gende (74). 

'o-, tho- (Br.) -phet (Aebr.) die hell 
(110 &c.), helle (132). 

To-phus, -fus, -ffus (88), -sus (127 
&e.), -dus (68, 110), tufus (Gf), tha- Z 
tho-phos (74) (a todeo, tedeo 110; z. 
porus 111; cf. stofus) tuf- (Gf. Kib.), 
tub- (127, Gf). topf- (ki) dup- (12), 
duyff- (132), dob- 7 aug- (74), dufft- (88), 
tufft- (64€), toph- 7 tewch- (74), tug- 
(6, Ki*.), duchi- (121), duch- (64, 123), 
duech- (20), tung- (93), kalek- (10), rau- 
her sand- (Das.), ein rauch- (64b), r. lo- 
chert (110)  reyb- (111, Das), rib- (33) 
-stein, -sten (12). 

"Tora salutifera monraut (143). 


hora, tora, phthora valdensium 
&c. waldenser thora (143). w. wolffs- 
wurzel (Ki.). 

*TThoracifex platner (7523). 

*Toracina ags. haeslin (Hpt. 5). 

'lToragium eyn getzyert vyant (147). 

"Thora-l / -le (110 &c.), tora-l (11, 
Ki.), -le (74, Ki.) (7. torus 1, 55, lectus 
76. cf. eoral, leetega) Ad. deck (19); 
d.- (9, 74, 76), stuol- (76), panek- Z stu- 
(74) -lach; deeke-n (20), -lachen szm. 
dekene (11) gulterdeeke (126). kulter 
(8). haupt- (110), oer- (68, 122) -kussen. 
bedde (23). herren pett (1). hern bethe 
(b^). serg (74). sidilla szm. (Gf.). 

*Thoralis, con-th. gemahel (64). 

*"IToran, thoron (66 &e.) c/u. im prus- 
sia, brucia tora (74). 

q4* 


588 TOR 


Torath( Moys?)funff buecher(110 sZm.) | 

Thorax, torax (ll, 75, 94, 136) (cf. 
peetorale, thoros) d. brust (76, 91, 
100, Das.); br.-blech, -beltz (Ki2.), -latz 
(Ki».), -kleid Z7 -harnisch (Das.), -platt 
(68), -salbe (nach tropheum q. v. 9). 
brost- (17), prust- (74) -plech. Ad. md. 
plate. borst-pl. 7 -wapen, -e (132). placte 
(18). playd (19). blatt (6, 134). har- 
nasch; blat- Z pla-ten des h.; blat (75). 
krebs (74, 75). prust Z krexs (21). burst- 
roc (Gl Mar.) hals-hemde, -perge, 
-berge (74), -bereh (23). foderteyl (111). 
ba- (67), pa- (133) -ntzer. kuriB (174). 
wam-mas (91) -mef) (Das.), -bós (109). 
ags. fel-ofearth (94), -ufreth (136), torax 
sí. corax ? 

*ITorbus v. Toruus. 

*TOorcellus puckler (74). 

*"Toreere v. 'l'orquere. 

*Torcio v. Torsio. 

*Toreium v. Torticium. 


*ITorelea (aus troehlea »« tor-eular, 
-quere) ein winde (3, 4, 74). brefspin- 
del (75). pref5. (74). 

Toreula (7. spira) trotspille (93). 

To-, tu- (b^) -reular, 7 toreul-are 
7 -um (110 &e.) Ad. pre-sse, -D, -s (19), 
-sDs (1); wyn- (69, 110), wein- (75) -pref; 
cale-atura 4 -ture (Gf.); ke-, kae- (76), 
ka- (70), ky- (21) -Iter; kelder (13); tro- 
tte (93), drotte (75), trot, drot (49), trot- 
tenbaum (126), dorchel (Das.), targel 
(6). pars-e (12) -se (11). wynpersse 
(28, 132). 

Toreulator keltherer (16). 

*To-, tu- (10, 12 &e., alph. to- 68, 110) 
-reus, torphus (5^) Ad. tur-cke, -ck, 
-chen (10); to- (5, 12), do- (5^), du- (10), 
tü- (67) -reke; torg (21), durck (69), 
dürcken (3). nd. to-, do-rek. 

*IToreus v. 'Trocus. 

"ITorda winde zum armprost (74). 

*'Torda v. Asturco. 

*ITordela v. 'Turdela. 

"ITordeo (cf. torelea) wind (18). 

"ITordus v. Turdus. 

*IToredula v. Coredulus. 

"Toregma v. 'l'oreuma. 

*ITo-, tho- (20), tor- (1) -rela (7. dicio 
1l. st. titio; von torrere, cf. torris, dor- 
rella, thorelagium Gl. m.) prannt Zw 
gne (1). brantyser-n (20), -en (11). brand 
ysen (19). prantreyt (74). 

Tore-uma, -gma (Gt. Hpt. 5), -eum 
(94), thore-uma (8, 9), -gma (G£.), tor- 
neuma (147) (2c thorus cf. Gl. m.) drey- 
ginge (11), -ynge 4 gedreyet vat (147). 
eyn dreynghe of eyn va gedreit (132). 
ein g. ding (110). dreung 7 gedreyet val) 
(68). ein getregtes werk (93). ein auf 
balliret &c. werckstück 7 getráter becher 
(Das.). trataz vaz ; trauaz; dra- 7 thra-sli 
(Gf.). treit kepff o. trinckgeschirr, ge- 
graben werck o. gehawen ( p/. 88). drage- 
fal 7 -bette (20). ynnedragunghe (19). 
uastor natile (sic 86. s£. vas tornatile!). 
scanc (8m.). scaf-reita (Gt., Hpt. 5), -raida 
(121, Gf.), -reide Z schaftreide (Sum.). 
slipi- 2 slif-stein (Gf.). ags. eduell-a (94), 
-i (136). konigis bette (9). konnig-b. (8). 
tareuma kynd-er (9), -e (8) gurtil; 
wasser-blater (8), -bloter (9). gedreet 
vas (9). 








TOR 


"IlUorgere v. Turgere. 

*TThorifex (cf. thoracifex) Ad. nd. pla- 
ten-er, -mecker (12), -meker (22). Ad. 
plat-, platt- (74), blat- (6, 67, 134), plette- 
(17), plethe- (55) -ner; platten- (1), brust- 
platt- (68), harnst- (49) -macher. borst- 
plaet- (132), depich- (10. — thorus) -me- 
cher. 

"TTorium v. Torrum. 

Torm-en (cf. -entum), 5. -ina (cf. 
eoliea) grym (111). die (91), das (Das.) 
grymmen. der rotschad (-ina 91). 

Tormentare hd. nd. quelen. Ad. py-, 
pei-igen. »d. pyne-gen, -n. torneyen 
(68. 2—— tornamentare). 

'T'ormentarius (7. tortor 91) buchs- 
CR (125). biehsen- Z zeüg-maister 

91). 

*"Tormentatio pynunge (20). 

Torment-, torn- (79, 105) -illa, -ella 

6, 74, 105) (7. ratil-la Sum. VI, -ia Gf. 
, 459, viola 93, ari- 4 betu-laria 143, 
gamandria 100) fie- (Sum.), fig- (6, Gt.), 
vig- (87), syge- (100), sig- £ veiol- (74), 
frig- (101, Gf.), fri- (95), berg- (Fr.), birck- 
4 blüt- £ rot heyl- (73), ruhr- (Ki.), creutz- 
(8) -wurtz. bladelose (85). siben bletter 
7 s. fingerkraut; vigelblueme (93). tor- 
mentil (4 sZm.). turne-lla (Sum. VI. Gf.), 
-] (105). ratte (74). 

*"ITorment-osus 7 -uosus vol pyn (68), 
pynen (110, 132). 

Torme-ntum, -n, turmentum (5^) 
(etiam. est funis nautarum 16, sim. Gl. m.) 
hd. nd. pyne. hd. pyn, peyn; pi- (5), 
pey- (9) -nunge; pi-, pey-nigunge; pin- 
lichkait (65); quale (55, 65); quel- (21), 
gicht- 7 vollter- (126) -unge. straff (65, 
88). buchs (88). bych5 (110). buesch (132). 
ein ietlich gewerff &c. (Das.). 

"ITormentum  (»« tornamentum) 
torny (67). 

*mTormido (t aus f) vederen die an 
pilen stralen bolten vyeren synt (147). 

T'ormina v. Tormen. 

*ITorna (cf. tornus) dryll (14:7). 

*Tornabana (torna bona Ki.) v. Sana 
saneta. 

*'Tornabilis (7. tor-tus 4, -nalis &c. 
15..cf. teres &oc.) hd. schibe-, scheibe-, 
schevbe- (3), trysse- (66), tresse- (69, 134), 
treisse- (70, 151), drysse- (67, 152)), druf- 
(133) -licht; schyb-elecht (21), -elich (69), 
-lieh (110), -eliehtig (17), -let (6), -lot Z 
trulieh (18) ; dribelecht (20), scheiblig 
(74, 134). drebe- (5, 17), drief- 7 schyue- 
(132), tre- Z turnier-, var. turneyer- (74), 
drey- (110), trag- (23) -lich. dregeliek 
(22). sinewal (23). se- (22), sen- (109) 
-newalt. 

Tornaeum (czw.) tornaw (Das.), dor- 
nick (Ki.) in flandern. 

""lTornalis (etam. ?nstr. tornandé) v. 
Torn-abilis, -atilis, -us. , 

*ITorn-, torne- (110 &c.) -amentare 
(cf. torment-, torn-, torner-are) torn 
hd. -eren, 3ieren, nd. -eyen. 

*"ITornamentator torneren (szc 20). 

'lorna-, tornea-, tor- (q. v.) -men- 
tum Ad. nd. to-, tu- (18) -rney. torn-ir 
(1), -ering (23), -ieren; stechen; ri-, spri- 
ngen; schirmen (65). schimpf (v. a. 1428 
$m.). ey touerig (tornam 22. »« torna- 
rius). 





i 





TOR 


Tornare (?. fortiter sonare 66 &e. [5 
tonare], m gyrum voluere) hd. dreen, 
treen, draen (753), tre-, dre-, tró- (67) 
-wen. dre-ben (18), -gen (12, 23, 15), -selen 
(20). draben (21). tragen (6). dreyen 
(11, 68, 110, 132, 147). dráien (Das.). dreen 
becher o. koepff (64). hd. nd. torn-eren, 
-en (22), Ad. -ern, -ieren, -iren. dryllen, 
wryten (141). 

Torn-arius, 4 -us (4), -ator Z (127, 
Gf.) (Z. tina, 2« tonna?) trahi- (127), 
trah- Z drah- (Gf), trech- (91, 141) -sil, 
-sel (91). trechf)- (669, v0, 134), drechs- 
(66) -ler. dráier (Das.). eyn boden dreyer 
(110). eyn bode off dreyer hijr vnd dair 
lopende (132). putte, standte, wanne (74). 
hd. zu-, zo-, ezob- (21) -ber. nd. touer. 
wasser zober (17). turnirer (3). tornie- 
rer (4). 

Torna-tilis, 7 -lis 7 -tus (Gemmae) 
(à. habilis ad tornandum)  ge-drewet 
(8), -trewet (65), -dreet (9), -dreyt (110, 
132), -dreselt (10 Mrg.), -tráiet 7 -balie- 
ret (Das.). 

To-, tu- (5^) -rnator (cf. tornarius) 
hd. tre-, var. trey- (65), dre-wer, -ber 
(21); dreer, dre- (759, 111), dra- (1) -chsel ; 
dregse- (9), drechs- (4, 66), trechD- (69, 
70, 134), drese- (10, 133), dresse-, drisse- 
(11), drese- (5b) -ler. dreger (23, 75). 
dreyer 7 wryter (141), winder (110 &e.). 
dreer der kopff o. schussel-dr. (64). 

Tornatrix (7. saltatrix Gl. m.) drachs- 
lin (1). 

Tornatum sayger (74). 

TTornatura dra-endi, -unga; gidra-ti, 
-unga; thrat (Gf). dreyynge (147). Ad. 
torn-erij  -erey, -eyunge (17); tonerie 
(b), turnierung (18). 

'lTornat-us v. -ilis. 

Torneament- cv. 
-um. 

*ITornella v. Tormentilla. 

*"mTor- v. Turo-nensis. 

*ITornerare turnieren (1). torneyen(10). 

*Torneuma v. 'Toreuma. 

*ITornio (/. torneamentum Gl. m.) 
drách0l (V. a. 1618). 

*ITornista v. Torotusta. 

*Tornorasile giscapilih zi drati (Gf. 
39) 

*morn- 7 tor-ositas (2. superbia, cf. 
tor-nus, -uus, -tuositas, -osus) hoch- 
fertigkeit (74, 76). 

Tornum (7. q. tornus Das, anders 
Gl. m.) tre- (91), drà- (111), drág- (Das.) 
-eysen. 

*Tornus v. Toruus. 

Torn-us, 7 alis (74) (cf. tiga) trei- 
(88), drey-, drewe- (8) -messir (8, 1), 
-beytel (147), -holtz (110 &e.), -zeug; (88). 
treyer- (645), dreg- (75), drecsel- (754) 
-ysen. dreer- (649), irá- (126) -eysen. 
dregsel (9). trechDel; tre-tzeug, -lade 
(14). dreseler (10 wrg.) kranch (6, 17). 

*Thoron (cf. tolus? thorus? 7. cw. 
in prussia 66 &c.) vorste (29). 

*ITo- v. 'Tu-ronilla. 

*Thoros (s. thorax) platten (1). 

*mTor- v. 'orn-ositas. 

Tor-osus, 4 -nosus 7 -nus (74) (4 
toris plenus, pinguis, superbus; cf. tor- 
tuosus &oc.) fleischhafftig 7 mauwechtig 


T'ornament - are, 


TOR 


(Das.). nl. vleesch-, poesel-achtich (116 ). 
máusicht (Ki). voller, vaister, grewli- 
cher, hochfertiger (74). 

*"Toro-, thoro- (1), coro- (71), tor- (8, 
9, 155) -tusta, -nista (9), -resterna 4 
-restrinum (155) (7. tustula 1, torta 
74, pastesis 75) troge- (155), trog-, krog- 
(8) trag- (1) -seherre (8, 9, 75, 155), 
-seherr (1l, 11). troesherre (155). kuch, 
zelte (74). 

Torpedo (7. torpor) tracheit 7 slat- 
heit (20). traurung (74). 

Torpedo (scis, cf. tropedo) mer 
sneek an hüslin (93). zitterling ; schláf- 
fer; krampf-fisch (Ki.). rame (V. Hamv.), 

.*ITorpellus (s. tortellus) panne- (11, 
20), pan- (19) -kuche, -kucke (11). 

*ITorpen v. Tortipes. 

"TTor-, quas? te-penta lahe, varr. 
lohe, laf, 7 fule; treg (65). 

Torpere Ld. nd. kranken, tragen 
(22, 23), v^-tr. (132), -wondern (11, 19). 
slaken (28). Ad. sla-, slae- (132), slay- 
(19), sehla- (110) -ffen. treg (1, 9, 65), 
schwach (110) laB (17), vnfrütig (Das.), 
versumlieh (65) sein, sin. traen (19). 
laBin (8). lassen (9). ab-l.; 1l. lummeln, 
var. lümlen, 7 fallen; l. hin-flissen Z 
-schliffen 7 -geen; verdrib han durch 
draghait; gut begird nit zu werck le- 
gen; fulen (65). fewlen (1). bedrouen (122). 

Torpescere faul 7 mafleidig werden 
(Das.). tragen (23). 

*Torpeta knopffwurtz (74). 

S npUe. -idus treger, seuchender 
(74). 

*Torpiditas tracheit (90). 

TTorpidus (cf. torpeus) treg 2 schlef- 
ferig (110). v'sehrick- 7 wonder-lich (132). 
siech; trage; slagich; krang (20). zieck 
Z traech (11). 

To-, tu- (5^) -rpor (cf. torpedo) 
tra-, 4 sla- (20) -cheit (20, 23). Ad. trag-, 
track- (66, 134), las- (1), luB- (20) -heit; 
drag-, trag-, tra- (3), trege- (55), vnlu- 
stig- (74), fule- 7 liederlieh- (65), faul- 
2 maleidig- (Das.) -keit. vnwille; trau- 
erende seuche (74). anxt (20). angst; 
virwonderunghe ; drocheyd ; syeche dage 
(19). zuze d. 4 traech (11). dra- (67), 
trauri- (4) -eckeit. smigung (9). verzie- 
hung zum gutten (65). 

*"Torphus v. Toreus. 

"TTorquarii topelseldner (91). 

"TTorquatus mit dem halóband gezirt 
(110 sZm.). 

Tor-quere, -ecere (1), -vere (2) Ad. 
pressen Z pi-, pin- (65), pei-, pe- (13) 
-nigen (furem). bras- (D), par- (11, 20), 
per- (28, 132) -sen, -ssen (11, 23). pingen 
(23). pynen (20). 44. nd. quelen. Ad. queln, 
drucken sm. (telum), winden (funem 10, 
12), keltern (19), pfrengen (62), flechten 
2 derren (9. 2« torrere). dreyen 7 scheis- 
sen (132). 

Torqueri gekrumpt werden (65). 

'l'orqu-es, -is (141, Br.) Ad. nd. hals-, 
hd. hal-, halz- (8) -bant, Ad. -gurtel, 
ring (13, 93), -ringkeh (1), -rinck (9), 
-bug (6), -berg (8, 9, 90), nd. -gordel. 
ringk (141). fassunge (74, 77). ge-smide 
un -schmid (76). goller (91). krag (91, 
111). 








TOR 
"Torquia (cf. torcus. tureia.) turg- 
ken (1). drukchen (71). 
*ITTorquilla v. 'ortula. 
ÜT'orqu-is v. -es. 
"Torrela v. 'Torela. 


TOR 589 


| zelten, Strutzel (15). koeche (132). koke 
|(23). kueke (11). 
|!  'Tortas facere koken (22). 

Torte schelb (125, Ki?.). scheel (ki.). 
entzwerch (126). 


. - . I * 
Torrens (/.riuus29^)Ad. einruBend,  "Tortela v. Bruca. 


rawschen-ds (1), -ts, var. -D (75), ruw-.| 
schen guB- 7 gschwindgif- Z suben 7 | 
vngestim[) 7 vber-flussigs, var. -flissig | 
(65), lauffend (110), loeffende (132), flif- , 
ende (20), snurrenst- 7 schnurrendt- Z: 
see- (14), walt- (74, 93), regen- (8, 9, 74, | 
Das.) -wasser. ein ruschens Z7 schwinde | 
groD w., var. guD-w. (65). nd. ruschen | 
water. beken- (225), gieD- (88, Das.) 
rágen- (Das.) -bach. eyn gief (ss, Das.), 
giessen (126). guDe (74). ueltgusse (15). 
syfe (100). ryner (ryuer?) 7 mere ein, 
waDer daz du fluDet (90). ein tal bey 
iherusalem (74). gesprink, klinge (155). 

T'orre-re, 4 -scere (110 &c.) do- (23, 
65, Das.), doe- (88), de- (8, 9, 110), ta-| 
(6), bo- (13) -rren. dorn (18). durn (5). 
durr 4 digen magen (Das) bra- (110), 
bro- (8), her- (20) -ten. harden (szcud 
ferrum 11). brae- (132), bin- (20), wen- | 
(20, 74) -den. pren- (74), bren- (110), 
ber- (132), bur- (8), wi- (13), truck- (88), 
trück- (126) -nen. drowen (922). droe- 
(132), trew- (9) -gen. irschrecken (8. 2« 
terrere). beyen (88). peen; wel-gen, 
-tzen, wachsen (74). 

*Tor-rere 7 -scendere (cf. torrens) 
rauschen (75). 
*Il'orrest-erna, -rinum v. 'T'orotusta. 

Torridus (7. vstus, robustus, tostus, 
velox) hd. tru-, dru-, dro-cken. ge-druck- 
ent (5), -trucknet (6), -dragket (21), nd. 
-droget, -senget (8, 9), -braten (110). Ad. 
du-, do-, nd. de-rre. tur (6). dor (22). 
durr-hait (1), -echtig (bb). brand-ich (11), 
-yek (19). brend-ich (20), -lich 7 droegh 
(132). bloedich 7 druge (20). ersigen; 
vor frost verstrupfft (126). Ad. nd. snel. 
schnel als das wasser 7 ruschende (75). 

Torris (cf. turris. torela.) Ad. md. 
brant. Ad.prant(141); durre, eyn durrer, 
dürrer (67), nd. dorre brant. brandich 
holtz (132) ain prinnends scheit (91). 
branttreid (66 sZm.). schurstange (152). 
schürstang (61). fewer; 7. egis schilt (74). 

*Torrorium tharre (Gf.). 

"mTorrosus brendieh (20). kund-ieh 
(11), -yek (19). 

*TmTor-rum, -ium (8) ezel (8, 9. st. 
zelt torta?). 

"ITorsare zusammendrucken (8, 9). 

*"ITorscendere v. Torrere. 

Tor-sio, -cio, -tio hd. pin-, pinig-, 
peinig-, twing- (8, 9) -unge. nd. quel- 
linge (132), pin-inge, -gen szm. pl. quale 
7 stechende pin (65). 

Torsor v. Tortor. 

"mTorsum o. Tl'orticium. 
*ITorsura (cf. tortura) qual? peyn (9). 

Torsus (cf. tortus) ge-presset (19), 
-parst (11), -quelet (19), -pyniget (110^). 

To-, co- (1), tu- (5^, 147) -rta, £ 
tortula (3, 76) (7. libus 7 mellitura 


, Tortellus (7.tortula 110) Ad. kuch-, 
kogg- (21) -eler. nd. kokener (99, 23). 
ein kueh-lin (134), -elein (66, 151), -le 
(6). küche- (151), kiech- (110), kiche- (3) 
-lein.klein kuchlin (68). 

*"Tor-ticium, -tieinum (69, 134), -ti- 
num (68, 76, 110), -cium (1, 16), -sum 
(11, 19, 6s, 110), -ticia (133) Ad. ein ge- 
wunde-nne (3), -n, gewon-den, -nen (9, 
10), bewnder (13), wandel- (18, 1, 16, 74, 
16), geflochtene (4, 74), nd. wonden kertz, 
kerse (22), hd. ke-, ki-reze, kreutz (sic 


| 69, 134), licht (8), (-kertz £) liecht (v6). 
| wayskyrezen (19). tort-ijs (11), -y5 (66, 
|69, 70), -eyfó (134). 


*Tortilio v. Mediamnis. 

To-, co- (v. erispus) -rtilis hd. nd. 
krum, krus, knorechtig. hd. krum-p, -pe 
(152), -b (134), -pt (67); krom (17), krub, 
eraus (3); knor-ig (18), -rig (68), richtig 
(9), ret (76), -het (153), -eth (49), -tzig; 
knarret (6), knotzicht (67, 152), korre- 
thic (13), astichtig (10), est-ig (6), -elecht 
(21). gedreit 7 guot zu peynnigen (110). 
d tzo pinigen off tzo stricken 
132). 

""Tortilitas knor-heit (75^), .-ieheit Z 
kromheit (132). 

"ITortillus (cf. tortellus) struczel o. 
chüechel (8m. 3, 691). 

*Tortilum eyn baast (68), bast (132). 

*Torti-num v. -cium. 

Tr'ortio v. Torsio. 

*'Tor-tipes, -pen (755c4) hd. nd. krom-, 
hd. krump-, krumper- (75), krumb- (134), 
kromp-(21), krum- Ad. -fuoD, -fuD, -fof 
(21), -fiessig (110), -voessich (132), nd. 
-fut (23). 

*'Portis (zntestinorum, cf. tort-ura, -io 
int. Br., tormen) grimmung (6). 

Tortiuum tresterwein (91). 

TTor-tor, -sor (7. speculator 2 lictor 
1. cf. tormentarius) Ad. nd. pin-er, -ger; 
stocker. Ad. pi-, pei-niger, eyn hangend 
dieb (68). hancdief 7 een ondadich (108). 
henger (4). dief-h. (132). heneker (110). 
gichter (1 6). pre- (19), par- (11) -sser. 
queler (8, 9). wizzari (141). 

Tortorium (7. carcer Gl. m.) hd. nd. 
strick. 

''ortuea v. Tartucea. Turtus. 

Tor-tula, 7 -quilla (kKi.) (cf. tort-a, 
-ellus) kuch-lein (9) -el (4). kochlin (8). 
dreh- o. wende-hals (aws Ki.). 

TTortum (machina lapécide 125) ein 
kippher (125). ags. coecil (94. 136). 

Tortuos-itas, -us (var. 65, 110) (2. 
eiuitas 152 «4s curuitas; cf. tornosi- 
tas) krump- (75), krum- (110), krom- (122) 
-heit. ruchig- 7 vnebeni-, var. ruch- £ 
vneben- (65), hofferti- (s?c 69, 70, 134, 
151. of. sq.) -keit. 

TTortuosus (cf. prc., iniurius) Ad. 





147, cf. torotusta) hd. kuoch , kuochan 
7 fladan (tortas 141), kuch, kuch-en (75), 
-e; chuch o. vorprat (1), ehuech o. vór- 
prót (71. cf. vorbrot arto-crea 7 -rea 
15); kage (13), zalt (6). ayer-kuchen, 


hof-fericht, -eret (134), -fartig (s?e 10), 
-fertig (151); hog-ericht, -erich (70), -erig 
(18), -kereeht (55, 21), -erechtig (5); 
huekerechtig (17), hokerig (1); hoeck- 
(110 varr.), hock-ericht (152), -richt (4), 


590 TOT 


-ig (110); hagget (6). nd. hoker- (22), 
hokel- (23) -echtich. krump (8, 9, 75). 
krum Z vol pynen (110). krommich (132). 
vmbgewunden (74). vn-gelijeh £ -slet Z 
-behende (20). ruch (65). 

Tortu-ra, -s (cf. torsura) Ad. nd. 
(93) pinunge; queLunge, -inge, linge 
(22), -igung (68). Ad. quale (100), pinig-, 
peinig-, press- (19), pars- (20) -unge. 
krumde (20). 

Tortura (cf. tortis) grim im leib (75). 

Tortus (cf. torsus) hd. nd. gewon- 
den. Ad. ge-wunden, -bunden (se 5) 
sicut candela; ge-flochten; -krumpt 4 
-drueket 7 -parset 7 -pyneget (20), -pei- 
niget (1105), -piniget (110b, 132), -pijnt 
-perst (132), -presset (19). krum (110 &e.). 
krum-me (19), -p (100). krom (132). tortos 
sinauuella (141). 

Tortus s. v. Tortura. 

*Tor- v. Toro-tusta. 

Torue krumlichen (110). grymme- 
(68), hón- £ scheuz- (126), wreet- (20) 
-lieh. scehelb (126). 

*IToruere v. 'l'orquere. 

Toruitas grul- (110), scheeu- (132) 
-cheit. hónlieh- 7 scheutzlich- (126), 
grymmig- (68, 74), grimmsichtig- (Das.), 
vnwirf- (74), scheulich- £ gráDlich- (Kis.) 
-keit. hóhne (Xi*.). wreetheit (11, 132). 
sehálbe (126). krumheit (74). 

"IDorumda (aus torus — ceorus »« 
coura —- eoxa q. v.?) diech (1). 

To-, gew. tho-, co- (q. v.) -rus (cf. 
museulus. thoral) Ad. bette sZm., bótte 
(67); trut- (64), gulter- (126) -bett. ad. 
beedde, bruut-, vorst-b. mauwe (Das.) 
mvse (pl. 100). das pretig (91). halsadra 
(Sum.). feyste an dem kyn (64). grafe- 
tisch (n agro 125). krapff, kr.-steyn (112). 

Tor-uus, -nus (76), -bus (136) (7. 
coruus D &e. »« euruus) Ad. nd. grimm- 
ig, -ich, -sichtig (Das.) gremich (13). 
eyn krannieh 7 ecoruus (sic 21). krum 
(65, 74). gru- (8), gro- (sc 9), grausam- 
(110), seheütz- (Das.) lich. swarez (s2c9). 
scheuich 7 wreet (132). dwerhes (100). 
vnwirser (74). 

*To- v. Ton-silla. 

"TTossis v. 'T'ussis. 

"IPossorium dre- (19, 20), tree- (11) 
-chter. 

Tosta verbrent brot (68) gebrant 
Bus 0. krusten (110). ghekorstet broyt 
(132). 

"ITostanus v. Truseanus. 

"Tostrin-um, -ium (4), trostri-um 2 
-num (175) (brass; i. siecinum 75) Ad. 
da-, do- (134), de-rre. eyn dar £ tur (6). 
ein derrhuf zu bier (110). derr dar vff 
man das maltz dort (75). eest (132). 

"Tostulum broedworst (125). 

, Tostus hd. nd. ge-dorret, Ad. -dort, 
-dórret (67), -derret, -terret (3, 69), -roest 
? -broten (3), -rost (9), -rost (8), -rüst 
(4) -bachen £ -báet (126), -braten o. 
verbrant (110 sm.). 

Tostus (herba, cf. costus) mos (9). 
tost (74). 

Tot (oft 2. tot-idem, -tot 5^) Ad.nd. 
also-vele, -voel (11), Ad. -vil, -manig (20); 
alzofel (5^), als vil (1, 5), alf vil (76). 

Tota (v. exactio? cf. Gl.m. h.v.) bote 
(11). bocke (20). 





TRA 


*Tota bona (gall. toute bonne) guter 
i stoltzer henrich, schmerbel (143). 

Totali-s, -ter Ad. gantz (9, 65), g.- 
(68), gentz-, follenkomme- (20), nd. gans- 
(22, 132), gens- (11), gent- (23), ghehee- 
(132) -lich, -lik. Ad. zu- (20), alzu-, nd. 
alto-male sm. gancz mit einander (20). 
algader (99). 

Totalitas alheit (20). 

Totaliter (cf. totalis) vlbedille (22^). 

Totanus (aus Gl.m.) e£ílimosa (genera) 
meerhünlein, pful- 7 pol-sehnepff (140). 

Totidem (cf. tot) Ad. also-menig, 
-meniger, -vil. zofil (b^). das selb (110). 
dat selue (132). allike vele (85^). 

*Totidus (0/? 4. totus) also Ad. mam- 
cher, manig-falt, -faltig, -ister (1), md. 
menig, m.-falt (68). als mancher (5). 

Toti- (toci-) -ens, selten -es hd. nd. 
also-, seiten als-dicke sim., Ad. -dig, nd. 
-digk. 

*Poti-, totu-plex, adv. toti-ple, -plum 
(Z. totiplus 66 &c.) also Ad. manig-, menig- 
(6,68,110), manch-faltig, -faldig, -feldig, 
-feltig (6), -faltigklieh (68), nd. menich- 
voldieh (22). zo manche falt (b^). ais 
manch-faldieh (5), iekfeldig (4). 

?Poti-, totu- (75)-plus(cf. prc.) also Ad. 
menig-er (110), -falt, mangfalt(21), manch- 
walt (21), nd. manichvolt (22). als (-plex 
also 1) manigfel-dig (1), -tig (75). zo 
maunichfalt (5b). 

*ITotitus (Zndecl. 20. cf. totidus) also- 
mancher (5*), -dicke (20). 

*""Pottennis alzo vil jarick (5^). 

"ITottot v. Tot. 

Totum alles; t. simul alsmiteinan- 
der (75). 

*"Potuplus v. Totiplus. 

Totus (cf. totidus) Ad. gantz, gaer 
(18), alzumale (20); also-mancher, zd. 
-mennich. gans (11). 

Toxa, coxa ags. thung (943) 

Toxa léna (Sum. a. d. lat? cf. t. ?. 
vestis & stragulum Gl. m.). 

"Toxea v. TTaxea. 

Toxiecare Ad. v'geb-in, -en, -ben (13) 
cum veneno, mit v'gift (17). nd. v'geuen, 
venynen (132). vgiffin (8), -ten (9, 104), 
-tigen (23). 

Toxieatio Ad. v-gebunge, -gifftunge 
-gift (8). nd. vorgeuinge. 

""Poxieatiuus vergebendig (110). 

*Toxieator Ad. vgeber (mit gifft 110). 
nd. vorgeuer. 

Toxi-cum, -tum (16), £issw. -um Ad. 
gifft. hd. nd. v-g. ven-yne (19), -ijn (i1, 
132). kieitarti (141). 

*ITrab est nomen aque (16). 

Trab-ale, -rale, tarbale (22*) (z. 
lignum, scabellum 2n curru 15, super 
axem; fureale 7 limo 75. cf. trag-, 
trah-ale, trahile) Ad. nd. sche-, Ad. 
scha-mel. Ad. nd. ru-, md. ri-mge. Ad. 
ring (Zn currum 6); r.-, rong- (132) 
-stock. ge-stel (110), -steel (132). kipff- 
stul (75). schwell (76). luehel (6). liu-, 
(Sm.), lew- (1, 3) -ehsen. leuchse an eim 
wagen (74). linse (b*). lunse (225). lonf) 

Y) 


LA 
mÓ 


Trabalis gipretlih (Gf.). 
Trabaria, 4 treberia (76) schiflin 
(93). rennschiffe, zulle, nache (74). ags. 


| punt (942). 





TRA 


"IPrabatum (herba, aus trapetum 
missv.) oelmag (16). 

"TTrabe v. 'rabea. 

*"TTrabe certare (/wdlus) bauschisf)en 
(125). 

Trab-ea, -ia, -e (2), trebea (14) (7. 
vestis &c., stragulum 47 elidas 1, eielas 
2. cf. trahea) nd. eyn gemalt (22, 23). 
hd. eyn g., ge-molt (21, 4, 49), -pildet 
(1, 2, 74), -bildet, -billet (21) tuch, duch. 
nd. ein gebeldet doch (23), gevoldet dock 
(22). be- (23), bo- (12, 13, 222^, 147), ba- 
(109) -ldeken, -ldiken (13), -ldeke (29b) 
ys syden want (22^). bulle-, pulgen-deck ; 
baldeckin, ein seidintuch mit golde (74). 
bad valt ecke (sze 5^»). willen decken 
(18). edeler lute (8), ediler lewte (9), 
keysers 7 gebeelt (147) cleit. wissheit- 
kleid (93). pecksken van syden doick 
(141). 

*ITrabea v. Traha. 

?Trab-ea, -itum, -etum (141) (aus 
trabs, cf. trabetus Gl. m.? méssv. aus 
veetis. s/. vestis?) dremil (Gt. 5, 531). 
tr€- (141), trem-, treim- (Gf.) -bil. 

'Trabea (7. porticus) halle (141). 

Trabeatus kostlich geeleid (110 sZm.). 

"Trabellum (7, percipollex) schuch- 
zugel (Gf. 6, 417). 

*ITra-bena, -dena (8) v. materia va- 
lida (16). togelieh matirge (8). tegliche 
materie (9). degelieh matérge (1*7). 

"IPrabenus (cf. tebellus &e.) zobel 
(102). 

"IPrabersia (7. ligmum quod ligatur 
equo ante culum) ortscheid (v5). 

Trabes v. 'Trabs. 

"TTra-beta, 7 -pedia (76) (cf. trape- 
ta,-zetum) wechselbang (76). zelbret (16). 

""Prabetum v. ''rabea. 

"I Prabeus v. Iroleus. 

*"Trabia v. 'Trabea. 

"Trabiea (nauis tr. Ki) eyn weyd- 
schiff vf eim baleken (110). eyn schiff- 
gen gehoelt vyfó eyn balck (132). 

Trabilis baleki-g (110), -eh (132). 

"TTrabis v. Trabs. 

*"rabiseta v. 'l'rapezeta. 

""lTrPabistetum v. 'rapezetum. 

"ITrabitum v. 'Trabea. 

*Trabrale v. 'T'rabale. 

TTra-bs, -ps, -bes, -bis (133) Ad. nd. 
balk. Ad. balek-en, -e (20), trame (93), 
tram (65, 74, 91), trome (Das), drom 
(49, 75), draum (753), grosser thram 
(Ki&.), gr. trom (88, 126), tremmel (25), 
gibreitti (104), gebretto sm. (Gt.), kibret 
(141). 

*"Trabula (anders Gl. m.) bake (vake? 
aus balke?) en cruus (11). 

*Trabulus v. Tradulus. 

*TTrabuona v. Deurus. 

"Tra- v. 'lTarari-cenus. 

"l'raeinius v. Fraxineus. 

T'rac-o, -on, eraco (7. eumius 74) 
(comiter per t Br., melius per d. 16. cf 
draco) eyn tvach (110), track (76). eyn 
gang (68), hol-g. (110 s2m.), weg (8, 9, 
17) vnder der erden, v. erde (9), v. die 
e. (68). dol, erthol das ist ein hol vnter 
dem ertrich dadurch man schlos o. stete 


| gewinnet (74). 


-———————— EN 


TRA 


Traetabilitas brueh- (65), lide- (8), 


lichkeit. ledickeit (9). 


"TTraetare (7. eon-tr. 1) Ad. nd. hand- ; 


elen, Ad. -len, -eln. angriffen 7 halten 
in eren (65). ge-h. mit Tandelung (15). 
ent-h. (68, 110). onthalden (132). dick 
vil zu zieheu (110). diek wil trecken 
(132) stetis ezihen (9). seheldin st. (8). 
traetieren (110 &e.). 

*ITraetarius dre- (19), tre- (11) -ehter. 

"Tractata ags. (hd.?) zangi (136). 

Traetatio handel-ung (68, 110), -inge 
(132). vbung (65). 

T'raetator handeler (132). 

Tractatus Ad. nd. tract-at, -erung 
(110), ieringe (132), handel-ung, -inge. 
ein celainB buchlin (65). 

*TTractibilis treckliek (147). 

Traetim lang- (10, 12), lanck- (4), 
lanx- (13), lan- (11) -sam, -sem (11, 12). 
lonekse Z dregelych (19). traechlic (11). 

'lTractio v. Traetus. 

Traetor, ducillator tepper (147). 

""Traetuea (aus trueta »« tartuea?) 
vorhenna (péscis 87). 

*"Traetula (Znstr. cum quo trahitur 
ignis de fornace; i. forna-eculum Z -lium 
18) hd. nd. krucke. hd. krucken, ofen- 
kr. (75), chrukeh (71), kruck, krugke, 
krog (21) krogke (8), crug 7 kist (1T. 
wett. kist ». Kohlen-, Koth-scharre), ehissa 
(pistoris 130, Gf.), kiss-a 4 -el (Gt.). ain 
Ziechbruek (76). lote 7 harke (92. cf. 
tractulus). 

'TTraetu-, 4 traeti- (74) -lare Ad. 
wenden, vmb-w. als daz korn. k. vmb- 
w. o. fegen (74). um-w. als hoew (76). 
om-w. als dat korn off hoy (132). rechen 
(b, 21, 76). kole raken (22b). r. 2 raymen 
aever wech (7. notare 147). handeln (»« 
tractare)als manu dat korn vimmmereckent 
(23). also dat k. keret 7 wendet (szc 22). 
reden o, fegen als k. (7. tantarisare 74). 


"Traetulus (dem. Gl. m., cf. -là) eyn 
kapp lote (29). 

'Traet-us, 4 -io (68, 110, 132, 147) (cf. 
tararicenus) píc. hd. geczogen. s. re- 
gunge (8, 9). griffung (5^. 2« tactus?). 
sucbe widerezeme ding (9). ziehung (110). 
zu-z.(16). trekinge (132). treckynge (147). 
landsrifier 7 gegne (128). langer strich 
des ertrich &c.; gcsang der ziehung Z 
des furgangs &e. (65). 

""Tracula v. Traha. 
"H"tra-, tro- (aiph. tra- 16) -cum, Z 


-&um (74) (£. suber em quo voluuntur | 


alleca 16. aus xapvyoc ?) lacke (4). fisch- 


7 heringO-l.; f-sule, -sul, -saltzwasser,| 
(74). ha- (109), he- (23) -rinck lake. ha-| 


ringsultz (75). hering wasser (76). 
"'Trachea (cf. trahea) aten- (93), athem- 


i lung- (Das.), atem- (74) -ader, o. -zug | 


(74). lungenror (64). 
"f UrYadalus v. lradulus. 
""'radena v. ''rabena. 

Tradere /d. geben, dar-g. (65), raden 
(21). hd. nd. v-r., hd. -raten, -rauten (6). 
nd. geuen, vor-, ouer-g.; leueren (132). 

"Tradi-cius, -tus (9) (V. vari-us ? 
-eus 4 profugus 76) wankelmudig (17). 
wandel-bere (8), -bar (9) o. vnstete 
mensch. 


TRA 


Tradi-tio, 7 -mentum (75) hd. nd. 
| vorretnisse. hd. v'-rettenis szm., -retnif, 
-ratnuf) (6), -rattenes (21), -retung (9), 
-rautung (68), -reterey (75, 110), -ràtrey 
(164); geb-, dargeb- (15), sacz- 4 vffseez- 
(65) -ung; lere (8, 9, 65). eyns dings 
wandelunge (8, 9). 

''raditor Ad. nd. v?reder. hd. v-reter, 
-rater (75), -ratter (6), -rauter (68). geber 
(21). dar-g. der verreterey (75). vber-g. 
(110). ouergeuer (132). 

"Traditrix verre-terin (110), -dersche 
(132). 

TTradi-tus v. -cius. 

"radix (si. tradux) winstog (23). 

'TTradueere (vxorem Gl m.) Ad. nd. 
(23) vber-, nd. ouer-, Ad. ober-, óber-, 2 
hin- (3), heym- (4, 25), brut h., heme- 
(14) -voren, Ad. -forn, -furn, -furen. vber- 
fieren von einer zall, zal (nd. tal lingua) 
in die andere-n, -ren (110 varr.). uber- 
7 heume-ueren (15). ober- (19), ouer- 
(132), auer- (11) -leyden, 7 -setzen van 








eyn tzaell in die ander tzael (122). Ad. 
zu der ee nemen sZm. seden (11). sche- 
den (8, 9). 

Tradu-ees v. -x. 


TTra-, 7 vltra- (16) -ductio offenbar- 
(9), vffenbor- (8), vberfur- (75) -ung. 

Traduetor (7. duetor 3) hd. nd. vor-, 
hd. fur-, 4 flos- (74) -man. foyrmane (152). 
eyn fuerer (17), fierer (76), Vbir forer 
(20), vber-furer (74), -fieren (sic 110), 
-setzer (68. ouer-s. 4 -leider (132). ferge 
(110). 

"ITraduetorium (7. nauis 16, fluuius 
ui traducit naues 4) hd. floD, floef (76), 
iD (17), flose (74). eyn vlote (28). eyn 
ouer vloes 7 locus dair men ouer setzt 
(132). vberfart (110). ein schiffreich was- 
ser (4, 74). 

TTradu-ctorium v. -lus. 

Traductus vber-gefiert (110), -gesetzt 
von einem tal (sic 68. tal Ad. vallis 2« 
nd. lingua!). auer- (11), ouer- (132) 
-geleyt, 4 -gesatzt van eyn tzail in die 
ander (132). 


mradu-lus, -la (104, Sm., Sum., Gf), 


-das (1315, 141. acc. pl.?), -ctorium 


(147), trudas (1315), tra-dalus Z -bulus | 


75), 
Mu i gagia 75. cf. dragma, cerilla, 
testadulus, hispa) hd. nd. haspel. garn- 
h. 7 -werffen (75). weyfe (3, 4). ezal., 
czail- (3) -spinnel (4), -spille (9), -spiel 


7 ecradula (11, 19) (7. alabrum, | 


p -spil (3, 17). garwynd (147). riste | 


Sm., G£). wolli-ehambe (104), - champ 
(Gf.) wolla-champ szm. (131b), -kampun 
(141). wolle-cham Z -kamp (8um.), -chamben 
(as Gf.). 

Tradux (msc. 2. traductor, gen. om- 
mis i. propago; cf.tradix) Ad. nd. (23) 
ober-, hd. vber-, óber- (8) -vorer, -ley- 
der, hd. -furer, -furrer (6), -foyrer (152), 
-fierer 4 ferg (110). eyn offinbar furen 
(4). Ad. ge-slechte, -sliechte (8), -sehlecht. 
sprung (110). oerspronck (132). vbersehü- 
tzling (126), -Dling (Ki*.). vrfar (7. por- 
tus 4 littus) 4 vberfurung (15). gesenk 
(Kib.). rebschoD (Ki?., Das.). pl. traduces 
estlyn von den baumen (110). sprutele-n 
(132), -sse (107) van den bo- (107), boe- 
(132) -men. sprofen von boumen (68). 


'Traga (7. verrieulum 1230. cf. tra-ha, 





TRA 591 


-pha, -gum. erpica.) rách buch egt (6). 
zugegarn £ asc hamo (130). 

T"rragaeanthes (herba) mettram (xib.). 

"lTraga-cantha, -ecanthum (succus 
Ki.) -eanthus (Fr.), -gantum 7 -ntum 
(succus? 93), dragantum (q. v.) tra- (74, 
93, Ki.), dra- (Fr.) -gant. bocks-dorn 
4 -distel; fuehsbart (Fr.). trackenplut 
(7. dematham 74. aus trag-?). 

"Iragale (cf. trabale &c.)leysen (2). 

"ITragantum v. Tragacantha. 

""lrage (zwischen eapillus und eesa- 
ries) widis (Sum. II). pL, g. -arum i. 
argumenta 0 carmina de vebus luctuosis 
(16). 

Trage-a, -ma (7. electuarium 12. 
Cf. Dz. Wtb. 354) tres-ereye (12), -et £ 
-net (Ki*.). trisinet (112, Kib., Fr.). tráge 
(112). pl. tragemata zucker- 7 schlecker- 
werk (Fr.) traiemada van aifft off 
vruehte snoede gaven (147). 

"f"raged-a, -us 7 -ieus (74) 
snoede lyt- (8), vrling- (74) 
herold (9). 

Tragedi-a, -um (9), eragedia (q. v.) 
Ad. nd. laster-sanck, hd. -gesanek , -ge- 
sang, -gsang (134), -gedicht (68, 110). 
van stynckender snoeder materien (147). 
laistergesankch (1 Zn m geschlimmbessert 
2). eyn sehendig liethe (17). snode liet 
(8). boze lied (9). 

Tragela-phus, -fus (7. platocer-o 
100, -us 94, 136, hireoceruus 100, Br., 
ceruus emissus 100. aus emissarius »« 
promissis b«rbis Gf.1l, 2359?) elih-i (104), 
-0 (Gr.) helaho 7 elho sem. (Gf.). ags. 
elch (136. platoeeru-selch s?c 94). schele 
(100). scelo (7. e-, ad-missarius, ona- 
ger cf. elo 4 schelo Gf. 6, 415). halp 
b'ez oder bog (8). brandthir-seh (114), 
-tz (116). 

"Trageli-da, -a (67, 133) (V. fabula 


Kib, 


lvt- 
Ns (9), 


ehter. 


| composita, 16, Voce. ex quo, Qu r€S seua cum 


asperitate compilata 76. von tragedia 
untersch.) mere (8, 17). zusamengesetz- 
tes mere (74). ge-tyehte (9), -dieht (17), 
-diecht (8). 
'lTrage-ma v. -a. 
"Tragenice v. "'ragonici. 
"lPragentea geperkraut (74). 
"Tragerdia (cf. sq.) gelyc der ghey- 
ten sanck of lof dat is van styneken- 


| der materien (147). 


"IUrageria (aus tragedia; anders C1. 
m.) gedicht das hern schiltet (74). 

""Pragia hur (v. meretriz doc. 14). 

"ITragias (g. -atis qd. cutta magna t 
spinosa 16. —— secutum — targia Gl. m. 
cf. tragus?) groDe tareze (9). grof) brey 
tarseh (8). 

*Tragilla v. Tragula. 

"Tragma v. Dragma. Binio. 

*ITragmatica (aus dram.) v. Didasea- 
lieus. 

*Tragoniei (2 traco) lude dy slan- 
gen eten (23). tragenice vt a/t salomon 
sunt populi im timis lbie qui specus 
cauant 16. aus troglodytae). 

Trragos v. 'ragus. 

'l'ragoselinum «v. Pipinella. 

Trag-ula, 7 -illa (132) (genus tel 110 
&c.) eynre hande EE (132). geschot, 
pijl (147). seháffelin (126). sehebelinehen 
(125). 


592 TRA 


Tragu-la, / -m (125) hame (125). ein 
visch ham o. berren (Das.). wadeZ sencke 
(Fr.). nl. Schaeekel (116). 

"Tragulatus (7. tragula Jesus 4 ar- 
matus) ge-schossen (110), -quest (132). 

Tra-gum, -hum (64, 69, 134) (7. 
vert- Br, verr- Gl. m. &c. -ieulum; 
nauis $ rete piscatorum; cf. trag-a, -ula) 
eyn kan (3, 4). nache Z rete (66 &c.). 
ein naeh oder rete (szc 69, 134). waid- 
ling, viseherschiffe, vischgarn, watt (74). 
zugnetz (64). 

Tragus, -os, -on (herba) hamelkorn 
(114). meerstache-n, var. -l (Ki.). 

Trah-a, -ea, -ae (43), trabea (141). 
7 traeula (12) (cf. erpica, tra-ga, -pha, 
-uellus) slit-e (104, Sum., scm. Gf.), -ten 
(43). schli-ten (4), -tte (74), -t (110, 141). 
slede (100, 132, 147). scelyde (97). schilt ; 
kart (74). har-ek (132), -ke (19, 18, 22, 
23), £ kricce (13), brieke (sc 229), eyn 
krut (se 23). hd. krucke, 7 krug Z kruck 
(74), kuek (scc 49), krogk (21) krug, 
korbe (9), rech-en, -e (9, 18, 74); rech, 
sleyff; eg-e (100), -ge (110), -ghe (132), 
-de (74, 132), -le (100); eyde. eyn mist 
tragebere (16). pancksehab 74). 

"Trahale (v. longale 74. cf. trabale 
&oc.) langwid an einem wagen; langk- 
wyde (74). seel an den w. (147). sele 
(22b, 74) in dem w. o. wayne (74). sil 
(1, 3). eyd 7 ege (117). 

"TTra-hea, -bea (759) (a traho; »« 
trachea) lungrore (75). 

?IUTrahea v. Traha. 

"Traher dystel (68, 147). 

Trahere /d. nd. ru-, ri- (13), zu- (76), 
tre- (132), tree- (11) -eken. Ad. zien; 
Zie-, eze-, ezi- (11), nd. te- (23) -hen. ten 
(22). tzen (12). ezehen, czugen, Ybir 
werffen (21). tappen (141). 

"Traheri-a, -um (174) (de aratro, ?. 
epirhedia, cf. trahale) silo (130, Gf.). 
zugsayl, leyne (74). 

Trahi, var. tradi, ad iudicium 
furnemmen an zulangen vor dem ge- 
rieht mit eimanD, varr. ye- y-mans, 
zu rechten (65). 

"TTrahico v. Traicere. 


"TTrahile (cf. trabale) einzen im kar- 
ren schlitten o. im wagen (75. Sm. 1, 81). 
"Trahulus (v. qué semiplene profert) 
lurehonder (95. cf. titubare. Sm. 2, 489). 

*"Trahum v. Tragum. 

"Trahus v. Thrax. 

"Trai-, selten traji-, traij-cere, prs. 
trahico (1V &e.) Ad. werffen (18) ; ober-, 
vber-, dar- (110), durch-, v-, ouer- (20, 
22, 132), nd. vor-, to-, dor- (132) -werf- 
fen, -werpen. ouer-setzen 4 -voeren (132). 
dorgczigen (13). 

"Traiect-a v. -um. 

Traiectio Ad. vwandelunge. 

Traiectum (ciu. in holandia) hd. nd. 
vt-, vte- (tr. inferius 97) -recht. hd. vt- 
erieht, -rieht (21), -rieh, -rech (1, 71). 
v- 4 veh- (v4) -trieht (tr. inf. 74, 147). 
vprecht (se 10). trecht (110, 132). tricht 
(20, tr. sup. 147). trich (13). mastrech 
(tr. superius 97). maist-erreich (1), 
-riel (1). 

"ITrajemada v. 'Tragea. 

Trajicere v. TTraicere. 

"Tralis v. Sisymbrium. 














TRA 


Trama (cf.subtegmen, tram-en, -is) 
snade; traben 4 vasen (Z. extrema pars 
vestimenti); wintisen (Sum.). Ad. spu-, 
spo-le, spuol, spul; schof- (21, 66 &e.), 
schuB- (55), schif-, schieb- (74) -spul 
sim., -spolle (21). nd. spuel (11); eyn 
schot spole (92), schete vedel (? 23. 
schutzen (textoris l. schütz Fr. 9, 238€). 
tram (Fr.). weffel (64€, 65). inschlag (65). 
weuel 7 ynslaeh (132). wáfel 7 eintrag 
P &e.) weuil (20). wefil (155). wefel 

64b, 74). wafel (6). intrag garn (68). 

"Trama-lga (127), -ratia (Sum.). -ritia 
(74), -ricia (147, Br., Gl. m.), -rga 4 -rgra 
i -racia (Gt) -tiea (11), -cia (147), -saà 
(141) trama ratia (Gf.) (cf. acer) mazz- 
(127, Gf.), mass- (141) -altra. mazalter (Sum.) 
mabalterpawm (74). qd. arbustula (Gai. 
m., Br.). brame, gynster, brymmen (141). 
heyde (11. -eia 147). 

"Tramatrix werberfe (20. st. web.) 

"Trambus (7. sanguis) bloyt in den 
lijve (147). 

Tramea v. Hirna. 

Tramellum v. Partipollex. 

Tra-, fra-men (£. termes, vimen, 
sarmentum Lye; st. fragmen) ags. spraec 
(Gl. m. &e. 4d. spach cf. Gf. 6, 320). 

'Tramen, 7 tremen (Gl. m.) (7. trama) 
wefil (9), -el (67, 73), -fel (76). wesil 
(sc 8). intrag garn (110). g. das inge- 
traren (séc) wirt (68. cf. trama). g. dat 
ingeslagen wort (132). intrag (15). 

Trames (:. gnum in scala; via £t 
semita, via parua transuersa per agrum 
4 sim.) hd. stick, stig, stelg, stigel (49); 
richt-, rich- (4) -steyg (9, 4), -etig (szc 
8). nd. stich 4 pat. foD pat (21). fuyf 
phayd (19). phad (tramites 141). weg 
(65, 110). wieg (65 var.). wech (20, 132). 
eim zwerrh (68), zwerch (Das.), zwer-cher, 
var. -ichter (64) weg. weg der vber ein 
acker gat (75) trame in der ledderen 
(220). drame (12). tram (1). trome £ 
ppal (st. spal; 77). trepp Z stuff (17). ein 
Spro-De (19 &e.), -ssen (4), -ssel (3). soum 
(n veste 49). 

Tramis, triamis (110) (7. trama 8, 9, 
16. cf. trames) spuol (76). spayl 7 sprüb 
(bb). der saum vom rock (110), soem 
van dé r. (132). som (58), sam (74) an 
einem kleide. ger (74). ebecher (8). 
ebieh (9). 

'lTramoseric-a, -um (Gl. Aelfr.), -ea 
(cuéus trama ex serico 64), trami- (147), 
ipo- (q. v.) -serieum eyn syden (68, 110, 
132), halb-s. (64) cleid de /ineo stamine 
von, van lynem wep (110), linen werck 
(68, 132), sed trama seriea von, van 
syden (68), s. in-trag (110), -slach (132). 
sijde, sijdtwerck (147). 

'TTranare hd. vber-, iber- (16), ober-, 
o. an dem land (64), nd. ouer-swymmen, 
-swemmen (12, 93, 132), -swemen (13), 
-schwummen (6), Ad. -schwimmen, -fligen 
(8, 9). 

"Tran-ferre, -figere, 
Trans-ferre, -figere. 

Tranquillare Ad. frid, frede (11), 
freude (74), stede machen. nd. vreude 
maken. stillen (65, 75). gestumen, sanft 
ten (74). 

Tranquillari zu stillung gebracht 
werden Z7 zu der ruwe, vearr. ruge, rüg 


(65). 


-fingere v. 








TRA 


Tranquille geruwiglich; nit entrust 
werden (65). 
Tranquil-, transqui- (76) -litas Ad. 


| nd.stil-heit, Ad. -lekeit, -Ikeit,-lung (65), 


-leheit des wedders (21), -le weder (5b). 
merstilli (93). frede- 7 ersum- (17), geru- 
sam- (8, 9), fridlich- 7 stetig- (cordis 
d ruwe 2 fri r. (65). gestumeheit 
(74). 

Tranquillus Ad. nd. stille, beschei- 
den. nd. sacht. Ad. still, sanfft, senfft 
(21, 72), s.-mietiger (76), gestum (74, 75), 
klayre (mare 19), fridlicher (65), freud- 
macher (74). 

Trans Ad. nd. dorch. Ad. durch, 
durche (133); v-, o-, y- (110) -ber; bir 
(21). nd. doer (122); ouer, auer. 

Transaetio (7. translatio) d. md. 
v'ander-unge, -inge. Ad. v'ándrung (134), 
anderweytunge, vbergebung (68, 110). 
ouer-geuinge Z -lydinge (132). eyns kriges 
berichtunge (9) eyn kriegis riechunge 
(sc 8). 

"TTrans-agere v. -igere. 

Transalpinare vber die gebirge geen 
(110). 

Transal-pinus, -phinus (68) vber 
die gebyrg wonenden (110). ouer dat 
geberchte (132), vberzwereh (se 68!) 
won-, 7 wes- (132) -ende. 

Transeendere Ad. vber, obir- (20), 
ober-, ab- (6), nd. ouer-stigen, -steigen 
(110, 134), -sagen (szc) £ -gaen (90), 
-climmen (11, 110, 132), -treffen (65). 

"ITranseensio ouer stigunge (20). 

"ITranseensorium  stapp aver 
elymmen (147). 

"Transereare vber naturlich wande- 
lunge (9). 

""Trans-eribere v. -seribere. 

Transdueere ouer leyden (20). 

"ITYanse-n, -ntina gelavy, speer, 
laney (141). 

TTransenna eyn dach- (110), tach- (68) 
-fenster. eyn stytz in einem f. (110). eyn 
daek vinster of eyn stock om dat v. 
mede tzo ondersetzen (132). ain gang 
vor ainem hauf) (91). gátter (128). vogel- 
hutte (125), -bógel 7 donnen (pé. 114). 
gegitter, bouenet (Hen.). 

*ITransentina v. Transen. 
*Transe-ntina, -thna seel of repe of 
touwe uytgereet (147). 

Trans-, £issw.tran-ferre hd.nd.vber-, 
ouer-dragen, -brengen (11, 19), Ad. -tra- 
gen, -holen 7 -horen (20). v'legen (8, 9). 
v'wandeln aus (9), wandern v6 (8) eyner 
ezungen, yn dy andern (9). furbab wen- 
den von eim zum andern (65). 

Trans-, bissw. tran-figere, tranfin- 
gere (8) Ad. nd. dorch holen. doer- (132), 
hd. durch-holn, -hulen (6), -boren (68), 
-boeren (132), -hefften (65, 110), -stechen 
90, 132 &e.), -stecken £ -stoDen 2 lochern 
190), -Juchern (17). stechen (65). 

Transfigurare virwandeln 2 uber: 
wilden (20). uf glichin (8, 9). gheliken 
(22). glicken (23). 

Trans-figurare, -formare Ad. gli-, 
glei-chen. glich ufbilden (17). 

Transfiguratio virwandüle (sic) der 
figuren (20)  vber naturlicher wandel 
der gestalt; ver-stellung 7 -clarung (65). 


to 


TRA 
*Transfindere durch-splieBen-zerren 
Q) 


Transfodere durehgraben (20). 


Trransformare (cf. -figurare) uber- 
(20), ent- (62) -formen. verwande-len 
(62, 68, int -ren (110) von einer form 
in die anderen (110 sZm.) bringen ein 
andern gestalt 7 von einer g. in die 
ander; verstellen in ein ander (65). 
ontliken (106). 

Transformari ganecz gebracht wer- 
den (55). 

Transformatio virwandelunge (20). 

Transfretare Ld. vber-schiffen, -farn 
(65), -f. mit dem schiff (75), -furen Z 
-swymmen  -rugen(20).nd.ouer-scheppen, 
-scheffen (132). vber mer faren (1l, 75). 

TTransfretatio uber schiffunge (20). 

Transfug-a, -us (9) ein vorlauffer 
(110), ouerloeffer (132) von einem, van eyn 
heer in das, dat ander. fluchtig (6, 9, 74). 
Ld. vor- je ver- 4 vber- (74), ober-, 
nd. ouer-Hl., -fruchtig (s?c 22). vor-flucht 
(12), -flicthin (13), -fittig (49). vber herer 
(9). weder kerer von den finden (8). hol- 
wager (74). 


*ITransfugare vir- (20), vber- (19, 75), | 


ouer- (11) -iagen, Z -triben (75). 
*TTransfugatio viriagunge (20). 

Transfugere vberflhehen (75). 

"Transfug-us v. -a. 

*Transfusiuum vf)giessig ding dz sich 
selbs guft in ein anderf) (65). 

Trans-glutire, 7 -gulare (110 &e.) 
Ad. nd. v'slinden. 

'TTransgredi Ad. ober-, nd. ouer-tre- 
den, su-, hd. so-ndigen. Ad. vber-, iber- 
(76) treten, -tretten (6, 76), -dreden, -gen 
sim., -stigen (176). ein vber gang thun 
(65). sunden (21). 

'lTransgressio übertretung (4). 

Transgressor Ad. vber-, ober-, nd. 
ouer-treder, -dreter, Ad. -treter, -tretter 
(15, 110), -treiter (3), -dreder (der ee 110, 
132). sunder (21). 

Transgulare (cf. -glutire) Ad. nd. 
V'slin-den, -gen (10). 

*ITrans-icio v. -itio, -iectio. 

Trans-iectio, -ieccio, 7 -sicio (3) Ad. 
vber-werffunge, -gang (6. 2 -icio). nd. 
ouer werpung (23). 

'lTrans-igere, -agere, -ire liden (20). 
aflazen (-igere 14). vol-furen 7 -bringen 
(65). rig (8, 9), krieg o. wiederung (110) 
entscheiden. mit willen ab- (12), abge- 
(10) -scheiden. krik vol varen (9). die 
pleytinge oeuer geuen (132). 

'Trans-ilire v. -silire. 

Transire (cf. transigere) Ad. gan, 
vber-, nd. ouer-gan sm. fur-, ver-, zer-, 
dannen-, von d.geen 7 vber faren (65). 

Transi-tio, -cio Ad. vbergang. ouer- 
ganek (132), -fart (20). 

"Transitorium vergenglich ding; /. 
-a gutter die verschwinden 7 geen (65). 

"Trransitorius Ad. ver-, vber- (110) 
-genglich, -ganeklieh (1). Ad. nd. vor- 
gencklich, -genlich Z zitlieh (77). ain 
ibergenglieher (76). ouergencklick (22). 

TTransitus píc. s. (v. meatus 1, pasca 
65) Ad. fang. hd. nd. ganck. Ad. vber-, 
durch- (20), nd. auer- (11) -ganck, -gangen 
(68, 110). ouergegaen (132). fursich gang 
(2) wandelung (65). 


DiereNBACH GLOSSARIUM, 








TAA 


Translatio (cf. trans-sumptio, -ac- 
tio) Ad. nd. (23) v'anderung sim. (der 
sproch 21). v'enderunge (6, 76). vber- 
setzung (110). ouersetzinge (132). hin- 
furung 4 -nemmung; der ander text (65). 
missesezzeda (Gt.). 

Translator Ad. nd. v'anderer. v 
ander (21), -enderer (6, 76). eyner der 
eyn ding v'andern (17). vber dreger 
(13). ouersetzer (132). aufleger (110). 

Translatus vbergetragen (68, 110). 
ober gebracht (19). ouer-brachter (11). 
-gesetzt (132). v'andert (23). ge-bracht, 
-furt, -kummen (65). 

Trans-meare, -migrare Ad. vber-, 
4 durch- (75), nd. ouer-gan szm., -farn 
(11). v-seheiden (8, 9), -huysen (132). 

Trans-migratio, 7 -meatio (175) Ad. 
vber-gang, -ganek, -geung, -farung (8, 
9); vVbir genung (21), ober gegunge (5). 
ouer-giüe (sec 23), -ganinghe (22). ver- 
huysinge (132). 

Transmissio vberscendung (4). 

Transmissus ober gesant (19). 

Transmittere Ad. vber-, ver- (76), 
nd. ouer-senden, -seynden (11). 

Transmutare vber- (9), vir- (8) -wan- 
deln. 

Transmutatio verenderung 72 ver- 
genglich wandelung (65). 

'Transna-re, -tare Ad. vber swimmen. 

Transnatare (frequ.) diek wil ouer- 
swemmen (132). 

Trans-parens, -perans (4), -pares 
(19) (Z. dia- 2, dyaf- 1 -fanus) Ad. 
durch-schinig, -scheinig (1), -scheinicht 





(134), -sehinen (5), -simigk (21), -sichtig. 
nd. dorch-schinich, -sinlich. (23). 

*'Trans-parentia, -perancia (4) Ad. 
durch-schinekeit szm., -scheinikait (134), 
-sichtigkait (76), -sichtickeit (4), -singk- 
keit (21), -liehtikeit (110). nd. doerluch- 
ticheit (132); dorchschin-cheit (93), -heit 
(22). 

Transparere Ad. dureh-, md. dor- 
schinen. 

"ITranspare-s v. -ns. 

*""U'ransperan-s, -cia v. Transparen- 
S, -tia. 

Transponere Ad. vllegen. 

Transportare vbertragen (75). 

*ITransquilitas v. 'T'ranquillitas. 

*"Transsa v. Transtra. 


Trans-, tran-seribere Ad. vber-, vf- 
schriben, -schrieben. 2d. ouer sehriuen. 


Transseriptum /d. nd. widder- szm., 
hd. ober- (D), vberge-, ab- (17), abge- 
(64), vB- (8, 17), vnderge- (76) -sehrift, 
-se?pff (23). aus geschrif (9). 

"Trans-sicio v. -iectio. 

Trans-, tran-silire hd. vber-, nd. 
ouer-springen, -sprinen (13), -hupffen 
(15). 

'lTrans-, tran-substantiatio Ad. nd. 
naturlich, Ad. vber-n., -natuerlich sém.; 
iber natirlieh (76) wande-lunge, -runge, 
-ing (28). vber- wandelich Z -naturlich 
(9); -m. wandelung (65), ver-w. (3, 15, 
15) des wesens (15, 65). wyDlichkeit Z 
vorspil (63). wechsilkeit (9). verenderung 
einB wesens in das ander (65). 

Trans-, tran-sumere Ad. vber-, vfó-, 
nd. ouer-nemen. j 





TRA 593 


"Prans-, tran-sumptio, -sumpcio (7. 
translatio 3) Ad. vber- (3 &e.), iber- 
(76), vB-, nd. ouer- (283) -nemung, 
-neymunge (3), -niemung (76). 

Trans-tra, -sa (5b), 4 trastra (94?) 
pl. sg. schiff-gerust 7 -rüger (17), -stule 
(15). eyn schep bane (23). schéf pankch 
(1). seDe beneke (5b). ziga (131). gaziug 
(Gf.). pl. abl. dostun 7 sedalun (Gt.). 
sezzon (Hpt. 5D). ags. scip sed and thof- 
tan (942). 

Transtiberinus entrig (Gf. 1l, 368). 

Transtrum (ocf. tiga, stibulum) sedel 
(67, 133, Gf). vorpret am schiff (75). sch.- 
banck (10, 12), -baneh (49), -stuol (93), 
-geruste (8, 9) 7 wircke schiffeleyn (9). 
sceffmannestat (100). roff (23). ruef (11). 
Zwerg- (110), roy- (132) -banck. bayd 
schylt (19). ags. ses (94, 126). 

*"TTransu- v. Transsu-. 

*'Transuada vber-farer, -gefurter (74). 

Transuad-are, -ere ober waden (8, 
11). vber-varen (9), -furen (75). 

Transuectio uber farunge (18). 

Transuehere ober fuern (1V séüm.). 
vber faren mit dem karch pflug o. wa- 
gen (75). 

"IPransuersio hd. vmbkerunge. 

Trans-versus, -wersum Ad. vber- 
zwerch (65 &e.)  scháls 7 schlims (Das.). 
nd. dwer-ch, -s. 

Transuertere v^ (9, 17), aus- (9) 
-kern. ufwendig (szc 8). 

Transumptum ;. littera vidimus, 
antigraphus transumpt (7) vidimus brieff 
(141). 

*'Traol-e, -ium (Gl. m.) gall. troul (122). 

"IPIrapasetum v. 'Trapezetum. 

*"ITrapedia v. 'rabeta. 

""Trape-dum v. -zetum. 

Trap-es, -etes (Das.), -eta, -etus, 
-etum, -itum (Gi. m.) Ól-trott 4 -müle 
(Das. sim.). ol-trotte 7 -zwing (74), -mule 
(110), -mól (9), -presse (9, 74), -stampff 
(64, 123), -fleck 7 ole kelter (8). oly- 
moel (132), -molen Z visel (107). 

*'Trapes-a, -ia, -etum v. Trapezetum. 

'lTrape-ta (cf. sqq.) v. -Ss, -zetum. 

Trapet-a, 4 -um (147) muntzanpof 
(74). anbylt der munter (147). 

Trapet-a, -um, trabeta (q. v.), tra- 
pizetum (175) (et. herba 0 vas in quo 
herbe teruntur 66 &c.) hd. zal-, zel-, ezele- 
bret. 

Trapetum (herba 14. ?$. conea 141. 
Cf. Gl. m. 2, 616. Gf. 4, 454) v. 'Trape-s, 
-ta, -zeta. ''apetum. 

ÜlTrapez-a, -ata v. -etum. 

Trap-ezeta, gew. -iseta, -izeta 4 
-eseta (15), -ieeta (11), -seta 7 trabiseta 
(16) (é. eampsor 7 numularius 75, 76, 
venditor pannorum 16,:trapus Gl. m.) Ad. 
nd. wesse-, wisse- (11), wif3- (13), wesch- 
(6), hd. wechs-, wechf-ler. muntzer (6). 

Trap-ezetum, -esetum (3, 4, 75), 
-asetum (649), gew. -isetum, -etum, 
-edum, -eza (46, 49), -esa (132), -ezia 
(Br.), -esia (68, 110), -ezata (10), -eta, 
-edia (76), trab-eta (q. v.), -istetum 
(b^) (Z. eampsorium 2 baneus 75) Ad. 
nd. wessel-, wissel- (11, 49, 81), Ad. 
wechsel-, wechssel-, wechf)el-, wechsil-, 
waschel- (6), wesehel- (46) -banek, Ad. 
-bang, -bret (11). weichselbanckt (3). 


15 


594 TRE 


wethselpanek (1). weisbanch (13). ezele- 
(11), zal- (6) -bret. 

"ITrapezopseus tyschdiener (111). 

""Urapi-ceta, -seta, -setum, -zetum, 
-tum v. Trape-s, -ta, -ceta, -zetum. 

*ITrapiseta sg. kram hutten o. stat (73). 

"Traps v. 'TTrabs. 

"Trapseta v. Trapezeta. 

"Trapha (cf. tra-ha, -gà) harke £ 
rake (22b). : 

"IPhrasea (s/. thrascias, Upaox(ac) 
v. Ventus. 

Thraso spitzknecht (V. a. 1618). 

"IPrastra v. Transtra. 

"ITrasturus (7.trabs, »- transtrum?) 
kebret (Gf.) 

Tratega v. Drotheea. 

"Tratum v. Tracum. 

"Traucus stigilla (86, Sm. 3, 624, Gf. 
6, 626). 

*"Trauellus (cf. traha?) sleifa (Gt. 
6, 810). 

"TTrauersarius spannula (Gf. 6, 347). 

"Thrax (Br. trax, trahus (16) (popu- 
lus, pl. traees ?. truces &oc.) freydig 
(68), wreet (132) volck. 

*ITrebea v. ''rabea. 
""Ureberia v. Trabaria. 
*Trebuchetum (cf. Gl. m.) v. Balista. 

TTrecensus, -censa, -tensa (11, 19) 
(2. redditus 4 axisia 110) hd. czyns (19), 
zynf. pacht (11, 132). packt (68). 

""IDrecent-eni, -ini (110 varr.), tricen- 
teni mit dreyhundarten, varr. mit, mi 
dryhunderten, zu mal (110b). mit drie 
hondert tzo gader (7) tzo male (132). 

'lTrecenties v. 'T'ricentesies. 

'Trechedipna v. Recidiua. 

Tredecies dartien warf (11). 

Tredeecim d. dri-, drey- (110), dru- 
(18,22, 132), try- (6) -ezehen, -tzyen (132), 
-tteyne (22). drycen (21). tritteen (29). 
dartien (11). 

Tredecimus Ad. der dry-, drey- (110) 
-ezehendest(19,110),-ezehest(68),-zehenste 
(75). die dertzyenste (132), dartiende (11). 

"ITredonas v. 'Teredo. 

""refuna v. 'Tremia. 

""l'hre-, tre-ma v. 'Threna. 

"Tremare ouer woldigen 7 vbel rech- 
ten (23). 

"c Pre- v. Cre-marium. 

Treme-, tremi- (65var.) -bundus vol 
angst (110). beuende (132). ein erschro- 
ckenlicher vor dem man erzittert (65). 

Tremefaeere erzitteren (68, 110), 
verueert (132) machen. er-sehrecken (68, 
110), -schütten (126). doen beuen (132). 

Tremefaetus erbydmet (110). zitterig 
(68), verueert (132) gemacht. 

'Tremen v. 'Tramen. 

Tremendus forehtsam (110). zitter- 
haftig (68). verueerlich (132). 

Trem-ere, -iscere, -ulare (i. trepi- 
dare 110 &e.) Ad. be-, bie-, bi- (3, 18, 4), 
by- (18) -ben; bid-men, -dem (9), -emmen 
(65); erbydmen (110); zit-tern, -teren, 
-ern (134); citteren (3). md. bibben £ 
zittern (23), beuen, tze-teren 7 -ren (29), 
vruchten (11). furten (19). sich forchten 
4 bewegen; er-zittern, -schrecken (65). 








TRE 


Tremia (Br.), trefuna (147) £ antica 
eyn deyl van der kerrken (147). 

"TTremiale (7. gerula) ein bar (110), 

baar (68), bore (132). 

"Tremi- v. Treme-bundus. 

*"TTremidulus v. Tremulus. 

"Premidus (al/gemeim, ausser 110 &c. 

cf. trepidus) Ad. beb-g, -endig (133, 
152), bybick (18); bidm-endig, -ig (134), 
-ender (76); zitter-ender (76), -ig (67); 
wegig (1). nd. bibbig (23). 

Tremiscere v. ''remere. 

'lTremissus v. Bisantius. 

"''remon v. 'Threna. 

'Tremoni-a (ceu. in westualia) dorpp- 
mund-e; -ensis -er (74). 

'Tremor //d.daz pidemen (4) ; bidmung, 
er-b. (110), beb-, byeb- (5), byb- (18), 
Zitter- (65, 67), weg- (1) -unge. nd. bibb- 
ing (23), beu- (11, 132), schudd- (132) 
-inge. forcht (65, 110). tr. capitis schlot- 
ter, var. -ern des houpt6 (65). 

"IIrem-orosus, -ulentus vol angst 

(110), bydmung (68), beuinge £ anxt (132). 

*'Tremul-a v. -us. 

"Tremula cauda v. Caudatremula. 
'Tremulare v. Tremere. 
'U'remulentus v. 'remorosus. 
"Tremulinus (cf. sq.) espeyn (9). 

esphin (8). 

''remul-us, -os (3), -à, tre-midulus 
(67, 152), -nulus (76) (arbor) hd. asp-a 
(93, 141, Gf.), -e, -en (1, 10); asp (2). Ad. 
nd. espe. esspen (13). esphe (8). ast (23). 
erlen bauem (-a 20). ags. espe (94, 136). 

Tremulus zitterent lichtlich (110). 1. 
bydmen (68). lichtelich beuende (132). 

"remus v. 'Threnus. 

"l'hre- (110, Er.), tre-na, Óissw. -ma, 
i -ni (pl. (66 &c.), 4 -num (147), -nus 
(1, 8, 9, 76), -no £ -mon (76) (?. Jacrim-a, 
-e; lamentatio) zaher clagens vnd weinens 
(15). zacheren (1). ezeher (4). ein trehe- 
ren (110), -r (64, 68). trahen (23). trayn 
(5). trene (17). dryen (21). Ad. ein ougen 
dropf (67),augen-droppe(152), pL.-tropffen. 
ogendrup Z eyn sanck ouer die doeden 
(132). weclage. (8, 9). weyn- £ beweg- 
(1), beweyn- (8, 9), schri- (20) -unge. 
eim gesang vber die todten (110). clag 
bey t. (75). sehrey (7) carm-, sucht-ynge; 
droef sauck (147). 

"Trenarus &c, (7« trena) v. T'enarus. 

"Trenetieus &oc. v. T'renosus. 

Tre-, tren- (1) -norum (sc. liber) 
buch der ze- 7 tre-hern, var. trehen, 4 
der clage (65). das puch der clag (1). 

'lTren-osus, 7 -eticus (147) (7. la- 
ment-, laerim-osus) vol treher (68), 
záhern (134), besehreyens 7 droefflich 
(132). zaherig (75). earmeliek (147). 

""'renulus v. Tremulus. 

"Trenum v. Threna. 

'Thre- (Br), tre-nus, -mus (67) (2. 
laerimosus bb, lamentabilis Br. cf. thvena, 
cinoth) trenig (b). trehen-, zaher-iger, 
kleglicher (74). traym (55). driennigh 
(23). weinend mit zeheren (110). treher- 
(68), traen- (132) -achtich. schreylich 
(132). 

Trepe-dia, -tia (130), tripecia stelza 
(130, Gf.). 








TRI 


*ITrepida (aus er.) stiffel (74). 

Trepi-dare, -tare (3) (cf. tremere) 
hd. nd. zit-, eit- (3), tzet- (22), zi- (134), 
ziet- (10), sechot- (8, 9) -tern, -teren. 
ezedern Z sluckern (17). for-chten (65, 
110), -then (20). beb- (23), Ad. be-, bye- 
(18) -ben. beuen (22). ontsyen (132). 
schweben als einer der da fallen will 
&e. (65). 

Trepidatio schwebung in zwifel; 
verzag- 4 zitter-ung; forechtsamkait (65). 

Trepide forchtlichen (110). beuelich 
(132). 

'l'Fepi-, tripe- (Gl. m.) -dieam (acc. 
cf. tripos) chu-chmun sm. (£. cacabum 
Gf.) -hbmun (Gl. m.) dise 7. ferculum 
de. (Gt.). 

Trepidus Ad. nd. (23) zitter-lich, Ad. 
-leieh (1), -ieht, -et (134); erschrocken 
(110), verzagter (65). ontsi- Z7 beu-ende 
(132). tzeterliek (22). 

*"lrepi-tare v. -dare. 
""ITrepheris v. 'l'reueris. 

"ITreris v. Trieris. 

Tres Ad. nd. dry, drij dri (5). drie 
(11). drye (19). dre (22). drey (225). drü 
(20). dreü (111). try (6). trei (126). 

TPressis drey (9, 110), drie (17) scherf 
(9, 17), pfenuig wert guots (110 szm.). 
dry scherbil (? 8). 

*ITresteea v. 'lristega. 

"I Tretensa v. ''recensus. 

"('retices v. Pecten. 

""Pretrus (t. tetr-us, -ieus) drurig 
(8). 

"lTreuche v. ''reuga. 

"ITTeuerensis trier-, tryel-ischer (74). 

"TTreu-, Z7 treph- (76) -eris (c?w.) Ad. 
nd. trier, die stat von tr. (68, 132). 
trere (b, 925). treer (13). drier (17). dry- 
7 dy-re (5) (trier Z) tryl (74). 

Treuga friedis sicherheit (8). frid Z 
s. (9). gheleyde (81). treu-ge, -che (23) 
( pl. tantum, 4. inducie) frid-tage (4, 61), 
-tag (6 &e.) -dag (21), -dedal (see 23), 
-ung (110). frey teg o. gelait tag (1). 
frey- (3), fry- (76) -tag. frede tage (5). 
vrede dage (22). frist-d. (b^). soene (Z) 
frede (20). verharrunge der tage (75). 
trawung (68). dignisse (11). bestant ur 
treugas dare eyn fryden, var. frid, 
nemen; emittere ein fryd, var. fride, 
absagen (64). 

Treugare soenen, friedemachen, ve- 
lichen (20). frid setzen (75). siehern (64). 

Treugarius ein frid- (110), bestant- 
(132) -macher. 

'Treuge v. ''reuga. 

"Hreulus (7. q. traulus Gl. m. qus 
«pa Aoc) slurcker, lurcke-r, -nder (74). 

*Triaca v. 'I'heriaca. 

*""ITryambos v. 'riumphus. 

""Priamis v. 'Tramis. 

Triangulare dryeckig machen (68). 

Triangularis,Z -us (110) dri-wincke- 
lich (5, 23), -eckich (20). try winkelet 
(6). drey-egket (134), -eckig (110). drie 
huernieh (11). 

"TTriangularitas dri eckeyt (20). 
"Triangulariter dri eckig (20). 
Triangulum first (8, 9). hornaff (115). 
Triangulus (cf. laris) dri winckel- 


TRI 


ieht (5 sZm.) -ieh (23), -echtig (17). 
dreywinekelig (9). dri-eckecht (9), 
-eckieht (17), -ecket (75), -echecht o. 
-ortecht (8), -eantieh £ -hoekieh (132). 
trei-schrót £ -ecket (126). 
*"Triangulus s. wildergalgan (74). 

Trias dreyung (110). 

"ITriasantali sandelpulver (143). 

"Tribida (cf. tribula?) trisela (Sum. 
III). 

""Triboeus (machina, cf. Gl. m. 6, 624) 
tribok (93). 

"lTPóibue-a, -na, -us, -es v. Deurus. 

Tribuere Ad. gehen; haim-g. 4 zu- 
legen £ -schriben (65). nd. geuen. 

'Tribul-a, 7 -um (Das., Br.) (7. tritula 
1) Ad. nd. fle-, hd. flie- (21), pfle-, schle- 
gel. slegel an der drischel (1). vleil 
(106). vlogheler 7 harcke (22). harck, 
egede; kaff (23). Ad. stofel 7 roceh (6); 
rech-e, -en; ein trósch wagen (Das.); 
tre- (69), dre- (134), tri- (70, 74, Gf.), dry- 
schel; dri-scehil (Gt.), -ssel (67, 152), -Del 
(133). ackerpoltz (74). 

*Tribulaeulum flegilbant (Gt.). 

Tribulare hd. vmb-tryben, -treiben; 
be-truben, -trieben, -triben (76), Ad. nd. 
-drouen (20, 22), -droeuen (132), -drufen 
7 pingen (23). peynigen (9, 74). vertrie- 
ben (110). treschen (65, 74). dewschen (74). 
anfechten (65) gedrueuen (11). quellen 
(132).! 

*Tribularius (cf. tribu-nus, -tarius) 
der obire stain (mole 104). 

Tribulatio hd. be-trubnuf) sm., -dru- 
beniz sim., -triebung (110), -kummernif 
(65); peynunge szm., pinlichkait Z tre- 
Schung &e. (65), vmbtribung (65, 68). nd. 
be-droeuinge (132), -drofnisse (22), -truff- 
nisse (23). 

"Tribulator bedruber (20). quel-er 
(110), -ler (132). 
"TTribulatus bekummert 7 getroschen 
65 ). 

Tribulis (adj. de eadem tribu Br, 
pertinens ad. tributum 110. s. 4. consan- 
guineus de ena tribu 110) ein frund (110). 
freunde (-les p/. 9). maech Z neue (132). 
konline (Gil. Jun.). 

Tribulum (cf. -la. deea cf. nÁd. 
distel f. ron. d22) hd. stof)e-l sm., -r 
(68); stoyssel (152), stoyf)el (19, 133), 
stosel (3). nd. stoter. stoesserstock (132). 
ryb keule (4). strempffel (76). pumpel 
(109). eyn mursel kul; sweppe; deghen; 
ny (23). ysel (22). nl. dorschwaghen 
(116). 

Tribulus Ad. nd. di-, dij (11), ti- 
(23) -stel. herte (93), clein (43) distel. 
weg-d. 7 burtzeldorn (Ki.. hag-in (Gt.), 
-en (87, 102). hiuf-o Z -olter (Gf.). hufol- 
der (121). cluppel (campane 20). ags. 
gorst (942). 

Tribuna-l, -le (9), -lis (23) ^d. nd. 
richter-, richters- (9), riechter- (21), rech- 
ter- (18), ryechte- (19), riehte- (23) Ad. 
-stuol, -stuel, -stul, -stüle (19), nd. -stol, 
7 ding banck (23). 

"Tribunalis adj. (s. Br. cf. prc.) hun- 
nilih (Gr.). 

*"TTribunarius v. Tributarius. 

*ITribuni-tius (131), -eius (7. centurio) 
hunno (131, Gf. 4, 976). ' 

Tribunus Ad. nd. richter. ober-r. 4 











ThI 


ritter (110). ridder (132). Ad. re-, rie- 
(21) -ehter. rethter (20). landtzinser, 
dinsther, losunger (74). kamrer 2. tribu- 
larius; lannd zinser (s aus h verb.) 2, 
tributarius; furstat 7. preses (1). steu- 
rer (75). steur- (74; 75), stur- (6), zunft- 
(93, Ki.), rent- (74), zinf- (65, 74) -meister. 
czyns- (8, 9), recht- (15) -geber. heim- 
burge (Sum.). 

Tribus Ad.nd. slechte (13, 22), ge-sl. 
sim., hd. -slichte, -sliechte (21), -slaeht 
(1), -sehlácht (sc 134). 

"Tribus (?) west nort west (23). 

Tribus vicibus dry mal (15). 
"Tributa v. Deurus. 

'Tribu-tarius, 4 -narius (75), -larius 
(q. cf. iron.? cf. tribunus) zinser (8). 
lant- Ad. -z., nd. -tinser. Ad. ezyns-, zyn5- 
haftig, -hafftyck, -geber, -gelte (Sum.), 
-man (10, 12, 75), -leut (p. 110), -meister 
(20). nd. tins geuer; tijns-achtich ? 
-meister (11). der tribut gibt (110), schul- 
dig ist (68). der tribuyt sehuldich is 
(132). 

Tributor zinÜman (76). 

(Tributum /Ad. zinD, zins, lannd-z. 
sim., z.-gerichte (9). erb- (68), erf- (132) 
-lieh z. z. vom lande (75). lant- Ad. -z., 
nd. tins, -tinf. ezin sich (s?e 18). Ad. 
renthe sZm. czülle 4 pacht (20). tribut 
(125). steur (74, 125). bett (Das.). bede, 
vngelt, stur, gilt, eigen gab, earr. bette, 
bedt, stuwre, steüwer, gült (65). maut 
4 gewerff (14). nd. tinsse, tijus, schot. 

'Tributus gege-ben (19). -uen (11). 

'Pri-ca, -eha (Br.) (Z. émpedimentum, 
mora, deceptio, d. meretricis 6, meretrix, 
radix, inuolutio capillorum Br. &e.) hd. 
nd. fleeh-te, -t; vlecte 4 copht (100); 
fleth (49), fleyten (13), flocht (69). Ad. 
zopff, hor-z. ((), ezop, cezophe (18), zopfe, 
zopph, sthopp (8), zompff (6), strene, 
rübe (20). nd. topp (copp ? 23). isin-gelta 
(Sum. I), -halt (Sum. 1v). huyr &e. (147). 

Tl'rieamerata v. 'ristega. 

TTrieare Ad. nd. flech-, flich- (23), 
fliech- (21), flec- (6), fleu- (13) -ten. ^d. 
hare, hore flechten; be-triegen, -trigen; 
hindern (8, 9), ezoppen (21). 

Trieari zirlen 7 schwinnen (126). 
"ITrieatio flethtunge (20). 
*ITrijeatura gall. tréchure (122). 
*Trjeatus (7. deceptio 110 &e.) be-trie- 

gung (68), -drieginge (132). 
"UPricena-le 4 -rium dreyssig zalig 


| (110). ein dryssigest (68), dertichste (132). 


Tricen-arium (Gl. m.) v. -tenaria. 

Tricenarius (cf. trigenarius) sóst. 
(legere vnum -um. cf. pre.) dreyssigist 
(110). dertiehste (132). 

ÜTTrieeni v. Trigeni. 

*ÜTricenta trei hundert ezal (3). 

*"Tricent-a, seltener -i, -e, hd. md. dri-, 
hd. dru-, try- (6), trui- (76), trü- (67), 
nd. dre-, drie- (132) -hundert, -hondert 
(11, 132). 

""IPrieentarius truihundert zal (v6). 
drihunder-ste (23), -gheste (22). 

*"ricen-tenaria, var. -aria plura 
concurrunt in vna missa (cf. tricenariu- 
m,-s) vil trissig lesun-g, -gen der mess 
(65 varr.). 





TRI 595 


"IUPrieentenarius Ad. nd. drihundert 
zal, 4 tal (23). 

Tri- v. Tre-centeni. 

*'Tricentenus drif)ig (8). dreyschter (9). 

ÜlTricente-nus, -simus Ad. nd. der 
drihunder-ste, -st (110), -test (68). der 
trihundergest (6). die driehondertste (132). 

Tricentesies, tri- (110, 132), tre- (68) 
-eenties dri hundert- Ad. -werbe, selíner 
-mal, -fert (75), nd. -worbe (23), -werue. 

"ITrice-ntesimus v. -ntenus, -simus. 

"Trieentuplus drei hundert mal (110). 
dri h. valt (68). 

"I'rijeenus v. 'Trigenus. 


"lTrieeps (cf. bibellis) wurff-hack o. 
-biel (75). 

*''ric-, trig-esies Ad. drisig-, dryDyck- 
(19. sim.), dryf3e- (21) -werbe, -werft (20); 
drissig-mal, -malen (110), -fert (75). triDig 
worbe (23). druchtieh werue (22). dartich 
warue (11). 

Tric-, 7 trig- (110 &ec.), 4 tricent- (4) 
-esimus (cf. trigenus) (der) drysigist 
(110), dryezegest (21), dreys- (4), driz- 
(D sim.) -igiste; drif- (18), dryssi- (75) 
-geste; triss- (6), dnf (23) -igest; 
druchtegeste (22), dertichste (132). 

TTriclin-ium, 4 -eum (?. cenaculum 
cum tribus ordinibus mensarum 46), € 
-us (74, domus cenacul 16) hd. mus hus, 
muf-huD, -haus £ sal (91), sedal Z hosi- 
del (G£.), camere (110). ein kammer mit 
dreyen betten o. einn hauf mit dr. 
kammern (110, scm. 132). win kannen 
(kammer ? 23). ein ruge stat 7 einD huf) 
mit trien dischen (65). herliehe- 7 furst- 
lichmuf-hauf^e; sitzstule (74). 

Trico uuidarfart (Gt. 3, 583). pl. -ones 
Zanckechtige hader leüt (Das.). 

"Tricola-gum (Sum.), -num garthago 
(121, Sum.). gardago (Gf. 4, 251). 

"ITrie- v. 'Irich-omanes. 

"Tricomum v. '"Tritonium. 


"ITrieorinatorizatorium (cf. tritoni- 
satorium) temesbudel (20). 


'Trieornis dreyhornig o. mit dreyen 
hornern (110 sZm.). 

Tri-cuspis, -cospis (v. /ancea que 
habet tres acies 76) hd. spi (8); eyn 
dri, drey- (134) -ortig, treyórtig (151) 
spiÓ, ding als eyn spiD (17); dryectig 
sp. (21), eber-sp. (12), ebberspife (13), 
strimspief) (49), trispitz (6), das tr. hat 
(88); dryeekter spieD, kron-lin 7 -il do 
mit man sticht (75). krendel (76. cf. 
kronlin? oder grándel sueula &c.; 
gechrindelt Bw. 882. krinnen éncisura 
sagittae V. a. 1618 sim., vll. auch krempel 
fuscinula &c.), grelle (9. cf. BM. 569, 
anders Fr. l, 3712?). strale (19). strael 
(11, 132). eyn ouer peek (22). en drior- 
tich p. 7 sper (23). eyn speer mit dryen 
haeken (68, 110), drye taeken (132). 

Tricha v. 'T'riea. 

'lTrieho-, trico- (Sum. VI) -manes (?. 
eapillus veneris, polytriehum 7 poli- 
trieum, empetron, saxifraga, filieula, 
cineumalis &o.) steinpharn (Sum.). maur- 
7 stein-rauten; abthon; venus- 4 frawen- 
har; klein steinfarn (73 sm.). wider-thon 
4 -todt; ziperell; steinbrech (ki.). 

"ITriehada v. Pilaris. 

"Tridenarius Ad. dri-zehen, -cen (18), 


15* 


596 TRI 


der dreiezenhe (4), treiezehen (3) ezal. 
md. drichteltal (22). dritenta (s2c); eyn 
grepe 4 eyn gauele drij tenieh (23. 2 
tridens). 

Tride-ns, -us (22), 4 -ntula (74) (cf. 
prc.; ?. ereagra 20) Ad. eyn gabe-le, -1 
mit dreien zenen, drien z., dr. ezin (11), 
drin cenen (5), dren ezen (18); drey- 
zennig gabel (1); mist-g., 4 -hack (74), 
-gab (76), -gabal (141), -eabile (104); 
drizendich (20); kre- (20), kra- (110), 
krau- (68) -wel, mit dryen zenemn (68). 
eyn vorck mit drie ezeenden (132). griff 
(20). greif (49). greype (13). grepe 22, 
109). gaffele 7 dre tennich (22). ags. met- 
toc (136). 

"Tridental vat dat dry pynappel of 
pynnen hevet (147). 

Tridentum (c2u.) Trynt (125). 

*""IUridenus (Mss. mog.) Ad. dri-zehende 
sim., -zehenick (5), -ezenste (18). md. 
drichtech (22). 

"I Trideus v. Tridens. 

"Tridifieus v. Trifidus. 

"TTridrachmum anderhalb ort (111). 

Tridu-anus, -us Ad. dri dagig, drey 
tegig. 

Triduanus (cf. prc.) dri tagi-g (6, 
25), -eh (23). dre daghe (22). 

*TTriduo drey tag lang (110). 

Triduum dry tag (75). 

Triduus (cf. triduanus) drei tagig 
(1). dri-tagig (75), -tagechtig (5), -daechtig 
(23). dre dagich (22). driDig dagig (s?c 19). 

"'Tri- v. Trig-ellum. 

Triennalitas drüjericheit (20). 

Triennis hd. nd. (23) von drien jaren. 
hd. von drin, dreien jarn, Óéssw. garn. 
dry iare alt (19). drie iaer aelt (11). 
drey-iarig (1), -erig (1105). dry- (8, 9), 
 try- (76) -erig. dry- (132), dru- (20) 
-jarich. 

Triennium Ad. dri jar zijt szm.; 
drey jar-zeit (134), -lang (110); drie gar 
ezit (17); dry iarig (68). »d. drij, dre 
lar tij; drye iaer (132). 

Triens Ad. drey tail (9), daf) drit 
deyl (17 sim.) eyns dings. drey lott 
(110). 

Trie-, trige-, tre- (16) -ris (cf. dureo) 
ein sehiff (9, 17). gro schiff (8, 9, 76) 
mit dreyn (9), dren (8) mast-bawmen Z 
-pawm (9), -bamen (8), mit drin mas- 
beymen (17) ; quadrig-, pent-, hex-eris 
mit vyren, fünfen, sexen (9). trieris (7. 
nauis magna 86) kiel (6, G£.). kiol (Gf.). 
durco Z kiolmigna (86. aus kiol 4- magna; 
li. dureo, pl. -ones cf. . v.). ein droche 
munt (28. mAhd. tragmunt szm.). 

"Trifans (cf. trifarius) dryua-ch (9 
o. f ) dry (9); 

Trifari-am, -e drey faltig (110). dry 
faltiglich (68). drier hande (8, 9). 

Trifarius (7- fari; ?. tria fans 66 &c. 
cf. trifans; trilinguis 68; £ribus modis 
110) Ad. drierley, dr. spraach (68), drey-, 
tri- (76) -erlay, driueldieh (20). nd. dri- 
ger leyge, trierley (93). 

Tri-faux, -fax (68) ?. habens tres 
fauces drey kinbaeken (110 szm.). 

"Triffa v. Crinacula. 

*IT'riffera (medo?c. st. tryphera,cpuqQepa 
124) tressei, var. triDeny (64. cf tragea). 

Tri-fidus, -difieus (20), -sidieus (19) 





TURT 


hd. dry-faltig, -faldig (8), -feldig, -ueltig 
(16), -ueldyck (19), -spelich (9). dristrenig, 
trivaldie (155). dreyfaltig (110). nd. drij- 
veldich, -voldich. 

Trifinium dryendich (20). drey end 
(110 sZm.). 

"Tri-folium 7 -fillum (74), -folia 

ouches ampfere (Sum. goiesamphera 
(3 gaches-, var. gahes-ampffer £ klee 
(74). Cf. aecedula, eueulopanis, trifo- 
lium aeetosum. 

Tri-folium, 7 -phonium (125) (7. 
planta leonis Das.) hd. nd. cle, cle- (8, 
9, 75, 97), cleuer- (132), dre- (23), tri- 
(11) -blat; kele bleter (16). d. clee, 
clehe (17, 753, 125), eleh (755), ein dry- 
bletterig clee (110). 2d. kle-, kla- ver. 
caruel (11). kyrbel (19). lówen tapen 
(Das.). 

"ITriformare driformieh machen (20). 

Triformis Ad. nd. dri-, hd. drei-for- 
mig. hd. drey- (4), trei- (3) -formick ; 
drierleye gestalt szm. 

*Triformiter dri formelich (20). 

*Tri-, tru- (136), truf- (Hpt.5, 7) -fu- 
lus ags. felo-spraeci (94), -sprie (Hpt. 
l. e.); felusperiei (136). Aus tribulus 2 
friuolus? trufa? cf. felaspecol loquax ? 

Trifur ein grosser dieb (s8). 

*Trifurea tryzinglet, var. dreyzingget, 
gabel (64). 

Trifureus dry gablet (67). drey ge- 
belig (9). EDAAy ES yu pi 

Tri-ga, -juga eynn wagen mit dreyen 
pferden (110 szm.). 

Trigamus dreiweibig (110). dreyer 
weyb (9), dryer wibe (8), dreier weiber 
(15) man. 

""Prigecuplus dryssig- (68), dreyssig- 
(110), dertich- (132) -valt. 

*Trig-, tri- (49) -ellum (aus tigillum?) 
slege-l (13 &e.), -n Z klipfel (49). 

Trige-, 7 trice- narius, 7 trigenus 
(68) dryssig iar alt (68, 110). 

Trigenarius Ad. dri-Big, -sig, dreis- 
si-g, -ck (3) ezal. drifig zal (23). drich- 
tich tal (22). 

"TTri-cgeni, -ceni dreyssig (110). mit 
dr. zemal (68). dressieh vnd dr. tzoga- 
der (132). 

*"Tri-genus (7 -eenus, -eenarius 110. 
cf. -genarius) (der) trise- (5b), dreyssi- 
(66), treyssi- (70) -giste. dryssi-g (5^), 
-goste (67), -gst (133). trys- (69), tre- (3) 
-sigste. dreyssi- (134), dritti- (23), drifbe- 
(21) -gest. driBge- (15), drisgzen- (17) -ste. 


"dryfigst (133). driehteghet (22). 


*Trigenus (2. frum generum ) tripur- 
tig (Gf.). 

Trigeris v. Trieris. 

Trigesi- v. 'Tricesi-es, -mus. 

"ITrigi- v. Tign-arius. 

'Trigila v. Trigula. 

Triginta Ad. dri-Dig, -ssig (1T, 75), 
-sig (5), -ssich (20), -yByck (19); dreyDig 
(110), trissig (6). nd. trid- (23), dress- 
(89), dritt- (225), drieht- (22), dart- (11) 
-1Ch. 

Tr. tres & tria dry vnd dryssig (75). 

Trigla (cf. mullus) meerbarbel (126). 

"ITrigona 2. tritorium  mortiersteyn, 
vysel; 2. tela webbe (141). 

Trigonus dreyeckig (110). dry-eckach- 
tig (68), -cantich (132). 





TRI 


*"Trier- v. Tign-arius. 

"Trig-ula, -ila (Gl. m.) gall. treulle 
(122). 

"Trijuga v. Triga. 

Trilex v. Trilix. 

Trilibris hd. nd. dri-, hd. drei-wich- 
tig, -wichtich, -wagig (22), -wachig (23), 
hd. -wechtig. drei wegick (4). trei wich- 
tigk (3). 

Tril-ix, -ex, drilex (q. v.) trilich 
(645, 88), -che (Anz. 8, 98), -ch (6, 126). 
drilch (17). dreylich (64€). drylich von 
dreyen faden (110). van drye draden off 
malgen 4 eyn panser van drye c 
eyn dri-, drei- (110) -feldig (17), -fae 
(9, 110), -facht (8) pancer. feder-rith, -it 
(Hen.). 

"TTrilla ein muele spinnel (quo molten 
dini vertuntur 110). mulin spindel (568). 
mulen spundel (20). molen-spille (11, 
132), -spyl (19). 

"Trilare tryllsingen als trill trill; 
kindestillen (74). 

"Trimagister (-mgr? cf. -megistus) 
dreyer meister (9 sZm.). 

"ITrj- v». Thy-mallus. 

Trimatus dry (110), von dry (68), 
drier (17 sm.) iar czit, zeit (110). dry 
lerig (8). drey jar (9). 

Trimegistus ein meister seer grof) 
(110 s?m.). 

Trimembris von dreien glideren (110 
Sim.) van drye leden (132). dryer glid- 
der (8). drygliddig (15). 

"TTrimens ein buch, boch (17) von 
der sel-e (9), -en (8) tugent (9), dogende 
(8, 11). 

Trime-nsis, stris von dryen mone- 
ten (110 szm.). drimaendich (20). 

*"ITrPimera (27. taratantara, baculus 
mobilis super molarem; cf. deuorancia) 
kamprade, redpeutel, sehutzstab (74). 

Trimodus /d. dri-messig, -massig 
(6), -missig (17); drei-mássig (134), -me- 
sig (4); treimeissick (3). nd. dri mettig. 

Trimus von dryen iar alt (110 szm.). 

*ITrina (v. juna) mayn (141). 

*Tri-, dri- (1) -narius Ad. dri-, drei-, 
trei- (3) -ezal; dreyzalig (66 &e.). dry- 
zelig (75). nd. dri tal. 

*mrinat hyrundo (123). 

*Trinidus dryualtiger (74). 

*TTri-nies, -pliciter drystunt, vgl. zu 
dry malen (75). 

*Tri-nio, -o (93), -uio (6423) (im ludo) 
eyn try o. try augen (64b). drey (64^). 
drie (93). dry vff dem wurffel; 2. q. tri- 
nitas dryualtigkeit (75). 

Trinitas hd. dri-faldekeit, -feldekeit 
sim., -faltikeit, -ualdicheit szm., -vellikeit 
(55), -feldig (18); drei-faltigkeit (110), 
-ualtikait (1). nd. driualdiket (23), dre 
voldicheyt (11, 22). 

"ITrinius (gus tri-mus »« -ennis?) 
drey ierig (9). 

Trinoctium eyn cyt von III nach- 
ten (110 sém.). 

Trinodis von drei knopfen (68, 110). 
van drye knopen (132). 

Trinodium (7. enfundibulum Gl. m.) 
eyn ding von dreyen knopffen (110). dry 
naatig (68). drye naedich (132). 

*TTrinodus s. driuolt knop (13). 


TRI 


*ITrinomi-us, -s (?. ér?a habens nom?na 
66 &e.) dry-, drey- (110) -namig (68, 110), 
-naemieh (20), -nemich (20). 

Trinus (Br. 7. ternus 1) Ad. dri- (134), 
try- (6) -faltig; drey feldig; dri-f, -filt 
(8), -ualt (19), -uach (9), -zal (15); try- 
feltig (69), treifeldiek (3), treyig (2), der 
dritt (1, 75). nd. dri-gich (23), -uolt(11); 
dre (22). 

*ITrio v. Trinio. Suppus. 

Trio 7. bos (Br.) oss (147). 

Triobolaris nachgültig 7 schlecht 
(Das.). 

Triobolus ringferig (Das.). 

Tri-, tyr- (74) -ones (cf. septem-tr., 
trio) wagana (127, sm. Gf.) wagen am 
hymel (74). zacker- 7 pflüg-ochsen (Das.). 

Trip-a, -pa (75), 4 strip-a (q. cf. 159), 
-pa (15^) (cf. briton. stripen) (cf. oma- 
sum) Ad. sultze sZm. nd. sulten 7 pensen 
(109), wamme Z zulte (11), pletz-e (109), 
-er 4 panse (132). bletz (68). bletzer (110). 
wammenbletz; kuttel-, wampen-, var. 
wapen-fleek (75). kottfleisch (74, 110). 
rampanyge (19). 

"IIripandium v. 'Tripondium. 

"Tri-partire, -ptire, 4 -ptiri (nach 
ptitus 110 &e.) in dri Ad. deyln, teyiln 
(5b), nd. delen. in drey teylen (110), tail 
taille (134 szm.). an drie deyl gedeylt 
(17). in dre del ghedelt (22). 

Tripar-, trip-titus Ad. in dri, drey 
(110), drien (132) ge-deilt, -teilt (110). 

*ITripecia v. Trrepedia. 

"ITripeda v. 'Tripes. 

Tripe-, tripi- (110) -dalis Ad. dri, 
drier, dreier fuf) lang. 2d. dre vot lanck 
(22), driuotieh (23). 

Tripe- v. 'Trepi-dicam. 

""I'ripedio v. Triployda. 

*ITripedius(von -dalis wntersch.) dvey-, 
dry-fuessig,-fiessig(110 varr.).dryeuossich 
(132). 

*mTripela trippel (ferra, 135). 

*"ITrjpenda v. TTriployda. 

*""ITripendium v. 'Tripondium. 

ÜTTriperti- v. Triparti-re, -tus. 

Tripes adj.;.íres habens pedes sicut 
seabellum als schemel. sósé. (untersch. 
von tripeda 2. mensa cum. Ill pedibus 
66 &e.) Ad. dri, bissw. tri, drey-fuf. 
driuof (12). eyn drye-ffob (20), -voif 
stoel (132) dri vuet (11). driuet (23). 
dreuot (22). drebs (13). eyn ding mit 
drin beyn (11). 

*IUPipi- v. ''ripe-dalis. 

*Tripid- 7 tripart-itus indreygetail- 
ter (74). 

"TTripidium v. 'Tripondium. 

Tripl-are, -icare /d.dri-feldigen (-are 
5 &e.), -feltigen (-ieare 5, 75), -felligen 
(21) -faltigen; drei-feldigen (4), -falt 
machen (110). nd. dri-, dre- (22) -voldich 
maken, 7 -voldighen (22). 

*""Tripl-eida, -enda v. -oyda. 

Tripl-ex, -us (q. cf.) dri-feldig 
(D sim.), nd. -voldich, -vollieh (23). drey- 
faltig (110). 

"Triplia «gs. lebel (94, 136. Ad. sf. 
lzfel? cf. ad. label). 


ÜTripl-ieare v. -are. 





TRI 


"Triplieat-io (75), -ura driual-dunge 
(20), -tung (75). 

"Triplicitas Ad. drifeldekeit, drei- 
faltigekeit sZm. nd. drivoldicheit. 

*Triplieiter (cf. trinies) driueldeclich 
(20). dreifá-ltig (Ki*), -ehig (Ki2.). 

*Trip-loyda, -leida, -lenda (6), -enda 
(18), -edio (22) (Mss. mog.) dri- Ad. felde- 
keit sim., -faldikeit (17), nd. -voldicheit. 

"Triplois (cf. diplois) jopp 4 schopp 
(74). treie Z troie (Ziem. 475). 

Triplus (cf. triplex) drifeltig (5). 
dry (55). 

'Trip-oda v. -os, -udium. 

TITripodium (cf. G1. m. À. v., 0. v. tripes) 
dry-beineeht (8), beckecht (9) schemel. 
ein sch. o. ein ding mit drin fufen (11). 

"TTripofonium gall. treffonier (122). 

Tripolis !andt o. statt von dreien 
stetten (110 sem.). 

( "Ee (herba) turbit (126). poley 
Ki.). 

Tripond-ium, -us, tripun- (1), 
tripen- (66 &c.), tripan- 7 tripi- (15) 
-dium (7. stater &c.) Ad. &d. eyn ge-, 
i g- (15) -wicht. hd. eyn gewichte, dry- 
g., (-us) -wichtig (17, 75). 

"Tripor (cf. sq.) buffheit (20. hd. nl. 
Kil. frz. buffet). 

*ITrip-os, -us (109, 112), acc. -oda, 
-odem, pi. -odes, abl. -ode (Gf. ein 
schra-ge £ -ch (109), -g (110 s?m.). disg 
? chuhnara (acc. sg. cf. chytropus, tre- 
pidicam); drispisst p/., trispize al. (Gt. 
cf. trispietum). dristich (-odes Sum. rir). 
altar o. tryfussiger tisch (74). esel, 
schalek, geib (112). 

Trips, g.-pis ein holtzwurm (110 szm.). 

*ITripta (st. erypta; cf. prece 
eyn grube vnder der kirchen (1*1). claff- 
ter (75). 

Tripudiare (7. ecorisare &oe.) Ad. nd. 
hant slagen sem. Ad. frolich sin. md. 
vroliek wesen. dan-sen (99), -ezen (17, 
20, 65) vor frey- (17), freu- (65) -den. 
singende frauwen (8). s. 7 frewen (sic9) 
sich frowen; vff-springen Z -hupffen mit 
schritten vor freuden (65). seer fryen 
(110), verblijden (122). schri- (20), schre- 
(8, 9) -cken. gumpen (126). 

?Tripudiosus freudenuol (75). 

Tripudium (7 -poda 76. verm. eig. 
zu -peda? freude (8, 9, 75). grofà (110), 
vffspringend (65) freud, die da gezelt 
wirt mit dem trit (65). tretenód (Gf.) 
groisse blijtschafft (132). frolichkeit mit 
schreckin (5^). eyn reyg (12). 

Tripulare dri volden (23). 

"Hripum vitse (108. vimen, vicia 
Kil.). 

*"TPripundium v. 'Tripondium. 

Tripus v. Tripos. 

Tryphera v. 'Triffera. 

*"ITPj- v. 'Ty-phonieus. 

*'Triphonium v. Trifolium. 

"TTriqua-drum, -rum (94) tri- (127), 
thri (Gf.) -feorscozan. ags.trifoedur Ul 
dhrifedor (94). 

Triremis eyn schiff 7 gal-eye (132), 
-le (110) mit dry, dryen (110) ordinan-tz 
(110), -cien van (132) ryemen. gock (74). 

*ITriseus een driesch (108. veruaetum 
&c. Kil.). 








TRI 


*Trisicum v. Medica. 

*Trisidieus v. Trifidus. 

Trisilis ags. thrifotad faed (Gi. Aelfr. 
Cf. Gl. m. h. v.). 

"ITPispiecum  drisbizie (104). Cf. v. 
tripos; vet. el trispide der drispicz 
(Sm. 3, 583); trispedium (Gi. m.). 

*""TPpisponitus v. T'yphoniceus. 

"ITrissa (piscis, ?. alosa; a. d. D.?) 
alose (Kil.). 

Trissago v. Trixago. 

"HTristagium v. Tristega. 

Tristare, -ri hd. be-truben, -druben, 
-driben (13), -dróben 7 -drobet sin (21), 
-trubet sin s?m. 

Tristare (7. con-tr.) tru- (68), trau- 
(110) -rig, drouieh (132) machen. 

Tristari Ad. trurig (68), traurig (110), 
betrubt, bedrubyg (133), md. drouich, 
be-dr. sin, wesen (132). drouichen (11). 
bedro-uen (11, 225), -mmen (? 23). moyen 
7 troren (22). 

"Tristator betruber (75). 

Tristeg-a, -um, tristiga (67, 152) (?. 
locustricameratus 4 cloaca Gemmae, Vocc. 
ex quo, Ssecutorium q.cf. 125. cf.ambotum. 
trumento. priueta.) eyn volger (125); 
v. der, in der (21) schan-den (6, 21), 
-de (135, 152), -d (67). eyn fulger in eyner 
standen (17 &e.); fulge (5b), volghe (92, 
28) inder st.; huttenfogler (-à 74). eyn 
hauf) von dreien kamern (110), huD von 
dry kameren (68, sm. 132). ef) gadin 
(8). esse-g. mit dreyen vnderscheyden 
dachen (9. eyn degk (21). tri-, 7 bri- 
(Gl. m.) -stega ein buthe deckil (bb. »« 
dolithega?). scheiühauD, prifet, stieg 
(74).stige trodea (sé.troclea? 104). tresteca. 
(7. trieamerata) dhridilli (Gf. b, 133). eri- 
stoga (2), ehristega (7. lat-rina 7 -erna 
1, aber erist-ogum, -egum 7. cristallus 
GI. m.) scheyB haus (1). (Cf. praestega 
vor- 4 wetter-tach; schopff Ki*.). tris- 
tegum waerderebbe ; heymelecheit ; sciit- 
camere (108). dry camerigeistede (147). 
drygadung (74). trist-egum (2), -egium 
2, 74, 16), -igium (74, 16 &c.), -agium 
(74) (Z. propugnaculum qg.v., speeula- 
re 4 -r 75, phala 74. cf. Ob. 336. Gf. 8, 
214) hd. er-, 6 ar- (4, 75^), a- (752) -cker, 
7 berg-frede, -fryde (67). nd. erkener £ 
berehvrede (23). erckel (76). argger £ 
berg (6). Ad. bergfrede (v. a. 1477), berck- 
fryde (66 &e.); bergk- (21), burg- (134), 
burck- (69) -frid; perckfried (74), ber- 
pferd (4). solari (Gt.). 

"Tristieiosus betrubter (75). 

Tristis Ad. betrub-it, -et, -t; be-triept 
(76), -drubig (19); drübyek (19), tru-, 
trau-, dru- (8) -rig. nd. bedrouet, drueuich 
(11), druue (99), vnhogen (22»). 

T'ristitia hd. betrup-, betrub-, bedrüp- 
(61), nd. bedrof-nisse. dribnif (13). trur- 
(68), drou- (132) -icheit. traurig- (110), 
trauri- (134), trürl- Z widerwerti- 2 lidlich- 
(65 Mrg.), drure- 7 drube- (20), drubyce- 
(19) -keit. kranckheit; trub- 4 quanck- 
(gnanck-?) -sal; anfecht-, vnterdrück-, 
v/derb-ung ; smertzen, leid, angst, not, 


597 


— 


jamer, kummer (65 Mrg.). k.-ni& (65). 


"ITrisus (aus tirsus?) eyn strang (11). 

"Trita (anders Gl. m.) v. ''rueta. 

""Tritaphus v. Trritauus. 

Tritare dick-vil zerryben (68, 110), 
-wil wryuen (132). 


598 TRI 


*"ritaua Ad. die elter müter (6), eyn 
dritte e. muder szm. nd. eyn drit grote 
m. die eltest an (91). 

T'rit-auus, -tauus, -aphus e driuat- 
ter (75). Ad. drittelter- (74), der drit 
elder-, eyn dritte elter-, nd. eyn drit 
grote-vader, Ad. -vater, -vatter. die bijste 
aelder vader (11). der tritte alter- (3), 
dritte alter- (4), funffte a.- (19) -vater. 
tritt elter ini (6). der eltest eme (91). 
vr-ani 7 -anher (74), -eni (110). des vráne 
vatter (Das.). 

*"Trite- (74 &e.) trito- (1, 22b. 74, 17, 
125, 132, 147) -rium (cf. erucibalum) 
hd. eyn stoessel (76), morsel (5, 76), m- 
stossel (18), -stempfel, -stempel (133); 
stoDer 4 morser (17); m.-stossel (2), 
-stossel (1), -strempffel (74), -stien (1102); 
m.-, mórDer- (151), morfer-stempfel ; mar- 
ser (6); stam-phe (3), -pfe (4), -pf (74, 
75); tuppel (2. cf. Sm. 1, 388. w. v. trun- 
cus); rib-kule (74), -yfben (125). repyse- 
ren tot vlass (147). eyn mosser- (21), 
moser- (22), moyser- (23) -stempel. fissel 
(n martorio 77). visel 7 kule (22b). v.- 
steyn 7 moerser (132). reybkolb, melpeu- 
tel (74). 

"ITriterium (cf. prc.) v. 'Tritonium. 

"TTriterius v. Stibulum. 

Tritic-eus, -ius (75) (cf. frumenti- 
ceus) wei-ssenen (75), -Den (20). von 
weyssen (68, 110). van weytzen (132). 
tarwen (99). 

"ITriticosus v. EF'rumentosus. 

Tritieum d.nd.(23) weib. hd. weiss-o 
(93), -e, -en (110); weiz (5b), waitz (134), 
wai 4 keren(76), weiD kerren (6), weytze, 
weiyD (19), wef)e (13). nd. ter- (132), tar- 
(99), tra- (109) -we; weyte, weit? rogge 
(109). 

'Tritilis gut zu ryben (110^). guot zu 
ryeben (1102). bequeem zu zerryben (68), 
zo wriuen (132). 

jTritillum Ad. sto-Bel, -ssel; stóssel 
(67); stoyDe-1 (133), -r (19). 

"Tritolus v. TTritula. 

"Tritonisare (cf. taratantarisare 
melpudelen, peuteln (74). bütlot (-at93) 

"Tritonisator butler (93). melputler 
(14). 

"Tritonisatorium (cf. taratantara) 
büteluas (93). peutelfaB &c. (74). 

"ITritonium (abl. -io) bütel (93). tri- 
comum, -terium melputel (74). 

'lTritor stober (20). 

Tritorium v. Triterium. 

""IPritualis dry wetig (18). 

"Trituare v. Tritulare. 

"TTrit-ula, bssw. -olus, -ulus (29) (cf. 
tribula, percussorium) Ad. fle-, ple- 
(16), ple-, fley- (13), sle- (21) -gel. nd. 
vlegh-el (11, 22), -e (23). dreschel (15). 

"Tritulacio ein dresser (sic 4). 

Tritu-lare, -rare, -are (7. tribulare 
1) Ad. dre-, tre-, dró- (Das.), nd. ders- 
(132), der-, dor- 7 dur- (11) -schen. Ad. 
dre-ssen, -Ben (10), -Delen; das korn 
auD-treiben 7 -trucken (Das.); zu-, zer- 
ryben, -reyben. nd. to-wriuen (92), -wro- 
men (23). zermullen (74). 

"Tritu-lator, -rator Ad. dre-, tre- (6, 
75, 76, 1105), nd. der-, ders- (132) -scher. 
Ad. dre-sser, -Beler (21); zu-, zer-reiber. 











TRO 


Tritu-ra, -ratio, latura (75), trit- 
tura (15 var.) (z. messis) tresch-  flegil- 
unga; dresea 4 gidrese (Gf.). tre- (68, 
110^), dre- (1, 1102) -schung. dref- £ 
dress-unge (20). zerrybung (110). dorsch- 
7 wryuinge (132). ein korn Ad. -hauft, 
-huf (6), nd. -hopp. Ad. ein hauff korn-s, 
-D. ein hanf koren (7. granum eanapi 
Sic 4!). huffen strof$ o. ge-str. varr. -stros, 
-StrüD (wett, -strós); strohauffen (75). 

'Tritur- v. Tritul-are, -ator. 

Tritus (v. confractus d&c., abilis, et. 
expertus 3 1. q. nhd. gerieben) Ad. be-, ge-, 
zu-reben (Mss. mog.); be- (5), ge-, zu-, 
zer-riben; ge-rieben Z -ubt (110), -tro- 
schen (68); scheffti-g (10, 49), -ch (13), 
-ek (3); retlieh (49); lewfftig (bis 1. cf. 
Su. 2, 445). hd. nd. bescheyden. bereuen 
(23). to- (11), ge- (132) -wreuen. herfarn 
(21). klug 7 behende (11). 

'TTriuia (7. Diana) eyn gottin der 
weld (110). eyn goedynne van die iach- 
ten (132). 

Triuiales (-ium 110) drey kunst scz. 
grammatica rhetorica loyca (9). 

Triuialis 4d. triwechig 7 wegig (76), 
dri-, drey-wegig. Ad. dri-, nd. dre- (22) 
-wegich, -wegicht (21). trijwagig (6). 
drweeh (23). 

"TTriuio v. T'rinio. 

Triuium triwwág (6), -wege (141), 
-wegich (28). Ad. dri we-ge, -gig (46), 
-rg (20). dre weghe (92). drey weg (9). 
drie wege scheidege (5^). hd. wegscheyde. 

Triumphalis Ad. sig-, sege- (117), 
strit-, streit-hafftig; sig- (65), sieg- (62), 
sege- 4 vberwonde- (20), vberwint- (75), 
kyfe- (5) -lich. lobelich: vberwunden (8). 
l. £ streythafft (9). strit-haffig (18), -hef- 
tig (6), -bare 7 kone (11). beselicht (21). 
nd. kiuelic. 

Triumphaliter vberwintlieh (75). 

Triumphans gesiegende (20). 

Triumphare Ad. vber-winden, -sigen 
(1, 75); ge-s., -segen, -siegern (55); vbar- 
sigiron (Gf.), obsiggen (75), vechten, 
herrschen (64). hd. nd. sege-, zege- (11, 


)|19 &e.) -v., -vachten (23). weehten (21). 


syg haben darum freyen, var. fryen (110). 
verblijden van groissen victorie tegen 
die vyande (132). den sig gewinnen £ 
obliegen im strit (65). frogen (19). yrou- 
wen (11). 

Triumphator obsigger 7 vberwinder 
(75). segehafft (20). eyn syg-halter, var. 
-behalter (110). 

Triumphus (7. tropheum 1, tryam- 
bos 74, nieostrum 315, plena victoria, 
vana gloria, cantus trium puerorum) 
der sig (1, 65, 75, 76). syge (110) seghe 
(20). eyn segunge (18). obsigung (75). 
gesig (74). volkummen sig (9). volkom- 
men strit (8). vberwind-ung (74, 45), -er 
(10). Ad. sege-, seghe- (13), Ad. (12, 19) 
nd. zege-facht (5), -vacht (23), -vecht 
(22), -vechtinge (11), -fechtung (5b, 19), 
-haft (19, 13). drifeltig freud (65). 

Triumuir der selb drit gewalt (sc. 
het 93). dreiherr (Das.). 

*"Tryuneula ingrun (74). 

Trix-, triss-ago (cf. ehamaedrys) 
gamanderlin 7 bathengel (116). 

Troas die statt troy (110). eyner 
von troyen (68). 

*ITroea v. TTrueta. 





TRO 


"ITroe-, trot- (19) -alus (awis 110 &c., 
vogel 107, eynre hande vogell 132). eyn 
weckholdervogel (68). drap (19). drappe 
(11, 101). 

"ITrocare, 7 troeulare (110 &e.) (7. 
cwm troco ludere 66 &e. »« trotare) 
topffen (74). doppen (20). dreben (19). 
drauen t. 

"ITroeatio doppen (20). 

"Troc-ea, -ia (3, 4, 74), throcea (23) 
(aus troch-ea, -lea cf. droteca) grief 
pret (74). lunner (76); runge (3, 4, 74, 
77) ?n curru (16, 17), super axem (4). 
eyn tuwing (t? e? 23. aus runge ?). 

"Troces (cf. prc.?) balk-zappe (8), -e 
zapft (9). 

"ITrocia v. Trocea. Drotheca. 

*mro-eclea, -chlese p/. (111), -eleis (d. 
ql. 4. rotis modicis 94, 136), -ehea (66 &e., 
Br.), £ troclea (68, 132, 2m 110 untersch.) 
(d. torcular & parua rota super puteum; 
cf. torelea, trocea, droteca, colista) 
hd. nd. wind-e, -elsten (22b). runge (9 
Anh.) rulle (125). kelter 4 wind Qu 
pref) (-ehea 110). persse (132). wyndaes 
(108, 132) van putz (132) cf. windasium 
(Gl. m.) prünsceheiben (pé. 111). schib 
wind £ haspel (76) ags. strikilum (d. 
pl. ll. c); trogleis hledre (Hpt. 5, 194). 

*Troelodite v. 'Trogodite. 

'Troeta v. ''ructa. 

"Troeulare v. 'Trocare. 

"I"'rocum v. Traeum. 

"ITro-eus, -ehus (114, 135, Ki., Piet, 
Gf. Fr, Br.), toreus (109) (spel 22b, [u- 
dus 4 instr. ludendi puerorum, 1. trope-, 
copa-rillus q. v.; turbo 114 &c. cf. glo- 
bulus, droteea) hd. nd. dop; ku- (17, 
22» &e.), ko- (22), Ad. kru- 7 krau- (109), 
kreu- (114), kráu- (Ki.^), krei- (Ki.2), 
trie- (135) -sel. hd. doph (18), dopf, 
doppe (8, 20), topf (6, 1102, 128, Sum.). 
bof) kule (8). bos kewle 7Z treibe keul 
(9). bustule (t s&. c). dryveklót (109). 
klof (135, Das.) glotz (Piet). tol (182). 
dorl (Fr.). peitsch-torl Z treibhorn (Ki2.). 
radscipa (7. poples Gf.). 

'Troehea (cf. troc-ea, -lea, ancla) 
zugscheyb; seheybe in einem zug; prun- 
nen-rade, -sayl (74). wijn-, oley-parss; 
cleyn putrat (147). 

Tvochilus (aucs) küng- (Das.), kónge- 
& golthenn- (126) -lin. glothánichen (114). 

'lroen- v. Troe-lea, -us. Drotheea. 

""Urogleis v. Troelea. 

Trogo- (1102, 132, Br. sí. troglo-), 
troge- (68), troclo- (110b)-dite (7. ethio- 
pes) mor-en (68, 110), -ianen (132). 

"Trogus (cf. troelea) winta (Gf. 1, 760). 

Troia die stat von troy (68) dem 
kunigrieh von troyen (110, sem. 132). 

Troja suu (Gl. Cass.). 

'lTroi-anus, -us, -ugena, tros eyner 
von troyen (110 sZm.). 

'Troita v. ''rueta. 

"IlTroius &oc. v. Troianus. 

*ITrolla (cf. trulla) kelle (5^). murer- 
(8), mawr- (9) -k. 

*ITrollius flos hunds-gifft, -tod (143). 

*"IProna, (énstr. carpentar$; $. ascia 
75) hd. mei-, mai- (16) -ssel (der zimer- 
leut 75); meisseil (3); may- (74) mey- 
(17) dachs- (759 Mrg. dech- Fr), nd. 


TRO 


des-sel. neper (76) borer (9 &e.). beiel| 
spennu (755 Mre.). 

""Trongrus (aus eongrus) v. Thy- 
mallus. 

T'hro-, tro-nus hd. tron, selten thron, 
dron (5b), troyn (5), stuel (20). konnig- 
(8, koniges (9, 283), kung- 7 kaiser- 7 
got-lieher (65) stul (der wirdieckait 65), 
stole (93). trone (23). pi. throni die 
gestulten engel vff den got siczt (65). 
engel sehar (9). kure o. rustul (74). 

*Tropa brychen-, (verb.) buchen-hulez 
(19). bucken holt (11). 

Tropea v. 'rropheum. 

"TTropedo (p?scs, cf. torpedo) bley 
(11, 19). blyck (19). bleke (20). 

*Trope- (147), copa-rillus (7. trochus) 
dop, tol (147). doppe (8, 20). 

Tropiee Ld. glich-lich, -liehin (8). 
zd. geli-ckich (22), -ehit (23). tropi-cus 
7. conuertibilis &c.; -tus est homo conuer- 
satiwus (16). 

*ITropidus 7. strepidus commotus (16). 
*""Tropium v. ''ropheum. 

Trropolo-gia (Br. &e), -ya (176, 93) 
ein betutung diu lert tugend (93). rede 
tuschen got ind der syelen (141). 

T'ropologiea intelligentia sitlicher 
sin der da gut sitten antrifft (65). 

*"Tropolo-ya v. -gia. 

Tropus (7. szmilitudo 1 deceptor 66 
&c., modus loquendi 72. cantus in. ecclesia 
110 &e.) Ad. glichnis; gleich-nyb (4), -ne 
(3); gelijehniBe (20). nd. gelienisse. lut 
(8). laut (9). eyn reden waelstaen of 
guede manyere (147). 

*"ITrophator (cf. trufa) v. Leccator. 

Tro-phum, 7 -pium (76), -pea (pi. 
94, 136) (Z. victoria habita de hostibus 2n 
fugam sed mon plene deuictis a, trophos 
eonuersio e£ dic. spolium belli; cf. 
triumphus) ein vberwintnuf Z ein zei- 
chen eines sigs (110). lob o. sig (9). lop 
o. vorsalbe (vor torax q.v. 8). zege (19). 
verwynnisse (132). ags. sigbeaen (94); 
signa 4 beanc (/at.? 136). 

"Tropheus (7. vzctoria) sig (76). 

*Prophium (sf. str.) gurtel (20). gor- 
del van gold off siluer, en duysynck (?. 
stromacium 147). 

"'Tross-a, -ellum, dem. ella £ -ula (20) 
(cf. Dz. Wtb. 347) pack-eel (11), -eil Z 
tross? (20). pae (108). gepae (19, 99). 
tors-el (99), -eel (108). 

"lTrossare tors-en (99, 108), -sen (20). 
packen (11, 20, 10s). 

""Yrossellum &oe. v. 'T'rossa. 

'Trossulus (27. torosu-lus, -S Kil) 
rytter o. trosser (110). ryter o. trossierer 
(110b). ridder (132). poeselachtigh (Kil). 

Trostri-num, -um v. Tostrinum. 

""Protalus v. 'Troealus. 

ÜTrotare (cf. troc-, suecurs-are, 
(m NA hd. draben (19 &e.), ezelden 
19). 

Trrotatio (cf.sueeursatio) drabunge 

). 











""Protator v. Sueeursarius. 

"ITrotorium (cf. trit-erium, -onium) 
melpeutel, stampff (74). 

*iTroximum «v. Ciehorium. 

*ITTOxSsimia v. Taraxacum. 





Jq'EU 


Trua (v6 trulla £ tudicula; truna 
7. trulla longior 125) ballye Z to- (122), 
tu- (109) -bbe. bal o. topff (110). zuber 
ader wanne (hd. 109). schaufel o. hand- 
becken (91). brente (Das.). koch- Z wasser- 
kelle (125). gelte; rührlóffel Z7 quer! (Ki.). 

"Truale v. ''hamus. 

"TTrub-ilum, -lium (7. parapsis 147, 
Gl. m.) dyssch Z blayter (19). platteel, 
grote schottel (147). 

*"Trubuena v. Deurus. 

"True-a v. -ca, -ta. 

"ITrueea (Gf), truea (Gl. m.) tru-ha, 
-à, -he (Gf. b, 511). 

*TTruceus (st. truneus) stock (55). 

Trucidare Ad. mo-, mu- (6, Dh mi- 
(76) rden; stechen (21), dot-st., -schlahen 
sim.; ze tod sehl. (76), zu tod schlagen 
sim.; er-dotten (55), -slahen ; doden szm., 
verderben (65), kreneken (debelitare 8), 
pingen sZm. krigen (17). zu- (17), doet- 
(132) -slaen. 

Trucidatio pyng- (8), tot- (9) -unge. 

Truciditas v. (Truculentia. 

"Truci-diter v. -ter. 

"'rucilare turdorum vox (141, Gl. m.). 

Truci- v. Trucu-lentus. 

"mTruci-ter, -diter (68) ewreet- (132), 
freyde- (68) -lich. 

"I'ruecium v. 'Tucium. 

TTru-eta, -tta, -ta, 4 -tula (74), -eaà 
(68, 107), -ita (Gf.) tro-cta (b^), -ea 4 
-ita 7 trita (Gf), tur-ta (Gl. m.), -da 
(15) G6. varus 4 mertus 74, eardua 
fo-, ho-rena 75) hd. vor-, for-hana szm. 
(Gf.), -hen (46, 755, 111), -henn (68), -na 
(81), -en (153, 63), -n, -hà (Anz. 8, 98), 
-ieh (1), -eh (v4), -h (9), -hel, -el, -heln 
(110), -aln (21); far-hain (6), -en (15); 
vurn (19, 74), vor (3, b^), far (4), ferhyn 
(64). nd. vorn-e (22), -ken (107), vuern 
(11), voernken (132), werne (109), worme 
(23). hueche (v. a. 1618). hueh (Fr. l1, 
4715). rupa (Gf. cf. capito). 

*ITruetaria (si. tract.) trehtere (131). 

T'rueulare (et. turdorum vox 141, Gl. 
m. cf. true-, trut-ilare) dot schlahen o. 
wurgen (110 s?m.). 

'rueu-, truti- (67, 74, 133, Mss. mog.) 
-lentia, 7 truciditas (110 &e., Br.) pyni- 
gunge (110b). penus (1103). wreetheit 
(133). vredesami- (22), vressam- (23) 
-cheit. vnfrid- (74), frid-samkeit (6, 74), 
-esumkeit (21). Ad. bofà-, pof3- (74) -heit. 

"TTrucu-, trutu- (9), tutu- (8), truci- 
(Br.), eruci- (v. tirannus), truti- (wss. 
mog.) -lentus Ad. nd. bose. id. bof), boe 
(21), bóssi (6), hochmutig (9), goch mütir 
(sic 8); peyn-, var. pynig-ung (110. »« 
pre.) wreet (132). vressam (23). 

*ITruda schlit (46). 

*ITrudas v. Tradulus. 

*' rudases (cf. trudes) eyn ysernkolse 
(20). 

*Tru- 7 nu-datus enploster, nacken- 
der, auffdeckter (74). 

Trudere hd. sto-, stoe-, stoy-Den, 
stossen, ste-chen, -eken (76). nd. stoten, 
steken. 

"rud-es, -is (80) (7. eonchi Z fustes 
ferrati Br. sí. conti; cf. tonsus, truda- 
ses, tudes) schalt (80). schalt-y (64e, 
125), -e (Das.), -ri (64b), -en, -baum (15). 
treibkáule (Fr.). trib-, stemp-, stoss-el 











* 


TRU 590 


(125). puthake (mawuzs 11). beschlagen 
boumen (68), gheserte bomen (132) qui- 
bus naues ?mpelluntur. ags. spreotas ( pl. 
942). 

Truellium, -um (147) (anders c1. 
m.?) cirkel (11, 19, 20, 147). pesser (141). 

Tru-fa, -pha, selten -ffa (cf. Dz. Wtb. 
359, 360 sq.) hd. tuscherie, duDery (21), 
tusch- (20), duyss- (19) -unge; gedusehe 
(20), betrug o. biebery (110), bedroch £ 
bouerie (132). tusch (23). teutsch (74). 
getüsche (109). tuyschinge (11). boDhait 
( 16). 

Tru-fare, -uare (cf. vexare) hd. md. 
tu-, tuy- (11, 132), Ad. teu- (74, 134), tue- 
(20), du-schen. hd. duDen (21); spot-, 
spo-, sput- (17), bespot- (14) -ten. betrie- 
gen (110). buedrien (6). gecken (22, 74). 
belachen, leichen, geilen, muen (74). 

"lTrufatieus düyslych (19). 

Trufator gecke, teuscher, lecker, 
leicher (74). 

*''ruf-fulus, -ulus v. 'T'rifulus. 

"TTrugulum (sf. strag.?) fehiz lahhin 
(Gf. 3, 426). 

""Truita (rz. truite) v. '"rueta. 

TTrulla (Znstr. lapécide, muratoris 1, 
cimentariorum 3. cf. trocllaà, trua) hd. 
chella (121, Gf.), chell (1), kell, murers-k. 
(110). hd. nd. kelle (dar men mede mu- 
ret 225). keel-le (11), -e (19). koell (76). 
kel (97). kled (21). brente (Das.. Hen.). 
bolle (13). schu- (11), truf- (69, 134), 
truyf- (132, 147), trüef- (20), druf- (66 &c.), 
dru- (10) -fel (der steinmetzler 132, 141). 
phanna (Gf.). scheuwer, trinckkopf (112). 
irdinfaD (74). asche topf (8). furez (8, 
9, 74). druntz (£. bombus Tw.). truntz 
(14). vort; schete; stotere; heye; tru- 
weel (108). ags. erucae (92, 136); scofl (94), 
Seolf (135). 

*Trullare (cf. prc., trulliare; anders 
Gl. m.) v. Strullare. 

'Trulleum ein breit va da man hend 
in waschet (110"), darin wescht (1102) 
sim. hand-faf) (Ki.), -beckin (91). 

""Urulliare (cf. trull-a, -are) varczen 
(8, 9). 

*ITrullura herhorn (33). 

"Il'PrPuma (aus turma?) herre vber 
dreyssig ritter (74). 

*Prumento (cf. erumenta) eyn fulge 
in einer standen (11). 

"Iruna v. 'Trua. 

"Hrugeali (s -uli?) dy klauchen 
(125^. 

"IUTruneanus (cf. trutaneus? trunea- 
rius Z. deuorator Gl. m.?) gi- 4 pet- (2), 
Sy- 4 byek-, var. bieck- (74) -ler (of. rr. 
2, 91b). 

TTruncare hd. nd. v^, be-, ge- (9), 
aff- (20) -sniden. Ad. ab-schniden, -sehnei- 
den, -howen (65, 76). hawen (9). glet 
virhauen (8). haupt abscehlagen (64). 
verhouwen £ stummeln (100). be-st. (17). 
Stocken (20). block (110), blocher (68), 
bloechen (132) machen. 

Truneatio v'snid- (11), vschrot- (9), 
virsrot- (8) -unge. 

*Truncellus (7. pila) ball o. pall (75). 

"ITruneula v. Crinaeula. 


Truneulus elot- 7 block-lin (75). ein 
clein bl. (110), bloexchen (132). 


, 


600 TRU 


Truneus (cf. runeus) Ad. nd. bloch, 
block. bluch (17). ploeh (69, 114). bloc 
(14). bloege (13). snyde- (19), dz stamm- 
(Das.) -bloch. ranpht (3. cf. Sm. 3, 91). 
roone (225). klotz (8 &c.). stock (20, 93). 
stam (20). stump (126). strumpff (114). 
düppel (metaph. Pict., Das.). 

*"Truntula v. Crinaeula. 

Truo (£z. onocrotalus) elff (125). on- 
vogel (140). 

'Trupha v. Trufa. 

"Trus-ile, -ale (10, 12, 13), 7 -orium, 
-ibulum (147) Ad. nd. (23) stech-, sthec- 
(10, 13), stiche- (5), steig- (7:7) -messer, 
-mes (23). steke mest (22). steckmetz £ 
doelken (132). dol-, 7 knoip- (147) -mess, 
-messe (109). dolehlin (1109). ein tolehen 
(1102). stecher (75). hd. te-, de-gen. pock 
(74). dag, deghen (147). 

Trusio stoeDunge (20). 

"TTrusor stoefer (20). stosser (15). 

Trusorium (7. stima 75. cf. trusile) 
da man mit sticht (110). daer man mit 
steycht (132). ein ramme (8, 5, 12, 91, 
29), raim (6), rame (55), span-r. (67), 
rame (5b), ram (77), rammel (4), runne 
(22), ding (17) da (do 6) man dye pele 
(pfal 6) mit in sto-BDet in dye erden (21), 
-Deit (b), -st (6), slete (17); dar men 
pale mede stot (22). ein spane rame 
falden (133), ezu felden (152). rurschiben 
(15). kloppel (10). haver (1). haier (3. cf. 
Sm. 2, 128). hoyer do mit man die pfel 
stosset; stechmesser (74). 

Trusus gesto-yDen (19), -eBen (20). 

Truta v. Tructa. Chytropus. 

"Trutan-eus, -nus (2. deceptorius) 
trugenhafftig (110). truwan-t (108), -tich 
off steck worden (132). 

Trutan-ia, -nia trugenheit o. vntrew 
mit boesen worten (110). tru- (108), on- 
truw- (sc 132) -anterie (mit losen wor- 
m 132). tru-antscap (108), -wantschafft 
132). 

'TTruta-, trutan-nizare mit worten 
betriegen (110) tru- (108), traw- (132) 
-anten. 

Trutilare (cf. trueulare &e.) turdo- 
rum vox (123, Gl. m.) pfeiffen wie ein 
krammetvogel (Ki*. Mrg.). 

"Truti- v. Trucu-lentia, -lentus. 

Trutina Ad. nd. wage, w.-balck (110, 
132). wag-b.? -boltz (Das.), -paleken (111). 
wagen zunge (8, 9). z. in der wage (64). 

."Trutinans equus (cf. trotave) celtin- 
dis ros (104). zelt-end rof) £ -er sim. (Gt. 
D, 660). 

Trutinare (7. attemptare 75. cf. prc., 
gustare) hd. nd. wegen. glich w. (33). 
wighen (20). pfachten, vberschlahen, vig. 
ane gewicht (75). 

"ITrutinatio v. Gustatio. 

"Irutinator (cf. gustator) weger 
(110 &e.). 

Trutta v. T'ructa. 

"TTruuare v. Trufare. 

"'IUTruuator (cf. trophator) v. Mimus. 

Trux adj. s. hd. nd. pimn-e, -igung 
(110). wreet (132). wrey- (100), frey-slich 
(12, 100), -dig (8, 9). winderliehen (13). 
palpit-at, -rat (136) £ (ags.) unhyri 
(136), hunhieri (94). 

Tu Ad. nd. du, £ tu (15). 

Tu idem, gew. tu-idem, -ijpsius (75), 











TUB 


-ipse, -met (5^), -imet Ad. du sel-ber, 
-bst (11), -b (68); din selbs (75), der sil- 
ber (8). nd. du so-, su-, se-luen. tuam 
ipsius animam din-sien Z -selbD. var. 
dein-sein £ -selbs, sele (65). 

"IPuates (Mss. mog., sg. tuas de tua 
gente Gemmae, Voec. ex quo) /d. nd. diner- 
ley, -leye (23, 133), -leyge (22). deinerley, 
von diner parthy (68). 

Tuatim noch diner sproch (17). van 
dynes lantz zede (132). 

"Tuba v. Tuber. Tumba. 

Tuba (7. buccina 1) Ad. nd. ba-, bo-, 
be- (18, 92) -sun, Ad. -sune. hd. bus- un 
(6, 15), -aun (134), -aum (66, 70, 151), -am 
(66), -one (97), -on (76), -an o. tromet 
(68, 1105). bas-aun (1102), -um £ druntt 
(77). pusawn (1). her- (65, 75), hór-(Das.) 
-horn. blasa (aGt.). 

Tuba ductilis ein móssene tromete; 
lignea alpenhorn (Das. cf. rhaetorom. 
tiba :d.). 

i UA gediechte worte.im gepete 
(74). 

"ITubalus &oc. v. Cubalus. 

*Tubana (7. tumores 7. q. tubera Br. 
cf. tubora, eubana?) Ad. víf-, off-, auf- 
blasunge,-blausung (76), -blaisunge (133), 
-blosunge, -blozung (4); offblaBen (21). 

"Tubanus v. Cubalus. 

"Tubar v. Tuber. 

Tubare pusaunen (75). 

*"Tubaura v. Tubera. 

"Tu- v. Cu-bella. 

Tub-er, -ar (66 &c.), -a (g. -eris sic 
1102) (2. inflatio pectoris, gibbus in dorso; 
4 eleuatio in superficie lignà 1 alterius 
corporis vltra planiciem, et. pro ligno et 
baleto 76, fungus, tumidus, peccatum cf. 
tub-eria, -eres, -or; euber, rubur) ein 
brust gesehwer 7 eyn schwamm (110). 
eyn geswell vp die borst (132). ge- 
schwulste Z plater (Das.). puchel, swamm 
(74). swam (75, 141, Gf.) an den baumen 
(75), terre (141). erdsuam (127, Gf.). 
peddenstoel (132). eyn piffer (21). pfiffer- 
ling; loreh; morche (Kia). zun-der (55, 
3), -ter (1). kópf (49). krop (13 &e.). bu- 
hel (6). bulte (109, 132). buler (/a£.? 141). 
kno-rre (Das.), -e (67), -r (96), cr (95), 
-rtz an holtz (74). mas-er (74, 75, 141, 
Das.), ser (arboris 19), -seln (125). ast 
(8, 9). spruyf. (19). sprute (11). hocker 
(9). hock (8). «ge. ofr (94, 136). moróch 
(herba 104. cf. searindra). 

*TTubera blader (11, 20). blayter (19). 
tipflin (91). kleyn rosyn (125 Mrg.). 

*Tub-era (74, Gf. &e.), -ra (9, 873, 146), 
-uraà (101, 105, Gf.) -urea (Sum.) -aura 
(86), -ulta (104), -ulea (74), -ista 4 ti- 
bura (17) tyburea (47), timbra (Sum. 
VI) (4. tubana 4 voletus 74; cf. tubeta 
i. stercus terre 134 &e.?) erd- (127, Gf.), 
herd- (131) -nuz. ert-nuz (104 Sum.), -nóz 
(101), -nd?z (sic? 105), -nof) (tib. 17), 
-worez (9, -ista 17), -wurtz (16), -wort 
(41). erdtnuf) (74). eertmisch (85). herdmiz 
(86). hertz müntz (879, 146). 

Tuberare (7. inflare t superbire) ge- 
schwellen (64, 110). thun g. (68). doen 
swellen (132). bulten vergaderen (147). 

"'Tuberes sg. pfyfferling (125). 

*'Tuberia (cf. tuber) ast (7) hoger (17). 

Tuber-osus, 7 -iosus (76) geschwol- 
len £ blaterig (110 sém.). 





TUC 


Tubic-en, 7 -ena (75), -ina 7 -inus 
(75), nator Ad. nd. ba-, bo-, hd. bu- 
suner. Ad. busau-ner, -mer. bas-auner 
1102), -ummer £ druntter (77). pusaw-ner 
(15), -mer (1). bos-üner (21), -unen blo- 
ser (20). herhorn-bl. (75). trum-etter (64€), 
-meter, var. -pter (65). trom-eter (68, 110), 
-meter (649), -pett (132). 

Tubic-ina, -ena (64) bosuner-sen 
(21), -schen (22), -sche (23). basunersche 
(5). tru-, ear. tro-mmeterin (64). 

Tubicinare (cf. tubare) Ad. nd.:bo- 
sunen szm. hd. bus-unnen (752), -unen 
(67, 755), -aunen (134), -umen Loy -aumen. 
pusawenen (2). po- (1), bo- (9) sawmen. 
besuren (szc 13). 

Tubicinator v. Tubicen. 
"Tubicitaes v. Cunieulus. 
"Tubillus v. Cubalus. 

*Tubilus (Z. bacillus, cf. prc., euba- 
lus) klupffel (74). 

*ITubista v. (ubera. 

"Tubo v. 'umba. 

*(Tubolofola v. Andela. 

*TTubor (cf. tuber) tunder (23). 

*Tubora (cf.tubana) oppblasinge (23). 

*""Tubra v. Tubera. 

Tubr-agus, -aeus, -ieus (;. &biale 
Br.) -oeus, -ueus v. Deurus. 

Tubul-ea, -ta v. 'Tubera. 
*Tubulus v. Cubalus. 

Tubu-lus, -s tunchel, »/. buyse, loo- 

den gote, pompe, watereonduyt (116). 

"ITuburea v. 'Tubera. 

"Tubureus v. Deurus. 

*"TTuburta (i. timbra, cf. tubera?) 
gartkonele (47). 

Tubus (cf. tubulus) pfyff (110). pype 
(132). tun- (93), deü- (128, Das.), teu- 
(126) -chel. bornseul (125 Mrg.). prunnen- 
saul (71). 

"Tubus aromatarius X krudebuchüe 
(125). 

T E tuten- (74) -arius wurstma- 
cher (110 sZm.). kott-, metz-ler (74). 

Tuc-, tut- (74) -etum spyf) mit (88), 
von ge-rostem (88), -restem (1102), -rei- 
stem (110b), -hacktem (68) fleisch, fl. ge- 
machet (68). spijse van geplucket vleysch 
7 gepluckte vincken (132). kunig- o. kost- 
liche spief mit fleiseh (88). gefult wurst 
74). 

; dnt tutia (4. eadmia. Gl. m.) hut- 
terauch, ein stain als eyse; tuttian (74). 
tutzi (i. spodium Graecorum Fr. 2, 395). 

Thucy- v. Tuchi-dides, -s. 

*Tuo-, true- (75), tug- (9) -ium (of. 
pollitriduum) mel-butel (8), -beutil (9), 
-beitel (75). 

*IUueos v. Tueus. 

*ITucula v. Crinacula. 





T'uc-us, -os (104), tuchus (147) (aus, 
i. eueulus) gouh (104). gauch (74). cuy- 
ckuyck (141). ossen-oge (11), -eyche (20). 

*'T'uchi- (110, 132), thucy- (Br.) -dides, 
tuehudes (68), tuticides (16) (m. pr. t. 
fortunatus, aus O8xoótü€yc voy) 
abentuerlich (110 s?m.). 

*uchis, tutis (76), thueys (Br.) (7. 





fortuna, cf. prc.) abenth-uwer (1105), -eur 
(1102), -yer (68). euentuer (132). 
*Tuchus v. Tueus. 


TUM 


Tuda-tus, -eus (74) (7. tudes £ mal- 
leus Br., Gl. m. &e. adj. ?. habens caput 
gross-atum, -um) hamer (74). wede- (11), 
wydde- (19) -hamer. wedderhane (aus- 
gestr. 19). 

*mudeeula v. Tudieula. 

Tudes (pl. tutides 110 &e. cf. tuda- 
tus) hd. sto-, stoe-, stoy-Del. nd. stoter. 
eyn sehmid- (110), vor- (68), smede voer- 
(132) -hamer. reibkáule (Fr.) bochheye 
7 büttnersschlegel (Ki2.). 

*"Tudieare v. Tuditare. 

T'ud-ieula, -eeula (111), -iela (94), 
-iea (136) (cf. trua) koch-leffel (91), 
-lóffel (111). kuch- 7 schópff-1. (Ki?-). koch 
o. kollofel, n/. pot- 4 pollepel (116). 
zeich- 4 brenn-eisen (Das. sZm. cf. Gr. 
Wtb. 365) sléf (109). ags. thuere (J. c.). 

Tudi-tare, -eare (11, 20, 64, Br.), 
tutidare (68) (4. percutere 1 negociari 
110 &e.) stoDen o. scehlahen mit dem 
hammer (68). stoefen (20). stoten (11). 
hemern (64). 

*Tudo (cf. sqg.?) v. Cimex. 

*Tudor stanck (11, 19). 

Tueri (gew. tuor i. inspicio, tueor 
i. defendo; cf. euere) hd. sehen (8, 9); 
an-, vur- (20) -s. lugen (1). luegen (3). 
nd. anseen. Ad. nd. be-schirmen, -scher- 
men (22), -scharmen (11), -waren (20). 

Trufus v. Tophus. 

"IPugire blecken als die hijrtz (68). 
ropen als (132), schryen von (sc 110!) 
hertzen. 

*Tugium (cf. sq., tucium) hutte (8). 

Tuguri-um, -en (cf. prc., te-, au- 
gurium, teges) Ad. nd. hut-te, -e (4), 
-lin (110), -chen (132) hüte (46). huett 
(1) hitt (49, 77). hude (77). ein hutt zn 
vinea (65). hüttelim (302). vogel-hut 4 
-huslin (64). budde (10). bode (12, 71). bitt 
(49). schire (77). schur (222). schoppe (Ki.). 
schupffen (75). halle (225, 77). 

"ITugur-, tuguri- (Gl. n.) -unculum 
hütteleyn (9). 

*"Tuibilis ansie- 7 beschirme-lich (20). 

"Tuieom (vrm. -cO — -tio) bester- 
menisse (s2c 100). 

*""Pui-dem, -met v. Tu idem. 

""Dvin- v. Dwin-are, -um. 

'Tuips-e, -ius v. 'TI'u idem. 

Tuisare v. Tibisare. 

Tuitio sicherheyt (13). 

*ITuitus ptc. s. ain-gesehen Z -seheunge 
(19). angesiehen Z beschirmen (20). aen- 
gesien (11). 

Tullum dole o. dulen ein stat (74). 
dull in burgund (Kki2.). 

"ITul-lus, -us v. 'T'holus. 

Tum dan (110 &e.). 

"TTuma (aus tuina) zwyrnetgarn o. 
netz (74). 

*Thuma (piscis, sí. tinea) sclio (Gf.). 

*Tumallum v. 'Timellus. 

*'Tumatio v. Inflatio. 

*"Tumax 7. qui cito emittitur (16). der 
liehtlieh geschwilt o. vff-blost, -blofit, 
-loft von hoch-, hof-fart. (110 varr). der 
lichtelich swellt off ym verhouerdicht 
(132). 

Tumba, tub-a (136), -o (94) 4. 
manseolum 7 libidina &oc. (76) gra-ff 
(132), d. -b, -p. sar-eh (6), -g (76), -ik 


DixrewBACH GrossARiUM, 











TUM 


(109). houfa (117). tumbe (110, 132). ags. 
thru-ch (136), -uh (94). 

*"'Tumbra v. Thymbra. 

"Tumbus (7. qg. tumba Gl. m.) wolbe 
o. vbersehuf) an einem dache (14). 

*Tumellium v. Timellus. 

Tumens daz zerbleiet (305), zarblégt 
(302). ruschende waf)er (55.—« torrens). 

Tu- v. To-mentum. 

Tumentuosus (Br. cf. prc.) noppachtig 
68). 

Tume-re, -seere (cf. inflare) hd. nd. 
que- swe-llen, Ad. -In. quelen (22). Ad. 
vff-, zu- (8,9), ge-(1, 74) -swellen; sehwellen 
(10 &e.), ge- (6, 68, 110), zu- (65) -schw. 
op zweellen (11). Ad. vff- sém., auffge- 
(10), nd. vp-blasen, -losen (25). erplasen 
(74). auff bleen (64). vff dronsen (12). 
dri- (108), dry- (20), dre (99, 106) -nten. 
hufftig sin (8). hoch-fertigen (74), -uart 
triben (9). houerdegen (108). vber sich 
erheben (65). 

Tumeseere (cf. prc.) anfahen ge- 
schwellen (110). begynnen tzo swellen 
(132). emp. et kellet (85b). 

"Tumet v. Tu idem. 
*"ITumetum v. Tomentum. 

T'umidulus geschwollen o. hochfer- 
tig (68). wat geswollen £ houerdieh (132). 

Tumidus Ad. nd. ge-, hd. zu-swollen. 
off gewoln (17). suell- 7 drynt- (20), 
drent- (99), drem- (100) -ende. ezudrun- 
den (4). getrunten (23). zu dumnsen (9). 
hd. vfl-, nd. vp-geblasen sem. offgeblay- 
sen (133). ain gesehwolner/ vffgeblausner 
(76). vorzworen (859). Ad. hochfertig, 
gew. hofferdig. 

'lTumor Ad. swu- (20), swo-, geswo-, 
geschwo- (6), geswu- (1), geschwu- ( 65, 
110) -Ist; swellunge, vff-sw. (19), schwel- 
lung, ge-sch., -sehwollung (16), -swollen 
(21); vff-blasunge, -blosunge, -blaysunge 
(133); menschliehs bleunge (9). nd. swile 
(855), geswell (132). opzweell- (11), ge- 
swol-, drintt-, upblas-, vpdriu- (132) -inge. 

T. mentis ble-mut (155), -unge (8, 
155). 

"TT. pectoris borst swellinge (85b). 

TTumorosus (Br.) vol ge-sehwulst (68, 
110), -swels (132). 

Tumulare (cf. eumul-, tumult-are) 
hd. nd. begza-ben, -uen. hauffen (20). 
zur erde be-státtigen (Ki?.), -statten (Kib.). 

Tumulator v. Plictor. 

TTumulatus nd. begrauen. 
*mumul-entus v. -tus. 
*Tumult-are, 4 -ari 4 -uari (74) (cf. 

tum-ulare, -ultuare &c., -ere) Ad. vít-, 
off-, auff-lauffen, -blasen, -blausen (67), 
-plausen (74), -blaysen (133), -stozzen 
(b), -hewffeln (1). nd. up-lopen, -blasen; 
op loppen (23). bulderen (20). stormen 
(10, 12). geschellmaeben, kriegen (74). 

Tumultuare auff-lauffen 7 -blasen 
(69, . 134). 

Tumultuari (Br.) vff-louff (68), -lauff 
4 -ruor 4 geschrey (110), auffruer (75) 
machen, o. werden (75). rauscben, ru- 
meln, toben (74). 

Tumultuarii die vff-lauff (1105), -leuff 
(1102) o. vneinikeit machen. die ei vff- 
louff in der (68), die gerucht in eynre 
(132) stat machen. 

*"Tumultuator bulderer (20). 





THUR 601 


Tumultuosus vol vftlauffs (110), 
-louff o. zwytracht (68), geruchts Z twists 
(132). 

Tumul-tus, 4 -entus (74) (cf. sedi- 
tio, tumulus) Ad. vff-, off-, auff-lauff; 
uff loff (6, 76), auffgeleuff (91), eyn off 
blo (21. 2« tumere?). nd. vp-, af- (92) 
-lop. ge-streus, var. -streüf, vom volel 
(75. cf. strau3). strump 7 ge-rusche, -bro- 
che, -bulder, -ruchte (20). ge-rucht (132), 
-schelle (74), -sehrey (110), -táub 7 -rümpel 
(126), -rammel, -polter, -tümmel ( Fr.), 
-tummel, var. -timmel (65), -wommil (8). 
glumer (9). murm-elerey (rr.), -elung 
(68, 110), -uryrung 4 twist (132). blast, 
bochselung, planck, zápel (Fr.). juch- 
ezen 4 vngestum betrubung &c. (65). 
kriege (14). 

*"Tumulum gra-ppe (133), Ad. -b, -p, 
nd. -ff. 

Tumulus (7. cumulus 93) grab (110). 
graff (132). huffo (93). hugel (125). klein 
berglin (64). reyn 4 bühel (126). 

"Tumulus (»« tumultus) Ad. auff 
lauff (1, 70 &e.). 

"Tuna v. TTonna. 

Tune hd. nd. dan, danne (5), denne 
(22), ten (6). 

*"Punda (7. rotunda q.v. cf. v. pila. 
ital. tondo Scheibe) schive (99v), 

"Tundare (aus tunda »- tundere) 
v. Pilare. 

''undere (7« tondere q. v.) hd. stos- 
sen (8, 9), zer- (6, 134), in stueken (110), 
zu-stossen, -stozzen (5); stosen (13). nd. 
stoten, to-st.; stempen (225). knü- (Das.), 
kni- (126) -tschen. bóren (126). slahen 
(9). slan, mewen (8). geden (10). Ad. nd. 
scheren sim. als schaff, als schappe, also 
eyn schap (22). 

*"Tund- v. Tunt-orium. 

Tungris (ein stat) dungers (74). 

'TTuniea (cf. lima) Ad. nd. rock. Ad. 
rocke, rog (8), ragk (21). tabbart (107). 

"'Tunieare (7. (unzcam induere € facere) 
kleiden (20). an thun rock (5). 

Tunieatus gekleidet (68, 132). be- 
kleidt (110). 

'TTunieosus 7. pann-osus (76, 147), 
-ucius (q. v.) ? eincinosus (147), tunzcis 
plenus (Br.). 

'Tunna v. ''onna. 

"Tunresma (cf. turestina) verbrent 
schwartzbrott (33). 

*Tunsa v. ''onna. 

'Tunsillae v. 'l'onsilla. 

"ITunsio, tonseo (17) (v. percusso 16) 
slaunge (9). eyn slag (7) stosunge (17). 
pl. straich (7) sehlagung (65). 

*Tunstrix v. Tonstrix. 

"Tunt-, tont-, tund- (49) -orium 
(aurifabri) hd. nd. stem-pel, Ad. -phel 
D -pfel, -ple der goltsmede (29). stenf- 
er(49) 7 

"Tunules kyme (8). kyne (9). 

"ITuomus (-um Gl. m. nur formell zu 
vgl.) tuom (131, Gf.). 

"Tur (7. turba) menigin &c. (74). 

"Thur-are, -ifieare raw- (1, 8, 9), 
reu- (20), berou- (65), wyrau- (55) -chen. 
rou-, reu-chen mit wirach, wyrauch (65 
varr.). wyroicken (147). turo 4. turisco 
(v6. hierher 2). 

16 


602 TUR 


Turba Ad. nd. schare. Ad. schar, sch. 
voleks o. zerstoerung (110 sim.) schaer 
(20), ein vngeordenot mengin (93), auff 
ruor (91). wloem (109). 

T'urbare be-truben (4,65),-trieben(110), 
nd. -drouen, -drueuen. droeuen; stoeren 
4 turbiren (132). 

TTurb-are, -idare d. truben (9), be- 
tr., -druben, -dróben (21). 

*Turb-atio (anders G1. m.), -edo, -ella, 
-er betrub-igkeit, -ung (74). 

TTurbatus zerstoert o. betrubt (110 
sim.). 

Turbedo (cf. turb-o, -atio) winds, 
varr. windB, win brut (65). 

*ITurbella (anders Gl. m.) v. Turbatio. 

T'urben v. Turbo. 

*mTurbentus v. Turbulentus. 
"HD"urber v. Turbatio. 

T"ur-bidare v. -bare, -pidare. 
'TTurbide droefflich (20). 
*IPurbiditas drubekeit (20). 
*Turbido sturm o.finsterheit (110 s2m.). 

Turbidus hd. trube (65, 100), drube, 
drobet (14), betrubt sim.; dru-big (9), 
-rig (8). zer- (110), ver- (68, 132) -stoerig, 
-stoerung, -storlich (110 varr.). vnluter 
(65). nd. bed-, bet-rouieh. wlom (12, 
29b). vlom (Chytr. ?westf. vlaume). 

Turbinare v. Obstrepare. 

TTurbinosus vol sturms (110 szm.). 

*ITur-biseae, -biseus (87, 141, Isid.), 
-piseus (127), -pisci semen / laureolae 
(131) (herba, spam. torvisco Dz. Wtb. 
540. cf. alypium) stok (127). stoch (87). 
stuk (84, Gf.). zugelindes bore (131). 

*ITur-bith, -bithum, -pethum turbith 
(143). 

"Turbo, g.-onis (cf. sq.; aus furbo?) 
sehwert-furb, -feger (74). 

Turb-o, 4 -en (110 &e., Br.), 7 -edo 
(65) g. -inis, -o0, g. -onis (/» Gemmae, 
Voce. ex, quo as m. pr. untersch.; cf. 
turbus, troeus) Ad. wint (1). Ad. md. 
storm-, Ad. sturm-, sturn- (6), stom- 
(67), vngestümer (65), cirbil- (155), md. 
dwer- (Chyir.) -wint, Ad. -wind. storm 
(132). st.-weder (13). sturm (20, 68. tur- 
ben von wynd 68). Ad. winds-, wyndf-, 
winD-brut, -braut (procella mit regen 
75 Mrg.) windsprewl (Bibl. a. 1483 Fr.). 
urdrasil (Gf. D, 239). distel (20). dopff 
(88). ein kwssel toph o. torn (125). tof 
(g. -onis 141). 

'TTurbulentare 7. obtenebrare o. be- 
trieben (110). bedroben (20). vinster wer- 
den (68). verduysteren (132). 

Turb-ulentia, 7 -ido (qg. cf. 132) Ad. 

betrub-, bedrub-, bedrup-, nd. bedroff- 
nisse s/m. druppenis (13). betrub-ikeyt 
(5^), -ung (1). fynsternyDB (110). storm 
i duysterheit (132). 
. "Turb-ulentus, -entus (9), 7. -idus 
(110) Ad. be-trubit, -trubt, -truebt (2), 
-driept (67), -trubischer (74), -trubig (9). 
drobetht (20). nd. bedrouet. (oder) vn- 
lauter, var. -clor, £ mestus (110), -hog 
trawriger (74). onclaer (132). 

"Turbulus (cf. turbith) v. T'ybsynna. 

"Turbus (ludus, cf. turbo) spul (11). 
dop-pe (20), -ffung (74). 

"Turcia (cf. toreus) turekei (75). 

'TTurco-is, -sa v. ''urehois. 

*"Tu- v. To-reular. 








TUR 


Tureus v. Toreus. 

"TTur-chois, -cois 7 -chesia 4 -cosa 
1 -china (Ki.), -gens (74) (gemma) turckif) 
(64b, 123). durckis (74). tyrckisceh (64€). 

*Turda v. 'Tructa. 

Tu-, 5issw. to-rdela, tur-, tor- (64 
var.) -tela (20, 64), -della (74, 9425, 136, 
Gf.), -dula (3, 4) hd. nd. amsel. amel-se (22), 
-D (17). d. am-Bel, -bsel (2), -pssel (6), -bstel 
(1), -essel (b); throse-a 2 -ela (&f.), dros-cha 
4 -sela (Gf.). -gila (84, Gf.), -le (100, 102), 
-chel (74, 75, BM.), -el (9); drüBel (20), 
druschel (Alber. wefé.), tróschella (87), 
tróschel (93); tros-kele (104), -chil (95), 
-chel, -tel; spree (13), stare (10). ags. 
throstlae (//. c.), scealfor (942), 

Tu-, to- (77) -rdus, 7 turnus (Gf.) 
(7. eoturnix, iunifagus 75 : iuniperus) 
hd. brach-, broch-, brauch- (76), bruch- 
(17, 49), barch- (12), prach- (1, 74, 104), 
proch- (z. eot.) 7 kranbit- (75), kranwid- 
(74), kramat- 7 reckholder- (Das.), kramet- 
i weeholder- (114), kromat- (642, 91), 
kromet- (640), krampt- (125), xd. brok- 
(23) -vogel. hiufoltrun (141). brockwige 
(22). blaifógeli (93. cf. blau-vogel eya- 
nus 137, -Ziemer turdus pilaris Nmn.). 
Ziemer (75, 114). zemer Z specht; kra- 
matuolgel (se 74). sternula (cf. sternu- 
lus), stára ; spra (Gt.). spren (22^). sprune 
(71). mistler 7 schnarre. (Fr.). schnerrer 
(114). wede-wale (11, 20, 109), -wayl (132); 
-hopp (19). Ad. (Voee. ex quo) wid-hopff, 
-hoppe, -hoffe (152). drosle (102). troschel 
(715). durstel &e. (140). ags. scric (94), 
Sscrec (126). 

Turdus luteus hiltrof (74). 

*Thu-, du- (74) -rego (c2u.) zirich 
(16). zurch Z zwyrich ein stat in aidt- 
genossen gelegen (74). 

Turelupini lolharte (62). 

"ITurestina (74. panis de lolo factus 
75, aber turistina piscés qd. marinus 16. 
cf. tunresma; to-, tur-restina Gl. m. 
torotusta &oc.) ratenDbrot (75). 

'TThur-eus, -reus, 4 -idus (147) von 
wyrauch (110). wyrock- (132), wyr- (68) 
-achtich. wyroieks (141). 

"mPurgellus (aw2s) mewe (11, 20). 
meuwe (110b, 132). 

""UTurgens v. 'urchois. 

TTurgere (szcut pondus; prs. turgro 
76) hd. bu-sen, -Den, -schen (6), -tzen 
(1); husen (s2c 134); bau-schen (75), -Den ; 
pussen (1); paw-sen Z -Den (74), -schen 
zusamen (75); blausen (76), vff blasen 
sim. hd. nd. bussen (22, 23), swel- 
len, vft- (19), op- (11), ge- (74) -sw. drin- 
tten (23), -gen (20). drunten (109). start- 
zen (126). zu-dinsin (8), -dunsen (9). 
zurnen, hochfertigen (74). 

Turgeseere  anfahen 
(110 szm.). 

Turgiditas swulst (20). 

'Turgi-dus, -us geswollner, pawBen- 
der (74). vífgesehwollen (68, 110). vpge- 
swollen (132). pauchsichtig (1). butzend- 
er (74), Ag (1). bus- (17), bnss- (22), pus- 
(D), suell- 7 dring- (20) -ende. gedruntten 
(23). buDenden (21). buschen (6) zu 
donsin (8). hoehuertig 7 ezornig (8, 9, 
74). zuornik (14). 

'lTurgiolum (vas 2nferzus turgidum) 
pawsenfaf (74). vat dat bynnen grof 
ind dicke is (14:1). 


geschwellen 





TUR 


*Turg-is, -e, -or ban- 7 pau-schen (75). 

TTurgor (cf. prc.) ge-schwellung (110), 
-Swulst, zorn, hochfertigkeit (74). swel- 
linge (132). 

"IUurgro v. ''urgere. 

'ÜThu-, thur- (110, 134) -ribulum, 
thurribolum 7 turrieremolum (76), 
cf. thuricerem- ulum (147 &e.) -ium 
(Br. Gl. m.) Ad. rauch-, rach- (74), roch- 
(6, 76), revch- (3), wyroch- (68), wyroeks- 
(132) -vaB. wyrauch fat (23). wyroieks- 
vat (141). 

"luricus (7. tustis 75; cf. turmius 
&o.) flaisch-mad (76), -maden (75). 
*Thuridus v. TThureus. 

Thu-, thur-, tu-rifer wyraueh- (110), 
wyroch- (68) -trager. der wyrock dra- 
ger (132). 

Thurife-x, -r (1102) der wyroch gibt 
0. bereit (110 sZm.). 

'lThurificare v. Thurare. 

*"mTurilla broitstede; 7. toles an den 
wijndruyven die knorreken &e. (147). 

'TThu- (1, 20), tu-, du- (71) -ringia, 
-ringa doring-e (5), -en (23), -er (133, 
152), thuringe-n (69), -r (134), turingen 
(6), dà- (67), dur- (75), dir- (v6) -inger, 


durin-gen (151), -g (4) lant. durringen à 


(20). turgen (1). dürcken (71). 

"TThu- (10), tu-ringus (7. dorieus 10, 
thurius 125, quas? durus incus) dorinck 
(10, 12, 93). hd. thu- (bb, 69, 134), tu- 
(6), du-, dà- (67), di- (16), do- (b, 135, 
133, 152) -ring. 

Turio der dolden (126). 

"TTuri- v. 'ure-stina. 

"IlPuritus v. T'urritus. 

*ITuürlamentum (cf. torneam.) turnay 
(Anz. 8, 102). 

TUurma (7. turba Gemmae, Voce. ex quo; 
centum milites habens 16) eingeordenot 
mengin (93) schare (20, 28, 110) von 
X X X ritteren (110). vergaderinge van 
X X X ridders (132). von X X X fuf- 
ganger (08). X X X ritter (9). driDig 
r. (8). ^d. schar. mengung (23). gemeyn 
her (5b). 

*Turmella v. 'uronilla. 

*ITu- v. To-rmentum. 

TTurminosus (7. contractus) ags. for- 
togen (Gl. Aelfr.). 

*Turmi-us, -s (141) (cf. sq., terma &o.) 
fleisch made (16). 

"IPurmus (cf. senta) fleyB. made (8). 
fleys machen (9). 

""Purnator v. Tornator. 

*ITurnus (auis, anders Gl.m.; cf.tur- 
dus, sturnus) stare (12). spraen (11). 

Thuro-, thuro-, turu-, tor- (22^) 
-nensis, turoneus (11) (mwmmus) thor- 
nuDs (1) torn-useh (22), -esch (19), -ef$ 
(20), -eB phennig (23), -osen (Fr. 2, 311€). 
iurnaf-er, -genof (74). torensche eyn 
grot silveren peniche (229). gro (20). 

*Tu-, 7 to- (74), eu- (q. v.) -ronilla, 
tur-unilla (3), -mella (76), -onista (75) 
(piscis, ?. suates 74, fundieulus 76 Sum., 
gradius, eiforus 1) hd. grund-ila (130), 
-ella (87), -el, -elinck (3); stiehe, stich-, 
steche- (17), stech- (15) -ling; stechel 
(20); smerlem (74). md. stekel-e (22), 
ing (23), -barB (132)- stuer berseh (19). 
kulp-e (6), -erske (9). 





TUR 


"Turonis (c/u.) turnas (74). 

Turpare sehenden (110). 

Turp-edo, -itudo scehande (110), -t 
(6 -nt (1) Ad. nd. schentlicheit sZm. 
sehende- (20), sehnodig- (65) -keit. bofo- 
(20), lelich- (68, 132) -heit. laster (20). 

Turpere (7. tumere 22^») snode 7 
ergeren; unreyn machen; lesteren; 
schenden (20). dusuwe (22b). 

*Turpethum v. Turbith. 

""Purpidare (a/ph. turb-) ver- (132), 
zer- (110) -stoeren. 

Turpiloquium schandliche wort(110). 

"ITurpiluer-Cium, -um (Br, Gl. m.) 
schentlike nerong (147). 

Turpis schen-tleieh (1) -lieh (13), 
-dieh (20) Ad. -tleh, nd. -tlik. scehé- 
(alph. scham- 75), scheuez- (4) -lich. Ad. 
schnode, schnód (67), ytel (75). snode 
boese vnfromme bofbheid (20). 

""Turpiseus v. 'urbiseae. 

"Turpiter schamlich (38). 

*"Turpor v. 'orpor. 

*ITurre urrea (Gf. 1l, 459). 

*"Thurreus v. 'hureus. 

*Turrieremolum v. T'huribulum. 

Turrieula (?» ludo, cf.fritillus) der 
trachter dardurch man in die prennten 
wirfft (91). 

*mThurri-bulum , 
Thuri-bulum, -fer. 

T'u-, to- (b*) -rris Ad. nd. torn, toern 
(11). hd. thurn, turn, turne (67), torm 
(125), doren (152), dorn (55, 8), durn 
(10, 157). ein tur stein (6). 

"Turris deeumana tzwenger (125). 

"IlPuUrriseremus :;. turris eremator 
(16). 

*Turrit-is, -aà thurnkraut (143). 

Tur-, tu- (151) -ritus kachranztaz 
(ntr. Gf.). hd. nd. ge-tornet, Ad. -torn 


-bolum, -fer v. 


(17), -turnet, -thurnet, -durnet (67, 88), 


-dirnet (76), -tormet (3), -tormt (4), 
-turmet (6, 9), -dormeln Z swindeln (szc 
211). 

*"Tursana (cf. thyrsus »« ptisanari- 
um?) murselkolb (74). 

"Thursio (7. phoezena; cf. thysus 4. 
sus Ki.?) meerschwein (140). 

Turta v. Torta. Tructa. 

*ITurtin- (Sun.), herti- (Gf.) (aus truti-) 
-nula gezunge (/. c.). 

Turtur (auis, masc. piscis, visch 110 
&c.) turtucr 7 -latuba sem. (Gf.) -ltube 
(102). hd. md. turtel-, md. tortel-tuba 
(87), hd. -tub, -tawbe, -taub, -bubli (6), 
nd. -duue. thurtl thawb (1) turter- 
(68), durttel- (65, 67), trittel- (125) -tube, 
-dube (67). durtel-tuben (75), -taub (69); 
-duue (93). Ad. dureel-, dortzel- (b, 8, 
133), dorttel- (152), dorkel- (16) -dube. 
durkel (19). gurtel tawb (2, su. 2, 72). 
mertub (pésces 93). 

Turturus (aus tityrus) herdde die 


pypt (14:). 





TUS 


TWI 603 


"Purtus (cf. eortus; to-, ta-rtuea)|-are (7. tussire 76) huo- (76), hu- (bb, 


schilt kroth (16). 

"TTurum (sé. durum) hertt (76). 

'TTurunda (cf. cirmenta) wolger (F».). 
gánse-w. (Ki*.) -wulger (Kib.). wicke o. 
meissel (Ki.. waitzel (medic.); zelt o. 
kuoch (91) mundbif?en (Ki8.' Mrg.). broit 
(141). 

"Turu- v. 'l'uro-nensis. 

*Turu- v. Turo-nilla. 

*Thurus rachfafj (74). 

"Thus, tus (76) g. -ris, -rris (110) 
hd. wi-, weye- £ weyer- (4) -rauch. Ad. 
nd. wy-, wey- (1) -roch. wiraeh (21, 65). 
wy- (22) wie- (11, 132) -rock, -roeck 
(11). 

*"Dusea v. 'Tesqua. 


20), dick vil huo- (110 sm.) -sten. bul- 
stern (20. «ett. pólstern). 


Tussitus hustunge (8, 9). 

"Tussum (cf. tundere) gemawet (8). 
""ustieula v. ''useula. 

"IPustis v. 'l'urieus. 

*Tustisare v. 'l'ussitare. 

*'Tustula v. '"lorotusta. 

"Iustus v. "Tuscus. 

"Tusus pauch, palg, leip (74). 
'Tutamen Ad.nd. beschirm-unge,-inge, 


-nisse (8). Ad. sicher-, syecher-, «d. ze- 
ker-heit. müberschap (11). 


"ITutamentum (7. tut-umen 76, -amen 
Br. &c.) entsch-uttung, -üttung, -ittung 


*T'usc- (71), tust- (1), thust- (55) -ania | Von dem tod, thor, dotter (65 var.). 


(à. tussia 5^) tuscanien (71), thustan-ien 
(bb), -ein (1) land. 
T'use- (:4, a/ph. tust- 66 &c.), tust-, 


|tost- (Db) -anus, 4 -us 4 -iamus (74) 


hd. nd. tusta-, hd. tuste- (17), tufta- (21), 
tust- (76), tusca-, coste- (b^) -ner. 

"Tusci (pop.) tusculari (Gf.). 

Tus-cia, gew. -sia (cf. tuscania), 
thuseia (110) Ad. nd. tussen-, thussen- 
(1), tusen-(5), tustanien- (23) -lant, tuscan 
(Ki85) 

"Tus-eina, -sina (t sé. c? cf. eussi- 
a, nus, doch auch tote cucullus &e. 
Kil.?) bettezieche 7 zussa, zuzsa (Gt.). 

*Tus-, tusti-cula (cf. tustula) kuch- 
lein (14). 

*ITus-eus, -tus (6, 26) (7. vi-£i-seus Gf., 
iustus 6. s. uiseus; aber ?.rudis, span. 
toseo Gl. m. cf. Dz. Wtb. 540, vil. vom 
Volksnamen, wie u. a. turcu &c. 25.541) 
mistl (Gf. -el (6, 127). mos (47, 85), 
myes (26) 2« museus? 

*ITusiniu (?) missafart (Gf. 9, 583). 

'TTuscha v. Tesqua. 

*Tussia v. T'uscia. 

*ITussicare v. Tussitare. 

Tussi-, / popu- (116) -lago 7. fars- 
aria, bechion,vngula caballina(73).rof)- 
(73), esels- (Das.) -hüff. h.-lattich; brant- 
]. £ -letschen (73). hustenkraut (Fr.). s. 
hoefbladen,  peertselaeuwe,  brantlat- 
touwe, sint Quirijns eruyt (116). 

*Tussillus (cf. tonsilla) crop (11). 
kropp (19). 

"ITussina v. Tuscina, 

"Tussio hüsten (42). hustyn (155). 
hoestunge (20). 

Tussire Ad. hüe- (19), huo- (1102), 
hu-, zd. ho-sten. 

Tu-, to- (D^) -ssis Ad. hust, huosten, 
husten (f. 4) hu- (bb, 151), hoe- (20), 


hoy- (152) -ste. host (14, 22). hoest (132). ( 


huest (11, 19). 
Tussis sicca kinkhusten (Chytr.). 
Tussit-, tussic- (20), tustis- (bb) 











Tutare Ad. sicheren (1, 3, 13), ver-s. 
4 beschirmen (65), sicher machen. ad. 
secker maken. / 

"Tutari (untersch. von -re) beschirmen 
(110 sZm.). 

Tutatus v/sichert (20). 

TTutel-a, bissw. -la hd.nd. beschirm-, 
nd. bescherm-, schirm- Z sicher- Z vor- 
mund- (65), beschutz- (110), warn- (20) 
-unge, -inge. Ad. sicher-, gewar- (100), 
nd. secker-heit. hude (100). huede (20). 
ags. scil- (136), slin- (94) -dinnae. 

TTutelare (Br.) huden, warnen, sicher-n 
7 -unge dun (20). 

T'utelarius be-schutzer o. -schirmer 
(110 sém.). 

'TTutella v. 'Putela. 

"Tutellus v. Tutulus. 

"Tuten- v. Tucet-arius. 
*"ITutetum v. 'l'ucetum. 

'Tutia v. Tucia. 

*'Tutieides v. Tuchidides. 
"Tutidare v. Tuditare. 
"Tutides v. Tudes. 

"T'u- v. Ti-tillare. 

"IPutis v. 'Tuchis. 
"Tutius v. Cucius. 

Tutor Ad. nd. vor-, hd. fur-, für- (61) 
munder. vor-munde (12, 4), -mind (1), 
-minne (13), -müder (19). Ad. schirmer 
(64), be-sch. nd. schermer, be-sch. mum- 
mer (19). 

*"Tutula v, Crinacula. 
*ITut- v. Truc-ulentus. 
""Putulum v. Cueulum. 

'Tutulus (cf. attacus, subdiaconale, 
Gl. m. 6, 692) fele o. pristersmantel (74). 
tutellus (anders Gl. m.) ?. palleum quo 
sacerdotes caput tutabant (16). 

*Tutumen sicherhait (76). 

Tutus «dj. hd. si-, sie-cher; seger 
13). nd. secker. 

"Tutus, g. -us s. angesicht (65 varr. 
st. tuitus). 

Tuus Ad. nd. din. deyn (4). 

*"Twinum c. v. Duinum. 


46 * 


VAC 


*Vabulo v. Vapulare. "Tatiliosus. 

*Vaeandium veyrabent (174). 

Vacare (cf. vaeuare) Ad. nd. ledi-g, 
-ch, Ad. muDig, mussigk szm., vberflussig 
(65), eben (20) sin. ledig gen (100). ledyck 
gene (19). ledi-chen (11), -gen 7 beque- 
melich wesen (20). musig geen (9). mies- 
sig gen (67). fleiBen Z darben (8, 9). 
doruen (132). mangelen, ytel machen, 
flyB geben (110, sm. 132). andeneken (20, 


110, 132). ymmesen (16). ler sten, bliben (9 


ansten, sich anhangen, gar vnd ganez 
vff ein ding geben 7 mit eim d. bekum- 
mern &e.(65). wureckung geben mit wil- 
len der arbeit vnd mue (75). Zmp. vaeat 
es ist vnnutz Z zymlich (110). ydt ys 
ydell 7 tzo pa Z tzemlich (132). non v. 
mihi ich kan es nieht gewarten (125). 

Vaecari-a, -cia v. Vaccaria. 

Vacatio led- 7 lerigkeit (7. vaeui- 
tas 110). leer- (68), ydel- (132) -heit. 
ledicheit (132). an-denckinge (132), -ge- 
denckung (68), -hangung (110). fulkeit 
(65). 

Vacea hd. nd. kue. hd. kuwe, kuowe 
(19), küw (67), kwe (111), kw (9), kuo, 
ku. nd. ko, koe (132, 141). 

*V. muls-aria, -à (Gl. m.) ein melcke 
ku (3, 4). 

Vae-, va-earia, -earicia, -caritia 
(sg. pl. Gt.) 2. arment-arium (Gf.), -um 
(6, Gf.) (cf. viearia &c.) suueie- ( Gf. ), 
suaic- (104) -hus. suueiga s/m.; (vacca- 
ria) rinderswaide (Sum.). sehwaig (va- 
eari-a, -cia 6). vaeceria suaige (7. 
armentaria 4 bucerna pl.? 104). 

Vaccarius eyn kuo- (1102), kue- (110b) 
-hirt. koeherde (132, 147). kuhieter (68). 

*Vaecera v. Vacerra. 

Vacceria v. Vaccaria. 

*Vac- v. Va-cerra. 

*Vae- v. Va-cillare. 

*Vaccin-eus v. -us. 

Vac-cinium, -inium (91, Das.), -ci- 
neum, -einia (48,131, Br., Gf.), -tinium 
(1), -ecinum (Sum.), -einnum (67, 152), 
uati-cana (sic! v. mora), -einium (sic 
2!) (cf. faecinium, vaeeuna) beri ( pi. 
Gf.). hd. nd. heidel., hedel- (152) -ber, 
-beyr (22), Ad. -bere, -bier (5). heudel- 
beren (21). heitper-i (131, Gf.), -e (Sum.). 
heidber (75). haid-ber (91), -per (1, 3, 14). 
swarzbere (Sum., Gf.) schwartz- (5; 
Fr., ert- (9), erd- (76) -ber. eertberen 
(132). waerwere (20). waelt bese (11). 
crakebeyse (108). drumpel-, bruch-beeren 
(Hen.). brombeer; hyaeinth- o. blau mer- 
tzen- (Ki?.) meer- (Kib) -blumen. braun 
violen o. rittersporn (7. hyacinthus Das.). 








N Vols AME 


VAD 


(Can NE (cf. baeinus) beck-in (8), 
-e (9). 
"Vaecin-us, -eus coeyen (147). 
*Vaeciola (7. clittella) esel satel (75). 
*Vaceula (cf. bac-ula, -illa) thuua- 
7 thuui-hal (Gf. 5, 268). 

Vace-, va- (76) -eula (cf. baeeula) 
kaelblin (76). kleyn ku (8). eyn clene 
ko (23). kuleyn (9). 

*Vacceuna (cf. vaecinium ) kraezber 
)s 


*Vaecedo v. Bacidones. 

Vac-erra, -cerra (17), -eera (9) 
pherd- (9), rof- (91) -heft. eyn perde 
hisse (17). heu-raffen (Ki.), -rauffen Z 
Stand (126). raufft (113). stud (126, 128). 
taub (126). schellig (116, Das.). 

Vacillans ezwiu- 4 wack- 4 stam- 
elende (9). czwifellende 7 wancken ($8). 

Va-, vace- (Das.), fa- (3) -cillare Ad. 
nd. wank-elen, -len, -eln; 7 wangelen 
(132). hd. wa-, swa- (6), schwa- (Das. ) 
-necken; wackeln Z sehlo-, va». schlu- 
ttern (75). struchen (6, 17, 75, 76). nd. 
stra- (22), stren- (23) -kelen. Ad. zwiffe- 
len, zwif-, scviu- (100), stam- (4) -eln. 
gnappen (Das.). 

Va- v. Vae-cinium. 

*Vacisea (cf. lyeisea) brahsine (104). 

*Vact- v. Vacc-inium. 

*Vacuabilis ledeglich (20). 

Vaeuare ledi-ch (18, 132), -g o. leer 
(110 sim.) machen, magen (13). led-ygen 
(19), -ichen (11). leyd3gen (1), -en Z yde- 
len (20). 

*Vaeuatio ledeg- 7 ydel-unge (20). 

Vacevitas hd. nd. ledicheit. leerheit 
(68). ydelkeit (20). 

*Vacula v. Vaccula. 

Vacuum lerigkait 7 ode, varr. óde, 
ede (65). 

Vaeuus Ad. nd. ledi-g, -ch. Ad. ydel, 
lere (10), leer (68, 110), laer (76), lár, 7 ód 
(126, Das.). ler-, vnnuez-, beroupt-er (65). 
wuest an dem lijbe (75). 

*Vach, vah (nt. deridentis Gemmae, 
Voce. ex quo) geschent siestu; schem- £ 
pf-dieh (65). aha 7 botz (126). och (110, 
132). 

*Vachari (st. vagari?) verdrungen 
werden (74). 

Vadare hd. md. wa-den, hd. -ten, 
-then, -tten. wetten (6. cf. vadeare). 
roD w.; naD macben (64). uber-waden 
4 -wasser gaen £ -furen (20), -faren (10). 
ober forn (19). furten (9, 75). vorchtin 
(sic 8). wandlen (46). wae-, prs. ich we- 
Sseren (132). 





VAG 


*Vadari v. Vadiari. 

*Vadatus der in gelibt steet (91). 

Vade ga (92b). 

*Vadeare wetten (76. cf. vad-are, 
-iare). 

Vadere hd. nd. gan sim. waten o 
waden durch eyn fort ader gene ader 
riden (11). 

"Vades Ad. burge. 
*Vadi v. Vadimonium. 

Vadrare, -ri (75 var.) hd. wetten, 
wethen (19), weyden 7? pansecen (13). 
pant setzen (12) phand (8), pfant (9), 
ein pfand (11023) zu pf. (1109) geben. 
ízo pande geuen Z stellen (132). phe- 
(8), pfe- (9), pe- (17) -nden. gelten das 
darvmb man gewet hat (75). 

*Vad-iari, -ari (110) zebyrg (68), zu 
bue-, var. bu-rgen (110), tzo borghen 
(132) setzen. 

*Vadiatio wettunge (20). 

Vadiator wetder (20). . 

Vad-imonium, -i (136) gelobde (9). 
globe (8). tag-leistung 7 -satzung (126). 
ags. borg (94, 136). 

Vadi-monium, -munium (76), -men- 
tum, -um, fadium 47 adis 7 adimonium 
(V. pzgnus 16; f gilt für die 3 Formen; 
cf. ib. fumare £ igare sim.) hd. md. 
pant Ad. panthe (17), phant, pfan-t, -d; 
vernuegung des rechts o. versprechun 
zum rechten (88); weth (49), wedde (20). 
weedde (11). 

*Vadio is (7. eo; 
éramseo) gon (76). 

*Vadir wanderer (9 Anh.) 

Vadium cf. vadimonium) wet-pfant, 
-pant (75). 

Vadu-m, bssw. -8 hd. furt; for-te, 
(9, 17, 4), -de (12); vort (100), fart (8); 
eyn forte da man ober fert; furt durch 
em wafer (20); steg (19, 110) o. furt 
vber ein bach o. ein wasser (110); eyn 
Steg, steyg da man vber get sm., ober 
gehet (133). nd. eyn varde dar man ouer 
get oder rit (23); vor-de (222), -d (225), 
-t (2225); voert (11); ghewat Z een wa- 
terseap (108). 

Va-fer, -uer, -fex (76) hd. li-, lu- 
(10) -stig; behend-e (17 &e.), -ieh Z dap- 
per (20), hoehuertig (9, 74), geyl (12, 
49), geile (10), vals man (100). schalek- 
hafftiger, gescheider, weyser, vefter (74). 

Vafre listlich 7? behenne (17). ge- 
schwind (126). 

*Vagabunde wiltlieh (20). 

*Vagabunditas wildicheit (20). vf3- 
schwaiffigkait (65). 


vado si sum 27. 


VAG 


Vaga-, vagi- (76) -bundus (7. vagus 
q. V. 16 &c.) vnnutzlicher vmbwanderer ; 
lantfarer; mufig genger (110). onste- 
dich, lediehgenger vnd in dat wylde 
gaen lopen (132). 

Vagari, -re (b^, 22b) Ad. wand-ern, 
-eln, -len. hin vnd her wandeln (65). 
heer ende deer ghaen (108). hon. vnder 
werffen (55). vmb- (110), vf- (65) -sehweif- 
fen. wefern; schlingen (62. cf. serpere). 
irre gaen; duasen Z wilden (20). wande- 
len wyldelich off dwalen (132). wyspelen 
(225, 77). von einem ende lauffen zu dem 
andern (75). 

Vagatio wande-rung (68), -lung (110), 
-linge (132). ydel- (20), wildi- (14 sim.) 
-keit. vOschwaiff-ikait 7 -ung (65). 

V. mentis dez herzen wildie- (9), 
behende- (8) -keit. 

Vage lediglieh (68). vmbschweiffen- 
lichen (110). wider vnd für verlauffen- 
lieh (126). wanderlich (74). 

DUST (Z tunna; sí. veges) dunne 
*Vagi- v. Vaga-bundus. 
Vagiens weyn-ende (9), -de (8, 11). 
*Vagila (a. d. D.?) feyle (23). 

Va-, fa- (g. v.), la- (141) -gina Ad. 
md. scheyde. schede (93). bagena ein 
Swert-scheide (6), -schede (29). 

*Vagina-eulum v. -rium. 

Mesure scheyden machen (75, 110, 
132). 

*Vagina-crium, 7 -eulum (3, 4, 74, 
75), vigenaculum (9) (7. vagina 76. cf. 
BM. 132) hd. ortbant. orpandt (74). art- 


bant an einer scheiden 7 ort an der 
Scheid (75). 

2 NM Scheydenmacher (110 
sim.). 


*Vaginator scheid-er (75), -enmacher 
(74, 75). 

Vaginatus 7. exa- (Gl. m.), exco- 
(1*6) -gitatus. 

Vagire, -ri (65 var.), fagire (q.v.) (voz 
leporis 123, 141) Ad. weynen (sicut 2mn- 
fantes); kind-e (5), -isch w., o. singen 
(69, 134). kind wainen (1). Aus kindisch 
weynen szm. entstelli: kid gesweygen 
(14), wigen (6) 7 weynen. kinder schwey- 
gen o. singen (66 &e). k. sweygen o. 
seugen (133). kinde-sch (992), -s (93) we- 
nen; schreyen szcut infantes (132). wecken 
? greynen (126). peff- (xix), pfe- (kib.) 
-tzen wie die haasen. 

. Vag-itus,? -or (Chytr.) hd. weynunge, 
kinder-w. (8), w. dez kyndes (9). nd. 
wen-unge (23), -ich (22); blarrent 7 kin- 
des geschrei (Chytr.). g. der iungen kind- 
lin (75). 

*Vago (auis) holez-era (8), -kro (9). 

Vagor v. Vagitus. 

*Vagorrio v. Vagurrio. 

Vagula (v. 4wuenca Pr. &e., bucula 
129, quim vagat per campum; »« vac- 
eula? cf. sq.) ver-, var. veher-, stier- 2 
rind-lin (110). veerseken; styt- 7 rynt- 
chen (132). 

Vagulus (4. aliquantulum vagus € 
anulus, quia vagatur in digito Br. &e. 
2« baga sim.? t éwuencus 110 &c. Gf. 
prc.) wat wyld 7 eyn rinek (132, 147). 
du (68, 110). vingerlein (74). vyngerlijn 
141). 

*Vagur-io v. -rio. 














VAL 


VAL 605 


*Vaguriosus ledych, muetych (147). | 16 sim. cf. falernum) edel (68), sufer Z 
*Vagurire ledych 7 muetych wesen |gutter (75) wyn. 


(147). 

*Vag-urrio, -urio (76), -orrio eyn 
ledig- (9, 17), muDig- (8), mussig- (3, 4), 
miessi- (76) -geuger, -géner (3). 

Vagus irrende (20). vagant (126). 
wild 7 ledig genger (110, sim. 132). w. 
0. leedig (68). farender man (15). 

Vag-us, 7 -abundus (Mss. mog.) lant- 
hd. -leuffer, -loffer, -loeffer (46), -lauffel 
(1), nd. -loper, -lauper (23). Ad. nd. 
wilde. vmscehwaiffig (64). vDschwaitliger, 
blibet nit bi jme selbs (/m vno loco) 4 
ein vnsteter (65). wust 7 wanekelmodig 
(17). eyn wust (17), wilde (8), vnstete 
(9) mensche. 

Vah v. Vach. 

*Valamina (st. vall) bla- £ schra- 
ncken (76). 

*Va- v. Vo-latile. 

*Valba v. Valua. 

Valde hd. nd. seer, gar (295), gar 
sere, jar s. (21), vast (126), swinde 
(22b, 71). 

*Valdedieo (st. valed.) gesenen (20). 

Vale (và defect. quod pertinet ad sa- 
lut-ationem $n recessu Br., -em receden- 
Gum 16) hd. nd. gesunt sin £ by der 
macht (mach 6) sin (Mss. mog.). Ad. sy, 
sey gesunt (76, 110), g. oder geseg-et, 
-not (69), -net (134). blyefft ghesont (132). 
thuo, carr. thun wol (110) fare wole 
(10). god hael dy (11). 

*Valedare 7. q. sospi-dere, -tare q. v. 

Valefacere Ad. nd. gesunt, gsunt 
(1102) zunt (22), vermuglich (110) ma- 
chen, maken. gese-gen (9), -ngen » 
-nen (8), -ynen (17). gedeneken (132 
letzen (75). 

Valens gesunt o. ist wert (110 szm.). 
starck (76). der da ein ding vermag; 
pl. die wol mun-, varr. mo-, mó-genden 
65). 

Valenter sterck- o. gesunt-lich (110 
sam.). 

Valentia dogent (17). dog- (8), tog- 
(9) -liehkeit. 

*Valentina (herba) biuoz (131). 

Valere (v. vigere, samum, esse, perire, 
infirmari) hd. nd. do-, hd. doe-, to- (b^), 
tu- (3), taw- (9), mo- (19), moe-gen; 
krancken; wol, wal (132) mu- (1, 68), 
mo- (Db, 1102), moe- (110b, 132), mó- 
(126) -gen. Ad. gesunt o. kranck, krang 
(1T) werdt (110 scm.) sin; gelden (1T, 
20), gelten gelt (75). gesont wesen (132). 

*Valeria (v. styria 126, ercacia Das.) 


steyrmarckt (126). (auis) stock-arn £ (1 


-adler (112). 

Va-, fa- (q. v.) -leriana, 4 valleiona 
(87, 146), fudalberane (q. v.), valenti- 
ana 4 -na 4 balla-, bald-riana (2. da- 
nia maior, antilla, nancilla, marcin-, 
marin-, marcor-ellaà, maturesia 143, 
matucella, maura cotella gg. v.) val- 
erian (10, 143), -drian (4, 26), -drion (87, 
146), -dran Z abpif (15). fa- (12), ba- (9, 
64b, 75, 91) -ldrian, balderian (64€). tene- 
marg (val. $7. cf. sampsuchus Nmn. 2, 
1544. denmarka Wiesb. G1). grosser denn- 
marek, wendwurzel &e. (143). 

*Valerica v. Pinastellum. 


*Valernum (7. nobile vinum et valens | 


;-geben £ 





Valescere wege senen (Db. »— vale- 
dieere). gesunt machen (46). 

Valesia (prowncia) walle& (v6). 

*Valet-à (comiter), -e (nominaliter) 
letze, vig. letz (75). 

*Valetr-o, -a (74) (aus balatro)lecke-r 
(68, 74, 147), -rin (74). 

Vale- v. Vali-tudo &o. 

*Valex muge-n, -nheit, gesuntheit, 
lone (74). 

*Valfa v. Valua. 

Valgia (7. labiorum 0b- Br., ovis re- 
110 &e. -fors?o in derisione) eyn montchen 
machen (132). rympffung des leffs von 
gelechters wegen (74). wrympyng (141). 

Valgi-are, -re den muff in gespoette 
mit dem mundt schlagen (110). die lippen 
vpsehortzen off eyn ander den geck 
vpsetzen in spotterye (132). wrympen 
in spotte (147). 

Valgus schelger (Ki?.). schiege (116). 

*Valida (£. inuidia 76, viuida oc. 
142) nyt (8). neyde (9). 

Valide starck- (110b), sterck- (20, 
1109) -lichen, -lich (20). 

Validissimus aller machtigo-, varr. 
mechtig-ster (65). 

*Validitas v. Valitudo. 

Validus Ad. nd. stark, mogende (20), 
wol-mm., Ad. -mugende, -mugend, -mogen, 
-mógen (67), -mogig (Db) Ad. mugig £ 
wol-m. (1), starc, gesunt, macht- 7 krefft- 
iger (65), meichtie (100), dochtig (bb), 
dogende (20), togelich (9). 

*Valis, Balis, Helius (f£) dy wael 
(125). 

Vali-, vale-tudinarium (7. infirma- 
rium) der siechen huf) (110 sm.). siech- 
kobel (ki?.) -gemaeh (111). 

Vali-, vale-tudinarius  syech- Z 
kranck- (110), syeck- (132) -lieh. der dick 
(8) oft vnd d. (9) sich ist. kranckich 
(132). 

Vali-, vale- (126) -tudo (untersch. 
valit. 4. valid- 7 infirm-itas, valet. ?. 
inf. 110, ab illo funebri vale quod d?ce- 
batur mortuis Br. hd. starck-, gesunft-, 
wreet- (132) -heit. wol-mugenheit (74, 
110) -mugikait (1), -mogikeit (bb). ver- 
mógenheit gut o. bó (126). macht (65, 
15) der sterck vnd krefit (z. vigor (75). 
mu-, varr.mü-, mo-glicbkait (65). mechte- 
keit (8, 75) der krafft (75). sterk (6). 

Valiturus (7. quandoque periturus) 
togende (9). vor-terbende (8), -dirbende 
1» 

*Valla v. Valua. 
*Vallacia (cf. valla-tio, -gi& Gl. m., 
fallatia v. septum) schranckung (75). 

Va-, wa- (5^) -llare (7. captiuare t 
circumdare 16. cf. velare) hd. blancken 
(10), vmb-, Ad. nd. be-bl. planeken (1, 
8, 9). vmbe-pl. (3). be-bloken (6), -lien 
7 blucken (12). ombeluken (106). Ad, be- 
ligen, -legen (10, 49), -peln (53*); vmb- 
gaen ? zunen (20), -machen Z -z. (8), 


| -legen 7 ezunemen (s?c 9!) -ezunien (17), 
|-graben, -gr. mit pfallen (6), -bestan 


(19), -klufften Z dicken (20. n/. dijcken), 
-sehrenceken sicherlich (65), 
-Schrancken Z -setzen mit stecken (110). 


606 VAL 


om-s, mit staeken om tzo vesten (132). 
vmme- (23), vmmebe- (22) -grauen. 

*Vallatio eiu starck bolwerck o. eyn 
tarraf) (110). eyn staech kettinge; eyn 
bolwerekinge seer starck (432). 

Vallatus vmb-sichert 7 -geben (65). 

*Valle tal (76). 

*Valleiona v. Valeriana. 

Vallestris v. Vallosus. 

*Vall-ieula, 7 -um(74) bastye (75).tulle, 
dull vmb ein schlob; graben; schut 
zwischen zweyen gr.; planek (74). 


Vallis Ad. tale, tal, tall (649), taal 
? grunt (9). tayl (6), dale, dal, daal (13). 
dayl (b, 23). dael (645, 132). dàl (22). 

VW. iosaphat das tal iosaphatt (1). 
eyn grunt zu iosophat (b^). 

*Vall-osus (a vallus) 4 -estris (a 
vallis) vest o. starck verschrancket; 
ta-, var. da-lecht (110). vol talen (1102), 
dalen (67, 110»), daelen Z staechen (132), 
bollwerck (68). dalechtieh (147). 

Vallum (7. eoneatenatura de palis 
super aggerem dc. Br., e. de super agrum 
76, vallieula q. v. 74, minutio circa 
castellum134,amphi-teatrum 75?,-atrum 
750) Ad. nd. blanek, planck. (22). Ad. 
blan-eke, -g, -eken Z welle (10). banck 
(21). pla- 7 sehra-, var. schre-ncken; 
schlaggatte-ren var. -r, faltthoer, var. 
-thor (75). slaggat-teren (71), -ern (3). 
slaeh (12). sl-gater (1). bolwerek (65, 
110 &e.) mit zunstecken gemacht vnd 
v) gefult Z ein schutte, varr. schütte, 
schud (65. cf. $m.3, 419). eyn vffgeschut, 
var. aufgeschitte, were o. ein vffg. erdt- 
rieh (64). sehoBeberg (13). walle (5). wal 
(12, 23). eyn hecken ezun (17), hechil 
zun (8). czawn (9). een ghestiipte ocht 
ghetoente van staken £7 de wal van ere 
vesten (108). till (76). getülle (95). dich 
(20 &e.). 

Vallus eyn starek (1105), starck-er 
(68, 110b), -e (132) steck o. pfaal (68), 


staech 7 pael(132), stachel o. pfal (110). | 


pale (13 &e.). plancken (8). zyngel (78). 
steck, pfal, tullpawm (74). ezune-stecke 
(10, 12), -steyken (13). zun- (65), reb- 
(64, 74), win- (75) -steck. futterswinge 
(. vannus 125). 

Valor macht 7 werde (110, 122). we- 
rung 4 wurcklichkait (65). wárschafft 
(126, Das.). die prys (132). 

*Valotretra v. Faltilones. 
A (aus vop.) wolgeporner 
74). 

Val-ua, -fa, -ba (94, 136), -la (16) 
falua (93 Mrg.) Àd. nd. porte, dore; dur 
? tralie (11). Ad. tor, thor, dorre (17), 
dare (6), port, pfort (1105), lad (65 var, 16, 
93 Mrg.), laden (65, 1102), fenster (1102). die 
£- o. schub-laden (p£. 91). f.-lade 7 -bret 
(Das.). velbret ald vettach (93). fellpret, 
fetach, lade, zwyfalt-e tur, -ig thor (74). 
ezwiuach tor (9). gevalden dor (20). ester 
(cf. Sm. 1, 119. G. Wtb. 1, 78), vg. valther 
(75). val-, 7 vou- (108) -dore (108), -doer 
i -portze (132). voude porte (108). ags. 
dur- (136), duer- (94) -heri. Her schliesst 
die Hss. 22. 

*Valuieula (c/w.) salzpurue (Gt.). 

Valuulus tátle (7. loc- 4 nid-ulus 
V. a. 1618. cf. Sm. 1,461). kleine thádlin 
(126). vnderschlechtlin (126), vnterschlág- 
lein (Fris.) in kifflen o. hülssen. 





VAN 


*Van-are v. -nare, -ere. 

Vane d. vn-, ane- (17) -nutzlich. on 
noczelich (21). vnmutliek (sic 23). yde- 
lieh (17). 

*Vaneeupidus ydel girich (20). 

Vanellus (aus cf. Dz. Wtb. 366. fa- 
nellus Gl. m.) kibitz ( Ki., Eno) gy-fitz, 
-bytz, -uitt, kynütz, zweiel (140). kifitz 
(Frs.). nl. kiuijt (116). kyui-th, Mrg. -tz 
(125). himmelzege (Fr.). 

Van-ere, 7 -are ydelen (20). 

Vanescere begynnen tzo verswinden 
(132). 

Vanga, fanga (130, Gf.), uuang-a 7 
-0 (Gf.), £ vanus (1Y7) scora (130, Gf.). 
schora (Gf.). sehor (74). Ad. nd. bick-e, 
hd. -el. nd. biek. Ad. stein-, stain-b. 
7 -axt (6), -agst (76), -achs (1, 74), -ax, 
-pickel (74), -pikl (1), -picke (4), -pick (3), 
-bickel (25), -bicken (21), -big (vanus 
11). steinexte (109). eyn sten exe (23). 
hd. grabschit sZm.; stere graben (6); 
karst. spade (11, 20). heepp (20). wyn- 
gar-ten messer (20), -t m. (110), -tz metz 
(132), -den mes (11). wiingaert mes Z 
sakeleer yser (108). stang der murer vnd 
der steinmetzen (75). vuangas huuun 
(141). 

*Vango (aus mango) kauffer o. ver-k. 
der leute (74). 

Vanidicus der ydeliehen spricht (132). 

Vanidus (7. vanus Pr.) sehnoed (68). 
ydell (132). 

*Vaniloquax v. Proeax. 

Vaniloquium eyn ane nucz rede 
(11). eitel r. (4). 

Vaniloquus Ad. eyn vn-nutz, -nitz 
(76), -nutzlieh (6), nd. ynniek (sc 23) 
sprecher. eyner der ane nutz redet (17). 
yppicher reder (10). der da yppige ding 


| redt (65). 


Vanitare ypige ding reden (110). 
vnnutz (68), ydelich (132) sprechen. 

Vanitas /d. nd. ydel-heit, hd. -keit, 
-iekeit (12). Ad. itel-, eitel-, schnoedig- 
(68, 1102), yppi- (10), ybe- (67) -keit. 
üppig-, dorlich-, stolez-, zergenglic-, 
betruglich-, lichtfertie-, weltlich-, kain 
nuezbar-keit; hoher müt (65). vnnutz- 
(6), sehnoed- (1105) -heit. ytel (110). 

Van-, va- (76) -nare (2. ventilare 
75) hd. wannen, schwingen mit der w. 
(65). w. die frucht 7 trustern 7 swingen 
das futer; abnemen Z£ winnen das getreid 
am tennen (75). wo-, we-rffen; vor sin 
(sic 8!). nd. werppen. 

Vannus, fannus (649) (cf. vallus) 
hd. nd. wanne, wan. wann (68, 134), 
futer-w. (75, 111), -swinge, -schwingen, 
vig. wannen; swinge zu dem futer (75). 
hd. wurff-, worft-, werff- (6, 65) -schufel; 
wurf-, wint- n -schaufel. sd. worpp- 
schuuel. worff (21). seych- (9), sych- (8) 
-tuch. arbor £ huf) (17). 

*Vanorare (£g. fum?gare 16) v. Vapo: 
rare. 

*Vanum v. Fanum. 

Vanum yppigkait, varla-, farle-ssige 
wort, gailkait, hinfellig ist nit bliblieh, 
verschwint (65). 

Vanus (7. non fermentatus, debilis dc. 
76. cf. vanga) hd. nd. ydel. Ad. ydele 
(17); y-, ei-tel; sechnoed (68, 110); vn- 
nutz (6) -nütz (67); yppieh (13), ledig 





VAR 


(12), logenhafftyck (19), heylof (126. 
wetterau.). 


Vapa v. Vappa. 

*Vapassa (?. rosina 929b; sí. vua 
passa) rosin (22b). rasin (23). 

Vapiditas vngesehmaek- (110), vn- 
"Id (68) -heit. onsmakelicheit 
(132). 

Vapidum bifalti (141). 

Va-, vap- (108, 109) -pidus vn-ge- 
schmack (110), -smekelik (109). onsma- 
kelich 7 weeps (132). weps (108, 109). 

Vapor, wapur (5) 7 vaporamen 
(110 &e.) Ad. nd. swa-, bra- (283, v4, 15, 
100), bro- (75, Ki.) -dem. Ad. schwad-e, 
-em (152), -en (110); bratamen Z adam 
(13), bustume (12), brunste, brunst, bruust 
(sic 134), bronste (67, 133, 152), hieze 
(9), hiez (8), rauch (8, 9, 65); tu- (15), 
du- (9, 65), do-nst; dampff, tampffe (74, 
75) damp £ fuchtikeit (20); smack (10). 
nd. rack (23), wasem. 

*Vaporabilis brunstig 7 dempffig 
(110). wasemich (132). 

*Vaporamen (cf. vapor) wasem (11). 

Vaporare (7. calorem emittere, vapo- 
ves em. 16. untersch. von vanorare q.v. 
cf. vapulare) Ad. swademen, v)- (5, 13), 
nd. ut-sw., -Swaden-(13). Ad. schwa-de- 
men, -dmen, -dinen (134), -ben (6). an- 
zwad- (3), brod- (9), bred- (4), bryt- (109), 
was- (109, 132) -emen. Ad. rauchen, dun- 
sten (6, 8); tampffig machen, sein o. 
werden (75). tympffen, pradmen (74). 
dympen (20). nd. domen (106, 108) ; vocht- 
heit vte laten (108). 

Vaporarium v. Cenaeulum. 

Vaporosus dempich (20). ta- 7 te- 
mpfig, brademig (75). 

Vap-pa, -a tropff- (91, 110, 111), 
truosen- (110), drop- Z leck- (132), leec- 
(108), Ssack- (20) -wyn, -wein (91, 111). 
hd. (vappa voce. ex quo) tru-, dro-cken, 
nd. dor wyn. (vapa Voce. ex quo) wyn- 
hd. hefe, -hef (67), -heffe (132), -heeffe 
(11), -eheue (19), -hebe 7 drussen (138). 
wassersup (64). wllido (Sum.). 

Vapp-a g. comm., & -idus (147) der 
dz sein vnnutzlich verthuot (110). der 
dat seijn onnutzlich tzobrenget (132). f. 
ein vnweiser ringferiger mensch (Das.). 
versloemer, doirsleger (147). 

*Vap-pidus v. -idus, -pa. 

*Vapula (st. eap.) wasserspinne (55). 

Va-, fa- (1) -pulare, vap-ulari (67), 
-orare (70) Ad. nd. gesla-gen, -hen (1l) 
werden. w. geschlagen (68, 119). gepla- 
git w. (8). prs. ieh werde (20), 1c warde 
(11) geslagen. vabulo buulit wirdo (141). 

*Va- v. Pha-retra. 

*Varetrum v. Veratrum. 

*Var-ex, selten -ix, -ica, (gew. geson- 
dert), verex (alph. va- 46) uuer-na, -n, -ra 
er boue), uuarza (Gt.). urslahti sim. (Sm. 

, 498. Gf. 6, 177 sq. cf. varia), hd. die 
auder (46), ader (6), span- (68), sene-, 
sen-, seen-ader, sene adern (21), nd. de 
zene vnder dem knye. knu (6), knu 
(46), kyn (sie 21). dye oder vnd knie 
(sic 1T). kniadere (100). kny odir (8, 
9). dye kne- (23), Ad. ruck-, rucke-, 
rugge- (46), rug- (6), rogk- (21), sparr- 
(111), spar- (125, Avent), span- (75) 
-ader, -aadern (21), -oddern (125). ein 


VAR 


senwe (6). knorren an waden (pl. 91). 
G4gs. a- (94), o- (136) -mprae. 

*Var-ia 7 -eola (110 &e), -ola, -ole 
pL, -i(Das, Ki), -ioli (Das.) machsel 
(110). maechsell (132). masen (pl. Ki2.). 
porbel (68). die kinds plateren 7 purpe- 
len (Das.) barpe-In (64); -17 berpel; dy 
rotin; rote; dy urslacht (74. etf. ur- 
Schliehten p/. "s Sm. 3, 428). vr-schlecht 
(16), -slechten (64). dur- (e49, 93), durch- 
(Das. Ki.) -schlecht. die roten flecken 7 
rotsucht (126). bladeren (85^). seiren 
(im angesieht vari ki2.). 

Variabilis wandel-bar (9, 290), -ber 
(8), -bayr (19), -baer (11). verendert 
werden mugen, var. verandert mógen 
w. (65). 

*Variare v. Varicare. 

Variare Ad. nd. wandeln, v-w., € 
-andern (65, 68, 110), -endern (65 var.). 
wandern (66). ver-w. (69). 

Vari-ator, -eator kriegmacher (15). 

Variea v. Varex. 

Vari-eare, -eari, -are (94) schrancke- 
len (109, 110, 132). hinck-en (110), -ende 
gaen (109). gnappen (110). krummen (20). 
manck gaen (132). die bein zergretten 
(126). schieggen 7 (von einander) gritten 
(128). ags. stridan (94, 136). 

Varieatio wandelunge (8, 9). 

Varieator v. Variator. 

Varieatus ge-krumpt (1105), -krompt 
(1102, 132), -krummet (68). 

*Varieinieulum (7. ara porcorum) 
schwin stig (76). 

*Varieol-a, -us v. Vari-a, -culus. 

Var-ieosus, 7 -us (110 &c.), 7 -ieulus 
(75) krupel (47, 75). kropel (3). kroppil 
(8, 9). krum (68, 1102). krump (75, 110^). 
krummer, vnstetter (74). krom (132). 
aderich (20). vmbgewunden (15). 

*Varic-ulus, gew. -olus, -us (cf.prc., 
tradieius) krump (20, 23). Ad. krumpffe, 
krum, eyn kromp (21). schiegend (ki2.). 
kretsch-ling (Ki2.), licht (kiv.). 

Vari-e, -etas (65 var.) mangerlai wege 
(65). mislieke (100). 

Varietas hd. mancherley, m.-hande- 
keyd (19); manger-leyheit (20), -lichkait, 
var. -ley verenderung (65). meniger-., 
menger- ( 11) -ley (6), -handheit. (110), 
-handicheit (11, 132). mencherhandigkeyt 
(68). maniger ley (23). wandelbercheit 
(20). verenderung Z wanekelmutickait (65). 

Variola v. Varia. 

Varium, v. opus, variopus (75) (7. 
diuersi coloris 68, 132, pannus 1) Ad. nd. 
bunt (19, 225, 68), bont (11, 132), bunt-, 
hd. bont-, bynt- (9), pun- (75), wunder- 
(sic 3) -werck. puntwerkh (1). bunt 
werg (8). 

*Variu-m, -s (20, 91) vehefuter (74. 
cf. pre. i. q. buntwerck). vech (animal 
91, 95). esche (pésczs 90. cf. varus). 

Varius (cf. prc., farius, tradicius) 
men- (11), meni- (68) -gerhande. maniger- 
hand (110b, 132), -lay (1). Ad. mancher- 
hand (11029), ley; mengerlay (76), men- 
niger ley (19), bunt, bont, wandelbar 
(20), wint var (1, 3). 

Varix v. Varex. 

Varo landt- 7 frey-herre (74). 

*Varrus (cf. sq.? st. barrus?) dore 
(8). tore, gecke, narre (74). 








VAS 


Varus (vé. euruus 7 astutus 76. cf. 
varieosus) krump (8, 9). krom (132). 
Schlim 2 schiegend (xi2.). schlem 7 schieg- 
gend; zerthan (manus; 126). 

*Varus v. TTructa. 

Vas, g. -dis (cf. vades) hd. nd. burge, 
gisel, pant. Ad. phant, pfand, gizel (20), 
byrg (110). 

Vas, g. -sis hd. vaz (D), vab, vayD 
(19), vas wasser (9), ein tenen gefaf 
(4), eyn gefesse (1T). geschir, kubel, 
zuber (65). nd. vat. 

Vas eristallinum cristalline (91). 

"Vas fi-, ui- (76) -etile eyn vas von 
erden o. glaf) (110, sm. 132). erden va 
(68). nl. tuytpot &e. (116). 

Vasmusicum seitenspilgeschirre (93). 

Vas samium krausen (91). 

Vasa belli, mortis (65) hd. antwerck 
o. pleyde (74); waffen (65), wa-, wo- (9) 
-pen. 

Vasa pastoris (7. fistula «c. Br.) vlg. 
dicitur blassa (6. ahd. Glosse cf. blason 
tubis Gtf.). 

*Vasa puerorum leyb (9). 

Vasa transmigracionis zer-sack (9), 
-seg (8). 

*Vasa (sg. f.? cf. ags. basu?) schar- 
lach (16). 

Vasalla-, vasale-, var. vassale- (110) 
-gium eyn huld-ung (68, 110), -inge (132) 
leh-, varr. leb-ens halben (110). 

Vasa-, vase-, phasa- (l, 65) -llus 
(Z feodatarius 76, sat-rapa 2 -elles 1 
hd. ein lehen-, leen-, le- (3), beleh-ent 
(10), -et (13), dienst- 7 ampt- (20), dinst-, 
edil d.- (8, 9), burg-, nd. burch - man. 
burg mayn (19). lehentreger (65). be- 
lenher (12). 

*Vasambus v. 'l'iga. 

*Vasanus (cf. fasianus) fasant (68). 
phaysayn (19). veysaen (11). vaschoen 
(20). 

Vasare (i. vasa, implere 4 facere) va- 
(110), vae- (132) -ssen. vaD fullen (68). 

Vasarium credentz o. pu- (126), bu- 
(Ki.) -ffet. anricht (126). 

*Vasator vas melker (20). 

Vasatus gevasset (110 &e.). uytge- 
reckt (7. expansus 141). 

*Uascia v. Fascia. 

*Vasearago (Z7. ruseus &oc.) hulse, 
eyn boem altyt groen (147). 

*Vascigare (aus ea- »« fu-stigare?) 
7. percuttere (16). 

*Vascillus enluciluaz (141). 

Vasco einer auf) vaschon (1102), vf) 
vaschgon (110b). eyn van dair (sc. sq. 
132). 

Vasconia (patrio) vasconien (110, 
132). 

Vaseularius becherer (125). fefler 
(88). 

Vas-eulum, 7 -illum (110 &e.) ein 
klein vef- (110, 132), flesch- (68) -lin. 
vesichin (9). irdiB faf) (8). 

Vas-eus, -tus (76, 134 &e.) (v. énomis 
129, 134 &e., dolosus 16, vanus 0 nuga- 
forius Br. &e., aus vastus »« vasco?) 
lugenhafftig (68, 110). loegenachtich (132, 
147). 

*Vasellus v. Vasallus. 

*Vasillum v. Vaseulum. 

*Vassal-egium v. -lagium. 


— 











VAT 


Vassus knecht (141). 

*Vastabilis zerstoer- (110), verderff- 
(132) -lich. 

*Vastago v. Vulgago. 

Vastare (?. euellere dc.) hd. wosten, 
wusten (10); v?-w., -derben (65, 68, 110), 
-Storen (1), -hergen (126, Das.), -zeren 
(65). heren (22b). wiest machen (68). ezu- 
storen (9). verderuen (132). beschw-eren, 
var. -aren (65). erósen (126). zer-schleitzen 
7 -streyffen (126), -zerren £ -zeren (65). 
erwyteren (110). 

Vastatio zerstoer- (110), verderb- (68) 
-ung. verderuinge (132). 

Vastator verder-ber (110), -uer (132). 
*Vastieulus v. Linistipula. 
*Vastigium (s. fast.) ein first (4, 76). 

Vastit-as, 4 -udo (3, 110 &e.) (7. am* 
pli-, solici- 76 -tudo, perni-cies, -ties, 
pestis, piscis szc 6, profunditas 1 inter- 
ritus 76) Ad. nd. wide. hd. wit £ breitt; 
weyt ader breit (3); wyt 4 brait (56); 
wytheit o. wuste (1105), o. wiestheit (68); 
wythet o. wueste, var. weitheit o. wiesty 
(110)5 weittikait (1), wustenunge (19); 
tif w. (8), teufe wustung Z eynigkeit (9); 
verstorung (302), zerstoer- 7 verderb-ung 
(88), schade, schad, schaid (6. »« pisczs 
cf. gramarus &e.?). nd. wuesten- (11), 
woest- (132) -heit. 

*Vastius verwuster (74). 

*Va- v. Pa-strina. 

*Vastrum (2. antrum ingens 16) ain, 
eyn grof hole 7 gruob (76); gr. hole 
(8), hol (9, 14, 75) o. grube (75); eyn 
gr. o. eyn grof) laeh (1). 

Vastus (cf. vaseus) Ad. wit, wyt, 
welt. nd. wijt (11). tief (76, 110). tif £ 
breit (9). dif (8, 11). dieff £ woest (132). 
wiest (68). woste nüge (sic.17). idel (13). 
groD (8, v6). eroe. (20). vnge-buwen, 
varr. -bawen, -bauwen (110). 

*Vasuictile v. Vas fictile. 

Vates (£. videns 1, sap?ens, propheta, 
poeta, presbyter) wis-sag (76, 1102), -saghe 
(28), -ag (6). weissag (1, 16). wyDsag 
(1100). worsager (9). waerseger (920). 
proph-et (134 &e.), -ete (8), -eet Z -etisse 
(132). priester 7 poet (110 &e.). 
go RSS (2. elunis; aus nates) ersbelle 
(23 

Vati-canus, 4 -tanus (76), -canum 
(68) (v. deus paganorum 16) eyn berg zu 
rhom (68). 

Vatieinari, -re (75) hd. wif-, weys-, 
wi- (6), hd. (75) nd. wis-, kynftig weis- 
(64), waer(20, 132), war- (110), vor- (110 &c.) 
RUE wis-s. pose dinge (75). warseggen 
100). 

Vatieinator Ad. v!ku-, vorkü- (67) 
-ndiger; verhunder (sic 1), v'koniger 
(21). wor- (9), war- (68, 110), waer- (132), 
wis- (23) -sager. 

Vaticinatrix warsagerin (110). waer- 
segersche (132). 

Vatieinium (?. locus rome in quo 
vates contra deos romanorum  uaticinan- 
tur t occidebantur 16; cf. vaecineum) 
hd. wif-, weys-, wey- (9), wi- (6), waer- 
(20), war- 4 vor- (110), nd. (93) wis-sa- 
gunge. 

*Vatill-um, -us (Gl. m.), -a sg. pl. 
(94, 136, Gt.) (7. paruum vas 129. cf. bat-, 
bac-illum szm.) che- (Gt.), ke- (111), 


607 


608 VE 


chei- (127) -lla. cluft 7 haeun ( p. Gt.). | 
klotphanna (131). glvtpfanne (Sum.). ags. 
gloedseofl (/. c.). schermseuuala szm., 
sersceufla, sax. scernseuble (&Gt.). 

*Vatrix (7. meniea) hirnfel; kranck- 
heit des hirns (74). 

*Vatuli (dat. cf. vatiola vaseulwm G4. 
m. Sim.) v. Ascepo. 

*Vau verwunderende woirt (147). 

*Vau- (»« vann-?) v. Fau-ellus. 

*Va- v. Fa-uilla. 

*Va- v. F'a-uonius. 

*Vaxea v. Baxea. 

*Vbea (? 7. fimbria, bireus, sf. bir- 
rus) eyn gere (D^). 

WVber s. Ad. brust, brost, pé. broste 
(b^), prust (54€), die brust (65). nd. borst. 
ein sack (animantium 125). ezicze (9). 
detze (10. eetteraw.). geder (12). das 
eyter (Ki). eytter, var. vter (64). vtter 
(25). auter an dem vich (p. 75). 

Vber adj. hd. nd. frucht-, frocht-bar. 
fruochteberyck (19). dragit (20). comp. 
ri, var. rei-licher &c. (65). 

Vberare hd. nd. frucht-, frocht-bar 
machen, maken. fruch-tsam sin (110), 
-tbern (9), -ber (se 8). vrewen (9). 
frauwen (8). ouervloen (132). 

Vberosus v. Vbertus. 

WVbertare (7.abundare) vermen-igfal- 
tigen (68), -iehueldigen (132). 

Vbert-as, -a (1l, bb) Ad. nd. frucht-, 
hd. frocht-barkeit. frucht-perckeit (110), 
-parehait (1). fruochteberkeyd (19). 
fruchper- (76), drachti- (20) -keit. volheit 
(110 szm.). vberflissig richtum (65). 

Vbertim Ad. fruchtbar-, frochber- 
(8), nuez- (9), vberblyben- (68) -lich. 
fruchtberlichen (1105). tzo volle ouer- 
vloedelieh (132). 

Vber-tus, -tosus, -tuosus, -osus 
frucht-bar (1102), -ber (110^). vberblybig 
(68). ouervloedich 7 drechtich (132). 

Vbi Ad. wo, wa, waa (68). nd. wor, 
waer 4 naedat (132). nachdem (110). 

Vbi autem aber wo anderB wo £ 
nach dem (65). 

Vhbieunque (cf. sq.) hd. wo, wa, allent- 
halben (68, 110). soe waer (132). 

Vhbilibet (of? 7. vbi-ecunque, -que) 
hd. nd. allen, hd. al- (6), an allen enden. 
aln lenden (17). allen steden (920). 

Vbi nune nun furbaf) (65). 

*Vbi predieiitum vnderscheit der 

stat (15). 
.. Vbique (oft £. vbilibet) allen talben 
(5), talb (6). alt halben (21). vberal (68). 
oueral (132). allent haluen (23). alder 
wegen (225). alre wogen (11). 

*Vbula v. Vpupa. 

*Vceelgutta v. Montapium. 

*V- v. E-chinastrum. 

Vdare naf) machen (110 szm.). 

*Vditas Ad. fucht-, feuchti-, nasse- 
(8) -keit. naBheit (110 sim.). fri- (20), var- 
(11) -scheit. fryysheyd (19). nesse (9). 

Vdones pedela £ socka (Gt.). 

Vdus hd. naz, naB, nas (5), fucht, 
feuehte sZm., frisch. nd. varsch (11), 
vuchtich (132). 

Ve, veh (88) Ad. nd. we, och (11, 19). 
waeh (7) wie (11). das ewig we Z die 





VEC 


we der verdamnif) (65). pfuch der schand 
(88). 

*Veaeulum (st. vehae.?) 2. pretium 
tradictionis (16. st. traduct.?). 

Vebare v. Vehare. 

*Vebex, superscr. vectis widerdram 
(1315), cf. ahd. dremil pessulus; aber 
nach Hoffmann (155) aus vervex wider 2 
ram. 

*Vebridum vnsawber (74). 

*Vebrum v. Veprum. 

*Uecicendula v. Ciecindela. 

*Veclis v. Vectis. 

Vecordia (i. dementia 1 furor 9, 4, 
76) hd. nd. wemodicheit. hd. wemutig-, 
wemuti-, weemüti- (134), wermuyti- (133), 
wemietig-, wemudi- (17), wemode-keit; 
we-mut (8, 9, 4), -mütt (1), -müt (3), -mot 
(12). Ad. tor-, dor-, trag- (25), nd. der- 
(23), loz- (132) -heit. dulheid (20). kran- 
(10), ge- (25) -cheit. hertzwe (64). 

Veeorditer welichen (110). 

Veeors (7. stultus 4 sine corde 66 &c., 
habens we 2n c. 16, 110 &e.) we-mutig 
(1, 8, 9), -mudig (17), -moedieh (132), 
-hertzig (110). onlustich Z traech (132). 
sage (22b). 

Veectabulum (7. 
krucke 7 sleuffe (125). 

Veetare dick vil faren o. fieren (110 
sim.). fiereu (16). 

*WVecta- v. Vee-torium. 

*Vectenilla v. Vertinellum. 

Veetiarius hespeler(135,Agr.).haspler 
(Ki.). 

*Wectig- v. Veget-abilis. 

Vee-, ver- (l) -tigal 7. reda- (15) 
redi- (1) -gium; veetura (19); trib-, 
var. tric-utum (110). Ad. fur-, vor-, 
worre- (21) -lon; vor loyn. vore- 
(19, 23), fuer- (17), sehyff- (19) -lone. 
vourseat (81). zyns o. furer (8). glait 
(75). lang £ langk (74). tzol (132). zul (20). 
coel 7 gelt (110). toll (11). vmbgelt (126). 
gült 7 vngelt (Das.). tribu-t (68), -yt (132). 

Veetiga-lis, -l (110var:)ein zoll von 
fuor (110). zol o. tribut geber (68). ein 
tzol 7 tribuyt geuer (132). geleyte geber 
o. nemer (9). der geleyde git o. der iz 
nympt (8). 

*Vectinella (cf. vectiuilla) v. Ver- 
tinellum. 

Vee-tis, -lis (97), vietis (V. a. 1477) 


vehieulum) rof) 


| (metaph. diabolus Br. &e.) hd. nd. re-, hd. 


ri, rie- (13), rig (21) -gel. eyn schlof 
rigel (4. cf. postis). ysen regel (8). gri- 
(20, 81, 97, 132), gre- (110) gru- (11) 
-ndel. eyn ysern grindel (19). kyn-ben 
(19), -beine (66 &e.), -bain (134). kimbien 
(11). eyn starck stock (110, 132). eysen- 


|steck (91). stecke (7) schelder (20). ein 


stang dar an man tregt, var. treit (65). 
velsehlof) (75). haspelhorn, schin, balg- 
stertzel (Agr.) tremmel 7 hebel (135). 
hebdremmel (112). 

Veetis ferreus stackyDen (125). 

*Vectiuilla rigel eins tores (74). 

Veetor Ad. nd. vor-, vuer-, Ad. fur-, 
füre- (19), vore- (13) -man. drecker (Aer.). 

Vec-, £ vecta-torium trag-bor (1102), 
o (1105). ein drachborey (132). baer 
68). 

Vectura (cf. veetigal) Ad. fure, fore, 








VEH 


futer (9). furunge (8, 49, 68, 110). vo- 
ringhe (132). vuer £ schip- (11), vor- 
(132) -loen. furlon (68, 110). 

Vedius (7, oreus) hellouuart (at.). 

Veges (7. tonna 1) thunnen (1). troch 
(11). dreyge (sic 19). win- (6), wein- (14, 
76) -vaD. L 

Veget-, oft vegit-. 

Veget-, veteg- (21), vectig- (6, 151) 
-abilis Ad. nd. erquiek-, Ad. herquick-, 
erquig- (21), erhuic- (8), erkik- (6), vode- 
(100), voede- Z7 wasse- (132), wachse- (68, 
110b), grunt- 4 wachfe-, grun-, varr. 
gruon-, wachsen- (110) -lich, -lie (23). 
wagende (9). vehetalis 2. mobilis (16). 

Vegetamen kiuuegida (Gf. 1, 660). 

*Vegetanus grunnende (19). wed- Z 
grueg-elie (11). 

Veget-, vetig- (21), vehet- (4) -are 
hd. nd. er-, hd. her-quieken. er-kiken 
(6), -kueken (76). leben als die frucht 
(15). starek o. lebendig machen; gruos 
nen (110). groyen (132). voden (13). voe- 
den (20, 132). bewegliehkait geben Z 
leblieh bewegen (65). 

Veget-, veteg- (21), veetig- (134 &e.) 
-atio, vehitio (76) (z. motio 76, 134 &e.) 
regun-ge (8, 9), -de (9). fodunge (20). 
voedinge (132). grunung (110). beweg- 
lichkait; zu nemung; feiDtigkait (65). 
beweygung (21). 

Vegeta-tiuus, 7 -tus 4 -ns (75) (£ 
vege-, vehita-tiuus v. anima) fuor- Z 
gruont- (1102), fur- 7 grun- 110b), groy- 
(132), voede- (20, 132) -lich. lebendig 
(75, 110) als die frucht (75). 

Vegetatus (cf. prc.) erquieket (23). 

WVegetus Ld. star-ck, -g; ge-sunt, 
-stand (1103), -standen (110^); fest, frolich. 

* Vegit- v. Veget-. 

Veha (genus carri Br. cf. vehes) 
sehlitt (68). sley (97). 

Veh-, veb- (147, Gl. m.), vehy- (G1. 
m., Ki.) -are (caprarum, 0 edorum G1. m.) 
ple- (4), ble- (8) -cken. meckern (Ki.). 
des hamels of castroens geluyt (147). 

Vehemens Ad. hastig, hafWHg (10), 
snel sZm., snellich (17, 20), ilich (5^), 
swinde (20), erefftig (20, 65, 110), ereftie 
4 scornie (100), gech ezornig (9, 76), 
goch eczornieh (17 &e.), iach 7 gach £ 
gachmutig (75), (snellich 2) zorn (20), bald 
(6, 76), resch (76), rech (6), vnsynnick 
(4), hafftig (1), hefftick (3), stormig (72). 
nd. hastich, erefftich (132). vast beweg- 
lieh Z vberschwingliech grof &c. (65). 
iach, vast gach o. veintlieh (75). 

Vehementer snellich (8, 9). sn. in 
zorn (D. cf. prc. 20), torne (23). schnell- 
ieh (110), -iglieh (68), -iklieh (134), -clich 
(6). lach- (75), swint- 4 dor- 1 sterck- 
(20), trungen- 7 treffen- 7 grob- (126), 
hefftigk- (65, Das.)  herttick- (65) -lich. 
ereftiglieh (110), -iliggen (100), -lieh 
(132). iachlich 7 gachling (75). fest, sere 
fast, comp. vbersehwenglich, swp. aller 
beweglist (65). 

Vehementia /d.nd. hast. haesticheit; 
swindi-, star-ckeit; snel-, doer-heit (20). 
vnsinni-keit (66, 70, 134), -ch (5b). vm- 
suchtiket Z iaehmot (23). snelkeit £ 
vnversumelieh (67, 133). onsinde- CM 
an sine- Z snelle- 7 goch czorni- (17), 
gachmutig- (75), tringrg- (Das.), schnelli- 
(0 &e.), kreffti- (110 sem.) -keit. gech- (9), 
goch- (8) -ezorn. 


VEL 


Vehere Ad. furen £ farn. nd. vo-, 
vue- (11), 2 va- (225) -ren. Ad. fuern (11), 
fieren, vorn (5, 12). voeren (18, 132). 
sliffen (9). 

Vehes (genus carri, cf. veha) füder 
(135). sehlitt (110). slede (132). 

*Veheta-lis, -re v. Vegeta-bilis, -re. 

Vehyare v. Vehare. 

Vehieularius wagen-driuer (20), -man 
(19, Das.). wage man (11). karcher (Das.). 

Vehieulum d. nd. sled-e, -en (110). 
hd. slydde (19, 133), schli-t, -ten (4); 
slyt (21), slyte (9), wag-e (8, Das.), -en; 
karceh o. fürung (65), fuor (91). 

V. birotum karn, kalesche, Marg. 
rolande (Kki?.). 

V. eameratum rof)baar, bedeckter 
wagen (135). nl. rosbaer (116). 

V.meritorium rollwagen (135). mieth- 
? land-kutsche (Ki.). ?/. huerwagnen (116). 

V. trusatile schaltkárchlin (135). nd. 
cordewaghen (116). 

V. vnirotum schubkarn, radebern 
(Kià.). 

*Vehinastrum, aeus pastoris &o. 
(herba) storekenschnabel, n». kranen- £ 
oyeuaers-beck (116). 

*Vehitio v. Vegetatio. 

Vel'oder (6, 68, 110). ader (21). aber 
(b. wett.). o- (132), e- (23) -ffte. zum min- 
sten (110). villieht; entwe-r Z -rs, varr. 
-rD, -rsch (65). vel — vel entweders — 
oder (126). antweder — offte (855). 

*Vela (7. affectus) begerung (74). 

Vela-ber, -bor ». -ris. 

Velabrum (7. vas in quo oleum con- 
tunditur 0 frumentum | purgatur; 0 i. q. 
velis £ransitur; $ locus rome vbi obsonia 
vendebantur; & illud quo pastilli & unoi 
cibaria velantur Br. cf. velarium, ven- 
tilabrum) decketuch (125). da man korn 
mit want o. ein wan (110 sZm.). oelybanek 
(141). 

*Velaces v. Phelax. 

Velamen (cf. ceoopereulum) Ad. deck 
(76),d. -tuoch, -tuche, -lach (68), -lachen; 
deckunge (133), be-d.; dóek-ung 7 -düch 
(67). decksell 7 doech (132). deeckinge 
£ dueck (11). deglaken (23). nunnen 
sloer (9). nynnen slawer (?). 

Velamen mulieris schleier, sturez; 
mantel, kapp (65). 

Velamen, v. oculorum (8, 76, Gen. 
20 in memoriam wverecundie, in prepara- 
tonem funeris, ad pepla emenda, t ele- 
gans est derisio de. Br.) gedechnisse 
oder schone vorschypfunge (8). gedecht- 
nisse der schande 7 schone (9). 

Velame-n 7 -ntum (7. tectura lecti) 
ein deckloeh (4). 

Vela-men 7 -rium (74, 15, Mss. mog.) 
hd. dec-, deck-lachen szm.; deckunge 
(20), be-d. (19), deck-esel (20), -loieh (6); 
doche (19), non sleyer 7 augen duch 
(17); tueh vor den augen (75), vmb- 
Fut 74), vm- (12) -hanek. hul-le, -tuch 
( 74). 

"Velamentum deekesal (9). deesal 
(8). deehsel (132). deck-laeh (110), 
-schirm, sperlach, hymilitz (74). 

*Velanax (nach aneta id., aus vel 
anas!) ags. sed (94). 

Ve-, val- (8) -lare Ad. nd. decken 
i helen. Ad. heln (17 &e.); vh. (10), 


DiEFENBACH GLOSSARIUM. 





VEL 


VEN 609 


-helen (76); hey- (13), hel- (49), ha- (6), len, pfetzen, lásteren, be-kluben 7 -rüh- 


hul- (9), snel- (19), siege- (20) -len; kron 
holn (8, 17); deckelsan 7 vmblegen 2 
oberheucken (20); pergen (1), wilen (sc. 
moniales 75). 

Velaris adj. (7. nauigabilis) schiff- 
lich zese-, var. ze-gelen (110). sege- (68), 
zey- 4 schip- (132) .lich. 

*Vela-ris, -ber (147, Br., Gl. m.), -bor 
(74) 4. venditor minutorum comestibilium 
in locis velatis in die kramen (132). ein 
kremer (110). 7. antionarius pfragner, 
grempper, hoeker, mertzler (74). 7. pan- 
tapoles vereoeper van cleynre waren 
(141). 

Velarium (cf. vela-brum, -men, 
leetega) ein verdeckt krom (110), kraem 
(132). ein kromdeck (68). Ad. deck-lach, 
-Jaehen, -loche (133), -lochen (6). tegklach 
(76). dechlaken Z tempel (23). 

Velarius a um declachen (17). 

Velarius ein segel macher (110), 
seylmecher (132). 

Velatio d. deckunge. 

*Velatorium v. Ventilabrum. 

Velatum verborgen (65). 

Vel-es, -ites (8, 9, 126), -iees (76) 
ritter (1103). geringe r. (8, 9). krieger 
der ringer waffen ist (88). ein ringge- 
wapneter kriegfóman (Das.). riter (110b). 
ruter (132). seharmützler (126). genedig 
(9). 

*Vel- v. Veli-ficare. 

*Velices v. Veles. 

Velife-r, -rus ein segel trager (68, 
110), seyldreger (132). 

Velifieare, 7 -ri (110 &e.)), velfieare 
(17) (4. nauigare 0 addere 16) hd. se-, 
nd. ze-gelen. sehiffen (8, 9). segel sch. 
(11), machen (110). seylen 4 s. maechen 
(132). 

Velifieatio segilunge (9). das ságen 
? wagspil (126). 

*Velipendium (cf. rel. sim.) kogel £ 
k.-timpe (109). 

*WVel-itare (9, 76), -litare (8), -itari 
(126 &e.) (7. eertare &e. 110 &c., pugnare 
i celare 16. »« velare) streyt-anfahen 
(64), -en 7 heln (9). striten o. hellen (8). 
en strijt begynnen (147). scharmützlen 
i haderen (126). 

*Velitari-us, -s strijts begynre (147). 

Velites v. Veles. 

Veliuolus mit dem segel (110), seyl 
(68, 132) fliegende. 

Velle wi- (1, 11, 20, 68, 132), Ad. we-, 
wó- (126, 134), wo- (D, 23, v0, 133), wu- 
(19) -llen. 

Vellere hd. v-ziehen, -zehen, -tzin 
(19), -ezeen (13), -ezihen 7 -rewffen (9), 
-trecken (9, 20), -dreckin 7 -refün (8), 
-reyffen (20), -reysen (17), -ruten, varr. 
-riten, -ratten (110), -rütten (49), -roten 
(4), roden, -rupffen (Das.), -graben (6, 110), 
-ietten (68) ; getten (1, 49); auf--g., -gedden 
(152), -Jetten (67) 7 -ziehen das vnkrut 
sim. ge- o. ie-ten (75). ged- (21), ge- £ 
ro- (10, 12), gey- (13) -den. vyDplucken 
(132). pfetzen (126). absundern (13). 

Vellieare (7. reddere, ledere, mordere 
66 &c.; cf. vellitare) vOroden (13). alleyn 
(8), zeinzingen (75) vD-reuffen, 7 -reuten 
(15). alentzeln £ aus rauffen (9). rópffe- 





ren (126). kleüben (Das.) diek plucken 
132). 

*Vellifieare vell bereiten (110). vfj 
pluwen (68). vy plueken (132). 

Vellitare (/frequ. Br. cf. vel-itare, 
-lieare) dick vbpluwen (68). 

Vellus, pellus (649) Ad. scappari sem. 
(Gt.); seha- (Gf.), sehap- (1, 6, 67), schop- 
E. schep-, sche- (8), sehee- (19), scher- 
(93) -per; seheppel (49), wolle; schepper-, 
scheper- (65 var.) -wol (13, 65; 76), -wolln 
(15);scehafwoll szm., woll (649), ein puschel 
wolle? coma ein schuffe (4). ein schep-per, 
-f 4 coma schoff Z7 doctrina lere (74). 
schaffhaut (75^). schoffhut (752). eyn huff 
(110), hoeff (132) wollen. ein fluf) woln 
(17). vlus (225, 23, 155 Ad.) &. eyn bunt 
wllen (22^). flus (12). fluys (5). luef) (125). 
pleus (55). een bliesch, een roef wollen, 
4 een scaeps 2 metter w. (108). ein vell 
(110). 

Ve- v. Vi-llutum. 

Veloecitas snel-keit (8), -leit (20), 
-licheit (132). schnel-heit (1102), -licheit 
(110^). balheit, endelicheit, rischeit (20). 
ringfertige (126). 

Velociter /d. nd. snelli-ch, -k, -chin 
(5). rifà- (5^), rij- 7 belde- (20), haeste- 
(132) -lich. zuhant (20). flucks, var. flugf 
(65). 

*Velona (v. dromo) schnelle- 7 renn- 
schiffe (74). 

Vel-ox, -ux Ad. nd. snel snell (1). 
schnel-le (75), -1 (6 &e.). resche Z7 balde 
(75). ro- (65, Sm. 9, 141), ró- (v5 var.) 
-scher. ringfertig (126). uuilih (141). 

*Velt-er, -ris (&c. Gl. m.), -rina (q. 
v.) -rix 4&-ra (Gf, ffelter (q. v.) hd. 
wind. Ad. xd. eyn wint, Ad. w.-, nd. 
wende- (225) -hunt sim. wijnt (11). ein 
leit hund (6). windspil (75). wind Z uuin 
(141). 

*Veltrina (untersch. von velter) ein 
iagbrack (110 &e.). 

Veltri-s, -x v. Velter. 

Velum (7. vi- 4 fi-tta 75) hd. vmb-, 
vor-, fur-, nd. vmme-hanek, Ad. -hang. 
hd. nd. segel. der s. im schiff (65). Ad. 
8.-, hunger-tuch, -duch sZm. ; sleyer. sey- 
gil (8. ein hang V ságel (6). segen (17). 
zegel (28). zeyl D. eyn doech off eyn 
seyll van eyn schyff; eyn weyldoech der 
nonnen (132). eyn tuch o. segel an eym 
schiff o. ein wil tuoch der nonnen (1105), 
oder nunnen (szc 11023). wiele der elos- 
terfrauwen (75). wijldoee der nonnen 
(107). weyle; hungertuch (74). wil (46). 
wile 7 vele, var. velum, monialium; ein 
fell ob den ougen 2. tenebra (65). wyke 
hanefftduech (20). wurhank 2 sloer (9). 
fane (10, 12). 

Velum templi hungertuch (64).- 

Velu-t, -d (23), -ti Ad. nd. also, als 
(110 sm.) semlich o. sogetanes (74). 

Veluti gelycher (132), zu g. (68), 
glicher (1105), gleicher (1109) wyfs. 

*Velux v. Velox. 

Vena hd. nd. a-, ay- (19), od- (125) 
-der. odir (8). bluotader (93). vene runs- 
adern (11). v. exeunt ab eppate?.iecure... 
schwab ader artere aut (st. arterie autem?) 
ded 4 eorde werk ader (6). gang 
Agr.). 

Vena-bilis (Br), -lis (21) iager- (75 
geyge- (21) -lieh. ELSE GS) 

7 


610 VEN 


Ven-, ten- (q. v. voe- (94) -abu- 
lum, venabula (136) Ad. nd. eyn geger-, 
hd. jeger-, seiger- (sc 6), iager- (11, 75), 
iage- (10, 12), legge- (100), iaget- (13), 
iatg- (szc 93), weide- (Sum.), eber-, ebber- 
(49), swin- (125), schwin- (15), sehwein- 
spiez, -spief, -spies, -spif, md. -spet, 
-spiet (11). iágerfpiefs. (sic 134). yeghers 
spijeD (132). spieD (141). ags. eborspreot 
(136), e. ber preot (94). 

*Vena-bulum (66 &e.)), -tulum (Mss. 
mog.), -eulum (15, 76) Ad. nd. (23) jagung. 
iagt, iaigd (75). jagent (1). iaid (1, 75). 
geiegt (755). iacht (11). jacheit (20). 
jade (9). ga- (17), gey- (21) -gunge. 

*Venaculum (cf. prc.) lon der verre- 
terey (75). 

Venalia v. Venilia. 

Venalis (cf. venabilis) hd. nd. veyle. 
Ad. feil, vail (1), fail (6, 134). venale 
exponitur vDge-legt 7 -stelt (65). 

Venari Ad. jagen. Ad. nd. wilt j., j. 
das w. (75). j. mit den hunden (110 szm.). 
wilt gagen (21). wyliagen (13). heezen 
(9, 13). hyezin (12). 

*Venaria tuber (74). 

Venatiea auis weid 7 jagefogel eti 
est falek ? sperwer (65). 

Venatieus a um adj. eyn ding dab 


( 
ii 
2 


da deucht ezu der iacht (17). iag-ich | 8 


(68), -lich (110). iachtich (132). 

Venatieus s. v. eanis (8), e. v. (?. 
silue-us, -s, melampus, leporarius 75), 
venetieus (74, 76) jage- (8), jayt- 4 jayd- 
(9), iag- (15), spur- (74) -hunt. 

Venatio v. Venabulum. 

. Wenator Ad. nd. ie-, ia-, ge- (17), 
jey- (49), gey-.(21) -ger. 

Venatorium ein stat o. end da man 
iagt (110 sem.). 

*Venatulum v. Venabulum. 

Venatus 4. dcl. ein, geieg-t (1102), 
-[) (1105). jacht (20, 132). 

*Venatus vellod (141). 
*Ve- v. vene-natus. 

Vendere /d. v-keuffen, -kouffen, 
-kauffen, -keyffen (21), nd. -kofen (132), 
-kopen. vmbgelt geben Z hin-g. (20). 

Vendibilis verkauffelich (110 sZm.). 

Vendieare (7. vsurpare, acquerere, 
appropriare; et düffert o, vindicare) Ad. 
zu nd. to vnrecht nemen, Z achten (5). 
hd. eygen-en, -machen. aigen (75). das 
sei (1102) fur das syn (1105) halten 
on recht. vor sich halden (132). zu ym 
zehen micht ordelieh (5^). an-o. czu 
cZihen (17). vnordenleieh sein (1). zu 
eigen, furwenden, in sin eigen-schafft 
o. -thum bringen (65). buten (10, 12). 
Zu-b. (8), -byten (9). weDelen (192). 

Vendic-atio, -io (23) Ad. md. bu-, 
hd. but-, beu- (4, 131), bye-tunge, -tinge. 
nemung (110). V'kauffung (sic 91). 

*Vendipera hokeneryn (9). 

*Vendiperus hóeckener (9). beren of 
peren vercoeper (147). 

Venditio (cf. vendicatio) Ad. v 
keuffunge, -kauffung sim., -koffung (79), 
-keffunge (3). 

Venditor d. v'keuffer. nd. vorkoper. 





Venditus virkaufft (19). v'koft (11). 
*Venearium v. Veneria. 


VEN 


*Venecia &c. v. Venetia. 

Venefi-cium, //s5sw. -tium Ad. v'gifft- 
ung, bigung (65), -enis, -nisse, -machung 
(1). nd. v'gifnisse, ko-, go- (132) -kelye. 
vergifft (110), venynt (132) werck. gaukel- 
y? (19), -ung (9). kulunge (sZe 8). chokel 
(100)..schadlieh zoubernif (65). hd. bofi-, 
nd. bos-heit. bosuergiftung (75). 

Vene-fieus, -fitus (1), -nifieus, 7 
-narius (110 &c.) (fem. vene-fica, -tica 16) 
hd. eyn v'gifft-er (4), -iger (55), -macher. 
hd.nd.eyn bose, bober (21) v'gifft-macher, 
-mecher, -meker. Ad. gifft- (110), wurm-, 
wurme-beschwerer.venynmecher koche- 
laer (132). ko- (11), geu- (18) -keler. 

Veneinceisio lef-in, var. -y (64). 

Venenare d. v-geben, -gifften (68, 
110). nd. y'gheuen, venynen (132), 

Venenarius v, Venefiecus. 

*Venenatio virgebunge (20). 

Ven-enatus, -atus v'giff-tig| (8, 9j, 
-üger (65), -tiget (11), -tet (1102), -t (110^). 
eyn der vgeben ist mit virgiffte (20). 
gifft nemer (75). vorlibbert (125). 

*Venenifiec- bissw. Venefic-. 

Veneno-, viru-lentus gifftiger (75). 

*Venenose gifftiglichen (65). 

Venenosus vol gifft (110), venyns (13). 

Venenum (7. toxicum, virus) Ad. 
gifft. Ad. md. v-g. (fem. Ms. a. 1447. Sm.). 
v'giffe. (11), v'gif- (855) -nisse. virgip- 
niDe (20). veny-en (97),-n (132). zerstor- 
lichkeit (65). 

Venerabilis Zd. wirdiger (65), er-w. 
(65, 16), -sam, -samlich (13), -ber, ber- 
lich (68), -lich; irlich. nd. erliek, eerbar- 
lieh (132). fromlich (20). 

Venerabilitas Ad. erlich- (9), ersam- 
(110), erber-keit. 

Venerabiliter eerlichen (110). 

Venerandus d. er-ber, -bar (9), -sam 
(65, 110), -samen (10,, -wirdig. werdich 
(132). 

Vener-ari, -eri (1) Ad. nd. eren. ern 
(1, 21). erren (6). eeren o. eer bewysen 
einem andern (110 szm.). anbyten (9). 

Veneratio erunge (8, 9). ere erbie- 
tung 7 ersamkeit; v. passiua ers. der 
(var. der der) dapfferkait, s? Zn te (65). 

*Ve- v. Fe-nerator. 

*Vener-eri v. -ari. 

Vener-eus, 7 -ius (65) vn-suber £ 
-keusch (110 sZm.). pl. n. -ea flaisch- £ 
lip-lieh werck; vnkunscheit (65). 

*Veneria (7 venatus Gl. m.) ags. 
m:edere (942); speru- (94), smer- (136) 
-uuyrt. Cf. venearium 4. genus herbe in 
locis humidis (16)? 

Veneris capillus v. C. v. 

Vene-tia, -tie, -cia, -cie, -tis, -cis 
(16) hd. nd. venedi-ge, -e (5, 225), -en 
(132), Ad. -g, -ng (7*1) etzchlandt (-tia 
125). 

*Venetica v. Veneficus. 

*Vene- v. Vena-ticus. 

*Venetrum v. Veratrum. 

Venetum (color; retis species Gl. m.; 
cf. henetus) ags. geolu (94), geholu (136). 

Venetus vene-dier (110b), -diger (1103), 
-tianer (68), -ciaen (132). 

Venia Ad. nd. ge-, gew. g-nade. hd. 
gnad, friheit, bose fr. (17), ab- (65, 110), 
app- (20) -laB ; laube (9, 17), vrlaub Z 











VEN 


erlaubunge (20), buf) (8, 9), verzihung 
(65). 

Veniale peccatum (65) v. P. v. 

Venialis ^d. genedee- sZm., gnedi- 
(13), gnad- (68), ablaf- (1105), hinláB- 
(Das.) lich. genad-eliek (132), -ieh (11). 
gnedig (10). degeli-ech (20), -ehs (132). 

Venialiter genade- (132),gnade-(1105), 
UON (1102), genedig- (68), ablef- (65) 
-]ich. 

*Ve- v. F'e-niculum. 

*Veniendo wenden (11). 

*Venile v. F'enile. 


Venilia , 7^ venalia (Br.) ghelve des 
waters die an dat land sleyt (141). 


Ven-ire, -ere (v. venundare), prs. 
-eo Ad. nd. (23) werden verkaufft. v. w. 
(V, 11). kauft w. (8). w. v'keyfen (21). 
feilen; 4. taxare beschatzen was es wert 
sey (75). veneunt vno obulo kumment 
fur ein heller (65). 

Venire, prs. -io Ad. ko-, kom-, Ad. 
(65, 75) nd. kum-men. 

Venite kumpt her, ich lad veh her 
zukummen (65). 

Venosus vol aderen (110 &e.). grof- 
üderig (Das.). 

*Ventagium (2/al. vantaggio) eyn 
far tail (6). 

*Ventari sprechen (14). 

*Ventelab-rum (65 var.), -ium (im quo 
palie ventilantur 42 foramen $n quo 
exit aer 11) (cf. ventilabrum) eyn wint- 
lach (11), -loch, Z2 z. pulmo quia blot 
das herez an mit kulerm lufft (65 var.). 


Venter Ad. nd. (22^) buch. buych 
(132). buchge (13). buech (20). bauch (9, 
4, 1105). buke (23). buuek (11). balch 
(92b). 

*Ventereulus (cf. ventriculus) eyn 
kleyn buch (8, 17). bauchelin 7 wamme 
(9). 

*Venteum molen-dinum, -tinum 
wint-mule, -müle, -myel (65 varr.). 

*Ventiapium (cf. sqq.) wintfanth (11). 

*Ventieapium v. Flabellum. 

*Ventieax (cf. sq.) uuintfanga (Gt.). 

*Venticipium (7. velum aeris 3, 15) 
wint-fanek (9, 75), -fang (4), -fanm (16), 
-vanek (9), -wancek (8). segel (3). sigel 
(4). 

*Venticosus (sé. sent. dorn-echter, 
-iger (74). 

*Ventieulator spuler (74). . 

*Ven- (75b, 76) ver- (153, 76, 142) 
-tigo (£é. sperula, globus 75, 76, 142) 
kugel (75). 

Venti-, vente- (q. v.), € ve- (141) 
-labrum, 7 venti-, ve-latorium (141) 
(i.-palearius venüzlamdi «16, omme quod 
voluitur vento 110 &c.) hd. wint-, wurft-, 
worff-, werff-, wur- (20), wor- (12) -schu£ 
fel, -schufel, -schaufel. vvinscuu-ala (Gt.), 
ii (104). uuint- Z uuorph-scuuala : sem.; 
uuintuuorfa,  werscufla,  uuerafscula, 
uuinda (Gf.). wurf-schiffel (67), -schussel 
(sic 66), -schlussel (sc 151). schuffel, 
wirbel, wanne (25). worf- (77), worpp- 
(23) -sehuuel. worpel (225). wann (6, 46). 
wintloch, est ?pse pulmo quia blast dz 
hertz an mit külem lufft (65). eyn blos 
balek (4). focher (5b, 4). wintfoche (20). 
wijst vanek (7) vude (11). wadel (1). 
wedel (20). weygel (23). eyn weyer circa 





VEN 
ignem. (132). wedder- (152), wetter-hane | 
(66, 67, 70, 151, 152. cf. ventilogium). | 
weterhan (134). 

Venti-, íssw. ventu-lare (cf. van- 
nare) hd. winton, ga-. ar-w. (Gf.); wint- 
wan (Sm. 4, 110), -wen (1). Ad. nd. win- 
den, weygen (13, 23). weyen (11). ver- 
w. (110b), -weyhen (1102). Ad. we-hen, 
-gen, -en (3), -wen (10, 19). wáen (134). 
worfin £ wechiln (8). wurfen 7 wecheln 
(9). werffen in lufft, wegen vff der den- 
nen; weehen, wehen víf dé den, deen, 
mit der werffschuffel (65 varr.). sprengen 
(21). erspreiten (110) verspreyden (132) 
in den wint. schudden (132). 

Ventilare verba im, in wind o. lufft 
reden vnbedechtnif (75). 

Ventila-torium v. -brum. 

Venti-logium, -nabulum, vento-l. 
(645) (ef. eeruchus) Ad. nd. wedder-, 
hd. weder-, wetter-, weter-han, Ad. -hane. 
eyn wetter- (6), weyter- (3) -hain. weer- 
haen (132). wetter- (750), wer- (752) -fan. 
wintmerki (93). wyndgemerck (64). 

*Ventilosus wyndig (110). vol wyntz 
of claps (132). 

*Ventimola wintmule (110 s/.). wynt- 
moelle (14:7). 

*Ventinabulum (cf. venti-logium, 
-labrum) wurff schufel (75). 

*Ventinell-um, -ium v. Vertinellum. 

*Vento- v. Venti-logium. 

*WVent-onizare, -onisare, -unisare 7 
-isonare (v. bombisare ;6. cf. vento- 
sare) fi- (8, 17), vey- (9) -sten. 

*Ventonizator ferczer (8, 9). 

Ventos-a, -um (7. otha, seara 4 
angistrum 75, tangistrum 76) hd. koyp. 
nd. koppe (109). Ad. laf, lof-koptf, 
-kop; lase kop (5), lay koppe (133); 
last- (74), sehrepff- (68, 70; 134), /schraff- 
(66, 151), pad- 7 bad- Z plut- (75), schane- 
(9) -kopff. kopffen im bade damit man 
laft (755), loBt (752). nd. stuge kop. 
stuehe (74). vint-use (42), -uf) (755), -aus 
(649), -auste (74). vent-use (753, 93), -uD 
(110). fintu-s (16), -) (6). fynthuf (64). 

Vento-, ventu- (16) -sare (cf. searifi- 
care) hd. nd. koppen. Ad. kopfen (1, 4, 
75), kopphen (3); kopff, kópff (134), koppe 
setzen; schroepffen (76), ein horn schraf- 
fen (73); wi- (6), fi- (76) -ntusen. zd. 
koppe setten. mit coppen laessen (132). 
scheif, var. schissen, o. c. laBen (sc 110! 
7« ventonisare). s 

*Ventosatrix koppersehe (109). 

Vent-, ventu-ositas Ad. vol win- 
digkeit (110); leybO-lufft 7 -lufftigkeit 
(74, daraus -]ust &c.); lybes-, leibs- (134), 
leib- (1), lib- (6) -lust; libes- (21), lip- 
(525, 11) -lost, -losth (1), -blasem (5b). 
liflucht (23). 

Vent-, 4 ventu- (Br) -osus windig 
(110). wyndycek (19). vol windt (68). 
lugenhaf-t (8, 9), -tich (76). eyn logener 
(9). gizal (7. alacer Gt.). 

Ventrale (7. sona £ vinculum, t vastia 
16 [st. fascia] circa ventrem; cf.femorale) 
eyn bauch-ryem (110 szm.), -pinde (9). 
buch binde (8). bruch- (6), pruch- (74) 
-gurtel. schnure vmb den buch (75). leib- 
Zzier, -rock (88). lender (74). 

Ventralis bauchafftig (110). buch- (68), 
buyeh- (132) -achtich. 





VEN 


Ventrieose bauchlichen (110). buy-| 


chelieh (132). 


5 2 ] 
*WVentrie-, ecerebr-, cerviec-, front-, 


impetu-ositas rappyng, ruysschyng, 
woesticheit (147). 

Ventr-ieosus, -osus, 4 -uosus (1417) 
groitbuyckich (147). mit einem grossen 
bauch (110 sZm.). bauchech-t (9), -tig 
(Das.). 

Ventrieulus (i. ventereulus 110 &e.) 
wamme (100) wamm (76) mago (141). 
mussack (77). «gs. cesol (136). 

Ventriloquus 7. loquens per ventrem 
(66 sim.), praecantator (Gl. m.), qué spei 
malingnus est ventre t qui semper ma- 
lingnum loquitur. (16). 

Ventrina beest of dier die den last 


| of borden omtrynt den buyck dreeght 


(141). 
*Ventriseus (Mss. mog.) Ad. nd. crop. 
*Ventrix(aus ventrieulus »« matrix; 
i. ventilatrix Gl. m.) wambe (Sum.). 
*Ventruosus v. Ventricosus. 
*Ventulare v. Ventilare. 
Ventulus windlin (575). 
*Ventulus vende im schachtzagel (74). 
*Ventu- v. Vento-nisare. 
Ventuos- v. Ventos-itas, -us. 
Ventus d. nd. wint. wind (6, 91). vn- 
giuuitiri ( pl. Gt.), -gewitter, var.-gewutter 
(65). v. spiritus saneti der wint des haim- 
lichen intragens der ein an blaft(65).venti 
(cf. singula vocabula): wint von anfang 
der sonnen subsolanus, eurus; von 
mitten tag affrieus, auster, endirectus 
fauonius; der von der syten her get 
vulturnus, zephirus; von der mitter- 
naeht aquilo; von nider ganck der son- 
nen boreas; wintsprieD, v/g. sturmwindt 
circinus (media curta), terrifieium, opi- 
lago (75). Margg. v. zephirus: zuth no- 
thus ost ouruszephirus west flat boreas 
nort (19, 19). v. ventus: octo sunt venti 
collaterales s. subsolanus ost sude ost 
wlturnus ost nord ost cireius west 
sudewest fauonius west norde west affri- 
eus südewest süde auster sude ost sude 
aquilo nordewest norde ehorus norde 
ost norde (13). ZV sunt venti principales 
Noehus aust Eurus Seuirus west flat 
Boreas nort; VIII v. collaterales Atfri- 
eus sut west sut Euro subsolanus aust 
nort aust Wilturnus sut aust Seuiro 
eireinus west sut west Vauonius weest 
nort weest Boree aquilo nort west nort 
Corus nort aust nort (10). nothus ost 
eurus zyphyrus west boreas nort (12). 
ventus wind der seind zwelff Aquilo Z 
boreas. Eurus 7 subsolanus. Vultur- 
nus. Vom auffgang osten. Aphrieus. 
Fauonius 7 zephirus. Chorus. Von 
nidergang westen. Thrasea 7/,aquilo. 
Septentrio. Ceecias. Von mitnacht su- 
den. Libanotis. Auster.Phoenix. Von 
mittag norden (se 81); cf. libanotus 
südwestwind (Ki.). 

*Ventusare v. Ventosare. 

Venula (7. fibra) klufft o. geschicke 
(Agr.). 

Venum (i£. venditio) verkauffung 
(110 sém.). | 

*Venum v. Fenum. 

Venundare (/. ven-ere 1, -dere 23, 
-ire) hd. v'-kauffen, -kouffen, gew. 
-keuffen, -koeffen (132), nd. -kopen. 


VER 611 


Venundatus ver-kaufft (110), -koefft 
| (132). 

Venus der morgen stern (65). obint 
sterre (8). obent sterne (9). abenstuüi 
(17). fleysehliehe (9), fleyslich (17), fli- 
lieh (8) liebe, die góttin der holdtschaft 
(Das.). gottin der vnkunschait, mune di- 
citur frouw ven-us, -iB Z (mons) ven-us, 
-lsberg (65 varr.). 

Venustare Ad. zieren, eziren (9). 
FUR 7 zierlich machen (65). vnkeuschen 
(74). 

Venustas schonheit (110 &e.). klare 
sch. (8, 9). geschmock (62). zirliehkait 
(65). tyred (5^). 

Venustus Ad. nd. wolgestalt. Ad. 
schone; zier- (65), zir- (1, 8), ezert- £ 
czeme- (9) -lieh. tyrick (55. cf. prc.). 
virnunfftig (20). stoltz vnd hochfertig 
(15). comp. mee geziert (65). 

*WVeperis v. Vepres. 

Vepreeula (4. vepres 6) bramili (141). 
brum bom (6). ein klein brouber busch- 
lin (68), dornstud (110), doernehen off 
bremcehem (sze 132). 

Vep-res, -ris, -eris (5^5) (cf. prc., 
rhammnus) Ad. nd. dorn, d.-buseh (ss, 
110, 132); bram-e (106), -en (47, 93), -en 
heeke (67), -ernhetke (sec 133), -berheek 
(66, 10), -berhecke (151), -beren (13), -ber 
7 darn (6), -ber £7 -berstock (55), -birn- 
struch (5). eyn braymern hecke (152). 
hd. heck-e, -en £ eyn riche (10 2. q. Ad. 
nd. rik pertica?). nd. braem (83), hegge 
(109). hd. bre:zn, brem-e, -en (9). eyn 
breín- (17), biwer- C18) -struch, 7 dorne 
(18). brunber- (76), braim- (s8) -stud. 
bramper; pl. hursten o. streufach (74). 
brom-berhógk (134), -erbaum (21). bron- 
berheck (68). brimberen (12). eyn brum- 
mel (11), -birn strune (25). zeylaeh (Sm. 
4, 251). ' 

*Vepretum 
zeilach (Sm.). 

*Veprians (aus vepres »« caprea?) 
staingaiz (104). 

Vepris v, Vepres. 

*Vep-, veb- (alph. vep- 1341) -rum 
hd. bram-, braym- (152), brom-, nd. brum- 
ber. Ad. bromer. 1 

Ver Ad. meye, mai (6) m. hd. nd. (23) 
mey, lentz (m. 66 &e); die lentzen off 
meye (132). leinten (99). lintz (13). glentz 
(65, 76, 91; T. 134, m. 64, 68, 110, 126, 
Das.) lengist m. (11). 

Verae-, ver- (q. cf.) -itas Ad. nd. 
war-, wair- (D, 132, 133), Ad. wor-heit, 
-jeheit (132). worhafti- (11), waarbhaftig- 
(68) -keit. warhaftikaigkait (sec 76). 

Ver-aeiter, -e, 4 -um (1) Ad. nd. 
wer-lieh, -lieiie, -leich (1), -liken; war- 
(6, 65, 110), waer- (20), wir- (11) -lieh, 
-liehen (65, 110). 

Veraciter waurhafftig- (68), waer- 


1 


dornbüseh  (Das.) das 





achte- (132) -lich. 

Veraetu-m, -s (68, 147), vernaetum 
(91, Das., a/ph. veru- 110) gebuwet (68). 
in der meytijt vertziert (147). in dem 
glentz geseet (64). Ad. brach-e, -feld (91). 

*WVe- v. Se-rapellina. 

Vera-, vare- í vene (141) -trum (7. 
elleborum Br. eliuoum sc 141) nyfi- 
wurtz (110). 

Verax hd. nd. war-, waer- (20, 132), 


AES 


612 VER 


hd. wor-, wore- hd. -hafftig, nd. -hafftich 
(23), -achtich (11, 132), -saghe (225). 

Verbalis sprechlich o. mechtig zu 
sprechen (110 szm.). 

Verbaseulum schlüsselblum, scha- 
benkraut, goldknópflein (Ki.).n/. sluetel-, 
hof-bloemen (116). 

Verbaseum wall- 7 katzen-, (Ki.), 
wul- (114) -kraut. oster- (114), kónigs- 
(Ki) -kertze. himmelbrand (ki.). 

Verben-a, 7 -aeà (143. Ki., Das.), 4 
fe- (87, 146), £ he- (Ki.), £ be-(73) -rbena, 
ver-bigena (225) -minaea (143) (t. 
eentrum galli 7 columbaria &o. 73. cf. 
dameria. botanica.) is-, ys- (4, 87) -arna 
(Gf.), -ere (n. 4; Sum.), -enarre (Sum. , 
-inina (87, Gf), -inu Z -ni (873, 146), 
-nwurze (105), inchlete (Sum.). Ad. ysern. 
y--hart (19, 92ab), -hertze (21), -krud (23). 
yserenhar-t (85, 97). -d (85). yser- 
hart (20 &e.), -haert (11). Ad. nd. (4) 
ysen-, eysen- (9) -hart. hd. eyn ysen 
krüte (67); y.-, eysen-krut, -kraut; eysen 
chrawtt (1), eyssen kraut (3). eiser-n £ 
-ieh (13). eisen-reich Z -bart (Ki.). tisen- 
rich (sc Ki*.). isen- 7 iiseren-bart (Sum. 
vin). iDern har (13). tauben- (73, Ki.), 
trauben- (Ki?.), opfer- (Ki.) -kraut. altar- 
blume (Kki2.). 

Verber Ad.nd.slach. Ad.slag, schlag, 
slack, slayck (19), slath (12). 

Verberaeulum sweep (132). schwe-b, 
var. -p (110). 

Verber-alis v. -o. 

Verberare Ad.sla-, schla-hen, seltner 
-gen. slaen (20, 132). slan (8, 23). spetis 
(st. stetis, cf. verberitare) slahen (9). 
tülppen (126). smyten (22v). 

Verberatio schlag 7 streichung (75). 

Verberator sehla-her (155),-cher (752). 

*Verberat-orium, -rum ags. cordr Z 
fletu (126). cortr £ fleti (94). 

Verberi-tare, -ecare (8) stetis slan 
(8). dapperlieh slaen (132). dapferlich 
schlahen (68, 110). 

Verber-o, 4 -alis (Das) (cf. verbo) 
der gerne geslagen is (132), sehlahe-t 
(68), -n ist, varr. geschlahen 1st, schlecht 
(110). streychling (í26). loter (Das.). 


Verberosus (2. verberibus plenus)| 


schlag- (1102), sehla- (1105) -hafftig. 
slagacehtieh (132). 
*Verbex v. Veruex. : 
*Verbigena (7 christus dc. Gemmae, 
Voce. ex quo) v. Verbena. 
Verbi gracia glijch-ni 7 -erwij (20). 
*Verbi-predicantium 7 -uicissitudo 
vnderhebnusse; stundliche wandelkeit o. 
wiederlegung in gut efe. (74). 
Verbix v. Veruex. 
*Verbo (cf. verbero) schlachper - er, 
-lieh (24). 
*Verbo-cinare v. -tenare. 
Verbosare v. Rabulare. ! 
*Verbosari vil wort sprechen (68). 
*Verbose kleff-lichen (1102), -enlichen 
(1105). elappe- (132), clapper- (68) -lich. 
Verbositas clapp-erung (68), -inge 
(132). menge der wort (65). sehwetzig- 
keit (Das.). 
Verbosus kleffg (65, 110). claffer, 
Sweczer, merseger (20). vol wort (110). 
die vil w. hefft (132). 








VER 


*Verbo-tenare, -tinare (9), -cinare 
(Sm.) claffen (8, 9). smetern (9). smetzen 
4 chlaffen (Sm. 3, 478). 

Verbotenus eyn wort czu w. (18). 
et- (21), entz- (5) -lieh w. ent like w. 
(23). ubwendig w. (6). von w. zu worte 
(9). mit worten czu w. (17). mit w. (68, 
110) den w. (132). 

*Verbot-inare v. -enare. 

*Verbrum v. Verebrum. 

Verbulum snódes wort (3). 

Verbum /d. wort. nd. woert (li). 
rede o. betrigunge (5, 9). gotis sun (9 
S?m.). 

*V. impatum vnge-segnet Z -wicht 
brot (76). 

, V. inearnatum menschlich wort (15). 
fleisehlich worte (9). fleBlich mensche 
werden (8). flaischiger mensch Z uner:- 
Schaffen unnatuirlieh wort (76. cf. sq.). 
. VW. inereatum vngeschaffen creatur- 
lich (Gat. 8), vng. vn-er. (9, 15) wort. 

V.in diuinis ein anschlag furnemens 
(65). 

V. in ore (duorum 1 trium) gezugnif) 
(65). 

V.inspiratum in- (8), ein- (9) -geweet 
wort, Z ingesant (9). 

*"Vercare esí vrsorum (16). à. micare 
7 seuire des beren dat geyn vercken 
en i$; 7. lineare linx des lyntworms 
(141). 

Vercellae (cZu.) ein stat in Pedemont, 
vig. Bemund (Das.). Wertzel in B. (114). 

*Verdemarium (Zn Hetruria) spanisch 
heylblat (143). 

*Verdinium (cw.) virdun (74). 

Vere (cf. veraciter) wairlich (132). 
twar (220). 

*WVere-, ver- (133) -brum (of. Ut. slav. 
werba &e. G. wib. 2, 598) hd. widen- 
baum, -bauem (20). nd. wilgen boem 


(1). 


*Verebrum v. Vertebrum. 

Vereeundari Ad. nd. scha-, schá- 
(134), sche-, Ad. schey - men. schot-tern 
(74), -en (22b). 

Vereeunde scheme- (1105), schem- 
(1102), scham- (68), schaeme- (132) -lich. 

Vereeundia (7. pudor, genitalia 134 
&e.) hd. scham, scham-e, -haffte (126), 
-hafftikait (1, kusch sch. 65); schem-de, 
-d (69), -ung (65), -me (13). sehámd (134). 
schaemde (132). scheymde (133). schand 
(6, 75). hubiseheit wolgezogen (20). hon 
(12). honne (17). ; 

Vere-eundia, -nda (q. cf.) schem- 
hd. -de, nd. -ede. scheemde (11). 

Verecundus scham-ig (68, 75), Ad. 
-hafftig, -chafftig (1), -rott (64), nd. -el 
(132). schem- hatftig (18), -hefftig (23), 
hd. ig. schá- (134), schey- (133) -mig. 
hubsceh Z bloede (20). 

Vereda reita (141. 

Veredarius (7. auriga, quadrigarius, 
muncius) hd. schlitten furer, schliten 
füerer (134), slitten forer (133). louffer 
(75). wagen- (110, 132), ker- (108) -man. 
schollerpott (2. cf. Sm. 3, 351. 4, 38). eyn 
auriga (1€). ritende (8), eyn ridüder 
(17) bode. reytenter bote (9). postbott 
(Das.). 

Ve-, vi- (9, 11, 19, 33, 74), vo- (16), 








VER 


he- (64^) -redus (7.equus vectans rhedam 
& laboriosus dc.; cirpus 174; awriga; 
custos nemorum 1i lignorum 16; lue- £ 
forest-arius, silu-anus 7 -ester 75. »— 
viridarius Gl. m. of. prc.) hd. nd. ein 
sleden forer. Ad. schlid-f. (21), sliten 
furer (1), schliten-f. (74), schlit furrer, 
sleden voeren (13). wagen-pfert (9, 16, 
110 s8Zm.), -rof (68), -man (110, 132). waghe- 
(108), karnne- (19), karre- (11) -manm. 
carren- (20, 74), wagen- (14) -pferde (74), 
-hengst (20). kerhinxt (108). ein karre-n 
rof, var. -r ros (64). pert dat die slede 
trect (147). postrof (125 Mrg.). bhend 
lauffend roD (91). bünwart (33.2. e. baum- 
wart). buschhueder(11). busch hüder (19). 

ertener 7 garten-hutir (8), -hutter (9). 
Orst-er (74, 75), -maister (76). 

*Vere- v. Veri-ficus. 

Verenda (7. pudibunda, genitalia. 
cf. verecundia) hd. scham (1, 46, 110); 
sche-, sehá- (134), sehey- (133) -mde. 
schamel leden (132). lende (110.2« leden ?). 
v. oceultare verbergen die naturliche 
scham (65). 

Verendus 
eren (65). 

Vereri (7. vereecundari 110 &e.) Ad. 
fur-, für- (134), vor-, fu-, nd. vru-chten. 
fochtin (5). vochen (13). vorten (20). ont- 
sie-hen (20), -en Z sechaemen (132). sich 
schemen (110). schuwen, forchtsam sin, 
betrubt (Z) geschent werden in jme selbs 
(65). 

*Vere- v. Veri-simile. 

Ve-, ver- (Das. -retrum (7. virga 
virilis; fenestrü Gl. m.) eyns mannes 
scham (1102), manens schame (1105), mans 
schemde (132). vede, de scacht (107, 108) 
van dem manne (108). das mánlich gelid 
(Das.). pute Z kyntte (9). kunte (8). pynte 
(20). 

*Verfex v. Veruex. 

Vergatus v. Virgulatus. 

Vergens kir- 7 fechte- (17), keri- 7 
nechu- (8), neyge- 7 kere- (9) -nde (ezu 
dem obent 9). - 

Vergente G. deel-, determ-inante 
abll. cons.) vergangen (13). 

Vergere Ad. nd. keren. vmb-k. (8, 9), 
-drewin (5), -drauwen (21), -driben (18). 
wurblen 4 vm tragen (6). $ dragen (13). 
weruelen 7 vmme dreghen (23). zwirblen 
1 vm triben (76). we- (1, 5), wo- (21) 
-rbeln. bey- (8, 17), beu- (9), ney- (9, 75), 
ne- (17) -gen (zu dem abent 75). nederen 
(132). ny dere Ud 68). wenden (110). 
sich w., lenden &c. (88). geen (65). 

Vergilie das sibengstirn (91). 

*WVergo (7. sirtis 74. cf. vertigo) eyn 
wirt (17), wirtil (8, 9), wertel, wurten, 
ansp-in, -ynne (74). 

*WVe- v. Vi-rgulatus. 

*Vergulum wiruil (131). 

*Verieundose v. Procaciter. 

*Vericus v. Veritus. 

*Veridicare( cf. verificare) war ma- 
chen (18). : 

*Veridiecio ware sage (20). 

Veri-dieus, -fieus (17), 7 -loquus (q. 
v. 1) (V. vera, dicens) hd. nd. war-seger, 
hd. -seyger, -sager, -sack (18), -hafftig, 
nd. -achtich. eyn wore seyger (17), wor 
sager (6). ein war-, var. wor-hafttiger 


ist zu forchten vnd zu 





a. IS e 





VER 


(110), der waar sagt (68) in worten. eyn 
die waer seyt Z7 waer in worden (132). 
waerhafftig (20). vorsichtig (83). 

Verifieare Ad. nd. war, hd. wor, wor- 
haft (9), warhaftig (8) machen, maken. 
weren (22b). 

*Verifieatus sbsi.? war sagen (16). 

Veri-, vere- (68) -fieus (cf. veridicus) 
warhafftig (68, 110), wairachtich (132) in 
wercken. 

Veriloquium Ad. ein war. wair (5), 
hd. (15) nd. ware rede, red (6, 75). ware- 
sag (74). 

*Veriloquus (7. veridieus 1) eyn war- 
sage (D^), -sager (1,18, 74), -seyger (11), 
-reder (74). war zegig (23). wair segech 
(5). wor sagig (6). 

*Verire (cf. verrere) scharren (74). 

Veri-, -vere (11) -simile Ad. der 
war-. wor- (11) -heit glieh sZm. 

Verisimiliter bewer- Z gloub-lich 
65). 

*Verissimum dz aller warest (65). 

"We-, ver- (132, Br.) -ritare 7. scele- 
rare (74) pugnare, celare, attrahere 
(Voec. ex quo), p., ceelerare, a. (Gemmae), 
p.,atrahere, solari(16), frequenter verrere 
(Br.). ernstlich sehrabben off wroten (132). 
misthun, streiten, gutzielen (74). 

Veritas (cf. veracitas) hd. nd. war-, 
waer- (132), wair- (D), ware- (19), Ad. 
wor-heit. 

*Veritrum v. Feretrum. 

Veri-tus, -eus (17) (Z. verecund-us 
Gl. m., -Gtus t timens Br., (. auctor 16) 
vor- (9), fu- (17) -chtig. 

*Veriusa (i. saísa; cf. vernisium) 
salsse, veyrnyss, sapoir (147). 

*Vermenaca ags. rsdic (949). 

Vermeseere wur-, var. worm-messig 
werden (65). 

*Vermex v. Veruex. 

*Vermieula wormichin (9). 

Verm-, vern- (76) -ieulare (7. sca- 
turire t ad modum vermium effluere Br., 
vermiculo colore rubeo colorare dc. 110 
&c.) hd. nd. malen. verben (9). werbin 
(8). varuen (20). in maniger wyD malen 
0. weben (110). om eyn dinck tzo malen 
geschakeert als eyn wormchen kruypt 
(stc 132). 

Vermieulari milbstóDig 0. wurm- 
stichig werden (126). von den würmen 
geletzet werden 7 kleine werckstückle 
machen (Das.). 

Verm-, vern- (17) -ieularis (7. herba 
muris 7 sedum minus 144) bladelof 
(11). katzentreübel, klaffenkraut (144). 
kleime hauswurtz (Ki. trufbwurtz (174). 
maur- (74), mauwer- (143) -pfeffer. n. 
muerpepper (143). 

*Vermieul-atura, -um Ad. nd. mal- 
unge, inge. 

Vermiculatum wurmgemelde (74). 

Vermi-, vernu- (100) -eulatus ma- 
(110), me-nigerlei wy) bemaalet (68), 
gemalt 7 geferbt als wurmlin (110), ge- 
maelt beworpen off verscheyt (132). ge- 
malt als ein wurm; gehalbiert 2. diuzsus 
(15). ge-malet (9), -maelet (11), -maylet 
(19), -ferbet (8, 9), -farbet (20), -ferwit 
(8), -würmlet (126), -ródet (100), -stopp- 
filt (9). stopplecht (8). verschroten (126, 
Das.). verwet (23). misvar-wet (11), 


-bet (19). 





VER 


Vermieulosus wurm-, worm- (122) 
-hafftig (110), -achtich (68, 132). 


VER 613 


,VndD (13), -eyD (17), -isse (67), -us 
/(23). viern-eyz (2), -eiBs (1). vi- (3), 


Vermi-, vernu- (100) -culum (4. | ve- (Kil.) -rnis. 


formica; cf. -latura) a-, var. -e (110), 
om- (68) -meiD, -meis (110 var.). eempte 
(132). minie (100). 

*Vermiculus v. Vernaeulus. 

Vermieulus (dm. £ color rubeus; 
cf. vernaculus) hd. wurm-, wurme- (66, 
151) würm- (67, 134) -lin, -lein (1l, 66, 
151); wurli (6), worchem (77). Ad. md. 
worm-echin (5), -ekin (23), -ichen (5b), 
-gin (21), -elin (8), -elein (152). rote farbe 
(8, 9). rot ver-we (11), -big (66 &e.), -tig 
(151). roit verbi-eh (b), -g (152). 

*Verminaea (cf. vermen.) v. Verbena. 

*Verminalis berewinke (Sum.). 

Verminare den wurm lyden (110). 
wurmen (16). 

Verminosus wurmesig (126). würm- 
echtig (Das.). 

Vermis Ad. nd. worm. 
wurme, wrmli (93). 

V. infernalis funckel der vernunft 
7 der wurm der da nagt (65). 

V. intestinus spil- 7 pyl-worm (85^). 

Vern-a, 4 -aeulus (1, 5b, 93), -aeula 
7 -ula (93) hd. md. knecht. gemyt kn. 
(bb). vermiet kn. (1). kneckt (97). Ad. 
mag-et, -it (20), -t (69, 76, 134); mayt, 
meyt (21). meytsen Z serzant (108). eyn 
schon dinst knabe o. mayt (8). schone 
d. Z knecht 7 d.-mayt (9). ein eigen 
mónsehe mit friien in hus erzogen (93). 

"Vernaciolum v. Vinum. 

Vern- v. Ver-actum. 

Vernaeula (cf. verna) ein dienst 
magt (110 szm.). 

Verna-, verni- (16, Mss. mog. QuSser 
8, 23), vermi- (67, 152) -eulus (cf. verna) 
hd. nd. ein knecht 2n domo nutritus. eyn 
born kn. (8, 9). inkneht Z. seruus 4 do- 
migena (G1. Herrad.). ein knap (68), knaep 
(132). heimisch, eigen, schlecht (Das.). 

Vern-alis, 7 -us (q. cf. 15, 110 &e.) 
lence- (100), glentz- (110) -lich. lentelec 
(99). lentzisch (75). meysch (147). liecht 
(76). luostig, clar, gruonend (110). ge- 


hd. wurm, 


.nuglich o. klaar (68). lustich (132). ver- 


nale tempus zit des glencz (65). 
Vernare (2. orndre, florere, lucere, 
letari; seruire 16 »« verna) Ad.md. lu-, 
leu- (9), li- (6) -chten; scehi-, schei- (74) 
-nen. blue-, var. blu-gen. (110).-blyen 
(68). blo-yen (132), -eu (20). blu-wen (65), 
-en (8, 9). pluen, zieren (74). meyen (147). 
gruo- (64), die- (8), dy- (9) -nen. wun- 
samlich. elarer liehten (65). lustig sin 
(20, 65), sein (74), machen (65). 
*Verneta v. Bricine. j 
*Vernice v. Vernisium. i 
"Vernieular- v. Vermieular-e, -is. 
*Verni- v. Verna-culus. 
Vernidies lustbar tage 2nfra pascha 
et pentecostis (9). 
*Vernilagium (?. aprina, chameleon 
niger, carduus n.) eber- Z saw-wurtz (73). 
Vernilis knecht- Z lotter-isch (Das.). 
*Verni-sium, -tium (77) -sior (5^), 
-X (125, Kil), -ce (125), veriusa (q. v.) 
(cf. Gf. 3, 696) hd. firn-iz (5), -ief) (76), 
-ef5 (21); vy-, fy-, vi-, fie- (6), fu- (68, 15, 
1105), we- (21) -rniD, -rnyD, -rnüf) (15^), 
-rnief) (68). vern-yD (132), -isse (152). 








*Vernu singrun (Sum. VI). 
*"Vernueul- v. Vermieul-atus, -um. 
*Vernuceulum (s/c) spieD (91). 

Vernula (cf. verna) ein eleiner dien- 
er Oo. -erin (110 sZm.). 

Vern-us, / -alis (q. cf. 1) schin- £ 
blow-ende (20). elar lieht zijt (8). lust- 
bar Z elar (9, 76),  lichte ezeyt (9). may- 
zeitig (2), -zeit (1). meyezydich (5^). 
luchter (23, 109). leinten (99). 

Vero Ad. aber, aiber (6). nd. auer. 
warlieh Z fuorwar (110). waarhaftiglich 
(68). mer (1103, 132). 

Veron-a, -ea (5^) (ciu. in lom-, Ium-, 
longo-bardia, lam-pardia 2, -pdya 76) 
hd. peren (1, 71), dewtsch p. (71), tewtsch 
pern (1), tewseh p. (3); ber-en (5b, 10, 
4),-n, -ne; vero-n (110, 114), -en Z beerne 
(132). dieteri-chs (114), -ch (126, Das.) 
bern (in Lambarten 126). 

Veroniea (7. facies christi àn sudario 
Veronice illius mulieris émpressa 110 &c., 
signum. quod portatur de roma 16 sem. 
Cf. Gl. m. h. v.) eyn veroni-ck (5, 133), 
-g (283, 66 &e., 76) -zeichen (66 &e.). fro- 
nick-z. (134). feroni-g (6), -cen anczles 
(21. £. e. facies). 

Verositas wairheit (147). 

Verosus vol wairheit (147). 

*Verox v. Ferox. 

Verpus (cf. pod-ex, -iseus, lupus) 
est digitus medius longissimus quo podi- 
cem den hindern mit bewegen Jude 
Jluentes sanguine propter verba, dicta, ab 
eis in passione Christi : sanguis etus super 
nos ei fiios nostros (65). percussit enm 
Deus $udeos in posteriora, nam singulis 
annis $n crucifictone domini emittunt san: 
guinem per posteriora; et. v. pro iudeo 
Br.!!). der, die (132) la- (68, 132), le- 
(88, 110) -ngste finger. mittel-f. (14, 75) 
an der hant (75). iud (74). 

*Verrare (cf. ver-rere, -sare) scha- 
ben, stechen, abe thun (19). schauen, 
steken, afdoen (11). schauwen (20). verro 
aui atum 7 si sum 7. auerto, subtraho, 
purgo, mundo, dissipo, nauigo; nde 
euerro extra p. 6 n.; et v. as ?. rodo € 
sarco (16). 

Verrere scher-en (19, 1102), -ren (107, 
1105, 132). schra-, sera- (107) -belen (110), 
-uelen (107, 132). vegen (109, 110). vaghen 
(107). wroeten (107, 132). wroten (109). 
wulin (sécu porc? 155). traheren (64). 

Verr-es, -is (40, 100) hd. nd. bere, 
beer (20, 132). Ad. ber (4, 147), pere (74), 
per (1, 75), barg, hus-b. (93), borg (Ki.), 
eeber (1105), varre (12), eber, zam e. 
(40). heimlicher Z hodiger e., schwein-e. 
i-ber (75). e. -swein (74). e.- (111), beer- 
(rr.), burg- (114), gemest (64) -schwein. 
klet (18). wyder (74). geschnittener rók 
(Ki*. Mrg. 7. q. rig Sm.). wür-gel 7 -fel 
(Fr.). 

*Ver- v. Ve-rctrum. 

Verr- (Br. &e,), vert- (68, Br.) -ieulum, 
7 verris (155) (?. trag-a q. v., -um £ 
nauis piscatoris 66 &e.) asc 4 zugigarn 
(Gf.). zuneeze (20). kerebesemo sm. (155). 
besem grof) netz (110 szm.). viseh scheep 
(147). Scoup (117). bechérunge (Sum. ). 
reche (Gl. Iun.). j 


614 VER 


*Werr-is v. -es, -iculum. 

Ver- v. Ve-ritare. 

*WVerritosus v. Verrucosus. 

Ve-, fe- (8b, 127), be- (94, 136, Hpt. 5) 
-rruea, 4 barruma (11), veruca (85, 
104) Ad. nd. (28) wartz. hd. vvarca (104), 
warz-a (Gf.) -e, il (9), -el (3), -ke (125). 
wairza (127). werez (2). worezel (18). nd. 
warte, wart, waerte, wratte. ags. uae- 
(136, Hpt.), uuea- (94) -rtae. blotir (9). 
blatir o. pocke (8). 

Verruearia (Aerba) ryngele (9, 47, 
Sum.). sonnenwirbelkraut (Ki.). 

Verrue-, verrit- (90! -osus vol 
wartzen (110 &e.). wartz- (Das., Ki.), küpf- 
fer-, sehrof-, holper- (Ki.) -icht, -eehtig 
(Das.). 

*Versale (V. litera, capitalis) hd. ein 
groDer, verD, Ad. md. vers, versal (46) 
hd. büch-, bu-, bo-stab, nd. busthaff. 
versale (5^). 

Versans wandel hat (65). 

*Versapum v. Sapa. 

Versare (7. frequenter ver-rere, -gere, 
-tere Br. cf. veritare) dick vil keren 7 
ernstlieh seher-ren. (1105), -en (1102). 
kirn Z vmb dreen (17). wenden (1, 17). 
vmme-w. (8, 9). 

Versari gesell-schafft haben (110), 
-schaff haen £ hebben (132). mitwonen 
(110). verkeren (68, 132). wandeln, leben, 
rumher, var. ru-, ricmmer geen 7 welezen 
(65). | 

Versatilis (szcut gladius; ?. gl. bis 
aeeutus ví ensis 76) ein ding das gut 
zu wenden ist (110). dz da ist vmb £ 
rum zu w. (65). vmb wendig (Das.), ke- 
(18), ki- (1T) -rlich. vmme-kerlig (23), 
-wendielieh (9). vmwendelich (8). warb- 
lheher (141). wanekelbar (126). bequeem 
tzo schudden (132). bekerung (13). eyn 
besseler (19. b st. w?). 

Vers-atus, -etus (23) (»« -atilis gla- 
dius Gen. HIT. cf. prc.) hd. nd. beker-lich, 
-lie. bederlich (18). hekerline 7 gense (109. 
machaera Br. Wtb. 2, 498). eyn gin 
en eyn kamp swert (28, 109). gewant 
(20). ij 

Versieolor von vil (110), van vijl 
(132) varwen. falb von farben (68). imis- 
faro (Gt.). : 

*Versieulari (7. eoneidere, vertere 
&oe.) verkern das antlitz (75). 

Versieulus eyn cleyn verblin (110), 
veerDbken (132). versiekel (5^). 

Versificeare hd. etwas mit gedicht 
sagen (65); verse (5), ver machen. nd. 
vers maken. 

*Versifieatura ein verBmachung (110 
sim ). 

*Versio (currus) rad schemel (9. an- 
ders reit-sch. Fr. 2, 160). 

Ver-, v- (17) -sipellis (v. vertitoga 
19) hd. ein schalek, sch. in der hewt 
(3 Mrg.); sch.-haftig (110), eyn heucken 
wender (19), listig (76), l. betrieger sZm., 
falscher b. (65), arelistie (100), argelist 
(14), verdaucher &c. (88). versipelli 
walluuarpingun (141). 

Versura anauuanta (141. cf. Gf. 1, 
752). die pflugkeer (135). 

Versus jpíc. s. prp. hd. ge-keret, 
-kert, -kort Z£ -want (11), nd. -kiert (11). 
wanth £ bokert (77). hd. ver-s, -D, -sch 





VER 


VER 


(5); ferse (17). eyn veerf, haeck, off | cf. ast sim.) das prossech ader daz 


eyn reghel sehrifftes (132). ryge £ tzyle 
(125). ein maisterlich gedicht, stoft sich 
nit e£ exit os als ob es gegossen si (65). 
stollel an einem liet (76). Ad. gegen, 
ent-g. sm., engéyne (133), eyn geyn 
(21). nd. darwart (99). 

Versuti-a, -ea (V. a. 1477) (7. astutia) 
hd. nd. arge-, hd. arg-list. Ad. arglisti-, 
swinde-, snodi-, sehnode- (V. a. 1477), 
sehnódi- (134), kündi- (25) -keit. snoy- 
decheit (sneyd.? 23). betruglieh listig- 
? verborgen betruglich-kait (65). betrie- 
gunge 4 boDe listige betrigung (9). 

Versutus (7. astutus) Ad. listig, l. 
off bosheyt (17), bose-, arg-l, argelist 
(18, 21, 152), arglüstig 7 geschwind (134), 
gsehwind o. geschmitzt (88), swinde, 
Schwynde, swyn 7 snodig (21), slende 
(18. 1 st. w wie v. vertiginare), behende 
(10, 12), klug, kluek (5, 21) in boDheit 
(21) schal-ck (132), -ckig (110); fest 
betruglich &c. (65); hoffertiger (6), 
houertich (5), hamisch (75). 

Vertagus selbiagender hund (91). 
nl. duynhondt (116). 

*Vertamnum ringelo (Sum. VI). 

Vertebra (cf. fertebra) knieschyb, 
Spiekerbor, thur angel (110). knuschybe 
(68). knysehyue, spijerbaer, dié henx- 
sel van. der doer (132). der wirten (126), 
würtel 7 wirbel (Ki*.) eines gleiehs. knu- 
chel 7 glaych (74).-ein kothe ((udus 125). 

"WVerte-, verti-, vere- (74) -brum (7. 
alabrum, /apzllus pendens $n fuso, v. q. 
vertit molendinum, vertibulum q.cf.110 
&e.) hd. nd. haspel. eyn wan nabe (11). 
wirtel (3, 4). (vertebrum) ein e-, re-nspin, 
spin, o. wu-, wi-rten (110 varr.).rade wirtil £ 
molle- (8), moll- (9) -spille. muls:ein (64). 
milysen (quod vertit molarem 16). petter- 
mole (19). werve (98, 109). approch 
vert. quod pendet im fuso; ver. knuwe- 
rat (74). knurad (93). hyrn-sehedel Z 
-becken (20). 

*Verteca ein geschwer- (monzbus 110), 
suer (132), siere (107), zier-e (108), -de 
(séc 68). 

*Verteflubea v. Vratislauia. 

*Vertellum ags. hweorfa (9423). 

*Vertende hoke (98). 

*Vertendex (v. dignis, dabitur bal- 
buea malignis; quia vertitur /ac Zn 
pinguedinem) mylchrom (68). raum (110). 
roem Z smant. (132). 

*Verte-, forti- (92 Mrg.) -nella (cf. 
verti-nella, -nellum,-bula, -eula) ange-, 
Mrg. angel-loch (93). gall. vertenaille 
(122). 

Vert-ere, -tere (76) hd. nd. wenden, 
keren, ver- (68), vmb- (20 &e.) -k. kieren 
(11). handeln (65). storezen (77. cf. welt. 
heu &e. stürzen — wenden). 

Ve-, 4 vo- (15, 125, Br. Das.) -rtex, 
vertix (7. tuber 75, barba 126) nol (hnol), 
nella, nuila, sceitila (Gf.). hd. nd. schei- 
del, Ad. -tel, -ttel. sehedel (12). scheidel 
vpt hoefft; eyn ghclue off waghe wassers 
(132). ein wag. wasser (74). wi- 4 zwi- 
rbel, (Das. der kol (capétis); kolek 2. 
Vostez uos ODE knoch; knopff 
am holtz (74). holez knorre o. eyns 1g- 
liehen dingis hoche (9), hohe (8 szm.). 
knor.7 maser; alst, vig. holtz knor (15. 


kneupfel daz oben ist de hwmulo der 
| hopf (4). tolder (93). 

*Vertibola v. Vertibula. 

*Verti-bosa, -nellum hespe, angel(74). 

*Vertibrum v. Vertebrum. 

*Vertibula 7 fertebra haspel (v6). 

*Vertib-ula, -ola (133) (pl. sunt car- 
dines 215; c.ostij 3, hostíi 4, iamue  Gemmae, 
Voce. ex quo ; 8g. est énstr. quo carbones ver- 
| tuntur Zn fornace, cf. sq.; etiam wuerti- 
bola sunt ossium partes t uwertebra 16; 
cf. prc., sq., retum, vert-ebra, -ieula) 
spulzeug (75). haspel (3). eyn h. (21). 
ha- (4), he- (23) -spen. Ad. angel; thur-a. 
o. gehenek (110) angen (133). henxsel 
van der doer (132). ein quirrel (4. cf. 
sq.). kunekel (76). euozre (? 100. enorre ?). 
beyn knorre (8, 9). luten wendel (6). 

*Vertibulator (cf. vertice.) spuler (75). 

Verti-bulum, -gulum (75 varr.) (2. 
| vertebr-um Gemmae, -à Br.; alabrum 
69, 134 — vertibrum 66 &e.; instr. dc. 
wie vertibula; cochlea 110?, eolehea s?c 
1105. cf. texale. ital. vertovello Dz.wWtb. 
369) spuolisen (64, 93). spuleysen (74, 75). 
reyde o. werbel als an fenstern; leyrn- 
r.0.-wendel; armprostnub; quergel(74). 
twirgel do mitman etwas zu tribt; schur- 
stange carbomwm (15). stock (quo car- 
bones vertuntur 11, 19). ein vorek (132), 
voek (110) quo c. v. ein we- (110), wy- 
(132) -ndelsteyn. der wóek jnder spiln 
(67 Mrg.). haspel (69, 74, 124). 

(| *"Verticillaris v. Herba rutinalis. 

*Vertieillum (Aerba) kleiner hanen- 
fub (143 nach Apul.). 

*"Verticillu-s, -m. spinwir-tel (Ki2.), 
-tlin (126), -bel (Ki».). ánspa (111). espe 
(Fr.). 

Verticosus wirblechtig(Das.).gumpig, 
strulicht (Fr.) cruyss hairich (147). 

Vertieula (cf. retum &oc.) angel 
(9, 15) an der thur (75). tur-a. (4). tor- 
(9), dore-angil (8, 9), -ange (17). dürnagel 
(2. cf. $m. 2, 685). Ad. eim spul-zeug (15), 
-geczaw (3),-geezeug(4); spule-geezauwe, 
-gecezewg (9). 

*Verticulator spuoler (76). spul-er (8, 
4, 75), -man (3). tor spuler (9). 

Verticulum (7. ver-ticillum GI1.m., Ki. 
-rieulum q. v., -tibulum 75. cf. texale. 
tragum. (al. verricello? cf. Dz. Wtb. 
369) ensp-e (91), -2ndel o. wirten (88). 
Spinwirt (126). spindelwirte (Das.). anspin 
(104, Sum.). spuleysen (75). 

*Vertieulus (cf. prc. ein wu-, var. 
wy-rten (110). eyn weruel an der spillen 
(132). 

*WVer- v. Vec-tigal. 

*Vertig-are, -enare v. -inare. 

*Verti-gillum v. -nellum. 


*Vertig-inare (7. cóércumuertere G1. m.), 
bissw. -inizare, -enare, -inari, -are (77) 
hd. swindelu, sém., vir-sw. (20). spindeln 
t (infirmitas 1; doch cf. vertigo). swim- 
meln (77). swy- (22b sim.) swe- (23), 
sle- (18. cf. v. versutus) -melen. 

Vertigin-osus, 7 -es (76), vertinosus 
(132) ainer dem schwindlet (76). schwin- 
del-achtig (110b), -eehtig (110*). swind- 
(15), swindel- (74), wirbel- (8, 9) -suehtig. 
| sehwindlig (68). swymelachtich (132). 
Ver-, fer- (v. gurges) (cf. ven-, im- 





VER 
pe-) -tigo (7. bombus Sm., Sum.) Ad. nd. 
(Chytr.) swindel. Ad. hovp-sw. (93), schwin- 
del, schw. def houptz (7. globus 4 motus 
circularis 16); swin-del 2 -tel (1), -delen 
(3), -delunge szm., -deluisse (8). swende- 
lunge (100). swim-meln (13), -el (915), 
-elinge (11, 132), -elnisse (23). semel (18). 
düsicheit (Chytr.). du-, var. dü-rmel (65. 
wett. dorinel; cf. Fr. v. türmeln). storm- 
wint; wirbel sucht (8, 9). wintwirbel(17). 
uuarb (G£.). wirblung, wegung (74). zitter- 
mal (z.inpetigo 93) anspin (Sm., Sum.), 

*Vertigula (i. vstarius) ofenstange 
(15). | 

*Verti-gulum v. -bulum. 

YWVerti-, fferti- / à- (5^) -labrum 
haspel (55, 147). wir-te (12), -t Z -bel 
(49). werbe (13). 

*Vertilago (herba) wolffmilich (14). 

*Vertillum wyrtel (19). wiruel (11). 

*Verti-nellum, 7 -bosa (g. v. 34), -nel- 
lus (147), -nella (8, 9, 4), -mellum (93), 
-fellum, -gillum (18), 7 vi- (75), ve- (74) 
-etinella, vectenilla,(81), ventinell- 
um (2), -ium (1) Ad. tur- (75), tor- (6, 
134), thore- (69) -rigel. dore-r. (70), -rig- 
gel (66), -regel (133). eyn dor-r. 7 eyn 
huleern slofj (11). r.-holez o. slo (8). 
rigel 4 slos (9). riggel 7 wirtel (21). ein 
doir regel (18). ein thur Z ein rigel an 
einer thur (110). eyn weruell van der 
doer (132). wervel (109). grindelgat (81). 
ri- (75), an- (74) -gelloch. loch an der 
narb des sehloD (75). krampe van der 
dór (109). dor-kr. (23). eyn dore-kramp 
(5), -krapff (21). krapff (-nellum 74). 
eyn kropf (67, 76). thür trapp (2). thur 
trapptt (1). tore, hespe, doir of wynster- 
haick (z. earvdo 14:). 

*Verti-nosus v. -ginosus. 

Verti-pedium, -podum (74), -roe- 
dum (41) (herba) isinina (Sum. VI). ysen- 
deke (81), -deck (47). eyserdock (74). 
eisenkraut (Ki.). 

*Vertitoga (cf. versipellis) wendel- 
hoiek (142). 

*Vertix v. Vertex. 

*Vertoli-a gall. virole, -um ver-teul 
4 -eul (122). 

*Verttere v. Vertere. 

*Vertuba (aus -bra) ags. hweorfa 
*(942). 

*Vertulum v. Sudum. 

Veru (cf. verutum) Ad. spiz (141), 
spif, brat-, braut- (76), brot- (21) -spiD, 
spisse, spieD (20), prodt-sp. (111), brat-, 
brot- (9) -spis, speD (55), speef) (132), 
nd. spyt, spit (11), spet (108), gew. sine 
carne, s. eambus (21. sí. carnibus ), 
su- (11, 20), so- (c8) -nder fleisch, vleis 
(11), an fleyD (11). veribus spisan (141). 

*Veruea v. Verruca. 

*Vervecal scephestal (G1. Zwetl.). 
*Vervenieum widerin (Gf. 1, 779). 
*Veruentine carnes schuczein fleisch 

9); 

Ver-uex, -bex (Gf.), -bix, -fex, -mex 
(16), perpix (Gf), berbex &o. (qg. v.) (?. 
aries non castratus, spado, canterius 
109. a verme quem, velit t habet in capite, 
i. vermis 2» c. 75) hd. wi-, wyd- (8, 12), 
wed-, we- (20), wey- (13) -der. stere 
(1V). ster (4). steer (9). stier (5, 9). he- 
(111), ham- (110, 132) -mel. ram (110, 132). 
scheps (114). schóps £ schütz (kKis.). 





VES 


schoffe (75). bótlink (109). frischinch 
(at. 3, 833). 
*Veruex (si vertex) schaitel (1). 

Veruina n[. rijsweert (116). 

."Verulus (arbor, aus ferula?) ein 
bireke (3, 4). pirgk (74). 

Verum Ad. werli-ch, -chen. mer (110, 
132). sieher, fuorwar (110). seker, vor- 
waer (132). sunder 4 aber (126). 

Verun-, verump-tamen Ad. war 
dach; war- (6), wor- (17) -doch ; vnd d., 
(18), abber d. (76), d. darbij (65). nach- 
(19), noch-dan (19, 20, 68, 110), -tan 
(Itf, q99Y. 

Verus ware (19). war (18). waer (11 
20). wair (5). wor (6, 93). warhafftig 
(68, 110). waerachtich (132). 

Verut-um, -rum (Das. 4 verricu- 
lum (Stieler) (Z. veru cum carne) hd. 
spiD (5); spiD, pratspis (1) mit fleisch, 
fleyB (17), dem braden (8); bratspif 
cum carne, brate (93).nd. spitmit vleische, 
brade spit. spee-D 7 -r (132). seháf-elin 
(115, 126), -lin (Hen.). schaflin, dardan 
(112). darden (115). dard m., dremel m. 
(Stieler). pz. lange geschof (91). 

Vesania (cf. ins.) Ad. nd. vnsinni- 
cheit s/m.; dol- (110 &e.), virwoed- (20) 
-heit. wutichait (1). 

*Vesantes (v. bub-, ruff-alus) buch- 
fel ein wilder oehDe o. wildes rinde (74). 

Vesanus (£. énfirmus cf. ing.) hd. nd. 
vnsin-nich, -niek (3, 4), -dieh (13). Ad. 
vnsynnig (66 &e.), eyn on syndiger (21), 
sinnloD o. doll (110 s/m.); wutig (1), 
virwoed (20). 

*"Vesarus v. Vesius. 

Vesea (Z. parua comestibilim Br.) 
speise 7 ein anbiD (110). spiib 7 eyn 
ontbyb (132). eyn cleim spijf (68). 

*Vescada ags. munleuu (136. cf. mund: 
leowe peluis Bsw.). 

Vesci Ad. eben, essen, esten (5j. nd- 
eten. vberkummen £2 bruchen (65). ge-br- 
(110 sém.). nies- (68, 126), spi- (8), spey- 
(9) -sen. ernern (64). 

Vese-, vest- (74) -ulentia lecker-heit 
(11), -heyd (19). lustper-, grunsam-keit 
(74). 

"Veseulentus leecker (19). leckerer 
(110). 

Veseu-s, 4 -lus (110 &e.) lecker (11, 
68, 132). l. spyse (19). L-hafftig (110). 
esig (126). ásig (Das.). 

Ve-, ves- (136), vi- (b5) -siea Ad. 
nd. blase. Ad. blaf, blaab (68), blaese (20); 
blo-se (17, 752), -ze (4), -De (9), -D. blat- 
(6, 64, 110), blau- (46, 76) -ter. plat-eren 
(1), -rn. (3), -er £ blater des harns (75). 
harn- (75, 126), furtz- 4 seich- (93), was- 
ser- (126) -bl, -blateren (126). blader Z 
ein fogels krop (20). ags. blegnae, ble- 
drae (94, 136). 

*Vesi-eatio, -tatio (76)?7. superbia (d. 
i. Aufgeblasenheit). hochfart (15). 

Vesieula (2. struma, strama 75b 
ouis) schaffkrüptf (75^). schoffkrupff (752). 
ein klein bleterlin (110), blaf (68), blae- 
seken (132). ein kropf an einem fogel 
(110). 

*Vesitare wedder laten, ut sprecken, 
weder op ston (23). 











VES 615 


*Vesitatus (?. superbus) hochfertig 
(16. cf. vesicatio). 

*Ves-ius, 7 -arus (cf. prc.) 4. bubu- 
losus (76). 

Vesp-a, -e (64), £ -ia (v5) (v. dea 
ignis sic 93. st. vesta; cf. vespis) hd. 
nd. wespe, weespe (11). Ad. wesp ; wespe-l 
(49, 15), -n (15); wyspe (10), web-el (5), 
-s 6 -sen (75); westen (759), wáüftz (6), 
wefftz (64, 67, 91), hu-, ho- (69) -mmel; 
hurnuf) (68, 1102), horn-uf) (1105), -se 
(132). ags. uuaeps (136), woeffsas (pl. 94). 

Vesp-arium (Br. &e.), 7 -etum 4 -is 
(75) hd. wespen-, weDpen- Z weffen- (14), 
? websen- (75), weftzen- (76), hurnuDel- 
(68) -nest. ! 

*Vespe v. Vespa. 

*Vespel-io, -lio v. Vespilio. 

*Vespello uuefsa (Gt.). . vespa foich. 
wepffes. (141). 

*Vespelus vespelbóm (Sum.). 

Vespe-r g. -ris 4 -ri, 4 -re j. ris 
(110 &e.) abint (55). abent (1103). a.- Z 
nacht-stern (126). obent (110b). vesper- 
hd. -zijt, -zeit, md. -tijd. auent (132). 
auont (11). spat zu vesper zyt so die 
sunn nyder gat o. wann es anfahet nacht 
werden (110). die tzijt tot den auent 
ghaende (132). der welt alter (75). 

Ve-, 4 he- (147) -spera hd. vesper- 
Zijt, zu v. (76); wesper (5^). habent (100). 
die zyt zwischen tag und nacht o. zw. 
n. vnd tag (110). die vre tusschen n. 
ind dach (147), d. & n. offte t. n. & d. 
(132). 

Vespera-re, -scere abent werden, 
sin o. machen (75). 


Vesperare a-, var. o-bent o. nacht 
(110), vespertijt of aevend (147) werden, 
abent machen (74). aubent nahen (68). 
ten auent naeken (132). vesper maken. 
syngen of lesen (147). 

Vesperascens abentwerden (90). 

Vesperasceere nachten o. abent wer- 
den (110). begijnuen aubent zu (68), 
auent tzo (132) werden. 

*Vespere, g. orum Z arum vesper 
dat getijde dat men heldt; g. arum v. 
die men luydet (147). 

Vespere Ad. zu md. to vesper, v.- 
ezijt (D^). nachtz am abent (65). 

Vesperie die letsten werck (110), 
laetsten werken (132) doctorizandi im 
vniuersitate. 

Vesper-tilio, 7 -ugo (Mss. mog.) (4. 
duis volans $n vesper-e, -üs 0 est qui mor- 
tuos sepelit 16, sim. 4. »« vespilio) Ad. 
eyn fleder-, nacht fl- (12), fledder- (8, 
10), 4 fleyder-, (17) -muB, -muz (5), 
-maus, -mauf, -musch (10). nd. vleder- 
mus. 4gs. hreadamus (136). ein toden 
greber (4). 

*Vespertinale vesperbueh (64). 

" Vespertinum spade vespertijd (23). 

Vespertinus spat (110). spaat (68). 
Spaut (76), spaut iue spode (8). spaede 
(20). spede (100). spede (11), spad (5 &e.), 
spat (6), spot 7 (21) vesper-zijt, -zit (6). 
v.-Zijdiek (5b), -zeittig (1), -ezeit (2), 
-liek (147). 

Vespe-rugo, -urgo (74) (z. hesperus, 
vespe-r, -rus 74, stella vesperi 136. 
cf. vespertilio) apand- (Gt.), abent- (74) 
-Stern. 


616 VES 


*Vesperum bedemerung (5^). vesper- 
tijt (141). 

Ve- 4 he-sperus (7. Dyana 1) est 
stella des abendes (5), def) abentis (21). 
eyn (sc) sterne (18). Ad. abent-, obent- 
(110b), aubent- (68), aben- (6), obint- (8, 
9), nd. auent-sterne, Ad. -stern, -steren 
(1), -sterre (8), -licht (9); 2m mane 1uci- 
fer &ec. dagestern (20). 

Vespetum (Br. &e.) v. Vesparium. 

*Vespeurgo v. Vesperugo. 
*Vespia v. Vespa. 

Vesp-ilio, -elio (Br.), -ellio (136), 
-illo (74, 132), -ertilio (q. v.), vi-, phi- 
(q. v.), iu- (76) -spilio, vispellones j/. 
(94, 136) (Z. pirata q. cf., f'unerator ca- 
dauerum; sepulcrum iusp., vispilio 7. 
vispolians 76; visp. w. vesp. m Mss. 
mog. gesondert, doch gleichbed.) hd. md. 
morder. Ad. reu-, rou- (68), rau-, ro- Z 
ró- (6) -ber, Zm Mss. mog. pr. mortuorum. 
ein rereyber pr. m. (1Y. rerouber Ziem. 
wunbelegt cf. Gf. 2, 351). rau-uer £ -fer (23). 
struch reuber (16). waldrauber (75). rou- 
berer (68). der doeden beroever (147). 
phadehuchir (8), pfadehuecher (9), cf. 
latro. buobe (93). grabpruchel (74). «gs. 
pl. byrgeras (94). burrgenas ids Cf. 
bisp illum 2. mortuos portans (141); 
-ilus (Gl. m., vài mortuus portatur Br.); 
-ellio 7 -ello v&xpo«6p0c (G1. m.); -illus 
locus dair men en doden dreget (14:7). 

*Vespis (cf. vesp-arium, -a, «wovon 
getrennt in Mss. mog.) hd. we-, he- (5), 
wi- (18) -spe. weftz (6, 76). weffs, wesp, 
prem, hornauf) (74). 

*WVesta-niea, -riea v. Parchanus. 

*WVeste- v. Vesti-plica. 

Vester vwer (6). ver (bb). vrer (5). 
uch (18). iuwe (23). 

Vesti-arium, -uarium (4), bssw. 
-garium /Ad. kleider-, klaid- (46), ge- 
wand- (76), nd. cleder-hus sem. gerwe- 
kamer (20) kleider-kammer £ -kalter, 
Mrg. trentel, dródel (Ki*.). gwangadin 
(Reg. Ben.). 

Vestiarius (4. prozeneta 125) cley- 
der (5, 9). der el. bewaret o. 'verkaulft 
(110, szm. 68). die cl. b. off tzo hueren 
hefft (132). grempler (125). mentler (quz 
qproest vestibus 14). 

Vestibulum (est locus circa altare 
18, éntroitus doc. 110 &c., sacristia 74,| 
eaebertuum 136) vor-, for-lauben (75), 
-leube (3, 4), -sehopff (64e, 126), -schoff 
(649), -haufschupff (91), -hoffe templi (65), 
-hus 7 firschopf (16). ein furzog an einer 
kilehen, Marg. forzaiehen (93). port-al 
(1102), -el (1105), -igayl (132). heimlich 
Stat sicut porticus t vDer kirch (65). Ad. | 
cleider-hus sém., -kamer (9, 68); k.-cl.| 
(sic 8). hd. nd. dres-, gerwe- (90, 106), 
ger- (97), Ad. dref-, trist- (6), trese- 
(12) -kamer sim. garwe- (D), gar- (18), 
gere- (13), gerb- (49, 74), ger- (19, 93). 
-hus, -huf) (18), -haus (74). eyn sackkast | 
(21). sportich (Sum. cf. af. 6, 363). eyn| 
sindener (18. aus sanctuarium?). 

Vestieeps ein iungling (110 sZm.). 

Vestigare, -ri (cf. vestigiare) /d. 
nd. spo-, hd. spu-, spü- (3, 124), spi- (67). 
-ren. Ad. sporn. fulgen sicut canes (11). | 
foigin 7 forschen (8, 9). er-faren, -fur-| 





schen; vnder winden (20). fragen (110). | 


VET 
*Vestigare (sí vestire) bestedigen | 
8b). 


*Vestig- v. Vesti-arium. 

Vestigator spurrer (6). 

Vestigiare (Br.) spuren (110). sporen 
(132). ondersoechen £ vráeghen (st.-are 
132). 

Vestigium (cf. peda) Ad. fuofi-, fuef)-, 
fuD-, fuyD- (19), foef- (20), fof- 7 fo- 
(12), fü- (8), voef- (132), nd. vot- (23), 
vuet- (11) -spor (12 &e.) -stap (8, ll), 
hd. -spore, -spure (70), -spur (69), -spür 
(134), -spar (1,5*), -por 7 -pat (20), -pfad 
(6, 110), -wege (77), -spoire Z -stab (19), 
-Stapff (75, 76, 110), -stapffen (65), -stapffel 
(68), -tap (4) -staff (132), -drappe (3). 
spur, vig. gespur (75). spor (9). eyu nach- 
gang gottis (8. cf.sq.). einlichkait trznz- 
tatis; ein wite ferr zeichen, var. zichen 
(65). 

Vestigium vniuersi eyn noch spore 
godes an (17), n. gespore gotes in (9) 
aller dinge ordenunge. 

Vestimentum (7. vestis 66 &c.) Ad. 
nd. gewan-t, -d (8, 76). eleyt (20). klaid 
(16). 

*Vestipliare cleyt valden (147). 

Vesti-, vesto- (132) -pliea, -plieus 
(Ki. -plieator (20) der kleider faltet 
(110). die kl. valt (132). kl.falter (20). 
zwik- (0), zw6g- 4 kyttelmach- (74) -erm. 

Vestire (cf. vestigare) Ad. kley-, 
klai- (134), ehlai- (1), beklei- (110), d. 
cle-den. anthun (110) kleyder a. (68), 
&aentrecken (132). biuaho (prs. 141). 

Vestis (cf. vesti-tus, -mentum) /d. 
nd. kleit, cleet (11). Ad. kleid, gewant 
(20). zirst (38). - 

Vestitura anauanch (141). 

Vestit-us, 4 -io (110 &e.) Ad. kleyd- 
unge. nd. cleding, 

Vestitus ptc. hd. gekleyd-et, -eit (5). 
*Vestiuarium v. Vestiarium. 
*Vestor (v linter, cf. velter) wint 

(Sum. IV). 

*Vestrapte noch vber dat (11). 

Vestras hd. uwers, wers (b^), uhers 
(21), vres (5), nd. iuwes landes. van eu- 
(110), v- (68) -werem land o. geschlecht. 
van vwen lande off geslechte (132). 

*Vestratim vber rede (17). 

*Vestvalia v. Westualia. 

*Vestuce-a,-abulum,-alium v.F'estuc-. 

*WVest- v. Vesc-ulentia. 

*Vesula (aus vesieula hünerkropf?) 
ein hunner-krop (8), -korp (9, 11), o. 
neste (17). ain hiernkropf (76). 

Vetare hd. nd. vbeden, hd. -bye- 
den, -biden (17), -bieten, -bietten (6), 
-byten (9), -bitten 133). 

*WVetega-bilis, -tio v. Veget-. 

Vet-ellus, -ulus adj. (s. v. -ulus) 
etwas altes (68). wat alt (132). 

*Vetellus (»« vitrieus?) ags. sueor; 
vitelli suecras (136). 

Veteramentarius (cf. sutor v.) ein 
altruDe (125), -reüD (111, Kia.), reif) £ 
-ieker Z -butzer (126), -gewender (135). 
schuch-bletzer (126, Das.), -flecker (91). 

*Veteranda kauuigini (Gt. 1l, 702). 

Veteran-us, -nus (132) hd. nd. eyn 
alder, Ad. alter, elder- (13), vBgearbetter 





VEX 


(65) man. viraldet (20). orhalt (100). ur- 
alt (6). seer alt (110, 132). 

Vet-eranus, -ernus, -ernosus, -er- 
osus, -osus, -ulanus altt (76). 

Veter-are, -ascere, -escere (76) Ad. 
alten, alden, v^-a. 

Veterare (i.antiquare 16) alt (110 &e.), 
ald (23) werden, o. machen (110 pu 
aelden (11). 

Veteraseere alt werden (110 4e.). 

Veter-ator, -nator 4 vetreator (76) 
(4. antiquus tergiuersator dc.) ein alter 
(110), geschwinder (Das) schalek, der 
alzyt bof, varr. boe, be gethon hatt 
(110). die vijll alde quade gewonten hefft & 
dair inne blyuet (132). alt (8, 9, 76), ir- 
faren (8), erber (76) man. 

Veteratus viralt(8). veraldit (7) süche 
(9). 

*Veter-escere v. -are. 

*WVeteritas v. Vetustas. 

*Veternator v. Veterator. 

Veternosus (cf. vet-us,; -eranus) 
der, die (132) seer alt schynt zu syn 
(68, 110) von sichtagen (110), tzo sijn 
van syecten (132). | 

Veternu-m, -s (66 &e.) (v. morbus 
antiquus; vetustas Gl. m., ?nfirmitas que 
facit hominem diu languere Pr. &e., nf. 
faciens diu 1T) lang were (17). ein alt 
kranckheit (110). alt sucht (8). eyn alde 
syecte (132). 

Veternus (Br. &e. of. prc. vetera- 
nus) Ad. vast alt. eyner der schynet 
alt syn von kranekheit (110). die schynt 
us tzo sijn off quellende (132). traeg 
68). 

*WVeter-osus v. -anus. 

*Vetidus v. Vetitus. F'etidus. 

*Vetigare v. Vegetare. 

*Veti-tus, -dus (v. prohibitus 16 &e.) 
hd. v?bo-ten, -tten, -den. 

*Ve- v. Be-tonica. 

*Vethosia (2. lasciuim dc.) geyli-, 
broes-cheit; loeyheit (147). 

*Vethosus geyl, loey, broesch (147). 

*Vetosus v. Veteranus. 

*Vetreator v. Veterator. 

Vetula d. ein alt wyp, wyb, wibe 
(65), weib, weip (21), wyblin (68, 110), 
wijffchen (132); über alt wip (46). md. 
alde wiff; qwene en alt vijff (147); quene 
(225). v. impia ein kuplerin (65). 

*Vetulanus v. Veteranus. 

*Ve- v. Vi-tularius. / 

'Vet-ulus, -ellus Ad. nd. eyn alt man, 
men-chen (132), in (68, 110). etwas alts 
(15). karl (vetulus Gl. Jun.). 

Vet-us, -ustus, -ustuosus (11), -erno- 
sus Ad. alt. nd. aelt, olt. 

Vet-ustas, -ustitas, -eritas Ad. nd. 
a-, ae- (11) -lder. aelte (126). alt-er (65), 
-heit (20, 68, 110), -ikait (76). 

*Vetustuosus v. Vetus. 

*Vex v. Fex. 

*Vexamen mowenif) (20). 

*Vexanter muewelich (20). 

Vexare (7. tribulare, trufare 74) 
geylen, teuschen, leiehen Net gilen (6). 
gyln (21). qwelen (20). quellen (132). mo- 
wen (13, 20), -hen (b3b), -gen (23), -yen 
(132) -en (12). mu-wen (20), -hen (8) 
-gen (6), -en (1, 9, 17). myen (es). Ad. 


VIA 


ge-, gü- (14), je- (18), nd. ie-cken. gekn 
(D). vben (18, 75). die narren v- £ trei- 
(153), ye- 4 try- (155), vmtri-ben; vig. 
raytzen; affen (75). raissen (76). reiDen 
(10). vmbdriben (49). Ad. spotten. v'sput- 
ten (17). clemmen (22^). affen (15). 

Vexatio muw- (20) mug- (8), mu- 
(9), my- (68), spott- 110), amfecht- 7 
vmbtrib- (65) -unge. trib (126). moynge 
(132). 

Vexator muer (8, 9). queller (132). 

Vexatus bemyet (68s). ge-quellet £ 
-moyet (132). 

Vexillarius vanen mecher (20). fán- 
rich; paner-herr £ -meister (126). 

Ve-, fe- (v. ferenarius) -xillifer,Jd. 
baner-, banner-furer, -forer, -dreger sm. 
vanen-dr. (20). fane treger (23). eyn 
banyr herre (55), beyner fuerer (17). 

*Vexillifex ein baner macher (110 sZm.). 

Ve-, ffe- (q. v.), vi- (v. labrum) 
-xillum (7. banerium) Ad. nd. fane, 
vaen (11, 132), banier. Ad. van, fan, vayne 
(19), fayne (55) fauehn (125), bamn-ere, 
-er, -der (13), -ner (10), -nir (8). zaichen 
regis (65). 

Via (v. iter l. cf. viagium) Ad. nd. 
(23) weg. nd. wech. hd. weeg (19), weyg 
(291), wee (13), weck (11), stra-Be, -sse, -D; 
straiD (133). strauf) (76), stroD.; ein lant 
stro-ze (4), -s (3); gangstelg (91). 

Via facti weg der dat 7 der geschicht 
on ordenung des rechten (65). 

Via militaris landstralb (91). 

Via publiea frey (64, 91), lant- (64) 
-stra. 

Via reg-ia, -um (5^) eyn lant-, 7 
hefe- (10), her- (12) Ad. -strafe sem., 
-strof, -strauf (46, 76), -straiB (10); 
. offünbare gemeyn strof) (8). nd. strate. 

*Via secta ags. iringaes uueg (94). 
iuuuar ingesuueg (sec 136). 

*Viabundus 2. metuens (16). vorcht- 
inde (8), -ender (9). 

*Viaeulum (7. semita G1. m.) furlon (3). 

Viagium (2. via 110 &e.) weg (68). 
wegewal (20). bidde- (20), bede- (132), 
bilger- (110) -fart. reyDe (110). 

Vial-e, 7 -is (76) (v. ad viam pertinens 
66 &e., lgnum super quod transitur 4, 16, 
tributum dc. Gl. m.) hd. steg (9 &e.), selt- 
ner steyg (9 &e.), stegk (10), steck, stecke 
(13), stich (5), stog (8). nd. stegh, vun- 
der (109. »n/. vonder cf. methodus). 

*WVial-e, -is v, F'iola. 

Viantes weglüt (25). 

Viare (cf. deuiare) wand-elen (20), 
-len (76), -ern Z7 geen (110 sém.). in den 
wech gaen (132). scheyden (8, 9). 

*Vias (cf. ?tal. via) enweg bye 4 by 
hin als tu das hin (74). 

*WViastrina v. Pastrina. 

Viatieum spy( (110), sp. von not 
(68) vff dem weg. ein ding das man v 
dem weg brucht (110). spise van noede 
vp den wech (132). hd. wege spise. weg- 
speys (3 Mrg.), -brot; brot der wegfer- 
tigen; wegfortig ding; weigfertig spise 
? brot; zerung vff dem weg (65). selin 
spise Z gottis licham (8). gotes leichnam 
(9). altir steyn (8, 9). wandelbuch (64. 
€f. 5q.). potten- 7 weg-lon (75). 

*Viatieus s. (2. liber portabilis per 


vium; Lt victus &c. 16; anders G1. m. &e.) | 


DrgrFENBACH. GLOSSARIUM, 








VIB 


ha. breu-ier, ir. -ierer (6); briefer (76). 
weg-ewyser 4 -furer (75), -iwiso (121). 
vyhat (bb). eyns lauffers taglon; leich- 
nam christ (74). 

*Viatinus ain wandelber 
i. q. viator (16). 

Viator Ad. nd. eyn wander-, Ad. 
wandern- (b^), gewandert man. wandler 
(68, 76). wendeler (132). hd. wegewan- 


man Z est 


"| deler (20); wege-, weg-fertiger, -fortiger 


(65 var.) -fertig, -firtig (8, 15); wech- 
ferder (12), weglauffer (10), genger (110), 
wellere (100). fronbote; klepper (equus; 
126). 

*Viber (cf. fiber) Ad. bi-, bie- (5), 
be- (21) -ber; abschneydt von reysern 
0. pirekpawm (74) ; byreke baume, birck 
baum. ad. beuer 7 eyn  berkeman (23). 

*Vibe-r, -x (cf.fibe-r, -x, vipex) Ad. 
bireken (10), b.-, bercken- (21), krichen- 
(18) -baum sZm. berke (13). 

*Vibernum v. Viburnum. 

*WVi-, fi- (75) -beus Ad. bircken, von 
b. gemacht (17), pirek-in (75), -ein (74). 
eyn kerben (18). 

Vib-ex, 4 -ix (110 &c. Br.), 7 fibex 
(q. v. 78), € viuex (141) (7. arbor; virga 
minuta 90; lesura 4; stigma € plaga facta 
(110), virgula f. (109, 110), lesura n culo 
puerieéi,76 cum virga; liuor 15, penosa 
0 cf. h. v., viber, stri-ga, -ma) rif) 
kreiD, kr. des risses, stram in der hut, 
straim, v/lg. streim; kreif o. strame in 
der hant naeh dem streich (75); v/g. ein 

irekriD von papir (752), pirgk rif) von 

apyr (750). Ad. nd. strime. Ad. strim, 
streym (134, Das.) von streichen (Das.); 
straym (111), strim-e (151), -el; reu £ 
stritzel (88); bir-cha (101, szm. Gt.), -cke, 
-ek, -eh (93), -g (17). berke (23, 100). 
eyn stinel? eyn kereke (sc 18. cf. prc.). 
eyn kerben (21. cf. pre.). ein birk £ 7. 
penosa bir kan (6). eyn bireken baum 
(110). eyn eleyn wyden (110), wedeken Z 
eyn lyclaw (132). pi- o. be-rcken (75). 
brieke edder serine (s?c 109). vese (106). 
sehnatten o. streichmaf) (126, Das.). snade 
t zineke (90). zan-kar, -gar ( Gf.). sum- 
merlat (141). ruck- (8), ruke- (9) -streiffe. 

*Vibex (piscis) v. Dentex. 

*Vibic-enus, -inus (9), -eus (75) pir- 
ckin (75). bir-eken (8), -keyn (9). 

Vibix v. Vibex. 

*Vibra v. Fibra. 

Vibrans schütende (9). schotinde (8). 


*Vibran-tia (74), -eia (16), viprantià | 


(74) (cf. vibrella G1. m.) 7. iacola a uibrio 
as 4. concuttere ad iaculum (16). geschof 
i. iaculum o. netz Z7 resplendentia wie- 
derschein (74). 

Vibrare (vt gladius; cf. fibrare) Ad. 
gliez-en (6, 4, 75, 16), -ern; gli-, glu- (6) 
-nstern; glisteren (3), gli-, glei-ssen. gly- 


ff| (23), sehy- (8, 9) -mmern. gliecen £ sci- 


then (100). schynen 7 schiden (13). schud- 
en (12), -den (132). sehutten (9). er-sch. 
(110b), -&chitten (1102), -sehuteln Z -schwin- 
gen (65), -sehütten Z-blitzen (126). scho- 
tim (8). slaen (20). zwiezern (65, 126). 
gletten, weezen, v zucken &e. (gladium 
65). swancken (gl. £ vas cum liquore 15). 

*Vibratilis e (2« fibra) ein ding daf 
man kan geedern (17). korenlie 7 glin- 
terlick (23). 


VIC 617 


*WVib-, vip- (si. mu-!) -rena (piscis) 

lampr-ey (68), Ad. -ede, nd. -eyde. 
*Vibula v. Fibula. 

Vibur-num, -ium (75), víg. vio-, 
viu-rna (2. vitis alba, vitalba 143), 
vibernum (v.vitiligo) wydlin (68, 110). 
wedeken (132). nielen 7 faulbaum (126). 
sprute (23). ags. uuidu-uuidae (94), -bindae 
(136). 

*Vibus (aus vibex »« fieus?) veig- 
plater (74). : 

*Viea een veken (108. elathrum &oc. 
Kil.). 

*Vicalis v. Camisia. 

Viean-ei (Br. &c.), -ià nachburen (68). 
vyB eyn stede of ghebueren (132). 

Viearia ein viea- (110 &c.), vicca- 
(225), vike- (11) rye. 

Viearia (»« vaecaria) sveige (Gf.). 

Vieariatus stat haltung (65). 

Vicarius (7. altarista 5^) hd. nd. eyn 
stede-, stet- (133), stat- (20) -helder, 
-halder (132). Ad. stat-,statt-halter; sted 
heller (21), vorsteer (8), stat-v. (9), -besse- 
rer (17). viear-ier (b^), -ijs. (152). leute- 
nant (126). verwásig eins anderen (Das.). 
verweser siner stat (65). 

V. in pontiflcalibus Ad. eyn wyhe-, 
wieh- (6), wi- (13) -bischof. nd. wigel 
bissop. 

*Vi- v. Fi-catum. 

Viceeaneellarius d. eyn vnder- 
sehriber (46, 67, 76), v. sim. eyns hern 
(17), grofen h. nd. eyn vnder scriuer 
eyns grot herren. 

Vicecomes burggraff (68, 110). borch- 
greue (132). 

Vice-dominus, -dus (23) vitz-tumb 
(1), -dom (Ki.). wycedum (23). 

*Wi- v. Fi-cedula. 

*Vicedus v. Vieedominus. 

, eenarslanus eyn vndergardiane 
(17). 

*Vicella (2. 
Fiscella. 

*Vicellum v. Vitellum. 

Vieeplebanus lutpriesters verweser 
(93). eyn pherner an eyns andern stad 
(11). : 

Viees by wylen (110, 132), stunden 
o. stetten (110), stonden off stede (132). 
vnderlibung; v. temporum in stetten 
o. verenderung der zit (65). stunde (100). 

*Wic-, vig-esies (/» Mss. mog. getrennt, 
doch gleichbed.), vigies (Mss. mog.) Ad. 
zwentzig fert (75), mal, malen, werbe, 
werffe (90); zu (8, 15), zo (20) zw. malen, 
o. ferten (75); zo X X molen (9); cuineig 
werbe (100)  zweintzig w. (152), zw. mal 
(67, 134); ezwingber (21). nd. twintigh 
wor-ue, -ff. 

Vie-, vig-esimus (7n Mss. mog. cf. prc.), 
vice-nus (75, Mss. mog.) -sius (11) (?. 
vigenus 76. cf. hd. ezwenczi-g 
(-esimus 171), (der) -gost (6), -giste, -geste 
(19), -gste, -gest (21), -xte (-enus 17); 
-ezwenczegiste s?m.; zwai-, zwei-ntzigost, 
-ntzigest; czwinczig-is 4 -est (18); 
zwengste (20), ezwayngiste (4). der 
tzwentichste (132). twintighst Z dy 
twingniste (23). die twinstichste (11). 

*WVici- v. Viti-. 

Vici-a, -um /d. nd. wick, wick-e, 
j-en, -el (65 var.). nd. vieken (97), witse 

18 





cochlea minor Gl. m.) v. 





618 VIC 


(108), crocke (107, 108), hocken (98 mach : 


vertende). fogalkrut (Gf.). ags. fuglaes- 
(94), flugles- (136) -bean. 

*Viciare v. Vicinare. 

*Vicimola v. Vicinula. 


Vicina nach-burin (68), -beurin (110). | 


ein naebur wijff (132). 
Vici-nare, -are (20) sich neheren o. 


by-, var. be-kummen (110). neken Z by, 


komen (132). nehen (20). 

Vieine by o. nachburlich (110 sZm.). 

Vieini-a, -tas Ad. nachbur-, nachge- 
bur- (10), nochper- (9), naychwer- (19), 
naber- (20), neber- (13), gebur- (100) 
-schafft sZm. md. nabur- (132), naber- 
(11) -schap; buerscheit (11). nacheit (8). 
naekeit (11). 

*Vieinium (7. peccatum, a, vicio 76) 
eyn kegenote (8), geynet (11). laster (76). 

*Vici-nula, -mola (17) koch kelle (8, 
9). eyn koch; eyn kelder beslifer (17). 

Vieinus Ad. nach-bur (65, 76, 110), 
-buer (1105), -bur (18), -buwer, -baur 
(65 var.) -bawr (113, 126, Fris.), -pawr 
(Das.), -bar (13), -wer (21), -per (4), 
-gebur. na- 4 na-g. (20). seer by nach 
(68). nahe 7 naychgebuer (19). noch- 
were (11), -per 7 nogentbawr (9). nacke- 
buer (125), -ber (8) naeburman (132). 
na-bere (23), -were (225). mitburger (65). 
anstóDer (126). 

Vicis Ad. stat (65), eyn stat (6), 
stadt 4 male (17), stad (21). Ad. md. 
stede. stunde Z weyl (9). stonde (8). mol 
ezydein (b^). behen eyn wech. (22^). fart, 
vig. ein male (75). 

Vicissim Ad. nd. vnder-, gegen- Z 
wider- (65) -eynander, -nander (13), 
-stunden (20, 100), -wylen (110). einer 
nach dem andern (110). by boerten 
(132). onder- wijlen 7 -linghe (132), -tu- 
schen (11). Ad. stede-, stát- (6, 46), 
sedde- (21), sunder-, wandelberige- (9) 
-lich. widerumb (65). 

Vieissitudinarius wandel-bar (75), 
-ber (76). eyn male hebber (5), mal- (6), 
mol- (21) -heber, mal heuer (23). eyn 
stathalter, eyn zyt vmb die ander (110 
sim.). 

Vieissitudines rependere vider ver- 
gelt-en 7 -ung erzeigen (65). 

Vieissitud-o, b/ssw. £n Mss. mog. -inis 
obumbratio vnder- Ad. -habenis, -hobe- 
nis (21), -hebnuf (6), -heltnis (49), -lang- 
haltenes (10), »d. -heuenisse. Ad. wider- 
gelt, vnstete-, wandelbar- (9, 17) -keit. 
ordenlich eyns,vmb das ander o. nach 
dem anderen; v. omnium rerum alles 
dings eyn wyle (110). onderstondenisse 
(£) wylinge des tzijts (123). verenderung 
7 wandelung eins dings vmb das ander 
(65). anderheit 7 nach einander; v. ob. 
nachfulgig (20). stundlieh (6. Z?) wan- 
der- (6), wandil- (8, 155) -ber, -ber cijt o. 
cechunge (155). wandelber der zijt (15). 

| w. in stetikeit (67), stettikait (76). lane 
verezog (19). malhaffticheit (93). smal- 
hait (1. cf. vicissus). 

*WViciss-us, -iuuus (b^) Ad. nd. mal., 
mail. 4 stat- (74), smal- (1), man- (e7, 
76) -hafftig. 

Vicium (7. m?nus Gl. m.) v. Vicia. 
Vitium. 

*WVieta (7. colus, aus vitta?) gall. 
queneulle (122). 


VID 


*WVie-, 4 -do- (15) -talicium (c vietu 
i£ a vita 64. cf. vital.) lyb- (64), lip-, varr. 
lypge- (65), libge- (75) -ding. 

Viet-are / -itare leben (68, 110). 
|leuen (132). eost weruen (147). 

Vietima (pro victis &c.) Ad. ein 
opffer szm., viech-o. (1j, getod o. (65); 
o. des fihes (6), der vberwindung (175), 
für die vb. 7 von der überwintnuf) (91), 
des sigb) Z s. halb (65), fur die tynd (110 
sim.), eyn opper des vehes (b szm.). nd. 
offer, o. des vees. 

V. pasealis ó-, osterlich opffer 7 opffer 
des ostergan-gs, -B des herren (65 varr.). 

Vietimare (7. adolere, libare, qgmmo- 
lare) hd. oppern, vehe o., fich offern, 
opfern, viech o. (1). 

*Victinella v. Vertinellum. 

*WVictis v. Vectis. 

Vietitare v. Victare. 

Vietor Ad. vber-, ober-, md. ouer- 
winder. vir- (19, 20), ver-wyuner (20, 
132), -winre (11), -wenner (19). 

Vietoria Ld. vber-, über- (91, 134), 
ober-, «d. (23) ouer-windunge, -winnunge 
(55), -wintnib (8), -wintnuD (91). obligung 
(65). siegenunfft 7 sieghe (20). syg (9). 
zege (19). 

*Vietorial-e (943), -is ags. cneowho- 
len (943. cf. ruscus). siegwurtz (143). 
C LU: (Ki.). allermanns harnisch 
Fr.). 

Vietoriosissimus aller siglichst (65). 

Vietoriosus d. sege-, sehe- (bb), 
sig- (1, 76), sich- (6), krieg-, kryg-, md. 
seghen-hafftig. siegeloef) (20). 

*WVietrie- v. Vitrie-a, -us. 

Vietrix vberwinderin (68, 110). ouer 
windersin (29). verwinnersehe (132). 

*Vietuale (7. vctus 110 &e.) nerung 
(12). eost, spijse, eten (141). 

Vietualis narlieh (110). tzo kost be- 
hoerende (132). 

Vietus ptc. s. hd. ober- sém., nd. v?- 
wonden, -wonnen (11, 132), -winninge 
(11), Ad. -wunden, -wyndunge (19). Ad. 
nd. spise sm. hd. not-, noyt- (19), nd. 
noet-durft, -dorfft (19, 133), gew. hd. -turfft. | 
Ad. narynge, lip- (10, 12), lips- (65) -n.; 
bruchung (76), ge-br., zerüg (6). voetsell 
i kost (132 *( 

Vieulus wil-er (6, 76), -ler (95), -er-| 
lin 7 dorfflin 7 ga) das da klain, var. 
gas die da kein, mure hat (65). cleyn 
gab (8), steteleyn (9). gaeB- (76), gaD- | 
(15) -lin. geDgin (20). gassel (15). 

*Vieus v. Ficus. 

Vieus, fieus (22) (7. platea, stricta 
pl. stricta, strata, villa exíra céuita-| 
tem dc.) hd. nd. gass-a (93), -e; ga, 
gaib (10); ein enge gab (69, 134), 





gassen (70); tewer g. 7 stat (9); geDchin | 
4 steyg (19). ^d. stra sém., plan, blatz, | 
platz (75). dorff (6, 110). dorp (132)., 
clainB dorff- 7 wiler-lin (65). wyler, var. 
weyler (64). strate (22^). stege (11). 
Vide versorg 7 erkenn (65). | 
Videlicet hd. nd. als; also, ais (18), ' 
als vil (76) mit namen. | 
Videns (Z. propheta 16) hd. sehend-e, | 
-en (20). syende (132). prophete (8, 11). 
Videre hd. nd. sehen, fur- 4 am-s.| 
? erkantniü han (65), syen (18, 132), 
Zien (11). gueken (95 wett.). 





VIG 


Videri sich beduneken lassen (195). 
erkant, geseheczt, angezogen, geurtailt 
werden (65).  ' 

Vidua Ad. wit, wyt-we, -twe (9), 
-wen, -win (110b), -be (64), -tib (1), -tibe 
(159), -fraw (114, 126). hd. nd. wet- (8), 
wed- (11, 21, 132), wid-we, -wen (18), 
-uwe (5), -ue (11). wiedewe (20). wydde- 
bin (19). withe (64 var.). 

Viduare, 4 -ri (15) hd. berauben; 
wide-, wit-wen, witiben (754) machen; 
witwan m. (6); wiede- (20), wied- (bh), 
wede- (8) -wen; wittiben (1), verwit-wen, 
var. -eben (15). md. berouen, widwen 
maken. 

;Viduatus widwet gemaket (23). 

Vidubium v. Viduuium. 

Viduitas hd. witwen-, wedem- (20) 
-schafft, -heit (152). Ad. witwe-, wytbe- 
(74) wittewe- Z manlosie- (9), witwan- 
(6), wetwe- (8, widewe- (b), widwende- 
(21), witwelich- (65), wedewe- (17) -keit, 
i -schafft 7 -stul (74). 

Vidulum wetschger-Z bulge-lin (126). 
wad- 4 knap-sack (kia.). 

*Vidus leuchter (9). 
*Vidu-uium (76), -bium (Gl. m.) 4. 
que duos viros amasit (16). 

Viduus Ld. nd. wid- (17, 23), wide- 
(b), wed- (132), hd. wit, wede-, wedi- 
(13), witte- (9), wet- (49) -wer; wydwar 
(Db), witiber (1) wedeber (8), witling 
(64), wytiger (74). 

Vi- v. Fig-ella &c. 

Vienna v. Wienna. 

Viere binden (110). mit. wyden (68), 
wyDken (132) b. 

Vietor binder, winzieher (88). 

Vietus (sine g 2. curuus dc. 165; 4. 
vita, detritus, vulgatus t famosus 129. 2 
vigetus —  vegetus Gl. m.?) krum, 
kranck, gebunden (110 sZm.). luck (126, 
128). laseh (Ki8.). sehlott- 7 ludel-echtig 
(Das.). ludenl- 7 lamp-echt (128). 

*Wi- v. Fi-gella &oc. 

*Vigellieen (cf. prc.) viedeler (11). 

*Vigellula ein clein fiedeln 7 gige 
(20). 3 
*Vigenaculum v. Vaginarium. 

*Vigena stige (7) twutich (225). 

*WVige-, vigi- (76), viginte-narius Ad. 
czwe-, zwei- (6, v6) -nezig zal, ierig 
(vigenarius 8, 9); ezwinczig czaill (18). 
nd. twintigh male. 

*Vigentiana (Apul) wasser-fenchel, 


|-garb, f-g, nl. water-venchel, -gerwes 
| (143). í 


*Vigenus (cf. vieesimus) hd. zwentzig 
der zweintzgost (16), cuinciggeste (100), 
eyn vnezwinezig (18. »« sq.). 

*V. primus der ein-vnzweintzigost 
(6), -vnd zweneziges (21). 

Vigere (cf, vigit) Ad. gruo-, gru*, 


| grü- (134), hd. nd. gro-nen. grun (17 


blüo- (19), blo- (23), blie- 


royen (132 
( hd. blu-wen. Ad. bluen, 


10), bli- 13, 


| blüen (134), bliegen (68), bloen (21), 


blieen (76), bluyehen (133), blomen (12). 


'blueyen (11). louen (23). krefftig sin 


(8, 9, 65, 76). mü- (6) mo- (8, 9), do- 

(20) -gen. Ad. ober hant nemen. 
Vigesi- v. Vicesi-es, -mus. 
*Vigeta (v. dieta v6. cf. dyota. aus 

veges?) stande (8, 9). stand (16). 


VIL 


*Vige- v. Vigin-tuplex. 

*Vigies v. Vicesies. 

Vigil Ad. nd. we- (8, 9 &e.), wey- (19), 
wa- (75, 76) -ehter. wethter Z waeher 
(20). wetter (49). weker (11). 

*Vigila (7. q. trifolium? aus nigella?) 
corn. melhyonen (Zeuss). 

Vigilans wachende (20). 

Vigilanter hd. nd. wech-, wecher- 4 
merck- (65), wecker- (9), waeker- (9), 
wache- (110), wach- (6, 75) -lieh, -lig (23). 

Vigilantia Ad. waeh-, wacht- (18) 
-unge. wech-tig (6), -erliehkait (65). hd. 
wacker- wacher- (1105), nd. waker- (11, 
132) -heyt. Ad. wacker-, wachir- (8), 
wachi- (134) -keit. 

Vigilare hd. wacehen. nd. waken. 
*Vigilaria wechterynne (9). 
*Vigilaris wachter (75). 

*Vigilaris (7. vigilantia 110) Ad. wa- 
chunge. wakinge (132). 

Vigilator wachter (75). wethter (20). 
*Vigilator (7 figulator) ein heffener 

(69 Mrg.). 

Vigilax wache-r (20) -rig (110). wae- 
cherich (132). 

Vigilia hd. wach-, nd. wak- (23) -ung. 
wecherliehkait (65). eyn wigellge (5^). 
wathte 7 abent (20). Ad. heilig a. sZm., 
vier-, fire- (21), vir- (b^), feyr- (134) -abent. 
pl. wachung (65). 

*Vigilis (untersch. von vigil; 2. lucerna 
vitrea, Gl. m.) wachir (8). waeker (9). 

*Vigi-, viginte- v. Vige-narius. 
*Viginta (cf. sq.) vnum eyn vnd 

ezwinczig (b^). 

Vigint-i, -a(55) hd. zwe-, zwi-, zwei- 
(35, 111) -ntzig. zwen-ezyck (19), -tig 
(6). nd. twintigh. 

*Vigintu-, vigetu- (3, 4, 75), vigu- 
(bb) vigi- (76) -plex Ad. ezwenezig-fel- 
dig, -falt (6). zweintzigfeltig (75, 76). 
Vigit miüluus (141, Gl. m.) 2nf. vigere 

141). 

Vigor Ad.md. stercke, krafft, kracht 
(132). krefft (Do), kraff (21), sterck, gru- 
nende st. (65); stirck (18), steke (s?c 13), 
macht, bluung sZm., blüst (126), dugende 
(20); blu-, blü- (151), bluow- (19), nd. 
bloy-enisse. 

- Vigorare krefftigen 7 stercken (20). 


Vigorosus Ad. nd. kreff-, mech-, 
kreffmech- (18) -tig. seer starck (110 &e.). 
vol krafft (68), macht (110), machts (132). 

*WVig- v. Vigint-uplex. 

Vile-re, -seere nicht to- (8), to- (9) 
-gen. snod- Z erg-eren (20). bose (20), 
schnod (65, 68, 110), snoede (132) werden, 
wesen (110) halten (65). quaden (99). 

Vilefaeere, vilifieare snüde (19), 
snoede (132), schnoed o. vnwert (110) 
machen. ergern (90). 

Vileseere (cf. vilere) schnode wer- 
den, klain vor nieht gehalten w., klein 
scheczem (65). 

*Vilieusortus (herba) steyr (14). 

Vilipendere d. snoden. Ad. nd. v^- 
sn., Ad. -schnoden, -sehnóden (134), schne- 
den (6), -sehmahen (110 szm.), -niehtin 
(8, 9). nit (110 &e.), snode (20) achten. 
schnode halten 7 schnede wegen (65). 
schenden £ lestern (11). 

*Vi- v. Fi-lipendula. 








VIM 


Vilipensio ver-schmechnisse 7-schma- 
hung (110), -scehmachnufe (68), -smaet 
of smaenisse (132 ). 

*Vilire (a/ph. vn-; 4. 
vireynen (20). 

Vilis Ad. nd. sno-, Ad. snü- (19), 
Schnu- (4), sehne- (65) -de. Ad. sehnod, 
snod (1), sehnoed (110), sehnód, sned 
(49), sehned (6). lilieh (20). ellenezdig, 
licht gescheczt, wolffel ding, vnachtbar 
(65). 

Vilitas snüdeheyd (19). snoetheit (11). 

*Vilix v. Filix. 

Villa Ad. dorff. nd. dorep (225), dorpp 
(23). statt (68). megerhoff, vorweg, vil- 
laet (125). ain bawrs haufi(91). - 

*Villa (7« vill-us, cf. -osa) ags. ly- 
(136), lin- (94) -nin ryhae. 

Villagium dorff (68). 

Villana dorffweyb (64). 

Villanus /Zd. dorff-, nd. dorpp-, do- 
rep-man,.-gebur (20). buwer Z bur (22v). 

Vill-ieare (1, 110 &ec.), -ieari, -are 
(1) Ad. schaffen, scharffer (szc 10), ein 
scheffen (6); her-, ir- (18) -werben; mei- 
geren o. regierenu (110 s2.). 

Villieatio meige- 7 regie-rung (68, 
110). meyerschafft (20). meyringhe (132). 
dorf vor- (9), vir- (8) -steunge. 

Villieatus meger- (68, 132), meiger- 
(110) -schafft. 

Villieus dorf-man (1,8), -herre 
(9, 75), -hirt (4), -hirtte Z scheiffer 
(8). hd. schefter, -ner (91, 65 var.); 
schaffner (65, 75) vff dem dorff (75); 
dórf- (71), ampt- (75), hoff-man; mey-er, 
-ger (6, 110 &e.). regierer (110 &e.). pfle- 
ger (65). schult-heiló (20), -ef 7 greue 
(19). voyt 7 hobemeister (125). hofmester 
(Chytr.. dorp-er (5), -per (28), -rechter 
7 -scoute (81). 

*Villifex v. F'erenarius. 

*Villorus (cf. villosus) hárdich (Reg. 
Ben.). 

Villosa ags. ryhae (94, 136). 

Villosus vol locken 7 har; wollen, 


eoadunare) 


noppig (110 sZm.). ruch (17). rauch (8, 9). |, 


*Villosus 7. multas habens villas rei- 
cher (sec 74. »« raucher). 

Villula dórffeleyn (9). cleyn dorf (8). 

Vil-dum, -um (645), / vin-ulum £ 
-ellum (110 &e.) hd: seyger (21, 49, Gl. 
Iun, Gf.), saiger (74, Sm.), seger (3), 
swaeher (75, Sm.), arger (64, 75), zeher 
& geringer (75), kranck, snóder szm., Ad. 
nd. snode win, wein (3, 21). snode eyn 
win senger (sec 12). weich (12). w. wine 
(10). eyn weiDlin (Das.). 

Villus haar-lock 7 -fotz (Das.), -zot- 
ten (Ki.) eyn lock hares (68, 110) o. 
wollen (110). eyn vlock haers (132). nop 
(110 &c.). zott (126). wolfs-hare (21), 
-hore (17). gewand knopf (76). gewant 
knowfil (9). 

*Villusa uilzlus (104). 

*Vil-, vel- (Gl. n), vo- (74) -Iutum 
i. fluetum fluweel (Kil... sammat (74). 

*WVi- v. Phi-lorcium. 

*Viltrum v. Filtrum. 

*Vilum v. Vilum. 

*Vilux (cf. Gf. i, 794) wulluch (127). 

Vimen (cf. silex) hd. wit, wid, wijt 


VIN 619 


(18), witehin (11), zvinke (cf. zinke vi» 
bex) 4 clein widekin (20). wide (7) Rà- 
digken (100), wede- Z ryf- (132), teen- 
7 wisse- (107) -ken. vijs (107). wete (93). 
ezeyne 7 reysecht (9). eyn ryflin da 
man kerb von (1102), kerblen vf) (110^) 
machet. viphil (Sum). zen (8). liel (93). 
eyn summerlade (17). schmellen (Z7. vzr- 
gula mollis et gramznea, ett. schmélen 
cf. sq, merica) 4 windpant (75). band 
(£ wyd 88). pl. vimina uuid-a £-ahi (G£.). 
cemwide (sic? 102). 

*Vim-enius, -ineus, -ineum (GaGf.), 
-eus (75 var.), Cinenus, vinmeus (r7. 
factum ex finibus s?e 16) schmelhen (75). 
rysig 7 vol ryf) (110). ezeynen (9). ze- 
nen (8). zain Z krett (76). uuidinaz (Gf.). 

Viminetum (Br.) wideham, een ham 
van widen (108). 

Vina-cium, 7 -cinum (74), -ceum, 
-Ssium (qg. cf.), -rium (q. cf. 15, 16, Gf.), 
bissw. pl. -cea, -cia, -tia (65, 155), -ri& 
(é. vinuwwm; posterius; omasium 76, se- 
neciae, amurea, acinum, mustaeea 
Gf) hd. nd. wyn-, win-hulse, -bere h. 
(17), -holsen (55), hülzz (1), -holez (21), 
-hals (18), -heffe (132), -heff (1105), heffp 
(1102), -treiber 7 -truosana 7 -drussina 
(G£.), -kern (8), -gleger 7 treber Z -naige 
i naigwyn 2 neige des weins Oo. von ' 
wein (75). weyn-korn (9), -stein (Das.). 
wyne beren hülsen (19). weinper-heut- 
lein, -pelglein (szc), -hulse, treubelkorn- 
lein (74). windruosnun (Gl. Zwetl.). druo- 
sen (110), truDen (68), droefó (132) von, 
van wyn. arm hulse (6). trest-ir (Gf.), 
-er (6, 64, Das.). trást 2 trabern ( pl. 126), 
trappen (74). lur-a, -ra, glura s?m., gi- 
tros (Gf.). 

Vinago wilde traube (ki.). 

*Vinale v. F'iola. 

*Vinalus win man (23). 

Vinari-um, 4 -à (110 &e.), -a cella 
(65) (cf. vinacium) Ad. win keller. k. 
des winf (65). weyn keler (9). 

Vina-rius, 7 -tor (75) (cf. vineator) 
ain gartner (76) win-gerter (18), -man 
(17), -zurel 7 schroter der wine (75). 

*Vina-sium (76), -seium, var. -cium 
(75) (untersch. von -eiuma 4 -rium) win 
vaf (15, 76). 

Vinator (v. tabernarius Gl. m., qui 
colit vineam 16. cf. vinarius) win garter 
(16). 

Vinea, v. per-v. (144, Gf, Ki.), vi- 
nea (Gf.), berwieus (25) (cf. peruinca) 
ber-ewinea (Gf.) -winckel (9). ingruene 
(93). inn- 4 sin-grun (Ki.). eriumke 
(Sum. V). strite (S7. vinea Gf.). streit, 
ingrien (144). singrien (25). 

*Vinea (auis, 4. frigilla) vincke (kii). 

*Vincella v. Viticella. 

Vineere winden (b5. »— -ire?9). Ad. 
ober- szm., nd. ouer-w. uber- (20), ge- 
(12), v- (11, 99) -winnen. obligen den 
striten 7 vberwerffen (65). 

Vineetoxiecum  schwalben- ( 143), 
schwalmen- (144) -wurtz. schwal würtzel 
(25 wrg.. v. alterum modelgeer, spee- 
renstich &e. (143). 

Vineibilis (a vinec-o 4 -io) binde- 
(110 &e.), vberwint- (68, 110), verwynne- 
(132) -lieh. 





* Vinciboseum (;:a/.-co) v. Voluerum. 
Vineire binden (8, 9). 
1(8* 


620 VIN 


Vine-ire, -ulare Ad. nd. 
vesseren (20). vber luden (91). 

Vinotus Ad. ge-buuden, -bonden (132), 
-fangen (20, 65). 

*Vinetus s. wildergalgan (74). 
*Vineula (carpentariorum) pannt (1). 
Vineulare (cf. vincire) pinden (1). 

feDern (8). fessern (9). 

Vineulum Ad. nd. bant. hd. band. 
pand der fencknif? (752), gefencknüf (15^). 
veDer (20). hette (22^). 

*Vineus, uuinus (Gi.) (arbor, ital. 
vinco cf. Dz. Wtb. 447) ueluer (104). fe- 
larn (Gf.). 

*Vinda (ff.) die wertach (74, 91). 
Vindelici die lintzgáwer (126). 
Vindemi-a, -um Ad. nd. win-, wyn-, 

hd. wein-lesen (4, 65, 75, 134), -lesat Z 
emde(re hd. -lesunge, -lessunge i 
-schnydung (68, 110), -ern, -erd (46), 
-herbst, var. -herpst (64), -mait (75), 
-garte (19), ad. -garde (11), -arne (23); 
-snijdinge (132). Ad. herb-est (6), -ste, 
-st, -s (8), -stung (Das.); hirbst (18), 
laise (20), leset (126), ablesung des win 
Z der nuw win (65), dye whinerne (125), 
windem-at (93), -unge 4 wintemod (at. 
cf. messis); der wimmet (Das.). wymung 
i weimat (14). 

Vindemiare Ad. nd. win lesen, ab-l. 
(15), l. 7 stuplen (76). ab-l. jme herbst 
(65). winberren abe-l. (17). den wyn 
snijden (132), sehnyden (68, 110) win 
ern (5) uuindemon (Gf). wymen (74). 
herb-esten (6), -sten (88, 110). 

Vindem-iator, -tor (4) (cf. vinea- 
tor) leser (6). Ad. md. win-l., -Snijder 
(132), -sehnyder (68, 110). eyner der win 
bere abe lest (17). herbster (126). gert-, 
varr. garte-, gart-ner (65). 

*Vindemi-um v. -a. 

*Vindem-tor v. -iator. 

Vindex Ad. re-, wre- (20, 132), fre- 
(5), wur- (74) -cher. 2d. wrecker. rach- 
sam (110), ig (1), -e (55) ri- (4, 110), 
re- (18) -ehter. rech-ener (133), -ner (114), 
-iger (74). ráchen (6). kestiger (74). 

*Vindic-a v. -ta. 

Vindieare Ad. re-, 4 fre- (5), ra- (13) 
-ehen. wrethten (20). richten (18). wree- 
(23), wre- (99), vre- (97) -ken. 

* Vindicatiuus (7.2udex110 &ec.) wraech- 
aehtieh (132). 

*Vindieator v. Vltor. 

Vindie-ta, -à (110 var.) d. rach-e 
(20 &e.), -sal (65 Mrg. cf. manus), -salunge 
(74), -unge, -tunge (18); rach (1, 38), 
roch (8, 9), reyche (19); re- (17, 110), 
ro-(4) -chung. wraechi(132). wrake (23). 

*Vinea v. Vinea. 

Vine-a, 4 -tum (74) Ad. win-, wein- 
garte, -gart, -garten, -garden (13), -wachs 
(74). nd. wingarde. eyn eben hoe (8, 17). 
(instr. bellicum) cattus (95. lat. 2). hd. ein 
katz (6, 74) ; sturm-, storme- (19), schirm- 
(91) -katze. 

*Vineago v. Perdicium. 

Vineare wingarten (68). w. buwen 
(110). wijngarden (132). 

*Vineatiea v. Serophularia. 

Vinea-, vinia- (D^), vini-, 7 vitisa- 
(64) -tor (7 vin-arius 74, 75, -demiator 


binden. 








(1). (7. 


VIN 


(20), -gertener (55, 17), -gartener (1), 
-gartner, var. -gertner (64), -warter (8), 
-bauer-Z -beschnider (75), -zurl (74, Gt.), 
-zure (Gf.), -zurn (93), -ezorle (9). wymer 
(14). reb-man (64, 74), -panwart (74). 
vineator wingarter (58, 110). wijngar- 
der (132). vinitor eyn wyn-man o. -gart 
bewarer (t10 &e.). 

Vinellum v. Villum. 

*Vinenea katz (instr. bellicum); wein- 
gart, -wachs (74). 

. Vinetum (cf. vinea) hd. wingarte 
S27n. 

*Vin- v. Em-icedo. 

*Vini-copium, 7 -potum (20) (cf. li- 
eopium, merceipotus) winekauft (20) 
wijn-, lije-koip (147). 

*Viniflora rother steinbrech; filipen- 
delwurtz (143). 

*Viniforus v. Vinoferus. 

*Viniolus v. Cathedralitius. 

*Vini-potum v. -ecopium. 

Vinitor v. Vineator. 

*Vinmeus v. Vimenius. 

*Vinnieosus (7. neuosus) vyn-, coer- 
nich (147). 

Vinoferus (Br. &c.), viniforus (147) 
eyn wyn-trager (68, 110), -dreger (132, 
147), of haeler (132). 

Vinolentia volheit von wyn (110). 
truncken-, druneken- (i105, 132) -heit 
(110), -sehafft (68, 132). folle des winf 
(65). 

Vino-lentus, -sus Ad. wole, wol, vol 
ge-truncken, -druncken, -drucken. folle 
wins (11). winig (75). 

Vinolentus (cf. prc.) druncken (110 
&e.) van wijn (132). win-dr. (8), -wol-dr. 
(23). weyn truneken (9). Ad. vol wins, 
wyn (64). vol gedruekt (18). win-luome 
(Reg. Ben), -schluch (65). 

Vinosus (v. appetitor vin? 110 &e. cf. 
vinolentus) wein-ig 7 -sichtig (126), 
-süchtig 7 -hafftig (Ki). wol winnecht 
(23). 

*Vinulum v. Villum. 

Vinulus v. Cathedralitius. 

Vinum 4d. nd. win. hd. wine. md. 
wijn. 

V. acinaceum rappef) (135). 

V. aeutum scharpff o. stark 
wein 91). 

V. adustum (91,135), ard-ens, -iens 
aqua vite) ge-brant (55, 23), 
-brannter (135), -brent (46), -brennt (91), 
-prannt (1) berne- (225) -win, wein. 

V. album weifwein (91, 111). 

V.alsatieum elsáfYer- (111), elsesser- 
(135) -wein. 1 

V. amineum v. Amenium. 

V. annotinum ferniger wein (112). 

V. apianum  muscatel-l (91), -ler 
(111. Das). 

V. ard-ens, -iens v. V. adustum, 

V. aromatites ippocras (135). 

WV. aruisimnum, -um v. V. malua- 
ticum. 

WV. austerum sauerwein (91, 111). 
wreit 7 wreder (Fr.). 

*V. austrieum osterwein (111). 

V. belnense / bibractense belner- 


(sc. 


74. i. colonus 64, sareulator 75) Ad.ad.| wein, nl. beane (116). 


win-, hd. wein- (14 &e.) -man, -gartman 


V. bihornum furnwein (Das.). 








VIN 


^d conditum kruter o. gemacht wyn 
64). 

. erematum bernwyn (141). 
. eretieum v. V. maluatieum. 

V. erudum vnmilt wyn (64). 

. *V. eru-tium, -cium (ki. fuerwyhn 
(125.f st. 8?). magenkratzer /Ki.). 

V. defecatum lautter Z abzogen wein 
(91). abgetzogen wyhn (125) abgelassen 
win von heffen (65). 

*V. dilut-ium (91), -um gwsessert 
wein (91 s?m.). 

V. domestieum heimfwyhn (125). 

V. dulee süD- (111), sief- (91) -wein. 

V. et panis weinsawf (l. cf. Sm. 3, 
204). $ 

(V.) falernum rainfal (91). 

V. feeatum sackwein (Das.). 

V. francieum franekenwein (111). 

V. fuluum gelb wein (91). 

V. grecum krygischen win (55). 

V. guttatum v. V. stillatum. 

V. heluolum »/. pijlget, pillet, gall. 
paillet (116). claret £ schiler (135). schil- 
lerwein (Ki.. traminner, drumminer, 
drauminder, pfedersheimer (Hen.). elb- 
ola, -ida wijndruyff die nyet swart noch 


V 
V 


|roit noeh wit en is (141). 


.. V. hispanense romanoey, »L. romenye, 
wijn sec (116). 

V. honorarium (cf. honor-arium, 
-imum) ciaine-, klene- (155), kele- (Gi. 
Jun.) -W1n. 

V. hornum (cf. hornotinus) huer- 
wyhn (125). heürig wein (Das.). 

V.inclinat wird naigicht (Ki?. Mrg.). 
V. infertum schenck o. opffer wyn 
64). 

V.lànguidum der abstehe-r (i112), 
-t (115). 

V. lene milt wein (91). 

V. limpidum luter- (Gi. Blas), clar- 
(64) -wyn. 

V. limphatum gemischt wyn mi 
wasser (64). 

*V. mal-masinum (Das.), masetum 
(Gl. m.), -vaticum, cereticum, aruisi- 
num 7 -um (Das), passum (125) (of. 
malmasia) malm- (91, 125), malu- (111 
&c.) -asler, -oschy (125). 

V. medieatum geartz wyhn (125). 
kráuterwein (Ki.). 

V. merum lauter wein (115). 

V. mucidum kon-ig (91, 125 Mrg.), 
-jehter (112),-iger (135), -echtig o. blüm- 
echtiger (Das.), kanicht (Ki?. Mrg.), nueht- 
lender (116) wein. n4. kaen-, kiem-achtige, 
vaetsche wijn (116). 

V. mulsum (cf. h. v.) klaret (125). 

*V. neccarieum neckerwein (111). 

V. nigrum sehwartz wein (91). 

V. nigrum sehwartz wein (91). 

V. passum (cf. v. malmatieum) ge- 
sotten wyn (64). Ad. nl. bastaert (116). 

V. patrium lantwyhn (125 sZm.). 

*V. pendul-e (1), -um (cf. pendulus) 
zacher (1, 759), weicher £ seuger (135), 
seygir (155) segir (55), zeher (75) win, 
wein. 

V. pigmentatum gesmert (sc. wyhn 
125). 

V. plenum starck wein (111). 


! 


VIO 


V. protropum vor-schutz (135, 144), 
-aB o. geleütert wein (Das.). 

V. rhenense reinwein (111). 

V. rhetiecum rainfál (111). reinval Z 
veltlyner (135, Das., Chytr.). 

V. rube-llum, -um v. Amenium. 

V. rubrum rodtwein (111). 

V. sanguineum rot wein (91). 

V. seeundarium z/. lower oft luer- 
wijn, doorspoelinek (116). 

V. still-Z gutt-atum trouff wine (75). 

V.tortiuum trester-wyhn (125), -wein 
(91). nachtruck (Das.). 

*V. treb-inium, -ellieum (ki.) 
trebeler (125). 

V. turbidum trubwyn, var. trieb 
weyn (14). 

*(V.) vernaciolum vernátscher (91). 

V. uetulum ferne wyhn (125). 

Viola (cf. fiocla, fiala) Ad. md. vi-, 
fi-ole. fyoel (11). vyale (23). Ad. viol, 
v.blum (98), violn (87), vial (9), viel, 
fiel, veiol (74, 91); vey-, fey-hel; fey-gel 
(64€), -al (1). ein violate (nDas.), -at 
(a/ph. fiola 6), -ette (132). ags. simering 
wyrt (942). 

V. alba nl. vilieven, damaschbloeme 
(116). 

*V. aurosa v. V. purpurea. 

V. flammea (;.luteola) rotgelbveyel 
(111). freysam, dreyfultigkeit blum, m/. 
penseen (116). 

V. laetea weyDveyel (111). 

V. lutea (7.ealta) rindelblume (125). 
negelviole (Kki.). 

V. purpurea, et aurosa (949) rot- 
braunveiel (111). ags. banwyrt (942). 

Violabilis brechlieh (110 &e.). 

Viol-aceus, 7 -entus (110, 132), 
-aticeus 7 -eus (68) viol-enfar (20), -echtig 
(110), -aehtig (68), -ettich (132). 

*Violaectea v. Galaxia. 

*Viol-amen, 7 -entia 7 -entum (110 
&c.) bevleek-unge (19), -inge (11). ver- 
breehung (68). krafft, macht, gewalt. 
freuel-y, var. bicheit (110). 

Violare zu- (20), scu- (100), v- (8, 
9), zer- (65) -Storen, -storen (9). brechen 
(20). zer- (65), mit krafft zer- (110) -br. 
vn- (3), vorun- (8) -reynen. Ad. nd. be- 
vlecken. notzwingen (126). ober widdi- 
gen (18). vber- (1), iber- (76) -weltigen, 
gewaltigen vnd verseren an der iung- 
frawschafft (75). verkrecht-ichen (11), -en 
7 schoeren (132). : 

Viol-are, -entare (qq. cf.) hd. ober-, 
nd. ouer-weldigen, -welligen (21). Ad. 
vber-weltigen, -weligen (13), -willigen 
(10), -geweltigen 7 entgentzen 7 freueln 
Corona (14). gewalt doen 7? g. driben 

» 

Violaria vigalkrut (93). blaue mer- 
tzenvell (Kkia.). 

*Vi- v Fi-olata. 
*Viola-ticeus v. -ceus. 

Violatus mit gewalt zer-stort o. 
-brochen (110). ver-br. (68). verkrecht Z 
ghecorrumpeert (132). 

Violens gewalt vnd freuel dunde 
(1105). gwalt vnd fr. thuonde (1102). 

*Violenta v. Galaxia. 


ein 








VIR 


Violentare (cf. violare) iber gewalt . 


ton (76). g. doen (20). ubergewaltigen 
(6). ober wenden (18). nodigen (10, 19). 
zwingen (65). 

*Violentator nottiger (65). 

Violenter gewele- (20), gewaltic-, 
zwing-, groD krefftic- (65) -lich. 

Violentia (cf. violamen)- Ad. ad. 
gewalt. vber-g. (65), -beltikait (1). ge- 
welde (19). macht, geweltig m., zwing- 
nif &c. (65). wreyvilkeit (8). ghe-waelt 
(11), -wolt (9:7). 

Violentus Ad. ober-, vber-, Ad. ad. 
(11) ge-, nd. ouer-weldich, -weldig, -weel- 
dieh 7 auerdedieh (11). ober dedyek D 
vber-beltig (1), -geweltig (6, 74, 76). gewa 
tig (68), -die (100), -tiger, machtiger, 
garhefftiger, vngestimer (55). frefler, ent- 
gentzer, endterter (74) vreueler 7 ge- 
waldiger (8). vor evil gewaldig (se 8). 
freuel / mechtig (110). frefflich (64). 

*Violentus v. Violaceus. 

*Violetum (anders Gl. m.) vielfarb als 
die tueher haben (75). 

*Violeus v. Violaceus. 

*Viona (7. vena oculorum) augader (75). 

*Viorna v. Viburnum. 

Vip-a, -pa (7. merata 74, offa facta 
de vino; nhd. wipp; cf. ipa) Ad. win-, 
weyn-, nd. wijn-merunge, -merrunge (13), 
-m. yn wine (55), -soppe, £ -soeff (132), 
hd. -suppe, -sup, -sauff 7 wal -mal (74), 
-warm (64, 76). Suppen; gemischter wyn 
mit brote 7. auinium (75). win vnd brot 
(76). weyn vnd prot (1, 74). wasser vnd 
brot (9, 75). w. vnd brot merunge (8). 
brot inwine (93). merot als prot im wein 
(74). 

*Vipare meren (74, sicut pueri n scu- 
ella. offam. 11). win m. (20). prot aus 
wein essen (74). 

Vip-era, -pera, -raà (1, b") (vg. nepa 
l, 18) Ad. na-, nat-, nayt- (19), not--(9, 
49), Ot- (Das.), ad- (12) -ter. nother (b^). 
adere (23). ader 7 slange (132). schlang 
(25, 68, 110). arant- 4 brandt-schlange 
(114). eyn niftel (sZc 18. aus nep-a »« 
-tis!). 

* Viper-eus v. -inus. 

*Viperina (7. platofilum136) naterwrz 
(74, 81). naderwort (85). ags. nzedder-winde 
(auis?), -wyrt (herba 942). 

Viper-inus, -eus naterig o. schlangig 
(110). aderieh 7 van slangen (132). 

*Viperus Ad. na-, nat-tericht. na- (5), 
not-(18) -terich, 7 slangicht (5), flaulich 
(sic 18). slang (21). nattr'ig sehlagung 
(s?c 6). 

*Viperus (»« vepres) (natericht sm. 
0.) ein bramber- (151), braym- (152)-baume. 
s. f. ein braunbórbaum (134). 

*Vipex (cf. vibex &o.) birke (Sum. v). 

Vippa v. Vipa. 

*Vip-pera, -rà v. -era. 

*Vip- v. Vib-rantia. 

*Viprena v. Vibrena. 

Vir Ad. nd. man. 

Vir frugalis et vtilis piderman (75). 

Virago hd.men-, me- (9)-ninne, -nung 
(18); maininn (6), mánnyn (134), mennin, 
manne (67, 152); man-, men- (10, 12) 
-ieh wyb (68, 1102), wyp, wijff (132), 
starck frouw (65). manhaftwib (93). méan- 
nig (71). starg fraw (8). friedela (121, 
sim. Gf.). 





VIR 


*Virago (si. vorago) holi (at.). 

?'Virata ge-mannet (que nupsit 110 &e.), 
-mante fraw (9), -mant fraü (8). 

Viratus Ad. men-lieh, -licher (9). 

*Virea (/.ciplex, cf. vria ?) milben(75). 

*Virebus (v. custos & ortulanus wiri- 
dary; cf. veredus) gartner (76). 

Vireeta (7. virida saía 7? prata, 
varr. brata, virentia sic 65. cf. sq.) hufdi? 
hustdi? (Gf.). ags.? caineae (94). cuique 
(136). 

Vireetum v. Viretum. 

Viredo (i. vir-or, -iditas) Ad. nd. ' 
(23) grun- groen- (68), grien- (1102), 
grimm- (67. cf. viror) -heit. 

*Viredus v. Veredus. 

*Virendula v. Cicindela. 

Vireo (aus, ?. oriolus Chytr.) wei- 
tenwall (126). byrolt (Chytr.). grünfinck £ 
hirsvogel (Ki.). sehwunitz (Fr.). 

Virere (prs. virio 76) gruonen o. 
grien syn (110). groyen (132). 

Vire-re, -seere Ad. nd. gro-, Ad. 
gru-, grun- (6) -nen, grün (17). Ad. blu- 
wen. blueyen (11). wachsen (9). waschin 
(8b). 

Vires v. Vis. 

Vireseere anfahen zu gruonen (110). 
begynnen groena zu werden (68), tzo 
groen of tzo gronen (132). 

Vire-tum, -etum (?. viridarium 93) 
grun platz (110 szm.), stat (8, 9). gruen- 
(93), rut- (74. »« virga) -gewocchst. 
grunBgwachs (75). grungewechf) (64). 
worezgart (1T). prye-el (132), -1 (110). 
gron plan £ brink (109). 

Virga hd. nd. ro-, roe- (20, 132), rue- 
(11) ruo- (19), ru- (8, 185, 133), roy- 
(13) -de. Ad. ruot, rute szm., ein were-r., 
var. wer rüt (65). girt, gert (6), rueten 
4 gi, vig. ge-rten (75); yerte (8). nd. 
gerde, struck (22^). zwie 7 zine (Fr.). 

V. aurea heydnisch wundkrant (ki.). 

V., virgula (110 &ec.) pasto-ris, -um 
(85), -alis (4) (vt textores habent, die die 
wóber bruchen 25) stabe des hirttens 
(65). hd. nd. kar-te, -de (4:, 85), Ad. 
-ten (3, 25, 125), -t, -th, -p (21). chart 
(1l) gart (6). gi- 7 ge-rten ($75). kolb 
(67, v6). rott tistel (64). rot- (64 var.), 
rod- (125), kart- (110), wilde karten- 
(Ki*.), w. garten- (Ki^.), sprot- (123) 
-distel. wolstral (93). wolffstrel (110). 

*V. regia neunkraut (74). fingerhut, 
waldglócklein (143). 

*V. regni ein cepter des richD, fur- 
stin c., furst ruten, stab des gewal-ts, 
var. -Scs (65). 

V. sanguinea (herba, cf. sangwina- 
ria) hartriegel (ki.). 

V. textoris (untersch. von pastoris) 
kart (67, 76). 

*V. viscaria limruten (75). leymrut 
(14). ' 

Virgarium gerter (93). getar (74). 

Virg-arius, -ifer ein rutendrager 
(110 sZm.). 

*Virg-ena (66 &c.), -inal Z -inale 
(110 &e.) die muter in den frouwen (68). 

Virgeus roidich (i47). 

Virgifer v. Virgarius. 

Virgina-l, -le v. Virgena. 


621 


622 VIR 


*Virginale v. Flammeum. 

Virgin-alis, -eus jungfrauw-lich (75), 
-enlich (20). gunffraulich (10). iunckfraw- 
lich, -iseh 7 meglieh (1105), -lich meid- 
lin (1102), -liceh megtlin (1109). iunck- 
frew- 4 megt-lieh (1104). mechdelich 
(132). rein (110 &e.). 

Virgin-alitas v. -itas. 

Virgin-eus v. -alis. 

Virgin-itas, bssw. -alitas Ld. nd. 
iung-, hd.iunk-, gew. iunck-frauwelichet 
(23), hd. -frolicheit (6), -froelicheit (76), 
-frouliehkait 7 kunschait (65,-frawschafft 
Sim.; junffrau-, junpfrauen- (21) -keit. 
mag-, meg- (1105) -etham (19), -etdom 
(68, 132), -tum (110). meetlicheit (20). 

Virgo Ad. »d. iung-, hd. iunck-frau, 
Ad. -frauwe. ionefrow (11). june- (855), 
ion- (132) -fer. junf-r( (21), -frauwe (5), 
-frau (18). Ad. iunck-frow (6), -frouw, 
-fraw, -frauw. jumpffrauwe (19). maget 
(6). magt 4 degen (74). ein manlich bild 
7 m. frouw; v. mas jungling der da 
kunsch ist (65). 

Virgula (»« virgo) rüte- (9), rut- 
(74) -leyn. rietlin (91). eleyn r. (1103), 
rutlin (1109), rute 7 gerte (8). gi- 7 ge- 
rtel (75). gerdken, roideken, thene, weede 
(147). firgel (55). jungfreuwelin (20), 
iunckfrewlein; straym des rouchs (74). 

*V. eaballina v. Vngula c. 

*V. pastoris v. Virga p. 

*Virgulare roden (20). 

*Virgulatio rodung (20). 

*Virgulator (v. que virgis mensurat) 
roeder (90). 

*Virgulatum (herba, cf. virgultum) 
sumerlatt (74). 

*Virgul-atum 7 -tum opus (ad fene- 
siram) rutentwerg (125). 

Virgul-, vergul- 7 verg- (147) -atus 
(7. virgula, ornatus Br.) stryfflet 7 stry- 
chait (76). gerodet (20). geroidt (147). 

Virgultum (7. beta 7 frutrex 75. cf. 

virgulatum) d. nd. eyn garte (18,25); 
g- (6), zwyg- (645, 123) -rut, -rutlin (64*) ; 
zweirletli (649), lode (225), lade (20); 
sumer-, summer-, somer-l., -lode (12, 13, 
225, 47). rude (5). rodechin (20): ri (8). 
reys-ach (74), -echt (9). vil vf gender 
este (93). volheit der roiden, dar vele r. 
wassen (147). daruderwassent (100. sf. 
dar ruden w.). ein platz da ruten o. riser 
o. iungbaum wachsen (110 szm.). clein 
Sprissen (1105), spryDlin (1102), sprossen 
(68), spruytchen (132). schusling (1.7. q. 
sureulus 75). schulinge der cleinen 
gertlin die vsser der wurtzen wachsen; 
menigung der cl. g. o. rutlen (75). bortzen 
( pl. -ü Hen.). 
. VWirguneula (/. iuueneula 75) Ad. 
jungfrau sim. iunekfrew-lein. (1), -lin 
(15^); jungfrauwel (752). Ad. nd. clein 
jungfrau szm., maidlin (110), mech- 
deken (132). ruteleyn (sic 9). 

*Viria (herba, anders Gi. m.) winter- 
grun (64), -grien (91). 

*Virieolor groenvarwich (14:). 

Viridari-um, b/ssw. -us, -a (125) Ad. 
wurez-garte, -gart, -garten (1, 1102); 
worez-, wirez- (6), graf- (110) -gart; 
wortze- (125), gral-hoff, -hoO (sic 6); 
grayshoyff, eyn grof) hauff (s/c21). eyn 
groen (68, 132), grien (110) hoff, greshof 


'grun-, grone-, grien- 





VIR 


(11). graü hoffe £ wortegarden (23). 
bungarte (5). 

*Viride hispan-um, -ium, -ieum, v. 
Spopanum (75), virid-ispancium (11), 
-riffanum (18) (7. spameoca 75. v. spa- 
nieta) ^d. span-grün (134), -grune, -grone 
(b), -greün (2); spon-grun, -groen (68), 
-grün (77), -gryen (110) ; Spane-, spanes- 
(18) -grun; spaun grien (76), spayne 
grune (19). spaenfgroen (132). spenes 
grone (23). grun-, grün- (Sm.) -spat (1), 
-spach (75, Sm.). 

*Viridia wortzegarte (125). 

Viridis Ad. nd. grone, gruen (1, 11), 
groen (68, 132). Ad. grune, grun, grün 
(67), grüen (134), grouner (141), ein grun- 
ender der da one sund ist (65), garten 
huder (17). v. eera grunf) wachs (75). 

Viridispaneium v. Viride hispan- 
um. 
Viriditas (7. viror 65, 110 &e,) Ad. 
nd. gruen-heit. 
grunung (9). die grune (65). 

*WViridriffanum v. Viride hispanum. 

Viril-e, -ia pt. die manlicheit zwi- 
schen den beinen (110 sem.). Ad.nd.mans- 
gemacht (6, 23), hd. -gemácht (134) -ge- 
meeht, -gemiceht (17), -geren (1). 

Virilis Ad. nd. men-, man- (63, 1109) 
lich, -lig (23). mánlieher (134). 

Virilitas Ad. menlicheit sm. man- 
hait (76), -heyd (19), -heit (11). 

Viriliter Ad. men-, man- (68, 1102) 
-lich. 

*Virilius «gs. pintel (942). 


*Viris-are, -sare (G1. m.) menlich thun, | 


leben, werden (75). 

*Viro- v. Viru-lentus. 

Viror (cf. vir-edo, -iditas) hd. md. 
grun-, gruen-heit sim. grimmekeit (67). 
stark-eit (20), -ede (11). 

Virosus (7. virulentus 125) vol grien, 
giffts, krafft (110), groens, venyns, machts 
(132). fuenstich (125). : 

*Virtualis geslachter, kust-, tugent- 
lich. (74). 

*Virtualiter tugentlichen (110). 

Virtuose cracht- / doechde- (132), 
tugent- (75) -lich. 

Virtuositas togentsamkeit (8). 

Virtuosus Ad. tugent-, dogint- (bb), 
tugen- (65) -sam, -lieh (68), -hafft (110), 
-hafftig (55, 65, 74, 75); tu-, du- (67), 
to- (8), do-gentsam; doggantsam (21); 
geslachtafft- 7 kusthafft- (74), krefft- (65) 
-ger. doechdelich (132). 

Virtus Ad. tu-, du- (20), do-gent; 
tug-int (b^), -end (6, 1105). dog-gant (21), 
-ode (11), -het (23). doeget (13). doecht 
(132). kust, geslacht (74). hd. macht (65), 
matht (20), krafft, hoeste kr. (8), hoch 
(9). eragt (99). mugliehkait der sele, 
stercke des gemutÓ &oc.; pl. die kreff- 
tigen engel (65). 

V. affeectiua (cf. h.v.) begirlich krafft 
(65). 

*V. appet-, digest-, retent-, expuls- 
iua die craftt der begierlicheit, der 
douwung, der behaltung (essens vnd 
drinckens), der naturliehen vnd orden- 
lichen vbtribung (25). 

V. eardinalis (cf. e. v.) ezu gang 





VIS 


(11 sim.), ezuchtlieh dugent (8) ezu gode. 
ezoehtlich dogent (1). ezucht (9). pt. 
zytlich tugend (63). die zuchtiglichen 
t. (15, 75), o. engel togende (15). 

V. dei krafft 7 macht der almach- 
tigkait (65). 

*V. generatiua v. b. v. 

*V. maturatiua v. h. v. 

V. motiua beweglich krafft (65). 

V.naturalis ein naturlich schickung, 
ordenlich erafft, geschepfnuD (63). 

V. politiea sitlich tugent (65). 

Virtu-s, -tes (15) theolo-giea (64), 
-yca, -ycalis (17), -giee (15) got-lich, 
-liehe (15) tugen-t (9), -de (15), -d (64), 
E (17) allain von got ingegossen 

64). 

*Virui-eal, -leal (141) (st. veru.) sea- 
pho (141, Gf.), scephe (131) stal. 

Viru-, viro- (29,65), veneno- (q. v.) 
-lentus Ad. nd. giffti-g, -ech. gew. hd. v-g. 
veninich (132). 

Viruneulus menlin (64). 

Virus Ad. gifft (9, 76, 88, 110). ayter, 
v-g., muteruer-g. (74). eiter- (93), Ad. nd. 
v-g. venijn (132). vnrein (szc 20). boeser 
geschmack in einem alten menschen (88). 
das rim- 4 müs-selen (126). hundtper- 
pawm (74). 

Vis hd. macht, krafft, gewalt. stercke, 
muglicheit, viele, menge, gnugsame, 
gehe, vngestumme (88). gesuntheit vnd 
krefft des leibes (75). 

Vires anime krefften der sele (65). 

*Vis apprehensiua Ad. (die) begreif- 
liche (3, 4, 74), -fenliche (74), inwendig 
(76), erst i., erste inwendige, nd. e. in- 
winnende, Ad. e. wonende (18), e. in-w., 
zuzihende (74) krafft. dye erst inwa- 
nunge ader inwinge kr. (17). entphaerin 
gegenworffs (15). 

"Vires cognitiue erkentlieh krefte 
( 62.). 

Vis eoneupiscibilis beger-liche (3, 
4), -nde (17, 14), auBkysige ( 74) krafft. 
begernder lust 4 gyrige kraft (9). der 
will (65). 

Vires inferiores sinlichkait ; faiDt-, 
varr. fyesch-, frisch-kait jm lib (65). 

Vis irasc-ibilis, -entia, -itiua (65 
varr.) (die) haf- (10), hoch- (12) -dra- 
gende, zorn-ende (5), -ige (6), -ichie (3), 
-isch, varr. -sch (65), krigende (17), V ky- 
sender £ kr. (9), torn-en, wrg. -ie (23) 
krafft. die zornsch kr. die hangt an 
(65). ein sme-, trig-ende kr. inwonende 
(15). verkieserin, kriegend schmehe-nde, 
-rin (63). liplieh stritend begird (93). 

Vis ration-alis, -is Ad. v^-nemende, 
-nement, -neymende (3), -nunftige (9), 
nd. vernemen die (sc), Mrg. vorneymie 
(23) krafft. dy spiegel vorbebilderin (63). 
redsamkeit 4 andach spigil (9). eyn sp. 
7 eyn vorerbilden 7? eyn vornermende 
eraift (15). wilde freyheit 4 gemeyne 
yunikeit der rew (9). 

*Visea (aus vesiea) blasa (Sum. IV). 

*Visecardus v. Bistardus. 

Viseare mit lym (110, 132), lymen 
(68), ther (132) vahen, vaugen. (132). 

*Viscaria leym ruot (64). 

Viscarium lime (65). 

Viseatus- verymt, var. -liemt (65). 


hy 


VIS 

*Vis- v. Fi-cedula. 

*Viscella (aus fi- »« visch?) rewfe, 
vischkorblein (74). 

Viscera (cf. viseus) inadir 7 darmi 
(104). jnnerheh gederm 7 krefften; die 
junerliehen sehloB (mare); :glid der 
barmherezigkait &e. (65). die derme 7 
ingeweid (110). 

Viseeralis exultatio froud die da 
gat dureh al glider 7 d. all krefften 
der sele v£ faciant animam grunen et 
fructum ferre (65). 

*Viscere v. Visere. 

Viseerosa deuotio andacht die da 
kumpt Z ist vB jnnerlichen geda-, ear. 
gede-, gedi-Crmen des, herezens vf jnner- 
licher hebe (65). 

Viscide (7. fortiter G1. m.) ags. tocht- 
liead (136). 

*Viscina (s£. fi-) v. Mulerum. 
Viseositas schlim 7 lyme (65). 
Viseosum ein lymech-tz, -ts, limeez 

ding daz da ein, an ein ander bicht, 
becht (65 varr.). 

Viseosus (2. tenax 176) slim-echtig 
(5, 93), -etht (20), -eth (49), -ehafftig 
(18), -ich (13 &e.), -e (10). Ad. schlimag, 
-echt, -lechte (67); schleym-ig (134), -echt 
(10); sleinig (1). lim-, Iym-etht (20), -haff- 
tig (110), -achtieh (68, 132), -ig £ zech 
(16). vol limieh (23). 

*WVise- v. Vist-uarium. 

Viseu-m, -s (6, 17, 47, 64, 74, 94), 
-s querci (9) (7. affolter sc lat. 73. cf. 
tuseus) Ad. nd. mis-til (9, 94), -tel (m. 
13), -pelbam (17), Z -pel 7 eychen ge- 
dárm (73). kinster (Chytr., Kil.). 

Visc-um 7 -us, g. i lym (110 &e.). 
ther (132). katzengumm-i (1105), -e (1102, 
132) quod colligitur de arboribus. 

Viseum lijm (81). z. vérele (16.: fva. 
vis?? cf. sq.). 

Viseus (4. pellis intestin- i testicul- 
orum, et. sarcina 16; g. -ci 7. bitumen ; 
g -eeris ?. caro 110 &e., gew. màcht un- 
tersch.; cf. prec.) hd. nd. lime, fuogel-l. 
19), lym, vogel-l., Ad. -leim. Ad. lyen 
e slime (11, 133), budel (Z2) sl. (11), 
slim (100), sehlime, scehleim (134), kláb 
(Das.). quodcunque latet in pelle dc. way 
yn Sych vette 1st als oley (19). Ad. md. 
darm, ars-d. (21), dorm (23). Ad. darme, 
daerm (68), bluotuar ingweid (93); das 
geriek (128, $m. 3, 43), griek (126). 

*Viseus (herba) v. Aparine. 

*V. querci v. Viscum. 

*Visela (7. mustela) wesel (Kil.). 
Vis-ere, -cere(23) schouwen 7 gocken 

(12). schawen (1, 3). begerlieh (20), mit 
be-gir(15), -gird (68), -girde (25) sehen, 
siehen (20), sechn (25). be- Ad. -sehen, 
-sechen (67), -seyen (21), -syn (18), -sene 
(23). vsüch (szc 6). wizen ; deckebezucen 
(100. Z. e. Al. dicke besuchen). 

Vis-ere, -itare Ad. be-sehen (65, Mss. 
mog.), -schowen szm., hd. nd. -schauwen, 
-sin (23), -warten (9). suchen (19). be-, 
heym- Ad. -s., nd. -suken. be-sichgen £ 
-segen (13), -süchen (21). stitlich sehen 
(11). vanden (11, 132). visiteren (132). 

Visibilis 7d. sichtig. dz man sehen 
mag (110). gesicht- (141), gesieg- (20), 
sehent- (19), sehen- (68), syen- (132), 
zien- (11), sen- (23) -lich, nd. -lik. 





VIT 


Visibilitas sichtberliehkeit (75). seh- 
(68, 110), sy- (132) -enhleheit. 

Visibiliter sicht-lichen (110), -berlich 
Z Agklich (75). 

*Visiea v. Vesiea. 

. Visio (Z. somnium 75) d. ge-sichte, 
-Sieht, -s. des tauffs (75), -sehung (74), 
-sengen (18); seh-, senh- (76), sey- (21), 
beschauw- (20) -unge. sen-unghe (23), 
MES. (D). visioen (132). trawme, hungse 
UA). 

*Visiomia v. Physionomia. 

*Visiosis gr. indecl. ?. forma lat. ge- 
staltnusse (74). 

Visitare (cf. visere) hd. be-schawen 
i -suchen sm. 

Visitatio be- (9, 17), heym- (75, 110) 
-suchunge. beschouwung (68). tag der b. 
(v. marie 65). 

Visitator Ad. sucher (67, 133), heim- 
8. (75); be-s., -schawer szm. nd. besuker. 

*Visitator («us vitisator) rebman 
(64€). 

Vi- (143, Ki.), bi- (143) -snaga (7. 
dentisealpiaria, gingidium ) zahnsti- 
cherkraut (143). 

*Visonomia &oc. v. Physionomia. 

*Visonta (cf. vison Gl. m.) wisint 
(Sum.). : 

Visorium (7.theatrum)nl.kiickplaetse, 
tanneel, tinne (116). 

Visp-ellones, -ilio (-ilio 7. tersorium 
Gl. m. dus nd. quispel) v. Vespilio. 

*Vissum wist (sí. vist? anders Gf. 1, 
1001); vissio visto (141. cf. vissium 
Gl. m.). 

*Vissura v. Fissura. 

*Vistela («us fiscella) v. Mulerum. 

*Vist-, visec- (19) (s£. vst-) -uarium 
eyn oben steck (19). auenstocke (11). 

Vistula (fü. Wixel (114, 126). 

*Vistula v. Fistula. 

*Visula (piscis) neunaug (74). 

*Visuncula(7.doreium) augen-, augel- 
(759) -waid (75). 

*Visura v. Fissura. 

Visus ptc. s. hd. nd. ge-sicht, -s. der 
augen (15), Ad. -sichte, -siecht (21), -siethte 
(20), -sechte (19), -sehen, nd. -syen (132), 
-sjien 7 zuun (11). sent 2 sune (22b). sehe 
(155). 

V. interior (mulier?s) ein leblich ge- 
genwertig betrachtung (65). 

Vita (i.]juegitatio 76) hd. (dal 17, das 
110) leben. 2d. (dat 132) leuen. 

VW. actiua Ad. ein wi-, wu- (6, 1102), 
hd. (18, 1105) nd. we-rckende, würckent 
(134), Ad. wole dedig sZm., sorgsam (8, 
9), £ erbersam (9) leben, leuen. vnmüsige 
woltat (9). 

V. eontemplatiua Ad. nd. ein be- 
schau-, hd. sehauwe-, beschauwe- s?m., 
beschowe- (6, 46), bescheu- (9,21), beschey- 
(17) lich, besehauende (8) leben, leuen. 
ynnigkeit, geneme y., müsige andacht 
(9. cf. pre.) 

Vitabilis sehuwelich 7 midunge (20). 
mydeler (22). 

*Vitaeus v. Psittacus. 

*Vitalba v. Vitis alba. 

*Vitale eyn stat dez, des (76) lebens 
(8, 9) in dem leyb (9), lyb (v6). 








VIT 623 


Vitalia die lebliehen gelider (65). 
geweyde (Z éntestina 155). mnge-rewsch, 
-wayde (174). nl. incrijt (116). 

*Vitali-eium v. -tium. 

. Vitalis hd. leben-, nd. leuen-dieh, 
-dig (68), -diek (18), -diglieh (75), -lik 
(23). hd. lebent-, lebend- (6), leben- (91, 
75), lebe-, leb- (2, 15, 110), lob- (1), nd. 
leue-lich, Ich (2), -leieh (1). guter vnd 
wolgeschickter naturen (9). 

V. census lipgeding (65). 

Vitaliter lebliehen (110). leb- (68), 
leu- (132) -entlich. 

Vital-itium, gew. -icium, -licium (3) 
(cf. vietalicium) d. lyp-, leyp- (8, 4) 
-gedinge szm., -gedige (12); lybgeding. 
nd. lijffrenten (132). 

Vitare (7. disponere 4 vitam ordinare 
66 &e.) hd. md. vmiden; schu-wen (20, 
132), -hen (1105), -en (19). vermeiden (134). 
schyhen (68, 1102). leuen cyren (132). 

*Vitas v. Vitta. 

Vitatio schuwunge (20). meidung (75). 

*WVitatus v. Vsittacus. 

*WViteduetus hjf-pensy, -tucht, -rente 
(141). 

Vitella v. Viticella. 

*Vitelli v. Vetellus. 

*Wit-, vic-(46 ) -ellum, se/íner -ellus 
(Br. &e), pl. -ella (Br.) (7. monsellus t 
meditullium oui Br. totelro (Sum. VI). 
hd. nd. doder. hd. eys-d. (12), doeder 
(20), dotter (m. 67 Mrg.) eyes-d. (183), 
eyer-d. (40), eyn d. von einem ey (68), 
eyn ey doter (67), dodder (13); tot-ir 
(8), -er (9, 4), -ter (46, 76); thotter (125), 
eyn eyrtoter (134), eyer totter, air-t. 
(123), tuterai (104, sm. Gf.), tutter (1, 93, 
nir. 126, Fris.), dutter (49). vitell-um 
doder, -us eys wise (17); -um tutili, 
-ium tuttilin (141). 

*Viteris (7. vrna, aus vter? vitrum? 
lith. wedras &e. G. wtv. 1, 247?) ain 
aimer (76). 

Vitex (/.agnus eastus) künschbaum 
(126, 141). keusch lamb 7 schaafsmühle 
(114). schafmülle (Ki.). schafmüle (144). 

Vitiare, -ri hd. nd. la-, le-. loe- (16) 
-stern (23). schenden (68, 110). schemden 
(132). 

Vitiarium pflantzung der weinreben 
(91). 

Vitiator Ad.nd. schender, schader (6), 
lesterer (6). 

Vitic-, vitisc- (Gf.) vit- (Br.), vine- 
(9, 93, Sum. V) -ella (v. balsamina Kki., 
bryonia) hopfo (Gf.). hoph-o* (6), -e 
(Sum.). wilder zitwon (25). cop-fe (9), 
-pe 7 varende bóm (85) oste (47). liele 
(93. cf. vimen, vitis alba). ags. weo- 
dubinde (942). 

Vitie-ola, -ula rebman (110). wyn- 
gar-der Z -ts plantzer (132), -tbuwer(68). 

*Vitieus v. Psittacus. 

Vitil-igo, -ago (94) gebrest o. mangel 
des leibs; mal, mackel (88). ags. blec- 
tha (136), -th (94); bitiligo blecthrus- 
tfel (136), -fel (94). 

*WViti-, vitu-ligo (7. vibernum, eorim- 
bus; »« ligare; cf. vitulamen) wijn- 
stocksbant (141). 

Vitilitigator (7. rabula q. v. 116; 


9 


624 VIT 
concinnator litium, cf. procurator) kre- 
teler (Chytr.). 

Vitiose laster- 4 schent-lichen (110 
sim.). sundelich (132). 

Vitiosus Ad. nd. vndogent-, vntugent- 
(1, 76), vntugend- (6) -sam, -hafftiger (16). 
vol schand o. laster (68). l-bar (9), -lie 
(11). lesterlych (19, 65). sundachtich, 
quaet (132). schandhaffter (110). schent- 
lieh Z bresthafftig (65). 

Vitis Ad. nd. win-, wijn-, Ad. wein- 
stock, -stogk, -gart (68, 132), -gartstock 
(132), Ad. -stog, -stocke, -stag (55), -reb, 
nd. -raven (22b). rebstock (49, 65). 

*V. alba, 7 vitalba (143 v. viburnum) 
(. tamus q. v. 116) hranea (131). liela 
(131, Sum. VI). liola (Gf.). wilder tzeduar 
(125), zyt»wen (123), -wan (64b), -twar 
(64?) cf. viticella. 

*V. muscatell museatell wein stock 
(1). 

Vitisator v. Vineator. 

Vitium (gew. vieium c. der?e.) hd. 
nd. laster, vndogent, sunde, gebrech (132). 
hd. vntugen-t (1) -d (6), sehande szm., 
schentlich- 7 bresthafftig-kait &c. (65). 

*Viton ve. F'iton. 

Vitra-go, -ria v. Vitreola. 

Vitrarius v. Vitriator. 

*Vitrellum gleseleyn (9). 

*Vitr-eola, -aria (Kki.), -ago (Fr.) (4. 
parie- Ki, pari- 125 -taria) nachtschat- 
ten (125). glas- (Ki.. Fr.), St. Peters-(ki.) 
-kraut. 

Vitr-eus, -ius Ad. nd. gles-en, -in 
(65, 134), -erin (75, 110), -ern (1T, 151, 
152), -sern (18); gla-sen (20), -sin (46, 76), 
-sieh (132), -Dig (68). glaDuarber (141). 

Vitr-iator, -icator, -ifex, -arius (125) 
glase- (132), glays- (19) -mecher. glaf- 
macher (68, 110). glas-m.' (1), -meker 
(23). Ad. gle- (17), gla-ser. gleBer (125). 

*Vi-, vie- (76) -triea Ad. nd. stiff 
muder. Ad. st.-mutter, stieff muter sZm., 
steff moder (12), stuiff muoter (76). 

JFWVitrieator v. Vitriator.. 

*WVitric-eus, -us a um (20) styffveu- 
terlych (19). stieff vaderlich (20). 

Vi-, vit- (1, 76), vie- (1102) -trieus, 
-tricius (136) Ad. nd. stieff-, . stiff-vader 
sim. hd. stuiff uatter (76); stef- (12), 
stüfl- (46), stewf- (1) -vater. ags. staup- 
fotar (136. aAd.?), stepfa .. er (94). 

Vitrieus (ecclesíae Gl. m.), vitt/ius 
(16) (Z. eastallus 4 pretor 75) kirch- 
brobst (75), -en meister (16). zechprobst 
(Sm.). 

*Vitrifex v. Vitriator. 

Vitriolum (dém?n. 110 &e.) Ad. chup- 
pfer- (1), kupffer-, kopfer-, kupper- (3), 
kesper- (18), cappir- (55), Ad. nd. kopper- 
wasser, -water; of? vnd 3st als grune 


steyn sim. kopper-, kappe- (12) -rauch |( 


(10, 12, 13), -rót (109). vallitzenstein (74). 
vytrile (19). vitriol 7 spongrün (Das.). 
glabhut (75). 

Vitriseus v. Paristulus. 

*WVitrius v. Vitreus. , 

*Vitrix (aus hydrus »- natrix?9) 
wafer natere (104). à 

Vitrum Ad. nd. glas. Ad. gla, glays 
(19). spat (7) spere darm (encit.) ven- 
Steren afmalet (225). spat do man fenster 
aub macht (74). 


| 








IHE 


VIX 


Vitta, 7 fitta (75) (7. velum, mitra,!le- (65) -sterung. ver-niehtung 7? -werf- 


infula; corona qua vincitur sponsa 4) 
hd. nd. wiel (75, 108), wijel (7593) der 
closterfrawen (75). wyle (110; 132). nun- 
nuwiler (93). bant (20, 108). har-b. (20, 
76). snoer, garnsnur (20). gebende (6). 
stuchen Z die langen zipffel 7 bendel 
an der huben Z ein wib tuchel qwo ca- 
pilli colliguntur (65). veyf czoppf 7 ben- 
dil (9). bendele (12). rot barte; ryse 
zop (8). r. 7 brut (b^. aus bort »« brut- 
ryse?).;ein reyse (4. cf. Gf. 2, 540. Ziem. 
322). reie (16). eyn hu- (8, 12), hó- (21) 
-deln. Ad. hube, hub, haube, haub; har- 
(15), naeht- (65, 75) -huben. md. huue, 
mutze (29b). pischoff-hut 7 -infel (75). 
bort (17). borde (13). wumpele Z sley: 
ger (77). vitas ags. thuelan (126). 

Vitta coccin-ea, -ia eyn rot, roter (65) 
hube (17), bort (9, 17, 65), sehnur (65). 

Vittare hd. huben (110), h. off setzin 
sim. nd. huuen £ cronen. sleyern 7 kif- 
fen (10). 

*Vittatio (v. l/gatura 1 velatio capitis 
76) hub (76). hubung (68). huuinge (132). 

Vittatus ge-bunden (20), -hubet (68), 
-hufft (132). 

*WVitt-erius, -rieus v. Vitrieus. 

Vitula v. Figella. Vitulari. 

Vi-, vy- (7:4) -tula kalb-a (Gf.), -e 
(9, 20), -el (91), -lein (74). kelb-lin (64, 
110) -lein.(74). kalb £ motsch-k. (Ki2.). 
rote kuu (65 ad Hebr. IX). ein zeit kü 
(Das.  veerse(132). verse (99). barg (9). 

*Vitula astleim; kron; gottin des 
frides o. der frewde (74). . 

Vitul-amen, 4 -o (74) -igo (9, 74, 
93), 4. -atus (?. planta infructuosa 15, 
76 q Tr&dice 176), viti- (q. v.), bitu- 
(Br, G1), buti- (147) -ligo eyn uf5- (11), 
wyngart- (68, 132) -sproD, -spruyt (132). 
absehnyd von reben (110). vnfruchtbar 
zwyg (75). vnnützer schützling (93). vn- 
nutzschuDling, rebenpandt (74). des 
wijnstocks waterlaiden die gheyn druy- 
ven en dragen; roideken (147). schusse- 
ling vnden 7 neben am baum &e. (65). 
weyn bant -igo; wasser rys (9). proff 
rib (8). vitulamina spuria (4. fili 
spuriz) schubling der basthart (65). 

*Vitulari (. cum vitula canere cf. 
figellare) vedelen (97). lustig sein Z 
kálbern (Ki.). 

Vi-, ve- (65) -tularius kelber artz 
(65. 2« veterinarius?). ags. cealpa hur 
(Gl. Aelfr.). 

*WVitul-atus, -igo v. Vitulamen. Vi- 
tiligo. 


*Vitulia (cf. solsequium ) sunnen-| 


wirbel, wegweyse (74). 

Vituli-nus, -us (11) Ad. kelber-en, 
-in (110); kalbfleisch (68). nd. keluern 
11); ealu-ieh Z -erenvleisch (132). 

*Vitulo v. Vitulamen. 
*Vitulum saginatum (mom.?) eyn 
vecht kalphe (67 Mrg.). 

Vitulus (cf. fetel-, fidu-lus) Ad. 
kal-p, -pp, -b; merkalb (péscés 93). nd. 
kalt. 


Vituperabilis Ad. le-, nd. la-sterlich. 

Vituperare hd. nd. la-, hd. le-stern. 
sche-nden (9, 65, 75), -lten (65). leden £ 
letmaken (225). schmachen (75). 

Vituperatio, pl. -ones (65) la- (8, 9), 





fung (65). schen-dung, -tred o. wort (75). 

Vituperator lasterer (20). sehender 
(20, 4, 75). - 

*Vituperio scheltwort (38). 
*Vituper-iosus, -osus (68, Gl. m.) vol 
lasters o. schand (110 szm.). 

Vituperium (7. erimen, vitium) hd. nd. 
laste-r, -runge, -ringe. sehande (920). 
schmaech (75). scheltung (65). 

Vituper-osus v. -iosus. 
quyits (aus in-v. abstraMiert) willig 
(1, 5). 

*Viuacio (cw, aus iuuauia) saltz- 
purg (74). 

Viuacitus Ad. leben-digkeit, -dich- 
keit, -haftikeit (17); leblich- (62), leuen- 
die- (20) -keit. 

Viu-aciter, 4 -ide (110 &e.) starck- 
7 leb- 4 vroe- (110 sZm.), vrome- (1232), 
leuendee- (20) -lich. 

Viuari-um, -a p/. (88), bifarius (942, 
136) (v. piscina. fons dc., sporta doc., in- 
da go vbi fere incluse sunt Br.) visch-teych 
(9), -ery (110 sZm.), -behalter (88). fif) 
dieh (8). wyer (76, 110 sZm.). wy her (20). 
wuwer (108). viscorf (11). fich- Z hiener- 
hu (88). erbilari (141). kol- 7 keul-brun 
(£é. fons 75). ags. fisewelle (942). 

Viuatieus lebendiger (76). 

Viu-ax, -idus, -ifieus, -us Ad. leb-, 
hd. (20) nd. leu-endig, -endich. leb-lich 
(62), -liha (vivacem 141). liefachtich (11). 
lyuieh (132). 

Viuax (6. subtilis 65 &c.) hd. leben-, 
leb- (134) -hafftig. lcbehafftyck (19). lebihe 
(100). scharpf synnick (8). scharf synnig 
7 behendes synnes (9'. 

Viuena (cf. viuerra) feldwieselein, 
frett, ilster (Ki.). 

Viuere /d. leben, leyben (13). 

Viuer-ra, / -na (Kib.), -ua (Ki?.) hermle 
(111). iltes 7 ratz (Ki). ildis, kuder, fritt 
(Ki.). nl. foret, frette (116). 

Viuescere leben (1). 

*Viuex v. Vibex. 

Viuide(cf. viuaciter) lebeligke (100). 

Viuidus (cf. viuax) lijf varwe (11). 
lyep farbe (19). sehone lebende f. (8). 
schon l. starg (1v). sehone vnd ezart 
lebender mensch (9). krefftig (10). krif- 
tich (13). 

Viuificare Ad. leb-endig, -indig (8), 
-in dich (sze 5), -lieh (65) machen. nd. 
leuendich maken. volfuren (65). vristen 
(9). erquicken (20). 

Viuifieus v. Viuax. 

Viuiradix ein gwurtztes zweig (91). 
würtzling (135). 

*Viuitas (ingenii) lebendigkait (76). 

*Vium wech (23). 

*Viu-m, -s Ad. weg-ig, -ich, -et (21). 

*Viunum (aus viminum? vibur- 
num?) ags. fugeles leac (942). 

*Viurna v. Viburnum. T 

Viuus (cf. viuax) Ad. leb-endig, -ntig 
(1), -ende (19). lemptig (1, Sm.). 

Vix hd. nd. kume. Ad. kum, kumme 
(5) kaum (134), kom (21) gar kumer- 
lich; sehwar zu thun 4 schwere zu tref- 
fen (65). nau- (11, 19, 152), na- ? no- 
(99v) -we. vilna (29b). sóst. boerte stonde 
(132). 


* 


VLM 


*Vi- v. Ve-xillum. 

aa (Z, albula Gl. m. cf. vlula) huff 
(23). 

*Vlandria v. Flandria. 

*Vleea (Br, Gl. m.), vlea (Z. pascua, 
fenifera 147) bend, wese, wijsche, weyde, 
mate, pasch (147). 

Vleerare sweren (20). 

Vieeratio swerunge (20). 

Vleerosus Ad. nd. swerich. swernlieh 
(18). gesehwerig (76). folle swern (17 
sim.). vol geschwer (110 sZm.). aissig (75). 

*Vlceia v. Hulcitum. 

Vileisci Ad. re-, ra- (18), 7 vrre- (14). 
wre- (132), fre- (5) -ehen. rech-gen (13), 
-nen (114). wreeken (23). wreken (109). 
gerochen werden (74). 

*Vlcitum v. Hulcitum. 

Vleus (2. inguinalia 125) Ad. nd. 
swere. Ad. eyn swer-en, -n (12); ge- 
swer, -sehwer; aiD Z schwer, var. gschwer 
7 aisch (75), ey, aiD, eysse (25), eiss 
(93), eys (vleera 25), der slyer (25, 125). 
wakel (99, 108). v. dentium tant sSwer-e 
7., -unge (85b). 

*Vlea v. Vleea. 

*Vi1fus 7. leccator 6 tabernarius (Voce. 
ex quo). 

*Vlgus v. Vulgus. 

*Vlieulum v. Cueulum. 

Vli-, aule- (q. v.) -ginosus 7. vligine 
plenus t terra, humida (16). feucht luft 
(9). fueht lofft (8). tusmig (175. cf. sq.) 
vl. ager ein feuchter acker (64). 

Vligo verderbende feuchtikeit (110 
sim.). ert-füchnisse (8), -nesse (9). huli-, 
hul-wa; sprang (Gf.) bützenfeiztin (93. 
cf. vl. i. pinguedo terre 15). miststanck, 
pfutzen, vaistigkeit des ertrichs, natur- 
lich feur, 7 nubesmatutina(74). n. feucht, 
var. natirliche feycht, der erden (64). 
tusem (75. 7. q. dusam Sm. l, 402. cf. 
nubilus). regenwurm (76). huntzkrut (75). 

*Vlinus v. Vlmus. 

*Vlysipo:. vlixbona v/g. Lisibon (125). 

*Vliua, vluia (155) (auzs, aus vlula) 
holz- (131), hoz-mucea (131, 155). 

*Vlixbona v. Vlysipo. 

*Vlla v. F'igulus. 

*Vll-atenus, -atinus (23), -omodo /d. 
. et-, itte- (21) -licher maf) sem. nd. etliker 
mate. eynfó- (110), enich- (132) -syns. 

*Vllul- v. Vlul-. 

Vlmus hd nd. ye-, y- (1, 5, 4), i- (21), 
nie- (sZe 18) -mant. ie- (6), e- (13) -man. 
yemants (Fris.). etwar (76, Das.). etwer 
(88). sichein (109). 

Vi1ma (villa in sueuia imperialis, vlg. 
ciuitas) vlm (75). 

VImaria (. medusium, arg-, pot- 
entilla maior, barba eaprsee &oe. 143 
geifbart (143, Ki.). meckkraut, johannis- 
wedel (Ki.), -wendel 7 gánseleiterle (Fr.). 

Vlmeus, vlneus (8) ulmen (8). yl- 
meyn (9). 

*VImo (cf. sq.) rüstbaum  (Ki*. Mrg.). 

'V1-mus, -nus (11, 76, Gf.), -inus (64) 
hd. ags. elm (6, 94, 104, 136). elm- 4 eli- 
f ruz- (Gf.), ruf)- Z ruster- (74), rust- (91), 
rüst- Z rysten 7 vlmer- (144) -baum. ilm-e 
(9, 109), -ne (Sum.). yllm-an, -en (144). 


— 





ilmen-, rüster-, iffen- (114), rüst- (xie.) | 


DiggENEACH GrossaRIUM. 


VLT 


-holtz. uluren (85). eelse (11). elf (132). 


erle (105). arbor fulbom, alber; Jgnum | 


espin (6). a-, vlg. e-spen (15). felbber Z 
wilgge, var. felber o. wyd (64). myef 
(74). myes (7. armof)a 1). mos s mof) 
(Do, 49). moys (5). muf) (18). maefe (10). 
mas (12). moss op den boem of anders 


,| (147). mosich (13). 


*Vimus pfall, steck, rugkenspitz (74). 

*VIna v. Vlua. 

Vlna hd. nd. ele, elne (20, 22), elle 
(99, 132), eelle (11), eln (6, 67, 68), elen 
(9), eel (64), eil (13); el- (12), eln- (649) 
-mef; ellemaibe (20). vorderarn (93). 
arme (65). gmund (7. exéensto mamus 15. 
cf. palmus. $m. 2. 597 sq.). 

Vilnare hd. messen, mit elen m. (110 
sim.); elemaeDchin (20). nd. meten. 

*Vlna-rius (adj. Br.), -tor eyn elen 
messer (110), m. mit der ellen (132). einer 
der mit der eln misset (68). 

*Vlneus v. Vlmeus. 

*Vlninus (vis) rame (19. cf. vlpi- 
trum ?). 

*V]nus helna (141. zu v1na heline Gt. ? 
vimus?). 

*Vlnus v. Vimus. 

*Vlpic-ium (74, 93), -um (114, Ki.) 
(cf. sq., eueculum, aldonium, BM. 1044) 
holl-auch (74), -oveh (93). grofer knob- 
lauch (114). 

*Vlpitrum (herba cf. vulpicum, vlni- 
nus) ramese (9). 

Viteriora furbaf) andere ding (65). 

Viteri-or, -us hd. vo-, fu-rter. Ad. 
nd. vorder. mer-vber (1103), -yber (110b). 
meer; ouer vorder (132). furbaf) (6). fir- 
bas (76). 

*Vltertus v. Vltroneus. 

Vitimare lest machen (20). 

Vitim-ate, -atim, -o, -e hd. zu md. 
tenleste, leesten (11), 7 vtersten (132). 
nd. to lesten. zu dem 1l. (5). zum (110), 
zu dem (6) letsten, o. hindersten (110). 
zu-lest (11), -letst (134), -letzt (68). 1 listen 
(18). 

*Vltimatio die lest Z hochst volkum- 
menhait (65). 

Vitimum terre das lest ende £ tail 
des ertrichs (65). 

Viltimus hd. der leste, leezte (8, 4), 
letscht (76), letzt o. ferrest (110), aller 
letst (68). dy lest (23). die leeste (11), 
leste 7 die aller veerst (132). 

Witio Ad. rech-, rach-, roch- (9, 21), 
reche- (10), rechn- (133) -unge. rache 
(20). rach (1, 65). rách (6). roeh (8). 
wrake (29, 132). frake (5). straff (65). 

Vitor (é. vindieator 110 &e.) eyner 
der sich selbs recht (110). Ad. re-, £ ri- 
(65), fre- (5), ra- (6) -cher. riechter (21). 
vrrechter (74). straffer (65). nd. wreker. 

Vitra hd. nd. vort. hd. furt (3, 110, 
133); furt-e (67), -er. fur- (69, 70), für- 
(134) -wertz. vorwer-t (19), t5 (66), -tersse 
(67), -ter (133). furbalà (68). yber (110). 
vber (6, 65). truber, wite tr., varr. wyt*e 
daruber, wit druber; witer (65). Ad. 
ober-hin szm., -hene halbe (5). ferd 
(6). genssyet (125). nd. ouer (132); ouer 
gehene halue (28); auer 7 vorwart (11). 

*Vltraeras vbermorgen (74). 


*Vltricia faz (Gt.). 


VMB 625 


Vitrix wreker-in (68), -sche (132). 

Vitro hd. nd. mit willen, Ad. wiln. 
hd. wilig- sém., mütwillec- (25) -lich. 
nd. willielick. willen-s (132), -ez (20). 

Vitron-eus, -ius (23, 76) Ad. gut 
willig. »d. eigen willich. williglichen 
(110). 

*Vlt-roneus, -ertus (£. poledrus) 
jung 7 ein iungs rof; ful, potius foel o. 
phoel (15). 

*Vltrum (7. instr. maratro; sí. cul- 
trum?) kulter (19). 

Vitus hd. nd. ge-, ex- (15) -rochen, 
-rechet (19), -wrochen (132), -wraken (11). 

V1-ua, -na (99, 122, 151), 2 -ula (141), 
7 -uula (74), hd. swerte-], -In; schwertel, 
schilff, sehiff (6, 76). sehel-ff (9, 19), -fe 
(17), -pp (19), -p (28, 47). sceleph (s5). 
lyBkrut (110). luys (132). liseh (107). 
linsch (10). lesge (99). leez (20). hesch, 
schim, bimissen (75. cf. alga). rüthe 
(21). riet- (74), rieth- (141) -gra. grief 
(645, 123). gries (649). sehlatten (111). 
slatten-, schwertelen-gewechst, slat,slefe, 
mos-e, -echt, -acht (74). moDkraut (126). 
schordel (23). gall. ronche (122). 

*V]uarius (7. qué vendit vluas 110 &c.) 
eyn luys snyder Z verkoefer (132). 

Vlu-, vluul- (74) -etum schi- (9), 
sche- (8, 9) -lfecht. mos-echt, -ig; sle- 
fen-, swertel-, riet-, slatten-gewechst (74). 

*Vluia v. Vliua. 

*Vlul. of? vllul-. 

V1lula (vll. z. aues magne cornicis dec. 
7 vermis 176. cf. vliua, vlua) Ad. md. 
vle. uele (100). ul Z uwel (6). eule (4, 
66, 10). ewl (1). eyl (134). yle (18, 110). 
yll (67). ain yl Z wurm (76). hule (21). 
huwel (93). huw (68). ein stein- (9, 75), 
nacht- (141) -eul. holez-morga (141), 
-moua (Gf. 2, 604). 

Vlulare (vf canes dc.) hd. nd. hu-, 
hue- (752), huy- (132), hy- (67, 76, 110), 
heu-len. huiln (13). honen (1l, 75, Gf.). 
hóen (2), hüenen (3). heulen vnd wins- 
len als die hund vnd wolff (75). hew-len 
o. -en als die w.; weinen (74). 

Vlulatus /d. nd. hul-unge, -inge, 
hyl- (110), hewl- o. hewn- (74), weyn- (b*, 
74) -ung. hu- (8), heu- (9) -lende. 

Vluosus voller sletten 7 slaffen (74). 
luyDBachtieh (132). 

*Vluul- v. Vlu-a, -etum. 

*Vmbasius v. Bombicinus. Parcha- 
nus. 

Vmbella ein breitter dolder o. bu- 
schen (135). die d.; bausch 7 schopff 
(Hen.). 

Vmbi-, vmbe- (125), vmb-lieus Ad. 
nab-el, -bel (19). »d. nauel, affel (109). das 
bütsehge an ópflen vnd byren (144). ein 
paternoster stein (cf. paterlestein Nmn.?); 
vmbel. Z4. ornamentum librorum dy po- 
cken (125). 

Vmbilieus veneris, 4 vmblicum- 
sueueris (74) (herba) eynber (9). mayen- 
plum, vichdistel (74).47. naueleruyt (116). 

*"Vmbilieum (Aerba) ags. berwinde 
94a). 

*Vmbla (piscis) rótelin (140). 

*Vmb- v. Vmbi-licus. 

Vmb-o, 4 -us (100) (cf. buecula) , 
i rant poue (104, sm. Gf.) Ad. buck-, bhuc- 
19 





626 VNA 


(100), bock- (110), puk- (155), nd. bok- 
eler, -elare (106), -elyer (110, 132). pockil 
(9). gupfambugler (93). daz yDBen oben 
daroffe (nach amntile 5^). sehilt (110). 
bupff o. mittelhohe im puckler (74). 
vmbonibus ags. randbeaum (94). 


Vmbra (cf. seena, vmbraeulum) 
hd. (8, 11) nd. scheme. sch. van (132), 
der schaat von (68) der sonnen. stem 
(sze 91). schin (20). Ad. scha-de, -dt, -tt, 
-te (9), -ten (4), -twan (b^) ; sehe-de (10, 
12, 16), -d (18). -t (133), -th (49) ; schey- 
de (14), -d (13). sehuw (19. weit. schau- 
wen 7.). varen-d man, -der schuler, o. 
sele vom leybe gescheyden (74). doten 
mans sele (25). 

V. legis schatt der bedittung (65). 

V. mortis vorhell (65). 

*Vmbr-a, -o (125) (p?scis ?. aschia 
125, ti- 93, thy- 74 -mallus) esch (93). 
asch (74, 125, 140). escher, iser, omber, 
seerapp, meer-schatten, -wertzen, wert- 
zer, magerfisch (140). 

*Vmbra-, super-cilium ougenpran 
74). 

Vmbraeulum (7. vmbra, seena)bótta 
i lóba (121, sim. Gf.). schirm (20). liecht- 
Sch. (111). sch.-bret (134). schirme bred 
(19). schemekin (23). scheemsel (147). 
gezelt (8, 9). hub tor eyn meygenleub- 
reten (125). schaubhut £ parasol (Ki?.). 

*Vmbraeulus scatehót (104). 

Vmbrale (sacerdotis) vmbrakel (b^). 

Vmbraliter als in eim schaten 7 
zaichen, nit in weseliehkait (65). abge- 
schattet (Ki.). 

"Wmbrare Ad. schaden, schad (6), 
sched (18) geben. 2d. scheyd-en 7 -e 
gheuen. schemen, schatin, decken (8, 9). 
be-d. (20, 110), -schettigen (110), -schei- 
digen (20). om-sehemen 7 -decken mit 
dem scade of scheme (132). schetthegen 
(bb). vmbgeben (110). 

Vmbratieus beschedigit (20). 

Vmbratilis Ad. schedde-, sched- (18), 
schete- (5), schet- (6), schett- (76) -lich. 
schedilig (23). schatig (9). schemig (8). 
scheemlick (147). duster (10). finster (12), 
*Vmbrifieans (íerram) beregenonte 
Gf.). 

*Vmbro v. Vmbra. 

Vmbrosus schat- (110), schet- (6, 
76), sche- (5) -tig. sched-dig (21), -ich 
(18), -eeh (23). fynster (12, 13). vol 
Scheems of donker (147). 

*Vmbus v. Vmbo. 

*Vmidus v. Humidus. 

Vna (7. pyter 9. /at.?) hd. mit o. 
sampt (110), zusamen. tzogader (132). 
mallyck (855). vna eum eyn mede (23). 

*Vna sabbat-orum, -i (110 &e.) vff 
den nechsten tag 7 d. n. t. £ ein tag der 
wochen (65). 

Vnanim-Js, -us, -es (65) willich (23). 
eyn-hellig (65), -hertzig (68), hd. -mutig, 
-mütig, -mietig, -muttig (65), -mudig 
(66), -modieh, -driebtig (17', Ad. md. 
-drechtig. omodich (23). eyns-willen (10, 
20), -syns 7 semenclich (90). gesellihc 
(100). d 

Vnanimitas hd. nd. eyndrechticheit 
sim. hd. eintrachtig- (68), eintraehti- (6), 
eintrechti- (9), eindrochtig- (21), eym- 
drathti- Z einwilli- (20), aimmutig- (75), 
eynmodec-, eynmieti- (110), ainig- (76) 





VNO 


dei eyns willigheit (10). semelicheit 
(20). 

Vnanimiter ein-trechtig (110), -drech- 
telich (132), -helliglieh (68), -mutiglieh 
(75), -muttieklieh 7 glich mit einander 
(65). 

Vnanim-us v. -is. 

Vnaqueque ainitzliche (75). 

Vnare Ad. nd. eynen. hd. eynigen, 
v'eynigen, -gen, -en (4) ver-gaderen 
(132), -fuegen (110). 

*Vnealis v. Vneialis.- 

*YVneanus v. Vncinus. 

VWneare (/. curuare Br. &e., alligare 
132. cf. vneire) krummen als ein hack 
(110). haacken Z krymmen (68). haeken 
7 krommen (132). hachen Z beugen (20). 

Vne-axe, -care (76) est proprium ver- 
vÍS 141, vrsorum, (16, 123, Gl. m.). 

*WVmnec-inus, -io, -us v. Vne-inus, 
-tio, -us. 

*Vnceeol, vnzeol (141) (: vneia, cf. 
Gf. l, 665) widiruuagi (141). widerwage 
(104). 

Wnceia (2. duodecima pars assis, 
vncie 7. curue acus 16) hd. vntz-e, -er 
(9), vntz (1), gewichte, eyne stige (20), 
zwei lot (110). nd. eyn wicht, en stighe 
(11). tzwe loyt (132). 

Vnci-, 7 vnoe- (76) -alis grof) stabe 
(8). gros buch-st. (9). ain grosser buoch- 
stab (16). 

Vnceiare (Br. wegen (110 &e.). 

*WVnoeila (7. cathena, c. que collo £m- 
ponitur) halb isen (76). hals ketten (75). 

Vne-inus, -einus (23), 7 -anus (76) 
(adj. s. &. vneus, curuus, calwus 16), 
-inum (s. 66 &e., 16 unglosszert) chrauuil ; 
scerg- 4 uurc-ula (Gf. 4, 586. 6, 542). hako 
(141). hd. krum-me, -p; krum, krincher 
(18), bogen (134), hock-, hog-ericht. krapp 
7 haychyck (19). hakich (11). haech adj., 
hayeh s. (20). hechelin (100). truich (25). 

VWneinus ignis fuerhaken (75). 

*Vnc-inus, -osus haechetht (20). 

*Vncio v. Vnetio. 


VWneire (Br. &c.), vincire (a/ph. vne- | 


110) (Z. alligare; cf. vneare) haacken 
(68). haeken (132). 

*Vncius v. Vneus. 

*Vnela (st. vngula) nagal (Gtf.). 

*Vnco v. Vneus. 

*Vneosus v. Vnceinus. 

Vno-tio, gew. -eio, io Ad. ol, ól- 
(134), oel- (76), salb-unge. d. olging. 

Vnetio extrema die, var. der, iungst 
tauff o. elung (64). 

Vnetio (65), v. saera die hailig o- 
(65), oe- (76) -lung. heilig o. (9). 

VWnetuosus Ad. salb-, selb- (18), nd. 
salu-echtig, -aehtig (6), -lüchtig (1), -ick 
(4), ig (68, 110), -1ch (132), -ekeyt (55). 
gesalb-et (3), -t (1). 

Vnetura hd. nd. smer-, salb- (20) 
-unge, -inge. 

*Vneturarium thereymer (125). 

Vnetus (cf. vneus) Ad. nd. ge-smert, 
-salfft (132), Ad. -salbet. 

*Vneulus ein hecklin (110b), klein h. 
(1102). 

Vneus adj. krum (68, 110). krom (132). 

Vno-us, -eus, -tus (46), -ius, -o (121) 

















VNG 


hd. nd. hake. haeck (11, 132). Ad. haech 
(20), hayeh (19), hack-e, -en (1, 10), 
hack, haack (68), hagk (21, Fris.), hag 
(6, 88), haugg (16), haueke (67), Bock 
(17), hock-e (55, 9), -en (75), hache £ 
crapphe (100), krap. crouuil; seilaf (5« 
iuneus? cf. cippus); uberzan 2. anchora 
cuiua, (Gt.). eberzant (121). grope z. for- 
fex; vneco aeneo erenen gropen (85). 

"Vnda wasser (68, 110). eyn w. (11). 
w.-bulgen (114). tewff w. (1). tief w.(53). 
vnd-e (20), -en (114). ünd (93). lunde (19). 
gelue (132). bach (65). 

*Undaciones v. Feria. 

Vndare (non .est in vsu 110) vloyen 
(132). 

Vndatio vndunge (20). 

Vnde von wenne (b), weme (sc 3), 
wanne (74), wan (21), wannen (110, Das.). 
van waer Z w.-atf (132). Ad. wo-von, -van 
(18), -an (6), -her (19, 65); wa-har (Das.). 
-von (67,.68); war-vmbe szm., -ab (s 
-aff ? -an (20). worher (225). da selbst 
herr, darumb, wec dings halb (65). 
wannan (74). 

Vndecies Ad. eylíf werff sim. md. 
eelff warue. ' 

Vmndecim Ad. ainlifi (6), aynlef (4), 
eylffe, ailf (15, 76), ailfe (75), alfe (21). 
nd. eelue (11), oluene (elu.? 23). 

Vmnde-ecimus, -nus Ld. der ey-, a- 
(159), nd. e-, ee-Iffte; elft (6), alft (76). 

Vnde- v. Vndi-ecunque. 

*Vndela v. Vndeolus. 

Vndenarius (Br.) eylff (21), ailf (16), 
AI (b) zal. der eilfft zail (18). elffte tale 
(23) 

Vndenus v. Vndecimus. 

Vnde-olus, -la (68) wasser vaf.(6s, 
110, 182). 

*Vndeus (sí. vndenus) eluich (23). 

Vndi-, vnde-eunque, 7 vndelibet 110 
&c.) (cf. vndique) von- (6), war- (5) -wan. 
van-wen £ -soe (132). war- (23), vor- (21) 
-von. so-wanne (20)  -wanee (19). zo- 
wanneer (11). allenthalben (65). 

*Vndimia (aus vnda »«0t0140) nl. 
waterighe swellinghe /116). 

Vndique (cf. vnquam) d. allen, 
an a. in a. (18) enden. allent-halben 
(20, 65, 110), -halb (76), -alben (23). alle- 
(20), alre- (11) -wegen. ober al 4 war 
wan (18). ouer all (132). vmb veh 7 vmb 
vnd vmb (65). 

"Vndisonus rauschen von vnden o. 
bulgen (114). rauschig von gewell o. 
wasser (Das.). 

*Vndo v. Vndulata. 

Vndosus vol wassers 
welleehtig (Das.). 

Vndulata vestis, vnd-o. 4 ."ulato 
(125) eyn grob heryn kleid, var. keid (110). 
eyn grois haerich cleyt (132). kamlotten 
clét (Chytr.). fluehl (125). 

Vnedo hagapffel, eltzbeer (135). 

Vngaria (cf. angaria) hd. nd. vnger- 
lant, -en (1). 

Vngarus hd. nd. eyn vnge-rer, Ad. 
-r, -re (5). 

*Vnge- v. Vngue-. 

TWng-ere, -uere, -uentare, -entare 
(11) Ad. nd. smeren. ^d. salben, oleyen 
(65). nd. saluen. 


(110  s2m.). 


VNQ 


*Vngf hor (225. st. vnguis horn?). 

*V- v, I-ngluuies. 

*Vnguea tabina v. Vngula eaballina. 

Vnguen &e. v. Vnguentum.. 

*Vngw-, vng- (ll, 74) -entarium 
salben-busseh (19), -stat (74). busse der 
saluen (11). 

Vngu-, vngw-, vng-entarius Ad. 
- salben-, salb- (68, 76), arezdie- (20) 
-macher, -mecher (66, Mss. mog.), machen 
(sc 1, 20). saluen-mecher (20), -meker 
(23), -maker (11) crude-r (20), -ner 
(IP IO)- 

Vmng-uentum, -entum, -uen, 4 -en 
(76) hd. salbe sem. (20 &e.). Ad. (20) nd. 
salue. 

*Vngui-miluia, -s miluinus v. Da- 
tisca. 

Vng-uis, -wis Ad. nagel. d. md. 
finger-n.; eyn n. an einem f. (68), dem 
f. o. zehen (110). eyn n.-f. (sc 55). men- 
schen.n. (9), -nal (8). ein vinger vogel 
(sie 3). neyle (17, 4). claw (110, 132). ela 
(8, 93). elau (6). elae (20). krouuil (Gt.). 

Vngula (v.enguis 0 species aromatica 
76. Cf. Gl. m.5 furca 75) hd. nd. cla. Ad. 
clawe, claw, clau, klauwe, claen (175), 
klae (17), klee o» 
(8), klaweke (13), huff 7 horner an fussen 
(65), dy huffen 7 ein sphare (125), huob 
i marter krewel (93), chrouuil 7 crapho 
(Gf.), kraul Z kreil der vogel (75); nagel. 
nd. neghel (11). 

*Vn-, vir- (225) -gula eaba-, kabe- 
(9), eabe- (25, 74), tabe- (74) -llina, 
-li (87), vnguea tabina (26) (cf. tus- 
silago) huff- (9), hus- (26) -latiech. hof 
ladeke (225). hufladich, rofhuff, kalen 
wurtz, seeplat, wasserplum (74). selodke 
(41). prant- (91), brant- (25, 125) -lattich. 
rosehüb (87). quiten ledeken (85). 

*Vngula equi (herba) esels voet (85). 

*Vngula-nus, -tus (Ki.) der dick 
vngestalt negel hat (91). 

Vngulare kra-, kre-tzen, krellen (74). 

Vngulus ein vinger-ring (110), -ling 
(68), -linek (132) mit einem stein. 

*Vngumphus (aus vnguis »- gum- 
phus) huof- (76), hüff- (67), huff- (753) 
-nagel. 

*Vnibilis vireinlieh (20). 

*'Vni- (136), v..- (94) -brellas sunt 
alii to (ags.?) fuglum (94), staluto 
fluglum (126). 

Vnieolor von einer farb (110 sZm.). 

Vnieolorare mit einer farb ferben 
(110 sZm.). 

*Vnieordes eindrachtig (20). 

Vnieordia  ein-hertzigkeit 
-drechticheit (132). 

Vnieornis adj. ein-hornig (110 &e.), 
-hurnigo (Gf.). 

"Vniceorn-us, selfen -is, -um, -ium 
(1105, Gf.), vnieurnus (152) (7. rinoceros 
sim.) hd. nd. eyn-horn, Ad. -harn, -horen 
(9, 4), -hurno (G£), -hor (65 var.), -gehurn 
i -gehurne (BM.), -kiren (88) ainhirn 
16). 

Vnieors ein-hertzig (68, 110), -drech- 
tyck (19), -drathtikeit (20). eendrechtich 
(11) ein van hertzen (132). 

*Vnieurnus v. Vnicornus. 

Vnieus (4. solus) hd. nd. ey-, nd. 
e-nich. Ad. eyni-g, -gk. ainzelliger (75). 


(110), 


klog (49). tier clawe ! 





VNI 


*Vnifolium (cf. lancea Christi) ein- 
blatt (143). 

Vniformis Ad. nd. eyn-formig, -fel- 
dieh (20). ^d. eyns gestaltis (9), glich 
gestalt. von einer gelychnuf (68), glich- 
nuf o. gestalt (110 szm.). 

Vmiformitas  eyngestaltli- (110^), 
eyngestatli- (sc 11023), eynformi- (68, 
132) -cheit. 

. Vnmniformiter eynform-lich (20, 110), 
-iglich (68), -iehlieh (132). 

Vnigenita Ad. nd. eyn eyn-, eynig- 
(21) -geborne, -geborn, angebarn (6), 
einige (110) dochter, Ad. tochter. 

Vnigenitus (7. vnix 11) hd. einge- 
born. Ad. nd. eyn eyn-, eynig- (21) -ge- 
born sone szm. ein gebarner sun (6). 
een- 7 enich-gebaren (11). 

*Vnimode ainmáfleich (3). 

,Vnimodus eyn- Ad. -mefig, -messig, 
amassig (134), maDig (6), -massig (1), 
-mifig (17), nd. -metig, -manijrlieh (132). 
einerley manier (68). vimessig (szc D^). 

Vmnio (7. as 75, eanis 93) versam- 
lung (68, 110), -inge (132). samenunge 
(100). amn-ung (76), -igung (75). eyn-unge 
(3), -gunge (5b, 3). winkelsteyn 7 punct 
(9). esso (93. esse BM.). e. (64). oefà (Z) 
wirffel og (76). aug víf (64), es an (15) 
dem wurffel. ef) auf einem w.; perlein; 
zunehigkeit (74). 

*Vniola graí) (143). 

Vnire Ad. nd. eynen. Ad. eyni-gen, 
-chen (17); v-eynen, -eynigen. enden 
(21). samenen (100). gadren (99). 

Vnirotum schuffkarn Mrg. radewer 
(125). 

Vnitas Ld. eyn-zal, -heit (8), -ekeit, 
-lcheit sZm., -cheyd (19). eyn tal, enicheit 
(11). 

Vnitio vireyn- (9, 20), eyng- (8) 
-unge. 

*Vnitiue vireinlich (20). 

Vniuersale ain glich gemainikait 
aller ding 7 ainung (76). lichkeit (sZc 8), 
vornem-liche (9), -lieh gemeynlichkeit 
(15) aller dinge. meynunge der dinge (9). 

Vniuers-alis, -us Ad. nd. gemeyn 
sim. 

Vniuersalis (7. transquilitas desz- 
deriorwm 16. cf. sq.) eyn gemeynheit 
(21). nd. gemenich-, meyn-lie. gemeyn- 
lich (68). aintweder, ein ig-, varr. ieg-, 
yegk-licher (75. 

Vn. tranquillitas omnium deside- 
riorum eyn gemeyne sache aller bege- 
rung (9). 

Vniuersalissima aller gemainst (65). 

Vniuersalitas gemeyn-heyd (19), 
-jeheit (11), -licheit (20), -schafft (65). 

Vniuersaliter 7d. gemeynlich; in 
einer gemain, gancz bij ein ander (65). 

Vmniuersi perfectio hd. aller dinge 
folnkommenheit sZz., uolkumlichkait(6), 
volkommen ordenunge (15). 

Vniuersitas Ad. die, eyn meynheit 
(13), ge-m., -meynde, -meyne, -main. 
gemain Z hohe schule, samlung der 
maister, all menge, bruderschafft &c. 
(65). 

Vniuersum Ad. die gantz hd. (152) 
nd. gantze werlte (152), werlt (3, 23, 4, 
133), hd. welt (5), wernt, welte (151), 





VOC 621 


| welt. Ad. dei wernde (5^), alles dinges 


an ym selbs (15), eyn summe aller dinge 
sim. gemain samlung aller ereatur, die 
ganez menge der welt, allerhant &c. 
(65). vn. mundum 7. sg.? die gatz welt 
(sc 76). 

Vniuersus (cf. vniuersalis) hd. ge- 
meyne, alle g. 4 gancz (17). gemeyn-ig 
(21), -heit (20). all (1, 110 &c.). 

Vniuoca ainer stim der vfllegung o. 
der be-tutnif,. varr. -dutnif , -deütnuf) 
(15). vn. res ein ding eins nam-ens, -en, 
-men (65 varr.). 

Vniuocemiteyner besundern stymme 
(9), st. besundir (8). naeh einer wese-, 
var. t n6-lichen vrsach (65). eyn gemeyn 
eynlichkeit (15). ainzellig (75). 

s Vniuoecum eyn nemmelich eynyckeit 
(15). 

Vniuocu-s, -m ein-nemik (9), -neinig 

(20), -stymmig (10, 12, 20). eymenig (8). 
*Vnix v. Vnigenitus. 
*Vnnio (aus vnio) ags. ynneleac (942). 

Vmn-quam, -dique (sic 134) Ad. vm- 
mer, -er (6), -ber (21); immer. immer 
mer Z in ein-er (110), -igher (132) tzyt. 

Vnum eyne (5). eyn adv. (18, 23). 
ains (6). 

*Vnuplex eynfeldig (5). 

Vnus hd. nd. eyn. Ad. eyner, ains 
(15). 

Vnusquisque eyn itz- (b, 15), ieck- 
(18), iett- (6), 1et- (76, 133), itte- (21), 
ioder- (23) -lieher. mallich (855). aliewe- 
7 ys-lick; ytwelt (22^). 

*Vnzeol v. Vnceol. 
*Vo- v. Volu-bilis, 

Vobis £ vos juck edder joek (12b). 

Vobisare Ad. i-, y-, o- (5, 133), hi- 
(4) -rtzen. eren heysen (11). eynen ir 
(3, 5), ueh (18), eyn hern (21), gy (23) 
heiben, hetten. 1eren (6,45, 76). ira- 
tzen (759). 

Vobiseum Ad. nd. mit uch. 

*Voeabulariu-s, m ein vocabel buch 
(110 sZm.). 
*Voe- v. Ven-abulum. 

Voeabulum Ad.nd. wort, woert (11), 
wart (21), vocabel. ginémida (141). 

Voealis adj. (z. vociferatus 4 sono- 
rosus 4 vaeuum 75) stimlieh (75, 110). 
vig. he- £ hei-lig (75). nen- 7 sprech- 
(11), es- (23) -lieh. hellautig, stimmig, 
redig (Das.). lautprechtig 7 gehórig (126). 
sbst. ein vocal. buchstab der thonung (65). 

Voealis, v. arter-ia (bb, 75, 109), -rà 
(1), v. £ ax-, at-teria (75 varr.) hd. ein 
ader o. ror, rore szcu£ in collo. eynu rüer 
als an dem halse (17). atmen roren in 
dem half (75). eyn adim- (55), adam- 
(21), adern- (5) -rore, 4 heyschen (5. »« 
vocare). eyn adem (s?c 18), a.- (1, 23), 
autem- (76), auten- (46), oder- (6) -ror, 
-roek (23). luehtstrate (109). 

Voeare vt in baptismo 16) hd. ruffen, 
be- (65, 110), an- (65) -r., -rieffen (110); 
ruofen (19), rofen 7 heuschen (13), n& 
men (65 var.), nennen (65, 76). nd. roe- 
pen (122), ruepen £ heyten (11), heten 
? eschen (23). 

Voeare, -ri Ad. hey-Den, -schen. 

Vocari, gew. prs. vocor hd. heyDen 
sim.; ich werd, werd-e, -en ge-h., -ruf- 

(5 


628 VOL 


fen (20, 133), -rufen (19), rüffen (67); ich 
haif) (134). beriefft (110), geroepen (132) 
werden. ich warde g. £ ich heyte (11). 

Vocatio Ad. ruffunge szm., be-r. (65): 
rieffung (110). 

Voeatiue Ad. ruffelich szm. 

Vocatiuus Ad. ruffe- sim., rieffe- (110), 
heysse- (110, 132) -lich. rüffig (Das.). ru- 
(10), ro- (12) -ffer 7 heiBer. rueplick (11). 

Voeatus benenter, beruffter; v. ad 
judicium gerügt vnd beclagt (65). v. ad 
officium berufft vnd vff genummen' (65). 
gefordert (15). 

Vociferare, -ri (126) hd. ru-, ri- 
(124), rie-, ro- (21) -ffen; stymme, ein 
stym-me, -m machen ; stim-men (75), -en 
(46); sehrien (8, 75), schreyen (1, 9), o. 
gestymbt (1). prachten 7 bochen (1 6). 
gockern (galli Ki^.). heys- (19), ey- (11) 
-schen. roppen 7 eyn stem maken (23), 

Vociferatio hd. ruff- sm., nenn- (110), 
heysch- (20), schri- (8), sehrey- (9) -unge. 
groBe prácht (126). 

Vociferatus (cf. vocalis) gestim-mit 
(8, 9), -t (17). wolbe-stimter, varr.-stümp- 
ter, -stumpter (75). 

Vocitare ruffin (8). stetis r. (9). dick 
wyl roepen (122). schrien (15). 

Vogesus daf) elsas gebirg (125). 

Vola (2. equa, e. sterilis 75, 76, ir; 
media pars $ concauitas manus, pedis, 
alarum; fructus cuj. arboris »« volema; 
cf. cleffal) ten-ar Z -ra (Sm.), -er (9). 
denr (74). teur (sc 1). thern am fues 
(Avent.). terren in der hant 7 schwiel 
(15). eyn in-hant (17, 25, 93), -hende (95). 
gausch (75). gawch-De, var. -f3 (14). gayse 
(139). der gusel (135). der gauff (4. 111, 
126, 135, 139). füf-g. (111). das mittelin 
der hant o. in den fiessen (110). die 
palme Z hol van der hant off van den 
voessen (132). der handteller (114). bal 
(100, Gf.). clessal (sem. lat.2 v. h. v.). 
wyntmole (19). eyn vule (20), fulch (75), 
perde muter (17). vnperhaff-t, var. -tig- 
feldpferde (74). ein quite (4), küte (3), 
pfórsieh (67). 1 

Volare Ld. nd. vliegen; fli-chen (8), 
-gen (9), -en (13). 

Vo-, va- (1) -atile gefidert thier 
(1) das ge-fogel (75), -fogeltz, -fügell, 
-fügel das da flugt (65 varr.). 

Volatilis Ad. ge-federt, -feder (6), 
-feddert (69), -fidert (4), -fidderet (18), 
-widderet (21) md. -viddert. alles das 
fliegen kan (110). bequeem zu (68), tzo 
(132) fl. flieg-lieh (75), -ig (Das.). 

Volatus pte. s. hd. nd. vluch (90, 
23,; vlieg-unge, -inge. Ad. flyg-, flieh- 
(20) -unge; fliessuug (sc 134); geflogen. 
flu-ck (3). -gk (91), -g (6, 9, 11, 4), -cht. 
(17). füochte (5). flok (8). 

*Volema (7. quantum manu potest 
capi 16. cf. vola) hantuol (75). wingifte 
(species pomi Sum.). 

Volemum (7.fructus volemi Geínmae, 
Voec. ex quo; cf. vola) pyrsyck (19). per- 
Dych (12). pfe- (68). pfi- (74) -rsich. 
klulng pirpawm (74). pi. grosse o. 
handvóllige biru (Ki?.) winegifta (101, 
Gf. 4. 125). 

Vol-emus, -imus (19) Ad. pfersich-, 
pfirsich- (74), pfirsig (69), pyrs- (19) 
-paum szm. persekenboem (132). 





VOL 


Volens wollende (20). p/. die gut- 
willigen (65). ; 

Volenter willenclich (20). 

*Voletago v. Vulgago. 

*Voletus (st. bol.) v. 'Tubera. 

*Volgago v. Vulgago. 

*Volgaris v. Vulgaris. 

*Volgor v. Fulmen., 

*Volhocteera &oc. v. Faltilones. 

*Volica (aus volta q. v.; est lustrum 
capiendi lupos 110, aus wolf-sell mzssv. /) 
eyn boge Zn ecclesia (19), ynt wolfsell 
(132). 

*Volieus v. Volitus. 

*Volimus v. Volemus. 

Volitare Ad. flie-, fli- (17), fle- (5) 
-gen. flihen (18). fleen (21). flitt- 7 flod- 
eren (126). sweben (1, 2). sweven (147). 
swymen (22b). sweimen (77). 

*Volitare v. Volutare. 

*Volitatio fliegunge (20). 

Volitio will-ung, var. -igung (64). 

*WVoli-tus, (7. boletus Gl. m.), -eus (11) 
hd. nd. willich (Mss. mog.). 

Voloectena &e. v. F'aitilones. 

Volpiseus (aus vop.) 2. vr nobiliter 
natus (Br.) gebaeren edelick (147). 

Volta (cf. voliea) en baghe zn eccle- 
sia (ll, wo ein. Blatt von hier biss Aeo 
fehlt). 

*Volua 7. phallij buf- 7 cacodaem- 
onum oua unghers eyeren (Kil.). 

Volubilis adj. hd. nd. bewege-, went- 
(e8, 132), Ad. beweg-, bweg- (134), beker- 
(20), zergenck- (65) -lich, -lichen (13), 
ie. schi- (10), sehey- (9) -beléchtig. 
schibe- (8), kü- (8), keu- (9) -lecht. 
welegeletht (20). weltzbar Z sinwel (126). 

Volubilis, v. major (47, 85), vobi- 
lis m. (26) hoffe ( 26). hop-fe (9), -pe 
(47, 85). mauerkraut, tag- vnd macht- 
schatten (Ki.) windglocke (Fr.). 

Volubilis media winde (25). 

Volueer (Z. veloz, letus) hd.nd. snel. 
sehnell (6, 76, 110). ge-rad (110), -rade 
(109), -raede (132). 

Voluerare (sicut gallus supra galli 
mam) vO- (68, 1102, 122), fu- (1105) -gelen. 

*Voluecre megenkefer (125). 

Volueris hd. nd. fo-, fu- (20), flo- 
(21) -gel. 

Voluerum (7. fieatum) lever (141). 

Voluerum packel (20).. (herba, 4. 
vineiboseum &o.) wald-winde, -lilgen 
(143). 

*Voluctare v. Volutare. 

*Voluctra v. Faltilones. 

*Voluella (7. spira 75) hd. eyn schrube, 
winde; w. wind an einer pressen, preD, 
bressen (67); w. als an der pressen (5), 
spilen ist (18) spindel 7 sp.-baum in 
der winpreB o. des glichen; drotgert 
(15). eyn presse (1T) eyn windhals (st. 
w. als!) an der presen (21). schraube 
(4). sehrawff (1) sceruue (23). troü an 
ainer kelter (76). 

Voluere d. weltze-n, -ln, -ren. 
wal-en (126, Das.), -tzern (12). wálezen 
(9). we- (21), win- (18) -ezeln. wentzelen 
(132). wenden (20, 110). keren (i10 &e.) 


vmb-k. (20). weheren (77). wel-tern (22b, | 


23), -keren, Z winden; v. ad pennulam 
spolen (295). ro- Z tro-len; türmlen 7 











VOL 


vmb-t. sc. orbem; wberbürtzlen sc. zm 
caput (126). trólen (128). vber die vnd 
dise siten furnemmen (65). 

*Volugena v. Cachina. 

wen vmbgeen, welezlieh sin &c. 
(65). í 

Vo-, ffo- (5^) -Iumen Ad. buch. eyn 
gebunden Ad. buch, duch (sze 18), nd. 
bok. eyn gebonden boch (21). 

*Voluntare /d.will-ig, -en (20) machen. 

Voluntarie d. will-eclich, -iglichen, 
-enclieh (20), -ychen (19). 

Voluntarium yn willig ding o. 
werck (65). 

Voluntarius Ad. willich, eygen-, ad. 
eyn-w. 

Voluntas Ad. nd. wille. wil (6). wyle 
(21). aigeu will (76). beger-unge (19), 
-inge (11). begirlich krafft 7 gutwillig- 
kait (65). loit (18. st. lost). 

*Voluola (herba) ags.uuidubindae(136). 

Voluolus waltz, walbloch (135). 

Voluox wurm (88). 2/. wijngaert worm 
(116). 

Volup-e v. -tuose. 

*Volup- v. Volu-tabrum, 

Voluptare, -ri (65) (aus voluptas 
2« volutare cf. prc., sq.) hd. weltz-en, 
-eln (5), -en im wollust des flaisches (65). 
in w. leben (67). wollustigen (76). wol 
nust (67), -lust (75) haben. 

Voluptas (qu voluendo das eyner 
weltzt Zm re Zmmunda, 65) hd. lust, luste, 
loste (133). Ad. nd. wol-, wo- (10,23, 65) -Iust 
(m. 126), -lut (225), Ad. -luste, -lest (8, 21), 
-loist (18), -est (19), -lustigkeit (75). 
wllost (13). be-girde (110), -gird (68,110), 
-gerte (132). flemschlich lust o. begirde 
(110). flaisch-, lip-, lust-licher wol-, wo- 
lust; w. 4 sussigkait des libs; suguug 
der suss. als ver sie. verbotten ist; ein 
lustig leben, wole lebung (65). mütwil (25). 

Volup-tuose, 4 -te (67, 110, 133), -e 
(68, 132) lust-lich (132), -lichen (110), ig- 
lieh (68). wollustiglich (75), -liche (67, 
133). gnochlich (132). 

Voluptuositas wollust (4). vnorde- 
liher wolust (65). 

Voluptuosus Ad. lustig, -ich, -lich 
(8). wol- (15, 93, 75, 110), ge- (9) lustig. 
listich (6). vol lust-licheit (68), -icheit £ 
genoechte (132), ger fíreud &c. (65). 
gantz begirig (110). 

Voluta (gr. &Ai&